The Precious Discourse on the Blessed One's Extensive Wisdom That Leads to Infinite Certainty

འཕགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡེ་ ཤེས་རྒྱས་པའི་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་མཐའ་ཡས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ།

The Precious Discourse on the Blessed One's Extensive Wisdom That Leads to Infinite Certainty

འཕགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡེ་ ཤེས་རྒྱས་པའི་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་མཐའ་ཡས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ།

Knowledge of What Is Possible

EN
Venerable Mahā­maudgalyāyana then addressed the Blessed One. “From the Thus-Gone One’s correct knowledge of the ripening of beings’ karma, up to the Blessed One’s great miraculous powers and right up to the Blessed One’s great majesty—all of these qualities are truly amazing. Blessed One, what action was it whose ripening led the Blessed One to attain the knowledge of what is possible? Blessed One, please consider all beings kindly and grant a reply. When the bodhisattva great beings hear what the Blessed One declares, they will take joy, pleasure, and delight in carrying out the practices of unexcelled and perfect awakening. Then they will engage in such practices.”
BO
ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ལྷའི་མེ་ཏོག་གི་ཆར་ རབ་ཏུ་བབ་བོ། ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྒྲིབ་མེད་ལུང་སྟོན་དེའི་སྤྱན་སྔར་འདུག་ནས་སྐོན་པ་ཁྲི་མེ་ཏོག་སྣ་ལྔ་དག་གིས་བཀང་ནས་མངོན་པར་གཏོར་རོ། ། གཏོར་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ས་ལ་མ་ལྷུང་ཞིང་སྟེང་དུ་མེ་ཏོག་གི་བླ་རེར་བྲེས་སོ། ། དེ་ནས་བྲམ་ཟེ་སྒྲ་རྣམ་པར་གྲགས་ པ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་དེས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་དག་མཐོང་ནས། ཇི་ལྟ་བུའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཤུགས་ཐོབ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཤུགས་ཐོབ་པས་ཤིང་ཏ་ལ་བདུན་སྲིད་དུ་ནམ་མཁའ་ལ་མངོན་པར་འཕགས་སོ། ། དེ་བར་སྣང་ལ་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་ སུ་བཅད་དེ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ། ། དཔའ་བོ་ཐུགས་དག་མི་ཡི་སེང་གེས་བདུད་སྟོབས་རབ་ཏུ་བཅོམ། ། ཉོན་མོངས་ཚོགས་བཅོམ་འགྲོ་བ་མཁྱེན་པས་བདེ་འགྲོ་རྗེས་སུ་བརྙེས། ། སྲོག་ཆགས་ཀུན་སྨན་ཐབས་ཆེན་ཀུན་གྲུབ་དགེ་བ་སྡིག་མི་མངའ། ། སྟོབས་བཅུས་སྲེད་པའི་ཆུ་བོ་རྣམས་བསྐམས་ སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་རྒལ། ། མི་དབང་མི་ཡི་སེང་གེས་སྲིད་མཚོ་བསྐམས་ཏེ་སྐམ་ལ་ཞུགས། ། སྲིད་མཚོར་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཐག་གཞན་ཡང་སྒྲོལ།
EN
The Blessed One said to venerable Mahā­maudgalyāyana, “Excellent, Maudgalyāyana, excellent. Maudgalyāyana, your intention in asking this question to the Blessed One is to help many beings, to bring about many beings’ welfare, and because you care for beings. You asked in order to help, benefit, and bring about the well-being of multitudes of beings. It is excellent that you had the thought to ask this question to the Thus-Gone One. Maudgalyāyana, listen well then, and take to heart what I am about to say.”
BO
། མི་ཡི་སེང་གེས་མེ་གསུམ་གདུངས་པའི་སྐྱེ་བོ་དེ་ལས་ཐར་མཛད་ཅིང་། ། རང་བྱུང་རང་བྱུང་ཉིད་ཀྱིས་ཐུགས་ཆུད་འཇིག་རྟེན་ལམ་སྟོན་མཛད། ། སྟོན་པར་གྱུར་པས་སེམས་ཅན་ལམ་ཉམས་པ་དག་ལམ་ལ་བསླབས། ། དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ལ་བསླབས་ན་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་འཐོབ། ། ཁྱོད་ཀྱི་སྲས་དག་འཆིང་ལས་རྒལ་ཅིང་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་རྒལ། ། སྐམ་ལ་ཕྱིན་ཅིང་མྱ་ངན་འདས་པར་ཞུགས་ཏེ་ཕྱག་འཚལ་བགྱིད། ། འདིར་ནི་འཇིག་རྟེན་མུན་ལམ་རབ་བྱུང་ ཆེན་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྟན། ། བདག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ནས་ལམ་རབ་ཉམས་པ་ལམ་ལ་བཞག ། མགོན་པོ་ཁྱོད་ལ་བསླབས་ན་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཞི་བར་མཆི། ། བྱང་ཆུབ་ཞི་བ་རྟོགས་ནས་འགྲོ་ཡིད་མ་ཞི་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བགྱི། ། འགྲོ་བ་ལམ་རབ་ཉམས་པ་འདི་དག་འཚལ་ནས་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད། ། སྒྲོན་མ་གསལ་ བར་བགྱི་ཞིང་མིག་ལོང་གྱུར་པ་རྣམ་པར་སྦྱང་། ། བདག་གིས་རྒྱལ་བ་བསྟོད་པའི་བསོད་ནམས་མི་ཉུང་འདི་བསྐྱེད་པས། ། དགེ་རྩ་དེ་ཡིས་དགྲ་འདུལ་རྒྱལ་བར་བགྱི་ཞིང་འགྲོ་ལམ་བསྟན། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས།
EN
“Of course,” venerable Mahā­maudgalyāyana replied to the Blessed One. He listened attentively to the Blessed One, who proceeded: “Maudgalyāyana, when in the past I was engaged in the practice of a bodhisattva, in order to know what is possible, I served and asked questions to countless thus-gone ones. You should understand, Maudgalyāyana, the amount of roots of virtue I created in doing so, through the following story.
BO
དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྲམ་ཟེ་སྒྲ་རྣམ་པར་གྲགས་པ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་ གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྲམ་ཟེ་སྒྲ་རྣམ་པར་གྲགས་པ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་དག་གིས་ བསྟོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་གཞན་ཡང་ངས་དབང་པོ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ ནས། དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན། བྲམ་ཟེ་རྒྱལ་གྱི་ལྷ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དེང་བདག་གིས་དགེ་བ་ཅི་ཞིག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་མི་དགེ་བ་ཅི་ཞིག་བཏང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཅི་ཞིག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སྙམ། དེ་ ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་ཏེ། ལས་གང་དང་གང་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཡོངས་སུ་རིག །
EN
“Long ago, Maudgalyāyana, in the distant past there appeared in the world a thus-gone, worthy, perfect buddha named Flower Bearer; he was learned and venerable, a well-gone one, a knower of the world, a steersman who guided beings, unexcelled, a teacher of gods and humans, a blessed buddha. This thus-gone, worthy, perfect buddha called Flower Bearer had a community of nine hundred sixty million hearers. At that time there was a brahmin named Blue Lotus Eyes, who was similar to a great sal tree. He offered a monastery to the blessed thus-gone Flower Bearer and his community of hearers. While doing so, he made an aspiration: ‘By the root of virtue from having provided a dwelling for the Blessed One and his community of hearers, O Blessed One, may I gain knowledge of what is possible.’
BO
ཤིན་ཏུ་བརྟགས་པས་བྱེད་དེ། གལ་ཏེ་དགེ་བའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ན་ཤིན་ཏུ་བརྟགས་པས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དོ། ། དེ་དབང་པོ་གང་གིས་ལས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་ དབང་པོ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལས་གང་གིས་འདོད་ཆགས་སྐྱེས་པ་བཟློག་པའི་དབང་པོ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། ། གལ་ཏེ་ཆུང་ངུའམ། གལ་ཏེ་འབྲིང་ངམ། གལ་ཏེ་ཆེན་པོ་དག་སྟེ། གལ་ཏེ་དབང་པོ་ཆུང་ངུས་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུ་ཟློག་པར་བྱེད། གལ་ཏེ་དབང་པོ་ཆུང་ངུས་ཉོན་མོངས་པ་འབྲིང་ཟློག་པར་བྱེད། གལ་ཏེ་དབང་པོ་ཆུང་ངུས་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོ་ཟློག་པར་བྱེད་དོ། ། གལ་ཏེ་དབང་པོ་འབྲིང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུ་ཟློག་པར་བྱེད། གལ་ཏེ་དབང་པོ་འབྲིང་གིས་ཉོན་ མོངས་པ་འབྲིང་ཟློག་པར་བྱེད། གལ་ཏེ་དབང་པོ་འབྲིང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོ་ཟློག་པར་བྱེད་དོ། གལ་ཏེ་དབང་པོ་ཆེན་པོས་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུ་ཟློག་པར་བྱེད། གལ་ཏེ་དབང་པོ་ཆེན་པོས་ཉོན་མོངས་པ་འབྲིང་ཟློག་པར་བྱེད། གལ་ཏེ་དབང་པོ་ཆེན་པོས་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོ་ཟློག་པར་ བྱེད་པའི་དབང་པོ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །
EN
“The thus-gone Flower Bearer then showed his approval to me, saying, ‘Excellent. Excellent, Blue Lotus Eyes. By this root of virtue, Blue Lotus Eyes, in the future you will gain knowledge of what is possible.’ And so it was through that root of virtue that I achieved knowledge of what is possible.”
BO
དེ་ཤེས་པ་དེ་དང་ལྡན་ཏེ། ལས་དེ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པས་བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཅུར་ལོག་པར་ལྟུང་བར་མ་གྱུར་ཏོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྲམ་ཟེ་རྒྱལ་གྱི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་ པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྲམ་ཟེ་རྒྱལ་གྱི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ། དེའི་ཚེ་ཡང་ངས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ལ་བསླབས་པར་གྱུར་ཏེ། ད་ལྟར་ཡང་ང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་ པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། ། དབང་པོ་ཤེས་པ་ལ་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཅིང་མྱུར་དུ་བླ་ན་ མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྗེས་སུ་ཐོབ་བོ། ། ། ། བམ་པོ་ཉི་ཤུ་གཅིག་པ།
EN
The Blessed One then spoke this verse:
BO
མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་ཟླ་བའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། ། དེའི་བུ་མོ་ཟླ་བའི་ལྷ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་མཁས་ཤིང་ཡིད་གཞུངས་ལ། རྒྱལ་པོའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དེ་ཕ་དེའི་རྒྱལ་སྲིད་རྗེས་སུ་སྐྱོང་ངོ་། ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཟླ་བའི་ལྷ་དེས་བུ་མོ་དེ་ལ་སྨྲས་པ། བུ་མོ་རྒྱུ་གང་གིས་ དབང་པོ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ། ཇི་ལྟར་ན་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཁྱོད་ལ་དྲིའོ། ། དེས་དེ་ལ་སྨྲས་པ། དགེ་སྦྱོང་དང་། བྲམ་ཟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཞིང་ཤིན་ཏུ་མང་དུ་ཐོས་པ་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བགྱིས་ན་དབང་པོ་ཤེས་ པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ལགས་སོ། ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། དགེ་སྦྱོང་དང་། བྲམ་ཟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཞིང་མང་དུ་ཐོས་པ་གང་དེ་དག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བགྱིས་ན་ཤེས་པ་དེ་མངོན་པར་འདུ་བགྱིས་པར་འགྱུར་ཞིང་།
EN
“By the root of virtue Of offering a monastery And a home for meditators, I gained knowledge of what is possible.
BO
ཤེས་པ་དེ་ལ་སློབ་པར་འགྱུར་ལགས་ཏེ། རྒྱུ་ དེས་ན་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ལགས་སོ། ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཟླ་བའི་ལྷས་ལུང་བསྟན་པ་དེ་ཐོས་ནས། སློང་བ་པོ་རྣམས་ལ་མགུ་ཞིང་དགའ་ལ་ཡི་རངས་ཏེ། རབ་ཏུ་དགའ་ནས་དད་པ་མི་ཕྱེད་པ་ཐོབ་བོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། ཟླ་བའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བའི་བུ་མོར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་ཟླ་བའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བའི་བུ་མོར་གྱུར་ཏོ། ། དེའི་ཚེ་ཡང་ང་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་མཁྱེན་པར་གྱུར་ལ། ད་ལྟར་ཡང་དབང་པོ་ཤེས་པ་ ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་ པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་དུ་མ་དག་གི་བར་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །
EN
“When I had created this root of virtue, I then formed the resolve: ‘I rejoice in the merit of all beings in the worlds throughout the ten directions who have brought about the roots of virtue for the knowledge of what is possible; I dedicate the merit from this act of rejoicing as well toward unexcelled and perfect awakening.’ It was due to that root of virtue that I came to gain knowledge of the origin as related to knowledge of what is possible.”
BO
མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན། དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན། དྲང་སྲོང་ཀུན་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ལྔ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། དེ་ཚལ་གྱི་ནང་ན་དཀའ་ཐུབ་བྱེད་པའི་ཚེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཤེས་པ་གང་གིས་དབང་པོ་འགགས་ཤིང་ཡང་མི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་སྙམ་མོ། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འཕགས་པའི་ཤེས་པ་གང་གིས་དབང་པོ་འགག་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཏེ། དབང་པོ་ཤེས་ པའི་འགོག་པ་གང་མི་སྐྱེ་བ་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། མིའི་མགོ་བཅད་པ་ལས་མགོ་ཕྱིར་མི་སྐྱེའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་འགགས་པ་ལས་ཡང་དབང་པོ་མི་སྐྱེ་སྟེ། དེ་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས་དེ་ཤེས་པ་དེས་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འདོད་ན་ཤེས་པ་དེ་མ་རྙེད་དོ། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཤེས་པ་གང་གིས་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤིང་ཡང་མི་སྐྱེ་བའི་ཤེས་པ་དེ་བདག་གིས་ངེས་པར་འཚལ་བར་བྱའོ་སྙམ་ནས། དེ་ཤེས་པ་དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགེ་སྦྱོང་དང་། བྲམ་ཟེ་དོན་ཉུང་བ། བྱ་བ་ཉུང་བ་དགོན་པ་ན་གནས་པ་གང་དག་མཐོང་བ་དེ་ དག་གི་དྲུང་དུ་སོང་ནས་དྲིས་པ། གྲོགས་པོ་དག་ཤེས་པ་གང་གིས་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤིང་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར།
EN
The Blessed One then proceeded to utter these verses:
BO
དེ་དག་གིས་འདི་སྐད་སྨྲས་སོ། ། གྲོགས་པོ་བདག་ཅག་གིས་ཀྱང་ཤེས་པ་གང་གིས་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤིང་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བ་མི་འཚལ་ལོ། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་ སེམས་ཏེ། ཤེས་པ་གང་གིས་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤིང་ཡང་མི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་སྙམ་ནས། ཤེས་པ་དེ་བཙལ་བའི་ཕྱིར། གཏང་བར་དཀའ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་ནས། མགོ་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་དང་། མིག་གི་བར་ཡོངས་ སུ་བཏང་ཡང་དེས་ཤེས་པ་དེ་མ་རྙེད་དོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་ཀུན་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་ཀུན་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ། ང་བླ་ན་ མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པ་དེས་ཤེས་པ་གང་གིས་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤིང་ཡང་མི་སྐྱེ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་དེ་རྙེད་དོ། །
EN
“In order to know what is possible, I rejoiced in the actions of anyone Who practiced without indolence. With my attention unwavering
BO
མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གང་གིས་དབང་པོ་འདི་ཡོངས་སུ་ཤེས་ ཤིང་ཡང་མི་སྐྱེ་བ་འཕགས་པའི་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་ཤེས་པ་གང་གིས་དབང་པོ་འགོག་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤིང་ཡང་མི་སྐྱེ་བ་ ཤེས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་འཐོབ་པར་བྱ་སྙམ་ནས། བཞོན་པའི་གླང་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཡོངས་སུ་བཏང་། བཞོན་པའི་རྟ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བཞོན་པའི་ཤིང་རྟ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཡོངས་སུ་བཏང་། རྐང་ཐང་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཡོངས་སུ་བཏང་སྟེ། དེས་ན་ངས་ལམ་བར་ མའི་ཚོགས་དེ་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་བསྐྱེད་དེ། གལ་ཏེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་གཟུགས་ཅན་དུ་གྱུར་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་ཡང་མི་ཤོང་ངོ་། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས། དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན། རྒྱལ་པོ་དགའ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ལ་དབང་བྱེད་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། །
EN
“I rejoiced in virtue, And bearing in mind the deeds Of such lords among men, rejoiced. This is how I achieved knowledge of the origin.
BO
དེའི་གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་རྒྱས་པར་གྱུར་ཏེ། གླིང་རེ་རེ་ལ་ཡང་གྲོང་ཁྱེར་ས་ཡ་ཕྲག་བརྒྱད་བརྒྱད་བྱུང་ངོ་། ། གྲོང་ཁྱེར་རེ་རེ་ཡང་ཆུར་ དཔག་ཚད་བཅུ། ཞེང་དུ་དཔག་ཚད་བཅུ་སྟེ། གྲུ་བཞི་ཡིན་ལ་ཤིན་ཏུ་སྤྲུལ་པ། མིག་{མངས་,མང་}རིས་སུ་བྲིས་པ། གསེར་གྱི་སྐུད་པས་གཡོགས་པ། ར་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ལས་བྱས་པ། ཅོག་འཛམ་བུའི་ཆུ་བོའི་གསེར་ལས་བྱས་པ། ནོར་བུ་རིན་ཐང་མེད་པའི་དྲ་བས་སྟེང་ཤིན་ཏུ་ གཡོགས་པ། ནོར་བུ་རིན་ཐང་མེད་པ་དག་གིས་ས་གཞི་བཀྲམ་ལ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་དྲིལ་བུ་གཡེར་ཀའི་དྲ་བས་ཤིན་ཏུ་གཡོགས་པ། སེམས་ཅན་དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཏེ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་ཤིང་ལྗོན་པས་ཤིན་ཏུ་གཡོགས་པ། དེའི་ ཕྱི་ནང་དུ་ལོངས་སྤྱོད་དང་ལྡན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་མི་དག་རྩེ་བར་འདོད་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་གང་འདོད་པ། སིལ་སྙན་ཡན་ལག་ལྔ་པས་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་དེ། དེའི་ཚེ་སིལ་སྙན་ཡན་ལག་ལྔ་པའི་སྒྲ་རབ་ཏུ་འབྱུང་ངོ་། ། གང་གི་ཚེ་པི་ཝང་དང་། སིལ་སྙན་དག་གིས་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པར་འོས་པ་དེའི་ཚེ་ པི་ཝང་དང་། སིལ་སྙན་དག་གི་སྒྲ་རབ་ཏུ་འབྱུང་ངོ་། །
EN
“I constantly and continuously rejoiced in what roots of virtue had been formed, without any attachment to the three realms in my mind. By the root of virtue of having no doubt about their ripening, I realized the knowledge of cessation as related to knowledge of what is possible. I did not reach such realization by being lazy; I was diligent on this path. Through such roots of virtue I realized the knowledge of the path that leads to cessation as related to knowledge of what is possible.”
BO
གང་གི་ཚེ་དྲི་ཟའི་རོལ་མོས་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་དྲི་ཟའི་རོལ་མོ་བྱེད་དོ། ། རྒྱ་ཆེར་གང་དང་གང་ཉིད་རྩེ་བར་འདོད་པའི་རྩེད་མོ་དེ་དང་དེ་ཉིད་བྱུང་ངོ་། ། ལོར་རམ། ལོ་སྟོང་དུ་འམ། ལོ་ཁྲིར་རྩེ་བར་འདོད་ ན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྩེ་བར་བྱེད་དེ། དེ་རྟག་པར་རྒྱུན་ཏུ་རྩེ་བའི་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ། ། གྲོང་ཁྱེར་དེའི་འབྱོར་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་དེ་འདྲ་སྟེ། དེ་ལྟར་གྲོང་ཁྱེར་ཐམས་ཅད་དུ་རྩེད་མོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རྩིའི་འོད་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་སྟེ། དེའི་འཁོར་ཉན་ཐོས་འབུམ་ ཕྲག་བརྒྱད་བྱུང་ངོ་། ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དགའ་མཐོང་གིས་གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་དར་གྱི་ལྡ་ལྡི་བཏགས་ཤིང་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་བརྒྱན་ཏེ། སྔོན་གྱི་མི་དང་བཅས་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རྩིའི་འོད་ཟེར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་དེའི་ཡོངས་སུ་ སྤྱོད་པའི་དོན་དུ་ཕུལ་ལོ། ། བདག་གི་བུ་དང་ཆུང་མ་དང་འཁོར་ཀྱང་ཕུལ་ལོ། ། དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་ཉན་ཐོས་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད་དང་།
EN
The Blessed One then proceeded to utter these verses:
BO
ཐབས་ཅིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཞུགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བཞུགས་སོ། ། དེ་ལ་ཡང་རྒྱལ་པོ་དགའ་མཐོང་གིས་ལོ་ ས་ཡ་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་ཞལ་ཟས་རོ་བརྒྱ་པས་ཡོངས་སུ་མཉེས་པར་བྱས་སོ། ། བཙུན་མོ་དང་འཁོར་དང་བཅས་པས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་བྱས་སོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་དགའ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་དགའ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་རྒྱ་ཆེར་བྱ་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ང་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་བརྙེས་སོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་དད་པར་བྱའོ། ། དད་པ་ཐོབ་པ་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་འགྲུབ་པར་འགྱུར། བྱང་ཆུབ་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་སྟོབས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་དང་།
EN
“Knowledge of what is possible, As well as of origin, cessation, And the path to achieve these— The supreme among humans understands them.
BO
སྟོབས་མ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས། དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་སེང་གེའི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆོས་དང་ལྡན་པ། གླིང་བཞི་པར་འདུས་པ་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བ་དང་ཞིང་དད་པ་དང་ལྡན་པ། བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པ། ཡོན་གནས་ལ་དགའ་བ། སྦྱིན་བདག་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། ། དེ་འཇིག་རྟེན་ན་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ནས་ཁ་ཟས་རོ་ བརྒྱ་པས་སྟོན་མོ་བྱས་སོ། ། ཡུལ་ཀ་ཤི་ཀའི་གོས་ཀྱིས་ཀྱང་མངོན་པར་བཀབ་བོ། ། བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་ལྟའོ། ། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའི་སྟོབས་དང་། སྟོབས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་འཇུག་གོ། ། དེའི་ དབང་པོ་ཤེས་པའི་སྟོབས་དང་། སྟོབས་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་མཆོད་པ་བྱེད་དོ། ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་སེང་གེའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་སྟོབས་དང་། སྟོབས་མ་ཡིན་པ་འདི་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།
EN
“In order to help all beings, The fearless bodhisattvas Who possess such knowledge Guide and liberate them.”
BO
ལོ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་ དུ་ཉིན་མཚན་རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་སྦྱིན་པ་བྱིན་ཞིང་། དགེ་སྦྱོང་དང་། བྲམ་ཟེ་དག་ལ་ཡང་ཡོངས་སུ་དྲིས་སོ། ། ཤེས་པ་སྨྲ་བ་དག་ལ་ཡང་སྟོབས་དང་སྟོབས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ཉེ་བར་བརྟགས་སོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། རྒྱལ་པོ་སེང་གེའི་ བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་སེང་གེའི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དབང་པོའི་སྟོབས་དང་སྟོབས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་མངོན་ པར་འདོད་ན། ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱ་ཞིང་སྟོབས་དང་སྟོབས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་འཇུག་པར་བྱའོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་སྟོབས་དང་སྟོབས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ། ། སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་ རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྙམ་ནས།

English translation published by 84000: Translating the Words of the Buddha (https://84000.co), CC BY-NC-ND 3.0. Translated by Andreas Doctor.

Source