The Great Sutra on the Equality of All Phenomena and the Ultimate Nature of Reality

འཕགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མཉམ་པ་ཉིད་རྣམ་པར་སྤྲོས་ པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ།

The Great Sutra on the Equality of All Phenomena and the Ultimate Nature of Reality

འཕགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མཉམ་པ་ཉིད་རྣམ་པར་སྤྲོས་ པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ།

Chapter 9 · The Patience of the Profound Dharma

EN
Then the Bhagavān said to the youth Candraprabha, “Young man, bodhisattva mahāsattvas who wish to attain quickly the highest, complete enlightenment of perfect buddhahood and liberate all beings from the ocean of existence should hear this king of samādhis, in which the equality of the nature of all phenomena is revealed, which is praised by all the buddhas and is the mother of the tathāgatas. They should obtain it, preserve it, understand it, recite it to others, promote it, proclaim it, chant it, meditate on it with unadulterated meditation, promulgate it, and make it widely known to others.
BO
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྟོགས་པར་འགྱུར། ། སྒྱུ་མ་བྱེད་པ་རབ་བསླབས་ པ། ། སྒྱུ་མ་དག་ནི་སྟོན་པ་ལྟར། ། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་གཟུགས་རྣམས་ཀྱང་། ། གཟུགས་ནི་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། རྙེད་དང་མི་རྙེད་རློམ་སེམས་མེད། ། རྙེད་པ་ལ་ཡང་རྙེད་མེད་དེ། ། ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་སྒྱུ་མ་འདྲ། ། སྒྱུ་མ་དེ་ལ་གནས་པ་མིན། ། དེ་བཞིན་ཆོས་རྣམས་སྟོང་པ་ལ། ། བྱིས་པའི་བློ་ཡིས་རྣམ་བརྟགས་ནས། ། རྣམ་པར་རྟོག་ལ་སྤྱོད་པ་དག ། འགྲོ་བ་དྲུག་ཏུ་གཞོལ་བར་འགྱུར། ། ཕུང་པོ་སྐྱེ་རྒ་ཉེར་འགྲོ་སྟེ། ། དེ་དག་སྐྱེ་བ་ཟད་མི་འགྱུར། ། སྐྱེ་ཞིང་འཆི་བའི་ཕུང་པོ་རྣམས། ། དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་ཡས་སོ། ། སྐྱེ་ཞིང་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་ ཏེ། ། བྱིས་པའི་བློ་ཡིས་བརྟགས་པས་ན། ། དེ་དག་རྟོག་པ་མི་ཟད་དེ། ། དེ་དག་བསྐལ་པ་བྱེ་བར་འཁོར། ། མི་སྦྱོར་བ་དང་རབ་སྦྱོར་དང་། ། ལས་ཀྱི་སྦྱོར་ལ་གང་གནས་དང་། ། ལས་རྣམས་ལེན་པ་གང་དགའ་བ། ། དེ་དག་ལས་ལས་མི་འཐར་རོ། ། ལས་ཀྱི་ཆུ་བོས་ཁྱེར་བ་དེ། ། ལས་ནི་རྟག་ཏུ་ཟད་མི་འགྱུར། ། བདུད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་གང་གནས་པ། ། ཡང་དང་ཡང་ནི་འཆི་བར་འགྱུར། ། བདུད་ཀྱིས་ཟིལ་ནོན་ཤེས་རབ་འཆལ། །
EN
“Why is that? Young man, this king of samādhis, the revealed equality of the nature of all phenomena, has given birth to all the tathāgatas, the arhats, the perfectly enlightened buddhas; all tathāgatas, śrāvakas, and pratyekabuddhas have come from it.
BO
ཉོན་མོངས་པ་ཡི་ལས་རྣམས་ཀྱིས། ། སྐྱེ་བ་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ། ། སྐྱེ་ཞིང་འཆི་བ་མྱོང་བར་འགྱུར། ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལོང་བ་ཡི། ། བྱིས་པ་དེ་དག་འཆི་བར་འགྱུར། ། དེ་དག་བཏག་ཅིང་རྣམ་པར་གཞོམ། ། དེ་དག་འགྲོ་བ་མི་བཟད་འགྱུར། ། བྱིས་པའི་བློ་ཅན་མཚོན་ཆ་ཡིས། ། གཅིག་ལ་གཅིག་ནི་གསོད་པ་བྱེད། ། དེ་ལྟ་བུར་ནི་སྦྱོར་བ་དག ། དེ་དག་སྦྱོར་བ་རབ་ཏུ་འཕེལ། ། ངའི་བུ་ང་ཡི་ནོར་སྙམ་དུ། ། བྱིས་པའི་བློ་ཡིས་རབ་བརྟགས་ཏེ། ། མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་བརྟགས་པས་ན། ། འཁོར་བ་དག་ནི་ཕྱིར་ཞིང་འཕེལ། ། འཁོར་བ་དག་ནི་འཕེལ་བྱེད་ཅིང་། ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དེ་དག་འཁོར། ། སོ་སོ་ཐ་དད་འགྲོ་བས་ན། ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོར་བརྗོད་པ་ཡིན། ། སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ བོར་ནས་ནི། ། ཆོས་རྣམས་མང་པོ་རབ་ཏུ་འཆད། ། བདུད་ཀྱི་དབང་དུ་སོང་བས་ན། ། དེ་དག་ཐར་པ་རྙེད་མི་འགྱུར། ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ནི་བྱིས་པ་རྣམས། ། བུད་མེད་རུལ་ལ་སྟེན་བྱེད་དེ། ། འགྲོ་བ་རུལ་བར་འགྲོ་འགྱུར་ཞིང་། ། དེས་ནི་ངན་འགྲོར་ལྟུང་བར་འགྱུར། ། འཇིགས་པ་ཆེན་ པོའི་ཞགས་པ་ནི། ། བུད་མེད་ཞགས་པ་མི་བཟད་པས། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་འདོད་པ་དང་། །
EN
“Therefore, young man, you also should obtain this king of samādhis, the revealed equality of the nature of all phenomena, which is praised by all the buddhas and is the mother of the tathāgatas. It has been said:
BO
བུད་མེད་བསྟེན་པའང་མ་བསྔགས་སོ། ། ལམ་འདི་བྱང་ཆུབ་མི་འགྱུར་བས། ། བུད་མེད་རྣམས་ལ་མ་རྟོན་པར། ། སྦྲུལ་གདུག་ཤིན་ཏུ་ཁྲོ་བོ་ལྟར། ། མཁས་པས་དེ་ནི་རྣམ་པར་ སྤོང་། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡི། ། བྱང་ཆུབ་ལམ་ལ་སྒོམ་པར་བྱེད། ། ལམ་དེ་གོམས་པར་བསྒོམས་བྱས་ན། ། བླ་མེད་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ། དེ་དག་བླ་ན་མེད་འགྱུར་ཏེ། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ནི་མཆོད་རྟེན་འགྱུར། ། བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། ། སངས་ རྒྱས་བླ་ན་མེད་པར་འགྱུར། ། གསོ་སྦྱོང་དག་ལ་སྙེན་བྱེད་ཅིང་། ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུང་པོར་ཡང་དག་འཛུད། ། སེམས་ཅན་བྱེ་བ་བསམ་མི་ཁྱབ། ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་ཡང་དག་འཛུད། ། དེ་དག་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནི། ། བསམ་ཡས་དཔག་མེད་དོན་བྱེད་དེ། ། དཔའ་བོ་ཤེས་རབ་ ཆེན་པོ་དེ། ། བདུད་རྩི་ཡི་ནི་རྔ་ཡང་རྡུང་། ། བདུད་ཀྱི་གནས་རྣམས་གཡོ་བྱེད་ཅིང་། ། བདུད་ཀྱི་རིས་ཀྱང་གཡོ་བར་བྱས། ། བདུད་རྣམས་བྱེ་བ་བསམ་མི་ཁྱབ། ། བྱང་ཆུབ་ལ་ནི་ཡང་དག་འཛུད། ། ཕ་རོལ་རྒོལ་བ་ཚར་གཅོད་ཅིང་། ། མུ་སྟེགས་ཅན་ནི་ཕམ་པར་བྱེད། ། རི་དང་ རྒྱ་མཚོར་བཅས་པ་ཡི། ། ས་ཡང་རབ་ཏུ་གཡོ་བར་བྱེད། ། ཁྱུ་མཆོག་གྱུར་པ་དུ་མ་ཡིས། །
EN
“Therefore, those who wish for enlightenment and buddhahood, And to liberate beings from the ocean of existence, Should obtain this sūtra praised by the buddhas, And then sublime enlightenment will not be difficult to attain.”
BO
ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་བྱེད་ཅིང་། ། ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ནི། ། ཆོ་འཕྲུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟོན། ། ཞིང་རྣམས་བྱེ་བ་གཡོ་བྱེད་དེ། ། གང་གཱ་ཡི་ནི་བྱེ་མ་སྙེད། ། དེ་དག་ བདུད་རྣམས་ཕམ་བྱས་ནས། ། སངས་རྒྱས་གྲགས་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར། ། དེ་དག་ཞིང་རྣམས་སྤྲུལ་བྱེད་དེ། ། རིན་པོ་ཆེ་ཡིས་རྣམ་པར་བརྒྱན། ། མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས། ། དྲི་དང་ལྡན་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་། ། ཁང་པ་དང་ནི་གཞལ་མེད་ཁང་། ། ཁང་པ་བརྩེགས་ པ་པུ་ཤུར་བཅས། ། དཔའ་བོ་དེ་དག་སྤྲུལ་པ་བྱེད། ། རྫིང་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དག ། ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་ཆུ་ཡིས་གང་། ། དང་ཞིང་བསིལ་ལ་རྙོག་པ་མེད། ། དེ་ལས་ཆུ་ནི་སུས་འཐུངས་པ། ། སྲིད་པ་གསུམ་ཡང་སྤོང་བར་འགྱུར། ། བླ་ན་མེད་པའི་ཆུ་འཐུངས་ནས། ། དེ་དག་ཕྱིར་ཡང་མི་ལྡོག་འགྱུར། ། བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། ། སངས་རྒྱས་བླ་ན་མེད་པར་འགྱུར། ། བླ་མེད་ཞི་བའི་འཇུག་པར་ནི། ། འགྲོ་བར་ཤིན་ཏུ་རིག་པར་གྱིས། ། འཇུག་པ་འདི་ནི་མི་ཤེས་པས། ། དམིགས་པ་ཅན་དག་ཤིན་ཏུ་བརླག ། སུ་དག་དེ་ལ་རྟེན་གྱུར་ཅིང་། ། དེ་དག་ སྐལ་མཉམ་སེམས་ཅན་དེ། ། མནར་མེད་པར་ནི་དེ་འགྲོ་སྟེ། །
EN
Then the Bhagavān said to the youth Candraprabha, “Young man, bodhisattva mahāsattvas who wish to attain quickly the highest, complete enlightenment of perfect buddhahood should become skilled in the patience of profound Dharma.
BO
མི་བཟད་པ་ནི་ཆེན་པོར་ལྟུང་། ། དེ་ཡི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་ནི། ། བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱོབ་པ་དང་། ། ངས་ནི་དེ་དག་རབ་ཏུ་ཤེས། ། འདི་འདྲའི་ཟབ་མོ་མཐོང་དཀའ་ཡི། ། ཆོས་ལ་སུ་ དག་ནེམ་ནུར་བྱེད། ། སུ་དག་དམིགས་ལ་གནས་པ་ཡི། ། བྱིས་པ་དག་གི་ས་མ་ཡིན། ། བླ་མེད་སངས་རྒྱས་ཞིང་དུ་ནི། ། གང་གིས་དེ་དག་འགྲོ་འགྱུར་བ། ། གཟུགས་སྟོན་པ་ནི་དུ་མ་ཡི། ། བཀོད་པ་དག་ནི་སྤྲུལ་པར་བྱེད། ། སངས་རྒྱས་ཞིང་ནི་ཇི་སྙེད་ཀྱི། ། གཟུགས་འགྲུབ་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་ཡོད་པ། ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་འདིར་ཡང་ནི། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕྲུལ་ཆེ་སྟོན། ། ཆོས་ཆེན་གྱི་ནི་གོ་བགོས་ཏེ། ། དཔའ་ཆེན་སྟོབས་ཀྱང་ཆེ་བ་དག ། སྟོང་པའི་དོན་ཆེན་རྡོ་རྗེ་ཡིས། ། གདབ་པ་དག་ཀྱང་དེ་དག་འདེབས། ། འོད་ཟེར་བྱེ་བ་ཕྲག་སྟོང་དག ། གང་ གཱ་ཡི་ནི་བྱེ་མ་སྙེད། ། དེ་ཡི་ལུས་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར། ། དེས་ནི་འཇིག་རྟེན་རབ་ཏུ་སྣང་། ། དེ་དག་བུད་མེད་མི་ཆགས་ཏེ། ། དེ་དག་ཡིད་འབྱུང་མི་བྱེད་ལ། ། བུད་མེད་འདུ་ཤེས་རང་བཞིན་གྱིས། ། འདུ་ཤེས་དེ་དག་རྣམ་པར་བཤིག ། དཔའ་བོ་དེ་དག་གར་གནས་པ། ། སངས་རྒྱས་ཞིང་དེ་མི་སྟོང་སྟེ། །
EN
“Young man, how do bodhisattva mahāsattvas become skilled in the patience of profound Dharma?
BO
དེ་དག་ལ་ནི་སྡིག་ཅན་བདུད། ། བར་ཆད་བྱེད་པར་ག་ལ་འགྱུར། ། ལྟ་བ་དག་ལ་དེ་གནས་པས། ། སངས་རྒྱས་མང་པོ་མཉེས་མ་བྱས། ། གནོད་སེམས་ཀྱིས་ནི་ཉེར་བརྟན་ཅིང་། ། འདོད་དང་ཆགས་ལ་རབ་ཏུ་གནས། ། ལྟ་ལ་གནས་པ་དེ་དག་ཀུན། ། བདུད་ཡིན་པར་ནི་རིག་པར་བྱ། ། དེ་ལ་སྡིག་ཅན་བདུད་རྣམས་ཀྱང་། ། བར་ཆད་བྱེད་པར་མི་འཇུག་གོ། ། སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་བསམ་མི་ཁྱབ། ། ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟར་སུས་ཤེས་པ། ། འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་རྣམ་བཤིག་ནས། ། འདུ་ཤེས་དག་པ་མི་ལྡོག་གནས། ། སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ ཕྱི་མའི་མཐའ། ། ད་ལྟར་མཐའ་ཡང་མཐོང་བར་འགྱུར། ། དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་བསྟན་མོད་ཀྱི། ། དེ་ལ་{ཆུང་ཟད་,ཅུང་ཟད་}བསྟན་པ་མེད། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེས་པ་མེད། ། མི་ཤེས་པས་ཀྱང་ཞུམ་མི་འགྱུར། ། ཡེ་ཤེས་མི་ཤེས་རྣམ་བརྟགས་ནས། ། སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་བརྗོད་པ་ ཡིན། ། རྣམ་རིག་ཚིག་དང་བརྡ་རྣམས་ནི། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རབ་ཏུ་ཤེས། ། དེ་ནི་སེམས་ཅན་དོན་རྣམས་ཀྱང་། ། དཔག་མེད་བསམ་ཡས་བྱེད་པར་འགྱུར། ། འདུ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར། ། འཛིན་པར་ཡང་ནི་དེ་བསྟན་ཏེ། ། འདུ་ཤེས་དེ་ནི་མི་འཛིན་པ། ། དབེན་པའི་ དོན་དུ་རབ་ཏུ་བསྟན། །
EN
“Young man, bodhisattva mahāsattvas should know that all phenomena are like illusions. They should know that all phenomena are like dreams, like mirages, like echoes, like optical illusions, like the moon on water, like hallucinations, like reflections, and like space.
BO
དབེན་པ་གང་ཡིན་འདུ་ཤེས་ཏེ། ། འདུ་ཤེས་གང་ཡིན་བསྟན་པ་དེ། ། འདུ་ཤེས་རང་བཞིན་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ། དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། ། འདུ་ཤེས་འདི་ནི་སྤང་སྙམ་དུ། ། གང་གི་འདུ་ཤེས་འབྱུང་བ་ནི། ། འདུ་ཤེས་སྤྲོས་ལ་སྤྱོད་པ་སྟེ། ། འདུ་ ཤེས་ལས་ནི་དེ་མི་འཐར། ། སུ་ཡི་འདུ་ཤེས་འདི་དག་བྱུང་། ། སུ་ཡིས་འདུ་ཤེས་འདི་བསྐྱེད་བྱས། ། སུས་ནི་འདུ་ཤེས་རེག་པར་བྱས། ། སུས་ནི་འདུ་ཤེས་བཀག་པར་གྱུར། ། གང་གི་འདུ་ཤེས་འབྱུང་བ་ནི། ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆོས་མ་བརྙེས། ། འདིར་ནི་དོན་དེ་ བསམ་པར་གྱིས། ། དེ་ནས་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། ། ནམ་ཚེ་འདུ་ཤེས་སྐྱེས་པ་ན། ། སུ་ཡི་འདུ་ཤེས་ཡིན་ཞེས་བརྗོད། ། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ཡང་། ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་རུང་བར་འགྱུར། ། གང་ཚེ་རྣམ་ཐར་རེག་པ་ན། ། བསམ་པ་ཐམས་ཅད་བསམ་པ་མེད། ། གང་ཚེ་ བསམ་པ་བསམ་མེད་པ། ། དེ་ཚེ་བསམ་དུ་མེད་པར་འགྱུར། ། བསམ་པའི་ས་ལ་གནས་ནས་ནི། ། མཐར་གྱིས་རྣམ་པར་བསམ་བྱས་ཏེ། ། བསམ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་སྤངས་ནས། ། དེ་ནས་བསམ་དུ་མེད་པར་འགྱུར། ། འདི་ནི་དཀར་ཆོས་རྣམ་སྨིན་ཏེ། ། འདུ་བྱེད་མེད་ པས་མཐོང་བར་འགྱུར། །
EN
“Young man, when bodhisattva mahāsattvas know that all phenomena are like illusions, they are skilled in the patience of profound Dharma. Those who have the patience of profound Dharma have no desire for any phenomenon that causes desire, have no anger toward any phenomenon that causes anger, and have no ignorance regarding any phenomenon that causes ignorance. Why is that? It is because they do not see that phenomenon; they do not perceive that phenomenon. They do not see the phenomena and they do not perceive the phenomena of that which is desired, the desire, or the desirer; that which angers, the anger, or one who is angry; nor that of which one is ignorant, the ignorance, or the one who is ignorant. Because they do not see and do not perceive those phenomena they have no desire, they have no anger, they have no ignorance, their minds do not regress, and they rest in meditation. They are without conceptual elaboration. They have crossed over to the other side. They have reached dry land. They have reached safety. They have attained freedom from fear. They have correct conduct. They have knowledge. They have wisdom. They have merit. They have miraculous powers. They have memory. They have intelligence. They have realization. They have a sense of modesty. They have stability. They have bodhisattva conduct. They have the austerity of the disciplines of mendicancy. They are unblemished. They have nothing. They are arhats. Their defilements have ceased. They have no kleśas. They have power. Their minds are liberated. Their wisdom is liberated. They are thoroughbred stallions. They are great elephants. They have done what had to be done. They have accomplished what had to be accomplished. They have put down their burden. They have reached their goals. They have ended engagement with existence. They have liberated their minds through true knowledge. They are mendicants who have attained all the perfect, highest, complete powers of the mind. They are brahmins. They are snātakas. They are masters of the Vedas. They know the Vedas. They are śrotriyas. They are children of the buddhas. They are children of the Śākya. They have crushed the thorns. They have not left the law behind. They have left the trench barrier behind. They have crossed over the trench barrier. They have extracted the splinters. They have no illness. They are bhikṣus. They are free from all bondage. They have been born as humans. They are good humans. They are supreme humans. They are great humans. They are human lions. They are human elephants. They are human stallions. They are human carthorses. They are human heroes. They are human strongmen. They are human flowers. They are human lotuses. They are human white lotuses. They are human tamers. They are human moons. They are extraordinary humans. They are stainless humans.”
BO
སེམས་ཅན་ཀུན་གྱིས་རྣམ་བསམ་པ། ། སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་རབ་ཏུ་ཤེས། ། སེམས་ཅན་ཅི་འདྲ་དེ་བཞིན་བསམ། ། བསམ་བཞིན་རྒྱལ་བ་དེ་འདྲ་སྟེ། ། སངས་རྒྱས་བསམ་དུ་མེད་པ་ཡིས། ། བསམ་པ་འདི་ནི་རབ་ཏུ་བསྟན། ། གཅིག་པུ་ དབེན་སོང་གང་སེམས་པ། ། ནམ་ཞིག་སེམས་པ་མེད་པར་འགྱུར། ། བསམ་པ་དག་ནི་མི་སེམས་ན། ། བསམ་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་འགྱུར། ། ཤི་འཕོས་དུས་བྱས་ཤི་བའི་ཚེ། ། གང་གི་བསམ་པ་རབ་འཇུག་པ། ། བསམ་པའི་རྗེས་སུ་རྣམ་ཤེས་འབྲང་། ། བསམ་ལས་དེ་ནི་མི་ཐར་ཏོ། ། སུ་དག་བུད་མེད་འདུ་ཤེས་གནས། ། དེ་དག་འདོད་ཆགས་རབ་ཏུ་འཕེལ། ། འདུ་ཤེས་དག་ནི་རྣམ་བཤིག་ན། ། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ནི་གོས་མི་འགྱུར། ། བསམ་པ་འདི་ནི་བསམ་པ་ཆེ། ། ཆོས་ཀྱི་བསམ་པ་བླ་ན་མེད། ། ཆོས་ཀྱི་བསམ་པ་འདི་ཡིས་ནི། ། ཡང་དག་བསམ་པ་རབ་ཏུ་འབྱུང་། ། ཚུལ་ མ་ཡིན་པ་རྣམ་བསམས་པས། ། བསམ་པ་བསམ་ཡས་མང་པོ་དག ། ཡུན་རིང་དུས་སུ་རྣམ་བསམས་ཀྱང་། ། བསམ་པ་དག་ནི་ཟད་མ་གྱུར། ། གང་དག་མིང་ལ་སེམས་པ་ཡང་། ། ཟད་པ་ལ་ནི་ཡེ་ཤེས་མེད། ། སྒྲ་ཤེས་པ་ལ་ཟད་པ་མེད། ། ཟད་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཡིན་ནོ། ། སྒྲ་དང་ རྣམ་རིག་ཚིག་གི་ལམ། ། ཟད་པའི་སྒྲར་ནི་བསྟན་པ་སྟེ། །
EN
Then the Bhagavān, in order to give this Dharma teaching on entering the patience of profound Dharma, recited these verses:
BO
ཆོས་དེ་རྣམས་ནི་བྱེ་བྲག་མེད། ། ཤེས་བཞིན་ཟད་པ་དེ་བཞིན་ཏེ། ། མ་སྐྱེས་ཤིང་ནི་མ་འགགས་པ། ། མཚན་མ་མེད་ཅིང་མཚན་ཉིད་མེད། ། བསྐལ་པ་བྱེ་བར་བཤད་ཀྱང་ནི། ། མཚན་མ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན། ། དངོས་ པོ་ཐམས་ཅད་རྣམ་བཤིག་ནས། ། དངོས་པོ་མེད་ལ་རབ་གནས་པ། ། དངོས་པོ་གཞན་དུ་མ་བསྟན་ཏེ། ། དངོས་མེད་པ་ཡང་གཞན་མི་བསྟན། ། དངོས་མེད་སྒྲར་ནི་རིག་བྱས་ཏེ། ། དངོས་པོ་མེད་པ་རབ་ཏུ་བསྟན། ། སངས་རྒྱས་དག་ནི་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་། ། དངོས་པོ་མེད་པ་བལྟར་མི་ ནུས། ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་པོ་ནི། ། དངོས་པོ་མེད་པར་དེ་བསྟན་ཏེ། ། དེ་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམ་རིག་ནི། ། དངོས་པོ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བསྟན། ། དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ཡང་ནི། ། སུས་ཀྱང་ནམ་དུ་རེག་མི་ནུས། ། དངོས་པོ་མེད་པ་རེག་པ་ཡིས། ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་དེ་བསྟན་ཏོ། ། འཇིག་རྟེན་སངས་རྒྱས་བདག་འགྱུར་སྙམ། ། དེ་ལྟར་གང་གི་བློ་འགྱུར་བ། ། སྲིད་པའི་སྲེད་པས་ཡོང་མི་གཟིར། ། མཁས་པ་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པར་འགྱུར། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཉམ་བཞག་པ། ། ཆོས་ནི་གང་ལའང་སྨོན་མི་བྱེད། ། ཅི་ཡང་མེད་ཅིང་དམིགས་པ་མེད། ། དེ་ནི་བྱང་ ཆུབ་བརྗོད་པ་ཡིན། །
EN
“At one time a world appears, And later the entire world becomes space. As it was before, so it is afterward. Know that all phenomena are like that. {1}
BO
བྱང་ཆུབ་ཏུ་ནི་ངེས་ཞུགས་ཤེས། ། མང་དུ་དེ་སྐད་སྨྲ་མོད་ཀྱི། ། འཇུག་པ་འདི་ནི་མི་ཤེས་པས། ། དེ་དག་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་རིང་། ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་ནི། ། སྒྲ་ཡིས་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་བཤད། ། སྒྲ་ཡི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ། ། ཟབ་ཅིང་ཕྲ་སྟེ་ མཐོང་བར་དཀའ། ། མངོན་ཤེས་ཆེ་ལ་མདོ་སྡེ་འདི། ། ངེས་པར་བསྟན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དོན་ཕྱིར་ནི། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་མཛད་དོ། ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཇི་སྙེད་པ། ། གཉེན་པོ་ཐམས་ཅད་དེ་ཡིས་བཅོམ། ། མངོན་པར་ཤེས་ལ་རབ་གནས་ཤིང་། ། དེ་དག་རྫུ་འཕྲུལ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས། ། བསམས་ནས་ཤེས་ལ་དེ་གནས་ཏེ། ། ཤེས་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པར་བཤིག ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་དཔག་མེད་ཀྱི། ། ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པས་ངོམས་པ་མེད། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་རྫུ་འཕྲུལ་ཕྱིར། ། དེ་དག་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་མེད། ། དཔའ་བོའི་རྣམ་ སྨིན་དེ་ཡིན་ཏེ། ། དུས་ཀུན་དུ་ཡང་མཉམ་པར་བཞག ། རྣམ་སྨིན་སྐྱེས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས། ། ཞིང་ནི་བྱེ་བར་དེ་འགྲོ་སྟེ། ། འཇིག་རྟེན་སྒྲོན་མ་མཐོང་བ་ནི། ། གང་གཱ་དག་གི་བྱེ་མ་སྙེད། ། དེ་དག་འཆི་འཕོ་སྐྱེ་བ་ཡང་། ། སེམས་གཞན་དུ་ནི་སྒྱུར་བར་བྱེད། །
EN
“All that there is in this world Later dissolves into the mass of water below. As it is below, so it is above. Know that all phenomena are like that. {2}
BO
སེམས་ལ་དབང་ ཡང་ཐོབ་པས་ན། ། དེ་དག་ལུས་ནི་འོད་གསལ་ལོ། ། སངས་རྒྱས་དག་གི་ཉན་ཐོས་གང་། ། བསྒོམས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གནས་པ་ནི། ། འདུ་བྱེད་མེད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ལ། ། དེ་དག་བཅུ་དྲུག་ཆར་མི་ཕོད། ། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་དག་གི། ། བསམ་པ་ཤེས་པར་མི་ནུས་ཏེ། ། འཇིག་ རྟེན་གྱི་ནི་མགོན་པོ་དང་། ། དེ་དག་མཚུངས་གནས་མ་གཏོགས་སོ། ། དེ་དག་སྤྱི་ཅེར་མི་འགྱུར་ཏེ། ། མགོ་ལ་སྐྲ་དཀར་མི་འབྱུང་ཞིང་། ། རགས་པའི་རྒ་བ་མི་འབྱུང་སྟེ། ། དེ་བཞིན་སྡུག་བསྔལ་འཆི་བ་མེད། ། ཐེ་ཚོམ་ཡིད་གཉིས་མི་འབྱུང་སྟེ། ། དེ་དག་ལ་ནི་ནེམ་ནུར་མེད། ། མདོ་སྡེ་བྱེ་བ་བརྒྱ་རྣམས་ནི། ། ཉིན་མཚན་དུ་ཡང་དེ་དག་ཚོལ། ། ཇི་སྙེད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི། ། བག་ལ་ཉལ་ནི་རབ་ཏུ་སྤངས། ། དེ་དག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། ། རྟག་ཏུ་མཉམ་པའི་སེམས་སུ་འགྱུར། ། ཏིང་འཛིན་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་རྣམས། ། ཕྱོགས་བཅུ་དག་ ཏུ་ངེས་པར་སྟོན། ། དྲིས་པ་བྱེ་བ་སྟོང་རྣམས་ཀྱང་། ། མི་གནས་པར་ནི་ལུང་སྟོན་ཏོ། ། ཕོ་དང་མོར་ནི་འདུ་ཤེས་དང་། ། འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བཤིག ། དངོས་མེད་འདུ་ཤེས་གནས་ནས་ནི། ། ཡང་དག་ངེས་པར་སྟོན་པར་བྱེད། །
EN
“Just as in a completely cloudless sky In an instant a mass of clouds appears— From where did they first originate? Know that all phenomena are like that. {3}
BO
ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། ། ཇི་བཞིན་ དུ་ནི་ཆོས་སྟོན་ཏོ། ། ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་བསྟན་ལ་བརྩོན། ། ཏིང་འཛིན་ཡེ་ཤེས་སྤྱོད་ཡུལ་ལྡན། ། དེ་ཡི་ཏིང་འཛིན་སྤྱོད་པ་ཡང་། ། དངོས་པོ་དག་ལ་མི་གནས་ཏེ། ། དེ་ཡི་ཚིག་ཀྱང་དོན་མེད་མིན། ། ཆོས་བསྟན་པ་ཡང་འབྲས་བུ་ཡོད། ། མདོ་སྡེ་འདི་ལ་སུ་དགའ་བ། ། དེས་ནི་མིར་ འགྱུར་ལེགས་པར་འཐོབ། ། མི་ཁོམ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྤངས། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་ལ་བྱས་པ་གཟོ། ། གང་གིས་རིན་ཆེན་མདོ་འདི་ལས། ། ཚིག་བཞིའི་ཚིགས་བཅད་བཟུང་བ་ཡང་། ། དེས་ནི་འཁོར་བ་གང་བོར་བ། ། བསྐལ་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། ། མདོ་སྡེ་འདི་ལ་སུ་དགའ་བ། ། དེ་དག་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་གཟིགས། ། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་རི་མོར་བྱས། ། མྱུར་དུ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། མདོ་སྡེ་འདི་ལ་སུ་དགའ་བ། ། དེ་དག་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ། ། ཐེ་ཚོམ་དང་ནི་ནེམ་ནུར་མེད། ། དེ་དག་མྱ་ངན་འདས་དང་ཉེ། ། བྱ་རྒོད་ཕུང་པོར་དེ་བཞིན་གཤེགས། ། དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་དེ་ཡིས་མཐོང་། ། ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ལུང་བསྟན་ཏེ། ། རྒྱལ་བ་བྱམས་པ་མཐོང་བར་འགྱུར། ། སངས་རྒྱས་བྱམས་པ་མཐོང་ནས་ནི། ། བཟོད་པ་བཟང་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །
EN
“If you think of a tathāgata who has passed into nirvāṇa, His image will appear in your mind. As he was before, so he is afterward. Know that all phenomena are like that. {4}
BO
གང་སུ་ཟད་པའི་དུས་ལ་ཡང་། ། མདོ་སྡེ་འདི་ལ་རབ་གནས་པ། ། དེ་དག་ཡང་དག་ མཐའ་ལ་གནས། ། ཡང་དག་མཐའ་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ། ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་མཐའ་ལ་ནི། ། དེ་དག་ནེམ་ནུར་ཡོད་མ་ཡིན། ། རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་ཡང་རྣམ་པ་ཀུན། ། དེ་དག་ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་མེད། ། རྡུལ་ཙམ་རབ་ཏུ་སྤངས་པ་ནི། ། དེ་དག་བྱང་ཆུབ་རྙེད་མི་དཀའ། ། ཟད་དུས་ཤིན་ ཏུ་འཇིགས་པ་ལ། ། དཀའ་བ་དག་ནི་སྤྱད་བྱས་ཏེ། ། མདོ་སྡེ་རིན་ཆེན་འདི་བསླབས་ན། ། སྤོབས་པ་དག་ཀྱང་མི་ཟད་འགྱུར། ། མདོ་སྡེ་འདི་ནི་རབ་བཏོན་ན། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མཛོད་བསྲུངས་ཏེ། ། འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀུན་མཆོད་པ། ། ཆོས་ཀྱི་མཆོད་པ་བསམ་མི་ཁྱབ། ། མ་རུངས་ཟད་པའི་དུས་ལ་ནི། ། མདོ་སྡེ་འདི་དག་གང་འཛིན་པ། ། དེ་དག་ཡེ་ཤེས་རྙེད་མི་དཀའ། ། སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་བསམ་མི་ཁྱབ། ། གང་གིས་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་ལས། ། མདོ་སྡེ་འདི་དག་བཟུང་བ་ནི། ། དེ་དག་ལུས་ལ་འཆང་གྱུར་ཏེ། ། ཟད་པའི་དུས་ལ་རབ་ཏུ་འདོན། ། སངས་ རྒྱས་ཞིང་ནི་བྱེ་བར་ཡང་། ། འཇིག་རྟེན་མགོན་པོའི་སྤྱན་སྔར་ཡང་། ། ཤཱཀྱ་སེང་གེའི་སྤྱོད་པ་རྣམས། ། དེ་དག་སྒྲར་ཡང་སྒྲོག་པར་འགྱུར། ། དེ་དག་སངས་རྒྱས་སྤྱན་སྔར་ནི། །
EN
“When a person sees a mass of foam That is carried along in a river And examines it, they see that it has no essence. Know that all phenomena are like that. {5}
BO
རྟག་ཏུ་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོག་སྟེ། ། མཐའ་ཡས་པ་ཡི་སྤོབས་པ་ཡིས། ། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་འདི་ཡང་ སྨྲ། ། ཟད་དུས་འཇིགས་པ་ཆེན་པོའི་ཚེ། ། བྱང་ཆུབ་འདི་ནི་གང་སྲུང་བ། ། བུ་རམ་ཤིང་གི་རིགས་སྐྱེས་རྣམས། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་ཡིན། ། དེ་དག་གཟུགས་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས། ། མཚན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་བརྒྱན། ། སངས་རྒྱས་བྱེ་བར་ཕྱག་འཚལ་ དུ། ། རྣམ་པར་འཕྲུལ་པས་འགྲོ་བར་འགྱུར། ། སྒྱུ་མ་ཡི་ནི་མེ་ཏོག་དག ། གསེར་གྱི་མདོག་འདྲར་སྣང་བ་དང་། ། བཻ་དཱུརྱ་དང་ཤེལ་དག་དང་། ། དངུལ་གྱི་ཡང་ནི་མེ་ཏོག་རྣམས། ། རིན་ཆེན་རིགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། ། དེ་ཡི་ལག་ནས་འབྱུང་བར་འགྱུར། ། བྱང་ཆུབ་ལམ་ རྣམས་ཚོལ་བའི་ཕྱིར། ། དེ་དག་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་འཐོར། ། མཆོད་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། ། རོལ་མོ་སྒྲུབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས། ། གང་གཱ་ཡི་ནི་བྱེ་མ་སྙེད། ། བ་སྤུའི་ཁུང་ནས་འབྱུང་བར་འགྱུར། ། སེམས་ཅན་བྱེ་བ་བསམ་མི་ཁྱབ། ། གང་དག་སྒྲ་འདི་ཐོས་པ་ནི། ། སངས་ རྒྱས་ཡེ་ཤེས་བླ་མེད་ལས། ། དེ་དག་ཕྱིར་ཡང་མི་ལྡོག་འགྱུར། ། སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་དེ་དག་གི། ། བསྔགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བརྗོད། །
EN
“When large drops of rain fall, There appear separate bubbles of water. They vanish as they appear; the bubbles have no existence. Know that all phenomena are like that. {6}
BO
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཞིང་རྣམས་སུ། ། དེ་དག་སྒྲ་ཡང་ཐོས་པར་འགྱུར། ། གང་གིས་སྒྲ་དེ་ཐོས་པ་ནི། ། དེ་དག་འདུ་ཤེས་འགགས་ པར་འགྱུར། ། འདུ་ཤེས་དག་ནི་འགགས་ནས་སུ། ། སངས་རྒྱས་མཐའ་ཡས་མཐོང་བར་འགྱུར། ། དེ་འདྲ་བ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། ། བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པ་སྤྱད་ནས་ནི། ། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དོན་བྱས་ནས། ། དོན་བྱེད་པ་ཡི་རྒྱལ་བར་འགྱུར། ། གང་གིས་ཏིང་འཛིན་བཟུང་ བ་ཡི། ། མཁས་པས་འདིར་ནི་གང་འཐོབ་པ། ། ཡོན་ཏན་ཕན་ཡོན་འདི་དག་སྟེ། ། གཞན་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར། ། བུད་མེད་ཀྱིས་ཀྱང་མདོ་སྡེ་འདི། ། ཐོས་ནས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་བཟུང་ན། ། བུད་མེད་དངོས་པོ་རྣམ་བསྒྱུར་ནས། ། ཆོས་སྨྲ་བ་ཡང་དེ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ནི་ ཕྱིས་ཀྱང་བུད་མེད་ཀྱི། ། དངོས་པོ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ། མཚན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ལེགས་བརྒྱན་ཅིང་། ། རྟག་ཏུ་བྱད་བཞིན་བཟང་པོར་འགྱུར། ། མདོ་སྡེ་མཆོག་རབ་འདི་ཡི་ནི། ། ཡོན་ཏན་དག་ཀྱང་མཆོག་བཤད་པ། ། དེ་ལ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འབྱུང་། ། བྱང་ཆུབ་ཉིད་ཀྱང་མྱུར་ དུ་འཐོབ། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། ། མདོ་སྡེ་འདི་ནི་བཟུང་ནས་སུ། ། དེ་དག་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ། །
EN
“When a letter is sent to another town With news of the good or bad that has been done, A voice does not accompany the letter. Know that all phenomena are like that. {7}
BO
རྟག་ཏུ་འཇིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར། ། ཏིང་འཛིན་ཞི་བ་བཤད་པ་ནི། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱེད་པ་སྟེ། ། བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པར་སུ་འདོད་པ། ། མདོ་སྡེ་འདི་ ནི་བརྗོད་པར་གྱིས། ། དེ་དག་ཐུབ་དབང་བསྙེན་པ་སྟེ། ། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ཉེ་བར་འགྱུར། ། དེ་དག་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར། ། མཉམ་གཞག་ཞི་བའི་ས་འདི་ཐོབ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔའ་བོ་དག ། བྱང་ཆུབ་དེ་ལ་རྟག་གནས་ནས། ། སངས་རྒྱས་དག་ནི་བྱེ་བ་རྣམས། ། གང་གཱའི་བྱེ་སྙེད་མཐོང་བར་འགྱུར། ། ཏིང་འཛིན་རྡུལ་བྲལ་ཞི་བ་འདི་ནི་དེས་ཐོབ་ནས། ། ས་བདག་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་དེ་འགྱུར་ཏེ། ། སངས་རྒྱས་རྡུལ་བྲལ་ཤིན་ཏུ་སེམས་ཞི་རྣམས་མཐོང་ནས། ། འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་དེ་དག་ཚིགས་བཅད་བརྒྱས་སྟོད་འགྱུར། ། ཤིན་ ཏུ་གྲགས་པ་ཆེན་པོ་ལྷ་དང་མི་ཡི་མཆོག ། འདྲེན་པ་དག་ལ་མཆོད་པ་མཚུངས་མེད་དེས་བྱས་ཏེ། ། དེས་ནི་རྒྱལ་སྲིད་མཆིལ་མ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སྤངས་ནས། ། གཙང་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པས་ཚངས་པའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད། ། དེ་ནི་ཐུབ་པ་མཆོག་གི་བསྟན་ལ་རབ་བྱུང་ནས། ། ཏིང་ འཛིན་རྡུལ་བྲལ་ཞི་བ་འདི་ཡང་རབ་ཐོབ་སྟེ། ། དེ་ཡང་ཚིག་དགེ་དག་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་འཇམ་གྱུར་ནས། །
EN
“When a man is intoxicated from alcohol, He perceives the ground to be spinning, But the earth is not moving or shaking. Know that all phenomena are like that. {8}
BO
བློ་ལྡན་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་བྱེ་བ་འཆད། ། སྟོང་པ་མཚན་མེད་མཆོག་ཏུ་གྱ་ནོམ་ཞི་བའི་མཆོག ། རབ་ཏུ་ཞི་ཆོས་སྤྱད་པ་ཞིབ་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད། ། ཤིན་ཏུ་ཞི་བ་རྟག་ཏུ་རྡུལ་བྲལ་ རང་བཞིན་སྟོང་། ། ཏིང་འཛིན་འདི་ཐོབ་སྐྱེ་བོ་མང་ལ་རབ་ཏུ་སྟོན། ། བློ་ནི་རྟག་ཏུ་ཟབ་ཅིང་བློ་ཡང་མཐའ་ཡས་ཏེ། ། བློ་ཡང་རྒྱ་ཆེ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་དོན་ལྡན་བློ། ། ཟབ་ཅིང་ཞི་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་ནས་ནི། ། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་སྣང་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། རྡུལ་དང་བྲལ་ བའི་ཏིང་འཛིན་ཞི་བ་འདི་རྙེད་ན། ། དེ་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་རྟག་ཏུ་གཙང་བར་འགྱུར། ། དྲི་ང་མེད་ཅིང་རྟག་ཏུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་མེད། ། སེམས་ཅན་བྱེ་བ་གཞན་ཡང་དེ་ལ་འགོད་པར་འགྱུར། ། རྡུལ་དང་བྲལ་བའི་ཏིང་འཛིན་ཞི་བ་འདི་བཟུང་ན། ། ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣོ་ཞིང་ཤེས་རབ་ མཆོག་ཏུ་འགྱུར། ། དེ་ཐོས་རྒྱ་མཚོར་འགྱུར་ཞིང་རྟག་ཏུ་བློ་མཐའ་ཡས། ། ངག་དགེ་བློ་གྲོས་མཁས་ཤིང་ཆོ་ག་ཤེས་པར་འགྱུར། ། རྡུལ་དང་བྲལ་བའི་ཏིང་འཛིན་ཞི་བ་འདི་བཟུང་ན། ། ལས་ཀྱི་གནས་དང་དེ་བཞིན་བཟོ་ཡི་གནས་རྣམས་དང་། ། སྨན་གྱི་གནས་རྣམས་དང་ནི་དེ་བཞིན་རྩི་ཡི་ གནས། །
EN
“A woman sees her beautified face On the surface of a mirror or a bowl of oil. The fool feels passion for it And runs in search for the desired. {9}
BO
བརྟན་པ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་ཕ་རོལ་ཕྱིན། ། རྡུལ་དང་བྲལ་བའི་ཏིང་འཛིན་ཞི་བ་འདི་བཟུང་ན། ། སྙན་དངགས་བསྟན་བཅོས་བཞད་གད་རོལ་མོ་དང་། ། གླུ་དང་གར་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་ཤིང་ཕ་རོལ་ཕྱིན། ། འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་རྟག་ཏུ་སློབ་དཔོན་འགྱུར་བ་ཡིན། ། རྡུལ་ དང་བྲལ་བའི་ཏིང་འཛིན་ཞི་བ་འདི་བཟུང་ན། ། བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པ་ཞི་བ་དམ་པ་མཆོག་སྤྱོད་ཅིང་། ། དེ་ནི་རྟག་པར་གཡོག་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པར་འགྱུར། ། ཕྱོགས་ཀྱང་རྟག་ཏུ་མི་ཕྱེད་འཐུན་ཞིང་འཚམ་པར་འགྱུར། ། རྡུལ་དང་བྲལ་བའི་ཏིང་འཛིན་ཞི་བ་འདི་བཟུང་ན། ། མཁས་པས་ དེ་ལ་མྱ་ངན་དག་གི་ཟུག་རྔུ་དང་། ། མཁས་པའི་སེམས་ལ་ནམ་ཡང་གནོད་པ་མི་འབྱུང་སྟེ། ། ཐམས་ཅད་དུས་སུ་རྟག་པར་ནད་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར། ། རྡུལ་དང་བྲལ་བའི་ཏིང་འཛིན་ཞི་བ་འདི་བཟུང་ན། ། ལུས་ཀྱི་ནད་དང་དེ་བཞིན་སེམས་ཀྱི་ནད་རྣམས་དང་། ། སོ་ཡི་ནད་དང་ དེ་བཞིན་མགོ་ཡི་ནད་རྣམས་ཀྱང་། ། འཚོ་བའི་འཇིག་རྟེན་དག་ན་དེ་ལ་ནད་མི་འབྱུང་། ། རྡུལ་དང་བྲལ་བའི་ཏིང་འཛིན་ཞི་བ་འདི་བཟུང་ན། ། མི་ཡི་འཇིག་རྟེན་ནད་རྣམས་མང་པོ་ཅི་ཡོད་པ། ། ལུས་ཀྱི་ནད་དང་དེ་བཞིན་སེམས་ཀྱི་ནད་རྣམས་དང་། །
EN
“The face was not transferred there. The face will never be found in the reflection, And yet fools have desire for it. Know that all phenomena are like that. {10}
BO
དེ་ལ་ནད་ཀྱང་དེ་དག་རྟག་ ཏུ་ཡོང་མི་འབྱུང་། ། རྡུལ་དང་བྲལ་བའི་ཏིང་འཛིན་ཞི་བ་འདི་བཟུང་ན། ། སེམས་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་གང་ཡོད་དང་། ། ལུས་ལ་ཡང་ནི་ནད་ཀྱི་རྣམ་པ་གང་ཡོད་པ། ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་མང་པོ་དེ་དག་དེ་ལ་མེད། ། རྡུལ་དང་བྲལ་བའི་ཏིང་འཛིན་ཞི་བ་འདི་བཟུང་ན། ། བར་སྣང་ ནམ་མཁའ་དག་ལ་གོས་པ་མེད་པ་ལྟར། ། རྣམ་པར་དག་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་རབ་ཏུ་འོད་གསལ་ཏེ། ། དེ་བཞིན་དེ་ཡི་སེམས་ཀྱང་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར། ། རྡུལ་དང་བྲལ་བའི་ཏིང་འཛིན་ཞི་བ་འདི་བཟུང་ན། ། ཟླ་བའི་འོད་དང་དེ་བཞིན་ཉི་མའི་འོད་རྣམས་ནི། ། དག་ཅིང་གཟུང་དུ་མེད་ལ་རབ་ ཏུ་འོད་གསལ་བ། ། དེ་བཞིན་དེ་ཡི་སེམས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་འོད་གསལ་འགྱུར། ། ཇི་ལྟར་ཚོན་རྩི་ཐོགས་ནས་བར་སྣང་ནམ་མཁའ་ལ། ། རྣམ་པ་མང་པོ་དུ་མའི་གཟུགས་རྣམས་བྲི་བར་དཀའ། ། དེ་བཞིན་རྡུལ་བྲལ་ཞི་བའི་ཏིང་འཛིན་འདི་བསྒོམས་ན། ། དེ་ཡི་སེམས་ལ་རི་མོར་བྲི་བ་སླ་ མ་ཡིན། ། རླུང་ནི་ཇི་ལྟར་ཕྱོགས་བཞི་དག་ནས་ལངས་པ་དང་། ། ཐོགས་པ་མེད་པར་ཕྱོགས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། ། དེ་ཡི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱང་རླུང་དང་འདྲར་འགྱུར་ཏེ། །
EN
“Just like optical illusions and fata morganas, Just like dreams and just like illusions, When their attributes are meditated on, their nature is empty. Know that all phenomena are like that. {11}
BO
དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་དག་ན་ཐོགས་མེད་མ་ཆགས་འགྲོ། ། རླུང་ལངས་པ་ནི་རྒྱ་མོས་གཟུང་དུ་རུང་ཡང་ སྲིད། ། རླུང་ནི་ཞགས་པ་དག་གིས་བཅིང་བར་ནུས་གྱུར་ཀྱང་། ། རྡུལ་དང་བྲལ་བ་ཞི་བའི་ཏིང་འཛིན་འདི་བསྒོམས་ན། ། དེ་ཡི་སེམས་ནི་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་སླ་མ་ཡིན། ། གཟུགས་བརྙན་དག་ནི་ཆུ་ཡི་ནང་དུ་གཟུང་བར་རུང་། ། འབྲུ་མར་གང་བའི་སྣོད་དང་ཆུ་ཡི་ནང་དུ་འབྱུང་། ། དེ་བཞིན་རྡུལ་བྲལ་ཞི་བའི་ཏིང་འཛིན་འདི་བསྒོམས་ན། ། དེ་ཡི་སེམས་ནི་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་སླ་མ་ཡིན། ། སྤྲིན་ལས་འབྲུག་ཟེར་གློག་གི་འཁྲི་ཤིང་བྱུང་བ་དག ། མི་དག་གི་ནི་ལག་པས་གཟུང་བར་ནུས་གྱུར་ཀྱང་། ། རྡུལ་དང་བྲལ་བ་ཞི་བའི་ཏིང་འཛིན་འདི་ཐོབ་ན། ། དེ་ཡི་ སེམས་ཀྱི་ཚད་ནི་ཤེས་པར་སླ་མ་ཡིན། ། ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཞིང་ན་སེམས་ཅན་ཅི་ཡོད་པ། ། སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ནི་སྒྲ་སྐད་གཟུང་ནུས་ཀྱང་། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་ཞིག་ཏིང་འཛིན་འདི་ཐོབ་ན། ། དེ་ཡི་སེམས་ཀྱི་མཐའ་ནི་ཤེས་པར་སླ་མ་ཡིན། ། དེས་ནི་རྡུལ་ བྲལ་ཞི་བའི་ཏིང་འཛིན་འདི་ཐོབ་ནས། ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་མེད་ཅིང་གོས་པ་མེད་པར་འགྱུར། ། ནམ་ཞིག་དེས་ནི་ཏིང་འཛིན་ཞི་བ་ཐོབ་པའི་ཚེ། །
EN
“When the moon is in a clear sky, Its reflection appears on the sea, But the moon has not moved onto the water. Know that all phenomena are like that. {12}
BO
ཕྱིར་ཡང་སྲེད་པ་གསུམ་ལ་ནམ་ཡང་ཆགས་མི་བྱེད། ། ནམ་ཞིག་རྡུལ་དང་བྲལ་བའི་ཏིང་འཛིན་འདི་ཐོབ་ན། ། འདོད་པ་དག་ལ་མི་སྲེད་ གཟུགས་ལ་མི་སྲེད་དེ། ། བུད་མེད་དག་ལ་མི་སྲེད་སེམས་ཀྱང་འཁྲུལ་པ་མེད། ། ཞི་ཞིང་རབ་ཏུ་ཞི་བ་གོས་པ་མེད་པར་འགྱུར། ། ནམ་ཞིག་རྡུལ་དང་བྲལ་བའི་ཏིང་འཛིན་འདི་ཐོབ་ན། ། བུ་ལ་མི་སྲེད་བུ་མོ་དག་ལའང་སྲེད་མི་འགྱུར། ། ཆུང་མ་དག་ལའང་མི་སྲེད་གཡོག་ལའང་སྲེད་པ་མེད། ། རབ་ ཏུ་ཞི་བར་སྤྱོད་ཅིང་གོས་པ་མེད་པར་འགྱུར། ། གསེར་ལ་མི་སྲེད་ནོར་རྣམས་ལ་ཡང་སྲེད་མེད་དེ། ། མཐོ་རིས་མི་སྲེད་རིན་ཆེན་རྫས་ལ་ཆགས་མི་འགྱུར། ། སེམས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་ཅིང་མི་རྟོག་པ། ། འདི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཐོབ་པའི་བྱེ་བྲག་ཡིན། ། རྒྱལ་སྲིད་འདོད་ཕྱིར་ ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དེ་མི་སྤྱོད། ། མཁས་པ་མཐོ་རིས་སྲེད་པས་རྟག་ཏུ་སྦྱིན་མི་བྱེད། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་འདོད་པས་སྦྱིན་བྱེད་དེ། ། འདི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དག་ཐོབ་པའི་བྱེ་བྲག་གོ། ། རྒྱལ་པོའི་སྲིད་ཕྱིར་དཀའ་ཐུབ་བརྟུལ་ཞུགས་མི་སྤྱོད་དོ། ། སྲིད་པ་གསུམ་དུ་དབང་ཕྱུག་འདོད་ པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། །
EN
“A man who is inside a canyon Sees no one but hears the echoes Of singing, speaking, and laughter. Know that all phenomena are like that. {13}
BO
སྐྱེ་བོ་མང་ལ་ཕན་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སྲེད་པ་ཡིས། ། དེ་ནི་རྡུལ་དང་བྲལ་བའི་ཏིང་འཛིན་འདི་སྒྲུབ་བོ། ། གླུ་ལ་མི་སྲེད་གར་ལའང་སྲེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ། སྤོས་ལ་མི་སྲེད་བཏུང་བ་དག་ལའང་སྲེད་མ་ཡིན། ། ཟས་ལའང་མི་སྲེད་གོས་ལ་ཡང་ནི་སྲེད་མི་འགྱུར། ། འདི་ ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དག་ཐོབ་པའི་བྱེ་བྲག་ཡིན། ། མིག་ལ་མི་སྲེད་རྣ་བ་ལ་ཡང་སྲེད་མ་ཡིན། ། སྣ་ལ་མི་སྲེད་ལྕེ་ལ་སྲེད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། ། ལུས་ལ་མི་སྲེད་སེམས་ལ་ཡང་ནི་སྲེད་མི་འགྱུར། ། འདི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དག་ཐོབ་པའི་བྱེ་བྲག་ཡིན། ། ཁྱིམ་ལ་མི་སྲེད་དགོན་པར་སྲེད་པ་མ་ཡིན་ ཏེ། ། གཙུག་ལག་ཁང་ལ་མི་སྲེད་གྲོང་ལའང་སྲེད་མི་འགྱུར། ། ཡུལ་འཁོར་མི་སྲེད་གྲོང་ཁྱེར་ལ་ཡང་མི་སྲེད་དེ། ། འདི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དག་ཐོབ་པའི་བྱེ་བྲག་ཡིན། ། སྦྱིན་ལ་མི་སྲེད་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་ལ་སྲེད་མི་འགྱུར། ། བཟོད་ལ་མི་སྲེད་བརྩོན་འགྲུས་ལ་ཡང་སྲེད་མ་ ཡིན། ། བསམ་གཏན་མི་སྲེད་ཤེས་རབ་ལ་ཡང་མི་སྲེད་དེ། ། འདི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དག་ཐོབ་པའི་བྱེ་བྲག་ཡིན། ། སེམས་ཅན་ལ་ཡང་མི་སྲེད་སྲོག་ལ་མི་སྲེད་ཅིང་། ། སངས་རྒྱས་དག་ལ་མི་སྲེད་ཆོས་ལ་སྲེད་མི་བྱེད། །
EN
“Echoes are produced By songs, music, and weeping, But the song that is heard does not exist. Know that all phenomena are like that. {14}
BO
དགེ་འདུན་མི་སྲེད་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་སྲེད་མི་འགྱུར། ། འདི་ནི་ཏིང་ ངེ་འཛིན་དག་ཐོབ་པའི་བྱེ་བྲག་ཡིན། ། ཡོད་ལ་མི་སྲེད་མེད་པ་ལ་ཡང་སྲེད་མ་ཡིན། ། དབུས་ལ་མི་སྲེད་མཐའ་ལའང་སྲེད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། ། ཀུན་ལ་མི་སྲེད་སྲེད་པ་མེད་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། ། འདི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དག་ཐོབ་པའི་བྱེ་བྲག་ཡིན། ། རྡུལ་དང་བྲལ་བའི་ཏིང་འཛིན་ཞི་བ་འདི་ཐོབ་ ན། ། དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ནམ་ཡང་གནོད་པ་མི་སྐྱེད་དེ། ། སུ་དག་བུད་མེད་སྲེད་པ་དེ་ནི་སེམས་འཁྲུལ་འགྱུར། ། འདི་ལྟར་དེས་ནི་འདོད་ཆགས་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས། ། རྡུལ་དང་བྲལ་བ་ཞི་བའི་ཏིང་འཛིན་འདི་ཐོབ་ན། ། དེ་ལ་ནམ་ཡང་ཞེ་སྡང་གནོད་པ་མི་སྐྱེད་དེ། ། མཁས་པས་ འདི་ལྟར་གནོད་སེམས་རབ་ཏུ་བཤིག་པའི་ཕྱིར། ། བྱམས་པར་བྱེད་ཅིང་ཞེ་སྡང་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་བཅོམ། ། དེ་ལ་ནམ་ཡང་གཏི་མུག་གནོད་པ་མི་སྐྱེད་དེ། ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་གཏི་མུག་མ་རིག་ངེས་པར་བསལ། ། ཡེ་ཤེས་རབ་རིབ་མེད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཐོབ། ། ཏིང་འཛིན་ཐོབ་ པའི་ཡོན་ཏན་འདི་དག་དཔག་ཏུ་མེད། ། མི་གཙང་བས་ནི་འདོད་ཆགས་རྟག་ཏུ་ཚར་བཅད་དེ། ། བྱམས་པ་ཡིས་ཀྱང་ཞེ་སྡང་ཁོར་མོར་མ་ལུས་བཅོམ། །
EN
“Although pleasures are enjoyed in a dream, When the person awakes they are not be seen. The fool, though, becomes attached to those pleasures. Know that all phenomena are like that. {15}
BO
ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་གཏི་མུག་ཉོན་མོངས་དྲ་བ་བསལ། ། ཏིང་འཛིན་ཐོབ་པ་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ན་རབ་ཏུ་མཛེས། ། དེ་ལ་ནམ་ཡང་ གཉིད་ནི་གནོད་པ་མི་བསྐྱེད་དེ། ། དེས་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་རྣམ་མང་རྣམ་པར་བཤིག ། དེ་ནི་གོས་པ་མེད་ཅིང་ཤིན་ཏུ་བྲལ་བར་འགྱུར། ། ཏིང་འཛིན་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་འདི་དག་དཔག་ཏུ་མེད། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་ཏིང་འཛིན་འདི་འཛིན་པ། ། དེ་ལ་ནམ་ཡང་ ཆགས་པ་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ། འདི་ལྟར་དེ་ནི་དུས་ཀུན་ཏུ་ཡང་གཏོང་ལ་དགའ། ། བདོག་པ་ཐམས་ཅད་གཏོང་ཞིང་བདེ་བ་སྦྱིན་པར་འགྱུར། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་ཏིང་འཛིན་འདི་འཛིན་པ། ། དེ་ནི་དཔེ་མེད་པ་ཡི་མཐུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར། ། དེ་ནི་རྟག་པར་སྟོབས་དང་རྗེས་ སུ་ལྡན་འགྱུར་ཏེ། ། འཇིག་རྟེན་ན་ནི་དེ་དང་མཉམ་པ་སུ་ཡང་མེད། ། ནམ་ཚེ་འཇིག་རྟེན་དུ་ཡང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཡིན། ། མི་ཡི་རྒྱལ་པོར་དེ་འགྱུར་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་འོངས། ། དེ་ཚེ་སྐྱེ་བོ་མང་པོས་ཤིན་ཏུ་མཆོད་པར་འགྱུར། ། ཁྱད་པར་ཐོབ་པས་རབ་རིབ་མེད་ཅིང་ཤེས་རབ་མཆོག ། སུ་དག་གཙོ་བོར་གྱུར་ཅིང་རིགས་ཆེ་རིན་ཆེན་མཆོག ། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་ཞིང་གཡོག་བྲན་མང་ལ་དབང་ཡང་ཆེ། །
EN
“A magician causes forms to appear, Creating horses, elephants, chariots, and so on. But though they appear they do not exist at all. Know that all phenomena are like that. {16}
BO
གང་ལ་རྟ་དང་བལ་གླང་ཤིང་རྟ་བཞོན་མཆོག་ཡོད། ། གསེར་དང་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་འགྲོན་བུ་རབ་ཏུ་མང་། ། སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་དམ་པ་འདི་ལ་སུ་དད་པ། ། དེ་དག་འཛམ་ གླིང་རིན་ཆེན་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། ། དེ་ནི་རིན་ཆེན་རིགས་མཆོག་དེ་རུ་སྐྱེས་ནས་ཀྱང་། ། གཉེན་བཤེས་ཤིན་ཏུ་མང་པོའི་ཚོགས་ཀྱི་དོན་ཀྱང་བྱེད། ། འཛམ་བུའི་གླིང་འདི་དག་ན་མ་དད་གང་ཡོད་པ། ། དེ་དག་བག་ཡོད་པས་ནི་དད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད། ། སེམས་ཅན་ཚོགས་རྣམས་ བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་གང་བཀོད་པ། ། དེ་དག་སངས་རྒྱས་རང་བྱུང་རྒྱལ་བ་མཆོག་ཏུ་འགྱུར། ། དེ་དག་མཚུངས་པ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཐོབ་ནས། ། སངས་རྒྱས་ཞིང་དུ་མཚུངས་མེད་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར། ། དེ་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་འདི་ནི་སུས་ཤེས་པ། ། དེ་དག་མ་ལུས་མི་སྐྱེའི་ ཆོས་ལ་གནས་པར་འགྱུར། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་མང་བྱེད་དེ། ། དེ་དག་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པར་འགྱུར། ། དེ་དག་དུས་ཀུན་དུ་ཡང་མཚུངས་མེད་དོན་བྱེད་དེ། ། དེ་དག་སེམས་ཅན་མིག་ནི་རབ་རིབ་མེད་པར་བྱེད། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་ རབ་དགའ་བྱམས་པའི་སེམས། ། གོས་པ་མེད་པ་དེ་དག་དེ་ཚེ་སངས་རྒྱས་འགྱུར། །
EN
“In a young woman’s dream She gives birth to a son and then sees him die. She is happy when he’s born and sad when he dies. Know that all phenomena are like that. {18}
BO
དེ་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གར་གནས་པ། ། སེམས་ཅན་དག་གི་དོན་ཀྱང་ཚད་མེད་བྱེད་པར་འགྱུར། ། ཚངས་སྤྱོད་མཚུངས་མེད་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་དག་རབ་ཏུ་བསྲུང་། ། བསྐལ་པ་མཐའ་ ཡས་མང་པོར་ཏིང་འཛིན་སྒོམ་པར་བྱེད། ། རྟག་ཏུ་བསམ་གཏན་རྣམ་པར་ཐར་ལ་ཤིན་ཏུ་ངེས། ། དེ་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་སངས་རྒྱས་སྲས། ། དེ་དག་རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་པ་རྟག་ཏུ་སྙེན་བྱེད་ཅིང་། ། ཞིང་རྣམས་མཐའ་ཡས་རྣམ་པ་མང་པོར་དེ་སོང་ནས། ། བདེ་བར་ གཤེགས་པས་རབ་ཏུ་བཤད་པའི་ཆོས་ཉན་ཏེ། ། གཟུངས་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པས་ཐམས་ཅད་འཛིན་པར་བྱེད། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་གཟུངས་ལ་གནས་པ་ནི། ། མདོ་སྡེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མཐའ་ཡས་རབ་ཏུ་སྟོན། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་གཟུངས་ལ་གནས་ པ་ནི། ། སེམས་ཅན་དག་གི་དོན་ཀྱང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱེད། ། སེམས་ཅན་འཆི་འཕོ་སྐྱེ་བ་དང་། ། འགྲོ་བ་དང་ནི་འོང་བ་ཤེས། ། དེས་ནི་ཅི་འདྲའི་ལས་བྱས་པ། ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེ་འདྲར་འགྱུར། ། ལས་རྣམས་འཕོ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་། ། རྡུལ་ཙམ་ཡང་ནི་མི་རྙེད་དོ། ། བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་གྲགས་ཆེན་ནི། ། དེ་དག་གི་ཡང་དེ་ཤེས་སོ། ། སྟོང་པ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཡི། །
EN
“In the night the reflection of the moon Appears on clear, undisturbed water, But it is empty of a moon and there is nothing to grasp. Know that all phenomena are like that. {19}
BO
གནས་པ་དག་གི་དམ་པ་ཡིན། ། སེམས་ཅན་བྱེ་བ་བསམ་ཡས་ཀྱང་། ། ཐེག་པ་ཆེ་ལ་རབ་ཏུ་འགོད། ། དེ་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ན། ། སེམས་ཅན་འདུ་ཤེས་མི་འཇུག་སྟེ། ། ཆོས་ རྣམས་འཇུག་པ་མེད་པར་ནི། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་སྟོན། ། ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ན། ། དམིགས་པ་དག་ནི་མི་འབྱུང་སྟེ། ། ཡེ་ཤེས་བརྟན་ལ་རབ་གནས་ཤིང་། ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་པར་འགྱུར། ། སྟོན་པ་ཀུན་གྱི་གནས་པ་ཡི། ། ཏིང་འཛིན་འདི་ནི་བསྟན་ བྱས་ནས། ། བུད་མེད་འདུ་ཤེས་རང་བཞིན་གྱིས། ། དེ་ལ་འདུ་ཤེས་མི་འབྱུང་ངོ་། ། བུད་མེད་འདུ་ཤེས་རྣམ་བཤིག་ནས། ། བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་འདུག་པར་འགྱུར། ། བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་འདུག་ནས་ནི། ། བདུད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམ་པར་ལྡོག ། མཁས་པ་དེས་ནི་བདུད་རྣམས་ དང་། ། བདུད་ཀྱི་སྡེ་ཡང་མི་མཐོང་སྟེ། ། བདུད་ཀྱི་བུ་མོ་གསུམ་པོ་ཡང་། ། དེས་ནི་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་འདུག་ནས་ནི། ། འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྤོང་། ། འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་རབ་སྤངས་ནས། ། ས་འདི་ཐམས་ཅད་གཡོས་པར་གྱུར། ། རི་རབ་རྒྱ་མཚོར་བཅས་པ་དག ། ཕྱོགས་བཅུ་ན་ཡང་ཅི་ཡོད་གཡོས། ། ཕྱོགས་བཅུ་དག་ན་སེམས་ཅན་རྣམས། །
EN
“A thirsty person traveling At noon during the summer Sees a lake that is a mirage. Know that all phenomena are like that. {20}
BO
ཀུན་གྱིས་དེ་ནི་མི་ཤེས་སོ། ། ས་དག་རབ་ཏུ་གཡོས་པ་འདི། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཡིན། ། བྱང་ཆུབ་དམ་པ་འཚང་རྒྱ་བ། ། དེ་ཚེ་ས་ཡང་ལན་དྲུག་གཡོས། ། འདུས་ བྱས་ཆོས་ནི་ཇི་སྙེད་དང་། ། ཆོས་གང་འདུས་མ་བྱས་པ་ཡང་། ། ཆོས་དེ་ཐམས་ཅད་རབ་རྟོགས་ཏེ། ། ཆོས་ཀྱི་སྒྲར་ནི་བསྟན་པ་ཡིན། ། འདི་ལ་རྟོགས་བྱེད་གང་ཡང་མེད། ། སེང་གེའི་སྒྲ་ནི་འབྱུང་མོད་ཀྱི། ། འབྱུང་བ་དག་ཀྱང་རྣམ་རིག་ནས། ། འོད་བྱེད་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྱུར། ། རྟེན་ ཅིང་ཆོས་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར། ། རྟེན་ཅིང་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་སྐྱེ། ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་རྟེན་པ་ཡང་། ། མཁས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཤེས། ། ཆོས་ཀུན་གྱི་ནི་ཆོ་ག་ཤེས། ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད། ། དེ་དག་འགྲོ་བ་རབ་ཤེས་ཏེ། ། ཆོས་ཀུན་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད། ། དེ་ཡི་འགྲོ་བ་བཙལ་ན་ཡང་། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མི་རྙེད་དེ། ། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ། འགྲོ་བ་བསམ་ཡས་དེ་ཡིས་རིག ། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་གང་། ། དེ་ནི་འགྲོ་བ་དེར་འགྲོ་སྟེ། ། དམ་ཆོས་མཚན་ཉིད་རིག་པས་ན། ། ངན་སོང་ཐམས་ཅད་ཆད་པ་ཡིན། ། དམ་ཆོས་མཚན་ཉིད་རིག་ནས་ནི། །
EN
“The water that is a mirage cannot be found. Foolish beings want to drink it, But water that is not real cannot be drunk. Know that all phenomena are like that. {21}
BO
ཞིང་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ལྟ། ། ཞིང་ཀུན་ལ་ཡང་རྣམ་བལྟས་ནས། ། བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་འདུག་པར་འགྱུར། ། བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་འདུག་ནས་སུ། ། སེང་གེ་ཡི་ནི་སྒྲ་སྒྲོག་སྟེ། ། དེ་བཞིན་ཞིང་རྣམས་བྱེ་བ་སྙེད། ། བསམ་ཡས་དཔག་ མེད་གྲགས་པར་བྱེད། ། ཞིང་དེ་རྣམས་ཀྱང་གཡོ་བྱེད་ཅིང་། ། སངས་རྒྱས་དཔའ་བོ་གྲགས་ཆེན་དག ། སེམས་ཅན་ཇི་ལྟར་འདུལ་བ་བཞིན། ། སེམས་ཅན་ཁ་ལོ་སྒྱུར་ཞིང་འདུལ། ། བྱང་ཆུབ་དམ་པ་རེག་ནས་ནི། ། བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་དེ་ལས་ལངས། ། དཔག་མེད་བསམ་ གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། ། སེམས་ཅན་འདུལ་བའང་རྣམ་པར་འདུལ། ། དེ་ནས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི། ། སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་པ་མཐའ་ཡས་སྤྲུལ། ། ཞིང་རྣམས་བྱེ་བ་སྟོང་དུ་ཡང་། ། སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་པ་འགྲོ་བར་འགྱུར། ། སེམས་ཅན་བྱེ་བ་བསམ་ཡས་རྣམས། ། བྱང་ཆུབ་ མཆོག་ལ་རབ་ཏུ་འགོད། ། སྲོག་ཆགས་ཀུན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར། ། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཀྱང་སྟོན་པར་བྱེད། ། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དེ་འདྲ་སྟེ། ། སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་བསམ་མི་ཁྱབ། ། དེ་ཕྱིར་འདུན་པ་རབ་སྐྱེད་ཅིག ། བྱང་ཆུབ་འདུན་པ་བླ་ན་མེད། ། སངས་རྒྱས་དང་ནི་ ཆོས་རྣམས་དང་། ། འདུས་པའི་དམ་པ་དགེ་འདུན་ལ། །
EN
“When a person in search of its essence Pulls apart the trunk of a green banana plant, They find no essence either inside or outside. Know that all phenomena are like that. {22}
BO
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔའ་བོ་རྣམས། ། བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཚོལ་གུས་པ་སྐྱེད། ། ཞུམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་། ། གཡེལ་བ་མེད་པར་རི་མོ་གྱིས། ། དེ་ནས་འོད་བྱེད་སངས་རྒྱས་སུ། ། རིང་པོར་མི་ཐོགས་འགྲོ་བར་ འགྱུར། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་ཀྱང་། ། ཞིང་རྣམས་སྟོང་ནས་ལྷགས་པ་རྣམས། ། འཇིག་རྟེན་སྒྲོན་མ་རབ་མཐོང་སྟེ། ། ཆོས་ཀྱིས་མཆོག་ཀྱང་འཆད་པར་མཛད། ། དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་འདྲེན་པ་ལ། ། རིན་ཆེན་ཆེན་པོས་འཐོར་བར་བྱེད། ། མན་དཱ་ར་བའི་མེ་ཏོག་དག ། བྱང་ཆུབ་ཕྱིར་ནི་འཐོར་བར་བྱེད། ། བླ་ན་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཞིང་། ། ཞིང་འདི་རབ་ཏུ་བརྒྱན་པར་བྱེད། ། ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་ནི་ཀུན་ཏུ་ཡང་། ། རིན་པོ་ཆེ་ཡི་དྲ་བས་གཡོགས། ། བ་དན་དག་ཀྱང་གདགས་བྱས་ཤིང་། ། རྒྱལ་མཚན་བྱེ་བ་མངོན་པར་བསྒྲེང་། ། དུ་མ་ཡི་ནི་རྒྱན་རྣམས་ ཀྱིས། ། ཞིང་འདི་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་བརྒྱན། ། ཁང་པ་བརྩེགས་པ་བྱེད་པར་འགྱུར། ། རིན་ཆེན་ཀུན་གྱིས་རྣམ་པར་སྤྲས། ། ཁང་པ་པུ་ཤུ་སྟེགས་བུ་དག ། ཡིད་དུ་འོང་བ་གྲངས་མེད་རྣམས། ། གཞལ་མེད་ཁང་དང་ཟླ་གམ་དང་། ། སྐར་ཁུང་དེ་བཞིན་བྱ་རྒྱ་བྲེས། ། རིན་ཆེན་ སྣ་ཚོགས་བརྒྱན་པ་ཡི། །
EN
“The eyes, the ears, and the nose are unreliable. The tongue, the body, and the mind are unreliable. If the senses could be relied upon, What need would there be for the path of the noble ones? {23}
BO
བདུག་པའི་སྣོད་དུ་བདུག་པ་བདུགས། ། བདུག་པ་དག་ནི་བདུགས་པ་ཡིས། ། སངས་རྒྱས་ཞིང་འདི་རབ་ཏུ་གང་། ། དེ་ཡི་དྲི་ནི་ཡིད་འོང་བ། ། ཞིང་ཡང་བྱེ་བ་སྟོང་དུ་ལྡང་། ། དེ་དག་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་བྱས་ནས། ། སྤོས་ཀྱི་ཆར་ཡང་རབ་ཏུ་འབེབས། ། གང་ གིས་དྲི་དེ་བསྣམས་པ་ཡང་། ། དེ་དག་སངས་རྒྱས་འདྲེན་པར་འགྱུར། ། དེ་དག་འདོད་ཆགས་ཟུག་རྔུ་སྤངས། ། ཞེ་སྡང་སྲེད་པ་ཡོང་མེད་དེ། ། རྒྱ་མོ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་དྲལ། ། མུན་པ་ཀུན་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར། ། དེར་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་ཐོབ་གྱུར་ཏེ། ། དབང་སྟོབས་བྱང་ཆུབ་ཡན་ ལག་དང་། ། བསམ་གཏན་ཐར་པ་རྣམ་པར་རེག ། དེ་དག་སྦྱིན་པར་འོས་པར་འགྱུར། ། སྟན་ཡང་ཡིད་དུ་འོང་བ་རྣམས། ། བྱེ་བ་ཕྲག་ལྔ་རབ་བཤམས་ཏེ། ། རིན་ཆེན་དྲ་བས་བརྒྱན་པ་ཡི། ། གོས་རྣམས་བྱེ་བ་རབ་ཏུ་བཏིང་། ། དེ་ལ་དཔའ་བོ་གྲགས་པ་ཆེ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་དེ་དག་འདུག ། མཚན་དང་དེ་བཞིན་དཔེ་བྱད་ཀྱིས། ། དེ་དག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་འབར། ། སངས་རྒྱས་ཞིང་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། ། རིན་ཆེན་ཤིང་གིས་ལེགས་བརྒྱན་ཏེ། ། ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་ཆུས་གང་བ། ། རྫིང་བུ་དག་ནི་རྣམ་པར་སྤྲུལ། ། རྫིང་བུའི་འགྲམ་ན་གནས་པ་ རྣམས། །
EN
“These senses are unreliable. Their nature is material and neutral. Therefore those who wish for the path to nirvāṇa Must follow the path of the noble ones. {24}
BO
དེ་དག་དེ་ལས་ཆུ་འཐུངས་ནས། ། ཐམས་ཅད་སྲེད་པ་བསལ་ནས་ནི། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡང་མཆོད་རྟེན་འགྱུར། ། ཐ་དད་པ་ཡི་ཞིང་ནས་ཀྱང་། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷགས་པ་རྣམས། ། ཤཱཀྱ་སེང་གེ་སྐྱོབ་པ་ཡི། ། སངས་རྒྱས་བསྔགས་པ་རྗོད་པར་བྱེད། ། སྒྲ་དེ་ སུ་དག་ཐོས་པ་ནི། ། དེ་དག་འཇིག་རྟེན་འདྲེན་པར་འགྱུར། ། ཕན་ཡོན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། ། མདོ་སྡེ་འདི་ནི་ངས་རབ་བཤད། ། པད་མ་བྱེ་བ་བསམ་མི་ཁྱབ། ། འདབ་མ་དག་ནི་གསེར་ལས་བྱས། ། སྙིང་པོ་སྦྲུལ་གྱི་སྙིང་པོ་སྟེ། ། དེར་ནི་དེ་དག་རབ་ཏུ་སྤྲུལ། ། ཡལ་ག་ དག་ཀྱང་བཻ་དཱུརྱ། ། ཁོག་པ་དག་ནི་ཤེལ་ཡིན་ཏེ། ། ཟེ་བ་དཔལ་གྱི་སྙིང་པོ་ཅན། ། དེར་ནི་མཛེས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྤྲུལ། ། དེ་དག་དྲི་ཡང་བསམ་མི་ཁྱབ། ། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབྱུང་བ་ཡིས། ། ཞིང་རྣམས་བྱེ་བ་ཀུན་ཏུ་གང་། ། པད་མོའི་དྲི་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ། ། ཡིད་དུ་འོང་བར་འབྱུང་ བ་ཡི། ། དྲི་དེ་སུ་ཡིས་བསྣམས་པ་ཡང་། ། དེ་དག་རབ་ཏུ་སེམས་དགའ་ཞིང་། ། ནད་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་འགྱུར། ། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་རྣམས། ། མ་ལུས་པར་ནི་ཟད་འགྱུར་ཏེ། ། དེ་དག་ཉེས་པ་གསུམ་ཟད་ནས། ། སངས་རྒྱས་བདེ་བ་སྦྱིན་པར་འགྱུར། །
EN
“If one examines the body back into the past, There is no body and no conception of a body. When there is no body and no conception of a body This is called the lineage of the noncomposite. {25}
BO
དེ་ དག་ལས་ནི་སྒྲ་འབྱུང་སྟེ། ། སངས་རྒྱས་སྒྲ་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ། ། དམ་པའི་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་སྒྲ། ། རྣམ་པ་ཀུན་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར། ། སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མེད་དང་། ། སྨོན་པ་མེད་པའི་སྒྲ་འབྱུང་སྟེ། ། དེ་ཐོས་སེམས་ཅན་བྱེ་བ་མང་། ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་རབ་ཏུ་ འགྱུར། ། སྒྲ་དེ་དག་ནི་བྱུང་བ་ཡང་། ། ཞིང་རྣམས་བྱེ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར། ། སེམས་ཅན་བྱེ་བ་བསམ་ཡས་རྣམས། ། སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་འགོད་པར་བྱེད། ། རྨ་བྱ་ཀ་ལ་པིང་ཀ་དང་། ། ཤང་ཤང་ཏེའུ་དང་བྱ་རྣམས་ཀྱང་། ། དེ་དག་རབ་ཏུ་སྒྲ་འབྱིན་པ། ། སངས་རྒྱས་ སྒྲ་ནི་བླ་ན་མེད། ། ཀུ་ནལ་རི་སྐེགས་ཁྲུང་ཁྲུང་དང་། ། ཁུ་བྱུག་དང་ནི་བྱ་རྣམས་ཏེ། ། དེ་དག་སྒྲ་ནི་འབྱིན་པ་ཡང་། ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཆོས་སྒྲ་འབྱིན། ། ནེ་ཙོ་ངང་པ་ཀ་རན་ད། ། ངུར་པ་དང་ནི་ས་ར་ས། ། དེ་དག་སྒྲ་རྣམས་འབྱིན་པ་ནི། ། བླ་མེད་དགེ་འདུན་སྒྲ་ཡང་འབྱིན། ། ལྷ་དག་གི་ དང་མི་ཡི་ནི། ། བྱ་རྣམས་ཇི་སྙེད་གང་ཡོད་པ། ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་བསྔགས་པ་རྣམས། ། དེ་དག་ཀུན་ཏུ་སྒྲ་ཡང་འབྱིན། ། རིན་པོ་ཆེ་ཡི་ཤིང་རྣམས་ནི། ། བྱེ་བྲག་འཕགས་ཤིང་བལྟ་ན་སྡུག །
EN
“There are no phenomena in the phenomena of nirvāṇa, For if it is nonexistent there could never be an existence. Those who conceptualize teach existence and nonexistence, But practicing in that way will not bring an end to suffering. {26}
BO
ཡིད་འོང་ནོར་བུའི་ཤིང་རྣམས་ཀྱང་། ། ཞིང་འདི་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་སྤྲུལ། ། ཤིང་འདི་ཀུན་ ལ་རྒྱན་རྣམས་ཀྱི། ། ཆུན་པོ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འཕྱང་། ། སངས་རྒྱས་དག་གི་མཐུ་ཡིས་ནི། ། ཞིང་འདི་ཉིད་དུ་མངོན་པར་སྤྲུལ། ། ཞིང་འདི་ན་ནི་མི་སྣང་བ། ། དེ་ལྟ་བུ་ཡི་བཀོད་པ་ནི། ། ཞིང་ཀུན་ན་ཡང་ཡོང་མེད་དེ། ། དེ་ཚེ་ཤིན་ཏུ་བྱེ་བྲག་འཕགས། ། གོང་མ་བཞིན་དུ་འདི་དག་རྣམས། ། ཤཱཀྱ་སེང་གེ་སྐྱོབ་པས་བཤད། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲགས་ཆེན་རྣམས། ། ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་ནེམ་ནུར་མེད། ། གང་གི་མཐའ་འདི་རྟོགས་པ་ནི། ། དེ་དག་འཇུག་པ་བསམ་ཡས་ཏེ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ། ། འབབ་ཆུ་དག་གིས་རྒྱ་མཚོ་བཞིན། ། དེ་དག་ལ་ཡང་མཐའ་ མི་རྙེད། ། རྒྱ་མཚོ་དག་ནི་འཐུང་བ་བཞིན། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ། ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་འདི་དག་བཤད། ། དཔའ་བོ་མཐའ་འདིར་གནས་པ་ཡི། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲགས་ལྡན་རྣམས། ། དབྱངས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམ་འབྱིན་པ། ། གང་གཱ་ཡི་ནི་བྱེ་མ་ སྙེད། ། དེ་བས་དབྱངས་ཀྱང་བསམ་ཡས་ཏེ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རློམ་སེམས་མེད། ། རློམ་སེམས་རབ་ཏུ་སྤངས་པ་ན། ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་ཉེ་བར་འགྱུར། །
EN
“ ‘Existing,’ ‘not existing,’ and both are extremes. ‘Pure’ and ‘impure’ are also extremes. Therefore, rejecting both extremes, The wise do not even remain in the middle. {27}
BO
དེ་དག་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་ནི། ། ཚུལ་ཁྲིམས་འདྲལ་བར་མི་བྱེད་དེ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཀའ་ཐུབ་ བརྟན། ། དེ་ནི་མི་འདྲལ་སྤྱོད་པར་བྱེད། ། འདོད་པ་ཡི་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས། ། དེ་ཀུན་ཕྱིར་ཡང་མི་འདྲལ་ཏེ། ། འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ལ། ། ཏིང་འཛིན་དག་ནི་དཔག་ཏུ་མེད། ། མཉམ་པར་བཞག་པས་དེ་སྤྱོད་དེ། ། ཏིང་འཛིན་ལ་ཡང་ཆགས་པ་མེད། ། ཆགས་པ་མེད་ཅིང་བག་ ཡོད་པས། ། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཆགས་མི་བྱེད། ། འཇིག་རྟེན་ཁམས་ནི་འདས་ནས་ཀྱང་། ། བདེ་བ་ཅན་དུ་དེ་འགྲོ་སྟེ། ། དེར་སོང་ནས་ནི་དེ་ཡིས་ཀྱང་། ། སངས་རྒྱས་འོད་དཔག་མེད་པ་མཐོང་། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔའ་བོ་གང་། ། མཚན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ལེགས་པར་བརྒྱན། ། མངོན་ཤེས་ལྔ་ལྡན་ཤེས་རབ་ཆེ། ། གཟུངས་རྣམས་སྤྱོད་ཡུལ་གྱུར་པ་དག ། ཞིང་རྣམས་བྱེ་བར་རབ་འགྲོ་ཞིང་། ། སངས་རྒྱས་ཞབས་ལ་ཕྱག་ཀྱང་འཚལ། ། སངས་རྒྱས་ཞིང་ནི་བསམ་ཡས་སུ། ། སྣང་བར་བྱེད་ཅིང་འགྲོ་བར་འགྱུར། ། སྐྱོན་རྣམས་ཐམས་ཅད་རབ་སྤངས་ཤིང་། ། ཉོན་ མོངས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྦྱངས། ། ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་བཅད་དེ། ། རྒྱལ་བར་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་གནས། ། ཞིང་དེ་ནས་ནི་མི་རྣམས་ཀྱང་། །
EN
“ ‘Existing’ and ‘not existing’ are in conflict. ‘Pure’ and ‘impure’ are also in conflict. When there is conflict, suffering cannot be ended. When there is no conflict, suffering ceases. {28}
BO
ངན་སོང་དུ་ཡང་མི་འགྲོ་སྟེ། ། ཞིང་དེར་ངན་སོང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། ། མ་ལུས་པར་ནི་ཆད་པར་འགྱུར། ། སྐྱོབ་པ་འོད་ནི་དཔག་ མེད་པ། ། འཇིག་རྟེན་མགོན་པོས་བཤད་པ་སྟེ། ། དེ་ལ་ནེམ་ནུར་མ་བྱེད་ཅིག ། བདེ་བ་ཅན་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། ། མདོ་སྡེ་རིན་ཆེན་འདི་ཡི་བསྔགས་པ་རྣམས། ། བུད་མེད་གང་ཐོས་སེམས་ཀྱང་དད་འགྱུར་བ། ། སྐྱེས་བུ་མཁས་པ་མཆོག་ཏུ་མྱུར་འགྱུར་ཏེ། ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ནི་ཞིང་སྟོང་བྱེ་ བར་འགྲོ། ། མཆོད་པ་ཚད་མེད་རྣམ་མང་ཇི་སྙེད་པ། ། ཞིང་ནི་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་གཏམས་སྙེད་དུ། ། སྐྱེས་བུ་མཆོག་ལ་མཆོད་པ་དེ་བྱས་པས། ། བྱམས་པའི་སེམས་ལ་གྲངས་དང་ཆར་མི་ཕོད། ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཏིང་འཛིན་རྟག་ཏུ་བསྙེན་བྱས་ཏེ། ། བསམ་གཏན་རྣམ་ཐར་དེ་བཞིན་ཚད་ མེད་དང་། ། སྟོང་པ་མཚན་མེད་རྟག་ཏུ་བསྙེན་བྱས་ན། ། རིང་པོར་མི་ཐོགས་འཇིག་རྟེན་བདེ་གཤེགས་འགྱུར། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཚོགས་གནས་པ། ། དེས་ནི་ང་ལ་མཆོད་པ་རབ་མཆོག་བྱས། ། ཟད་དུས་ཐ་མར་བྱང་ཆུབ་སེམས་གནས་པ། ། དེས་ནི་སངས་རྒྱས་ ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་མཆོད། ། ཟད་དུས་མི་བཟད་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་། །
EN
“When fools speak about remaining in mindfulness They become proud, saying, ‘I have witnessed it in my body.’ But those who have witnessed it in their body have no pride; They are those who are freed from all such pride. {29}
BO
བདེ་བར་གཤེགས་པས་བསྟན་པའི་ཆོས་མཆོག་འདི་སྲུང་བ། ། དེ་དག་ང་ཡི་སྲས་ཏེ་ཕྱི་དུས་ཆོས་སྐྱོང་བ། ། དེ་དག་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་སྟོང་གིས་ཡོངས་སུ་གཏད། ། མདོ་སྡེ་འཛིན་པའི་ཕན་ཡོན་ གྱི་ལེའུ་སྟེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའོ། ། ། ། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་མདོ། བམ་པོ་བཅུ་གཅིག་པ། དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཟླ་འོད་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། གཞོན་ནུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་འདོད་པ་ དང་། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་པའམ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་གི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་རྒྱ་ཆེར་བྱ་ བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་བྱའོ། ། གཞོན་ནུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་འདོད་པ་དང་། །
EN
“When speaking of the four dhyānas, The foolish claim they can experience dhyāna. But those who know and realize that dhyāna Is without kleśas or pride reject such arrogance. {30}
BO
མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་ འདོད་པས་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་ཤིང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་བས་རང་གི་ལུས་དང་སྲོག་གིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་པའམ། ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་གི་མཆོད་རྟེན་ལ་མཆོད་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་བྱའོ། ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་ བཞིན་མཉམ་པ་ཉིད་རྣམ་པར་སྤྲོས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཡང་སྐད་གསང་མཐོ་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་འཕགས་པའི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་རྒྱུན་ཆགས་པས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པས་གཞན་ལ་རྒྱ་ཆེར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱའོ། ། རབ་ཏུ་ གདོན་པར་བྱའོ། ། བཤད་པར་བྱའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞོན་ནུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་དང་གཞི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མཉམ་པ་ཉིད་རྣམ་པར་སྤྲོས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་འདི་ཡིན་ནོ། ། གཞོན་ནུ་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྙིང་རྗེ་ ཆེན་པོ་དང་། ཐབས་ཀྱིས་བརྟན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་པའམ།
EN
“When speaking of the four truths, The foolish say that they see the truth. But there is no pride when the truth is seen. The Jina taught the truth that is without pride. {31}
BO
ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་གི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་རྒྱ་ཆེར་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པར་གྱུར་ཅིང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མཉམ་པ་ཉིད་རྣམ་ པར་སྤྲོས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་འདི་གཞན་དག་ལ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་དེའི་ཚེ་གཞོན་ནུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཆོས་གང་ལ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མི་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གནས་པ་ནི་སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། ། གཞོན་ནུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པ་ནི་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་ ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཡང་མྱུར་དུ་ཐོབ་ཅིང་། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ། ། གཞོན་ནུ་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་འདི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གཞོན་ནུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་ བས་ཆེས་གྲངས་མེད་པ། ཡངས་པ། ཚད་མེད་པ།
EN
“Do not be proud of maintaining correct conduct. Do not become proud through listening to the Dharma. When those with little wisdom become proud, That is the root of increasing suffering. {32}
BO
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། དཔག་ཏུ་མེད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་ བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དབྱངས་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ་། ། གཞོན་ནུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དབྱངས་བྱིན་དེས་སེམས་ཅན་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་ པ་ཟག་པ་ཟད་པ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལ་བཀོད་དེ། རབ་ཏུ་བཀོད་ཅིང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་ཡང་རབ་ཏུ་བཀོད་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་ཏོ། ། གཞོན་ནུ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་འཛམ་བུའི་གླིང་ན་རྒྱལ་པོ་དཔལ་དབྱངས་ཞེས་བྱ་བས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཆོད་རྟེན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིང་བསྲེལ་གྱི་སྙིང་པོ་ཅན་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་བྱས་ཏེ།
EN
“The world’s guide, the omniscient one, Taught that pride is the root of suffering. To be puffed up with pride makes suffering grow; To have no pride brings suffering to an end. {33}
BO
མཆོད་ རྟེན་རེ་རེ་ལ་ཡང་མར་མེའི་ཡོན་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་བཙུགས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་མཆོད་རྟེན་རེ་རེ་ལ་ཡང་རོལ་མོ་དང་། སིལ་སྙན་དང་། མེ་ཏོག་དང་། བདུག་པ་དང་། སྤོས་དང་། ཕྲེང་བ་དང་། བྱུག་པ་དང་། ཕྱེ་མ་དང་། ན་བཟའ་དང་། གདུགས་དང་། རྒྱལ་མཚན་ དང་། བ་དན་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཕུལ་ལོ། ། གཞོན་ནུ་འདི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱིས་མཆོད་རྟེན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིང་བསྲེལ་གྱི་སྙིང་པོ་ཅན་ལ་མཆོད་པ་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མང་པོ་ བསོགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་པ་ལ་བརྩོན་པར་གྱུར་ཏོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། སྤོབས་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ། ཆགས་པ་མེད་པའི་གཟུངས་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ། ཡང་དག་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་སྟོན་པ། ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཆོས་སྟོན་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབང་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཤ་སྟག་གོ། །
EN
“However much Dharma you have learned, If you feel proud of your learning and let your proper conduct lapse, Your misconduct will take you to the lower realms And all that great learning will not protect you. {34}
BO
གཞོན་ནུ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། འཁོར་དེའི་ནང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བདེ་ བས་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། བྱིས་པ་གཞོན་ནུ་སྐྲ་ནག་པ། དང་པོའི་ལང་ཚོ་དང་ལྡན་པ། ན་ཚོད་དར་ལ་བབ་པ། འདོད་པ་ལ་རྣམ་པར་མ་རྩེས་ཤིང་། ། གཞོན་ནུར་ཚངས་པར་སྤྱད་པ། བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་ལོ་གཅིག་ལོན་པ་ཞིག་ཡོད་དོ། ། གཞོན་ནུ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་དཔལ་ དབྱངས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པ། ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་གཟུངས་ཆེན་པོ་དང་། ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་། དབང་དང་འདུལ་བ་ཆགས་པ་མེད་པ་མངོན་ པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་ནས། དེའི་ནུབ་མོ་མཆོད་རྟེན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིང་བསྲེལ་གྱི་སྙིང་པོ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མདུན་དུ་མར་མེའི་ཡོན་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དག་རབ་ཏུ་འབར་བར་བྱས་ཏེ། ཁྱམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡང་ ཕྱག་དར་བྱས་ཤིང་ཆག་ཆག་བཏབ་ནས་རབ་ཏུ་བྱུག་པ་བྱས། མེ་ཏོག་མངོན་པར་བཀྲམ་ཞིང་། མལ་སྟན་སྣ་ཚོགས་བཏིང་སྟེ།
EN
“If you feel proud of being renowned for correct conduct And do not dedicate yourself to listening to many teachings, When the results of your correct conduct have been used up You will afterward experience suffering. {35}
BO
རྒྱལ་པོ་དཔལ་དབྱངས་དེ་བཙུན་མོའི་འཁོར་དང་བཅས། གྲོང་དང་ཡུལ་མི་འཁོར་དང་བཅས། གྲོང་མིར་བཅས་པ་ཁྱིམ་གྱི་ནང་ནས་བྱུང་སྟེ། རོལ་མོ་དང་སིལ་ སྙན་དང་། ཕེག་རྡོབ་པ་དང་། མེ་ཏོག་དང་། བདུག་པ་དང་། སྤོས་དང་། ཕྲེང་བ་དང་། བྱུག་པ་དང་། ཕྱེ་མ་དང་། ན་བཟའ་དང་། གདུགས་དང་། རྒྱལ་མཚན་དང་། བ་དན་རྣམས་ཐོགས་ནས་མཆོད་རྟེན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིང་བསྲེལ་གྱི་སྙིང་པོ་ཅན་རྣམས་ལ་ མཆོད་པ་བྱས་ནས་ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་བཙུན་མོའི་འཁོར་དང་བཅས་ཏེ་ཁང་ཐོག་ཏུ་དོང་ངོ་། ། ལྷ་དང་མིའི་འཁོར་ཀྱང་ཆོས་ཉན་པའི་ཕྱིར་མང་དུ་ཚོགས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདེ་བས་བྱིན་གྱིས་དེ་དག་མཐོང་བ་དང་། མར་མེའི་ཡོན་དུ་ཕུལ་བ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་དག་རབ་ཏུ་ འབར་བར་བྱས་པས་དེའི་འོད་ཀྱིས་གཅིག་ཏུ་ཁྱབ་སྟེ། ལྷ་དང་མིའི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་རྣམས་ཆོས་ཉན་པར་ཚོགས་པར་རིག་ནས་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ན། ད་བདག་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་འདོད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་ཞིག་བྱ་སྟེ།
EN
“If you meditate on a worldly samādhi And do not eliminate the conception of a self, Then the kleśas will arise once more, As happened in the samādhi practice of Udraka. {36}
BO
དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་ཇི་ལྟ་བུས་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ངོ་མཚར་དུ་འགྱུར་བ་དང་། ཡི་རངས་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། མགུ་བ་དང་། ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང་། ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐོབ་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་འདིའང་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ། རྒྱལ་པོ་དཔལ་དབྱངས་བཙུན་མོའི་འཁོར་དང་ཞབས་འབྲིང་བར་བཅས་པ་ཡང་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ཅིང་ཡི་རངས་པ་དང་། རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་། མགུ་བ་དང་། ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བར་མཆོད་ པར་བྱའོ་སྙམ་མོ། ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བདེ་བས་བྱིན་དེ་ལྟར་སེམས་དགའ་ཞིང་ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ཏེ། ཆོས་ཉན་པའི་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་འདུས་པར་རིག་ནས་དེའི་ནུབ་མོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་གྱི་མདུན་དུ་འདུག་ནས་ལག་པ་གཡས་པ་རས་ ཀྱིས་དཀྲིས་ཏེ་འབྲུ་མར་གྱི་ནང་དུ་བཅུག་གོ། ། འབྲུ་མར་གྱི་ནང་དུ་བཅུག་ནས་འབར་བར་བྱས་སོ། ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བདེ་བས་བྱིན་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ལ་ཞུགས་པ། ལྷག་པའི་བསམ་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཞུགས་ཤིང་།
EN
“If one examines the Dharma of selflessness, And if after examining, one meditates, That will be the cause resulting in the attainment of nirvāṇa. It is impossible for peace to come from any other cause. {37}
BO
བྱང་ ཆུབ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་ལག་པ་གཡས་པ་དེ་ལྟར་འབར་ཡང་སེམས་དང་བཞིན་གྱི་མདོག་འགྱུར་བ་མེད་དོ། ། གཞོན་ནུ་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བདེ་བས་བྱིན་གྱི་ལག་པ་གཡས་པ་བསྲེགས་ནས་རབ་ཏུ་འབར་ཞིང་མེར་གྱུར་ཏེ། མེ་ལྕེ་གཅིག་ཏུ་འབར་བར་གྱུར་མ་ཐག་ ཏུ་དེའི་ཚེ་ས་ཆེན་པོ་འདི་ཡང་རབ་ཏུ་གཡོས་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེའི་ལག་པ་གཡས་པ་འབར་བར་བྱས་པའི་འོད་དེས་མར་མེ་ཡོན་དུ་ཕུལ་བ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་རྣམས་མོག་མོག་པོར་བྱས་པར་གྱུར་ཏེ། ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུའང་སྣང་བ་ཆེན་པོ་བྱུང་ངོ་། ། འོད་དེས་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་སྣང་ བར་གྱུར་ཏེ། ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་དགའ་ཞིང་ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མཉམ་པ་ཉིད་རྣམ་པར་སྤྲོས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའང་སྐད་འཇམ་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་ཚིག་བྱེ་བྲག་ཏུ་འཕགས་པ་དང་། ཚིག་དང་ཡི་གེ་རྒྱུན་ཆགས་པས་འཁོར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ རྒྱ་ཆེར་གོ་བར་བྱེད་ཅིང་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ། ། དེར་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་རིས་ཀྱི་ལྷ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ཆོས་ཉན་པར་འདུས་པ་དེ་དག་དགའ་ཞིང་ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ནས་ལྷའི་མཆོད་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པར་གྱུར་ཏོ། །
EN
“If a man is being attacked by bandits And, wishing to save his life, he tries to run away But his legs will not move and he cannot run, He will be captured and killed by the bandits. {38}
BO
ལྷའི་བུ་མོ་རྣམས་ཀྱང་ལྷའི་རོལ་མོ་དག་བྱེད་དོ། ། རྒྱལ་པོ་དཔལ་དབྱངས་ ཁང་པའི་སྟེང་ན་འདུག་པ་བདག་གི་མི་མང་པོས་བསྐོར་ཅིང་མདུན་དུ་བདར་ཏེ། བཙུན་མོའི་འཁོར་གྱི་ནང་ན་འདུག་པ། གསོ་སྦྱོང་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་ཡང་དག་པར་བཟུང་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བདེ་བས་བྱིན་གྱི་ལག་པ་འབར་བར་བྱས་ཏེ། འོད་དེ་ དག་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཅིང་ལྷའི་འོད་མིའི་ལས་འདས་པས་སྣང་བར་བྱས་པ་མཐོང་ནས་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བདེ་བས་བྱིན་ལ་ཤིན་ཏུ་ དགའ་བ་དང་། དད་པ་དང་གུས་པ་ཉེ་བར་བཞག་སྟེ། རི་མོར་བཅས་ཤིང་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོས་བརྟན་པས་བཙུན་མོའི་འཁོར་བརྒྱད་ཅུ་དང་ལྷན་ཅིག་ཁང་པའི་སྟེང་དེ་ནས་བདག་ཉིད་མཆོངས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བདེ་བས་བྱིན་ བལྟ་བ་དང་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཆོངས་ཏེ་སོང་ངོ་། ། དེ་གུས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བས་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་འཁོར་དང་བཅས་པ། ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་།
EN
“In the same way, a stupid person without correct conduct May try to escape from composite phenomena. But without correct conduct he is not able to flee, And will be killed by old age, illness, and death. {39}
BO
ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། མིའམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ བཟུང་བ་ཐོབ་བོ། ། དེ་ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། མིའམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་རྒྱལ་པོ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱང་འཁོར་དང་བཅས་པ་ཁྲུ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱར་ཚང་བའི་ཁང་པའི་སྟེང་ནས་མཆོངས་ན་ དེའི་ལུས་ལ་གནོད་པའམ། སེམས་ལ་གནོད་པའམ། སེམས་ཞུམ་པར་གྱུར་པ་མེད་དོ། ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དཔལ་དབྱངས་ལག་པ་གཉིས་བསྒྲེང་སྟེ། སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བདེ་བས་བྱིན་གྱི་ལག་པ་བསྲེགས་ཤིང་ རབ་ཏུ་འབར་བ་མཐོང་ནས་སྐད་ཆེན་པོ་ཕྱུང་སྟེ་ཆོ་ངེས་བཏབ་བོ། ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དེ་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་ངུ་ཞིང་མཆི་མ་ཕྱུང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བདེ་བས་བྱིན་གྱི་མདུན་དུ་འདུག་གོ། ། གཞོན་ནུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བདེ་བས་བྱིན་ གྱིས་རྒྱལ་པོ་དཔལ་དབྱངས་མཐོང་སྟེ། མཐོང་ནས་དེ་ལ་སྨྲས་པ།
EN
“Just as many thousands of savages Do you harm in various ways, The kleśas will in many ways, Like savages, destroy that which is good. {40}
BO
ཅིའི་སླད་དུ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་འདི་དག་དང་བདག་གི་མདུན་ན་བཞུགས་ཤིང་སྐད་ཆེན་པོ་ཕྱུང་སྟེ། ཆོ་ངེས་བཏབ་ནས་བཤུམས་ཤིང་མཆི་མ་འབྱིན་པ་མཛད། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་ དཔལ་དབྱངས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བདེ་བས་བྱིན་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་བདེ་བས་བྱིན། ། ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་མཁས་པ་ཡི། ། ཡན་ལག་མ་ཚང་རིག་ནས་ནི། ། སྐྱེ་བོ་འདི་དག་དེ་ཕྱིར་དུ། ། གཟི་བརྗིད་ ཕུང་པོས་འཕགས་པ་ཡི། ། འདི་ལྟ་བུ་ཡི་གཟུགས་འདི་ཡང་། ། ལག་པ་ཉམས་པར་ཤེས་ནས་ནི། ། བདག་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ལོ། ། ཁྱོད་ཀྱི་ལག་པ་འབར་བྱས་པ། ། དེ་ཡི་འོད་ནི་ཕྱོགས་བཅུར་བཏང་། ། ཁྱོད་ལས་བྱུང་བའི་ལྷ་རྫས་ཀྱིས། ། མར་མེ་འདི་དག་མི་གསལ་བྱས། ། ས་འདི་རབ་ཏུ་གཡོས་གྱུར་ཏེ། ། ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་ནི་ཞུམ་པ་མེད། ། དེ་ནས་བདག་གི་སེམས་སྐྱེས་པ། ། མཁས་པ་ཐ་མལ་མ་ཡིན་སྙམ། ། བདག་ནི་བཙུན་མོའི་འཁོར་བཅས་པ། ། ཁྲུ་ནི་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ཡི། ། ཁང་པའི་སྟེང་ནས་མཆོངས་གྱུར་ན། ། བདག་གི་ལུས་ལ་གནོད་པ་མེད། ། ལེགས་ སོ་ཡེ་ཤེས་ངོ་མཚར་ཁྱོད། །
EN
“Those who have understood the skandhas to be without a self, Even if insulted or beaten, will not be dismayed. They will not fall under the power of the kleśa demons. Those who know emptiness will never become agitated. {41}
BO
ལེགས་སོ་སེམས་ཀྱང་བླ་ན་མེད། ། བརྩོན་འགྲུས་རབ་བརྩམས་ལེགས་པ་སྟེ། ། བསམ་པ་ཆེ་བ་ལེགས་པ་ཡིན། ། གང་གི་ལག་པ་འབར་བྱས་ཀྱང་། ། ཁྱོད་ལ་ནམ་ཡང་གཡོ་བ་མེད། ། དགའ་ཞིང་རངས་པ་སྐྱེས་ནས་སུ། ། ཕྱིར་ཡང་ཆོས་ནི་རབ་ཏུ་འཆད། ། ཇི་ལྟར་ཟླ་བ་ཉ་བ་དང་། ། ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ན་ཉི་མ་བཞིན། ། རི་རབ་རི་ཡི་རྒྱལ་པོ་ལྟར། ། གྲོགས་པོ་དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་མཛེས། ། བདག་ཀྱང་དེ་བཞིན་མཁས་པ་ཡི། ། སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱི། ། ལུས་ལ་ཕངས་པ་རབ་སྤངས་ཏེ། ། བདག་གིས་སྲོག་ཆགས་དོན་རྣམས་ བགྱིད། ། ཆོས་ཀྱི་དགའ་བས་རངས་གྱུར་ཏེ། ། བདག་གི་དགའ་བ་བསམ་མི་ཁྱབ། ། འདི་ལྟར་ཡན་ལག་མ་ཚང་བ། ། དེས་ནི་རབ་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ལོ། ། ལྷ་དང་ཀླུ་ཡི་མཆོད་པ་ཡིས། ། བདེ་བས་བྱིན་གྱིས་རྒྱལ་པོ་ལ། ། མཐའ་ཡས་པ་ཡི་སྤོབས་པ་ཡིས། ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ འདི་དག་སྨྲས། ། གང་ལ་ལག་པ་མེད་པ་ཡང་། ། དེ་ནི་ཡན་ལག་མ་ཚང་མིན། ། སུ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་མེད་པ་དག ། དེ་ནི་ཡན་ལག་མ་ཚང་ཡིན། ། རུས་པ་ཡི་ནི་ལུས་འདི་ཡིས། ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྦྱིན་པའི་གནས། ། འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་མཆོད་པའི་རྟེན། ། དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་བདག་གིས་མཆོད། །
EN
“Many people teach the emptiness of the skandhas But have not understood that selflessness; When those who have not understood are contradicted by others, They will be overpowered by anger and speak harsh words. {42}
BO
སྟོང་གསུམ་དག་ནི་མཐའ་ཡས་པ། ། རིན་པོ་ཆེ་ཡིས་ཡོངས་བཀང་སྟེ། ། སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཚོལ་བའི་ཕྱིར། ། འཇིག་རྟེན་མགོན་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱིན། ། འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་མཆོད་ཡོད་ཀྱང་། ། སུ་དག་ཆོས་རྣམས་སྟོང་རིག་ནས། ། ལུས་དང་སྲོག་ཀྱང་གཏོང་བ་ ཡི། ། མཆོད་པ་དེ་དག་བསམ་མི་ཁྱབ། ། བདེན་པའི་ཚིག་ནི་བརྗོད་པར་བགྱི། ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བདག་ལ་གསོན། ། སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། ། ཚིགས་བཅད་འདི་ཡི་དོན་རིག་བགྱི། ། བདེན་པ་གང་གིས་སངས་རྒྱས་སུ། ། འཇིག་རྟེན་མཆོད་རྟེན་བདག་འགྱུར་ན། ། བདེན་པ་ དེ་ཡིས་ས་འདི་ཡང་། ། རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཡོས་གྱུར་ཅིག ། ཚིག་འདི་དག་ནི་སྨྲས་པ་དང་། ། ས་ཡང་རབ་ཏུ་གཡོས་པར་གྱུར། ། ངོ་མཚར་གྱུར་ཅིང་རྨད་བྱུང་སྟེ། ། ལྷ་རྣམས་བྱེ་བ་རབ་ཏུ་དགའ། ། ལྷ་དང་མི་དག་དགའ་ནས་ནི། ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་སེམས་བསྐྱེད་དེ། ། དཔག་མེད་བསམ་ གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། ། ཐེག་པ་མཆོག་ལ་གནས་པར་གྱུར། ། དགེ་སློང་བདེ་བས་བྱིན་པ་ཡིས། ། ཇི་སྙེད་ཀྱི་ནི་དོན་བྱས་པ། ། དེ་ནི་མི་ཟད་བསམ་མི་ཁྱབ། ། སངས་རྒྱས་དག་གི་ཡེ་ཤེས་འཇུག ། བདེན་པ་གང་གིས་ཆོས་དེ་ནི། ། ལག་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་མེད་ན། །
EN
“There was a man who was ill and suffering physically. For many years he could not attain freedom from his illness. For a long time he was tormented by his illness, And in order to be cured he went in search of a physician. {43}
BO
བདེན་པ་དེ་ཡིས་སྔོན་ལྟར་ བདག ། ལག་པ་མྱུར་དུ་བྱུང་བར་ཤོག ། བདེན་པ་གང་གིས་ཆོས་དེ་ནི། ། བདེ་བས་བྱིན་པ་ཡོད་མ་ཡིན། ། ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་སུ་བཙལ་ན་ཡང་། ། སྟོང་པ་ཡིན་པས་མི་དམིགས་སོ། ། སྒྲ་གང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡང་། ། དེ་ནི་སྟོང་པར་རིག་པར་གྱིས། ། སྒྲ་ནི་བྲག་ཅ་ལྟ་བུ་སྟེ། ། ཆོས་རྣམས་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་གྱིས། ། ནམ་ཞིག་འཇིགས་པ་མེད་འགྱུར་ཞིང་། ། སྟོང་པ་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད། ། བདེན་པ་ཡི་ནི་ཚིག་དེ་ཡིས། ། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་འཚིག་མི་འགྱུར། ། སྲིད་གསུམ་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ། ། ལྷ་རྣམས་དང་ནི་མི་རྣམས་ཀྱང་། ། ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས། ། ཐམས་ཅད་མཉམ་པར་བཞག་པར་ཤོག ། ཇི་སྙེད་ལྷ་དང་མི་དག་གིས། ། འཚེ་བར་གྱུར་པ་ཅི་ཡོད་པ། ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས། ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་ཤོག ། ཚིགས་བཅད་འདི་དག་བཤད་པ་དང་། ། ལག་པ་ཡང་ནི་སླར་སྐྱེས་ཏེ། ། བདེ་བས་བྱིན་པ་དེ་ཡི་ལུས། ། མཚན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་བརྒྱན། ། ལྷ་ཡང་བྱེ་བ་ཕྲག་སྟོང་རྣམས། ། བར་སྣང་ལ་ནི་འདུག་ནས་སུ། ། དེ་ཚེ་མེ་ཏོག་མན་དཱ་རས། ། དགེ་སློང་དེ་ལ་འཐོར་བར་བྱེད། ། མི་མ་ཡིན་པའི་མེ་ཏོག་གིས།
EN
“Searching and searching, again and again, He found a skilled and wise physician Who had compassion for him And said, ‘Take this medicine.’ {44}
BO
། འཛམ་བུའི་གླིང་འདི་གང་བར་གྱུར། ། ལྷ་མོ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་རྣམས། ། གླུ་དབྱངས་རོལ་མོ་རབ་ཏུ་བྱེད། ། དེ་ཚེ་བདེ་བས་བྱིན་པ་ཡིས། ། སྒྲ་འདི་དག་ནི་ཕྱུང་བ་ན། ། རྣམ་འཕྲུལ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་དག ། བྱེ་བ་སྟོང་གིས་གཟིགས་པར་འགྱུར། ། རང་རང་གི་ནི་ཞིང་དག་ཏུ། ། དགེ་སློང་ཕ་དང་དགེ་སློང་མ། ། དགེ་བསྙེན་མ་དང་དགེ་ བསྙེན་ལ། ། གྲགས་པ་ཆེན་པོ་གོ་བར་མཛད། ། དགེ་སློང་བདེ་བས་བྱིན་པ་དེ། ། མཁས་ཤིང་སྟོབས་ཀྱང་ཆེ་བ་སྟེ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་ཡེ་ཤེས་ཕྱིར། ། དེས་ནི་ལག་པ་འབར་བར་བྱས། ། དེ་ཡིས་ཞིང་རྣམས་སྟོང་དག་དང་། ། གང་གཱ་ཡི་ནི་བྱེ་མ་སྙེད། ། མར་མེ་དེས་ནི་སྣང་བྱས་ཏེ། ། སྲེག་ པའི་བསྐལ་པ་བྱུང་བ་བཞིན། ། མེ་ཏོག་དང་ནི་ཕྱེ་མ་ཡིས། ། ཞིང་རྣམས་ཐམས་ཅད་གང་བར་གྱུར། ། ས་གཞི་དག་ནས་ཡན་ཆད་དུ། ། པུས་ནུབ་ཙམ་དུ་གང་བར་གྱུར། ། རིན་ཆེན་མེ་ཏོག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། ། སངས་རྒྱས་ཞིང་ནི་གང་བར་གྱུར། ། བདེ་བས་བྱིན་ལ་མཆོད་པའི་ ཕྱིར། ། ཀླུ་རྣམས་མུ་ཏིག་ཆར་པ་འབེབས། ། རིན་ཆེན་བཀོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། ། ཞིང་འདི་རབ་ཏུ་བརྒྱན་པར་གྱུར། ། བདེ་བས་བྱིན་ལ་མཆོད་པའི་ཕྱིར། །
EN
“He gave him much excellent medicine, But the sick man didn’t take the healing medicine. That was not the fault of the physician or the medicine; It was the fault of the sick person. {45}
BO
མུ་ཏིག་རིན་ཆེན་ཤིན་ཏུ་བཀྲམ། ། ལྷ་དང་ཀླུ་དང་གནོད་སྦྱིན་དང་། ། མི་འམ་ཅི་དང་ལྟོ་འཕྱེར་བཅས། ། གང་གཱ་ཡི་ནི་བྱེ་མ་སྙེད། ། བྱང་ཆུབ་མཆོག་ལ་ཞུགས་པར་གྱུར། ། བྱ་རྒོད་སྤུངས་པའི་རི་ལ་ཡང་། ། སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་སེང་གེ་ནི། ། དགེ་སློང་དག་གི་དགེ་འདུན་མདུན། ། རྒྱལ་བ་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོག་པ། ། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་སྟོང་དུ་ནི། ། བྱང་ཆུབ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། ། ང་ནི་བདེ་བས་བྱིན་པར་གྱུར། ། མ་ཕམ་པ་ནི་ དཔལ་དབྱངས་ཡིན། ། དགེ་སློང་བདེ་བས་བྱིན་པ་ནི། ། མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ཡི་ཚེ། ། བུད་མེད་དག་ཀྱང་མཐའ་ཡས་པ། ། བུད་མེད་དངོས་པོ་རྣམ་པར་ལོག ། མི་དབང་གིས་ནི་ལུང་བསྟན་ཏེ། ། དེ་དག་ཕྱིར་ཡང་ལྡོག་པ་མེད། ། འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་འདྲེན་པ་སྟེ། ། རང་འབྱུང་འགྱུར་ཞེས་ ལུང་ཡང་བསྟན། ། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་ཡི། ། མཁས་པས་མདོ་སྡེ་འདི་ཐོས་ནས། ། ལུས་ལ་ཕངས་པར་མ་བྱེད་པར། ། ཆོས་འདི་རྗེས་སུ་བསླབ་པར་གྱིས། ། བདེ་བས་བྱིན་གྱི་ལེའུ་སྟེ་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཟླ་འོད་གཞོན་ནུར་ གྱུར་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ།
EN
“In the same way, those who have entered homelessness in this teaching, Who know of the strengths, the dhyānas, and the powers But do not dedicate themselves to meditation, Are not endeavouring in what is correct, so how could they attain nirvāṇa? {46}
BO
གཞོན་ནུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་འདོད་པ་དང་། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་གནས་ན་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པའམ་ཟང་ཟིང་ གི་སྦྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེས་སྦྱིན་པ་དེ་ཡང་བསྔོ་བ་བཞིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ། ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཐབས་ལ་མཁས་པ་གང་གིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་ རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཐབས་མཁས་པ་དེ་དག་ཐོབ་པར་འགྱུར་བར་སྦྱིན་པ་འདིའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྔོ་བ་དང་པོའོ། ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གང་དག་ལས་ཐབས་མཁས་པ་ཐོས་ཤིང་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱ་བ་དང་འཆང་བ་དང་ཀློག་པར་འགྱུར་བ་ དང་།
EN
“All phenomena are always empty by nature. The heirs of the jinas have eliminated all things. The entirety of existence has always been empty. The emptiness of the tīrthikas is limited. {47}
BO
གང་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེ་དག་དང་བདག་རྟག་ཏུ་འགྲོགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དེ་ལྟར་སྦྱིན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྔོ་བ་གཉིས་པའོ། ། ལོངས་སྤྱོད་ཐོབ་པ་གང་འཇིག་ རྟེན་ཐམས་ཅད་འཚོ་བར་འགྱུར་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ཐོབ་པ་དེ་དག་དང་བདག་ཕྲད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དེ་ལྟར་སྦྱིན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྔོ་བ་གསུམ་པའོ། ། བདག་གི་ལུས་གྲུབ་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཕན་གདགས་པ་དང་། ཟང་ཟིང་གི་ཕན་གདགས་ པ་དང་ཕན་གདགས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཕན་འདོགས་པར་འགྱུར་བའི་བདག་གི་ལུས་གྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྦྱིན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྔོ་བ་བཞི་པ་སྟེ། གཞོན་ནུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བསྔོ་བ་འདི་བཞིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་བསྔོ་བར་བྱའོ། ། གཞན་ཡང་གཞོན་ནུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡང་རུང་ཁྱིམ་པ་ཡང་རུང་སྟེ།
EN
“The wise do not argue with fools, They politely avoid them; Thinking, ‘They come to me with malicious intent,’ They do not engage with the Dharma of fools. {48}
BO
ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་འདོད་པ་དང་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་ ལ་གཡོ་མེད་པས་བསྟེན་པར་བྱ། བསྙེན་པར་བྱ། རིམ་གྲོ་བྱའོ། ། དེ་ལ་གཡོ་མེད་པ་དེ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་འཛིན་པའི་དགེ་སློང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ན་བར་གྱུར་ཅིང་ནད་མི་བཟད་པས་བཏབ་པར་གྱུར་པ་ལ་རང་གི་ཤ་དང་ཁྲག་གིས་ཀྱང་དགེ་སློང་དེ་ན་བ་དེ་ལས་བསླང་བར་ སྤྲོ་བར་བྱའོ། ། གཞོན་ནུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་འདོད་པ་དང་། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་གཡོ་བ་མེད་ཅིང་འཇིགས་པ་མེད་པས་རང་གི་ཤ་ དང་ཁྲག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་བཏང་སྟེ། དགེ་སློང་ཆོས་སྨྲ་བ་ན་བ་ལས་བསླང་བར་བྱའོ། ། གཞོན་ནུ་རྣམ་གྲངས་དེས་འདི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གཞོན་ནུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བས་ཀྱང་ཆེས་གྲངས་མེད་པ། ཡངས་པ། ཚད་མེད་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ།
EN
“Knowing the nature and dispositions of fools, The wise do not associate with fools. Whenever they associate well with them Those fools eventually turn into enemies. {49}
BO
དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་ བཅོམ་ལྡན་འདས་སྨོན་ལམ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ། གཞོན་ནུ་སྨོན་ལམ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་རྒྱལ་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་གང་གི་ ཉིན་པར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དེའི་ཉི་མ་མ་འདས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཕྲུལ་པ་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མངོན་པར་སྤྲུལ་ནས་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་འདུལ་བ་བྱས་ཏེ། ཟག་པ་ཟད་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལ་བཀོད་ནས་སེམས་ ཅན་ཚད་མེད་པ་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ལ་བཀོད་ནས་ཉི་མ་དེ་མ་འདས་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེའི་དམ་པའི་ཆོས་ལོ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དུ་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། །
EN
“The wise do not depend upon the foolish. The wise and the foolish have different natures. The nature of the foolish is naturally contrary, So the wise do not have ordinary people as friends. {50}
BO
གཞོན་ནུ་བཅོམ་ ལྡན་འདས་སྨོན་ལམ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་རྒྱལ་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ནུབ་པའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མར་གྱུར་པ་ན་དགེ་སློང་དམིགས་པའི་ལྟ་བ་ཅན་མང་པོ་བྱུང་སྟེ། དེ་དག་འདི་ལྟ་བུའི་མདོ་སྡེ་ལ་མི་སྲེད་ མི་མོས་ཤིང་ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད། སྤོང་བར་བྱེད་དེ། མདོ་སྡེ་འདི་ལྟ་བུ་འཛིན་པའི་དགེ་སློང་དག་ལ་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་ཅིང་སྲོག་ཀྱང་གཅོད་པར་བྱེད་དེ། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ཆགས་པ་དེ་དག་གིས་མདོ་སྡེ་འདི་ལྟ་བུ་འཛིན་པའི་དགེ་སློང་སྟོང་སྲོག་བཅད་པར་གྱུར་ཏོ། ། གཞོན་ནུ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ ན་རྒྱལ་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ཞེས་བྱ་བ་འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་དབང་བ། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། གཞོན་ནུ་ཡང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་དགེ་སློང་ཡང་དག་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་འཛིན་པ། ཆོས་སྨྲ་ བ་རྒྱལ་པོ་དེའི་ཕོ་བྲང་དུ་འགྲོ་ཞིང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བྱེད་པ། ཕན་པར་འདོད་པ། སྙིང་བརྩེ་བ་དོན་དུ་འདོད་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ།
EN
“They may speak with words about the Dharma But do not believe it, showing their anger and aggression. Such is the Dharma of fools, and knowing this to be so The wise do not rely on it. {51}
BO
རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་དེ་ལ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་བལྟ་བས་མི་ངོམས་ཏེ་རྟག་ཏུ་འདོད་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ཡང་བསྟན་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་བྱ་བ་དང་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་དང་། བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་དང་ཡོངས་སུ་དྲི་བ་དང་། གཟུང་བ་དང་ཚིག་གིས་གོ་བར་བྱེད་ནུས་ཤིང་དགེ་སློང་ཆོས་སྨྲ་བ་དེ། སེམས་ཅན་དག་གི་གཡོ་བ་དང་སྤྱོད་ལམ་དང་མོས་པ་དང་ཁམས་དང་བག་ཆགས་ལ་མཁས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་སྟོབས་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རིམ་པ་ཤེས་ཤིང་ ཁམས་དང་བག་ཆགས་ལ་ཡང་མཁས། བདེན་པ་དང་མཚམས་སྦྱར་བ་ལ་ཡང་མཁས། མཚམས་དབྲལ་བ་དང་ཚིག་གི་ལན་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ་ཡང་མཁས། སྤོབས་པ་ཟབ་ཅིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འདུལ་བའི་ཆོ་ག་ལ་ཡང་མཁས། གསོང་པོར་སྨྲ་ཞིང་བཞིན་ལ་ཁྲོ་གཉེར་མེད་པ། སེམས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ལ་གནས་པ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་བརྩོན་པ། ཕ་རོལ་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མ་ནོན་པ་ཡིན་ནོ། ། གཞོན་ནུ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱི་བུ་མོ་སྐྱེས་ནས་ལོ་བཅུ་དྲུག་ལོན་པ། བྱད་བཞིན་བཟང་ཞིང་མཛེས་ལ་བལྟ་ན་སྡུག་པ། ཁ་དོག་བཟང་ཞིང་རྒྱས་པའི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཡེ་ཤེས་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ།
EN
“The foolish are in accord with other fools Like impurity with other impurities. The wise are in accord with other wise people Like butter is with ghee. {52}
BO
དེའི་སློབ་དཔོན་ནི་དགེ་སློང་ཡང་དག་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ། ཡང་དག་པར་གཟེངས་སྟོད་པ། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པ། ཡང་ དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། ། གཞོན་ནུ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དགེ་སློང་ཆོས་སྨྲ་བ་དེའི་བརླ་གཉིས་ལ་འབྲུམ་བུ་མེ་དབལ་ནག་པོ་ཆེན་པོ་གསོ་དཀའ་ཞིང་སྨན་དཀོན་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། ན་བ་དེ་སྨན་པ་དག་གིས་སྤངས་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་བཙུན་མོའི་འཁོར་ དང་བཅས་པ་སྲས་དང་སྲས་མོ་དང་ཞབས་འབྲིང་བར་བཅས་པ་དགེ་སློང་དེ་ན་བར་རིག་ནས་རབ་ཏུ་ངུ་ཞིང་མཆི་མ་བྱུང་ངོ་། ། བུད་མེད་བརྒྱད་ཁྲིར་བཅས་པ་དང་གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མི་རྣམས་སུ་བཅས་པ་དང་ཡུལ་འཁོར་བ་དང་གྲོང་འདབ་པ་དང་ཡུལ་གྱི་མི་དང་རྩིས་པ་དང་བློན་པོ་དང་བློན་པོ་ཆེན་པོ་དང་ སྒོ་བ་དང་འཁོར་རྣམས་སུ་བཅས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དགེ་སློང་དེ་ན་བར་ཐོས་ནས་རབ་ཏུ་ངུ་ཞིང་མཆི་མ་འབྱིན་ཏེ། དགེ་སློང་འདི་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་གྱུར་ཏ་རེ་ཞེས་སྐད་འཛེར་ཏོ། །
EN
“They do not examine the faults of saṃsāra; They pay no attention to the ripening of karma; They have no faith in the words of the buddhas: Those fools will be sliced and cut into pieces. {53}
BO
གཞོན་ནུ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་ཡེ་ཤེས་སྟོབས་ལ་ལྷ་མོ་སྔོན་སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་སུ་གྱུར་པ་ ཞིག་ཡོད་དེ། དེ་རྒྱལ་པོ་དེའི་ཕྱི་བཞིན་འབྲང་བས་རྨི་ལམ་དུ་བསྟན་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་གལ་ཏེ་དགེ་སློང་འདི་ལ་མིའི་ཤ་དང་ཁྲག་སར་པ་མ་རུལ་པས་འབྲུམ་བུ་མེ་དབལ་ནག་པོ་འདི་ལ་བྱུགས་ཏེ། མིའི་ཤ་སར་པ་མ་རུལ་པ་ལས་རོ་སྣ་ཚོགས་སུ་གཡོས་བྱས་ཏེ་བྱིན་ན་དགེ་སློང་འདི་ ནད་འདི་ལས་འཚོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་མཚན་མོ་དེ་འདས་པ་དང་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་ལས་སད་དེ་བཙུན་མོའི་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་འོངས་ནས་རྨི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་དེ་དག་བཙུན་མོའི་འཁོར་རྣམས་ལ་བཟླས་ཏེ། ངའི་རྨི་ལམ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་མཐོང་ངོ་ ཞེས་བཟླས་ནས་གོ་བར་བྱས་ན། གཞོན་ནུ་དེ་ལྟར་བུད་མེད་ཀྱི་ཁྱིམ་དེ་དང་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དེ་ནས་དགེ་སློང་དེ་ལ་རྩི་དེ་སྦྱིན་པར་སུ་ཡང་སྤྲོ་བ་མེད་དོ། ། རྒྱལ་པོའི་བུ་མོ་ཡེ་ཤེས་ལྡན་ཡང་རྨི་ལམ་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་རྨིས་ནས་སད་པ་དང་བཙུན་མོའི་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་སོང་སྟེ།
EN
“They have obtained a human life that is difficult to obtain, But they have not become skilled in any craft. They have become poor without any wealth. In order to have a livelihood they become mendicants. {54}
BO
རྨི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་དེ་ དག་མ་དང་ཞབས་འབྲིང་བ་རྣམས་ལ་གཏམ་བྱས་ཀྱང་དགེ་སློང་དེ་ལ་རྩི་དེ་སྦྱིན་པར་སུ་ཡང་སྤྲོ་བ་མེད་དོ། ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོའི་སྲས་མོ་ཡེ་ཤེས་ལྡན་དེ་དགའ་ཞིང་མགུ་ཡི་རངས་ཤིང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་མོས་པ་དང་ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ནས་འདི་ལྟ་བུར་བརྩོན་པར་བྱས་ཏེ། འདི་ལྟར་བདག་གིས་རྩི་ འདི་དག་བདག་གི་ལུས་ལས་བཅད་དེ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཁྲག་སར་པ་དང་ཤ་སར་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ན་བདག་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་གཞོན་ཞིང་ཆུང་སྟེ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་ལ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ བཙལ་བར་འདོད་པས་ཆོས་སྨྲ་བ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ལ་བདག་གི་ལུས་ཀྱི་ཤ་དང་ཁྲག་ཕུལ་ཏེ། དགེ་སློང་འདི་ཅི་ནས་ནད་འདི་ལས་སོས་པར་བྱའོ་སྙམ་མོ། ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོའི་བུ་མོ་ཡེ་ཤེས་ལྡན་དེ་རང་གི་གནས་སུ་སོང་ནས་མཚོན་རྣོན་པོ་ཐོགས་ཏེ་ཆོས་ལ་ཞུགས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ བདག་གི་བརླ་ལས་ཤ་བཅད་ནས། རོ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་གྱ་ནོམ་པར་གཡོས་བྱས་ནས། ཁྲག་ཀྱང་ཐོགས་ཏེ་འཕགས་པ་དེའི་དྲུང་དུ་སོང་ནས་རྒྱལ་པོ་ཡེ་ཤེས་སྟོབས་ཀྱི་མདུན་དུ་འདུག་སྟེ།
EN
“Having become mendicants in this teaching of the Buddha, They become attached to their robes and alms bowls. They fall under the influence of bad companions, And they do not practice the teaching of the Sugata. {55}
BO
ཁྲག་གིས་འབྲུམ་བུ་མེ་དབལ་ནག་པོ་དེ་བྱུགས་ནས། གཡོས་ལེགས་པར་བྱས་པའི་ཟས་དེ་ དགེ་སློང་དེ་ཟར་བཅུག་སྟེ། འདྲངས་པར་བྱེད་ཅིང་ལེགས་པར་བསྟབས་སོ། ། དེ་ནས་དགེ་སློང་དེ་མི་ཤེས་མ་རིག་མ་དོགས་པས་ཟས་དེ་ཟོས་སོ། ། ཟས་དེ་ཟོས་མ་ཐག་ཏུ་དགེ་སློང་དེའི་ན་ཚ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་གྱུར་ཏེ་ནད་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སོས་སོ། ། དེ་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་བྲལ་ཞིང་བདེ་བ་ དང་ལྡན་པས་དེ་ལྟ་དེ་ལྟ་བུར་ཆོས་བསྟན་ཏེ། བཙུན་མོའི་འཁོར་དེ་དང་གྲོང་པ་དང་ཡུལ་མི་དང་ཡུལ་འཁོར་བ་འདུས་པ་དེ་དག་ལས་སྲོག་ཆགས་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེས་སོ། ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཡེ་ཤེས་སྟོབས་ཀྱིས་བདག་གི་བུ་མོ་ལ་ཚིགས་ སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། ། བུ་མོ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁྲག་འདི་ག་ལས་རྙེད། ། མི་ཡི་ཤ་འདི་དག་ཀྱང་གང་ནས་བླངས། ། བུ་མོ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁ་ཟས་འདི་བྱས་པས། ། ཆོས་སྨྲ་འདི་ཡང་འདི་ལྟར་བདེ་བར་གྱུར། ། སྣ་ཚོགས་བྲོ་དང་ལྡན་པའི་གཡོས་བྱས་པ། ། བསད་པ་ཡིན་ནམ་ དེ་སྟེ་ཤི་བ་རྙེད། ། བུ་མོ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁྲག་འདི་ག་ལས་རྙེད། ། དེས་ནི་སྡིག་པའི་ནད་ལས་འདི་ཐར་བྱས། ། བུ་མོ་དེས་ནི་ཕ་ཡི་ཚིག་ཐོས་ནས། །
EN
“They are not observant of their own conduct. Such fools do not perceive the states of their minds. Day and night they do not follow the discipline, And they do not abhor the path of bad actions. {56}
BO
བུ་མོ་ཡེ་ཤེས་ལྡན་གྱིས་འདི་སྐད་སྨྲས། ། ཞུམ་སེམས་མེད་པར་ཚིག་ཀྱང་རབ་སྨྲས་ཏེ། ། བདག་ནི་ཅི་མཆི་ཡབ་ཁྱོད་གསན་དུ་གསོལ། ། ལྷ་ ཡིས་བསྟན་པའི་རྨི་ལམ་དག ། བདག་གིས་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ་ཡབ། ། ས་ཡི་བདག་པོ་བདག་ལ་གསོན། ། ཡང་དག་དོན་ནི་མཁྱེན་པར་མཛོད། ། ལྷ་དེས་བདག་ལ་འདི་སྐད་སྟོན། ། མི་ཡི་ཤ་དང་ཁྲག་རྣམས་ནི། ། དགེ་སློང་འདི་ལ་སུས་བྱིན་ན། ། སྡིག་པའི་ནད་ལས་ཐར་བར་འགྱུར། ། བདག་ནི་མལ་ནས་ལངས་ནས་སུ། ། བཙུན་མོའི་འཁོར་དུ་མཆིས་ནས་ནི། ། བདག་གིས་དེ་ཚེ་རྨི་ལམ་རྣམས། ། མ་ཡི་གཙོ་ལ་བཟླས་ཤིང་སྨྲས། ། བྲན་མོ་རྣམས་ལ་བདག་གིས་བསྒོ། ། འདི་ལྟ་བུ་དག་སུ་བྱེད་ནུས། ། མི་ཡི་ཁྲག་དང་ཤ་རྣམས་ནི། ། ཁུ་བར་བཙོས་པ་ གཡོས་བྱས་ཏེ། ། ཟས་སུ་རབ་ཏུ་སྦྱིན་བྱ་ཞིང་། ། ཁྲག་དག་གིས་ཀྱང་བྱུགས་ནས་སུ། ། མེ་དབལ་ནག་པོ་འདི་ལས་ཀྱང་། ། དགེ་སློང་ཇི་ལྟར་ཐར་བར་བྱ། ། ཆོ་ག་མྱུར་དུ་མ་བྱས་ན། ། རྩི་སྨན་དག་ནི་མ་བྱས་པས། ། དགེ་སློང་འདི་ནི་ནད་འདི་ཡིས། ། མྱུར་དུ་འཆི་བའི་དུས་ བྱེད་འགྱུར། ། རང་གི་ཤ་དང་ཁྲག་གཏོང་བ། ། སྲིད་པ་གསུམ་ན་སེམས་ཅན་གང་། ། མཁས་པ་སུ་ཞིག་འདི་མཐོང་ནས། །
EN
“They do not restrain their body and mind. There is nothing that they will not say. They are always looking for faults in others, And criticize any mistake they make. {57}
BO
ལུས་ལ་ཡང་ནི་གནས་པར་བྱེད། ། བཙུན་མོའི་འཁོར་དུ་བདག་གིས་གོ་བར་བགྱིས། ། བུད་མེད་གཅིག་ཀྱང་སྦྱིན་ཞེས་མི་མཆི་ནས། ། བདག་ལ་དགེ་ སློང་དེ་ཕངས་བདག་ཕངས་ཀྱང་། ། བྱང་ཆུབ་ཕྱིར་ནི་བདག་གིས་ཤ་ཁྲག་བཏང་། ། བྱང་ཆུབ་ཞི་བ་མྱ་ངན་མེད་ཚོལ་བ། ། དེ་དག་ལུས་ལ་མོས་ཤིང་རྟེན་པ་མིན། ། བདག་ཉིད་ལ་ཡང་རྡུལ་ཙམ་ཕངས་པ་མེད། ། བདག་ཉིད་བཏང་ཡང་ཡིད་ནི་མི་དགའ་མེད། ། བཙུན་མོའི་འཁོར་ རྣམས་དེ་ཐོས་ནས། ། ཐམས་ཅད་རྨུགས་པ་བཞིན་དུ་གྱུར། ། བྱ་བ་དེ་དག་སྦྱར་བར་ནི། ། སུ་ཡང་སྤྲོ་བར་མ་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ནས་བདག་གི་སེམས་སྐྱེས་པ། ། དགེ་སློང་འདི་ནི་ཟས་བྱིན་ཏེ། ། བདག་གི་ཤ་ཡང་བཅད་ནས་ནི། ། ཁྲག་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བསྐུ་བར་བྱ། ། བདག་གི་ བརླ་ལས་ཤ་བཅད་དེ། ། ཤ་རྣམས་དང་ནི་ཁྲག་བླངས་ནས། ། ཤ་ཡི་སྣ་གུ་བདག་གིས་བསྐལ། ། བྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་གཡོས་ལེགས་བགྱིས། ། དགེ་སློང་ན་བ་དེ་ལ་ནི། ། མི་ཤ་ཡི་ནི་ཁ་ཟས་དང་། ། ཁྲག་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བྱུག་པ་དག ། བདག་གིས་ཡབ་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་སྩལ། ། མི་ཡི་བདག་ པོ་བདག་གི་ཚིག་ལ་གསོན། ། ས་བདག་མི་ཤ་དག་ནི་མ་རྙེད་ནས། ། བདག་གི་བརླ་ལས་ཤ་དག་བཅད་ནས་སུ། །
EN
“Such fools have attachment to food. They know no limit to their eating. They obtain their food through the Buddha’s merit, But these fools do not keep that in mind. {58}
BO
དེ་བསྒྲུབས་ཆོས་སྨྲ་འདི་ལ་སྩལ་པ་ལགས། ། བདག་གིས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་དོན་ཕྱིར་དུ། ། རང་གི་ལུས་ཀྱིས་དོན་ཆེན་འདི་དག་བགྱིས། ། དགེ་སློང་འདི་ཡང་ཐར་ བགྱིས་མི་བདེ་མེད། ། བདག་གི་བསོད་ནམས་དག་ནི་ཚད་མེད་བགྱིས། ། བུ་མོ་དེ་ལ་རྒྱལ་པོས་འདི་སྐད་སྨྲས། ། བུ་མོ་ཁྱོད་ཀྱིས་རྩིར་ནི་བྱ་བའི་ཕྱིར། ། ཇི་ལྟར་ལུས་ལས་རང་གི་ཤ་བཅད་ན། ། ཁྱོད་ཀྱི་ལུས་ལ་ན་ཚར་མ་གྱུར་ཏམ། ། རྒྱལ་པོའི་བུ་མོ་བློ་ལྡན་འཇིགས་མེད་པས། ། དེ་ཚེ་ སྨྲས་པ་རྒྱལ་པོ་ས་བདག་གསོན། ། ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་བསམ་ཡས་དེ་འདྲ་བས། ། དེ་དག་གསན་ནས་ཚུལ་བཞིན་མཁྱེན་པར་མཛོད། ། ཡབ་ཅིག་སྡིག་པའི་ལས་རྣམས་བགྱིས་པ་ཡིས། ། སེམས་ཅན་སེམས་དམྱལ་མི་བཟད་ལྟུང་གྱུར་ཏེ། ། ཤ་མེད་གྱུར་ནས་ཕྱིར་ཡང་ཤ་དག་སྐྱེ། ། ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་གཟིགས། ། སྡིག་པའི་ལས་ཀྱིས་ཤ་ཁྲག་མེད་གྱུར་ཅིང་། ། སྐད་ཅིག་ཏུ་ཡང་ཤ་ཁྲག་འབྱུང་འགྱུར་ན། ། དགེ་བའི་ལས་དང་མོས་པ་དེ་དག་ལས། ། ཤ་དང་ཁྲག་རྣམས་སྐྱེ་བ་སྨོས་ཅི་འཚལ། ། ཤ་བཅད་བདག་ལ་ན་ཚ་མ་མཆིས་ཏེ། ། ཁྲག་ ཕྱུང་བདག་ལ་གཡོ་བ་ཡོང་མ་མཆིས། ། བདག་གི་ཤ་རྣམས་ཐམས་ཅད་བཅད་ན་ཡང་། །
EN
“When they find food that is delicious and pleasing, They consume it without engaging in the discipline. For them that food becomes poison, Like an unclean lotus stem for an elephant calf. {59}
BO
ཆོས་ཀྱི་ལུས་ལ་རྨ་དང་སྐྱོན་མ་མཆིས། ། བདག་གིས་ཆོས་ལ་དགའ་བ་མཆོག་བསྐྱེད་ནས། ། རང་གི་བརླ་ལས་ཤ་བཅད་རབ་ཏུ་སྩལ། ། རྨ་དང་སྡུག་བསྔལ་བདག་ལ་མ་མཆིས་ཏེ། ། བདག་ གི་ལུས་ཀྱང་སྔོན་གྱི་བཞིན་དུ་གྱུར། ། འདི་འདྲ་བ་ཡི་ཆོས་སྨྲ་འདི་ལྟ་བུ། ། བརྒྱ་ལམ་ན་ཡང་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་འབྱུང་། ། ཡབ་ཅིག་ཨུ་དུམ་བཱ་རའི་མེ་ཏོག་བཞིན། ། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་མང་ལ་རེས་འགའ་གདའ། ། ཇི་ལྟར་འཛམ་བུའི་ཆུ་བོ་གསེར་འབར་བ། ། སེམས་ཅན་ལྟ་བས་ ངོམས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ། དེ་བཞིན་དུ་ནི་ཆོས་སྨྲ་དེ་འདྲ་བ། ། ལྷ་དང་མི་དག་མཐོང་བས་ཆོག་མི་ཤེས། ། སྐྱེ་བོ་སྐོམ་པ་དང་བའི་ཆུ་འཐུངས་ནས། ། སྐོམ་པས་གདུངས་པ་སྐོམ་པ་མེད་པར་འགྱུར། ། དེ་བཞིན་ཆོས་སྨྲ་མཁས་པ་འདི་དག་ཀྱང་། ། ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིས་སྲོག་ཆགས་སྲེད་པ་ སེལ། ། དགེ་སློང་མི་བཟད་ན་བ་འདི་ལ་ཡང་། ། ཤ་དང་ཁྲག་ནི་བདག་གིས་རབ་ཏུ་བཏང་། ། ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་མེ་དབལ་རབ་ཞི་སྟེ། ། བདག་གིས་སངས་རྒྱས་བསྔགས་པའི་རིམ་གྲོ་བགྱིས། ། མང་དུ་ཐོས་ཤིང་སྤྱོད་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ། ཏིང་འཛིན་དམ་པ་འདི་ནི་འཛིན་པ་ལ། ། འདི་ལྟར་བདག་ གིས་རང་གི་ཤ་བཏང་བས། །
EN
“The wise, the sagacious, the realized Also eat food that is pure and pleasing, But they have no attachment to it. They eat without clinging, maintaining the discipline. {60}
BO
ཆོས་འདི་རྣམས་ཀྱང་བདག་གིས་ཐོབ་པར་ཤོག ། ཇི་ལྟར་སྤོས་རབ་དྲི་ཞིམ་ཡིད་འོང་བ། ། དུས་འབྲང་དང་ནི་ཙན་དན་དམར་པོ་ཡི། ། དྲི་དག་ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་སུ་ལྡང་བ་ལྟར། ། ཆོས་སྨྲ་དེ་ཡི་དྲི་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། ། ཇི་ལྟར་རི་རབ་ཕྱོགས་སུ་རབ་སྣང་ ཞིང་། ། ཀུན་ནས་མཛེས་པ་མཐོང་ན་དགའ་བར་འགྱུར། ། ཕྱོགས་སུ་རབ་ཏུ་སྣང་ཞིང་གསལ་བར་བགྱིད། ། དེ་བཞིན་ཆོས་སྨྲ་འདི་ཡང་རི་རབ་འདྲ། ། ཇི་ལྟར་མཆོད་རྟེན་ལ་ལ་ཞིག་པ་ནི། ། སྐྱེས་བུ་མཁས་པས་བཅོས་ཤིང་སླར་བསླང་སྟེ། ། མཆོད་རྟེན་དེ་ལ་དད་པར་བགྱིད་པ་ནི། ། དེ་ལྟར་བསླང་བ་དེ་ཡང་དེ་ཡི་རྒྱུ། ། དེ་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་ན་བ་ཡང་། ། ཆོས་ལ་གུས་པར་རང་གི་ཤ་དང་ནི། ། ཁྲག་གིས་བྱུག་པ་དག་གིས་ཐར་བར་བགྱིས། ། འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་བདག་གིས་མར་མེ་བལྟམ། ། དགེ་སློང་འདི་ནི་འཆི་བའི་དུས་བགྱིས་ན། ། འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་ ཏིང་འཛིན་སྒྲ་ཡང་ནི། ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྟག་ཏུ་ནུབ་པར་འགྱུར། ། འདི་གསོས་པས་ནི་ཏིང་འཛིན་རྣམས་ཀྱང་འཐོབ། ། དགེ་སློང་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་སྐྱབས། ། འཇིག་རྟེན་ལྡོངས་པ་དག་ལ་མིག་སྦྱིན་པ། ། འདོད་ཆགས་དང་ནི་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་ལ། །
EN
“The wise, sagacious, and realized Say ‘welcome’ when the foolish come, Bringing them closer with pleasant words, And maintaining compassion for them; {61}
BO
སྨན་ པའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་གསོ་བར་བགྱིད། ། ཆེན་པོར་གྱུར་པར་རྟག་ཏུ་སེམས་གནས་ཏེ། ། དེ་ཡི་སྤྱོད་པ་དག་ནི་ཚད་མི་རྙེད། ། ངེས་པའི་དོན་དང་ཚིག་ལ་ཤིན་ཏུ་བསླབས། ། ཕ་རོལ་རྒོལ་བ་ཀུན་གྱིས་ཟིལ་མི་ནོན། ། ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་རིམ་གྲོ་མཆོག་བགྱིས་པས། ། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་ནི་སྟོང་དུ་ ཡང་། ། བདག་ལ་ཕྱིར་ཡང་ལོག་ལྟུང་འཇིགས་མ་མཆིས། ། བུད་མེད་དངོས་པོར་བདག་ནི་ཕྱིས་མི་འགྱུར། ། དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཟླ་འོད་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། གཞོན་ནུ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་སྤྱད་པ་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ འདི་ཐོས་ནས་ཆོས་སྨྲ་བ་ན་བ་ལ་སྨན་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པས་རིམ་གྲོ་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་ཞིང་བདག་གི་ཤ་དང་ཁྲག་གིས་ཀྱང་རིམ་གྲོར་བྱས་ཏེ། ཐ་ན་སོར་མོ་གཅིག་ཙམ་སྦྱིན་པས་ཀྱང་འགྲོ་བའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་ལ་རིམ་གྲོར་བྱའོ། ། དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཟླ་འོད་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་སྔོན་བྱུང་ བའི་གཏམ་ངེས་པར་བསྟན་པ་འདི་རྒྱ་ཆེར་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ། ། གང་གིས་གང་གཱའི་བྱེ་སྙེད་སངས་རྒྱས་ཞིང་། །
EN
“They are kind and helpful to them. But the foolish are happy when harm comes to the wise. Because of such faults, the wise avoid the foolish And live alone like deer in the forest. {62}
BO
རིན་ཆེན་བཀང་ནས་འདྲེན་ལ་ཕུལ་བ་བས། ། གང་གིས་རྐང་པའི་སོར་མོ་གཅིག་བྱིན་ན། ། དེ་བས་བསོད་ནམས་མཆོག་འདི་བྱེ་ བྲག་འཕགས། ། བུ་མོ་དེ་ནི་འདི་ནས་ཤི་འཕོས་ནས། ། སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་སྟོང་དག་མཐོང་བར་གྱུར། ། ཀུན་གྱི་བསྟན་པ་ལ་ཡང་རབ་བྱུང་ནས། ། ཏིང་འཛིན་ཞི་བའི་མཆོག་འདི་རབ་ཏུ་བཟུང་། ། རྐང་གཉིས་གཙོ་བོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་འདས་པ་ཕྱི་དུས་ན། ། དེ་ནི་ རྟག་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་གྱུར་ཏེ། ། བདེ་གཤེགས་སྲས་མོ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་མེད། ། མར་མེ་མཛད་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡི། ། བསྟན་པ་ལ་ཡང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད། ། དེར་ཡང་བུད་མེད་དངོས་པོ་བསྒྱུར་ནས་སུ། ། དེ་ཚེ་དེ་ནི་དགེ་སློང་ཆོས་སྨྲར་གྱུར། ། རྟག་ཏུ་དམ་པའི་ཆོས་ ནི་ཡོངས་འཛིན་པ། ། མི་དབང་ཡེ་ཤེས་སྟོབས་ནི་བྱམས་པ་ཡིན། ། མར་མེ་མཛད་ནི་ཆོས་སྨྲ་དེར་གྱུར་ཏེ། ། དེ་ཚེ་ང་ནི་རྒྱལ་པོའི་བུ་མོར་གྱུར། ། ལྷ་མོ་སྔོན་གྱི་སྣག་གི་གཉེན་གྱུར་པ། ། མི་དབང་ཡེ་ཤེས་སྟོབས་ཀྱི་ཕྱིར་འབྲང་ཞིང་། ། རྒྱལ་པོའི་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་སྟོན་པ་ནི། ། མི་འཁྲུགས་སྤྱད་པ་སྤྱོད་ཚེ་དེར་གྱུར་ཏོ། ། ཏིང་འཛིན་འདི་ནི་རབ་ཏུ་འདོད་པའི་ཕྱིར། །
EN
“The wise, knowing these kinds of defects, Do not associate with fools. They think, ‘If I depend on those who have no wisdom, There will be no higher rebirth, let alone the attainment of enlightenment.’ {63}
BO
གཡོ་སྒྱུ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་སུ། ། བདག་གི་ཤ་དག་དང་ནི་ཁྲག་གིས་ཀྱང་། ། ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་ངས་ཀྱང་རིམ་གྲོར་བྱས། ། དགེ་སློང་ན་བ་ན་ཚས་གཟིར་བ་དེ། ། གང་དག་མཐོང་ནས་དེ་ཚེ་ངུས་པ་ཡང་། ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་དེ་དག་རབ་གྱུར་ཏེ། ། ལོག་པར་ལྟུང་བའི་སར་ནི་ཡོང་མ་སོང་། ། དེ་དག་རྟག་ཏུ་མིག་ཀྱང་ན་བ་མེད། ། ཀླད་པའི་ནད་མེད་རྣ་བའི་ནད་མེད་དེ། ། སྣ་ཡི་ནད་མེད་ལྕེ་ཡི་ནད་ཀྱང་མེད། ། སོ་ཡང་ན་བར་ནམས་ཀྱང་མ་གྱུར་ཏོ། ། དགེ་སློང་ན་བ་དེ་ཚེ་སུས་བསྙེན་པ། ། དེ་དག་རྟག་ཏུ་ཀུན་ནས་མཛེས་པར་གྱུར། ། སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་བསོད་ནམས་བརྒྱ་པའི་མཚན། ། དཔལ་དང་གཟི་བརྗིད་དག་གིས་ལུས་ཀྱང་འབར། ། དེ་དག་ང་ཡི་བསྟན་ལ་རབ་བྱུང་ནས། ། རབ་ཏུ་འཇིག་དུས་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་འདི། ། དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་མཛོད་ཀྱང་བཟུང་ནས་ནི། ། སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་སྟོང་དག་མཐོང་བར་འགྱུར། ། བྱང་ཆུབ་མཆོག་འདི་ལེགས་པར་བཟུང་ནས་སུ། ། རྟག་ཏུ་རི་མོ་བྱས་ཤིང་བཅང་བྱས་ན། ། དེ་དག་སྐྱེ་དགུའི་དོན་ཆེན་བྱས་ནས་ནི། ། མི་ཡི་གཙོ་བོ་མི་འཁྲུགས་མཐོང་བར་འགྱུར། ། དེ་དག་སྤྱོད་པ་བླ་མེད་འདི་ཐོས་ནས། ། དགའ་བ་ཟང་ཟིང་མེད་པ་འཕགས་པ་འཐོབ། །
EN
“The wise reach enlightenment by putting into practice The samādhi of dwelling in love, Of dwelling in compassion, of acting with joy, And with constant equanimity toward all existences. {64}
BO
དེ་དག་བདག་གི་སྔོན་སྤྱད་ཐོས་ནས་ནི། ། སངས་རྒྱས་དག་ལ་མཆོད་པ་རྒྱ་ཆེར་བྱེད། ། དགེ་སློང་མཁས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་མཐོང་ནས། ། གཡོ་མེད་པར་ནི་རྟག་ཏུ་བསྙེན་པར་བྱ། ། ཞེ་སྡང་ ཐ་བ་དག་ཀྱང་རྣམ་སྤངས་ཏེ། ། དགེ་སློང་ཆོས་སྨྲ་རྟག་ཏུ་བསྙེན་པར་གྱིས། ། གནོད་སེམས་ཁྲོ་བ་དག་ཀྱང་རྣམ་སྤངས་ལ། ། ང་ཡི་སྲས་པོ་ཆོས་སྐྱོང་མཆོད་པར་གྱིས། ། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་མང་པོར་ལོང་བ་དང་། ། ལོག་པར་ལྟུང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་གྱུར་ཏ་རེ། ། གཅིག་ལ་གཅིག་ ཀྱང་གནོད་སེམས་བྱས་ན་ནི། ། དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐོས་པ་སྐྱོབ་མི་ནུས། ། བསམ་གཏན་མི་སྐྱོབ་དགོན་གནས་སྐྱོབ་མི་ནུས། ། སྦྱིན་པ་མི་སྐྱོབ་སངས་རྒྱས་མཆོད་པ་མིན། ། ཡེ་ཤེས་ལྡན་གྱི་ལེའུ་སྟེ་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་སྟན་ ལས་ལངས་ཏེ་བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། གལ་ཏེ་ཞུས་ནས་ཞུ་བ་ལུང་བསྟན་པའི་སླད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ ལ་སྐབས་ཕྱེ་ན།
EN
“They attain the enlightenment that is peace, free of misery. They perceive beings afflicted by illness and aging. They have compassion toward them, And give them the teachings of ultimate truth. {65}
BO
བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་བདག་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ཞུའོ། ། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཀུན་དགའ་ བོ་བདག་གི་སྟན་ལ་འདུག་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ཅི་དང་ཅི་འདོད་པ་དྲིས་ཤིག་དང་དྲིས་པ་དེ་དང་དེ་ལུང་བསྟན་པས་ངས་ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་རངས་པར་བྱའོ། ། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། ཞུས་པ་ལུང་བསྟན་པའི་སླད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ལ་སྐབས་ཕྱེའོ། ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་བདག་ལ་སྐབས་ཕྱེའོ། ། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནང་བ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་སྟན་ལ་འདུག་ ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གི་རྒྱུ་གང་གི་རྐྱེན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་མཐའ་ཡས་པ་སྤྱོད་པ་དག་ལག་པ་བཅད་པ་དང་། རྐང་པ་བཅད་པ་དང་། རྣ་བ་བཅད་པ་དང་། སྣ་ བཅད་པ་དང་། མིག་དབྱུང་བ་དང་།
EN
“Who can know the true nature of the jinas And the truth of the sugatas, which is beyond description? It is they who hear this kind of Dharma And attain the immaterial patience of the noble ones.” {66}
BO
མགོ་བཅད་པ་དང་ལུས་བཅད་པ་དང་ཡན་ལག་བཅད་པར་གྱུར། སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་གཞན་དག་ཀྱང་མྱོང་བར་གྱུར་ཅིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཀྱང་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་གང་ལགས་རྐྱེན་གང་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ཀུན་དགའ་བོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདི་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ན། ངས་སྡུག་བསྔལ་ཇི་སྙེད་མྱོང་བར་གྱུར་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཤེས་ཤིང་དེ་དག་དྲན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འདི་ཡོངས་སུ་འདྲི་བར་སེམས། ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་འདི་ལ་སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ཞིག་རྐང་པ་ནས་སྤྱི་བོའི་བར་དུ་འབར་བར་གྱུར་ཏེ། རབ་ཏུ་འབར་ཞིང་མེ་ལྕེ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ཞིག་དེར་ཉེ་བར་འོངས་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་ཚུར་ ཤོག ། ལུས་ལ་མེ་འབར་བ་མ་ཞི་བར་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་དང་ཕྲད་ཅིང་ལྡན་པར་རྩེས་ཤིག ། དགའ་བར་གྱིས་ཤིག ། ཡོངས་སུ་སྤྱོད་ཅིག་ཅེས་ཟེར་ན། ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས།

English translation published by 84000: Translating the Words of the Buddha (https://84000.co), CC BY-NC-ND 3.0. Translated by Peter Alan Roberts.

Source