The Precious Discourse on the Blessed One's Extensive Wisdom That Leads to Infinite Certainty

འཕགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡེ་ ཤེས་རྒྱས་པའི་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་མཐའ་ཡས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ།

The Precious Discourse on the Blessed One's Extensive Wisdom That Leads to Infinite Certainty

འཕགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡེ་ ཤེས་རྒྱས་པའི་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་མཐའ་ཡས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ།

Knowledge of the Present

EN
“Furthermore, Maudgalyāyana, I also created numerous roots of virtue in order to achieve knowledge of the present. Long ago in limitless cyclic existence, Maudgalyāyana, in the distant past there appeared in the world a thus-gone, worthy, perfect buddha named Limitless Sight; he was learned and venerable, a well-gone one, a knower of the world, a steersman who guided beings, unexcelled, a teacher of gods and humans, a buddha, a blessed one. Once he was teaching on the topic of the present while surrounded and revered by a retinue numbering into the hundreds of thousands. Among those present at the time was a brahmin named Buddhimat, who was similar to a great sal tree. The brahmin Buddhimat, who was similar to a great sal tree, heard the Blessed One teach the Dharma with unlimited eloquence on the topic of the present. Moreover, upon hearing it he felt unfathomable wonder at being in the Thus-Gone One’s presence, and thought to himself, ‘It is amazing how the Thus-Gone One teaches the Dharma with such unhindered eloquence on the topic of the present. How marvelous!’ Feeling such wonder to be in the Thus-Gone One’s presence, he tossed a flower made of a precious substance toward the Thus-Gone One and made a prayer: ‘How amazing! May I fully awaken to unsurpassed and perfect buddhahood, and thereby teach the Dharma to achieve such unhindered eloquence!’ Due to the ripening of that action, he did not fall into degeneration for eight hundred million eons. Maudgalyāyana, in case you may think that at that time the householder of the brahmin caste named Buddhimat, who was similar to a great sal tree, was anyone else, do not think so. In those days the householder of the brahmin caste name Buddhimat, similar to a great sal tree, was me. Due to that root of virtue I developed unhindered wisdom with regard to the present. I also inspired many beings toward knowledge of the present, thereby creating roots of virtue that led me to accomplish knowledge of the origin as related to knowledge of the present. Moreover, I actualized knowledge of the present and then taught it genuinely, so that many other beings actualized it as well. Due to the roots of virtue that came from that, I actualized the knowledge of cessation as related to knowledge of the present.
BO
སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བདེ་བར་སེམས་པ་དེ་ཡང་ཟས་ཞིམ་པོ་བཟའ་བ་དང་ལྡན་པ་ དང་། གནས་མལ་བདེ་བར་འདུག་པ་དང་། ལུས་གྱ་ནོམ་པ་སླ་བར་འགྱུར་རོ། ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྤྱད་པ་རྩོམ་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ཞིང་། ཤེས་པ་བར་མ་དེས་བདེ་བར་ངེས་པར་འབྱུང་ངོ་། ། དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་གྲགས་བཟང་དེ་ཆོས་བཤད་པ་དེ་དག་ལ་གུས་པར་བྱས་ཤིང་ཐོས་ལ་བརྩོན་ འགྲུས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་རྟོགས་པས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་གྲགས་བཟང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ རྒྱལ་པོ་གྲགས་བཟང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་གིས་འདི་ལྟར་འཚལ་ཏེ། གང་གི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མར་མེ་ མཛད་ཀྱིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། ། ཞེས་བཤད་པ་འདིའི་དོན་ཇི་ལྟར་བལྟ་བར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ།
EN
“In order to actualize the path that leads to cessation as related to knowledge of the present, when I was training as a bodhisattva, I served and asked questions to trillions of buddhas. Long ago in the limitless cycle of existence, Maudgalyāyana, in the distant past there appeared in the world a thus-gone, worthy, perfect buddha named Limitless Vision; he was learned and venerable, a well-gone one, a knower of the world, a steersman who guided beings, unexcelled, a teacher of gods and humans, a buddha, a blessed one. The thus-gone Limitless Vision had a community of seven billion hearers. Once, in the midst of his community of hearers, he was teaching the Dharma on the topic of the path that leads to cessation as related to knowledge of the present, explaining, ‘You should understand how the present is through this path….’
BO
མཽད་གལ་གྱི་བུ་གང་ཟག་གི་དབང་གིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དག་ཆོས་སྟོན་པ་གོ་བར་མཛད་དོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པས་བརྩོན་འགྲུས་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་བྱ་ཞིང་རྟོགས་པར་བྱ། བརྩོན་འགྲུས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ལ་ཆོས་སོ་སོར་བགེད་པ་དང་། ཟང་ཟིང་སོ་སོར་བགེད་པར་ཡང་བྱའོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་ བརྩོན་འགྲུས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། ། མཽད་གལ་ གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ནས། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ་། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་དད་པ་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་བདུད་ཤུགས་འཆང་ཞེས་བྱ་ བ་བྱུང་སྟེ།
EN
“In the audience at that time was a man of the warrior caste, who was like a great sal tree, named Viśākhamitra, who addressed the blessed thus-gone Limitless Vision, saying, ‘Please, O Blessed One, I request to hear a Dharma teaching by the Blessed One particularly on the path—the path that leads to cessation as related to knowledge of the present, which treats the various intentions and afflictions that sentient beings are involved with.’
BO
དེས་སངས་རྒྱས་ལྔ་བརྒྱ་དག་གི་གསུང་རབ་ལ་བདུད་ཀྱི་ལས་བྱས་སོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ལ་སྲིད་པའི་འགྲོ་བར་འཆི་བ་དང་། སྐྱེ་བ་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་མདུད་པར་འཛིན་པ་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་བཞུགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་དག་ ལ་བདུད་ཀྱི་ལས་རྣམས་བྱས་སོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་དེ་དག་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སོ་སོའི་གསུང་རབ་ལ་བར་ཆད་བྱས་པས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་ལོག་པར་ལྟུང་ངོ་། ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་དད་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བར་ བཞེད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་གསུང་རབ་ལ་ཡང་བར་ཆད་བྱ་བར་འདོད་དོ། ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་དད་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་བཞུགས་པ་དང་། བདུད་ཤུགས་འཆང་དེ་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། ། དེ་བདུད་ཤུགས་འཆང་དེའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་གཟིགས་ནས་ ཇི་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པས་བདུད་ཤུགས་འཆང་སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ལ་མདུད་པར་བཟུང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ།
EN
“The blessed thus-gone Limitless Vision replied to Viśākhamitra of the warrior caste, who was like a great sal tree, ‘Viśākhamitra, for a long time you have been immersed in the profound Dharma and the way of profound practice, and serving the buddhas of the past. It is excellent that you have asked about these profound points with the intention to help numerous beings, excellent indeed. Listen well then, Viśākhamitra, and keep what I am about to say in your heart.’
BO
གང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་སྐྱེས་པ་དེ་དག་རྗེས་སུ་ དྲན། གང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དེ་དག་རྗེས་སུ་དྲན་ནས། དེ་འཇིགས་སྐྲག་སྟེ། སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་ནས། སྐྱོ་བ་ཐོབ་བོ། ། སྐྱོ་བ་ཐོབ་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་སེམས་རབ་ཏུ་དང་བའི་དད་པ་ཐོབ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་དད་པ་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་ དེ་སྨྲས་པ། ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་དཔག་མེད་མངའ་བ་ཕན་མཛད་ཐུགས་རྗེ་ཅན། ། འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་ཕན་པ་མཛད་པ་བདེ་གཤེགས་ཁྱོད་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི། ། ཇི་ལྟར་རལ་གྲི་གཟེབ་ལ་མི་མཆིས་སྐད་ཅིག་གྱེན་དུ་འཕར་ལྟར་བདག ། དེ་ལྟར་རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ལ་དད་མ་བགྱིས་པས་སེམས་ ཅན་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་། ། ཇི་ལྟར་མི་དག་མདའ་མདུང་མདའ་བོ་ཆེས་བརྒྱ་བ་སྡུག་བསྔལ་ཚོར་འགྱུར་ལྟར། ། ཁྱོད་ལྟ་ཡིད་ཀྱིས་སྡང་བ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་མཆི་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་། ། ཇི་ལྟར་མི་དག་ཆས་ནས་རི་བོའི་རྩེར་སོང་ལྷུང་བ་ལུས་སྡུག་བསྔལ། ། ལྷུང་བས་བརྒྱབ་ཅིང་ཕྱེར་བླགས་ལུས་ ནི་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་བདེ་མི་འཐོབ། ། དེ་བཞིན་སྟོབས་བཅུ་ཁྱོད་ལ་ཡིད་ཀྱིས་སྣང་བའི་ལུས་ཀྱང་ཕྱེ་མར་འགྱུར། །
EN
Viśākhamitra of the warrior caste, who was like a great sal tree, replied to the Blessed One, ‘Of course, of course!’ and he listened attentively as the Blessed One had directed.
BO
ཇི་ལྟར་མི་དག་རལ་གྲི་དགྲ་སྟས་བརྒྱབ་ལྟར་སྲིད་འགྲོར་བདེ་མི་འཐོབ། ། རྒྱལ་ལ་ཡིད་སྡང་སྲིད་འགྲོར་བདེ་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་ཐོབ་པ་མེད། ། དེ་ལྟ་བས་ན་བདེ་གཤེགས་ཁྱོད་ ལ་ཡིད་ནི་ཤིན་ཏུ་མངོན་དད་བགྱི། ། མཆོག་སྦྱིན་ཁྱོད་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི་ཞིང་བདག་ནི་མི་དགེའི་ལས་མཐོལ་ལོ། ། རྒྱལ་བ་སྟོབས་བཅུ་མངའ་བར་བདག་འགྱུར་དེ་རིང་སྨོན་ལམ་བརྟན་པར་འདེབས། ། འགྲོ་བ་དཔག་མེད་སྲིད་པའི་འགྲོ་བར་མི་བདེ་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་མྱོང་། ། སྟོབས་བཅུའི་སྟོབས་ དག་རབ་ཏུ་ཐོབ་ནས་བདུད་ཀྱི་སྟོབས་ནི་སྟོབས་མེད་བགྱི། ། རྒྱལ་ལ་བདག་ནི་ཡིད་གཉིས་རྡུལ་ཙམ་མ་མཆིས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བློ་ལ་འཇུག ། རྒྱལ་བ་འགྲོ་གཙོ་སྟོབས་མཆོག་སྟོབས་མངའ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བདག་འགྱུར་བགྱི། ། བདེ་གཤེགས་སྟོབས་བཅུ་སྟོབས་ མཆོག་ཁྱོད་ལ་མི་ཡི་ཚོགས་དག་སྐྱབས་སུ་མཆི། ། སྲིད་པ་སྤངས་ཤིང་རྣམ་སྲིད་ཟད་ནས་བདག་ཀྱང་འགྲོ་བའི་རྒྱལ་བར་བགྱི། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བདུད་ཤུགས་འཆང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་བ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེར་ གྱུར་ཏོ། །
EN
“The Blessed One continued, ‘Viśākhamitra, the remedy for sentient beings involved in desire toward the physical form is uncleanliness. The remedy for sentient beings involved in desire toward sounds is the principle of impermanence. The remedy for sentient beings involved in desire toward scents is emptiness. The remedy for sentient beings involved in desire toward tastes is the idea of the unpleasant. The remedy for sentient beings involved in desire toward textures is the idea of suffering. The remedy for sentient beings involved in desire toward objects of thought is the absence of identity. Viśākhamitra, here I have explained the remedies for beings no matter what they are involved with. Furthermore, Viśākhamitra, there is a path, and practice related to that path, that applies to all sentient beings, an indisputable medicine: that is to perceive all worlds with aversion. Viśākhamitra, the path on which all sentient beings have an indisputable practice, the foremost path of practice for all sentient beings, the path that leads to right abandonment, is the gateway to the liberation of absence of marks. Viśākhamitra, not mentally engaging with any marks is the path of indisputable practice for all sentient beings; it cuts away all fetters. Viśākhamitra, in order to achieve this knowledge, I served trillions of buddhas in the past. In doing so, I created roots of virtue, and due to those roots of virtue I achieved knowledge of the path that leads to cessation as related to knowledge of the present.’
BO
མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངན་སོང་སྤོང་བར་འདོད་ཅིང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བར་འདོད་པས་མདུད་པར་གཟུང་བར་མི་བྱའོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་བརྩོན་འགྲུས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། མངོན་ པར་འདུས་བྱས་པའི་བར་དུའོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ནས། འཁོར་བ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་དངོས་པོར་ངེས་པར་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ངེས་པ་འདི་སྐད་སྨྲ། འདི་ ལྟར་བལྟ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་གང་གིས་བྱ་བ་དེ་དེ་ལྟར་གྱུར་ཏེ། གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་བློན་པོ་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ། མཛངས་ཤིང་དཔྱོད་པ་བྱ་བ་དང་། བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པ། རྒྱལ་སྲིད་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་བསྙེན་ བཀུར་བྱས་པ། དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱས་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། །
EN
“Maudgalyāyana, then Viśākhamitra of the warrior caste, who was like a great sal tree, tossed and scattered flowers made of every precious substance toward the blessed thus-gone Limitless Vision, and then prostrated his entire body to the Blessed One. Maudgalyāyana, in case you may think that at that time Viśākhamitra of the warrior caste, who was like a great sal tree, was anyone else, do not think so. In those days Viśākhamitra of the warrior caste, who was like a great sal tree, was me. Due to those roots of virtue, I truly realized the knowledge of the path that leads to cessation as related to knowledge of the present.”
BO
དེ་རྒྱལ་པོ་དངོས་པོར་ངེས་པར་འཛིན་པ་དེ་ལྟ་བར་གྱུར་པ་དེ་ལས་འབྲལ་བར་འདོད་ནས་དེས་གསེར་གྱི་སྣོད་དག་བྱེད་དུ་བཅུག་སྟེ། ཏིལ་མར་གྱི་སྣོད་དང་། མར་གྱི་ སྣོད་དང་། ཁ་རའི་སྣོད་དང་། བཏུང་བའི་སྣོད་དང་། བཟའ་བའི་སྣོད་དེ་རིན་པོ་ཆེའི་སྣོད་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་དང་དེ་དག་བྱེད་དུ་བཅུག་སྟེ། དེ་སྣོད་དེ་དག་བྱས་ནས་རྒྱལ་པོ་དངོས་པོར་ངེས་པར་འཛིན་པ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སྣོད་འདི་དག་གང་གི་སྣོད་དུ་ངེས་ལགས། དེས་སྨྲས་ པ་གྲོང་གི་གཙོ་བོ་སྣོད་འདི་དག་གང་གིར་རུང་བ་ཁྱོད་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག ། འདི་ནི་རེ་ཤིག་ཆུའི་སྣོད་དུ་ངེས་སོ། ། འདི་ནི་ཏིལ་མར་གྱི་སྣོད་དུ་ངེས་སོ། ། འདི་ནི་མར་སར་གྱི་སྣོད་དུ་ངེས་སོ། ། འདི་ནི་སྦྲང་རྩིའི་སྣོད་དོ། ། འདི་ནི་བཏུང་བའི་སྣོད་དོ། ། འདི་ནི་བཟའ་བའི་སྣོད་དོ། ། འདི་ ནི་གསེར་གྱི་སྣོད་དོ། ། འདི་ནི་དངུལ་གྱི་སྣོད་དེ། སྣོད་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ངེས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་བློན་པོ་དེས་སྣོད་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བརྗེས་ཏེ། ཏིལ་མར་གྱི་སྣོད་དུ་མར་བླུགས། མར་གྱི་སྣོད་དུ་ཏིལ་མར་བླུགས། སྦྲང་རྩིའི་སྣོད་དུ་བཏུང་བ་བླུགས།
EN
The Blessed One then proceeded to utter these verses:
BO
བཏུང་བའི་སྣོད་དུ་ སྦྲང་རྩི་བླུགས་ཏེ། ཐབས་དེས་སྣོད་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བརྗེས་སོ། ། དེ་ནས་བློན་པོ་དེས་སྣོད་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བརྗེས་ནས་རྒྱལ་པོ་དེ་གདུགས་ཚོད་ལ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་བཞུགས་ནས་རིམ་གྲོ་པ་ལ་སྨྲས་པ། གྲོགས་པོ་བཀྲུ་བཤལ་གྱི་ཆུ་སྣོད་ནས་ཆུ་ཁྱེར་ཏེ་ཤོག ། བཀྲུ་བཤལ་བྱ་ཡིས་ ཆུ་ཉུང་ངུ་ཞིག་ཁྱེར་ཏེ་ཤོག ། ཅེས་ཇི་སྐད་བསྒོ་བ་བཞིན་སྣོད་བཀང་སྟེ་ཕུལ་ལོ། ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དངོས་པོར་ངེས་པར་འཛིན་པ་དེ་སྣོད་དེ་དག་བཀང་བ་མཐོང་ནས། བློན་པོ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། གྲོང་གི་གཙོ་བོ་སྣོད་བྱས་པ་འདི་དག་ཆུད་མ་ཟོས་སམ། གང་ཆུ་སྣོད་དུ་མར་བླུགས། དེ་བཞིན་དུ་སྒྱུ་མར་བྱས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆུད་མ་ཟོས་སམ། དེས་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་སྣོད་ཀྱི་རྣམ་པ་འདི་དག་ཆབ་འཚལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་མཐའ་ལགས་ཏེ། དངོས་པོ་གང་ཡང་ངེས་པ་མ་མཆིས་སོ། ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་ མཐའ་ལགས་ཤིང་། ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་མཐའ་ལགས་སོ། ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ལགས་སོ། །
EN
“Due to the roots of virtue from serving the victorious savior Who had vision of all, I perfected my knowledge of the present. Without those roots of virtue, I would never have seen everything. Due to these roots of virtue, I perfected my knowledge of the present. Since there is nothing that I do not know, I will free sentient beings’ minds from the fetters of Māra.
BO
དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དུ་གྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་གང་ཡང་རྟག་པ་མ་ལགས། དངོས་ པོ་གང་ཡང་ངེས་པ་མ་ལགས་ལ། གཞན་དུ་མཐོང་ཞིང་གཞན་དུ་འགྱུར་ལགས་སོ། ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་ལགས་པས་མི་རྟག་པའི་དངོས་པོ་ལ་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམ་པར་བགྱི། ངེས་པ་མ་མཆིས་པའི་དངོས་པོ་ལ་གཡོ་བའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམ་པར་བགྱིའོ། ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་གཞན་ཡང་ དར་ལ་བབ་པ་ནི་རྒས་པར་འགྱུར། གཞོན་ནུ་ནི་བར་མར་འགྱུར། བར་མ་ནི་རྒས་པར་འགྱུར། རྒས་པ་ཡང་འགུམ་པར་གདའ་ལགས་ཏེ། དེ་ལྟ་ལགས་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ངེས་པར་མ་མཆིས་ལགས་སོ། ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དངོས་པོར་འཛིན་པ་དེ། བློན་པོ་དེས་ གཞི་དེ་འདོར་དུ་བཅུག་གོ། ། དེས་བློན་པོ་དེ་ལ་སྨྲས་པ། གྲོང་གི་གཙོ་བོ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། ། ཤེས་པ་འདི་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱའོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བློན་པོ་ཆོས་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བློན་པོ་ཆོས་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །
EN
“Therefore, Maudgalyāyana, bodhisattvas ought to have an inquisitive disposition. Maudgalyāyana, bodhisattvas with an inquisitive disposition swiftly and completely awaken to unsurpassed and perfect buddhahood.
BO
མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ངེས་པ་མེད་པར་བྱ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱི་རིམ་པ་རྟོགས་པས་བྱ་བ་ལ་ལྕི་བ་དང་ཡང་བར་འགྱུར་རོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་རིམ་པ་ ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། རིམ་པ་ཤེས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ། བདག་གིས་སེམས་ཅན་དག་ རིམ་པ་ཤེས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་དགོད། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དག་ལ་མཁས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དག་ལ་མཁས་པར་གྱུར་སྙམ་ནས། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་ པའི་དུས་ནས། དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན། རྒྱལ་པོ་ཀུན་ཏུ་གོ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དེ་རྒྱལ་སྲིད་ཐོབ་ནས་བག་ཡོད་པས་རྒྱལ་སྲིད་བྱེད་དོ། ། དེའི་བཙུན་མོ་བུད་མེད་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་བྱུང་སྟེ། གཟུགས་བཟང་ཞིང་མཛེས་པ། བལྟ་ན་སྡུག་པ། ཁ་དོག་བཟང་པོ་ རྒྱས་པ། མཆོག་དང་ལྡན་པ། སྔར་ལྡང་ཞིང་ཕྱིས་ཉལ་བ།
EN
“Long ago in the limitless cycle of existence, Maudgalyāyana, in the distant past there appeared in the world a thus-gone one named Instructor; he was learned and venerable, a well-gone one, a knower of the world, a steersman who guided beings, unexcelled, a teacher of gods and humans, a buddha, a blessed one. In his time, this world was sixty thousand leagues wide and perfectly square—it was exactly as wide as it was long. It was decorated with a beautifully emanated and extremely ornate checker design, covered entirely by a golden parasol, and entirely flat like the palm of a hand. In those times I was the king of the world, a devout Dharma king named Jayasena who had one thousand children. The eldest of these, named Prince Śāntamati, had served innumerable buddhas. He was familiar with all the teachings of bodhisattvas and was dedicated to emptiness. He was accepting of the profound teachings and dedicated to the vast. He did not dedicate himself to the lower teachings, and on the contrary disparaged them. His intellect was extremely refined.
BO
དེ་དག་གི་གཟུགས་ནི་ལྷ་མོ་དང་འདྲ། ཡོན་ཏན་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་འདྲའོ། ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཀུན་ཏུ་གོ་བྱེད་བུད་མེད་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་གི་དབུས་སུ་འདུག་ནས་དེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ། ། ཇི་ལྟར་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པས། བསམ་གཏན་གྱི་བྱེ་བྲག་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་བྱེ་བྲག་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་བྱེ་བྲག་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། ། བུད་མེད་ཀྱི་ཚོགས་འདི་རེ་ཤིག་འདི་དག་ནི་ཤེས་པའི་བྱེ་བྲག། འདི་དག་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་བྱེ་བྲག། འདི་དག་ནི་ཡོན་ཏན་ གྱི་བྱེ་བྲག ། དེ་བུད་མེད་ཀྱི་ནང་དུ་འདུག་ནས། ཡུན་མི་རིང་བར་བུད་མེད་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་པོ་དག་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ། ། དེ་བུད་མེད་གང་དག་གི་ལུས་ཤེས་པ་ཉམ་ཆུང་ཞིང་ཉོན་མོངས་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ། དེའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་གདུལ་བའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ཆོས་སྟོན་ཏོ། ། བུད་མེད་གང་ དག་ཉོན་མོངས་པའི་སྟོབས་ཆུང་ལ། ཤེས་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ། དེའི་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྟན་ཏེ། བུད་མེད་འདོད་ཆགས་སྤྱོད་པ་དག་ལ་མི་གཙང་བ་དང་། མི་རྟག་པ་བསྟན། ཞེ་སྡང་སྤྱོད་པ་དག་ལ་བྱམས་པ་དང་།
EN
“One day King Jayasena had the thought, ‘This prince is both smart and devout—I should help him fulfill his wishes.’ So he said, ‘Prince, what are your goals?’
BO
མི་རྟག་པ་བསྟན། གཏི་མུག་སྤྱོད་ པ་དག་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་། མི་རྟག་པ་བསྟན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤྱོད་པ་དག་ལ་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དྲན་པ་དང་། མི་རྟག་པ་བསྟན། མཚན་མ་སྤྱོད་པ་དག་ལ་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། མི་རྟག་པ་བསྟན། བུད་མེད་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དག་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མི་རྟག་ པ་བསྟན། བུད་མེད་སྲིད་པ་ལ་སྲེད་པ་དག་ལ་སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མི་རྟག་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་གང་དང་གང་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་དང་དེ་དག་གི་གཉེན་པོས་གཅོད་དོ། ། དེའི་བུད་མེད་གང་དག་འདོད་ཆགས་སྤྱོད་པ་དེ་དག་བསམ་གཏན་བསྒྲུབས་ཏེ། ཚངས་པའི་ལམ་བསྒོམས་ ནས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་སོ། ། བུད་མེད་ཞེ་སྡང་སྤྱོད་པ་དག་ལ་ཚད་མེད་པ་བསྒྲུབས་ཏེ། ཚངས་པའི་ལམ་བསྟན་ཏོ། ། དེའི་བུད་མེད་དེ་དག་ཚད་མེད་པ་ལ་གནས་ཏེ། ཚངས་པའི་ལམ་བསྒོམས་ནས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་སོ། ། བུད་མེད་གང་དག་མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ མཚན་མ་མེད་པ་བསྒྲུབས་ཏེ། ཚངས་པའི་ལམ་བསྟན་ཏོ། ། དེའི་བུད་མེད་དེ་དག་མཚན་མ་མེད་པ་བསྒྲུབས་ཏེ། ཚངས་པའི་ལམ་བསྒོམས་ནས་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་སོ། །
EN
“ ‘Father,’ he answered, ‘if you will be so kind, I would like to compare the teachings of learned mendicants and brahmins. I have doubts about the teachings, Father. If I could ask questions, I’d be able to overcome my doubts about the Dharma. I beseech you.’
BO
བུད་མེད་གང་དག་སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་དེ་དག་ལ་སྨོན་པ་མེད་པ་བསྒྲུབས་ཏེ་ཚངས་ པའི་ལམ་བསྟན་ཏོ། ། དེའི་བུད་མེད་དེ་དག་སྨོན་པ་མེད་པ་བསྒྲུབས་ཏེ། ཚངས་པའི་ལམ་བསྒོམས་ནས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་སོ། ། དེ་ལྟར་རྒྱལ་པོ་ཀུན་ཏུ་གོ་བྱེད་དེས་ཤེས་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་ལས་དག་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ན་ བུད་མེད་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དག་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་ནས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་སོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་ཀུན་ཏུ་གོ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་ དེའི་དུས་ན། རྒྱལ་པོ་ཀུན་ཏུ་གོ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ། ཤེས་པ་ཐ་མ་དང་འབྲིང་གི་བྱེ་བྲག་ལ་མཁས། ཉོན་མོངས་པ་ཐམ་དང་འབྲིང་དག་གི་བྱེ་བྲག་ལ་མཁས་ཡོན་ཏན་ཐ་མ་དང་འབྲིང་དག་གི་བྱེ་བྲག་དག་ལ་མཁས་སོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐ་མ་དང་འབྲིང་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །
EN
“Hearing Prince Śāntamati’s words, King Jayasena proceeded to summon to his own gardens the learned mendicants and brahmins throughout the land who were suitably intelligent and who had impeccable conduct as well. Then Prince Śāntamati went to the gardens along with the learned mendicants and brahmins. All together, Prince Śāntamati staged a Dharma debate between the knowledgeable and discerning mendicants and brahmins. He first asked, ‘Noble ones, what is harmful in the world?’
BO
མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་རིམ་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་རིམ་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ ཤེས་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས། དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས། དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན། རྒྱལ་པོ་ཉོན་མོངས་ པ་སྨོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། ། རྒྱལ་པོ་ཉོན་མོངས་པ་སྨོད་པ་དེའི་བཙུན་མོ་བུད་མེད་ཁྲི་ཕྲག་དགུ་བཅུ་བྱུང་སྟེ། གཟུགས་བཟང་ཞིང་མཛེས་པ་བལྟ་ན་སྡུག་པ། ཁ་དོག་བཟང་པོ་རྒྱས་པ་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་བུད་མེད་གང་དང་གང་དག་གི་མིག་གིས་མཐོང་བའི་བུད་མེད་དེ་དང་དེ་དག་ཉིད་ཉོན་ མོངས་པའི་འབྲས་བུ་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་ཤེས་སོ། ། དེ་དག་ཉོན་མོངས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རིག་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྐྱེ་ཞིང་། སྨད་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཉེ་བར་ཤེས་པར་གྱུར་ཏོ། །
EN
“Some said, ‘Poverty is harmful in the world. Those beings afflicted with poverty are entirely dependent on something else, thinking it will bring them happiness.’ Others said, ‘Abuse is harmful in the world. Beings who are abused, wishing to be free from such abuse, are entirely dependent on something else.’ Some said, ‘To be without a voice is harmful in the world. Beings who cannot speak are entirely dependent on something else, thinking it will bring them happiness.’ Some said, ‘To lack intelligence is harmful in the world. Those who lack intelligence do whatever they can to gain intelligence, and thus are dependent on something else, thinking becoming intelligent will provide them with happiness.’ Some said, ‘Failure is harmful in the world. Beings who have not reached their goals are entirely dependent on something else, thinking it will help them overcome their lack of success.’ Others said, ‘Being apart from your loved ones is harmful in the world. Beings who are apart from their loved ones are entirely dependent on something else, thinking it will provide them with happiness.’ Some said, ‘Having no knowledge of craftsmanship is harmful in the world. Beings who lack knowledge of craftsmanship are entirely dependent on something else, thinking it will provide them with happiness.’ Some said, ‘Lawlessness is harmful in the world. If the kingdom falls into disorder, everyone associated with the king will suffer.’
BO
དེས་བུད་མེད་ཁྲི་ཕྲག་དགུ་བཅུ་པོ་དག་བདག་གི་ལས་དང་། བདག་གི་ཉོན་མོངས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་སོ། ། དེ་བདག་གི་ལས་དང་བདག་གི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ན། འདོད་པ་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྗེས་སུ་ཐོབ་བོ། ། དེ་དག་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་སོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཁྱོད་དེའི་ཚེ་ དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་ཉོན་མོངས་པ་སྨོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་ཉོན་མོངས་པ་སྨོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ། ངས་དེའི་ཚེ་བུད་མེད་ཁྲི་ཕྲག་དགུ་བཅུ་པོ་དེ་དག་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ བྱས་སོ། ། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ན་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་སོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བར་བྱའོ། ། ། ། བམ་པོ་ཉི་ཤུ་གཉིས་པ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་རིམ་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་བར་དུའོ། །
EN
“Others said, ‘Mistreating the king brings suffering, and so does mistreating the royal ministers.’ Others said, ‘Disrespecting one’s wife is harmful. Quarrels within a couple can lead to murder.’ Others said, ‘Sleeping with someone else’s wife is harmful in the world. People who have affairs with others’ wives bring about trouble, so sleeping with someone else’s wife is harmful in the world.’ Others said, ‘Discontent is harmful in the world. People who are discontent take up rods, spikes, and canes and, overcome with attachment, sneak into others’ houses to steal their wealth, causing trouble.’
BO
མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས། དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན། རྒྱལ་པོ་འགོག་པ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ བྱུང་ངོ་། ། དེ་ཆོས་སྐྱེ་བ་གང་དང་གང་མཐོང་བ་དེ་དང་དེ་ཉིད་ལ་འགོག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་གོ། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དངོས་པོ་གང་དག་ཀུན་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། ། འབྱོར་པ་ཡང་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། རྒུད་པ་ཡང་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། ། རྙེད་པ་ཡང་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། མ་རྙེད་པ་ཡང་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་གྲགས་པ་དང་། མ་གྲགས་པ་དང་། སྨད་པ་དང་། བསྟོད་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ་སྙམ་མོ། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཆོས་འདི་དག་ མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་ན་མི་སྐྱེ་སྟེ། གང་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་དེ་ཅི་སྟེ་མངོན་པར་བསྐྱེད་པར་བྱ། གང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ལ་འགོག་པ་མེད། གང་འགོག་པ་མེད་པ་དེ་ལ་མྱ་ངན་མེད་ཅིང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་མེད་དོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་མ་བྱས་པ་ཉིད་མཆོག་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ། ། མཽད་གལ་ གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས།
EN
“Still others said, ‘Ungratefulness is harmful in the world. People who are ungrateful have no regard for the help offered to them. They don’t think about the help they’ve received and are heedless of the help offered to them in the past. They don’t think about the benefit they received from help in the past and ruin the help they’ve been given. Consider this story I heard. A man was traveling through a forest when dark clouds formed. Lacking any protection or shelter, a bear saved him and took him into his den. There they survived on fruits and roots for seven days. Thinking the man must be suffering from the cold, the bear cradled the man in his arms. After the seven days passed and the storm cleared, they emerged from the den and the bear sent the man off. However, the man disregarded the help that was given to him and led a hunter to the bear so that it was killed. In this way ungratefulness brings suffering in the world. This shows the many different types of suffering.’
BO
དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་འགོག་པ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་འགོག་པ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་ང་ཡིན་ཏེ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱང་འགོག་པའི་ ཆོས་སུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཀྱེ་མ་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་འདི་ནི་འགོག་པའི་ཆོས་དང་། ཆོས་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པ་ཉོན་མོངས་སོ་སྙམ་མོ། ། དེ་ང་ཡིན་ཏེ་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་མང་པོའི་ནང་དུ་འདུག་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་འགོག་པའི་ཆོས་སོ་ཞེས་ཆོས་བསྟན་ཏོ། ། དེས་ན་ངས་ སྔོན་སྲོག་ཆགས་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་དོ། ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏེ། ངའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་རྒྱ་ཆེ་བར་གྱུར་ཏོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འགོག་པ་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། ། འགོག་པ་ ལ་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཅིང་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྱུར་རོ། །
EN
“Prince Śāntamati then addressed the whole group of learned mendicants and brahmins, saying, ‘Venerable sirs, I rejoice in hearing your descriptions of sufferings and harm. I myself recognize three things that harm the world, things that harm sentient beings and bring them suffering. What are these? The harm that comes from aging, the harm that comes from sickness, and the harm that comes from dying. These three things affect all beings living in the world, including demons and even including Brahmā. And yet, how to gain release from them I truly do not know.’
BO
མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་རིམ་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྒྱ་ཆེ་བ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་རོ་མྱང་བ་དང་ཉེས་དམིགས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། ། དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རོ་མྱང་བ་དང་ཉེས་དམིགས་ནི་རབ་ཏུ་ཤེས་ན་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དེ་དག་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་སོ། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཆོས་འདི་དག་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་སུ་ཞིག་ཡོད་སྙམ་ནས། དེའི་མཚན་མོ་ཉལ་དུ་སོང་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དག་དང་ལྡན་པ་བྱུང་ནས་དེས་དེ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་བདེ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་བཞིན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ།
EN
“Out of midair a voice was heard, saying, ‘a thus-gone one called Instructor has appeared in the world. He teaches a Dharma that truly transcends birth, aging, sickness, and death. Come meet him, all of you. Let’s go together before the Blessed One and ask about what is harmful in the world. Whatever the Blessed One then says you should take the meaning to heart.’
BO
གང་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་དེ་མི་འབྱུང་ངོ་། ། གང་མ་ བྱུང་ན་དེ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་སྟན་ལས་ལངས་ནས་བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་གསོལ་བ། མི་མཆོག་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་སྟེ། ། བལྟ་ན་སྡུག་ཅིང་ཤིན་ཏུ་གསལ། ། གང་དུ་སྐྱེ་བོ་ རྨོངས་པ་དག ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་ལམ་ལགས་སོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཁྱོད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་རོ་མྱང་བ་དང་ཉེས་དམིགས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་རོ་མྱང་བ་དང་ཉེས་དམིགས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་ བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ། དེའི་ཚེ་ངས་མངོན་པར་འདུ་མ་བྱས་ཤིང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་བསྟན་ཏོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། ། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་ལ་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་མྱུར་དུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་རབ་ ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན།
EN
“Then Prince Śāntamati along with sixty million other beings went before the thus-gone Instructor, bowed their heads at the blessed Thus-Gone One’s feet, and then waited off to one side. There each of the sixty million beings sat cross-legged. From his place off to one side, Prince Śāntamati then sang a question to the Thus-Gone One in verse:
BO
དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རྒྱ་ཆེར་བྱའོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་ པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་གྲངས་མེད། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་གཞལ་གྱིས་མི་ལང་། དཔག་ཏུ་མེད་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། ། དེ་བྱེད་པ་གང་དང་གང་རྩོམ་པ་དེ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ སོ་སོར་བརྟགས་ནས་རྩོམ་མོ། ། གང་བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དབང་པོའི་བྱེ་བྲག་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ཏེ། ལ་ལ་ནི་གཟུགས་ངན། ལ་ལ་ནི་གཟུགས་བཟང་། ལ་ལ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ལྡན། ལ་ལ་ནི་བསོད་ནམས་ཆུང་། ལ་ལ་ནི་བླུན། ལ་ལ་ནི་མཁས། ལ་ལ་ནི་བྲན། ལ་ལ་ནི་ཇོ་བོ། ལ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེད། ལ་ལ་ནི་གཏི་མུག་སྐྱེད་དེ། གང་བདག་བྲན་དུ་འགྱུར་བའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་འདི་བདག་དང་འཐུན་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། གཟུགས་ངན་པར་འགྱུར་བའམ། བསོད་ནམས་ཆུང་བར་འགྱུར་བ་ནས། གཏི་མུག་སྐྱེད་པར་ འགྱུར་བའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་འདི་ནི་བདག་དང་འཐུན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །
EN
“ ‘Instructor of the world including the gods, Your mind immaculate, I ask of you: Which of beings’ behaviors are harmful? Please tell me this, you who see everything.
BO
གང་བདག་གཟུགས་བཟང་པོར་འགྱུར་བའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། དབང་པོ་ཐམས་ཅད་མ་ཚང་བ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དེ་དག་བདག་དང་འཐུན་པར་ འགྱུར་རོ། ། གང་བདག་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དེ་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ལས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཏེ། དེ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་ནམས་ཀྱང་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་སེམས་མི་སྐྱེད་དོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་ སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ། ང་སྔོན་གྱི་མཐའ་དེ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ན་ཉོན་ མོངས་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའམ། ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་སེམས་སྔོན་མ་བྱུང་ངོ་། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་ཞིང་དགེ་བ་ལ་བསྟེན་པར་བྱ། སྡིག་པ་སྤང་བར་བྱའོ། །
EN
“ ‘What attachments are harmful to beings? Please tell me out of your care and altruism. If I and other beings hear the answer, We will set ourselves to become free.’
BO
མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་ གྱི་མཐའ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་སེམས་དང་བྲལ་ཞིང་། མྱུར་དུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ནས། མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་བར་ སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ནས། དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན། རྒྱལ་པོ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། ། དེ་ཚེ་ ཐུང་བ་དག་ལ་སྨོད་ཅིང་། ཚེ་རིང་པོ་དག་ལ་མངོན་པར་དགའ། གནོད་པ་མང་པོ་དག་ལ་སྨོད་ཅིང་། གནོད་པ་ཉུང་བ་དག་ལ་མངོན་པར་དགའ། རིགས་དམའ་བ་དག་ལ་སྨོད་ཅིང་། རིགས་མཐོན་པོ་དག་ལ་མངོན་པར་དགའ། གཟི་བརྗིད་ཆུང་བ་དག་ལ་སྨོད་ཅིང་། གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ་དག་ ལ་མངོན་པར་དགའ། དབུལ་བ་དག་ལ་སྨོད་ཅིང་། ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་དག་ལ་མངོན་པར་དགའ། ཤེས་རབ་ཆུང་བ་དག་ལ་སྨོད་ཅིང་། ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་དག་ལ་མངོན་པར་དགའ། དབང་པོ་ཞན་པ་དག་ལ་སྨོད་ཅིང་།
EN
“So outstanding were the prince’s words, That when Instructor, the guide who had realized All the teachings of the Victor, heard his question, In order to help beings he replied:
BO
དབང་པོ་ཆེན་པོ་དག་ལ་མངོན་པར་དགའ། ཚིག་མི་སྙན་པ་དག་ལ་ སྨོད་ཅིང་། ཚིག་སྙན་པ་དག་ལ་མངོན་པར་དགའ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དག་ལ་སྨོད་ཅིང་། ཡང་དག་པའི་ཚིག་དག་ལ་མངོན་པར་དགའ། ཕྲ་མ་དག་ལ་སྨོད་ཅིང་ཕྲ་མ་མེད་པ་དག་ལ་མངོན་པར་དགའ། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྡུམས་ བྱེད་པ་དང་། སྡུམས་མི་བྱེད་པ་དང་། བརྣབ་སེམས་དང་། བརྣབ་སེམས་མེད་པ་དང་། གནོད་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་མེད་པ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་ནི་སྨོད། ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ལ་ནི་མངོན་པར་བརྩོན་ཏེ། དེ་སྡིག་པ་ནི་སྤོང་། དགེ་བ་ལ་ནི་མངོན་པར་དགའ་ཞིང་། སྐྱེ་བོ་ དེ་དག་ཐམས་ཅད་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་དོ། ། བྱམས་པའི་སེམས་སྔོན་དུ་བཏང་བས་དེ་དག་ལ་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏེ། དེ་འཇིག་རྟེན་འཇིག་པ་ན་འོད་གསལ་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས། འཇིག་རྟེན་ཆགས་པ་ན་ཚངས་པའི་གཞལ་ མེད་ཁང་སྟོང་པར་སྐྱེས་སོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཁྱོད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན།
EN
“ ‘What is harmful to beings: Harmful it is to age, become sick, die, Have pain, and suffer in its many forms. Yet beings are not aware of their afflictions.
BO
རྒྱལ་པོ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ། ང་བྱམས་པའི་སེམས་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བསྟན་པས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་སོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱ། མི་ གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ནས། མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་བར་དང་། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་བར་དུའོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་ བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས། དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དྲང་སྲོང་བློ་གྲོས་གཙང་མ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། ། དེ་ཉོན་མོངས་པ་གང་དང་གང་ཉིད་སྐྱེས་པ་དེ་དང་དེ་ཉིད་ལ་མི་གཙང་བའི་འདུ་ཤེས་སུ་གྱུར་ཏོ། །
EN
“ ‘As soon as they are born, due to previous karma, They quickly begin chasing after good or bad. Thus are they born in high or low castes. If special, they are born with an excellent appearance.
BO
དེ་མི་གཙང་བར་སེམས་པ་ན་མྱུར་བ་ ཉིད་དུ་སྤོང་བར་བྱེད། སེལ་བར་བྱེད། འདོར་བར་བྱེད་དེ་དེས་མངོན་པར་མི་དགའོ། ། དེ་ཡུན་མི་རིང་བར་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཤིན་ཏུ་མི་སྤྱོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དག་པ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། ། ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དེ་དག་ ཐམས་ཅད་དེ་ལ་གཞོལ་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་ལ་འབབ་དེ་ལ་བབ་སྟེ། ཐ་ན་རྩྭའི་ལྷ་ཡང་དེ་ལ་གཞོལ་བར་གྱུར་དེ་ལ་འབབ་དེ་ལ་བབ་བོ། ། དེར་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལས་བདག་གིར་བྱ་བའི་ཤེས་པ་ལ་བཙུད་དེ། ཇི་ལྟར་ལས་བྱས་པ་དག་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འགྲུབ་པ་འདིར་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་ སུམ་ཡིན་ན་མི་རིགས་པས་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་ནས་བདག་གི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཆུད་གཟོན་ཏོ། ། དེས་སྐྱེ་བོ་དེ་དག་ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་ཤེས་པ་ལ་བཙུད་ཅིང་། ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་ཤེས་པ་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་དེ། ཤེས་པའི་གཉེན་པོ་སྐྱེས་ནས་ཕལ་ཆེར་ལུས་ཞིག་ནས་ཤིའོ། ། ཤི་ནས་ཚངས་པའི་ འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་བློ་གྲོས་གཙང་མ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན།
EN
“ ‘Otherwise, they are born with a bad or good form; As a female or male, or neuter; In the brahmin, warrior, merchant, Or peasant caste; either poor or rich;
BO
ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ང་དྲང་སྲོང་བློ་གྲོས་གཙང་མ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ། ངས་སྐྱེ་བོ་དེ་དག་ལས་ བདག་གིར་བྱ་བ་ཤེས་པ་ལ་བཙུད་ཅིང་རབ་ཏུ་བཀོད་དེ། དེ་ཤེས་པའི་གཉེན་པོ་སྐྱེས་ནས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་སོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལས་བདག་གིར་བྱ་བར་ཤེས་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱའོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཤེས་པ་འགོག་ པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་ནས། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་བར་དུའོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་། གྲངས་མེད་པ་དེའི་ ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དྲང་སྲོང་ལམ་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། སའི་མཐའ་རྒྱ་མཚོར་བཅས་པ་བཏང་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ་། ། དེ་ཚལ་གྱི་ནང་དུ་སོང་སྟེ། ཤིང་ལྗོན་པ་ལ་རྟོག་པ་ན་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཤིང་ལྗོན་པ་འདི་ཡུན་མི་རིང་བར་ས་ལ་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའ་ཟད་པ་ཡིན་ལ།
EN
“ ‘Without any defect in their faculties Or otherwise with some disability— Any rebirth and existence is harmful. To age, become sick, and die is destructive.
BO
མཐོ་བ་དག་ནི་ལྟུང་བ་ཡིན་ཏེ། གང་མཐོ་བ་ལས་མི་ལྟུང་བའི་ཐབས་གང་ཞིག་ཡོད་སྙམ་མོ། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཐབས་མེད་དོ་སྙམ་མོ། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་དག་མི་མཐོ་བ་དེ་མི་ལྟུང་ངོ་སྙམ་མོ། ། དེ་འདི་སྙམ་ དུ་སེམས་ཏེ། ང་རྒྱལ་གྱིས་མཐོ་བར་འགྱུར་ཏེ། ང་རྒྱལ་མེད་ན་མཐོ་བ་མེད་དོ་སྙམ་ནས། དེ་ང་རྒྱལ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཏེ། ང་རྒྱལ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྟན་ནས་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ ཀྱིས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་ནས། ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་སོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་ལམ་བྱིན་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་གང་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་དེ་དག་ལ་ དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་ནས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེར་གྱུར་ཏོ། །
EN
“ ‘Forsaking anger leads to a beautiful form, While anger leads to a form that is ugly. Being proud leads to being mistreated; Forsaking pride leads to being respected.
BO
མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་གནས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་འདས་པའི་དུས་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ནས། དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དྲང་སྲོང་ཤིན་ཏུ་ཁྲིད་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ ལམ་གྱིས་འདོད་པ་དག་གི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལྔ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་གིས་སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་སྐྱེ་བ་ཡང་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་སྣང་། རིགས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་སྣང་། རུས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་རྒྱུ་ནི་གང་རྐྱེན་ནི་གང་ཡིན་སྙམ་མོ། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་སྤྱོད་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་བུའི་ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་སྤྱོད་ན། དེ་ལྟ་བུའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དོ། ། ཇི་ལྟ་བུའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ན། དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་ པ་ཡིན་ནོ། ། ཉོན་མོངས་པ་དེ་གང་གི་ཡིན།
EN
“ ‘Killing beings leads to a short life, While saving lives leads to long life and longevity. Hurting beings leads to migration in the lower realms, And when human, to contract illness.
BO
ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དེ་ཡང་གང་གི་ཡིན། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེ་ཡང་སུ་ཞིག་གིས་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཚོགས་འདུས་པའི་དབང་གིས་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཉོན་མོངས་ པ་ནི་བདག་གིས་ལས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས། ལས་ཀྱང་བདག་གིས་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྲུབ་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་བདག་གིས་གང་ཞིག་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་མེད་པའི་ཆོས་ལ་བདག་གོ་སྙམ་དུ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས། སྡུག་ བསྔལ་གྱི་ཚོགས་དང་སྦྲེལ་ཏོ། ། སྡུག་བསྔལ་དེ་གང་ནས་ཀྱང་མ་བྱུང་། གང་གི་ཡང་མ་ཡིན་སུས་ཀྱང་མ་བསྐྱེད། ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མེད་དོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་གང་ཞིག་བདག་གོ་སྙམ་པ་དེ་ནི་མེད་དེ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཏོ། ། གང་བདག་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་ བདག་ཉིད་ཆུད་གཟོན་ཏེ། བདག་མེད་པའི་ཆོས་དག་ལ་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་ཏོ། ། དེ་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་རྟོག་པར་བྱེད། གཙང་བ་དང་རྟག་གོ་ཞེས་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། ། གང་མེད་པའི་ཆོས་ལ་དེ་བདག་མེད་པ་དང་།
EN
“ ‘The karma of saving lives in the human world And comforting those who are suffering direly Leads to leaving behind the state of a human And living in pleasure in the realms of the gods.
BO
མི་རྟག་པ་དང་མི་བདེ་བ་དང་མི་གཙང་བར་དེ་བཟོད་པ་འདི་ དག་ཐོབ་ནས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་ནམས་ཀྱང་བདག་ཏུ་མངོན་པར་མ་ཞེན་ཏོ། ། དེས་སེམས་ཅན་གྲངས་མེད་པ་དག་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་བསྐྱོད་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་དོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་ཤིན་ཏུ་ཁྲིད་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་ གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་ཤིན་ཏུ་ཁྲིད་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ། ངས་སེམས་ཅན་དེ་དག་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་ལས་བསྐྱོད་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་དོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཇི་ཙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ན། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དག་བདག་ཏུ་རྟོག་པར་བྱེད། རྟག་པ་དང་གཙང་བར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོགས་དང་། སྦྲེལ་བ་ལ་ལྟོས། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། དར་གྱི་སྲིན་བུ་ནི་བདག་ཉིད་ ཀྱིས་བདག་དཀྲིས་ཏེ་མེས་སྲེག་ཅིང་འབར་བ་ན་རང་གི་སྲིན་བལ་ཡང་དག་པར་བྱུང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྲེག་གོ། །
EN
“ ‘After dying as a god, again one becomes human— Happy, healthy, and mindful. One will never experience pain in one’s life, And will be lovely for gods and humans to behold.
BO
དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རང་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོགས་དེས་སྲེག་གོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་ འཆིང་བར་བལྟའོ། ། མེ་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་ཀུན་ཏུ་འདོད་ཆགས་པ་དེས་སེམས་ཅན་དག་སྲེག་སྟེ། དེ་དག་སྲེག་པ་ན་སེམས་ཅན་དག་མ་རིག་པའི་སྒྲིབ་པས་སྲེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བའི་སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་ཤེས་སོ། ། མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་ཆགས་པ་ལ་མཁས་པའི་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཅིང་མྱུར་དུ་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་གནས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ གནས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྒྱ་ཆེ་བ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས།
EN
“ ‘If a man sleeps with another’s wife, after dying, He will leave the human realm and end up in the lower realms Where sharp thorns of metal trees Will pierce him and cause him pain.
BO
དེའི་ཕ་ རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དྲང་སྲོང་གནས་འགོག་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྲིད་པ་དང་འགྲོ་བའི་འཆིང་བ་དང་། སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་པས་ཉོན་མོངས་སོ། དེ་དག་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ནས། བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ། ། བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ངོ་། ། སྙམ་ནས་དེ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རིག་ཅིང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ། ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས། ཤེས་པའི་རྒྱུ་སྤེལ་ཅིང་མི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡང་དག་པར་བཅད་དོ། ། མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དག་པར་གཅད་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་ཤིང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱ་བ་ལ་ཡང་ ཞུགས་སོ། ། དེས་སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་གནས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་སོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས།
EN
“ ‘When the wrongdoer’s karma in hell is exhausted, And he eventually achieves a rare human life, He will have no control over his own wife, And will suffer, not understanding his karma.
BO
དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་གནས་ཤེས་པ་འགོག་པ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་ སྟེ་ང་དེར་གྱུར་ཏོ། ། ངས་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་དག་གནས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་སོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གནས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། ། གནས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ ཤེས་པ་ལ་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མྱུར་དུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་གནས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ། སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་ པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན། འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས། དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་ས་འཛིན་ཅེས་བྱ་བ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆོས་དང་ལྡན་པ་སེམས་ ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ།
EN
“ ‘The one who restrains himself from others’ wives, Who pays no heed to others’ wives, After leaving behind this human life Will live in pleasure in the higher states.
BO
དེ་ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་འདི་དག་སྡུག་བསྔལ་མི་ཟད་པ་མྱོང་། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་དག་གྲོལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཐར་བར་འགྱུར་སྙམ་ནས། དེ་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་སྔོན་གྱི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་རྟོག་གོ ། དེ་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ ཀུན་ཏུ་འབར་བ་དག་གིས་བདག་གི་ངོ་བོ་རབ་ཏུ་འབར་ཞིང་ཤིན་ཏུ་འབར་བར་གྱུར་ནས་རྒྱུག་རབ་ཏུ་རྒྱུག་ཅིང་ཉམ་ཐག་པའི་སྐད་འབྱིན་པ་མཐོང་ངོ་། ། སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་བྱའི་ཚོགས་ཀྱིས་གཙེས་ཏེ། ཉམ་ཐག་པའི་སྐད་འབྱིན་ཅིང་རྒྱུག་རབ་ཏུ་རྒྱུག་པ་མཐོང་ངོ་། ། སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་སྲིན་བུ་དག་གིས་ཟོས་ནས། ཉམ་ཐག་པའི་སྐད་འབྱིན་ཅིང་རྒྱུག་རབ་ཏུ་རྒྱུག་པ་མཐོང་ངོ་། ། སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་དྲི་ང་བས་ཁྱབ་ནས། ཉམ་ཐག་པའི་སྐད་འབྱིན་ཅིང་རྒྱུག་རབ་ཏུ་རྒྱུག་པར་མཐོང་ནས། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གནས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྒྱུ་དང་། ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་རྒྱུས་སེམས་ཅན་འདི་དག་ སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་མྱོང་ངོ་སྙམ་མོ། ། དེ་སེམས་ཅན་གང་མི་རིགས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པར་མིག་གིས་མཐོང་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་གནས་ཀྱི་སྐྱོན་དེ་དག་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏེ།
EN
“ ‘He will always possess the intellect of the god realms And even when back in the human realm He will be wise and find a respectful wife, And students of similar mind-set will follow him.
BO
ཁྱེད་ཅག་བདག་གི་གནས་དག་ལ་དགའ་བར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བལྟས་པས་བདག་ལ་དགའ་ བའི་རྒྱུས་སྡིག་པའི་ལས་འདི་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། ། གང་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་རྒྱུས་ལུས་ཀུན་ཏུ་འབར་ལ་རྒྱུག་རབ་ཏུ་རྒྱུག་གོ། ། བྱའི་ཚོགས་དག་གིས་གཙེས་ཤིང་རྒྱུག་རབ་ཏུ་རྒྱུག ། སྲིན་བུའི་ཚོགས་དག་གིས་ཟོས་ཤིང་རྒྱུག་རབ་ཏུ་རྒྱུག་གོ། ། དྲི་ང་བས་ཁྱབ་ཅིང་རྒྱུག་ རབ་ཏུ་རྒྱུག་སྟེ། དེ་དག་བདག་གི་ངོ་བོ་སོ་སོར་འདོད་པས་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པ་ལ་མ་གཏོགས་པར་བདེ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་རྗེས་སུ་མ་ཐོབ་བོ། ། སོ་སོར་འཛིན་པའི་རྒྱུས་སྡིག་པའི་ལས་འདི་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། ། གང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འདི་མྱོང་ངོ་། ། ཁྱེད་ ཅག་ལུས་ལ་མི་ཟད་པའི་འདུ་ཤེས་ཉེ་བར་ཞོག་ཤིག ། མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་ཉེ་བར་ཞོག་ཤིག ། མི་གཙང་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་ཉེ་བར་ཞོག་ཤིག་དང་ལེགས་སོ། ། དེ་ཆོས་བསྟན་པ་དེས་སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་ཐོབ་བོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས།
EN
“ ‘Those who have no caution in their speech And respond to questions with falsehoods Will end up in the lower realms after dying As a human, and there face horrible suffering.
BO
དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་ས་འཛིན་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་ས་འཛིན་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ། ངས་སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དེ་ལས་བཟློག་ ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་དོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། ། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་ལ་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མྱུར་དུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་ གནས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ནས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་བར་དང་། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་བར་དུའོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་ དྲང་སྲོང་སྲིད་པ་ཤེས་པ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། བྱས་པ་དང་ལྡན་པ། ཀུན་ཤེས་པ་དང་། ཚོར་བ་ཤེས་པ་དང་། ཚོར་བ་པོ་ཤེས་པ་དང་། འདུ་བྱེད་ཤེས་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཤེས་པ་དང་། དགེ་བ་ཤེས་པ་དང་།
EN
“ ‘They might later die there and become human again, Gaining a human life, so difficult to attain, And yet face false slander about things not true During a life of hardship in the human realm.
BO
ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཤེས་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཤེས་ པ་དང་། བྱས་པ་ཤེས་པ་དང་། དེ་ལས་གཞན་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་བཟོའི་གནས་དང་། ལས་ཀྱི་གནས་རྣམས་ལ་བསླབས་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བཟོ་གང་ལ་བསླབས་པས་སྐྱེ་བ་མེད། འཇིག་པ་མེད། འཆི་བ་མེད། མི་དགའ་བ་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྦྱང་ཞིང་། མི་དགའ་བ་དང་བྲལ་བའི་བཟོ་ཅུང་ཟད་ཡོད་དོ་སྙམ་མོ། ། དེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན་བཟོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་དམིགས་ཏེ། གང་ལ་སློབ་པ་ན་སྐྱེ་བ་མེད། འཇིག་པ་མེད། འཆི་བ་མེད། སྐྱེས་པ་མེད་དོ། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བྱ་བ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རྫ་མཁན་གྱི་སྣོད་དང་འདྲ་སྟེ། སེམས་ ཅན་ཡང་མེད། འཆི་བ་ཡང་ཤེས་སོ། ། གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དག་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་ན་འཆི་བ་མེད་ཅིང་སྐྱེས་པ་མེད་དོ་སྙམ་ནས། དེ་དེའི་ཚེ་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཐ་དད་པ་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། ། དེ་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་ཞིང་གི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་རེ་རེའི་བདག་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །
EN
“ ‘Those who are careful with their words, Remain honest, and tell no lies, After dying in the human realm will travel To the splendid god realms and have pure conduct.
BO
རྒྱུ་གང་དང་རྐྱེན་གང་དག་གིས་བདག་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་། དམིགས་པ་གང་གིས་བདག་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་ གིས་བདག་གི་ངོ་བོ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཤེས་པ་དེ་གང་ལས་འཐོབ་སྙམ་མོ། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་ན་དེ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་མེད་ན་ཡང་། རྒྱུ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་སྙམ་མོ། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། མ་རིག་པ་དང་སྲེད་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། སྲེད་པའི་རྒྱུས་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དེ། སྐྱོན་དེ་དག་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་སོ། ། སྲེད་པ་འགགས་ན་ལས་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་དེ། ཤེས་པ་དེ་ཡང་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་སོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་མཁས་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་བྱའོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་དྲང་སྲོང་ཤེས་པ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ།
EN
“ ‘Once the karma of purity and learnedness is exhausted, Their divine life will end and again they will be human. Whatever they say will be valid and true; All outcomes will be pure and never disharmonious.
BO
དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་དྲང་སྲོང་ཤེས་པ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཤེས་པ་རྟོགས་པར་བྱའོ། ། དངོས་པོ་ཤེས་པ་རྟོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་ ཕྱི་མའི་མཐའ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཤེས་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་ མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་གཙོ་བོ་བློ་གྲོས་དྲང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྩོད་པ་གཅོད་པ་ལ་མཁས་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟོག་པ་སྨྲས་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ སྨྲས་པ་འདི་དག་ནི་རྒྱལ་ལོ། ། སྨྲས་པ་འདི་དག་ནི་མི་རྒྱལ་ལོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། ། དེ་ཡང་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་མཆོག་ཏུ་མཛེས་ཏེ།
EN
“ ‘Those who speak divisively, Those who provoke discord, After losing their human life Will have pain to endure in the lower realms.
BO
དེ་བལྟ་བའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མིག་འཆིང་ངོ་། ། གཙོ་བོ་བློ་གྲོས་དྲང་པོ་དོན་ བྱ་བའི་ཕྱིར་ལངས་ནས་གཅིག་པུ་དབེན་པར་སོང་སྟེ། ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་ཞུགས་པ་དང་། དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་ནས། ཇི་ལྟར་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པས་ལྷའི་མིག་ཐོབ་བོ། ། དེ་ལྷའི་མིག་གིས་སེམས་ཅན་དག་འཆི་བ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། བདེ་འགྲོ་དང་། ངན་འགྲོར་སྐྱེས་པ་མཐོང་ནས། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཆོས་དེ་གང་ཡིན་སྙམ་པ་དང་། གང་འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བ་དེ་འདི་ཡིན་ཞེས་མ་དམིགས་སོ། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཆོས་འདི་ དག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཆུའི་ནང་དུ་ཟླ་བ་སོང་བ་དང་། ཆུ་ཟླའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཡང་སྣང་ངོ་། ། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆུ་ཟླ་དང་འདྲ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འཕོ་བ་ཡང་མེད་ལ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་རྣམ་པར་རིག་པར་ཡང་སྣང་ སྟེ།
EN
“ ‘When later they die and again becomes human, Achieving a human life so difficult to gain, They will be separated from loved ones who will not stay, Like dewdrops on the tips of blades of grass.
BO
གང་འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་འཕོ་བའི་ལས་འདི་ན་{ཆུང་ཟད་,ཅུང་ཟད་}ཀྱང་མེད་དོ་སྙམ་མོ། ། དེའི་ཚེ་སྐྱེ་བོ་དག་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བཙུད་ཅིང་རབ་ཏུ་བཀོད་དོ། ། དེའི་སྐྱེ་བོ་དེ་དག་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་ནས། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ལ་རབ་ཏུ་གནས་སོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་གཙོ་བོ་བློ་གྲོས་དྲང་པོ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་གཙོ་བོ་བློ་གྲོས་དྲང་པོ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ། ངས་སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་ དོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱས། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་གི་དོན་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་དོ། ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་ འདས་སོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆུ་ཟླའི་ངོ་བོ་ལྟ་བུར་མོས་པར་བྱའོ། །
EN
“ ‘If they reconcile people not getting along, After death they will live in pleasure in the higher states, Where they will be honored in the divine realms And revered by hosts of gods as beings who are wise .
BO
ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆུ་ཟླའི་ངོ་བོ་ལྟ་བུར་མོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མྱུར་དུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་ བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་ནས་དེ་བཞིན་སྦྱར་རོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས། དེའི་ཚེ་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་དྲང་སྲོང་ལྷ་བཟང་ཞེས་བྱ་བ་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་ཞིང་ གཟི་བརྗིད་ཆེ་ལ་མཐུ་ཆེ་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལམ་གྱིས་འདོད་པ་དག་གི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལྔ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དྲང་སྲོང་ལྷ་བཟང་གཅིག་པུ་དབེན་པར་སོང་སྟེ། ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་ཞུགས་ནས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། ། བདག་གིས་འདིར་སེམས་ཅན་དག་འཆི་བ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། ངན་པ་དང་། བཟང་པོ་དང་། བདེ་འགྲོ་དང་། ངན་འགྲོར་འགྲོ་བ་མཐོང་བ་དེའི་རྒྱུ་ནི་གང་རྐྱེན་ནི་གང་ཡིན་གང་གིས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལུས་གཅིག་པོ་ཤི་ནས་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྣང་སྟེ། ལ་ལ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ།
EN
“ ‘When later they die, they will return here as a human, Find an excellent spouse with a harmonious attitude, And faithful and loyal companions who do not leave them, Even when living in a bad environment.
BO
ལ་ལ་ནི་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ། ལ་ལ་ནི་ གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དུ། ལ་ལ་ནི་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་རིས་སུ། ལ་ལ་ནི་ཚངས་པར། ལ་ལ་ནི་རྒྱལ་རིགས་སུ། ལ་ལ་ནི་རྗེའུ་རིགས་སུ། ལ་ལ་ནི་དམངས་རིགས་སུ། ལ་ལ་ནི་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་ལྷ་རྣམས་སུ། ལ་ལ་ནི་ལྷ་མཐུ་བོ་ཆེ། ལ་ལ་ནི་ལྷའི་རྒྱལ་པོའི་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་ པ་པ། ལ་ལ་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དུ། ལ་ལ་ནི་འཐབ་བྲལ་དང་། དགའ་ལྡན་དང་། འཕྲུལ་དགའ་དང་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་རྣམས་སུ། ལ་ལ་ནི་མི་ལས་ཤི་ནས་ཚངས་པར་སྐྱེ། ལ་ལ་ནི་ཚངས་རིས་དང་ཚངས་པའི་མདུན་ན་འདོན་དང་ཚངས་འཁོར་དང་། ཚངས་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ། དེ་ བཞིན་དུ་འོད་དང་འོད་ཆུང་དང་ཚད་མེད་འོད་དང་འོད་གསལ་ནས་དགེ་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུའོ། ། ཆེ་བ་དང་། ཆུང་ཆེ་དང་། ཚད་མེད་ཆེ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དང་། མི་ཆེ་བ་དང་མི་གདུང་བ་ནས་འོག་མིན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་སྐྱེ། ལ་ལ་ནི་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་ སྐྱེ་མཆེད་དུ། ལ་ལ་ནི་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དུ། ལ་ལ་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེའོ་སྙམ་མོ། །
EN
“ ‘Those who speak harshly and tactlessly, Recklessly inflicting pain on others, After losing their life as a human Will end up in the lower realms and feel pangs of anguish.
BO
དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་བྱེ་བྲག་དང་། ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དང་། སྐྱེ་བའི་བྱེ་བྲག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་ རྒྱུ་མངོན་པར་གྲུབ་ན་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་མངོན་པར་གྲུབ་ཅིང་། ལས་ཀྱི་རྒྱུ་སྐྱེའོ་སྙམ་མོ། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་པར་མ་གྱུར་ན་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་ན་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ལས་གོང་ན་ཆེས་ཞི་ བའམ། ཆེས་གྱ་ནོམ་པ་ཅི་ཡོད་སྙམ་མོ། ། དེ་དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱས་པས་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཚོར་བ་འགགས་ཤིང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དག་ལ་སེམས་རབ་ཏུ་འཇོག་གོ། ། དེ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། འདུ་ཤེས་ ཀྱི་ཚོར་བ་འགགས་ཤིང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ཉེ་བར་ཞུགས་སོ། ། དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ལངས་ནས་དབུགས་ཕྱུང་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་འདི་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡོད་དོ་སྙམ་ནས། དེའི་ཚེ་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་མང་པོའི་ནང་དུ་འདུག་ནས་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཚོར་བ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ པ་སྟོན།
EN
“ ‘Once the agonies endured in the lower realms are over They will die and return to life as a human Where their mind will be constantly disturbed By hearing angry, unpleasant words.
BO
གྲོགས་པོ་དག་གང་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལྟ་བུ་ཤེས་ན་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམས་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞིང་། མ་རྟོགས་པ་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཚེ་དེའི་འཁོར་བཞི་པོ་དེ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གྱུར་ཏོ། ། མཽད་ གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་དྲང་སྲོང་ལྷ་བཟང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ་ང་དེར་གྱུར་ཏོ། ། ངས་འཁོར་བཞི་པོ་དེ་དག་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཚོར་བ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོས་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གྱུར་ཏོ། ། མཽད་གལ་གྱི་ བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་འདུ་བྱེད་དག་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། ། འདུ་བྱེད་དག་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་ལྟ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་རི་རབ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཅིག་གིས་སེལ་བར་བྱེད། འཇིག་པར་བྱེད། འཐོར་བར་བྱེད། འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །
EN
“ ‘Those who speak kindly Make others’ minds happy. Once they die and lose their human life They will live in pleasure in blissful states.
BO
མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ནས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་བར་དུའོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས། དེའི་ཕ་རོལ་ གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་བྲམ་ཟེ་དབང་པོའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་ཞིང་གཟི་བརྗིད་ཆེ་ལ་མཐུ་ཆེ་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལམ་གྱིས་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། ། དེས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་གནས་ནས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་བསྒྲུབས་སོ། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་གནས་ན་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་རྗེས་སུ་འཐོབ་པར་ནུས་སོ་སྙམ་མོ། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བསམ་གཏན་དང་པོ་འདི་ལ་རོ་མྱང་བར་བྱ་བ་ཡོད། ཉེས་དམིགས་ཡོད། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡོད་ཅིང་། དེ་འདིར་རོ་མྱང་བ་དང་ཉེས་དམིགས་དང་། ངེས་པར་ འབྱུང་བ་དམིགས་ཏེ། དེ་ལ་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡོད་དོ། ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པའི་གཞི་གཅིག་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རོ་མྱང་བ་དང་།
EN
“ ‘After such virtuous beings die in the higher realms And acquire a human body once more, They will perpetually hear beautiful speech So that their mind is forever joyful.
BO
ཉེས་དམིགས་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རོ་མྱང་བ་དང་། ཉེས་དམིགས་ དང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནས། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དུའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རོ་མྱང་བ་དང་། ཉེས་དམིགས་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡོད་དོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རོ་མྱང་བ་དང་། ཉེས་དམིགས་ དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱའོ་སྙམ་མོ། ། ད་དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་དེས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། ། དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ལངས་ནས་གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་འཁོར་དུ་འདུག་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ན་དེས་སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མི་སྐྱེ་བའི་བཟོད་པ་ལ་བཙུད་དོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་བྲམ་ཟེ་དབང་པོའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་ དུས་ན་དྲང་སྲོང་བྲམ་ཟེ་དབང་པོའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །
EN
“ ‘Those who speak meaninglessly and inopportunely Say things that are disagreeable. After they lose their life as a human, They will end up in the lower realms to endure their suffering.
BO
ངས་སྲོག་ཆགས་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་དག་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་དོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་བྱ། གཞན་དག་ལ་ཡང་ མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་ སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས། དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དྲང་སྲོང་གདོལ་པ་ཡིད་འོང་ཞེས་བྱ་བ། རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་ཞིང་གཟི་བརྗིད་ཆེ་ལ། མཐུ་ ཆེ་བ་ལྔ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། ། དེ་ནས་གཅིག་པུ་དབེན་པར་སོང་ནས་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་ཞུགས་ཏེ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། ། ཆོས་འདི་དག་ལ་རིགས་དང་རུས་སུ་བརྟག་པ་མེད་དེ། ཆོས་ཉིད་ལ་ཆོས་སུ་བརྟག་པ་མེད་ཅིང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡང་མེད།
EN
“ ‘Once their negative karma has finished ripening, They will die and return to life as a human, Where their words will seem repugnant And unwise, and will never be honored.
BO
ཆོས་འདི་དག་ལ་ ཡོན་ཏན་ཉིད་ཀྱིས་བརྟག་པ་མེད་ཅིང་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པ་ཡང་མེད། གང་དང་གང་དུ་ཆོས་དམིགས་པ་ཉིད་དེ་ཆོས་གནས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོན་ཏན་ནི་གང་ཡིན་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པ་ནི་གང་ཡིན། གང་འཆི་བའི་ཚེ་སེམས་འགྱོད་པ་དེ་ནི་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་ནོ། ། གང་འཆི་བའི་ཚེ་སེམས་བདེ་བ་ དེ་ནི་ཡོན་ཏན་ནོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་མཁས་པས་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ན་ལས་དེ་མངོན་པར་འདུ་བྱའོ། ། གང་སེམས་བདེ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྐྲག་པ་མེད་ཅིང་དངངས་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། སྙམ་ནས་དེའི་ཚེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ལངས་ནས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སོང་སྟེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་སྒྲ་དབྱངས་འདི་སྐད་བསྒྲགས་སོ། ། མཁས་པ་དག་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་མི་སྐྲག་མི་དངང་། དངང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་འདི་ལྟར་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དེ་དག་ནི་སྐྲག་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་གང་ཡང་མི་དམིགས་ཏེ། གང་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་དང་། གང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འགག་པ་མེད་དོ། ། དེ་ལ་གང་བཟོད་པར་འདོད་པ་ཕྱོགས་གཅིག་ངེས་པར་ཁས་ལེན་པ་འདི་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །
EN
“ ‘Those who say meaningful, significant, And opportune things make people happy. After they lose their life as a human They will live in bliss and pleasure in the god realms.
BO
དེ་ལ་ཁྱེད་ཅག་མ་སྐྲག་མ་དངང་དངས་པར་མ་བྱེད་ཅིག ། བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་མ་སྤྱོད་མ་འཇུག་ ཤིག ། གང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལ་ཡང་དག་པར་ཁས་ལེན་པ་དེ་ནི་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ནོ། ། ངས་ཆོས་དེ་བཤད་པ་ན་སྲོག་ཆགས་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་ཅིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གྱུར་ཏོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་ སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་གདོལ་པ་ཡིད་འོང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་གདོལ་པ་ཡིད་འོང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ། ངས་སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་དག་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་ལ་ རབ་ཏུ་བཙུད་དོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྟན་པར་བྱ། དེ་ཡང་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་མང་པོ་དག་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ། །
EN
“ ‘Once they die there they will return to human life Where the perfectly measured words of these great beings Will be as well-received As water drunk by the thirsty.
BO
མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་འཆི་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཆི་བ་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་ འདུས་བྱས་སོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་དྲང་སྲོང་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་ཞིང་གཟི་བརྗིད་ཆེ་ལ་མཐུ་ཆེ་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལམ་གྱིས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། འཇིག་ རྟེན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་ཅིའི་ཕྱིར་ནགས་ཚལ་ན་དོན་མེད་པར་གནས། གང་བདག་གིས་ནགས་ཚལ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་གསུམ་དུ་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། གང་རླུང་ནད་ཅན་དེ་དག་ལ་ནགས་ཚལ་གྱི་ཆ་གཅིག་གཞག་ པར་བྱ། གང་བད་ཀན་ཅན་དེ་དག་ལ་ཆ་གཉིས་གཞག་པར་བྱ། གང་མཁྲིས་ནད་ཅན་དེ་དག་ལ་ཆ་གསུམ་པ་གཞག་པར་བྱའོ་སྙམ་མོ། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ།
EN
“ ‘Those who are possessed by malice Are not at peace as poisonous defects come forth. When they lose their human life, they will end up In the lower realms to face their suffering.
BO
གང་བདག་གིས་ནགས་ཚལ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་བཙལ་བར་བྱ་བ་མཐོང་ནས་རོ་འདི་དག་ནི་སྐྱུར་བ་དང་། ལན་ཚྭ་དང་། མངར་བ་དང་། ཁ་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། བསྐ་བའོ། ། ནགས་ཚལ་ནི་གང་ཡིན་རོར་བརྩི་བ་ནི་གང་ཡིན་སྙམ་མོ། ། དེའི་ཚེ་དེ་ལ་ནགས་ཚལ་གྱི་ལྷ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་མངོན་པར་སོང་སྟེ། དེའི་རྐང་པ་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ནས། རང་རང་གི་རོ་བརྗོད་དེ། གང་ཤིང་གི་ ནགས་ཚལ་གྱི་རོ་སྐྱུར་བ་འཆང་བ་དེ་དག་སྐྱུར་བ་སྨྲའོ། ། གང་དག་ལན་ཚྭའི་རོ་འཆང་བ་དེ་དག་ལན་ཚྭའི་རོ་སྨྲའོ། ། གང་དག་རོ་ཁ་བ་འཆང་བ་དེ་དག་རོ་ཁ་བ་སྨྲའོ། ། གང་དག་རོ་ཚ་བ་འཆང་བ་དེ་དག་རོ་ཚ་བ་སྨྲའོ། ། གང་དག་རོ་བསྐ་བ་འཆང་བ་དེ་དག་རོ་བསྐ་བ་སྨྲའོ། ། གང་དག་ རོ་མངར་བ་འཆང་བ་དེ་དག་རོ་མངར་བ་སྨྲའོ། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ནགས་ཚལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རང་རང་གི་རོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སྨྲས་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནད་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་དུ་ཞིག་ཡོད་སྙམ་མོ། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནད་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་ནི་བཞི་སྟེ། རླུང་ ནད་དང་། མཁྲིས་ནད་དང་། བད་ཀན་དང་འདུས་པའོ། ། དེ་བསྡུ་ན་དོན་གསུམ་སྟེ།
EN
“ ‘Once they die in the lower realms, and the suffering They must bear there is over, they will become human, But with a horrible physical appearance, With glaring eyes they will look at others.
BO
རླུང་ནད་དང་མཁྲིས་ནད་དང་བད་ཀན་ནོ། ། གང་འདུས་པ་ནི་རླུང་ནད་དང་མཁྲིས་ནད་དང་བད་ཀན་དང་བཅས་པའོ། ། དེ་ལ་ནགས་ཚལ་གྱི་སྐྱུར་བ་དང་། བསྐ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད། ནགས་ ཚལ་གྱི་སྐྱུར་བ་དང་། ཁ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད། ནགས་ཚལ་གྱི་སྐྱུར་བ་དང་ཚ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད། ནགས་ཚལ་གྱི་སྐྱུར་བ་དང་ལན་ཚྭའི་རོ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད། ནགས་ཚལ་གྱི་སྐྱུར་བ་དང་། མངར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་རྣམ་ པར་འབྱེད་པར་བྱེད། ནགས་ཚལ་གྱི་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། བསྐ་བ་དང་སྐྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད། ནགས་ཚལ་གྱི་བསྐ་བ་དང་ལན་ཚྭ་དང་། ཁ་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། མངར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་རྣམ་ པར་འབྱེད་པར་བྱེད་དེ། ནགས་ཚལ་གྱི་རོར་བརྩི་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་རྣམ་པར་འབྱེད་དོ། ། དེ་སེམས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཡང་རིག་ནགས་ཚལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡང་རིག་ནས། གསོ་བའི་དཔྱད་ཤེས་པ་སྦྱར་རོ། ། དེ་ལ་ནད་པའི་ཕྱོགས་གསུམ་སྟེ། ངེས་པར་འཆི་བའི་ཆོས་དང་། འཚོ་བའི་ཆོས་དང་ གསུམ་པ་སྟེ་མ་གསོས་ན་འཆི་བའོ། ། དེ་ལ་སྨན་པ་མཁས་པས་གསོ་སྨན་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ།
EN
“ ‘Those who hold no malice for others Quell the emergence of poison-like faults. When they die and lose their life as a human, They will live in pleasure in the higher realms.
BO
འཚོ་བའི་ཆོས་ལ་མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བས་ཉམ་ཐག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གསོ་སྨན་སྦྱར་བར་བྱ། འཆི་བའི་ཆོས་ལ་ད་ལྟར་གྱི་ཚོར་བས་ཉམ་ཐག་པའི་ཕྱིར་གསོ་སྨན་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། ཇི་ ལྟར་ན་ཚོར་བ་བསལ་བས་བདེ་བའི་དུས་བྱེད་པ། གང་གསོས་ན་འཚོལ་མ་གསོས་ན་འཆི་བ་དེ་ལ། སྨན་པས་སྲོག་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར། གསོ་སྨན་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ། འཆི་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོར་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར། གསོ་སྨན་སྦྱོར་བར་བྱེད། འཚོ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ སྲོག་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར། གསོ་སྨན་སྦྱོར་བར་བྱེད། མ་ངེས་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བས་ཉམ་ཐག་པ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྩི་སྨན་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་བསལ་བས་དུས་བྱེད་སྙམ་མོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་ དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་དྲང་སྲོང་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་དྲང་སྲོང་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ། ངས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ཚོར་བ་བསལ་བ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་ཇི་ལྟར་ན་ཚོར་ བ་བསལ་ཏེ།
EN
“ ‘When such wise ones’ virtue to be in the god realms Is finished, they will achieve a rare human life, Pleasing and beautiful to behold, With kind eyes as they look at others.
BO
བདེ་བས་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་སྙམ་ནས་གསོ་སྨན་སྦྱར་ཏོ། ། སེམས་ཅན་འཚོ་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ཇི་ལྟར་ན་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་འཚོ་བར་འགྱུར་སྙམ་ནས་གསོས་སྨན་སྦྱར། གང་དག་གསོས་སྨན་མ་རྙེད་པར་དུས་བྱེད་པ་དེ་དག་གི་སྲོག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསོ་ སྨན་སྦྱར་ཏོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་བཤད་པ་ལེ་ལོ་མེད་པར་བྱ། སྲོག་ཀྱང་བཏང་སྟེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ ཤིན་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤིན་ཏུ་བསྟན་པ་ནི་ཐོས་པ་ལ་རྨོངས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། ། ། བམ་པོ་ཉི་ཤུ་གསུམ་པ།
EN
“ ‘Those who covet someone else’s possessions And makes others’ happiness into suffering, After losing their human life will end up In the lower realms to face suffering.
BO
མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་འཆི་བ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་ པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་འཆི་བ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ ཏུ་མེད་ཅིང་གྲངས་མེད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་གཞལ་དུ་མེད། གཞལ་གྱིས་མི་ལང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་འཁོར་བ་དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དྲང་སྲོང་ཕྱི་མའི་མཐའ་སྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་ཞིང་གཟི་བརྗིད་ཆེ་ལ་མཐུ་ཆེ་བ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ལམ་གྱིས་འདོད་ པ་དག་གི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། ། དེ་གཅིག་པུ་དབེན་པར་སོང་སྟེ་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་ཞུགས་ནས་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ལྟ་བུ་དག་སྐྱེས་ཏེ། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གང་གིས་འགྲོ་བའི་བྱེ་བྲག་སྣང་ངོ་སྙམ་མོ། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་པ་ ཡིན་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཏེ།
EN
“ ‘When they die there, they will return to this human life Destitute and with little dignity, Dejected in the face of others’ taunts, Like an exhausted elephant sinking in mud.
BO
དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་སྣ་ཚོགས་དག་བྱུང་བས་ལས་སྣ་ཚོགས་དག་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པར་འགྱུར། ལས་སྣ་ཚོགས་དག་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་དག་དང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་ན་དམྱལ་བའི་བྱེ་བྲག ། དུད་འགྲོའི་ སྐྱེ་གནས་དག་ན་དུད་འགྲོའི་བྱེ་བྲག ། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དག་ན་གཤིན་རྗེའི་བྱེ་བྲག ། ལྷ་མ་ཡིན་དག་ན་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་བྱེ་བྲག ། མི་དག་ལ་མིའི་བྱེ་བྲག། ལྷ་དག་ལ་ལྷའི་བྱེ་བྲག་དག་སྣང་ངོ་སྙམ་མོ། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་གིས་འགྲོ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བྱེ་བྲག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་ རྩི་སྨན་འགའ་ཡོད་དམ་སྙམ་མོ། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་རབ་ཏུ་གནས་ནས། ཉོན་མོངས་པ་ཤིན་ཏུ་བསྐྱེད་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དེ། དེ་དག་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྣ་ཚོགས་གྲུབ་བོ། ། འོ་ན་བདག་གིས་ཆོས་དེ་དག་གི་བདག་གང་ ཡིན་ཡོངས་སུ་བཙལ་བར་བྱའོ་སྙམ་ནས་ཅི་བདག་གཟུགས་ཡིན་ནམ། གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་བདག་གཟུགས་སུ་སྣང་ན་གཟུགས་འཕེལ་བ་དང་ཡོངས་སུ་འགྲིབ་པ་ན་གང་གི་ཚེ་བདག་འཕེལ་བ་དང་ཡོངས་སུ་འགྲིབ་པར་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་བདག་གཟུགས་མ་ཡིན་ནོ། །
EN
“ ‘Those who hold no malice toward others, Who help to bring others abundant happiness, After losing their human life are reborn as a god, Attaining the ten attributes of gods:
BO
གལ་ཏེ་ ཚོར་བ་བདག་ཡིན་ན་དེ་ཡིད་བདེ་བའི་གནས་དག་ལ་བདེ་བར་འགྱུར། ཡིད་མི་བདེ་བའི་གནས་དག་ལ་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་གནས་དག་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། བདག་གི་མཚན་ཉིད་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བས་ན་ཚོར་ བ་བདག་མ་ཡིན། གལ་ཏེ་འདུ་ཤེས་བདག་ཡིན་ན་བདེ་བའི་ཚོར་བ་དག་ལ་བདེ་བ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དག་ལ་སྡུག་བསྔལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་དག་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ ཚོར་བ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་བདག་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བས་ན་འདུ་ཤེས་བདག་མ་ཡིན། གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་བདག་ཡིན་ན་དེ་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། མི་གཡོ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་ སྨིན་པ་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའོ། ། དེ་ལ་ཅི་བདག་དགེ་བའམ་འོན་ཏེ་མི་དགེ་བའམ། འོན་ཏེ་མི་གཡོ་བའི་བདག་དེ་ནི་འགྱུར་བར་མི་འདོད་པས། དེ་ལྟ་བས་ན་འདུ་བྱེད་བདག་མ་ཡིན།
EN
“ ‘Longevity, fine complexion, fame, power, Form, sound, scent, taste, and texture. As the focus of rituals for gods in the Brahmā realms, The gods will supplicate and worship them.
BO
གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདག་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ བདེ་བའི་ཚོར་བ་དག་ལ་བདེ་བར་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དག་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་དག་ལ་བཏང་སྙོམས་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར། བདག་དེ་ནི་འགྱུར་བར་མི་འདོད་པས་དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་བདག་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་ཅིང་བདག་གི་བ་མེད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་དག་ལས་ལས། ལས་དག་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་གསུམ་པོ་འདིའི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། ། དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ལངས་ནས་འཁོར་བཞི་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏེ། གྲོགས་པོ་དག་འདི་ལ་བདག་དང་བདག་གི་བ་མེད་དེ། རྐྱེན་དག་ཡོད་ན་འདུ་བྱེད་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། རྐྱེན་དག་མེད་ན་འདུ་བྱེད་རྣམས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། དེ་དེ་ལྟར་ཆོས་སྟོན་པ་ན་སེམས་ ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། ། འདིར་འདུ་བྱེད་འདི་དག་ལ་མ་གཏོགས་པར་ཆོས་གང་ཡང་སྐྱེ་བའམ། འཇིག་པའམ་འཆི་བ་མེད་དེ།
EN
“ ‘When they die there and return to human life, They will be dignified and resplendent with grandeur. Their splendor will be as sublime As the sun, which transcends scrutiny.
BO
འདི་ལྟ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དག་ལས་ལས། ལས་དག་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་ནོ། ། ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་ བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ། ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བའོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་ཕྱི་མའི་མཐའ་སྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ ཡིན་པར་སེམས་ན་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་ཕྱི་མའི་མཐའ་སྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ། ངས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་ཀྱི་གཏམ་དེ་ལྟ་བུ་དག་སྨྲས་པ་ན་སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་ལས་རྣམ་པར་གཞག་པ་གསུམ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །
EN
“Those who, confused about the ripening of karma, Claim things create themselves or emanate from God, Or that happiness and suffering have no cause, Or think that actions have no consequences,
BO
མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་འཆི་བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་འཆི་བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྒྱ་ཆེ་བ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་ འདུས་བྱས་སོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས། དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དྲང་སྲོང་འཆི་བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་ཞིང་གཟི་བརྗིད་ཆེ་ལ་མཐུ་ཆེ་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལམ་གྱིས་འདོད་པ་དག་གི་འདོད་ཆགས་ དང་བྲལ་བ་ལྔ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། ཡིད་ཀྱིས་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་དང་། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ན་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། ། གང་གིས་མི་སྐྱེ་བ་དང་། མི་འགག་པའི་ཆོས་གང་ཡང་ཡོད་དམ་སྙམ་མོ། ། དེ་འདི་སྙམ་ དུ་སེམས་ཏེ། ཆོས་གང་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་དེ་འགོག་པར་མི་འགྱུར་ལ། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་ལ་ནི་འགོག་པ་མེད་དོ་སྙམ་མོ། །
EN
“With such wrong ideas about how karma ripens Will misbehave in physical action and speech. When they lose their life as a human, they will end up In the lower realms to face degeneration and suffering.
BO
དེ་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ། ། དེ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རབ་ཏུ་གནས་ནས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་གང་དང་གང་སྐྱེ་བ་དེ་དང་དེ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཉིད་ལ་སོ་སོར་རྟོག་ཅིང་རབ་ཏུ་རྟོག་སྟེ། སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་འགག་སྟེ། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་སྟོན་པར་བྱེད། སེམས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་བྱེད། སེམས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འགོག་པར་བྱེད་དོ་སྙམ་མོ། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སེམས་འདིའི་སེམས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་གང་ཡིན། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སེམས་གཟུགས་མེད་ཅིང་བསྟན་དུ་མེད་པ་སྐྱེ་བ་ན་སེམས་བདག་ཉིད་མི་ཤེས་ཤིང་འགག་པ་ན་ཡང་སེམས་བདག་ཉིད་མི་ཤེས་ཏེ། སེམས་ཀྱིས་སེམས་དེ་མི་བསྐྱེད། སེམས་ཀྱིས་སེམས་མི་འགོག་པའི་སེམས་འདི་ནི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་འདི་ནི་ཆོས་ཉིད་དེ།
EN
“ ‘When they die there and return to human life, They will be dumb, dull-witted, and unintelligent. They will not understand karma as taught by the guides, And even if a thousand buddhas try to free them, they will not act.
BO
སེམས་འགོག་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་འབྱུང་ཞིང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་རབ་ཏུ་འཇུག། ། སེམས་གང་འགོག་པ་ན་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་འདྲ་བར་རབ་ཏུ་འཇུག་སྟེ། སྡང་བའི་སེམས་འགོག་པ་དེ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་འདྲ་བར་རབ་ཏུ་འཇུག། ། གཏི་མུག་གི་སེམས་འགོག་པ་དེ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་འདྲ་བར་རབ་ཏུ་ འཇུག་ཅིང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཆགས་པའམ་སྡང་བ་ཞེས་གདགས་སོ། ། གང་གི་ཚེ་དེ་ཤེས་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེའི་ཚེ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་མི་ལ་ལ་ཞིག་མུན་པར་སྣོད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ན་ཏིལ་མར་གྱི་མར་མེ་བུས་ན་དེ་སྣང་བ་དེས་སྣོད་དེ་ མཐོང་ཞིང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་སྣོད་དག་ཀྱང་མཐོང་ངོ་། ། དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་སེམས་འགགས་ཤིང་། གང་ཤེས་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་སེམས་སྐྱེ་ན་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། ། གལ་ཏེ་གནོད་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ དཀྲིས་པའི་སེམས་འགགས་ཤིང་ཤེས་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་སེམས་སྐྱེ་ན་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །
EN
“ ‘Those who are knowledgeable about the ripening of karma, Certain that karma is what annihilates beings, Cannot be guided by anyone except the Leader. Creating positive karma, after they die
BO
གལ་ཏེ་གཏི་མུག་གིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་སེམས་འགགས་ཤིང་ཤེས་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་སེམས་སྐྱེ་ན་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། ། དེ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་ ཤེས་ན་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་མི་མཐོང་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་གིས་སེམས་དེ་རབ་ཏུ་ལྡན་པར་མཐོང་བའི་སེམས་དེ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་རིག་པ་དང་ང་རྒྱལ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་དེའི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་ཏེ། ཆོས་ངོ་བོ་གང་ཡང་མེད་ན་དེ་ མི་སྐྱེའོ། ། གང་མི་སྐྱེ་བ་དེ་མི་འགག ། གང་མི་སྐྱེ་ཞིང་མི་འགག་པ་དེ་མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱར་མེད། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱར་མེད། སྤང་དུ་མེད། བསྒོམ་དུ་མེད། མངོན་སུམ་དུ་བྱར་མེད་དེ། དེ་ད་ལྟར་གྱི་དུས་ཅི་འདྲ་བ་འདས་པ་ཡང་དེ་འདྲའོ། ། འདས་པ་ཅི་འདྲ་བ་མ་འོངས་པ་ ཡང་དེ་འདྲ་སྟེ། དེ་མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱར་མེད། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱར་མེད། སྤང་དུ་མེད། བསྒོམ་དུ་མེད། མངོན་སུམ་དུ་བྱར་མེད་དོ། ། གང་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་འདི་ལ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དག་ཕུང་པོ་དབེན་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་ཚོལ་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ནི་ཕུང་པོ་དག་ལས་ གཞན་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས།
EN
“ ‘They will live in pleasure in the higher realms. After dwelling in the god realms, when they die there They will live in the human realm again and be worshiped, Forever honored as those who are wise.
BO
དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ལངས་ཏེ། རང་བཞིན་དེ་དག་སེམས་ཅན་ལ་སྟོན་ཏོ། ། གང་སློབ་པ་དེ་ལ་སློབ་པ་དེ་དག་གིས་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བརྙེས་པ། བསྣན་པ་མེད་ཕྲི་བ་མེད་ ཐོབ་པ་མེད། བཤིག་པ་མེད་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་ན་དེའི་སྐྱེ་བ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན། མི་སྐྱེ་བ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན། འགགས་པ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན། མ་འགགས་པ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པ་ཡིན། དངོས་པོ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་དེ་ལྟར་ཆོས་སྟོན་པ་ན་སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་ པོ་དྲང་སྲོང་འཆི་བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་དྲང་སྲོང་འཆི་བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །
EN
“ ‘They will never become involved with afflictions, They will never have a negative perspective, And they will always embrace the practice of the sublime Dharma. They will teach about beings’ karma—what is bad,
BO
ངས་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ དེ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ན་སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་དོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ བསྟན་པར་བྱ། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་སེམས་ཅན་དག་རབ་ཏུ་གཟུད་པར་བྱ། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་སེམས་ཅན་དག་རབ་ཏུ་བཙུད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་འཆི་བ་ཤེས་ པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་བར་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་བདག་གིས་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་བཤད་པར་བྱ་སྙམ་པའི་བར་དུའོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས། དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་བྲམ་ཟེ་ཟླ་དགའ་ཞེས་བྱ་བ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱུང་སྟེ།
EN
“ ‘What is harmful, and what afflictions are. They will teach how to turn others around to virtue. They will teach the path to purification and the higher realms, And how to escape all the causes of birth,
BO
ཕ་མ་ཤིན་ཏུ་དག་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ཆུང་མའི་སྐྱེ་གནས་མ་བཏང་བ་འདོན་པ་གཞུང་འཛིན་པ། རིག་བྱེད་གསུམ་དང་སྒྲ་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་དང་བཅས་པ་དང་ ཤེས་གསལ་དང་བཅས་པ་དང་། ཡི་གེ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་བཅས་པ་ལྔ་པ་སྟེ། སྔོན་བྱུང་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་འཕེན་པའི་གཞི་ལུང་སྟོན་པ་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་རྒྱུད་དང་། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་དག་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་ཤིང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་རིག་པ་གསུམ་གྱི་ཚིག་ལ་བྲི་བ་མེད་ པ། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཐོབ་པ་འཛིན་པ། སློངས་མོས་འཚོ་བ། མུ་སྟེགས་གདོལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་ཏུ་སློང་བ། དེ་སློངས་མོའི་འཚོ་བས་འཚོ་བར་བྱའོ་སྙམ་ནས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྟོ་འགེངས་པར་བྱེད་དེ། ཉི་མ་སྟོང་དུ་སྟོན་མོ་བྱེད། ཉི་མ་ཉིས་སྟོང་དང་། སུམ་སྟོང་དང་བཞི་སྟོང་དང་ལྔ་སྟོང་དུ་ཡང་སྟོན་མོ་བྱེད་དོ། ། ཐབས་དེས་ལོ་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་ཟླ་བའི་མཆོད་སྦྱིན་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་ཤིང་ལོ་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་གང་ལ་སེམས་རབ་ཏུ་ཉམས་པ་ཡོན་གནས་སུ་ལ་ཡང་ཡོངས་སུ་མ་ཞུས་སོ། ། དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་མྱ་ངན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།
EN
Which lead to involvement in so much suffering. If they do not know how to renounce these, And yet seek to quell them so they do no harm, How can they avoid going to another karmic realm,
BO
སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་དུ་བྱུང་ངོ་། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེའི་འདུས་པ་ནི་སྐར་མ་དང་མཉམ་པར་གྱུར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུས་པ་ཡང་སྐར་མ་དང་མཉམ་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ནས་བྲམ་ཟེ་ཟླ་དགའ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་གི་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་བཀད་སར་ཡ་མཚན་ཅན་ཀུན་ཕལ་ཆེར་འཇུག་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཉན་ཐོས་འབའ་ཞིག་མི་འཇུག་ཅིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡང་ མི་འཇུག་ན། གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་དེ་བདག་གི་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་བཀད་སར་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཐབས་ཅི་ཡོད། དེ་བདག་གི་མཆོད་སྦྱིན་དེ་ལ་རྟོག་སྟེ། མཆོད་སྦྱིན་གྱི་སྐྱོན་གྱི་ཉེས་པ་གང་ཞིག་གིས་ དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པར་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་བཀད་ས་འདིར་མི་འཇུག་སྙམ་མོ། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་ནི་དུས་སུ་ཟ་བ་ཡིན་ལ།
EN
“ ‘Or returning from that realm again? Understand that the Buddha’s teachings are immutable, And that the consequences of actions do not just disappear. There is no doer or deed whatsoever;
BO
བདག་གི་སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་འདི་ནི་གྲུབ་པས་འདྲིམ་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱོན་དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་བདག་གི་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་བཀད་སར་མི་འཇུག་པ་ལྟ་ཞིག་སྙམ་མོ། ། དེ་ནས་བྲམ་ཟེ་ཟླ་དགའ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ནང་པར་སྔར་ལངས་ནས། བྲམ་ཟེ་དང་བྲམ་ཟེ་མོ་རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་གིས་ ཡོངས་སུ་བསྐོར། མདུན་དུ་བདར་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ། བྲམ་ཟེའི་ཚོགས་མང་པོས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ནས་ཐམས་ཅད་རྟ་རྒོད་མ་དཀར་མོའི་ཤིང་རྟ་ལ་ཞོན་ཏེ། དེ་བཞོན་པའི་ས་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཙམ་དུ་བཞོན་པས་སོང་བ་ ནས་བབས་ཏེ། དེ་རྐང་པའི་བར་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་བ་དང་། དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེ་ཤིང་ལྗོན་པ་གཞན་ཞིག་གི་དྲུང་ན་གནས་ཤིང་བཞུགས་ཏེ་བཟང་ཞིང་མཛེས་ལ་དབང་པོ་དུལ་བ་ཐུགས་དུལ་བ། ཞི་ གནས་དུལ་བ་དམ་པ་བརྙེས་པ། ཞི་གནས་དུལ་བ་མཆོག་བརྙེས་པ་སྦས་པ་གླང་པོ་དབང་པོ་ཐུལ་བ་མཚོ་ལྟར་དང་ཞིང་རྙོག་པ་མེད་ལ་རབ་ཏུ་གསལ་བ་གསེར་གྱི་མཆོད་སྡོང་ལྟར་འབར་བ་མཐོང་ངོ་། ། མཐོང་ནས་ཀྱང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ།
EN
“ ‘No result to be experienced is attained. Things come about because of causes— If you grasp at absence you are setting yourself up to suffer.
BO
གང་བདག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་འདི་དགེ་སློང་གི་ཚོགས་སུ་ཤེས་པ་ནི་བདག་གིས་རྙེད་པ་ངན་པ་རྙེད་དེ། བཟང་པོ་མ་རྙེད་དོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་གནས་སུ་བཞུགས་པར་བྱ་ཞིང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཞལ་ཟས་དང་གཟིམས་ཆ་དང་། སྙུན་རྐྱེན་གྱི་གསོས་སྨན་གྱི་ཡོ་བྱད་ རྣམས་ཀྱིས་བསྟོད་པར་བྱའོ་སྙམ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་དྲུང་དུ་སོང་སྟེ། བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེའི་ཕྱག་གཉིས་ལ་བཟུང་ནས། ཁས་ཡོངས་ སུ་གཏུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ནི་བྲམ་ཟེ་ཟླ་དགའ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ལགས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ནི་བྲམ་ཟེ་ཟླ་དགའ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ལགས་སོ། ། ཞེས་བདག་གི་མིང་དང་རུས་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་གསོལ་ཅིང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་སློང་མ་ལགས་ ཏེ། ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་གནས་པ་ལགས་ན་གང་བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་སློང་གི་ཚོགས་སུ་བགྲངས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནོངས་པ་འཆགས་སོ། ། བདག་ནོངས་པར་གཟུང་དུ་གསོལ།
EN
“ ‘The victors have transcended the past And see everything like a moon’s reflection— You should regard phenomena in essence like that. Just like a mirage is not essentially there,
BO
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པར་ཇི་སྲིད་བཞུགས་ཀྱི་བར་དུ་གཟིམས་ ཆ་དང་། སྙུན་རྐྱེན་གསོས་སྨན་གྱི་ཡོ་བྱད་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་ལ་བདག་མཆོད་པ་བགྱིད་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་གནང་བར་མཛད་དུ་གསོལ། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ བྲམ་ཟེ་ཟླ་དགའ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ཟླ་དགའ་ཤིན་ཏུ་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག ། ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ཀླུ་དང་གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། གང་གཞན་ཡང་ལུས་ཆེན་པོར་འདུག་པ་དག་བདེ་བ་འདོད་དེ། ཟླ་དགའ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ནི་གང་ཟག་གཅིག་གི་ཕྱིར་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་མི་བཞུགས་སོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ། སེམས་ཅན་གང་དག་ཟས་དང་མལ་དང་གོས་དང་གནས་ རབ་ཏུ་ཉམས་པ་དེ་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐུགས་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ་། །
EN
“ ‘There is nothing whatsoever, whether real or unreal. Just like the contents of a dream are unreal, Or like the reflections of clouds in water are unreal, So too phenomena are insubstantial.
BO
གསོལ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་ལ་དགུང་བདུན་དུ་བདེ་བའི་རིམ་གྲོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་བདག་ཡོ་བྱད་ཀུན་གྱིས་མཆོད་ པ་བགྱིད་པར་དེ་གནང་བར་མཛད་དུ་གསོལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེས་བྲམ་ཟེ་ཟླ་དགའ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བའི་སླད་དུ་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་པས་གནང་ངོ་། ། དེ་ནས་བྲམ་ཟེ་ཟླ་དགའ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེ་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་པས་གནང་བར་རིག་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། སྟན་ལས་ལངས་ནས་བདག་གི་གནས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་རང་གི་གཉེན་བསྡུས་སོ། ། དེ་བསྡུས་ནས་འདི་སྐད་ ཅེས་སྨྲས་སོ། ། གང་བདག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་དེ་ཞག་བདུན་དུ་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གདུགས་ཚོད་ལ་སྤྱན་དྲངས་པ་ཁྱེད་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག ། དེ་ལ་ཁྱེད་ནུས་པ་ཅི་ཡོད་པ་དང་། མཐུ་ཅི་ཡོད་པའི་ལུས་ཀྱིས་ འབད་པར་གྱིས་ཤིག ། དེ་དག་གིས་ལེགས་སོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །
EN
“ ‘Like stars in the sky above, Entities are devoid of some other concrete essence, Just like someone in the intoxication of a dream May feel pleasure, which is not there after waking.
BO
དེས་ན་བྲན་དང་ལས་བྱེད་པ་དང་ཞོ་ཤས་འཚོ་བ་རྣམས་ལ་སྨྲས་པ། གྲོགས་པོ་དག་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཞག་བདུན་དུ་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱན་དྲངས་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག ། དེ་ལ་ཁྱེད་ནུས་པ་ཅི་ཡོད་པ་དང་། མཐུ་ཅི་ཡོད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འབད་པར་གྱིས་ཤིག ། དེ་དག་གིས་ཀྱང་ལེགས་སོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། ། དེ་མཛའ་བཤེས་དང་། བློན་པོ་དང་། གཉེན་དང་། སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་དང་། བྲན་དང་ལས་བྱེད་པ་དང་། ཞོ་ཤས་འཚོ་བ་ཐམས་ཅད་ དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་བརྩིགས་ཏེ། གདན་བཤམས་ཤིང་ཡོ་བྱད་དབུལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བཤམས་སོ། ། དེ་མཚན་མོ་དེ་འདས་ནས་ཕོ་ཉས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྲམ་ཟེ་ཟླ་དགའ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའི་དུས་ལ་བབ་ལགས་ཏེ། གང་གི་དུས་ལ་ད་ བབ་པར་མཁྱེན་ན་གདུགས་ཚོད་ལགས་སོ། ། བཀའ་སྩལ་པ། ཁྱིམ་བདག་སོང་ལ་སྟན་ཤོམས་ཤིག་བཀའ་བཞིན་འཚལ་ཞེས་མི་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་ལྟར་མཉན་ནས། ཟླ་དགའི་དྲུང་དུ་སོང་སྟེ། འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། བྲམ་ཟེ་གསོལ་ལགས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་དེའི་གདན་ཤོམས་ཤིག ། དེར་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་བྱས་ཏེ།
EN
“ ‘The whole of what was dreamed was insubstantial, And yet is recalled by the person who wakes up in the night, And seen by the person in the dream. So too are entities insubstantial.
BO
ཆུར་དཔག་ཚད་བཅུ་གཉིས་ལ་ཞེང་དུ་ཡང་དཔག་ཚད་བཅུ་གཉིས་པའི་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་བྱས་ནས། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ལ་སྨྲས་པ། གྲོགས་པོ་དག་གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་དང་བཅས་པ་སང་གདུགས་ཚོད་གསོལ་བར་བྱ་ བ་ཤེས་པར་མཛོད་ཅིག ། ཁྱིམ་བདག་ལེགས་སོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ་གནང་ངོ་། ། དེས་གནོད་སྦྱིན་རྣམས་ལ་སྨྲས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་དང་བཅས་པ་དེའི་གདན་ཤོམས་ཤིག ། བཀའ་བཞིན་འཚལ་ལོ་ཞེས་གནོད་སྦྱིན་རྣམས་ཀྱིས་ཟླ་དགའི་ལྟར་མཉན་ནས་ཀུན་ནས་དཔག་ཚད་བཅུ་གཉིས་ སུ་གདན་བཤམས་སོ། ། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་སྤོས་ཆུའི་ཆག་ཆག་འདེབས་སོ། ། དེས་དྲི་ཟ་རྣམས་ལ་སྨྲས་པ། གྲོགས་པོ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་དེ་གདུགས་ཚོད་གསོལ་བ་ན་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་རོལ་མོའི་སྒྲ་ལོང་ཤིག ། དེས་གྲུལ་བུམ་རྣམས་ལ་སྨྲས་པ། གྲོགས་ པོ་དག་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བླ་རེ་བྲེ་བར་གྱིས་ཤིག ། དེས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ལ་སྨྲས་པ། གྲོགས་པོ་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་རླུང་བསིལ་བ་གཏང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་གདུགས་ཚོད་གསོལ་བ་ན་ཚ་བར་འགྱུར་བ་མེད་པར་གྱིས་ཤིག།
EN
“ ‘If someone is enraged in a dream, Being a dream, there is no real anger, And when the wise awaken, they sees no malice. So too are entities devoid of substance.
BO
བདག་ཉིད་ ཀྱི་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་ཀླུའི་དབང་པོ་དེའི་རྒྱན་ཀུན་ཏུ་བྲེ་སྟེ། ཀླུའི་ནོར་བུ་དང་མུ་ཏིག་གི་བླ་རེས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་གཡོགས་སོ། ། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ནང་པར་སྔར་ཆོས་གོས་གསོལ། ལྷུང་བཟེད་བསྣམས་ནས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་བྲམ་ཟེ་ཟླ་དགའ་ ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་གདུགས་ཚོད་སྦྱོར་བ་ག་ལ་བ་དེར་གཤེགས་ནས་གདན་བཤམས་པ་དེ་ལ་བཞུགས་ཏེ། གཡོན་རོལ་དུ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ནོ། ། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་བཞུགས་མ་ཐག་ཏུ་ཀླུ་དང་དྲི་ཟ་རྣམས་འདུས་ནས་རོལ་མོའི་སྒྲ་ མངོན་པར་རབ་ཏུ་ལེན་ཏོ། ། བར་སྣང་ལས་ལྷའི་སྤོས་ཕྱེ་མ་མངོན་པར་རབ་ཏུ་འཐོར་རོ། ། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཇི་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པ་མངོན་པར་འདུ་ མཛད་པས་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་དེ་ཀུན་ནས་དཔག་ཚད་བརྒྱ་པར་འདུག་ལ་བཻ་དཱུརྱའི་ར་བས་བསྐོར་ཅིང་ཤེལ་གྱི་ཁ་རན་ཡོངས་སུ་བཏགས་སོ། །
EN
“ ‘Like those who drink wine in a dream Are aware they have become drunk from the wine, And yet there is no real wine or intoxication, So too are things unreal.
BO
དེ་ནས་དྲང་སྲོང་ཟླ་དགའ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་བཞུགས་པར་རིག་ནས། བཟའ་བ་དང་བཅའ་བ་དང་ མྱང་བ་ཞིམ་པོ་རབ་ཏུ་མང་བས་ཡང་དག་པར་བྲིམས། ཡང་དག་པར་ཚིམ་པར་བྱས་ཤིང་། ལྷའི་རོལ་མོའི་སྒྲ་དག་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བླངས། ལྷའི་བདུག་སྤོས་དག་གིས་བདུགས་ལ། ལྷའི་སྤོས་དག་གིས་གཏོར་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་ གདུགས་ཚོད་གསོལ་བ་དང་། གདུགས་ཚོད་གསོལ་བར་རིག་ནས་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་ལ་དཔག་བསམ་གྱི་རས་བཅོས་བུ་ཟུང་གིས་མངོན་པར་གཡོགས་སོ། ། དེའི་ཚེ་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་མཐའི་ལྷའི་བུ་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བའི་བར་དག་གིས་ཡོངས་ སུ་གང་བར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ནས་དྲང་སྲོང་ཟླ་དགའ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་གདུགས་ཚོད་གསོལ་བར་རིག་ནས། ལྷུང་བཟེད་དང་ཆབ་ཕུལ་ཏེ། པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། བཅོམ་ ལྡན་འདས་བདག་གི་སྦྱིན་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྩལ་བར་བགྱི་སྟེ།
EN
“ ‘It is just like a man who in a dream sees the face Of a woman who is lovely and adorned. He desires her while in the dream state, Yet after waking no longer sees her face.
BO
དགེ་བའི་རྩ་བ་འདིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག ། དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་འཛུམ་པ་མཛད་དེ། ཇི་ལྟ་བུའི་འཛུམ་པ་མཛད་པས་ ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་མཐའི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་བར་ལ་གསེར་གྱི་འོད་ཀྱི་མདོག་གིས་ཁྱབ་བོ། ། དེ་ནས་དྲང་སྲོང་ཟླ་དགའ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འོད་བཏང་བའི་འོད་འདིས་ཇི་ཙམ་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ རེག་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མི་ཕྱེད་པའི་དད་པ་སྐྱེས་ལགས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདིའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གང་ལགས་པ་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྩལ་བར་བགྱིའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་འཛུམ་པ་མཛད་པ་དེའི་རྒྱུ་གང་ལགས། རྐྱེན་གང་ ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་བ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེས་བྲམ་ཟེ་ཟླ་དགའ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། བྲམ་ཟེ་ཇི་ཅི་ཙམ་དུ་འོད་འདིས་རེག་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་ པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ།
EN
“ ‘The woman in the dream is not there— Likewise with desire, women, and pleasures. After waking, desire, women, and pleasures Are nowhere to be seen—so too with substantial things.
BO
དེ་དག་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱས་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་ སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་བོན་དེ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་ནས་གདན་ལས་བཞེངས་ཏེ་གཤེགས་སོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྲམ་ཟེ་ཟླ་དགའ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྲམ་ཟེ་ཟླ་དགའ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏོ། ། ངས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལུང་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་སེམས་ རབ་ཏུ་དང་བས་ཞག་བདུན་དུ་བཀུར་སྟི་བྱས། བླ་མར་བྱས་ཏེ་རྗེད་ཅིང་མཆོད་དོ། །
EN
“ ‘Those who are unwise and unaware Do not understand what is harmful to beings. Those who are wise regarding what is harmful to beings Do not have desire for things.
BO
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེས་ང་ལུང་མ་བསྟན་ཀྱང་ངའི་སེམས་ཞུམ་པ་ཡང་མེད་ལ་ང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱའོ་སྙམ་དུ་ཡང་མི་སེམས་སོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་རིམ་གྲོ་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྙོམ་ལས་མེད་པར་བྱའོ། ། རིམ་གྲོ་བྱ་བ་ལ་སྙོམ་ལས་མེད་པར་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མྱུར་དུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་སྐྱེ་བ་ཤེས་པར་ བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ། སེམས་ཅན་དག་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཐོས་ནས་ཆོས་བདག་ མེད་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྟོན་པར་འགྱུར་སྙམ་ནས། དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས། དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན། རྒྱལ་པོ་གྲགས་ ཆེན་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆོས་དང་ལྡན་པ།
EN
“ ‘This, O Prince, is the nature of learnedness. Always understand that things are like in a dream; Like healing from disease or being hurt, So too can all things be explained.’
BO
རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་མཐུ་ཆེ་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལམ་གྱིས་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། ། དེ་མི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེས་{བཅྭ་,བཅོ་}ལྔ་སྟེ་ཟླ་བ་ཉ་ལ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་འདུན་ཁང་དུ་འགྲོ་སྟེ། དེ་སུམ་ཅུ་རྩ་ གསུམ་གྱི་ལྷ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་བགྲོ་བ་བྱེད་དོ། ། གྲོགས་པོ་དག་གལ་ཏེ་བརྒྱ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ན་ཆོས་གང་དག་སྟོན་པ་ནི་མཛད་པ་དང་ལྡན་ནོ། ། དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་ཏོག་གི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རྒྱལ་པོ་ཁྱབ་ འཇུག་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རྒྱལ་པོ་ཟླ་བའི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རྒྱལ་པོ་ཐིགས་པའི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རྒྱལ་པོ་མེ་ཏོག་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རྒྱལ་པོ་ཤུགས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རྒྱལ་པོ་སྐར་འོད་ཅེས་བྱ་བ་དང་། རྒྱལ་པོ་སྤྲིན་གྱི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རྒྱལ་པོ་ཟླ་བ་ དྲི་མེད་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་ཕྲག་དགུ་དག་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་འདུན་ཁང་དུ་དོང་སྟེ།
EN
“Maudgalyāyana, in case you may think that at that time Prince Śāntamati was anyone else, do not think so. In those days Prince Śāntamati was me. Therefore, Maudgalyāyana, those who seek my knowledge, who seek to liberate sentient beings from suffering, should practice to gain knowledge of the present.
BO
གང་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ལྷ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཆོས་བགྲོ་བ་བྱེད་དོ། ། གྲོགས་པོ་དག་ཆོས་སྨྲ་བ་དག་གི་ཕྱོགས་སུ་བྱ་ཞིང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བ་དག་གི་མི་བྱ། ཡང་དག་པར་ སྨྲ་བ་དག་གི་ཕྱོགས་སུ་བྱ་ཞིང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བ་དག་གི་མི་བྱ། ཞི་བ་སྨྲ་བ་དག་གི་ཕྱོགས་སུ་བྱ་ཞིང་ཞི་བ་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བ་དག་གི་མི་བྱ། བདེན་པ་སྨྲ་བ་དག་གི་ཕྱོགས་སུ་བྱ་ཞིང་བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བ་དག་གི་མི་བྱ། གྲོགས་པོ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་དག་གི་ཕྱོགས་སུ་བྱ་ཞིང་། སྟོང་པ་ཉིད་ མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་དག་གི་མི་བྱ། གྲོགས་པོ་དག་བདག་མེད་པ་སྨྲ་བ་དག་གི་ཕྱོགས་སུ་བྱ་ཞིང་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་གི་མི་བྱ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་གསུང་སྟེ། གང་ཟག་མི་གསུང་ངོ་། ། གྲོགས་པོ་དག་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནང་དང་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་ གཉིས་དག་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བར་གསུངས་སོ། ། དེ་ལ་ལྷའི་འཁོར་མང་པོ་དག་གིས་སྒྲ་ཆེན་པོ་དང་སྒྲ་གསལ་བར་སྨྲས་པ། གྲོགས་པོ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད།
EN
“Maudgalyāyana, I persevered in understanding the present, fearlessly risking life and limb, creating the roots of virtue that come from risking life and limb. What provided the causes and conditions for accomplishing knowledge of the present, you may ask? It was the way I served and asked questions to the learned mendicants and brahmins.
BO
གལ་ཏེ་བདག་དང་བདག་གི་མེད་ན་ལྷའི་འཁོར་འདི་ལས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་གང་ གིས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་གནས་སུ་སྐྱེས། ལྷའི་འཁོར་གཞན་གྱིས་སྒྲ་ཆེ་ཞིང་སྒྲ་གསལ་བར་སྨྲས་པ། གྲོགས་པོ་དག་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དག་གི་བསྟན་པ་ལ་སྐུར་བ་མ་འདེབས་ཤིག ། ལྟས་ལྔ་དག་བྱུང་ནས་ལྷའི་བུ་དག་འཆི་ཞིང་སྐྱེ་བ་ནི་ཁྱེད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཡིན་ཏེ། ཅི་ལྷའི་ བུ་འཆི་བའི་བདག་པོ་མཐོང་ངམ། བདག་ལ་གནོད་པ་དེ་དག་གང་ཞེ་ན་གང་དུ་བདག་ཅག་ཐམས་ཅད་འདུས་ཀྱང་ལྷའི་བུ་དེ་གནོད་པ་ལས་ཡོངས་སུ་བསྒྲལ་བར་བྱ་མི་ནུས་ཏེ། ལྟས་དང་པོ་ལ་བདག་མི་སྣང་ངོ་། ། ལྟས་གཉིས་པ་དང་། གསུམ་པ་དང་། བཞི་པ་དང་། ལྔ་པ་ལ་བདག་མི་ སྣང་ཞིང་འཆི་བར་འདོད་པའི་བདག་མི་སྣང་། འཆི་བ་དང་ཤི་བའི་བདག་མི་སྣང་སྟེ། འདི་ལ་བདག་དང་བདག་གི་མེད་ཅིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་གམ་བདག་གིས་སྟོང་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཡང་དག་པ་གསུང་བའོ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཏོག་གི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་ ཁྲི་ཕྲག་དགུ་པོ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། ཁྱེད་ཅག་གཅིག་ཏུ་འདུས་ཤིག ། ཀྱེ་མ་ལྷའི་འཁོར་འདི་དག་ནི་མི་འཐུན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་མ་རྟོགས་སོ། །
EN
“Long ago in the limitless cycle of existence, Maudgalyāyana, an amount of eons in the distant past that is even beyond countless, this very world, Endurance, was a world system known as Layers of Jewel Flowers. This very continent, Jambūdvīpa, was a great continent known as Golden Light. It was beautifully formed in a square shape, sixty thousand leagues wide and sixty thousand leagues long, perfectly proportioned and symmetrical. It was as bountiful, for instance, as the current northern continent, Kuru. The great continent Golden Light had a king named Expert Annihilation. At the same time there appeared in the world a thus-gone one named Vimalanetra who was learned regarding the causes and conditions of all phenomena. Once, King Expert Annihilation had gathered in his court a number of extremist parivrājaka practitioners, who were engaged there in a discussion regarding what the causes and conditions for accomplishing knowledge of the present were. At some point the extremist parivrājaka practitioners went before King Expert Annihilation and addressed him, saying, ‘May you be victorious, O Great King. If Your Royal Highness will permit us, we have something to ask you.’
BO
བདག་ཅག་རེ་ཞིག་འཛམ་བུའི་གླིང་ཉིད་དུ་ཆོས་བགྲོ་བ་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་སྟོང་ཞིང་གལ་ཏེ་ བདག་དང་བདག་གི་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་བདག་ཅག་ལྷའི་འདུན་ཁང་དུ་ཆོས་བགྲོ་བར་འདོང་བར་བྱས་ན། ལྷའི་འཁོར་འདི་དག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ཞུགས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ཐེ་ཙོམ་དུ་མ་ཡོད་དོ། ། ཚུར་ཤོག་བདག་ཅག་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་ཆོས་བགྲོ་བར་བྱའོ། ། དེ་ནས་འཁོར་ དེ་དག་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་དོང་ནས། རྒྱལ་པོ་ཏོག་གི་བློ་གྲོས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། ཁྱོད་ནི་ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་པ་ལགས་ཏེ། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐའ་འཁོབ་དང་། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐའ་འཁོབ་དང་། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐའ་འཁོབ་དང་། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐའ་འཁོབ་ཏུ་མ་ལགས་སོ། ། ཁྱོད་ ནི་མངོན་པར་མཁྱེན་པ་ཆོས་འདིའི་ཚུལ་ལགས་སོ། ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཏོག་གི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། ཁྱེད་ཅག་རེ་ཞིག་ཤར་ཕྱོགས་ནས་རྒྱལ་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ། ནུབ་ཕྱོགས་ནས་རྒྱལ་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ། བྱང་ཕྱོགས་ནས་རྒྱལ་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ། ལྷོ་ ཕྱོགས་ན་རྒྱལ་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་སྟེ། གང་མཛངས་པ་དང་།
EN
“King Expert Annihilation replied to the extremist parivrājaka practitioners, ‘Venerable ones, please ask whatever it is you may have doubts about. If I am capable of giving an answer, I will. If I am not able, I will tell you the means by which you venerable men might come to understand the matter.’
BO
མཁས་པ་དང་དཔྱོད་པ་དང་རྟབ་རྟབ་པོ་མ་ཡིན་པ་དང་། བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། འཁྲུལ་པ་མེད་པ་དང་། རིངས་པ་མེད་པ་དང་། གང་བདག་གི་རྒྱུད་འབྱེད་པར་ནུས་པ་བརྒྱ་ཞིག་ཡང་དག་པར་ཁྲོ་བས་ཤིག ། རྒྱལ་པོ་དེ་དག་ གིས་བཀའ་བཞིན་འཚལ་ཞེས། རྒྱལ་པོ་ཏོག་གི་བློ་གྲོས་དེའི་ལྟར་མཉན་ནས་རྒྱལ་པོ་བརྒྱ་བཀྲབས་སོ། ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཏོག་གི་བློ་གྲོས་རྒྱལ་པོ་བརྒྱ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་བཞིན་དུ་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བས་གངས་རིའི་རྒྱལ་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་སོ། ། དེར་དེ་དག་གིས་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་ལྷས་སྤྲུལ་པ་བྱུང་སྟེ། ལྷའི་རྒྱལ་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་དག་དང་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཏོག་གི་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྟན་རྒྱལ་པོ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་གི་དབུས་སུ་བཤམས་སོ། ། དེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ལྷ་དག་གིས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ལས་བྱས་པར་མངོན་པར་ སྤྲུལ་ཏོ། ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཏོག་གི་བློ་གྲོས་ཀྱིས། ཕྱོགས་བཅུར་ཕྱག་བྱས་ནས་སྟན་དེ་ལ་འདུག་གོ། ། རྒྱལ་པོ་དགུ་བཅུ་རྩ་དགུ་པོ་དེ་དག་གིས་དེའི་རྐང་བ་ལ་ཕྱག་བྱས་ནས་འཁོར་དུ་འདུག་གོ། །
EN
“They proceeded: ‘Your Majesty, what are the causes and conditions for actualizing knowledge of the present?’
BO
སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ལྷ་དེ་དག་དགའ་ཞིང་མགུ་ལ་ཡི་རངས་པར་གྱུར་ཏེ། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་མི་རྣམས་ ནི་དམ་པའི་ཆོས་དང་མངོན་དུ་གྱུར་ཏེ། རེ་ཞིག་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས། དེའི་ཚེ་ལྷ་དེ་དག་ལྷའི་མེ་ཏོག་མན་དཱ་ར་བའི་ཆར་ཕབ་ཅིང་མགུ་བར་གྱུར་ནས་ཇི་ལྟར་འདིར་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པར་འདོད་ནས་འཁོད་དོ། ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཏོག་གི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་ཉ་གཞན་ ཞིག་ལ་སྨྲས་པ། གྲོགས་པོ་གངས་རིའི་རྒྱལ་པོ་འདིའི་རྩེ་མོའི་དབུས་ན་དྲང་སྲོང་དགེ་བའི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ་གནས་ཏེ། རྒྱལ་པོའི་འཁོར་འདུས་པ་དེ་དག་ཁྱོད་མཐོང་བར་འཚལ་ལོ་ཞེས་དེ་སྤྱན་དྲོངས་ཤིག ། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་ཉ་དེས་བཀའ་བཞིན་འཚལ་ཞེས་རྒྱལ་པོ་དེའི་ལྟར་མཉན་ནས་ འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ལག་ངར་བསྐུམ་པ་ལས་རྐྱོང་བའམ། བརྐྱང་བ་ལས་སྐུམ་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་ཉ་དེ་རྒྱལ་པོའི་འཁོར་དེའི་མདུན་ནས་མི་སྣང་བར་སོང་སྟེ། དྲང་སྲོང་དེའི་རྐང་པའི་དྲུང་དུ་ཕྱིན་ནས་རྐང་པ་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། རང་ བཞིན་དེ་དག་སྨྲས་སོ། །
EN
“The king replied, ‘This is something I cannot answer. However the thus-gone, worthy, perfect buddha Vimalanetra is now staying nearby in the Park of Flowers. There is nothing that the thus-gone Vimalanetra does not know, does not perceive, and does not realize. Ask him, and take heed of his answer.’
BO
དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཛིན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྒྲ་དག་ཐོས་ཤིང་རང་བཞིན་དེ་དག་ཤེས་ནས་སྙིང་རྗེ་བའི་ཕྱིར་མཆི་མ་བྱུང་ངོ་། ། དེའི་མཆི་མ་དེ་དག་གི་རྒྱུན་དང་། མཆི་མ་དེ་དག་གི་དྲོད་ཀྱིས་གངས་རིའི་རྒྱལ་ པོའི་རྩེ་མོ་ཞུའོ། ། དེ་མཆི་མ་དེ་དག་ཕྱིས་ནས་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་ཉ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། གྲོགས་པོ་གལ་ཏེ་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་མཐོང་བའམ། ཐོས་པའི་སེམས་ཅན་གང་དག་ཡོད་དམ། དམ་པའི་ཆོས་གནས་ཏེ། དམ་པའི་ཆོས་མ་ནུབ་བོ། ། ཁྱེད་སོང་ཤིག་ང་ནི་མི་འགྲོའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པ་ཞི་བ་བཏང་ནས་འདུ་འཛིར་འཇུག་མི་ཕོད་དོ། ། སྨྲས་པ་གྲོགས་པོ་འདི་ལ་བདག་ཡོད་དོ། ། བདག་མེད་དོ་ཞེས་ལྷ་རྣམས་དང་རྩོད་པ་བྱུང་བ་དེའི་བྱས་པ་འདི་ཁྱོད་ལ་ཚོལ་ལོ། ། དེས་སྨྲས་པ་གལ་ཏེ་བདག་ཡོད་ན་མི་རྒ་མི་འཆི་མིན་པའི་ རིགས་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་ལ་སྐྱེ་བའམ། རྒ་བའམ། འཆི་བ་མེད་ཅིང་དེ་སྦྱིན་པ་ལ་དགའ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་དེ་བས་ན་བདག་མེད་དོ། ། དེ་ལ་དེ་སྐད་བསྟན་པས་དེའི་ཆོས་ཀྱི་མིག་ཆོས་རྣམས་ལ་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་ཏེ་རྣམ་པར་དག་གོ། །
EN
“The venerable men went to see the thus-gone Vimalanetra. King Expert Annihilation went as well, and bowed his head at the Blessed One’s feet and then sat off to one side. The extremist parivrājaka practitioners exchanged all sorts of pleasantries and humorous remarks with the thus-gone Vimalanetra and then sat off to one side as well. From their place off to the side, the extremist parivrājaka practitioners presented their questions to the thus-gone Vimalanetra in a song:
BO
དེ་ནས་ཕོ་ཉ་དེ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་ངང་ པའི་རྒྱལ་པོ་ལྟར་རྒྱལ་པོ་དེ་དག་གི་འཁོར་དུ་སོང་ངོ་། ། དེའི་བར་སྣང་ལས་འོང་བཞིན་དུ་སྒྲ་བྱུང་བ། གྲོགས་པོ་དག་དམ་པའི་ཆོས་གནས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་འབར་རོ། ། གང་དག་མངོན་པར་བརྩོན་པས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལས་སྙིང་པོ་ལེན་ ཏོ། ། མངོན་པར་བརྩོན་པ་མེད་པ་དག་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མེད། ཆོས་ཐོས་པ་མེད་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་མེད་དེ། དེ་མི་བརྩོན་པས་གང་དེ་དག་ཕྱིར་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ། ། གང་མངོན་པར་བརྩོན་པ་ལ་དམ་པའི་ཆོས་གནས་ཏེ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའོ། ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ ཅད་སྡུག་བསྔལ་བའོ། ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའོ། ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཞི་བའོ་ཞེས་ཤེས་སོ། ། དེའི་སྒྲ་དེ་ཕྱོགས་བཅུར་རླུང་གིས་ཁྱེར་རོ། ། དེའི་སྒྲ་དེ་ཐོས་ནས་གང་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དེ་དག་ནི་བདག་མེད་པ་ལ་གནས། གང་བདག་མེད་པར་སྨྲ་བ་དེ་དག་ནི་བྱ་བ་བྱས་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཏོག་གི་བློ་གྲོས་ཀྱི་མཐུའོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། རྒྱལ་པོ་ཏོག་གི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན།
EN
“ ‘What deeds lead to happiness? Please—what is the way to know the present? What leads to attaining supreme wisdom? Please answer these; no need to say more.’
BO
ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་ཏོག་གི་བློ་གྲོས་ཞེས་ བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ། ངས་སྐྱེ་བོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཆོས་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་དོ། ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྒྲས་གོ་བར་བྱས་ཏེ། ཇི་ལྟར་འདིར་སྔོན་གྱི་སྤྱོད་པས་སངས་རྒྱས་ཁྲི་དག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་ནས་སྒྲ་དེ་བཏང་ངོ་། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་བག་ཚབ་མེད་པའི་ཤེས་པས་སེང་གེའི་སྒྲ་བསྒྲག་པར་བྱའོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ནས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་བར་ དུའང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ནས། དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་ཟེར་བརྒྱ་པ་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་ངོ་། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཡང་དག་པར་འདུ་བ་འདིར་རྟག་ཏུ་གནོད་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ་འཇིག་པ་དང་འཆགས་པ་དང་བྲལ་ལོ། ། འོད་ཟེར་དེ་རེ་རེ་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་བྱུང་སྟེ།
EN
“Having vanquished the afflictions, the Victor knew Minds unimpededly and possessed all-seeing vision. So, realizing their thoughts with his unhindered wisdom, The guide Vimalanetra explained:
BO
དེ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་སྤྲུལ་པ་དེ་དག་སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཇི་ལྟར་མོས་པ་ཇི་ལྟར་མོས་པར་སྤྲུལ་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། ། ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་བསམ་ པ་དེ་ལྟར་སྤྲུལ་པ་དེ་དག་གིས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་གྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སྤྲུལ་པ་དག་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་ སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། ། བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བཞུགས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་སྨིན་པར་མཛད་དོ། ། དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་རིམ་གྲོ་པ་དགེ་སློང་མིག་ཉམས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ སྤྲུལ་པ་གང་གིས་སེམས་ཅན་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་ལ་མཁས་སོ། ། གང་གི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། ། དེ་ཆོས་བསྟན་པ་ཐོས་ནས་རིམ་གྲོ་བྱེད་དོ། །
EN
“ ‘Look at beings with loving eyes; Feel compassion for them with the pain in their hearts, Then help others to have such loving kindness. Have equanimity toward the constituents of the afflictions.
BO
སེམས་ ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་དེའི་རིམ་གྲོ་བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་གྱུར་ཏོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རིམ་གྲོ་པ་དགེ་སློང་མིག་ཉམས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དགེ་སློང་མིག་ཉམས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ། ངས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་ཆོས་བསྟན་པ་ཐོས་ནས་སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་དོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་དག་དང་ཕྲད་པར་བྱས་ནས་སེར་སྣ་མེད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་མཉན་པར་བྱ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱའོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་བར་དུའོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་མཐའ་ཡས་ཞེས་བྱ་བ་ནས།
EN
“ ‘If you carry out such excellent deeds, You will understand causes; knowledge will dawn.’ Upon hearing such a fine explanation, They felt a boundless desire to awaken.
BO
སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ བར་དུ་བྱུང་ངོ་། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་སྤྱོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སེམས་ཅན་གཡོ་མེད་པ། སྒྱུ་མེད་པ་དྲང་པོའི་རང་བཞིན་ཅན། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ལ་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གང་ངོ་། ། དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ ཞིང་དེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟི་བརྗིད་དྲག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། ཐབས་མཁས་པ་དང་ལྡན་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་མཁས་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་མཁས་པ། སེམས་ ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་དུས་ལ་མཁས་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དེ་དང་འཚམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་མཁས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན་ནོ། ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟི་བརྗིད་དྲག་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་མཐའ་ཡས་དེ་ལ་བལྟས་ ནས། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་རྒྱུ་ཞིང་སོང་ངོ་། ། དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གང་དུ་རྐང་པ་བཞག་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སེམས་ཅན་དག་སངས་རྒྱས་བྱུང་བར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །
EN
“ ‘The one who liberates beings, including gods, Achieves the unfolding of knowledge of the present. I who have knowledge without attachment Have freed beings from the phenomena of harm and suffering.
BO
བདུད་ཀྱི་གནས་དག་ནི་སྤ་བཀོང་བར་གྱུར་ཅིང་། ལྷའི་གནས་དག་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བར་ གྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འོད་གསེར་གྱི་མདོག་གིས་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ནས་སེམས་ཅན་དེ་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སྣང་བ་འདི་དག་ཕྱོགས་གང་ནས་འོངས་ཞེས་ཡ་མཚན་དུ་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ནས་བར་སྣང་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པའི་སྣང་བས་ཁྱབ་སྟེ། གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བར་འདོད་པ་དེ་དག་ཐལ་མོ་སྦྱོར་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བར་སྨྲོས་ཤིག་དང་། དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་ངོ་ཞེས་སྒྲ་བྱུང་ངོ་། ། དེ་ནས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་སྒྲ་དེ་ཐོས་ནས་བར་སྣང་ལ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ བདག་ཅག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྲོད་ཅིག་ཅེས་སྒྲ་ཕྱུང་ངོ་། ། དེ་དག་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་སྤྲུལ་པ་བྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་དག་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏེ། སེམས་ཅན་རེ་རེས་སྤྲུལ་པ་རེ་རེ་ཡང་དག་པར་ཤེས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པ་གཞན་ནི་མ་མཐོང་ངོ་། །
EN
“ ‘If you carry out such excellent deeds, You will understand how to know the present. The one who knows the minds of beings Also understands the Victor’s path to tame the senses.’
BO
དེའི་ཉི་མ་གཅིག་གི་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ སྣང་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་མཐའ་ཡས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟི་བརྗིད་དྲག་པའི་མཐུ་དང་སྟོབས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་པར་མཛད་པ་ ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟི་བརྗིད་དྲག་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། རིགས་ཀྱི་བུ་སོང་ལ་ངའི་འོད་ཀྱི་རྗེས་སྙོགས་ཤིག ། གང་དུ་ངའི་འོད་གནས་པར་མཐོང་བ་དེ་ཙམ་དུ་ངའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག ། དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱི་འོད་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ བཏང་ངོ་། ། དེ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འོད་དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་སོང་ངོ་། ། དེ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་འོད་དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་སོང་ཡང་འོད་དེའི་གནས་མ་མཐོང་ངོ་། ། དེ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་སོང་བས་ལུས་སྙོམ་ཞིང་སྒྱིད་ལུག་གོ། ། དེ་ནས་བར་སྣང་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་བྱུང་ནས་དེ་ལ་ བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ངལ་བའི་རྒྱུ་ཡིད་ལ་མ་བྱེད་ཅིག་སྒྱིད་ལུག་པར་མ་བྱེད་པར་རེ་ཞིག་ཅུང་ཞིག་རིང་དུ་སོང་ཤིག །
EN
“What do you think, Maudgalyāyana? Maudgalyāyana, in case you may think that at that time King Expert Annihilation was anyone else, do not think so. In those days King Expert Annihilation was me. Due to those roots of virtue I gained knowledge of the origin as related to knowledge of the present. Maudgalyāyana, I inquired about, came to understand well, and eventually actualized the exhaustible and changing nature of that knowledge of the present—the knowledge of the origin as related to knowledge of the present.
BO
དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་མཐའ་ཡས་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པ་མངོན་པར་འདུ་ མཛད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པས་དེའི་ལུས་ཀྱི་ངལ་བ་བསལ་ནས་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཡང་དག་པར་འདུས་སོ། ། དེ་ཡང་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་སོང་བ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་ཤིང་ལྗོན་པ་ ཞིག་མཐོང་སྟེ། དེའི་ཕ་རོལ་ན་འོད་མཐོང་ངོ་། ། དེ་དེའི་ཚེ་བླ་གོས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་གཟར་ཏེ། པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་མཐའ་ཡས་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་གསོལ་པ། ཐུགས་ལ་དྲི་མ་བྲལ་ཞིང་སྦྱོར་བ་སྤངས། ། ཁྱོད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ ཁམས་ཀུན་ཐུགས་སུ་ཆུད། ། འདྲེན་པ་ཁྱོད་ཀྱི་འོད་ནི་ཅི་འདྲ་བ། ། འདི་ལ་ཡུལ་གྱི་མཐའ་འདི་རྗེས་སུ་འཇུག ། དེའི་ཚེ་བར་སྣང་ལས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དེར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་བྱུང་སྟེ། དེས་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་གཟི་བརྗིད་དྲག་པ་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ། གང་དག་ང་ཡི་རྐང་པའི་དྲུང་འདུག་དང་། །
EN
“Long ago in the limitless, immeasurable cycle of existence, Maudgalyāyana, long before even the distant past there appeared in the world a thus-gone one named One Who Makes No Promises; he was learned and venerable, a well-gone one, a knower of the world, a steersman who guided beings, unexcelled, a teacher of gods and humans, a buddha, a blessed one. At that time there was a brahmin named Utterly Scrutinized Conduct, who was like a great sal tree. Whatever endeavor he set himself to, he carried it out only after much scrutiny. He was also highly altruistic. One night he woke up in such an altruistic mind-set as dawn was breaking, and as soon as he did so, he heard a voice in the sky saying, ‘Anything that originates also ceases.’ When morning came and he roused himself and got out of bed, he felt distaste for his house. He did not bathe or apply lotions. He did not feel like eating breakfast, playing games, amusing himself, or enjoying anything. He just stayed by himself, unhappy and lost in thought. Eventually his parents, friends, family members, and relatives gathered around him and said, ‘Child, what is making you so unhappy, downcast, and preoccupied?’
BO
གང་དག་ཡུལ་འདི་ཡི་ནི་མཐར་འདུག་པ། ། ཐམས་ཅད་ང་ཡི་སྒྲ་དག་ཐོས་འགྱུར་ཏེ། ། འདི་ཡི་སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་འགྱུར། ། སྟོབས་བཅུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ནི་ མ་འདྲེས་པ། ། བརྟན་པ་འདི་དག་སྲོག་ཆགས་ཀུན་ལ་བདེན། ། ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡུལ་གྱི་དངོས་དང་བཟོ། ། དེ་བཞིན་ཡུལ་གྱི་ཚིག་དག་ཀུན་ཤེས་སོ། ། རྒྱལ་བ་ང་ཡི་ཞིང་འདིར་སེམས་ཅན་དག ། ཚིག་འདི་ཐོས་ནས་དང་བར་མི་འགྱུར་མེད། ། ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པའི་ས་ ལ་གནས། ། དེ་དག་རྒྱལ་བའི་ཆོས་ལས་ལྡོག་མི་འགྱུར། ། གང་དག་ཉན་ཐོས་ལྷན་ཅིག་ཐུན་མོང་བའི། ། དེ་དག་མ་ཡིན་འདི་ནི་རྣམ་འདྲེན་ཆོས། ། རྒྱལ་སྲས་གང་ལ་རབ་ཏུ་སེམས་དང་བ། ། བདུད་ཀྱི་སྐྱོན་བཅོམ་བྱང་ཆུབ་རེག་པར་འགྱུར། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟི་བརྗིད་དྲག་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟི་བརྗིད་དྲག་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ། ངས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་འོད་དང་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་ པ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ཏོ། །
EN
“He replied to his parents, friends, family members, and relatives, ‘Father, Mother, this morning I awoke at the break of dawn, and heard a voice in the sky saying that it is the nature of everything that originates to come to an end. Hearing those words made me upset, as I no longer can enjoy anything that is conditioned, inferior, and transitory. Father, find me something that will not end.’
BO
ངས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་མཐུས་ངས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་དག་གིས་མངོན་པར་གོ་བར་བྱས་སོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔས་ཕའི་སྟོབས་ཀྱི་གོ་ཆ་བགོ་བར་བྱ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་ལ་ཡང་ཐེ་ཙོམ་མེད་ཅིང་སོམ་ཉི་མེད་པར་བྱའོ། ། ། ། བམ་པོ་ཉི་ཤུ་བཞི་པ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ། སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ནས། ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་པའི་བར་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་ པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས། དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དགེ་བའི་མིག་ཅེས་བྱ་བ་བྱུང་ངོ་། །
EN
“His parents retorted, ‘Are you confused? Afraid? Frightened? Have you been harmed by a demon or a ghost? Son, there is nothing that does not come to an end. Think, for example, son, of how there is nothing that can block or overcome space. Just like that, son, there is nothing that does not come to an end.’
BO
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐའ་ཡས་ཤུགས་འཆང་ཞེས་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འབུམ་ཕྲག་བདུན་གྱི་གཙོ་བོ་བྱེད་པ། སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་དང་། ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་དེའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་དེ་དག་ཆམ་དུ་འབེབས་སོ། ། སེམས་ཅན་གང་དག་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པའམ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་ཡང་རིམ་གྲོ་བྱེད་ དེ། མཐོང་བའི་ཆོས་དེ་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་དག་གིས་གནས་སོ། ། དེའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་བར་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྤྲུལ་པ་གཏོང་སྟེ། སྤྲུལ་པ་དེ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཡོངས་ སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། ། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐའ་ཡས་ཤུགས་འཆང་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །
EN
“The boy told his parents, ‘Father, Mother, if something is not born, it will not die. What is born will die. Something that is not born will not die. Whoever has a child, has a child that is bound to die, and yet for those who have no child, there is no child that will die. Moreover, if one’s child also has a child, that child is also bound to die. Therefore, if a child is born it must die. If a child is not born, it will not die. Everyone who has appropriated, has clinging; therefore those who do not appropriate will not suffer. Reflecting on this, I think there must be a course of action, a method by which the blemish of clinging will not come about. I conclude that the blemish of clinging consists of grasping. When grasping is absent, there is no blemish of clinging. So what can I do to take care of all sentient beings and prevent them from grasping? I conclude that sentient beings cannot stop the blemish of clinging because they are not aware of it. Thus they are marred by the blemish of clinging because they do not prevent it. I will take all sentient beings under my care and train them. Moreover, I will fully comprehend the blemish of clinging. How will I do this, you may ask? Without clinging, and without awakening, I will develop compassion for these sentient beings. I will care for beings without clinging, and I will stop producing the blemish of clinging.’
BO
རིགས་ཀྱི་བུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འདི་ནི་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་རིས་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཇི་ལྟར་མི་ཁོམ་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་ པར་ནུས་སམ། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐའ་ཡས་ཤུགས་འཆང་གིས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་བགྱི་བ་ཡོངས་སུ་ རྫོགས་པར་རྔོ་ཐོགས་ལགས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ནུས་སམ། རིགས་ཀྱི་བུ་ད་ལྟར་གྱི་སྐྱེ་དགུ་ཚེ་རིང་བ་ཚེའི་ཚད་བསྐལ་པ་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་དེ། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལེ་ལོ་ཀུན་ཡོད་པ་དེ་ཚེའི་ངོ་བོ་གཅིག་ཐོབ་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་ པར་བྱེད་དོ། །
EN
“What do you think, Maudgalyāyana? Maudgalyāyana, in case you may think that at that time the brahmin Utterly Scrutinized Conduct, who was like a great sal tree, was anyone else, do not think so. In those days the brahmin Utterly Scrutinized Conduct, who was like a great sal tree, was me. By closely scrutinizing my conduct, I soon fully awakened to unexcelled and perfect buddhahood. And in the same way, so have people of the warrior caste that are like great sal trees, householders that are like great sal trees, as well as kings, ministers, and their children. Maudgalyāyana, practicing in a similar manner, they have soon fully awakened to unexcelled and perfect buddhahood.
BO
རིགས་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་སངས་རྒྱས་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་ངའི་མིག་གིས་མཐོང་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་སྤྱད་པ་ཡོངས་སུ་སྤྱད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སངས་རྒྱས་མང་པོས་ཡོངས་སུ་མ་བཏུལ་བ་གང་ཡང་མེད་དོ། ། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་མང་པོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་དོ། ། ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདིར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཉེ་བར་བྱུང་བ་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡང་མེད་དོ། ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀས་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱ་བར་ངེས་པ་བསྐྱེད་ཅིག་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱེད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད། ཤེས་རབ་རྣོ་བ་སྙིང་རྗེ་མཚུངས་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་ན། ཁྱོད་ཀྱི་ཚེ་གཅིག་པོ་འདིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་ནུས་སམ། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐའ་ཡས་ཤུགས་འཆང་གིས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །
EN
“Maudgalyāyana, in pursuit of unexcelled and perfect awakening, I have undergone a number of trials and deprivations. Long ago in limitless cyclic existence, Maudgalyāyana, in the distant past there was in the east a world known as Unshakeable. In that world there appeared a thus-gone, worthy, perfect buddha named King Apex of Flawless Vision; he was learned and venerable, a well-gone one, a knower of the world, a steersman who guided beings, unexcelled, a teacher of gods and humans, a buddha, a blessed one. Maudgalyāyana, the buddha realm of the thus-gone called King Apex of Flawless Vision was an indescribably vast trichiliocosm. The thus-gone King Apex of Flawless Vision had an inexpressibly large community of one hundred billion hearers. The chief attendant of the thus-gone King Apex of Flawless Vision was named Siṃhamati. He had been the chief attendant to the thus-gone King Apex of Flawless Vision for seventy-six quintillion years, and for that long had obeyed his every wish. He even came to be known as ‘the one who never disobeyed,’ and never did anything toward his own ambitions.
BO
གལ་ཏེ་བདག་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཀའ་སྩལ་ན། གང་ བདག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གློ་བ་བརྩེ་བར་བཟུང་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་བཞིན་དུ་བསྐལ་པ་གྲངས་མ་མཆིས་པར་མེ་མ་མུར་གྱི་འོབས་དུ་བ་མ་མཆིས་པར་མཆིས་པ་དེ་ཡང་སྤྲོའོ། ། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ ལས་འདས་པ་དེ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐའ་ཡས་ཤུགས་འཆང་དེས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་སྐུ་གདུང་རྒྱ་ཆེར་བྱས་ནས་མཆོད་པ་བྱས་སོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་དེ་རྗེས་ སུ་དྲན་པ་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་བརྩེ་བར་བཟུང་ནས་སྤྲུལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏོ། ། དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་མེ་ཏོག་བཞིན་ཀུན་ཏུ་བཀང་ནས་དེ་ཚེའི་འདུ་བྱེད་བཏང་ངོ་། ། མཽད་ གལ་གྱི་བུ་ཁྱོད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐའ་ཡས་ཤུགས་འཆང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ། དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ།
EN
“Over the course of those seventy-six quintillion years, he requested the thus-gone King Apex of Flawless Vision to explain the knowledge of the path that leads to cessation as related to knowledge of the present. The Blessed One agreed, and so he said, ‘Please teach me the knowledge of the path that leads to cessation as related to knowledge of the present.’
BO
ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐའ་ཡས་ཤུགས་འཆང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ། ངས་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་ཞིང་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མེ་ཏོག་བཞིན་ཀུན་ཏུ་བཀང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་ཡང་དག་པར་སྤེལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་རྒྱ་ཆེར་བྱས་ཏེ། མཆོད་པ་བྱས་ནས་དུས་བྱས་སོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་ མི་གཅད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱས་ནས། ཕྱིས་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་འདོད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ། སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། འདོད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས། དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ནས། དེའི་ཕ་ རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན། རྒྱལ་པོ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ། མཛངས་ཤིང་གསལ་ལ་ཡིད་གཞུངས་པ།
EN
“The Blessed One replied, ‘What I have myself heard about knowledge of the path leading to cessation as related to knowledge of the present, I will explain.’
BO
སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོའི་ཚོགས་རྟོག་པ་ལ་མཁས་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། སེམས་ཅན་གང་དག་གཟུགས་ལ་མོས་པ་དེ་ དག་གི་གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས། དེ་སེམས་ཅན་འདི་དག་གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་པས་ཡོངས་སུ་གདུངས་ཤིང་གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་པས་བསྲེགས་པ་མཐོང་ངོ་། ། དེ་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་གཟུགས་ལ་འདོད་ ཆགས་སྤང་བའི་ཐབས་སེམས་ཏེ། ཐབས་གང་གིས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེད་པ་དང་། སྐྱེས་པ་ཡང་སྤོང་བར་འགྱུར། སེམས་ཅན་འདི་དག་གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་པས་ཤིན་ཏུ་གདུངས། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ བསྲེགས་པའི་སེམས་དེས་འཆི་བའི་དུས་བྱས་ཤིང་དེ་དག་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་མ་གྱུར་ཅིག ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་མེ་དེས་ཤིན་ཏུ་གདུངས་པ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པའི་མེས་གདུངས་ཏེ། དེ་དག་ཤིན་ཏུ་གདུང་བ་གཉིས་ཀྱིས་འཆི་བའི་ཞགས་པ་ལས་མི་ འགྲོལ་ལོ། ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནོད་པས་སྐྱེ་བ་ན་ཡང་འབྲེལ། འཆི་བ་ན་ཡང་འབྲེལ་འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བ་ན་ཡང་འབྲེལ་ཏོ་སྙམ་ནས། དེ་ཐབས་ཚོལ་བ་ན་འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་འཇལ་ཏེ།
EN
“And so, aside from times they were eating, drinking, and sleeping, for seventy-six quintillion years the thus-gone King Apex of Flawless Vision taught on knowledge of the path leading to cessation as related to knowledge of the present. He said, ‘This is how to understand what is possible regarding the present. This is how to understand knowledge of the origin as related to knowledge of the present. This is how to understand knowledge of cessation as related to knowledge of the present. Similarly, this is how to understand knowledge of the origin as related to knowledge of what is impossible. This is how to understand knowledge of cessation as related to knowledge of what is impossible, and how to understand the path leading to cessation as related to knowledge of what is impossible. Furthermore, this is how to understand the present in relation to knowledge of omniscience. This is how to understand knowledge of the origin in relation to knowledge of omniscience, and knowledge of cessation in relation to omniscience regarding the present. And this is how to understand knowledge of the path leading to cessation in relation to knowledge of omniscience regarding the present.’
BO
བྱིས་པ་དག་རྟོག་པའི་དབང་གིས་གཙང་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་བཅིངས་ ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བ་ཁ་དོག་ཙམ་གཉིས་པ་ཙམ་མོ། ། དེ་ཡང་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ན་མི་གཙང་བ་ཉིད་དེ། འདི་ལ་གཙང་བ་ཉིད་གང་ཡང་མེད་དོ། ། མགལ་མེ་བསྐོར་བ་སྣང་བ་བཞིན་དུ་ལོག་པར་འཛིན་པས། འདོད་ཆགས་འཇུག་པ་གཙང་བར་འབྲེལ་པ་དེ་ཤིན་ཏུ་འཛིན་ ཏོ། ། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་ན་ཡང་འབྲེལ། རྒ་བ་ན་ཡང་འབྲེལ་འཆི་བ་ན་ཡང་འབྲེལ་བར་བྱེད་དོ། ། འཁོར་བར་ཤིན་ཏུ་རྒྱུག་པ་དག་སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་ཤེས་སོ་སྙམ་ནས། དེ་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་གང་མི་གཙང་བ་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། ། དེ་དེ་དག་གི་ མི་གཙང་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ན། སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་གཙང་བར་འདུ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤིང་མི་གཙང་བའི་བློར་ཞུགས། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ། ། ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་ སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མི་གཙང་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་བཟློག་ནས། འདོད་པ་དག་གིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ནས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་སོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས།
EN
“What do you think, Maudgalyāyana? Maudgalyāyana, in case you may think that at that time the bodhisattva and chief attendant named Siṃhamati was anyone else, do not think so. In those days the chief attendant Siṃhamati was me. Therefore, Maudgalyāyana, those bodhisattva great beings who wish to fully awaken to unexcelled and perfect buddhahood should assiduously serve as attendants to the blessed buddhas, and at whatever cost to life and limb, not hesitate to give whatever anyone might ask of them.
BO
དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། རྒྱལ་པོ་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བར་ གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། རྒྱལ་པོ་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ། ངས་སྲོག་ཆགས་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མི་གཙང་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་བཟློག་ནས་ཚངས་ པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་བསྐྱེད་དོ། ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་ཤིང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གྱུར་ཏོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡོངས་ སུ་ཤེས་པར་བྱ། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་བསྟན་པར་བྱའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་ཤིང་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་འདོད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ།
EN
“Maudgalyāyana, I remember that I once gave up a kingdom in order to gain knowledge of the path leading to cessation in relation to the present. Long ago in the limitless cycle of existence, Maudgalyāyana, in the distant past there lived a king named Brahmadatta who gave up everything he owned and sought the sublime teachings. Whatever any beggar asked him for, he gave without holding anything back. Once, Maudgalyāyana, King Brahmadatta went with Her Majesty the Queen and the crown prince to the dining hall. Once there, a hideous piśāca demon arrived. It sat cross-legged in midair in the middle of the dining hall where the king was sitting, and spoke to him: ‘O great lord of the land who seeks the sublime teachings, may you be victorious! I have an excellent instruction I heard from thus-gone ones in the past—if you are interested you may have it.’
BO
མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་བར་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་བར་དུའོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ནས། དེའི་ཕ་ རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན། དྲང་སྲོང་ཆོས་ལ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ། རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ། གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ། མཐུ་ཆེ་བ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ལམ་གྱིས་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། ། དེ་འདོད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ། མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ སྣང་བ་ལྟར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་མཐོང་བ་མེད་པ་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་མཐོང་བ་ཡང་མེད་དོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་གང་དངོས་པོ་ མེད་པ་དེ་སྤང་བར་མི་བྱ། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་མི་བྱ། བསྒོམ་པར་མི་བྱ། མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱ་བ་ཡིན་ན། འདི་ལྟར་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་དོན་དུ་གཉེར་བ་དེ་དག་དེའི་རྣམ་པ་ལ་སྤྱོད་པར་སྣང་ངོ་། ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། མེ་ ལོང་གི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་བརྟགས་ན།
EN
“King Brahmadatta then replied to the piśāca demon, ‘O great ghost, I do want the teaching. Whatever you wish is my command!’
BO
མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་སོ། ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྣང་བ་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་ཐོབ་བོ། ། དེ་སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་བཟོད་པ་དེ་ལ་རབ་ཏུ་ བཙུད་དོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། དྲང་སྲོང་ཆོས་ལ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། དྲང་སྲོང་ཆོས་ལ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ། ངས་དེའི་ཚེ་ སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་དག་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྣང་བ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་དོ། ། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་སོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྣང་བ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་གཞུག་པར་བྱའོ། ། མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྣང་བ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །
EN
“The demon answered, ‘O great lord of the land, if you give me the three things most dear to you—you yourself, your wife, and your son—I will then give you this sublime teaching.’
BO
མཽད་ གལ་གྱི་བུ་ངས་འདོད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་བར་དང་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱ་ཆེར་སྦྱར་རོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས། དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དྲང་སྲོང་ཨུད་ཛྱ་དད་ཏ་ཞེས་བྱ་བ། རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ། གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ། མཐུ་ཆེ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་བདག་གིས་ཆོས་རྟོགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ལས་ཆེས་མངོན་པར་བྱུང་བའམ། ཆེས་གྱ་ནོམ་པའི་ཆོས་གཞན་གང་ཡང་ཡོད་དམ་ སྙམ་མོ། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་བདག་གིས་ཆོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་དག་ནི་འགོག་པའི་ཆོས་སོ། ། ཆོས་གང་འགོག་པ་མེད་པའི་ཆོས་དེ་གོང་དུ་ཆེས་མངོན་པར་བྱུང་བ་དང་། ཆེས་གྱ་ནོམ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཆོས་གང་དག་སྐྱེས་པ་དེ་དག་ནི་ འགོག་པའི་ཆོས་ཡིན་ལ། གང་སྐྱེས་པ་མེད་པ་དེ་དག་ནི་འགོག་པ་མེད་པའི་ཆོས་སོ་སྙམ་མོ། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཆོས་གང་སྐྱེས་པ་མེད་པ་དེ་གང་ཡིན། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ།
EN
“ ‘What will you do with us?’ asked the king.
BO
ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་སྐྱེས་པའོ། ། དེ་དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་སྐྱེས་སོ། ། དེས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་དེ་ལ་སེམས་ཅན་ ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་རབ་ཏུ་བཙུད་དེ། དོན་ཀྱང་འཛིན་ཏུ་བཅུག་གོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། དྲང་སྲོང་ཨུད་ཛྱ་དད་ཏ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་ཨུད་ ཛྱ་དད་ཏ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ། ངས་སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་ཅིང་། དོན་དམ་པ་ཡང་འཛིན་ཏུ་བཅུག་གོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱའོ། །
EN
“ ‘I will eat you, but I shall also give you a teaching.’
BO
མི་ སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་འདོད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ། སྔོན་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ནས། མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་བར་དུའོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ནས། དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན། དྲང་སྲོང་ལྷག་མཐོང་སྤྱད་པ་ཞེས་བྱ་བ། རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་ཞིང་གཟི་བརྗིད་ཆེ་ལ་མཐུ་ཆེ་བ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ལམ་གྱིས་ འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདོད་པའི་ཟག་པ་འབྱུང་བ་གང་ཡོད། གང་མེད་ན་མི་འབྱུང་ངོ་། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འབྱུང་བ་ནི་ཡུལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པས་ ནི་མི་འབྱུང་ངོ་། ། འདོད་པའི་ཟག་པ་འགོག་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་འདི་ནི་ལམ་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ། ། དེ་དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན། འདོད་པའི་ཟག་པ་བདག་མེད་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པའི་དོན་གྱི་ལམ་བསྐྱེད་དོ། །
EN
“King Brahmadatta then glanced to both sides, seeing his wife on his left and his dear son on his right. They told him, ‘Your Majesty, you should give us up immediately, and hear whatever teaching there is that has the capability of liberating from cyclic existence.’
BO
ཇི་ལྟར་ལམ་འདིས་འདོད་པའི་ཟག་པ་འགགས་ ནས། མི་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ལམ་འདིས་ཟག་པ་ཐམས་ཅད་འགགས་ཏེ་མི་སྐྱེའོ། ། དེ་དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་མངོན་པར་ཤེས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཐོབ་བོ། ། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཐོབ་ནས། སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་མང་པོ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་དོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་ སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། དྲང་སྲོང་ལྷག་མཐོང་སྤྱད་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། དྲང་སྲོང་ལྷག་མཐོང་སྤྱད་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ། ངས་སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་ པར་ཤེས་པ་ལྔ་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་དོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་ལམ་དེ་དག་ལ་ཀུན་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ། བསྒོམ་པར་བྱ། མང་དུ་བྱའོ། ། མངོན་ པར་ཤེས་པ་ལྔ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕན་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །
EN
“Maudgalyāyana, the piśāca demon was aware of their noble intention, and so granted them a sublime teaching in verse:
BO
མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་སྲིད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ནས། མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་བར་དང་དེ་བཞིན་དུ་ སྦྱར་རོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས། དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན། དྲང་སྲོང་སྲིད་པ་ལ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ། རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་ཞིང་གཟི་བརྗིད་ཆེ་ལ་མཐུ་ཆེ་བ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ལམ་གྱིས་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞིག་ བྱུང་སྟེ། སྲིད་པ་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པར་འདུ་ཤེས། མི་རྟག་པར་འདུ་ཤེས། སྡུག་བསྔལ་བར་འདུ་ཤེས། ཉེས་དམིགས་སུ་འདུ་ཤེས། སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ངན་པ་དང་། ཟག་པ་དང་དབུགས་དབྱུང་བ་མེད་པ་དང་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། སྲིད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་ སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་གང་སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་དང་མི་འཐུན་པ། བདེ་བ་འདོད་ན་སེམས་ཅན་གང་སྲིད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་ལ་མངོན་པར་དགའ་ སྟེ། དེ་དག་བདེ་བ་ཡང་དག་པར་མི་ཤེས་སོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།
EN
“ ‘If you seek happiness for yourself And others, do not do anything harmful. Fools who do harmful things seeking happiness Will face the consequence of each one.’
BO
སྡུག་བསྔལ་འདིའི་ཀུན་འབྱུང་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྲིད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་མི་འབྱུང་ན་སྡུག་བསྔལ་དེ་མེད་དོ་སྙམ་མོ། ། དེ་དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན། སྲིད་པ་ལ་ཡིད་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་སྲིད་པ་ལ་ཡིད་བྱུང་བ་ ནས། སྲིད་པ་ལ་གནས་པར་མི་བྱེད་དོ། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་སྲིད་པ་ལ་མི་གནས་པའི་ཤེས་པ་འདི་ནི་མཆོག་དང་། གཙོ་བོ་དང་། ཕུལ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས། དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ལངས་ནས། སྒྲ་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ། ། སྲིད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ། ། སྲིད་པ་ལ་ མི་གནས་པ་ནི་བདེ་བའོ་ཞེས་སྒྲ་དབྱངས་བསྒྲགས་སོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་སྲིད་པ་ནི་མི་རྟག་པ་འདུས་བྱས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན། གནས་མེད་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། ། ཇི་ཙམ་དུ་སེམས་ཅན་གནས་མེད་པའི་སྒྲ་ཐོས་པ་དེ་ དག་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གྱུར་ཏོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་སྲིད་པ་ལ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ།
EN
“Then King Brahmadatta thought to himself, ‘What an amazing verse of sublime teaching! I would sacrifice as many of my own bodies as there grains of sand in the Ganges for this verse. Having sacrificed that many bodies, one should seek out this verse.’ Standing up, he took his wife with his left hand and his son with his right, and told the piśāca demon:
BO
ང་དེར་གྱུར་ཏོ། ། ངས་ སྲོག་ཆགས་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་དག་གནས་མེད་པའི་སྒྲ་ཐོས་པར་བྱས་ཤིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་བྱས་སོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྲིད་པ་གནས་མེད་པ་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱ། གཞན་དག་ལ་ཡང་སྲིད་པ་ གནས་མེད་པའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་སྲིད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་བར་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བདག་གིས་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྦྱར་རོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་ བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ནས། དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན། དྲང་སྲོང་སྲིད་པ་ཞི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནས་མཐུ་ཆེ་བའི་བར་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་ལམ་གྱིས་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། སྲིད་པ་དོན་དུ་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། ། དེ་ནས་དྲང་སྲོང་སྲིད་པ་ཞི་བྱེད་འདི་སྙམ་ དུ་སེམས་ཏེ། སྲིད་པ་ཞི་བ་ཡོད་པ་འདི་ནི་བདག་ལ་ལེགས་ན། སྲིད་པ་ཞི་བ་དེ་ཡང་མི་ཤེས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་སྲིད་པ་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་འཇིག་རྟེན་ན་དགེ་སྦྱོང་ངམ།
EN
“ ‘This verse is of immense benefit to me. Whatever pleases you, you shall enjoy it.’
BO
བྲམ་ཟེ་སྲིད་པ་ཞི་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་སུ་ཡོད་སྙམ་མོ། ། དེའི་ཚེ་དྲང་སྲོང་སྲིད་པ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་ བས་སྲིད་པ་ཞི་བྱེད་དེ་ལམ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་སེམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་ན་གཞན་དག་ལ་མི་སྟོན་ཏོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་འདིར་སྲིད་པའི་འདུ་འཛིའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དྲང་སྲོང་སྲིད་པ་ཞི་བྱེད་དེས་དྲང་སྲོང་སྲིད་པ་རྟོགས་པ་སྲིད་པའི་འདུ་འཛིའི་ འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལོ་ཞེས་ཐོས་ནས་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། ། གང་སྲིད་པའི་འདུ་འཛིའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དེ་བདེ་བ་ཡིན་ན། སྲིད་པའི་འདུ་འཛི་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་གང་ཡིན། སྲིད་པའི་རང་བཞིན་ཉོན་མོངས་པའི་འདུ་འཛི་གང་ཡིན་པ་དེ་སྲིད་པའི་འདུ་འཛི་སྟེ། དེ་ཡང་མཁས་ པ་དག་གིས་སྨད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས། དེ་མཁས་པ་དེ་དག་གི་ཚུལ་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྗེས་སུ་ཐོབ་བོ། ། དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ལངས་ནས་སྒྲ་འབྱིན་པར་བྱེད་དེ། ཀྱེ་མ་འདུ་འཛིའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་བདེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྒྲ་དབྱངས་རྗེས་སུ་ བསྒྲགས་སོ། ། དེའི་སྒྲ་དེ་ཡང་ཕྱོགས་བཞིར་རླུང་གིས་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཁྱེར་རོ། །
EN
“Maudgalyāyana, the form of the piśāca demon then vanished and its true form was revealed. It then spoke in verse to King Brahmadatta:
BO
སྲོག་ཆགས་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་དག་གིས་སྒྲ་ཐོས་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གྱུར་ཏོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་ དེའི་དུས་ན། དྲང་སྲོང་སྲིད་པ་ཞི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། དྲང་སྲོང་སྲིད་པ་ཞི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ། ངའི་སྒྲ་དེས་སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་ རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་བྱས་སོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འདུ་འཛི་རྣམ་པར་སྨད་པར་བྱའོ། ། འདུ་འཛི་རྣམ་པར་སྨད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་ འགྱུར་རོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་སྲིད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་བར་དུའོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ནས། དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན།
EN
“ ‘I commend your courage in giving— You have overcome the sin of stinginess. Your gifts are accepted; May your wishes be fulfilled.’
BO
དྲང་སྲོང་ཤེས་ པ་དཔའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇིགས་པ་མེད་པར་བསྟན་བཅོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་བློ་ཤིན་ཏུ་གནས་པ། བསྟན་བཅོས་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བསླབས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཟག་པ་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་ན་ འགོག་པར་ངེས་སོ། ། འདི་ནི་གནད་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོ་འགོག་པ་དང་། ཁམས་འགོག་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་འགོག་པ་དང་། དབང་པོ་འགོག་པ་དང་། བདེན་པ་འགོག་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་གང་ལ་སློབ་པ་དེ་དག་ཕུང་པོ་འགོག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ སྦྱར་ཏེ། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་། དབང་པོ་དང་། བདེན་པ་འགོག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། ། གང་གནད་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་འདི་ནི་མཁས་པའི་བྱ་བ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོའི་གནད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་། དབང་པོ་དང་། བདེན་པའི་གནད་དོ། ། སྒོ་འདི་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འཇུག་པ་ན་ཉོན་མོངས་པ་ལས། ལས་རབ་ཏུ་འཇུག ། ལས་དག་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། ། གནད་བཅོམ་ན་ཉོན་མོངས་པ་འཇུག་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་སྲིད་པའི་ལུགས་འདི་ཤིན་ཏུ་བཅད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས། དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ལངས་ནས།
EN
“King Brahmadatta then asked the ghost, ‘My friend, who exactly are you?’
BO
ཀྱེ་མ་གནད་འདི་བཅོམ་ན་བདེའོ་ཞེས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་ལན་གསུམ་བརྗོད་དོ། ། དེའི་སྒྲ་དེ་ཕྱོགས་བཞིར་རླུང་གིས་ཐོགས་པ་མེད་པར་སོང་ངོ་། ། སྲོག་ཆགས་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་སྒྲ་དེ་ཐོས་ནས་གནད་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་སོ། ། གནད་གཞོམ་པ་ལ་ཞུགས་པ་ ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། དྲང་སྲོང་ཤེས་པ་དཔའ་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། དྲང་ སྲོང་ཤེས་པ་དཔའ་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ། ངས་སྲོག་ཆགས་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་དག་གནད་གཞོམ་པའི་སྒྲ་ཐོས་པར་བྱས་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་བྱས་སོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཉོན་མོངས་པའི་གནད་གཞོམ་པ་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། ། མཽད་གལ་ གྱི་བུ་ངས་སྲིད་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ། སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནས།
EN
“He replied, ‘Friend, I am Śakra, lord of the gods. Whatever is the foremost thing you desire, Your Majesty, please ask me.’
BO
དགེ་བའི་རྩ་བ་རྒྱ་ཆེ་བ་སྣ་ཚོགས་ དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་བར་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ནས། དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན། རྒྱལ་པོ་དྲང་སྲོང་ཀུན་ཏུ་མིག་ཅེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། ། དེ་སྒོ་གང་དང་གང་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་བལྟ་བར་བྱེད་པ་དེ་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྣམ་པར་བལྟ་བར་བྱེད་དོ། ། དེ་ཙམ་གྱི་ནང་དུ་གནས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བཟོའི་ལས་ཀྱི་གནས་རྩོམ་པ་རྣམ་པར་སེམས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གང་ཅུང་ཟད་ཕན་པ་བྱེད་པ་དང་། དབུལ་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉེན་པ་དང་། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ གྱིས་ཉེན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་སྟེ། མི་དགེ་བ་བྱེད་པ་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དགེ་བ་བྱེད་པ་དང་། མི་དགེ་བ་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་དང་། {ཡི་དགས་,ཡི་དྭགས་}སུ་འགྲོའོ། ། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དགེ་བ་བྱེད་པ་ནི། མིའི་འགྲོ་བ་དང་། མཐོ་རིས་ སུ་འགྲོའོ། ། ཇི་ཙམ་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་པའི་དགེ་བ་བྱེད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་མི་བྱེད་དོ། །
EN
“King Brahmadatta then said, ‘O Lord of the Gods, if you will consent to bestowing the most supreme thing of all, please grant that supreme thing which is not born, does not age, does not become sick, does not die, does not feel pain, does not lament, does not suffer, does not experience unhappiness, and is never disturbed.’
BO
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་སྐྱེའོ། ། བྱས་པ་མེད་པ་ལ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འགྲོ་བ་མེད་དེ། འདི་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་སྙམ་ནས། དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ལངས་ནས་སྒྲ་འབྱིན་པར་བྱེད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ནི་བདེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་དོ་ཞེས་སྒྲ་དབྱངས་རྗེས་སུ་བསྒྲགས་སོ། དེའི་སྒྲ་དེ་ཕྱོགས་བཞིར་རླུང་གིས་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཁྱེར་རོ། ། སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་སྒྲ་དེ་ཐོས་ནས། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་ཅིང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གྱུར་ཏོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་ སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། རྒྱལ་པོ་དྲང་སྲོང་ཀུན་ཏུ་མིག་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་དྲང་སྲོང་ཀུན་ཏུ་མིག་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ། སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ངའི་སྒྲ་དེ་ཐོས་ ནས།
EN
“ ‘Your Majesty,’ replied Śakra, ‘I do not possess such a thing. However, the Blessed Buddha does possess such a perfect thing. Please request some other supreme thing you desire.’
BO
མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་ཅིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱེད་པ་མེད་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་ལྟ་བའི་ཟག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ལྟ་བའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྒྱ་ཆེ་བ་ སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་གྲངས་མེད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་གཞལ་དུ་མེད་གཞལ་གྱིས་མི་ལང་ཞིང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དྲང་སྲོང་ཆོས་ རྣམ་པར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་མཛངས་ཤིང་གསལ་ལ་ཡིད་གཞུངས་པ། ཞིང་ཤེས་པ་དེ་མཁས་ཤིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་བརྟག་ཅིང་བརྒལ་བའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། ། དེ་དབེན་པར་སོང་སྟེ་ནང་དུ་ཡང་ དག་འཇོག་ལ་བཞག་ནས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །
EN
“King Brahmadatta then addressed Śakra, lord of the gods: ‘You may be lord, but yet you are powerless—all I see is a fool.’
BO
ཅི་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་འདི་རྟག་གམ། འོན་ཏེ་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་མི་རྟག ། འོན་ཏེ་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་རྟག་ཀྱང་རྟག་ལ། མི་རྟག་ཀྱང་མི་རྟག ། འོན་ཏེ་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན། མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ ཡིན། བདག་དང་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་དམ། འོན་ཏེ་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་མཐའ་མེད། འོན་ཏེ་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ་མེད་ཀྱང་མེད་པ་ཡིན། འོན་ཏེ་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་པའང་མ་ཡིན། མཐའ་མེད་པའང་མ་ཡིན། འོན་ཏེ་སྲོག་དེ་ལུས་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་སྲོག་ཀྱང་གཞན་ལ་ལུས་ཀྱང་གཞན། འོན་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤི་ནས་ཡོད་དམ། འོན་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤི་ནས་མེད། འོན་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤི་ནས་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ་མེད་ཀྱང་མེད། འོན་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤི་ནས་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན། དགེ་ སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་ནི་ཆད་པར་སྨྲ། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་ནི་རྟག་པར་སྨྲ་སྟེ། དེ་ལ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་ནི་བཞིའོ། ། ཁ་ཅིག་ནི་བཞི་མི་རྟག་པར་སྨྲའོ། ། མཐའ་སྨྲ་བ་ནི་བཞིའོ། ། ཀུན་འབྱུང་བ་རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ནི་གཉིས་སོ། ། ཚིག་འཁྲུལ་པ་ནི་བཞིའོ། ། འདུ་ཤེས་སུ་སྨྲ་བ་ནི་བཅུ་དྲུག་གོ། །
EN
“Śakra became dejected, disgraced like an elephant who has sunk in the mud.
BO
འདུ་ཤེས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ནི་བརྒྱད་དོ། ། འདུ་ཤེས་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ནི་བརྒྱད་དོ། ། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཡིད་བྱུང་བར་སྨྲ་བ་ནི་ལྔའོ། ། ཆད་པར་སྨྲ་བ་ནི་བདུན་ནོ། ། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་བདག་རྟག་པ་ཤི་ནས་ནད་མེད་པ་འདི་ཉིད་ནི་བདེན་ གྱི་གཞན་ནི་{བརྫུན་,རྫུན་}ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ལྟ། དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་ཡོད། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་བདག་མི་རྟག་པ་ཤི་ནས་ནད་མེད་པ་འདི་ཉིད་བདེན་གྱི་གཞན་ནི་{བརྫུན་,རྫུན་}ནོ། ། ཞེས་དེ་ལྟར་ལྟ། དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་ཡོད། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་རྟག་ཀྱང་རྟག་ལ་མི་རྟག་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཤི་ནས་ནད་མེད་པ་ འདི་ཉིད་བདེན་གྱི་གཞན་ནི་{བརྫུན་,རྫུན་}ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ལྟ། དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་ཡོད། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་བདག་རྟག་པའང་མ་ཡིན། མི་རྟག་པའང་མ་ཡིན་པ་ཤི་ནས་ནད་མེད་པ་འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་དེ་ལྟར་ལྟ། དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་ཡོད་དོ། ། གནས་འདི་ནི་ཡོད་དེ། གལ་ཏེ་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་འབད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། སྤོང་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་སྟེ།
EN
“Maudgalyāyana, in case you may think that at that time the one known as King Brahmadatta was anyone else, do not think so. In those days King Brahmadatta was me. Maudgalyāyana, due to those roots of virtue I gained knowledge of the path leading to cessation as related to knowledge of the present. Thus, Maudgalyāyana, those bodhisattva great beings who want to fully awaken to unexcelled and perfect buddhahood, and who moreover wish to achieve knowledge of the path leading to cessation as related to knowledge of the present, should train in giving up all they own, and practice generosity without hesitation.”
BO
ཇི་ལྟར་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་ན་བསྐལ་པ་བཞི་བཅུ་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ཙམ་ན་ བདག་འདི་ནི་དེའི་ཕ་རོལ་ན་ཡང་ཡོད་དེ། བདག་དང་འཇིག་རྟེན་དེ་ནི་རྟག་གོ་སྙམ་མོ། ། འདི་ནི་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང་པོ་ཡིན་ནོ། ། གནས་འདི་ནི་ཡོད་དེ། གལ་ཏེ་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་འབད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། སྤོང་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ བ་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་ན་བསྐལ་པ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ཙམ་ན་བདག་འདི་ནི་དེའི་ཕ་རོལ་ན་ཡང་ཡོད་དོ་སྙམ་མོ། ། འདི་ནི་རྟག་པར་སྨྲ་བ་གཉིས་པའོ། ། གནས་འདི་ནི་ ཡོད་དེ། གལ་ཏེ་ཁ་ཅིག་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། འབད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། སྤོང་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། བསྐལ་པ་དྲུག་ཅུ་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ཙམ་ན་བདག་འདི་ནི་དེའི་ཕ་རོལ་ ན་ཡང་ཡོད་དོ་སྙམ་མོ། ། འདི་ནི་རྟག་པར་སྨྲ་བ་གསུམ་པའོ། ། གནས་འདི་ནི་ཡོད་དེ།

English translation published by 84000: Translating the Words of the Buddha (https://84000.co), CC BY-NC-ND 3.0. Translated by Andreas Doctor.

Source