The Great Sutra on the Equality of All Phenomena and the Ultimate Nature of Reality

འཕགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མཉམ་པ་ཉིད་རྣམ་པར་སྤྲོས་ པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ།

The Great Sutra on the Equality of All Phenomena and the Ultimate Nature of Reality

འཕགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མཉམ་པ་ཉིད་རྣམ་པར་སྤྲོས་ པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ།

Chapter 7 · The Attainment of Patience

EN
Then the Bhagavān said to the youth Candraprabha, “Therefore, young man, bodhisattva mahāsattvas who wish for this samādhi, and wish to attain quickly the highest, complete enlightenment of perfect buddhahood, should become skilled in the wisdoms of the three kinds of patience. They should know the first patience. They should know the second patience. They should know the third patience. They should become skilled in the differences between the three kinds of patience and skilled in the differences between the wisdoms of the three kinds of patience.
BO
། དེ་དག་འདིར་ནི་རབ་བྱུང་ནས། ། ཇི་ལྟར་གཞན་གྱི་བུད་མེད་ཆགས། ། ཁྱིམ་པ་བདག་གི་ཆུང་མ་ལ། ། དེ་ལྟར་མོས་ཤིང་ཆགས་མི་འགྱུར། ། ཁྱིམ་པ་སྐྱ་བོའི་ གོས་གྱོན་ལ། ། ངས་ནི་བསླབ་པ་གང་བཤད་པ། ། དེ་ཚེ་དགེ་སློང་དེ་དག་ལ། ། བསླབ་པ་དེ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར། ། དེ་དག་རྔ་དུང་རྫ་རྔ་ཡིས། ། ང་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་འགྱུར་ཏེ། ། མཆོད་པའི་དམ་པ་གང་ཡིན་པ། ། ནན་ཏན་འདི་ནི་མེད་པར་འགྱུར། ། དེ་དག་བདག་ཉིད་ ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ། ། ཚུལ་ཁྲིམས་གནས་པ་མཐོང་ནས་ནི། ། ཕན་ཚུན་དུ་ཡང་འདི་སྐད་དུ། ། འདི་དག་ངེད་དང་འདྲ་ཞེས་སྨྲ། ། སྡིག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ། ། དེ་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྔགས་ཐོས་ནས། ། ཀུན་ནས་ལངས་པ་འདི་སྐད་དུ། ། སངས་རྒྱས་ མཁྱེན་པ་འདི་མིན་སྨྲ། ། དེ་དག་ལ་ནི་ངོ་ཚ་མེད། ། དགེ་སྦྱོང་གི་ནི་ནོར་སྟོར་ཏེ། ། མི་བདེན་ཚིག་གིས་རྩོད་བྱེད་ཅིང་། ། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་རབ་ཏུ་སྤོང་། ། ངན་སེམས་ལྡན་པ་དེ་དག་ནི། ། སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་འདི་བོར་ཏེ། ། ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་སྤངས་ནས་ནི། ། མནར་ མེད་པར་ཡང་གནས་པར་འགྱུར། ། གང་དག་སྤྱོད་པ་དེ་འདྲ་བ། ། ངས་ནི་མ་ཐོས་མ་མཐོང་སྟེ། ། བྱིས་པའི་ཆོས་ལ་གནས་པ་རྣམས། །
EN
“Why is that? Young man, when bodhisattva mahāsattvas become skilled in the differences between the three kinds of patience and become skilled in the differences between the wisdoms of the three kinds of patience, then at that time, young man, bodhisattva mahāsattvas will quickly attain this samādhi, and will quickly attain the highest, complete enlightenment of perfect buddhahood.
BO
སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་མི་འགྱུར། ། དེ་དག་གི་ཡང་ཚུལ་འཆོས་དང་། ། དེ་ལ་གཡོ་ཡང་ཅི་ཡོད་པ། ། ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ངས་ཤེས་ ཏེ། ། དེ་ལ་ང་ཡི་ཡེ་ཤེས་འཇུག ། དེ་ཡི་འཁྲུལ་པ་མང་པོ་ནི། ། གལ་ཏེ་བསྐལ་པར་རབ་བཤད་ཀྱང་། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་ཁས་འཆེ་ཡི། ། ཅུང་ཟད་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པར་འགྱུར། ། གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི། ། སྡིག་པ་མི་བྱེད་ཡོང་མེད་དེ། ། ཕྱི་མའི་དུས་ལ་ དེ་དག་དང་། ། ཁྱོད་ནི་སྟོན་པར་མ་བྱེད་ཅིག ། སྨྲ་བ་དང་ནི་གཏམ་གྱིས་ལ། ། དེ་དག་ལ་ནི་རི་མོར་གྱིས། ། བྱང་ཆུབ་དམ་པའི་དོན་གྱི་ཕྱིར། ། ཞུམ་པ་མེད་པར་བཀུར་སྟི་གྱིས། ། ལོ་གྲངས་དུ་ལོན་ཀུན་དྲིས་ལ། ། དེ་དག་རྒན་པར་གྱུར་ན་ཡང་། ། དེ་ལ་རི་མོ་ལེགས་ གྱིས་ལ། ། རྐང་པ་ལ་ཡང་མགོས་ཕྱག་འཚོལ། ། བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་རྣམས་མཐོང་ན། ། དེ་དག་འཁྲུལ་པ་མི་བལྟའོ། ། དེ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་མི་བསྐྱེད་ཅིང་། ། རྟག་ཏུ་བྱམས་པའི་སེམས་སུ་བྱ། ། གང་གི་འཁྲུལ་པ་ཅི་མཐོང་ཡང་། ། དེ་དག་གི་ནི་ཉེས་མི་བརྗོད། ། ཅི་འདྲ་ བ་ཡི་ལས་བྱས་པ། ། འབྲས་བུ་དེ་འདྲ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། བཞིན་གྱི་ཟླ་བ་འཛུམ་བཞིན་དུ། ། རྒན་རབས་དང་ནི་གསར་བུ་ལ། །
EN
“Therefore, young man, bodhisattva mahāsattvas who wish to attain the highest, complete enlightenment of perfect buddhahood should learn this Dharma teaching on gaining the three kinds of patience. When they have learned it they should teach it widely to others. That will be of benefit to many beings, it will bring happiness to many beings, it will be a kindness to the world, it will bring fulfillment to a multitude of beings, and bring benefit and happiness to humans and devas.”
BO
རྟག་ཏུ་གསོང་པོར་སྨྲ་བ་དང་། ། དེས་ཤིང་ང་རྒྱལ་བཅོམ་པར་བྱ། ། ཆོས་གོས་དང་ནི་བསོད་སྙོམས་ཀྱིས། ། དེ་དག་ལ་ནི་ཕན་གདགས་ ཤིང་། ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་འདྲེན་འགྱུར་ཞེས། ། དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་ཞོག་ཤིག ། གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར། ། དེ་དག་ཁྱོད་ལ་གསོལ་འདེབས་ན། ། དང་པོར་ཚིག་ནི་འདི་སྐད་སྨྲོས། ། ཁོ་བོས་མཚུངས་མེད་མ་བསླབས་སོ། ། འདི་སྐད་དུ་ནི་ཚིག་བརྗོད་དེ། ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཁས་ཤིང་རིག ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་མདུན་དུ་ནི། ། བདག་གིས་ག་ལ་བཤད་ནུས་སྨྲོས། ། གྱ་ཚོམ་དུ་ནི་མ་སྨྲ་བར། ། དེ་དག་གི་ནི་སྣོད་རྟོགས་ལ། ། སྣོད་དུ་རུང་བར་རིག་ན་ནི། ། མ་གསོལ་བར་ཡང་བཤད་པར་གྱིས། ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ འཁོར་ནང་ན། ། མང་དུ་གནས་པར་མཐོང་ན་ཁྱོད། ། ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་མ་ཆད་པར། ། སྦྱིན་པ་ཡི་ནི་བསྔགས་པ་བརྗོད། ། ཚུལ་ཁྲིམས་གཙང་ལ་རབ་གནས་ཤིང་། ། ཇི་སྟེ་འདོད་པ་ཉུང་ཡོད་ན། ། བྱམས་པའི་སེམས་ནི་བསྐྱེད་ནས་སུ། ། ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པའི་གཏམ་གྱིས་ ཤིག ། གལ་ཏེ་སྡིག་པ་འདོད་ཉུང་ཞིང་། ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་པ་མང་ཡོད་ན། ། དེ་ཚེ་ཕྱོགས་རྙེད་གྱུར་པའི་ཕྱིར། ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡང་བསྔགས་པ་བརྗོད། །
EN
Then the Bhagavān taught this Dharma discourse on gaining the three kinds of patience by chanting the following verses to the youth Candraprabha.
BO
ཐོག་མར་འཁོར་རྣམས་ཤེས་བྱ་སྟེ། ། གལ་ཏེ་གཙང་ཡོད་དེ་ཡི་ཚེ། ། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཇི་སྙེད་པ། ། ཐམས་ ཅད་དེར་ནི་རབ་ཏུ་བསྟན། ། སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་པ་དང་། ། བརྩོན་འགྲུས་བསམ་གཏན་ཐོས་པ་དང་། ། དེ་བཞིན་འདོད་ཉུང་ཡོ་བྱད་བསྙུངས། ། རྟག་ཏུ་བསྔགས་ཤིང་བརྗོད་པར་བྱ། ། དགོན་གནས་བསམ་གཏན་བསྟེན་པ་དང་། ། འདུ་འཛིར་གནས་པ་སྤངས་པ་ནི། ། དེ་དག་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ཡིན་ཏེ། ། འདི་ཡི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པར་བྱ། ། དགོན་པར་གནས་པ་མི་སྤོང་ཞིང་། ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཡང་ལྷུར་མི་གཟུང་། ། ནང་དུ་འཇོག་ལ་བསྟེན་བྱ་ཞིང་། ། སྦྱིན་པ་ལ་ནི་ལྷུར་མི་བྱ། ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུང་པོར་གནས་ནས་ནི། ། མང་དུ་ཐོས་པ་བསྒྲུབ་པར་ བྱ། ། ཏིང་འཛིན་འདི་ནི་ཡོངས་བཙལ་ཞིང་། ། སྟོན་པའི་རིང་བསྲེལ་མཆོད་པར་བྱ། ། ཏིང་འཛིན་ཞི་བ་བཙལ་བའི་ཕྱིར། ། གདུགས་དང་རྒྱལ་མཚན་བ་དན་དང་། ། སྤོས་དང་ཕྲེང་བ་བྱུག་པ་ཡིས། ། སངས་རྒྱས་ལ་ནི་མཆོད་པ་བྱ། ། དགའ་བར་འགྱུར་བའི་སིལ་སྙན་ དང་། ། གླུ་དབྱངས་སྦྱར་ཅིང་བླངས་ནས་སུ། ། ཞུམ་པ་མེད་ཅིང་མི་གཡེལ་བར། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་རིང་བསྲེལ་མཆོད། ། བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་དོན་གྱི་ཕྱིར། །
EN
“Those who do not argue Or speak unbeneficial words But always bring benefit and maintain the Dharma, Such people are explained as having the first patience. {1}
BO
སྤོས་དང་ཕྲེང་བ་བདུག་པ་དང་། ། གོས་དང་ཕྱེ་མ་ཇི་སྙེད་པ། ། དེ་དག་ཀུན་གྱིས་མགོན་མཆོད་ཀྱིས། ། ཏིང་འཛིན་ ཞི་བ་འདི་ཚོལ་ཕྱིར། ། མཆོད་པ་ཇི་སྙེད་ཅི་ཡོད་པ། ། དཔག་མེད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་ལ་མཆོད་པར་གྱིས། ། བླ་མེད་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ། ཆགས་མེད་ཡེ་ཤེས་རབ་ཚོལ་བས། ། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་སྐལ་བའི་ཤས། ། མི་གནས་པར་ནི་ མཉམ་པར་སྦྱིན། ། མི་གནས་པར་ནི་གྱུར་ནས་སུ། ། ཏིང་འཛིན་ཞི་བ་ཚོལ་བའི་ཕྱིར། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ངས་ཀྱང་སྔོན། ། མཆོད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བྱས། ། སངས་རྒྱས་སྐྱེ་བ་རྙེད་པར་དཀའ། ། མིར་སྐྱེ་བ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ། ། བསྟན་པ་ལ་ཡང་དད་པ་ དང་། ། རབ་བྱུང་བསྙེན་རྫོགས་རྙེད་པར་དཀའ། ། གང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྔོས་པ། ། དེ་དག་སྟོན་པ་མཉེས་པར་བྱས། ། དམ་བཅས་པ་ལས་མ་གཡོ་བར། ། ཁྱོད་ནི་ནན་ཏན་གནས་པར་གྱིས། ། ཟད་པའི་དུས་སུ་ཉེར་གནས་ཚེ། ། གང་གིས་མདོ་སྡེ་འདི་བཟུང་སྟེ། ། རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་གཟུང་བྱས་ན། ། མྱུར་དུ་སྤོབས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཚིགས་བཅད་གཅིག་ཙམ་བཟུང་བ་ཡང་། ། བསོད་ནམས་ཕུང་པོ་བསམ་ཡས་ན། ། ཉན་པར་འདོད་པས་མདོ་སྡེ་ཡང་། །
EN
“Knowing that all phenomena are like illusions, Not having a conceptual field of experience, And not falling from the level of increasing wisdom Are distinctive qualities of the first patience. {2}
BO
ཐམས་ཅད་གཟུང་བ་ཅི་ཞིག་སྨོས། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ། ། དེ་དག་མི་གཡེལ་མཆོད་བྱས་ཏེ། ། བསྐལ་པ་སེམས་ཅན་སྙེད་དུ་ཡང་། ། རྟག་ཏུ་གུས་པར་མཆོད་པ་བས། ། ཏིང་འཛིན་དམ་པ་འདི་ལས་ནི། ། གང་གིས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་བཟུང་བ། ། བསོད་ནམས་སྔ་མ་ཐམས་ཅད་ནི། ། བཅུ་དྲུག་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ། ། ཏིང་ འཛིན་འདི་ནི་ཐོས་ནས་སུ། ། སུ་དག་ནེམ་ནུར་མི་བྱེད་པ། ། ཕན་ཡོན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་མཁྱེན་པས་རིག ། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལ་འཇུག་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་ལྔ་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཟླ་འོད་གཞོན་ ནུར་གྱུར་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ། གཞོན་ནུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་འདོད་པ་དང་། ། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་ཐབས་མཁས་པར་བྱའོ། ། གཞོན་ ནུ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐབས་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གཞོན་ནུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེ་དུའི་སེམས་ཉེ་བར་བཞག་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་། །
EN
“Being skilled in all the paths of the sūtras, Being wise and attracted to the Buddha’s words, And having the infinite awareness of the sugatas’ wisdom Are distinctive qualities of the first patience. {3}
BO
བསོད་ ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཅི་ཡོད་པ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱས་ཏེ། ཉིན་ལན་གསུམ་མཚན་ལན་གསུམ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ནས། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ དམིགས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པས་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གཏང་བར་བྱའོ། ། གཞོན་ནུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ཐབས་མཁས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པས་མྱུར་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་འཐོབ་ ཅིང་། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། ། སེམས་ཅན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་བདག་གི་གཉེན། ། འདི་ཡི་བསོད་ནམས་མང་པོ་ཅི་ཡོད་པ། ། ཉིན་ ཡང་ལན་གསུམ་མཚན་ཡང་ལན་གསུམ་དུ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ་། ། སུ་དག་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་སྡིག་མི་བྱེད། ། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་ལ་ཡི་རང་ངོ་། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མོས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས། ། དེ་དག་བསོད་ནམས་ཅི་ཡོད་ཡི་རང་ངོ་། །
EN
“Whatever Dharma taught by the Buddha they hear, They have no doubt about the Buddha’s teachings But aspire to the Dharma of all the jinas. These are distinctive qualities of the first patience. {4}
BO
གང་དག་སངས་རྒྱས་དད་ཅིང་དེ་བཞིན་དུ། ། ཆོས་དང་དགེ་འདུན་དད་ལ་ཡི་རང་ངོ་། ། བྱང་ཆུབ་ཉིད་ནི་རབ་ཏུ་འདོད་པའི་ཕྱིར། ། བདེ་གཤེགས་མཆོད་པ་བྱེད་ལ་ཡི་རང་ངོ་། ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་གདུང་ནི་གནས་བྱའི་ཕྱིར། ། སེམས་ཅན་དོན་དུ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཡིས། ། བླ་མེད་ བྱང་ཆུབ་དམ་པ་མཆོག་ཏུ་ནི། ། གང་གིས་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ལ་ཡི་རང་ངོ་། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་རྗེས་ནོན་པ་ཡིས། ། ནོར་དང་འབྲུ་དང་རིན་ཆེན་བཙུན་མོ་དང་། ། སྲས་དང་སྲས་མོ་རྒྱལ་སྲིད་རྒྱས་པ་དང་། ། བདག་གི་ཤ་ཡང་གཏོང་ལ་ཡི་རང་ངོ་། ། ཤེས་རབ་ ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པས་ལུས་དུལ་ཞིང་། ། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་བསླབ་པ་རབ་བསླབས་པས། ། སེམས་ཅན་དོན་དུ་རབ་ཏུ་དགའ་སེམས་ཀྱིས། ། བདག་གི་ལུས་ཀྱང་གཏོང་ལ་ཡི་རང་ངོ་། ། གཅིག་པུ་གཉིས་སུ་མེད་པར་ནགས་གནས་ཤིང་། ། རྟག་ཏུ་བསེ་རུ་ལྟར་ གྱུར་འཚོ་བ་གཙང་། ། ཁོར་མོར་བྱ་བ་ཉུང་ཞིང་སུ་དག་ནི། ། ཁེ་ཕྱིར་ཚུལ་འཆོས་མེད་ལ་ཡི་རང་ངོ་། ། སུ་དག་སྟེན་པར་མི་བྱེད་ཕྲག་དོག་མེད། ། ཁྱིམ་ལ་སྲེད་པར་མི་བྱེད་རྟག་པར་ཡང་། ། ཁམས་གསུམ་དག་ལ་རབ་ཏུ་འཇིགས་སྐྲག་སྟེ། ། འཇིག་རྟེན་མ་ཆགས་སྤྱོད་ལ་ ཡི་རང་ངོ་། །
EN
“They know the particular sūtra with the definitive meaning, Such as the Sugata’s teaching on emptiness. They know that all the Dharmas that teach Of beings, individuals, and persons are provisional truth. {5}
BO
སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཀུན་ལ་རབ་སྐྱོ་ཞིང་། ། སུ་དག་སྤྲོས་པ་མེད་ལ་ཡི་རང་ངོ་། ། རྩོད་པ་མེད་ཅིང་ཉེ་བར་ཞི་བའི་སེམས། ། དེ་ལ་ཏིང་འཛིན་འདི་ནི་རྙེད་མི་དཀའ། ། གང་གིས་འདུ་འཛི་ཉེས་པ་མཐོང་ནས་ནི། ། རྩོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སྤངས་དགོན་པར་གནས། ། ཤིང་ དྲུང་གནས་ཤིང་རྣམ་གྲོལ་ལྷུར་བྱེད་པ། ། བདེ་གཤེགས་སྲས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ་། ། བདག་ལ་མི་སྟོད་གཞན་ལ་མི་སྨོད་ཅིང་། ། དགོན་པར་གནས་པ་དག་ལ་ཡི་རང་ངོ་། ། སུ་དག་བསྟན་པ་འདི་ལ་བག་ཡོད་ཅིང་། ། བག་མེད་སྤངས་པ་དེ་ལ་ཡི་རང་ངོ་། ། བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་ ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཇི་སྙེད་པ། ། ཀུན་གྱི་རྩ་བ་བག་ཡོད་འདི་ཡིན་ཏེ། ། སངས་རྒྱས་སྲས་གང་རྟག་ཏུ་བག་ཡོད་པ། ། དེ་དག་ཏིང་འཛིན་འདི་ནི་རྙེད་མི་དཀའ། ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་གཏེར་རྙེད་ཡིན། ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གཏེར་ནི་གཉིས་པ་སྟེ། ། དད་པ་རྙེད་པ་གཏེར་ ནི་གསུམ་པ་ཡིན། ། ཏིང་འཛིན་འདི་ནི་གཏེར་རྙེད་བཞི་པའོ། ། སངས་རྒྱས་སྤྱོད་ཡུལ་སྟོང་པ་འདི་ཐོས་ནས། ། འདི་ལ་མི་སྤོང་བ་ཡང་གཏེར་རྙེད་ཡིན། ། སྤོབས་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཡང་གཏེར་རྙེད་པ། ། གཟུངས་རྣམས་གང་ཡིན་དེ་དག་གཏེར་གྱི་མཆོག །
EN
“In this world there are many tīrthikas, But they feel no anger toward them. They are firmly established in compassion for them. These are distinctive qualities of the first patience. {6}
BO
དགེ་བའི་ ཆོས་རྣམས་ཇི་སྙེད་རྗོད་པ་དག ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཐོས་གཏོང་བཟོད་པ་དེ་བཞིན་ཏེ། ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་རྩ་བ་བག་ཡོད་འདི། ། གཏེར་རྙེད་ཡིན་པར་བདེ་བར་གཤེགས་པས་གསུངས། ། སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་འདི་ལ་བག་ཡོད་ཅིང་། ། སུ་དག་ལ་ནི་ཡང་དག་སྨོན་ལམ་ཡོད། ། དེ་དག་ཏིང་འཛིན་འདི་ནི་རྙེད་མི་དཀའ། ། སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་འདི་ལ་ཉེ་བར་གྱུར། ། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་དྲུག་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཟླ་འོད་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། གཞོན་ནུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བག་ཡོད་ པར་བྱའོ་ཞེས་གཞོན་ནུ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞོན་ནུ་བག་ཡོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་རྙེད་པར་མི་དཀའ་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལྟ་ཅི་སྨོས། གཞོན་ནུ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བག་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གཞོན་ནུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ནོ། ། གཞོན་ནུ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ཞེ་ན།
EN
“The retentions become apparent to them And they have no doubts concerning their appearance. What they speak is in accord with the truth. These are distinctive qualities of the first patience. {7}
BO
གཞོན་ ནུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་དང་མ་བྲལ་བས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕན་ཡོན་འདི་དག་ཉོན་ཅིག་དང་ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་དོ། ། གཞོན་ནུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ དཔའ་ཆེན་པོ་སྦྱིན་པ་ལ་མོས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་བཅུ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དེའི་སེར་སྣའི་ཉོན་མོངས་པ་ཚར་བཅད་པ་ཡིན། དེའི་སེམས་རྟག་ཏུ་གཏོང་བའི་རྗེས་སུ་སྤེལ་བ་ཡིན། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དང་ཐུན་མོང་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལས་སྙིང་པོ་ལེན་པ་ཡིན། ལོངས་སྤྱོད་ ཆེན་པོའི་རིགས་སུ་སྐྱེ་ཞིང་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་དེ་གཏོང་བའི་སེམས་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན། འཁོར་བཞི་རྣམས་ལ་ཕངས་ཤིང་སྡུག་པ་ཡིན། ། འཇིགས་པ་མེད་ཅིང་ཞུམ་པ་མེད་པར་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་འགྲོ། ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་སུ་དེའི་རྒྱ་ཆེར་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ཚིགས་སུ་ བཅད་པ་མངོན་པར་འབྱུང་། རྐང་ལག་འཇམ་ཞིང་གཞོན་པ་ཡིན། རྐང་མཐིལ་མཉམ་ཞིང་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་གི་བར་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་མི་འབྲལ་བ་ཡིན་ཏེ།
EN
“The four elements of air and water, Fire and earth may change into something else, But they will never turn away from the enlightenment of buddhahood. These are distinctive qualities of the first patience. {8}
BO
གཞོན་ནུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྦྱིན་ པ་ལ་མོས་པའི་ལེགས་པ་ནི་འདི་བཅུའོ། ། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་སེར་སྣ་ཚར་བཅད་ཅིང་། ། གཏོང་བའི་སེམས་ཀྱང་རྣམ་པར་སྤེལ། ། སྙིང་པོ་དག་ནི་བླངས་པར་འགྱུར། ། ཤིན་ཏུ་འབྱོར་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེ། ། སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ཡི་སེམས། ། གཏོང་བ་དག་ ལ་ཤིན་ཏུ་འཇུག ། རབ་ཏུ་བྱུང་དང་ཁྱིམ་པ་ཡི། ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕངས་པར་འགྱུར། ། འཇིགས་པ་མེད་ཅིང་འཁོར་དུ་ཡང་། ། མ་ཞུམ་པར་ནི་ཉེ་བར་འགྲོ། ། གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་རྣམས་སུ་ཡང་། ། དེ་ཡི་སྒྲ་ནི་རྒྱ་ཆེར་འགྱུར། ། རྐང་ལག་དག་ནི་འཇམ་པ་ཡང་། ། རྙེད་དཀའ་བར་ནི་ཡོང་མི་འགྱུར། ། སངས་རྒྱས་དང་ནི་ཉན་ཐོས་དང་། ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། སེར་སྣའི་སེམས་ནི་ནམ་ཡང་མི་འབྱུང་སྟེ། ། དེ་ཡི་སེམས་ནི་རྟག་ཏུ་གཏོང་ལ་དགའ། ། སེམས་ཅན་བྱེ་བ་མང་ལ་ཕངས་པར་འགྱུར། ། སེར་སྣ་མེད་ པའི་ཕན་ཡོན་འདི་དག་ཡིན། ། དེ་ནི་ནོར་མང་རིགས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ། སྐྱེས་ནས་དེ་ཡི་ཡིད་ནི་གཏོང་ལ་དགའ། ། སྙིང་པོ་བླངས་ནས་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་འགྱུར། ། སེར་སྣ་མེད་པའི་ཕན་ཡོན་འདི་དག་ཡིན། །
EN
“Whatever skills there are in the world, The bodhisattvas learn them all, And no one sees anyone higher than them. These are distinctive qualities of the first patience. {9}
BO
འཇིགས་པ་མེད་པར་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་འགྲོ། ། ཕྱོགས་སུ་ རྒྱ་ཆེར་དེ་ཡི་སྒྲ་ཡང་གྲགས། ། དེ་ཡི་རྐང་ལག་རྟག་ཏུ་འཇམ་པར་འགྱུར། ། སེར་སྣ་མེད་པའི་ཕན་ཡོན་འདི་དག་ཡིན། ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྙེད་པར་མི་དཀའ་སྟེ། ། དེས་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ཉན་ཐོས་མཐོང་། ། མཐོང་ནས་དེ་དག་དད་པས་མཆོད་པ་བྱེད། ། སེར་སྣ་ མེད་པའི་ཕན་ཡོན་འདི་དག་ཡིན། ། སྦྱིན་པའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་བདུན་པའོ། ། ། ། གཞོན་ནུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕན་ཡོན་འདི་བཅུ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བསྐོར་ཅིང་ ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སློབ་པ་དང་། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྨད་པ་དང་། དམ་བཅས་པ་ལས་མི་གཡོ་བ་དང་། ནན་ཏན་ལ་གནས་པ་དང་འཁོར་བ་ལས་འབྱོར་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་ཀུན་ནས་ལྡང་ བ་མེད་པར་གནས་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་དང་། མི་དབུལ་བར་འགྱུར་ཏེ། གཞོན་ནུ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕན་ཡོན་ནོ། ། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ།
EN
“They are unwavering through the power of śamatha, And through vipaśyanā they are like a mountain. Even all beings together would be unable to disturb them. These are distinctive qualities of the second patience. {10}
BO
ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་བྱེད་ཅིང་། ། སངས་རྒྱས་དག་གི་རྗེས་སུ་སློབ། ། མཁས་པ་དག་གིས་མ་སྨད་པ། ། རྟག་ཏུ་འཇིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར། ། དམ་བཅས་པ་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་། ། ནན་ཏན་ལ་ཡང་རབ་ཏུ་གནས། ། མྱ་ངན་འདས་པ་ཐོབ་བྱེད་ཅིང་། ། འཁོར་བ་ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་འབྱོར། ། ཀུན་ནས་ལྡང་བ་མེད་གནས་ ཤིང་། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་མྱུར་དུ་འཐོབ། ། དབུལ་པོར་ཡང་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ། ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུང་པོར་རབ་ཏུ་གནས། ། དེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་སློབ། ། དེ་ལྟར་དེ་ཡི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་དག་ཅིང་། ། དེ་ལ་མཁས་ པ་དག་ནི་སྨོད་མི་བྱེད། ། དམ་བཅས་པ་ལས་མཁས་པ་མི་གཡོ་ཞིང་། ། དེ་ལྟར་དཔའ་བོ་ནན་ཏན་གནས་པར་བྱེད། ། འཁོར་བའི་ཉེས་པ་མང་པོ་མཐོང་ནས་ནི། ། འབྱོལ་ཞིང་མྱ་ངན་འདའ་བར་དེ་ཡིས་འགྲོ། ། དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་སྟོབས་ལ་གནས་པས་ན། ། དེ་ཡི་སེམས་ནི་ཀུན་ ནས་ལྡང་མི་འགྱུར། ། ཉོན་མོངས་མེད་པའི་ཏིང་འཛིན་མྱུར་དུ་འཐོབ། ། ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པའི་ཕན་ཡོན་འདི་དག་ཡིན། ། ཚུལ་ཁྲིམས་ངེས་པར་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་བརྒྱད་པའོ། ། ། །
EN
“In meditation they stand and talk; Remaining in meditation they walk. In meditation they master the perfections. These are distinctive qualities of the second patience. {11}
BO
གཞོན་ནུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཟོད་པ་ལ་གནས་ཤིང་ བྱམས་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་འདི་བཅུ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མེས་མི་ཚིག ། མཚོན་གྱིས་མི་སོད། དུག་གིས་མི་ཚུགས། ཆུས་མི་འཆི། ལྷ་རྣམས་དེ་ལ་སྲུང་བར་བྱེད། ལུས་མཚན་གྱིས་བརྒྱན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། དེའི་ངན་འགྲོའི་སྒོ་ཐམས་ཅད་བཅད་ པར་འགྱུར། དེ་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བ་རྙེད་པ་མི་དཀའ་བར་འགྱུར། དེ་བདེ་བར་ཉིན་མཚན་འདའ་བར་འགྱུར། ། དེའི་ལུས་ལ་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་མི་འདོར་བར་འགྱུར་ཏེ། གཞོན་ནུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཟོད་པ་ལ་གནས་པ། བྱམས་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ ཕན་ཡོན་ནི་འདི་བཅུའོ། ། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ། དེ་ནི་མེས་ཀྱང་མི་ཚིག་སྟེ། ། མཚོན་གྱིས་ཀྱང་ནི་སོད་མི་འགྱུར། ། ལུས་ལ་དུག་གིས་མི་ཚུགས་ཏེ། ། ཆུས་ཀྱང་འཆི་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལ་ལྷ་རྣམས་སྲུང་བྱེད་དེ། ། སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚན་ཀྱང་འབྱུང་། ། དེ་ཡི་ངན་འགྲོ་ཀུན་བཀག་སྟེ། ། བཟོད་ལ་གནས་པའི་ཕན་ཡོན་འདི། ། ཚངས་པ་དང་ནི་བརྒྱ་བྱིན་ཡང་། ། དེ་ལ་རྙེད་པར་དཀའ་མི་འགྱུར། ། རྟག་ཏུ་བདེ་བར་གནས་བྱེད་ཅིང་། །
EN
“In meditation they attain the five higher knowledges. Teaching the Dharma they go to a hundred realms. They do not lose their miraculous powers. These are distinctive qualities of the second patience. {12}
BO
དགའ་བ་དག་ཀྱང་བསམ་ཡས་འགྱུར། ། དེ་ནི་མེ་དང་མཚོན་གྱིས་ཡོང་མི་སོད། ། བྱེ་བྲག་ཏུ་ནི་ཆུ་ནང་མི་འཆི་སྟེ། ། ལྷ་དང་དེ་ བཞིན་ཀླུ་དང་གནོད་སྦྱིན་སྲུང་། ། བྱམས་ལ་གནས་པའི་ཕན་ཡོན་འདི་དག་གོ། ། དེ་ཡི་ལུས་ལ་སུམ་ཅུ་གཉིས་མཚན་འབྱུང་། ། དེ་ནི་ཕྱིར་ཡང་ལོག་ལྟུང་འགྲོ་མི་འགྱུར། ། ཤི་འཕོས་ནས་ནི་ཚངས་པའི་གནས་སུ་སྐྱེ། ། བཟོད་ལ་གནས་པའི་ཕན་ཡོན་འདི་དག་གོ། ། དེ་ནི་ཉིན་མཚན་ དག་ཀྱང་བདེ་བར་འདའ། ། ལུས་ནི་དགའ་བས་རྟག་ཏུ་ཁྱབ་པར་འགྱུར། ། བཟོད་ཅིང་དེས་པའི་སྟོབས་ལ་དེ་གནས་པས། ། མཁས་པ་རྟག་ཏུ་དང་བའི་སེམས་སུ་འགྱུར། ། གཞོན་ནུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་འདི་བཅུ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བསྙེན་དཀའ་བར་འགྱུར་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་འཐོབ་པ་དང་ལྷས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེས་ཐོས་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པ་དང་སྔོན་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་འཐོབ་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རིགས་འཐོབ་ པ་དང་ནད་ཉུང་བར་འགྱུར་བ་དང་དེའི་ཟས་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་བདེ་བར་འཇུ་བར་འགྱུར་བ་དང་།
EN
“They remain in that kind of samādhi of peace. They attain certainty of the mind, And in their meditation there is no ‘being.’ These are distinctive qualities of the second patience. {13}
BO
པད་མ་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཞིང་མདའ་སྟེའུ་ཁམ་ལྟར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། གཞོན་ནུ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པའི་ཕན་ཡོན་ནོ། ། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། བསྙེན་དཀའ་བར་ཡང་རྟག་ཏུ་འགྱུར། ། དེ་ལ་ལེ་ལོ་ཡོད་མིན་ཏེ། ། ལྷ་རྣམས་ཀྱང་ནི་སྲུང་བར་བྱེད། ། སངས་རྒྱས་དག་ནི་མྱུར་དུ་མཐོང་། ། སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་བྱེད་དེ། ། ཏིང་འཛིན་རིགས་ནི་རྙེད་པར་འགྱུར། ། དེ་ལ་ནད་ཀྱང་མི་ འབྱུང་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་པའི་ཡོན་ཏན་འདི། ། དེ་ཡི་ཟས་དང་སྐོམ་དག་ཀྱང་། ། བདེ་བར་འཇུ་སྟེ་རྨྱ་བ་མེད། ། ཆུ་ཡི་ནང་ན་ཨུད་པལ་དག ། རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ལྟར། ། དེ་བཞིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་། ། དཀར་པོའི་ཆོས་ཀྱིས་རྣམ་པར་འཕེལ། ། དེ་ཡི་ཉིན་དང་མཚན་མོ་ཡང་། ། འབྲས་བུ་ཡོད་པར་འདའ་བར་འགྱུར། ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས། ། བསྐལ་པ་དུ་མར་བསྒྲུབས་པ་ཡིས། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་ལྡན། ། དེ་ཡི་ཕན་ཡོན་འདི་དག་བཤད། ། དེས་པ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་འགྱུར་ཏེ། ། རྒྱལ་བ་དག་ གིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་། ། ལྷ་ཡང་དེ་ལ་སྨོན་པ་སྐྱེད། །
EN
“With buddha wisdom they teach the Dharma To all of the beings who are in the world, And they are able to remember all that they have taught. These are distinctive qualities of the second patience. {14}
BO
སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་མྱུར་འཚང་རྒྱ། ། དེ་ཡི་ཐོས་པ་ཡང་མི་འབྲི། ། ཆོས་གཞན་མང་པོ་སྨྲ་བར་བྱེད། ། དེ་ཡི་སྤོབས་པ་རྒྱ་ཆེར་འཕེལ། ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པའི་ཕན་ཡོན་འདི། ། ཏིང་འཛིན་རིགས་ཀྱང་མྱུར་དུ་འཐོབ། ། དེ་ལ་ནམ་ཡང་ནད་མི་འབྱུང་། ། དེས་ནི་ཁ་ཟས་ཅི་ཟོས་པ། ། བདེ་བར་ཡོངས་སུ་འཇུ་བར་འགྱུར། ། མི་གཡེལ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཡི། ། དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ནི་ཉིན་མཚན་འཕེལ། ། དེ་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་སྟོབས་ལྡན་པས། ། རིང་པོར་མི་ཐོགས་བྱང་ཆུབ་འགྱུར། ། གཞོན་ ནུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་ལ་མོས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་འདི་བཅུ་སྟེ། ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པར་གནས་པ་དང་དབང་པོ་སྦས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ། དགའ་བ་མྱོང་བ་དང་ འདོད་པ་ལས་དབེན་པ་དང་བསམ་གཏན་གསོག་གིས་ཚིམ་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ཐར་བ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རབ་ཏུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གཞོན་ནུ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་ལ་ མོས་པའི་ཕན་ཡོན་ནོ། །
EN
“They see the lords of the worlds in all directions: East, south, west, and north, Above, below, and in the intermediate directions. These are distinctive qualities of the third patience. {15}
BO
དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། སྤྱོད་པ་དག་ལ་དེ་གནས་པས། ། དེ་ནི་སྤྱོད་པ་མེད་མི་འགྱུར། ། རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་སྤྱོད། ། སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་རྣམ་པར་སྤོང་། ། གདུང་བ་མེད་པར་དེ་གནས་ཏེ། ། དབང་པོ་བསྡམས་ཤིང་སྦས་པ་ཡིན། ། དེ་ནི་དགའ་ བ་མྱོང་བྱེད་དེ། ། བསམ་གཏན་སྒོམ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། ། འདོད་པའི་སྲེད་ལ་འདོད་ཆགས་བྲལ། ། བསམ་གཏན་བདེ་ལ་སྟེན་བྱེད་དེ། ། བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་དེ་ཐར་ཅིང་། ། སངས་རྒྱས་ཡུལ་ལ་དེ་གནས་སོ། ། རྣལ་འབྱོར་བྱེ་བྲག་འདི་ཡིན་ཏེ། ། གཅིག་པུ་ནགས་ཁྲོད་མོས་བྱེད་ ཅིང་། ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་སྐོང་། ། དེ་ནི་བཅུ་པའི་གནས་ཡིན་ནོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་སྤྱོད་ལ་གནས། ། སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤང་། ། སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་སྤངས་ནས་སྤྱོད་ཡུལ་གནས། ། ཏིང་འཛིན་བརྩོན་པའི་ཕན་ཡོན་འདི་དག་གོ། ། དེ་ལ་གདུང་ བ་ནམ་ཡང་གདུང་མི་འགྱུར། ། འཕགས་པའི་བདེ་བར་གནས་པ་རེག་ནས་སུ། ། ལུས་དང་སེམས་རྣམས་ཀྱང་ནི་བདེ་བར་འགྱུར། ། བསམ་གཏན་བརྩོན་པའི་ཕན་ཡོན་འདི་དག་གོ། ། དགོན་པའི་གནས་དག་ཏུ་ཡང་བསྲུངས་ཤིང་གནས། ། དེ་ལ་གཡེང་བ་ནམ་ཡང་འབྱུང་མི་ འགྱུར། །
EN
“They have a body that is the color of gold And emanate countless manifestations, Teaching the Dharma to many millions of beings. These are distinctive qualities of the third patience. {16}
BO
དེ་ལྟར་ལུས་ནི་དབེན་པར་གྱུར་པས་ན། ། ཟང་ཟིང་མེད་པའི་དགའ་བ་དེར་འཐོབ་བོ། ། འདོད་པ་དག་གིས་མི་གོས་ཉོན་མོངས་མེད། ། དེ་ལྟར་བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ཐར་བས་ན། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡུལ་ལ་རབ་གནས་ཏེ། ། དེ་ཡི་རྣམ་གྲོལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་ པར་འགྱུར། ། གཞོན་ནུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་སྤྱོད་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་འདི་བཅུ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་ལ་སྦྱིན་པས་དག་པར་རློམ་སེམས་མི་བྱེད་པ་ཡིན། ཚུལ་ཁྲིམས་མ་དྲལ་ཅིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ ལ་མི་གནས་པ་ཡིན། བཟོད་པའི་སྟོབས་ལ་གནས་ལ་སེམས་ཅན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་ལ་མི་གནས་པ་ཡིན། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ལ་ལུས་དང་སེམས་དབེན་པ་ཡིན། བསམ་གཏན་ལ་བསམ་གཏན་དུ་བྱེད་ཅིང་མི་གནས་པའི་བསམ་གཏན་པ་ཡིན། བདུད་རྣམས་ཀྱིས་ ཐུབ་པར་དཀའ་བ་ཡིན། ཕ་རོལ་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་མི་སྒུལ་བ་ཡིན། འདུ་བྱེད་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྣང་བ་ཐོབ་པ་ཡིན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་རྒྱ་ཆེར་འཇུག་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་རེ་བ་མེད་པ་ཡིན། སངས་ རྒྱས་ཀྱི་བསམ་གཏན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ།
EN
“Each such bodhisattva appears throughout This buddha realm of Jambudvīpa And is renowned also among the devas and asuras. These are distinctive qualities of the third patience. {17}
BO
གཞོན་ནུ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་སྤྱོད་པའི་ཕན་ཡོན་ནོ། ། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དཔའ་བོ་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་གཏོང་། ། དེས་ནི་དག་པར་རློམ་སེམས་མེད། ། ཚུལ་ཁྲིམས་མ་དྲལ་སྲུང་མོད་ཀྱི། ། དེ་ལ་གནས་པར་བྱེད་པ་མེད། ། ཤེས་རབ་ཅན་དེ་བཟོད་སྒོམ་ཡང་། ། སེམས་ཅན་འདུ་ཤེས་རྣམ་པར་ཟློག ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ། ལུས་དང་སེམས་ནི་རྣམ་པར་དབེན། ། བསམ་ གཏན་ལ་ཡང་སྒོམ་མོད་ཀྱི། ། གནས་པ་མེད་ཅིང་རྟེན་པ་མེད། ། བདུད་ཀྱིས་ཐུབ་པར་དཀའ་བར་འགྱུར། ། ཤེས་རབ་ལྡན་པའི་ཡོན་ཏན་འདི། ། ཕ་རོལ་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། ། དེ་ནི་བསྐྱོད་པར་མི་ནུས་འགྱུར། ། འཁོར་བ་ན་ཡང་སྣང་བ་འཐོབ། ། ཤེས་རབ་ཡོན་ཏན་ འདི་འདྲའོ། ། སེམས་ཅན་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ལ། ། དེ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེ་བར་འགྱུར། ། ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་ཡེ་ཤེས་ལ། ། ནམ་ཡང་རེ་བ་སྐྱེད་མི་འགྱུར། ། བདོག་པ་ཐམས་ཅད་གཏོང་ཡང་རློམ་སེམས་མེད། ། ཚུལ་ཁྲིམས་མ་དྲལ་ཚུལ་ཁྲིམས་མི་གནས་ཏེ། ། བཟོད་པ་སྒོམ་ཡང་ སེམས་ཅན་འདུ་ཤེས་མེད། ། ཤེས་རབ་མོས་པའི་ཕན་ཡོན་འདི་དག་གོ། ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཀྱང་རྣམ་པར་དབེན་པ་ཡིན། །
EN
“The bodhisattvas train in accordance With the field of activity of the buddhas And the conduct of the sugatas. These are distinctive qualities of the third patience. {18}
BO
མི་གནས་བསམ་གཏན་བྱེད་ཅིང་རྟེན་པ་མེད། ། མཁས་པ་དེ་ནི་བདུད་ཀྱིས་ཐུབ་པར་དཀའ། ། ཤེས་རབ་མོས་པའི་ཕན་ཡོན་འདི་དག་གོ། ། ཕ་རོལ་རྒོལ་བས་བསྐྱོད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། ། དེས་ནི་འདུས་བྱས་འདི་ཡི་གཏིང་རྙེད་པས། ། སེམས་ཅན་དག་ལ་སྙིང་རྗེ་རྒྱ་ཆེར་སྐྱེད། ། ཤེས་རབ་མོས་པའི་ཕན་ཡོན་འདི་དག་གོ། ། དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཡོན་ཏན་དེ་གནས་པས། ། རང་རྒྱལ་རྣམས་དང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ནི། ། དེ་དག་ནམ་ཡང་སྨོན་པ་མི་སྐྱེད་དེ། ། ཤེས་རབ་མོས་པའི་ཕན་ཡོན་འདི་དག་གོ། ། གཞོན་ནུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མང་དུ་ཐོས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་འདི་བཅུ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་བྱེད་པ་དང་གནོད་སེམས་མི་སྐྱེད་ པ་དང་ཐེ་ཚོམ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་ལྟ་བ་དྲང་པོར་བྱེད་པ་དང་ལམ་ལོག་པ་སྤོང་བ་དང་ལམ་ལ་གནས་པ་དང་མི་འཆི་བའི་སྒོར་གནས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྙེན་པ་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྣང་བར་གྱུར་པ་དང་ངན་འགྲོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཇིགས་པ་སྟེ། གཞོན་ནུ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མང་དུ་ཐོས་པའི་ཕན་ཡོན་ནོ། ། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་ཇི་བཞིན་མཁྱེན་པ་ཡི། །
EN
“If the beings that are in this world Were to recite the praises of the bodhisattvas And they were to take great joy in that Then they would not be trained in the Buddha’s wisdom. {19}
BO
སངས་རྒྱས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིས། ། མང་དུ་ཐོས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། ། བཅུ་པོ་འདི་དག་རབ་ཏུ་བཤད། ། ཉོན་མོངས་རྣམ་པར་ བྱང་བ་ཡི། ། ཕྱོགས་གཉིས་པོ་ནི་དེས་ཤེས་ཏེ། ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཡོངས་སྤངས་ནས། ། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ལམ་ལ་སྟོན། ། ནེམ་ནུར་རྣམ་འབྱེད་ཡེ་ཤེས་ལྡན། ། ལྟ་བ་དྲང་པོར་རབ་སྲོང་ཞིང་། ། ལོག་པའི་ལམ་ཡང་རྣམ་སྤངས་ཏེ། ། དྲང་པོའི་ལམ་ལ་གནས་པར་བྱེད། ། མི་འཆི་སྒོ་ལ་དེ་གནས་ཤིང་། ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་ཉེ་བར་འགྱུར། ། སེམས་ཅན་ལ་ཡང་སྣང་འགྱུར་ཏེ། ། ངན་སོང་དག་ལ་འཇིགས་པ་མེད། ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཆོས་མང་རབ་ཤེས་ཤིང་། ། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཤེས། ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཡོངས་སུ་ སྤངས་ནས་ནི། ། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ལ་སློབ། ། སྲོག་ཆགས་ཀུན་གྱི་ནེམ་ནུར་རྣམ་འབྱེད་ཅིང་། ། དེ་ཡི་ལྟ་བ་རྟག་ཏུ་དྲང་པོར་འགྱུར། ། དེ་ནི་ལོག་པའི་ལམ་ཡང་རྣམ་སྤངས་ཏེ། ། ཞི་བ་དྲང་པོའི་ལམ་ལ་རྟག་ཏུ་གནས། ། མི་འཆི་ལམ་ལ་ཁོར་མོར་གནས་འགྱུར་ཞིང་། ། དྲི་མེད་བྱང་ཆུབ་ ལ་ཡང་ཉེ་བར་འགྱུར། ། སྲོག་ཆགས་མང་པོ་ཀུན་ལའང་སྣང་བར་འགྱུར། ། དེ་ནི་ངན་འགྲོ་དག་ལའང་འཇིགས་པ་མེད། །
EN
“If all the beings that are in this world Were to speak badly to the bodhisattvas, And if they were to become angry toward them, Then they would still not be trained in the Buddha’s wisdom. {20}
BO
གཞོན་ནུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལྷུར་བྱེད་པ། ། གཞན་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་འདི་བཅུ་སྟེ། བཅུ་ གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་སྤོང་བ་དང་། བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་དང་། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ཆོས་ལ་གནས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་། དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཚར་ གཅོད་པ་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྐལ་བའི་ཤས་སྦྱིན་པ་དང་དེ་ལ་དམིགས་པའི་བྱམས་པ་སྒོམ་པ་དང་ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བ་འཐོབ་པ་སྟེ། གཞོན་ནུ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྦྱིན་པ་ལྷུར་བྱེད་པ། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཕན་ཡོན་ ནོ། ། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། སུ་དག་སེར་སྣ་མེད་པར་ནི། ། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་མཆོག་སྦྱིན་བྱེད། ། དེ་ཡི་ལེགས་པ་རྣམ་བཅུར་ནི། ། འཇིག་རྟེན་མགོན་པོས་རབ་ཏུ་བཤད། ། བྱ་བ་མ་ཡིན་ཐམས་ཅད་སྤོང་། ། མཁས་པ་བྱ་བ་རྣམས་ལ་འཇུག ། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ཆོས་ལ་དད། ། གཏོང་ བའི་སེམས་ལ་སྟེན་པར་བྱེད། ། སངས་རྒྱས་ཞིང་ཡང་རྣམ་སྦྱོང་སྟེ། །
EN
“If they gain wealth it does not make them happy; If they do not gain wealth it does not make them unhappy. Their minds always remain like a mountain. These are distinctive qualities of the third patience. {21}
BO
དེ་ཡི་ཞིང་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ། ། བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་རྟག་ཏུ་འདུག ། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་འདི། ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གཏོང་བྱེད་ཅིང་། ། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་རྗེས་སུ་སློབ། ། ཉོན་མོངས་པ་ཡང་ཚར་བཅད་པ། ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་རྙེད་མི་དཀའ། ། སེམས་ཅན་ཀུན་ན་སྐལ་བའི་ཤས། ། བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་སྦྱིན། ། དེ་ནི་ཕྲག་དོག་མེད་འགྱུར་ཏེ། ། མི་མ་ཡིན་པའི་སྐྱིད་པ་འཐོབ། ། མཁས་པས་བྱ་བ་མ་ཡིན་རྣམ་སྤངས་ཏེ། ། རྟོགས་པར་བྱ་བ་དག་ལ་གནས་པར་བྱེད། ། མཁས་པ་སུ་ དག་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་གཏོང་། ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་རྟག་ཏུ་གནས། ། དེ་ཡི་ཞིང་ཡང་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར། ། བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་འཕེལ། ། བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་རྟག་ཏུ་ཉེ་བར་འགྱུར། ། ཆོས་རྣམས་བྱིན་པའི་ཕན་ཡོན་འདི་དག་གོ། ། ཉོན་མོངས་མེད་ ཅིང་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་བཏང་། ། དངོས་པོའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས། ། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཀུན་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ། ། དེ་ལ་ཆགས་པ་ནམ་ཡང་ཡོང་མི་འགྱུར། ། མཁས་པའི་སེམས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉེར་གཞག་པ། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས། ། དེ་ནི་ བྱམས་སེམས་འགྱུར་ཞིང་ཕྲག་དོག་མེད། །
EN
“These three patiences are taught to be the patience regarding what is spoken, The patience that is beneficial for contemplation and meditation, And the patience, from listening to the Dharma, regarding birthlessness. These trainings are the path to enlightenment. {22}
BO
ཚེ་འདི་དག་ལའང་བདེ་བ་མི་ཉུང་འགྱུར། ། གཞོན་ནུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་འདི་བཅུ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་དང་མི་གནས་པར་ བསམ་གཏན་བྱེད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་ལ་མི་སྨོན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་མཆོག་ཏུ་མི་འཛིན་པ་དང་འཕགས་པ་ལ་མི་སྐུར་བ་དང་མི་འགལ་བར་གནས་པ་དང་དངོས་པོ་མི་དམིགས་པ་དང་དབེན་པར་གྱུར་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ལ་སྐུར་པ་མི་འདེབས་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་སྟེ། གཞོན་ ནུ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་པའི་ཕན་ཡོན་ནོ། ། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ། མི་དབང་གནས་པ་གང་ཡིན་པ། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། ། དེས་ནི་རྣལ་འབྱོར་གནས་པར་བྱེད། ། དེ་ལ་སྲོག་རྣམས་དམིགས་པ་ མེད། ། འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་མི་གནས་ཤིང་། ། འཕགས་པའི་བསམ་གཏན་མི་གཏོང་སྟེ། ། ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་ནས་ནི། ། སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་སྨོན་མི་བྱེད། ། ཚུལ་ཁྲིམས་མཆོག་ཏུ་མི་འཛིན་ཅིང་། ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཡང་གནས་མི་བྱེད། ། ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་གཞན་ ལ། ། ཅུང་ཟད་སྐུར་པར་དེ་མི་བྱེད། །
EN
“When the bodhisattvas attain These three unsurpassable patiences, They see the supreme humans, the sugatas, And they give them the prophecy of their stainless enlightenment. {23}
BO
འགལ་བ་མེད་པར་དེ་གནས་ཤིང་། ། རྩོད་པ་དག་ཀྱང་ཡོང་མེད་དེ། ། རྣལ་འབྱོར་དངོས་པོ་མི་དམིགས་ཤིང་། ། རྟག་ཏུ་དབེན་པར་གནས་པར་བྱེད། ། དེ་ནི་སྲོག་གི་དོན་ཕྱིར་ཡང་། ། སངས་རྒྱས་སྐུར་པ་མི་འདེབས་ཏེ། ། སྟོང་པ་ཉིད་ ལ་དེས་གྱུར་ཅིང་། ། ལུས་ཀྱི་མངོན་སུམ་འཇིགས་པ་མེད། ། འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་བསམ་མི་ཁྱབ། ། གུས་པར་བྱས་ནས་ཆོས་འཛིན་ཏེ། ། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལ་ནེམ་ནུར་མེད། ། གང་དག་མུ་སྟེགས་མང་པོའི་ས་མ་ཡིན། ། སྐྱེས་བུ་ཁྱུ་ མཆོག་གི་ནི་གནས་པ་དེ། ། གང་ལ་སྲོག་མེད་གང་ཟག་སེམས་ཅན་མེད། ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གནས་པར་བྱེད། ། དེ་ལ་གནས་པ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། ། མི་གནས་པར་ནི་བསམ་གཏན་བདེ་བ་སྟེན། ། ཆོས་ལ་སེམས་ཅན་བདག་མེད་རྣམ་རིག་པས། ། སྐྱེ་བར་ཡང་ནི་འདུ་ ཤེས་ཡོང་མི་འབྱུང་། ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་རིག ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཡང་ཅུང་ཟད་གནས་པ་མེད། ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་དག་པར་ཡེངས་མི་སེམས། ། སངས་རྒྱས་དག་ལ་རྟག་ཏུ་དད་པར་བྱེད། ། ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་སྟོང་པར་རྣམ་བསྒོམས་པས། ། དེ་ལ་ འགལ་བ་ནམ་ཡང་འབྱུང་མི་འགྱུར། །
EN
“When they have received that prophecy The earth shakes in six ways, The realm is illuminated by light, And millions of devas send down a rain of flowers. {24}
BO
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་ཆོས་བཟུང་ནས་ནི། ། འདྲེན་པ་དག་ལ་ནམ་ཡང་མི་སྐུར་ཏོ། ། གཞོན་ནུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནང་དུ་ཡང་དག་པར་འཇོག་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་འདི་བཅུ་སྟེ། བཅུ་གང་ ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་རྙོག་པ་མེད་པ་དང་། བག་ཡོད་པར་གནས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་དད་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་ནེམ་ནུར་མེད་པ་དང་སངས་རྒྱས་ལ་བྱས་པ་གཟོ་བ་དང་ཆོས་མི་སྤོང་བ་དང་ཤིན་ཏུ་བསྡམས་པར་གནས་པ་དང་དུལ་བའི་ས་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་དང་ སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། གཞོན་ནུ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནང་དུ་ཡང་དག་པར་འཇོག་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པའི་ཕན་ཡོན་ནོ། ། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡི་སེམས་ནི་རྙོག་པ་མེད། ། བག་མེད་ཐམས་ཅད་རྣམ་ སྤངས་ཏེ། ། བག་ཡོད་ལ་ཡང་གནས་བྱེད་ཅིང་། ། ཡང་དག་འཇོག་ལ་སྤྱོད་ཡུལ་བ། ། འཇིག་རྟེན་མགོན་གྱི་སྤྱོད་ཐོས་ནས། ། སངས་རྒྱས་ལ་ནི་དད་པར་བྱེད། ། སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་བསམ་མི་ཁྱབ། ། ཡེ་ཤེས་རྣལ་འབྱོར་ཐེ་ཚོམ་མེད། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བྱས་པ་གཟོ། ། སངས་ རྒྱས་ཆོས་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །
EN
“When they have received that prophecy Countless quintillions of beings Develop the aspiration to enlightenment, Thinking, ‘We also shall become jinas, worthy of offerings.’ {25}
BO
ཤིན་ཏུ་བསྡམས་ཤིང་གནས་བྱེད་དེ། ། དུལ་བའི་ས་ལ་རབ་ཏུ་གནས། ། ཡང་དག་རིག་པ་དེས་ཐོབ་སྟེ། ། རྙེད་དང་བཀུར་སྟི་སྤངས་ནས་སུ། ། གཅིག་པུ་ནགས་ཁྲོད་མོས་པར་བྱེད། ། ཡང་དག་འཇོག་ལ་སྤྱོད་ཡུལ་བ། ། དེ་ཡི་སེམས་ནི་རྙོག་པ་མེད་པར་ འགྱུར། ། བག་མེད་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སྤངས་ཏེ། ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྟག་ཏུ་བག་ཡོད་འགྱུར། ། ཏིང་འཛིན་བརྩོན་པའི་ཕན་ཡོན་འདི་དག་གོ། ། རྐང་གཉིས་གཙོ་བོ་སངས་རྒྱས་དྲན་ནས་ནི། ། དེ་ཡི་སྤྱོད་པ་བླ་ན་མེད་ལ་དད། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཁྱེན་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། ། བསམ་གཏན་བརྩོན་པའི་ཕན་ཡོན་འདི་དག་གོ། ། སངས་རྒྱས་དག་ལ་རྟག་ཏུ་བྱས་པ་གཟོ། ། དེ་ནི་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་ཆོས་མི་སྤོང་། ། ཐམས་ཅད་དུས་སུ་ཤིན་ཏུ་བསྡམས་པར་གནས། ། ཏིང་འཛིན་བརྩོན་པའི་ཕན་ཡོན་འདི་དག་གོ། ། ཤིན་ཏུ་དུལ་བའི་ས་ནི་རྗེས་ཐོབ་ཅིང་། ། ཡང་དག་རིག་པ་མྱུར་དུ་མངོན་སུམ་བྱེད། ། ཚིག་གི་རྒྱུན་མི་འཆད་ཅིང་སྤོབས་པར་ལྡན། ། མདོ་སྡེ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་སྟོན་པར་བྱེད། ། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་མྱུར་དུ་དེ་འཛིན་ཏེ། ། འདྲེན་པ་དག་གིས་བསྟན་པ་ཡོངས་སུ་སྲུང་། ། དེས་ནི་ཕ་རོལ་རྒོལ་བ་ཀུན་བཅོམ་སྟེ། །
EN
“When the bodhisattvas attain These three unsurpassable patiences They are not born, they do not die, They do not pass away, and are not reborn. {26}
BO
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡང་བྱང་ཆུབ་ རྒྱས་པར་བྱེད། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་ཤི་འཕོས་ནས། ། བདེ་བ་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་སུ་འགྲོ། ། ཚེ་དཔག་མེད་ལས་ཆོས་བཟང་མཆོག་ཐོས་ནས། ། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་འཐོབ། ། ། ། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་མདོ། བམ་པོ་དགུ་པ། གཞོན་ནུ་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དགོན་པར་གནས་པ་ལྷུར་བྱེད་པ་དག་གི་ཕན་ཡོན་ནི་འདི་བཅུ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱ་བ་ཉུང་བར་གནས་པ་དང་འདུ་འཛི་རིང་བ་ནས་ཀྱང་རིང་དུ་སྤོང་བ་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། གནོད་པ་མེད་པར་གནས་པ་དང་ཟག་པ་འཕེལ་བར་ མི་བྱེད་པ་དང་རྩོད་པའི་གཞིར་མི་བྱེད་པ་དང་ཤིན་ཏུ་ཞི་བར་སྤྱོད་པ་དང་ཤིན་ཏུ་བསྡམས་པར་གནས་པ་དང་ཐར་པ་དང་འཐུན་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དུ་འགྱུར་བ་དང་། མྱུར་དུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། གཞོན་ནུ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དགོན་པར་ གནས་པ་ལྷུར་བྱེད་པའི་ཕན་ཡོན་ནོ། ། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། རྟག་ཏུ་བྱ་བ་ཉུང་བར་འགྱུར། ། འདུ་འཛི་དག་ཀྱང་རིང་དུ་སྤོང་། ། ནགས་ཁྲོད་གཅིག་པུ་གནས་པ་ནི། །
EN
“When the bodhisattvas attain These three unsurpassable patiences They do not see beings born or dying, But see all phenomena as remaining in the true nature. {27}
BO
རྩོད་པ་དག་ཀྱང་དེ་ལ་མེད། ། གནོད་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ནི། ། ཟག་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་མི་བྱེད། ། དེ་ལ་རྩོད་གཞི་མི་ འབྱུང་སྟེ། ། དགོན་པར་གནས་པའི་ཡོན་ཏན་འདི། ། ལུས་དང་ངག་ཡིད་རབ་བསྡམས་ཏེ། ། དེ་ནི་ཉེ་བར་ཞི་བར་སྤྱོད། ། ཐར་པ་དང་ནི་འཐུན་གྱུར་ཅིང་། ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མྱུར་དུ་རིག ། རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་རྟག་ཏུ་བྱ་བ་ཉུང་། ། འདུ་འཛི་མང་པོའི་ཉེས་པ་ཀུན་སྤངས་ཏེ། ། རྣལ་འབྱོར་ པ་དག་ནམ་ཡང་རྩོད་མི་བྱེད། ། དགོན་པར་གནས་པའི་ཕན་ཡོན་འདི་དག་གོ། ། ནམ་ཞིག་དེ་ནི་འདུས་བྱས་སྐྱོ་གྱུར་ཅིང་། ། འཇིག་རྟེན་དུ་ནི་གང་ལའང་འདོད་པ་མེད། ། ཟག་པ་དག་ཀྱང་འཕེལ་བར་མི་བྱེད་པ། ། ནགས་ཁྲོད་གནས་པ་དེ་ཡི་ཕན་ཡོན་ཡིན། ། དེ་ལ་རྩོད་གཞི་ནམ་ཡང་མི་ འབྱུང་སྟེ། ། རྟག་ཏུ་ཞི་ལ་དགའ་ཞིང་དབེན་པར་སྤྱོད། ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱང་བསྡམས་པ་སྟེ། ། དགོན་པར་གནས་པ་དེ་ལ་ཡོན་ཏན་མང་། ། དེ་ནི་ཐར་པ་དང་ཡང་འཐུན་གྱུར་ཏེ། ། ནགས་ཁྲོད་གནས་ཤིང་རྣམ་གྲོལ་དེ་སྟེན་པས། ། རྣམ་གྲོལ་ཞི་བ་མྱུར་དུ་དེས་རྟོགས་འགྱུར། ། འདི་ཀུན་དགོན་པར་གནས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན། །
EN
“In this way they know that they are untrue, That phenomena are like illusions, that they are naturally empty. Emptiness is not born and does not die. All these phenomena are by nature empty. {28}
BO
གཞོན་ནུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བསོད་སྙོམས་སྤྱོད་པ་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་ལ་གནས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་འདི་བཅུ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་ཤེས་ཀྱི་ཁེ་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དེ་སྙན་པ་འདོད་པ་ མ་ཡིན་པ་དང་། དེ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དེ་འཕགས་པའི་རིགས་བཞི་ལ་གནས་པ་དང་། དེ་ཚུལ་འཆོས་པ་དང་ཁ་གསག ། མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བདག་ལ་མི་སྟོད་གཞན་ལ་མི་སྨོད་པ་དང་། དེ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤངས་པས་གཞན་གྱི་ཁྱིམ་དུ་སྤྱོད་པ་དང་། ཟང་ཟིང་མེད་པར་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་དེ་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་ལ་གནས་ཤིང་ཆོས་བསྟན་པ་གཟུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། གཞོན་ནུ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བསོད་སྙོམས་སྤྱོད་པ་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་ལ་གནས་པའི་ ཕན་ཡོན་ནོ། ། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། སྦྱངས་པ་དག་ལ་གང་གནས་པ། ། ཤེས་ཀྱི་ཁེ་ཡང་མི་འདོད་ཅིང་། ། སྙན་པ་ལ་ཡང་མི་སྨོན་ཏེ། ། རྙེད་དང་མ་རྙེད་མཚུངས་པའི་ཡིད། ། སྦྱངས་པ་དག་ལ་གང་གནས་པ། ། འཕགས་པའི་རིགས་ནི་མི་གཏོང་ཞིང་། །
EN
“Whenever someone shows them respect, Attending to them, honoring them, and making offerings, They take no pleasure in it, For they know that phenomena have an empty nature. {29}
BO
ཚུལ་འཆོས་པ་དང་ཁ་གསག་ རྣམས། ། ཐམས་ཅད་རིང་དུ་རྣམ་པར་སྤོང་། ། བདག་ཉིད་ལ་ནི་མི་སྟོད་ཅིང་། ། གཞན་དག་ལ་ཡང་སྨོད་མི་བྱེད། ། ཁོང་ཁྲོ་རྗེས་སུ་ཆགས་མེད་ཅིང་། ། ཟང་ཟིང་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་ཏེ། ། དེ་ཡི་ཚིག་ཀྱང་གཟུང་བར་འགྱུར། ། བསོད་སྙོམས་ཡོན་ཏན་འདི་དག་གོ། ། ཤེས་ཀྱི་ཁེ་དང་སྙན་དང་ རྙེད་མི་ཚོལ། ། འཕགས་པའི་རིགས་བཞི་ལ་ནི་གནས་འགྱུར་ཏེ། ། མཁས་པ་ཚུལ་འཆོས་ཁ་གསག་མེད་པ་ཡིན། ། སྦྱངས་ལ་བརྩོན་པའི་ཡོན་ཏན་འདི་འདྲའོ། ། བདག་ལ་མི་སྟོད་གཞན་ལ་མི་སྨོད་ཅིང་། ། རྩུབ་པོར་སྨྲས་ཀྱང་འཁྲུག་པར་ཡོང་མི་འགྱུར། ། བསྔགས་པ་ཐོས་ཀྱང་དགའ་ བ་མི་སྐྱེད་དེ། ། དེ་ནི་བསོད་སྙོམས་དག་གིས་མགུ་བར་འགྱུར། ། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཟང་ཟིང་མེད་པར་སྦྱིན། ། དེ་ནི་རྙེད་དང་བཀུར་སྟི་མི་ཚོལ་ཏེ། ། དེ་ཡིས་བཤད་པ་དག་ཀྱང་གཟུང་བར་འགྱུར། ། སྦྱངས་པར་བརྩོན་པའི་ཕན་ཡོན་འདི་དག་ཡིན། ། གཞོན་ནུ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་གནས་པའི་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དགོན་པ་ལ་གནས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཏེར་རྙེད་པར་འགྱུར། ཆོས་ཀྱི་གཏེར་རྙེད་པར་འགྱུར། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཏེར་རྙེད་པར་འགྱུར།
EN
“Toward beings who revile, threaten, or beat them, They feel no anger, nor pride. They only feel constant love for them, Wishing for those beings to be liberated. {30}
BO
སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཤེས་པའི་གཏེར་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ། ། གཞོན་ནུ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཏེར་རྙེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། གཞོན་ནུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དབེན་པ་ན་སྤྱོད་ཅིང་དགོན་པར་གནས་ནས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་འཐོབ་སྟེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷའི་མིག་དང་ལྷའི་རྣ་བ་དང་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ ཤེས་པ་དང་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཏེ། གཞོན་ནུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་འདི་ལྔ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་མིའི་ལས་འདས་པའི་ལྷའི་མིག་གིས་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་མཐོང་ངོ་། ། དེ་བཞིན་དུ་ལྷོ་དང་ནུབ་དང་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་སངས་ རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་མཐོང་སྟེ། དེ་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་དང་མི་འབྲལ་བར་འགྱུར་རོ། ། གཞོན་ནུ་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཏེར་རྙེད་པ་ཡིན་ནོ། ། གཞོན་ནུ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་ པོ་ཆོས་ཀྱི་གཏེར་རྙེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན།
EN
“Even when beaten and cut with sticks and stones, Those wise ones will feel no anger, Remaining in the patience of selflessness, And not having unyielding anger or pride. {31}
BO
སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ཕྱོགས་བཅུ་ན་ཆོས་ཅི་སྟོན་པ་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ལྷའི་རྣ་བའི་ཁམས་ཀྱིས་ཐོས་ཏེ། དེ་ཆོས་ཉན་པ་དང་མི་འབྲལ་བར་འགྱུར་རོ། ། གཞོན་ནུ་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཀྱི་གཏེར་རྙེད་པ་ཡིན་ནོ། ། གཞོན་ནུ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཏེར་རྙེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གཞོན་ནུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་དེ་དང་ལྡན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཛིན་ཏེ། ཀུན་བཟུང་ནས་མི་བརྗེད་ཅིང་ སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏེ། གང་གི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། ། གཞོན་ནུ་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཏེར་རྙེད་པ་ཡིན་ནོ། ། གཞོན་ནུ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་ དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཤེས་པའི་གཏེར་རྙེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་མངོན་པར་ཤེས་པས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་དང་། སྤྱོད་པ་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་སྟེ། གཞོན་ནུ་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་།
EN
“In this way they know the lack of reality, That phenomena are like illusions, with an empty nature. They remain in that knowledge of phenomena And are venerated by this world and its devas. {32}
BO
ཕྱི་ མའི་མཐའ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཤེས་པའི་གཏེར་རྙེད་པ་ཡིན་ནོ། ། གཞོན་ནུ་མདོར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ལ་གནས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་ཡང་མ་ཡིན་ན་ཕ་རོལ་རྒོལ་བ་ ཐམས་ཅད་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། མཁས་པ་རྟག་ཏུ་དགོན་གནས་ཏེ། ། སངས་རྒྱས་གཏེར་དང་ཆོས་ཀྱི་གཏེར། ། ཡེ་ཤེས་གཏེར་དང་སྔོན་མཐའི་གཏེར། ། མངོན་ཤེས་ལྔ་ཡང་མྱུར་དུ་འཐོབ། ། ཕན་ཡོན་བཅུའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་དགུ་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་ཡང་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཟླ་འོད་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། གཞོན་ནུ་དེ་ལྟ་བས་ན་ལྷའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་བདེ་བ་ཡང་སྤངས་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ་ཞེས་གཞོན་ནུ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། ། གཞོན་ནུ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཀྱང་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་ལ་ གནས་ཤིང་དབེན་པར་གནས་པ་དང་། བཟོད་པ་དང་དེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱའོ། །
EN
“Even toward beings holding weapons Who cut into pieces their body and limbs, They would have no anger, And their love and compassion would not diminish. {33}
BO
གཞོན་ནུ་མགོ་དང་གོས་ལ་མེ་འབར་བ་བཞིན་དུ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མཉམ་པ་ཉིད་རྣམ་པར་སྤྲོས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་མཉན་པར་བྱ། གཟུང་བར་བྱ། ཀུན་ ཆུབ་པར་བྱ། བཅང་བར་བྱ། བཀླག་པར་བྱ། རབ་ཏུ་གདོན་པར་བྱ། ལུང་མནོད་ཅིང་ཁ་ཏོན་དུ་བྱ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་བསྒོམ་པས་བསྒོམ་པར་བྱ། མང་དུ་བྱ། གཞན་ལ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱའོ། ། གཞོན་ནུ་བསེ་རུ་ལྟ་བུར་གྱུར་པས་ གཉིས་སུ་མེད་པར་དགོན་པ་དང་ནགས་འདབ་ཏུ་རྟག་ཏུ་གནས་པར་བྱའོ། ། གཞོན་ནུ་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བས་ཀྱང་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་དོན་བྱའོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་དོན་དེ་ཉིད་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཟླ་འོད་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་སྔོན་བྱུང་བའི་ལེའུ་འདི་ཚིགས་སུ་ བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ། ། འདས་པའི་བསྐལ་པ་བརྒྱ་མང་རབ་དྲན་ཏེ། ། གྲགས་པ་མཐའ་ཡས་འདྲེན་པ་གང་བྱུང་བ། ། ལྷ་མི་ཀླུ་ཡི་ཚོགས་ཀྱིས་མཆོད་པ་སྟེ། ། མཚན་ནི་གཟི་བརྗིད་ཚོགས་རྒྱལ་རྒྱལ་བ་ཡིན། ། དགེ་སློང་བྱེ་བ་ཕྲག་བཅུ་དྲུག་མངོན་ཤེས། ། ཡང་དག་རིག་དང་དབང་གི་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །
EN
“Toward such beings, while they are cutting up their body and limbs, This is what arises in their mind: ‘Until I can bring these beings to enlightenment I will not pass into the peace of nirvāṇa.’ {34}
BO
སྦྱངས་ཚུལ་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་ཞི་བའི་ཡིད། ། དེ་ཡི་དུས་ན་དེ་ཡི་ཚོགས་རྣམས་བྱུང་། ། གྲོང་ཁྱེར་བྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་བདུན་ཅུ་དྲུག ། དཔག་ཚད་ལྔ་ཡི་ཚད་དང་མཉམ་པ་སྟེ། ། རིན་ཆེན་སྣ་བདུན་བྱེ་བྲག་འཕགས་པའི་མཆོག ། དེ་ཚེ་འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་ བྱུང་བར་གྱུར། ། དེ་ཚེ་གྲོང་མཆོག་དམ་པ་དེ་ཀུན་ཀྱང་། ། སྐྱེད་མོས་ཚལ་བརྒྱ་མང་པོས་རབ་ཏུ་བརྒྱན། ། སྐྱེད་མོས་ཚལ་ཀུན་སྟུག་པའི་སྤྲིན་བཞིན་དུ། ། མེ་ཏོག་འབྲས་བུས་བརྒྱན་ཅིང་ཤིང་རྣམས་རྒྱས། ། བཟའ་ཤིང་རིགས་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་མཛེས་པ་དག ། ལ་ཀུ་ཨ་མྲ་ཛམ་བུ་པ་ནས་དཀྲིགས། ། ཀར་ནི་ཙམ་པ་པུར་ན་བརྒྱ་ཡིས་ཀྱང་། ། སྐྱེད་མོས་ཚལ་མཆོག་དེ་དག་རབ་ཏུ་བརྒྱན། ། ནྱ་གྲོ་དྷ་ལས་བྱ་མང་སྒྲ་འབྱིན་ཏེ། ། ཁུ་བྱུག་ཀ་ལ་པིང་ཀ་རྨ་བྱ་བརྒྱ། ། ཤང་ཤང་ཏེའུ་དང་ཀུ་ནལ་སྒྲ་འབྱིན་པ། ། བྱ་ཚོགས་མང་པོ་དེ་ཚེ་སྙན་པར་སྒྲོག ། ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་ངང་སྐྱ་འདྲ་བ་དང་། ། བུང་བ་ཀུ་ནལ་སྒྲ་དབྱངས་མཆོག་སྒྲོག་སྟེ། ། ཡན་ལག་བཀྲ་ཞིང་ཚོན་ཆེ་ཁ་དོག་འབར། ། ཤིན་ཏུ་ཡིད་འོང་སྒྲ་འཇམ་དགའ་བ་འབྱིན། ། དེའི་དུས་བྱ་མང་དེ་དག་འདུས་གྱུར་ཏེ། ། ཀ་ལ་པིང་ཀ་རྨ་བྱ་ནེ་ཙོ་དང་། །
EN
“The bodhisattvas of great renown Continuously meditate throughout millions of eons With that kind of unsurpassable power of patience, Resting in the equanimity of the patience of selflessness. {35}
BO
ཁུ་བྱུག་རི་སྐེགས་བྱ་རྣམས་སྣ་ཚོགས་པ། ། བྱ་མང་དེ་དག་སྣ་ཚོགས་ སྒྲ་ཡང་འབྱིན། ། སྐྱེད་མོས་ཚལ་བརྒྱ་དག་ན་དེ་དག་གནས། ། བཏང་བཟུང་མྱ་ངན་འཚང་དང་བར་ཤ་ཀ། ། ཨ་ཏི་མུག་ཏ་མེ་ཏོག་འདབ་མ་དང་། ། པད་མ་ཨུད་པལ་ཀུ་མུད་པད་མ་དཀར། ། པད་མ་འདབ་སྟོང་བརྒྱ་ཡིས་རབ་ཏུ་བརྒྱན། ། མེ་ཏོག་དེ་དག་རྫིང་བུ་མཛེས་པར་བྱེད། ། དྲི་ཞིམ་ སྤོས་མཆོག་དམ་པས་སོ་སོར་བརྒྱན། ། རྫིང་བུ་སྡུག་ཅིང་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པར་གྱུར། ། དེ་ཚེ་འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་རྒྱལ་པོ་ནི། ། མི་དབང་བརྟན་པས་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་། ། དེ་ཡི་བུ་ཡང་བརྒྱ་ཕྲག་ལྔ་ཡོད་དེ། ། བྱད་བཞིན་བཟང་ཞིང་ཤིན་ཏུ་བལྟ་ན་སྡུག ། དེ་ཚེ་རྒྱལ་སྲིད་ ཞི་ཞིང་བདེ་བར་གྱུར། ། གཙེ་བ་མེད་ཅིང་དབྱངས་དགའ་རྣལ་དུ་བབ། ། འཛམ་བུའི་གླིང་ཡང་མེ་ཏོག་མང་པོས་བརྒྱན། ། ལྷ་ཡི་གནས་དང་མཚུངས་ཤིང་བྱེ་བྲག་མེད། ། དེ་ཚེ་སྡིག་མེད་སྟོབས་བཅུ་ལྡན་པ་ཡི། ། རྒྱལ་བ་དེ་ནི་ཏིང་འཛིན་མཆོག་འདི་འཆད། ། སྲིད་པའི་འགྲོ་བ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྟེ། ། འདི་ལ་སུ་ཡང་མི་སྐྱེ་འཆི་བ་མེད། ། སེམས་ཅན་མིང་དང་སྲོག་ཀྱང་མི་རྙེད་དེ། ། ཆོས་འདི་རྣམས་ནི་རྨི་ལམ་ཆུ་ཤིང་འདྲ། །
EN
“For even more eons, as many as Ganges sand grains, They do not accomplish benefit through the knowledge of a buddha. They do not reach enlightenment, Let alone the wisdom of the tathāgatas. {36}
BO
སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ནམ་མཁའི་གློག་འདྲ་སྟེ། ། ཆུ་ཡི་ཟླ་བ་འདྲ་ཞིང་སྨིག་རྒྱུ་བཞིན། ། མི་གང་འཇིག་རྟེན་འདིར་ཡང་ཤི་ནས་ནི། ། འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་འཕོ་ཞིང་འགྲོ་མེད་ ཀྱང་། ། ལས་བྱས་རྣམས་ནི་ནམ་ཡང་མེད་མི་འགྱུར། ། འཁོར་བ་ན་ཡང་དཀར་གནག་འབྲས་བུ་སྨིན། ། རྟག་པ་མ་ཡིན་ཆད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ། ལས་བསགས་མེད་ཅིང་གནས་པ་དག་ཀྱང་མེད། ། དེ་ཡང་བྱས་ནས་རེག་པར་མི་འགྱུར་མིན། ། གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ཚོར་བར་འགྱུར་བའང་ མེད། ། འཕོ་བ་མེད་ཅིང་ཕྱིར་ཡང་འོང་བ་མེད། ། ཐམས་ཅད་ཡོད་པའང་མ་ཡིན་མེད་པའང་མིན། ། འདི་ན་ལྟ་གནས་འཇུག་པ་དག་པ་མིན། ། སེམས་ཅན་སྤྱོད་པ་རབ་ཞི་འཇུག་པ་མེད། ། བདེ་གཤེགས་སྤྱོད་ཡུལ་རྒྱལ་བའི་ཡོན་ཏན་ནི། ། སྐྱེ་མེད་ཞི་བ་མཚན་མ་མེད་པའི་གནས། ། སྟོབས་ དང་གཟུངས་རྣམས་དང་ནི་སྟོབས་བཅུའི་སྟོབས། ། འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཁྱུ་མཆོག་གྱུར་པའི་མཆོག ། དཀར་པོའི་ཆོས་མཆོག་ཡོན་ཏན་བསགས་པ་སྟེ། ། ཡོན་ཏན་ཡེ་ཤེས་གཟུངས་དང་སྟོབས་རྣམས་དང་། ། རྫུ་འཕྲུལ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་བྱ་བའི་མཆོག ། མངོན་ཤེས་མཆོག་ལྔ་འཐོབ་པ་ དམ་པའི་ཚུལ། ། འདིར་ནི་རང་བཞིན་གང་ནའང་ཤེས་པ་མེད། །
EN
“Even if one were to speak for countless hundreds of eons, It would be difficult to conclude the praises, The endless descriptions, of the greatly renowned ones Who are established in the patience of selflessness. {37}
BO
འགྲོ་དང་འཇུག་མེད་མཁས་པའི་ཆོས་ཀྱི་འགྲོས། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་གར་ཡང་མི་འགྲོ་སྟེ། ། དེ་འདྲའི་འགྲོ་བ་འགྲོ་མེད་ཆོས་ཀྱི་འགྲོས། ། དབྱངས་ཀྱི་ཚོགས་མེད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་འགྲོས། ། འགྲོ་བའི་རང་བཞིན་གང་དུའང་ མི་གནས་ཏེ། ། མི་གནས་མི་རྟེན་རང་བཞིན་འཇུག་པ་ནི། ། རྒྱལ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་རྡུལ་བྲལ་ཞི་བའི་གནས། ། ཞི་བ་རབ་ཞི་ཉེ་བར་ཞི་བའི་འགྲོས། ། འགྲོ་བ་དེ་ནི་གར་ཡང་མི་གནས་ཏེ། ། རྟག་ཏུ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་རྗེས་སུ་སོང་། ། མཁས་ཤིང་མི་གཡོ་མཐོང་དཀའ་ཤིན་ཏུ་གནས། ། དེ་ནི་ མི་གཡོ་བདག་ཉིད་གནས་པ་སྟེ། ། མི་གནས་མ་འོངས་རང་བཞིན་གནས་པ་ཡིན། ། རང་བཞིན་གནས་པ་བཤད་པར་མི་ནུས་ཏེ། ། དེ་ནི་སྟོང་པ་མི་གཡོ་ཆོས་ཀྱི་གནས། ། དབྱངས་ཀྱིས་བཤད་ཀྱང་དབྱངས་ཀྱི་འཇུག་པ་མེད། ། དབྱངས་ཀྱི་རང་བཞིན་འཇུག་པ་ཆོས་ཀྱི་འགྲོས། ། དབྱངས་ ཀྱི་ཚོགས་གནས་གང་ནའང་ཡོད་མ་ཡིན། ། དེ་ལྟར་རང་བཞིན་འཇུག་པ་ཆོས་ཀྱི་འགྲོས། ། འགྲོས་ཀྱི་སྒྲར་གསུངས་སེམས་ཅན་འགྲོ་བ་མེད། ། ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཁས་དོན་འགྲོ་བ་སྟེ། ། དབྱངས་ཀྱང་བརྗོད་དེ་སེམས་ཅན་འགྲོ་བ་མེད། ། དབྱངས་རྣམས་མི་རྙེད་སེམས་ཅན་འགྲོ་བ་ མེད། །
EN
“Therefore, the one who desires supreme, unsurpassable enlightenment, The accumulated wisdom of buddhahood, Should meditate on the patience praised by the jinas, And then supreme enlightenment will not be difficult to attain.” {38}
BO
མཐའ་དང་མཐའ་མེད་མ་ཡིན་དབུས་འགྲོ་མེད། ། ཡོད་མེད་མ་ཡིན་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་མེད། ། རང་བཞིན་འགྲོ་བ་ཅི་འདྲ་ཤེས་པ་ནི། ། རྒྱལ་བ་མཆོག་གི་བསྟན་པ་འདི་དག་མཉམ། ། རྡུལ་བྲལ་རྣམ་པར་དག་པ་དོན་དམ་གནས། ། ཞི་ཞིང་རབ་ཞི་རྡུལ་མེད་རྡུལ་བྲལ་བ། ། རྟོག་དང་རློམ་སེམས་མེད་པ་རབ་ཞི་གནས། ། རྒྱལ་བ་ཐུགས་རྗེའི་མཆོག་ལྡན་སྟོན་པར་མཛད། ། འདི་ལ་ཡི་གེ་སྤྱོད་པ་ཡོད་མ་ཡིན། ། འགྲོ་བ་ཡངས་ཤིང་ཡངས་དོན་འགྲོ་བ་སྟེ། ། སངས་རྒྱས་དག་གིས་བསྙེན་ཅིང་རྒྱལ་བས་བསྟོད། ། སྣང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་འཇུག་པ་ཕྲ། ། དེ་ལ་གནས་ནས་བདེ་གཤེགས་མཚུངས་མེད་པ། ། ཆོས་ཀྱི་གཏེར་ནི་རྡུལ་བྲལ་ཡངས་པ་དང་། ། རིན་ཆེན་ཆོས་རྣམས་རྡུལ་བྲལ་དོན་དམ་སྟོང་། ། ཞི་བའི་དོན་ལ་འཇུག་པ་སྟོན་པར་མཛད། ། རྐང་གཉིས་གཙོ་བོས་ཏིང་འཛིན་འདི་བཤད་པ། ། རྒྱལ་པོ་བརྟེན་བྱིན་གྱིས་ནི་དེ་ཚེ་ཐོས། ། དེ་ནི་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱད་ཅུ་དང་། ། རྒྱལ་བ་སྙིང་རྗེ་ཅན་དྲུང་རྟག་ཏུ་འོངས། ། རྒྱལ་བ་སྟོབས་ལྡན་གུས་པ་རབ་བསྐྱེད་དེ། ། ཞབས་ལ་མི་ཡི་བདག་པོ་ཕྱག་འཚལ་ནས། ། དེ་ཚེ་སྟོབས་བཅུ་ལྡན་པའི་སྤྱན་སྔར་འདུག ། རབ་ཏུ་དགའ་ཞིང་སོར་བཅུ་ཐལ་མོ་སྦྱར། །

English translation published by 84000: Translating the Words of the Buddha (https://84000.co), CC BY-NC-ND 3.0. Translated by Peter Alan Roberts.

Source