Chapter on Going Forth

འདུལ་བ་གཞི།

Chapter on Going Forth

འདུལ་བ་གཞི།

Śāriputra-->

EN
While the Bodhisattva was dwelling in the Abode of Tuṣita, the King of Aṅga ruled over the lands of Aṅga. Under his rule, the kingdom prospered and thrived, crops were bountiful and the land teemed with animals and people. Meanwhile, King Mahāpadma ruled over the lands of Magadha. Under his rule, the kingdom prospered and thrived, crops were bountiful and the land teemed with animals and people. At times, the King of Aṅga and his armies were dominant. At other times, King Mahāpadma and his armies were dominant.
BO
{D1-1}༄༅༅། ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བི་ན་ཡ་བསྟུ། བོད་སྐད་དུ། འདུལ་བ་གཞི། བམ་པོ་དང་པོ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། གང་གིས་འཆིང་ རྣམས་ཡང་དག་རབ་བཅད་ཅིང་། ། མུ་སྟེགས་ཚོགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རབ་བཅོམ་སྟེ། ། སྡེ་དང་བཅས་པའི་བདུད་རྣམས་ངེས་བཅོམ་ནས། ། བྱང་ཆུབ་འདི་བརྙེས་དེ་ལ་ ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། ཁྱིམ་དོན་ཆེ་ཆུང་སྤངས་ཏེ་དང་པོར་རབ་འབྱུང་དཀའ། ། རབ་བྱུང་ཐོབ་ནས་ཡུལ་སྤྱད་དག་གིས་དགའ་ཐོབ་དཀའ། ། མངོན་དགའ་ཇི་བཞིན་དོན་བསྐྱེད་ཡང་ དག་བྱེད་པ་དཀའ། ། ངུར་སྨྲིག་གོས་འཆང་མཁས་པ་ཚུལ་ལས་ཉམས་པ་དཀའ། ། གཞི་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་སྡོམ་ལ། རབ་འབྱུང་གསོ་སྦྱོང་གཞི་དང་ནི། ། དགག་དབྱེ་དབྱར་དང་ཀོ་ ལྤགས་གཞི། ། སྨན་དང་གོས་དང་སྲ་བརྐྱང་དང་། ། ཀཽ་ཤཱམ་བཱི་དང་ལས་ཀྱི་གཞི། ། དམར་སེར་ཅན་དང་གང་ཟག་དང་། ། སྤོ་དང་གསོ་སྦྱོང་བཞག་པ་དང་། ། གནས་མལ་དང་ནི་ རྩོད་པ་དང་། ། དགེ་འདུན་དབྱེན་རྣམས་བསྡུས་པ་ཡིན། ། རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་གཞིའི་སྤྱི་སྡོམ་ལ། ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མུ་སྟེགས་ཅན། ། དགེ་ཚུལ་གཉིས་དང་བྱ་རོག་སྐྲོད། ། དགྲ་བཅོམ་བསད་དང་ལག་རྡུམ་གྱི། ། སྡེ་ཚན་ ཡང་དག་བསྡུས་པ་ཡིན། ། སྡོམ་ལ།
EN
At a time when the King of Aṅga and his armies were dominant, he called up the four branches of his armed forces—the elephant corps, the cavalry, the charioteer corps, and the infantry—and laid waste to all of Magadha, save Rājagṛha, before returning.
BO
ཤཱ་རིའི་བུ་དང་རབ་འབྱུང་དང་། ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་གནང་བ་དང་། ། ཉེ་སྡེས་ཚོགས་ནི་བསྡུས་པ་དང་། ། ལྔ་པའི་སྡེ་ཚན་བསྡུས་པ་ཡིན། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ན་བཞུགས་པ་ན། ཡུལ་ཨང་ག་དག་ན་ཨང་གའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བས་རྒྱལ་སྲིད་འབྱོར་པ། རྒྱས་པ་བདེ་བ་ལོ་ལེགས་པ་སྐྱེ་བོ་དང་མི་མང་པོས་གང་བ་བྱེད་དུ་བཅུག་གོ། ། ཡུལ་མ་ག་དྷཱ་དག་ན་ཡང་རྒྱལ་པོ་པད་མ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བས། རྒྱལ་སྲིད་འབྱོར་པ་རྒྱས་པ་བདེ་བ་ལོ་ ལེགས་པ་སྐྱེ་བོ་དང་མི་མང་པོས་གང་བ་བྱེད་དུ་བཅུག་གོ། ། རེས་འགའ་ནི་ཨང་གའི་རྒྱལ་པོ་དཔུང་དང་མཐུ་ཆེ་བ་ཡིན་ལ། རེས་འགའ་ནི་རྒྱལ་པོ་པད་མ་ཆེན་པོ་དཔུང་དང་མཐུ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། ། གང་གི་ཚེ་ཨང་གའི་རྒྱལ་པོ་དཔུང་དང་མཐུ་ཆེ་བ་དེའི་ཚེ་ ན། དེས་དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་པ། གླང་པོ་ཆེ་པའི་ཚོགས་དང་། རྟ་པའི་ཚོགས་དང་། ཤིང་རྟ་པའི་ཚོགས་དང་། དཔུང་བུ་ཆུང་གི་ཚོགས་གོ་བསྐོན་ཏེ། ཡུལ་མ་ག་དྷཱ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་མ་གཏོགས་པ་བཅོམ་ནས་ཕྱིར་ལྡོག་པར་ བྱེད་དོ། ། གང་གི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་པད་མ་ཆེན་པོ་དཔུང་དང་མཐུ་ཆེ་བ་དེའི་ཚེ་ན། དེས་ཀྱང་དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་པ། གླང་པོ་ཆེ་པའི་ཚོགས་དང་།
EN
At a time when King Mahāpadma and his armies were dominant, he too called up the four branches of his armed forces—the elephant corps, the cavalry, the charioteer corps, and the infantry—and laid waste to all of Aṅga, save Campā, before returning.
BO
རྟ་པའི་ཚོགས་དང་། ཤིང་རྟ་པའི་ཚོགས་དང་། དཔུང་བུ་ཆུང་གི་ཚོགས་གོ་བསྐོན་ཏེ། ཡུལ་ཨང་ག་ཙམ་པ་མ་གཏོགས་པ་བཅོམ་ནས་ཕྱིར་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་ནས་དུས་གཞན་ཞིག་ན་ཨང་གའི་རྒྱལ་པོ་དཔུང་དང་མཐུ་ཆེ་བར་གྱུར་ནས། དེས་དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་བ་གླང་པོ་ཆེ་པའི་ཚོགས་དང་། རྟ་པའི་ཚོགས་དང་། ཤིང་རྟ་པའི་ཚོགས་དང་། དཔུང་ བུ་ཆུང་གི་ཚོགས་གོ་བསྐོན་ཏེ། ཡུལ་མ་ག་དྷཱ་གཞོམ་པར་བརྩམས་པ་དང་། མ་ག་དྷཱ་ན་གནས་པའི་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་པད་མ་ཆེན་པོ་ལ་ལྷ་ཨང་གའི་རྒྱལ་པོས་དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་པ་གླང་པོ་ཆེ་པའི་ཚོགས་དང་། རྟ་པའི་ཚོགས་དང་། ཤིང་རྟ་པའི་ ཚོགས་དང་། དཔུང་བུ་ཆུང་གི་ཚོགས་གོ་བསྐོན་ཏེ། ཡུལ་མ་ག་དྷཱ་འཇོམས་པར་བགྱིད་དོ་ཞེས་སྦྲོན་པ་དག་བཏང་ངོ་། ། རྒྱལ་པོ་པད་མ་ཆེན་པོས་ཀྱང་ཐོས་ནས་དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་པ་གླང་པོ་ཆེ་པའི་ཚོགས་དང་། རྟ་པའི་ཚོགས་དང་། ཤིང་རྟ་པའི་ཚོགས་དང་། དཔུང་བུ་ཆུང་གི་ཚོགས་གོ་བསྐོན་ཏེ། ཨང་གའི་རྒྱལ་པོ་དང་གཡུལ་སྤྲད་པའི་ཕྱིར་འཕགས་སོ། ། དེ་ནས་ཨང་གའི་རྒྱལ་པོས་རྒྱལ་པོ་པད་མ་ཆེན་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་པའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཕྲོགས་ཤིང་།
EN
At yet another time when the King of Aṅga and his armies were dominant, he again called up the four branches of his armed forces—the elephant corps, the cavalry, the charioteer corps, and the infantry—and began again to lay waste to the land of Magadha, prompting the people of Magadha to send a message to King Mahāpadma, saying, “Your Majesty, the King of Aṅga has called up the four branches of his armed forces—the elephant corps, the cavalry, the charioteer corps, and the infantry—and is laying waste to the lands of Magadha.”
BO
རྟ་པའི་ཚོགས་དང་། ཤིང་རྟ་པའི་ཚོགས་དང་། དཔུང་བུ་ཆུང་གི་ ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕྲོགས་སོ། ། རྒྱལ་པོ་པད་མ་ཆེན་པོ་ཡང་ཕམ་པ་དང་། སྐྲག་པ་དང་། བཅོམ་པ་དང་། གཞན་རྒྱལ་བ་དང་། རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པར་བྱས་ཏེ། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་ཞུགས་ནས་སྒོ་བཅད་དེ། ར་བ་དག་གི་ཁར་སྦྲེངས་ནས་འདུག་གོ། ། ཨང་གའི་རྒྱལ་ པོས་རྒྱལ་པོ་པད་མ་ཆེན་པོ་ལ་ཕོ་ཉ་བཏང་སྟེ། གལ་ཏེ་ཕྱིར་འབྱུང་ན་དེ་ལྟ་ན་ལེགས། གལ་ཏེ་ཕྱིར་མི་འབྱུང་ན་ཇི་སྟེ་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་ན་ནི་མདའ་བརྒྱུད་པས་ཁྱོད་ལྟུང་བར་བྱའོ། ། ཇི་སྟེ་སའི་འོག་ཏུ་འགྲོ་ན་ནི་མཆིལ་པ་དང་དྲང་བའི་ཚུལ་གྱིས་དྲང་བར་བྱའོ། ། ཇི་སྟེ་རིའི་ རྩེ་མོར་འཛེག་ན་ནི་དེར་ཡང་ཁྱོད་ཐར་པ་མེད་དོ་ཞེས་སྤྲིང་ངོ་། ། རྒྱལ་པོ་པད་མ་ཆེན་པོས་ཕྲིན་ཡིག་བཀླགས་ནས་དེ་མི་བདེ་བར་གྱུར་ཏེ། ལག་པ་ལ་འགྲམ་པ་གཏད་ནས་སེམས་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་འདུག་འདུག་ནས། དེས་བློན་པོ་རྣམས་ལ་སྨྲས་པ། ཤེས་ལྡན་དག་ཨང་གའི་རྒྱལ་ པོ་འདི་ནི་གདུག་པ། ཕ་རོལ་གནོན་པ། དཔུང་དང་མཐུ་ཆེ་བར་གྱུར་ལ། དེས་ཡུ་བུ་ཅག་ལ་འདི་དང་འདི་སྐད་ཅེས་སྤྲིང་ན། དེ་ལ་ཡུ་བུ་ཅག་གིས་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ།
EN
When King Mahāpadma heard this, he too called up the four branches of his armed forces—the elephant corps, the cavalry, the charioteer corps, and the infantry—and rode out to meet the King of Aṅga in battle.
BO
དེ་དག་གིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྨྲས་པ། ཡུལ་དང་སྲོག་ལ་གནོད་གྱུར་ན། ། སྐྱེས་བུས་ཀུན་དུ་སྲོག་བསྲུང་བྱ། ། བློ་ཡིས་གཉིས་ཀ་དཔྱད་བྱས་ན། ། ཡུལ་ནི་ཡང་རྙེད་སྲོག་རྣམས་མིན། ། ལྷ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སླར་འབྱུང་བར་བགྱིའོ། ། དེ་རལ་གྲི་མགུལ་དུ་ཐོགས་ཏེ་ཕྱིར་བྱུང་བ་དང་། ཨང་གའི་རྒྱལ་པོས་དེ་ལ་ལོ་ཐང་དང་དཔྱ་ཕབ་སྟེ་དེ་ཉིད་དུ་ བཞག་གོ། ། གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ན་བཞུགས་པས་གཟིགས་པ་ལྔ་པོ་དག་ལ་གཟིགས་ནས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་དྲུག་པོ་དག་ལ་ལན་གསུམ་བསྒོ་བ་མཛད་དེ། གླང་པོ་ཆེ་ལྟར་སྣང་བར་བསྒྱུར་ཏེ། ཡུམ་གྱི་ལྷུམས་སུ་ ཞུགས་པ་དེའི་ཚེ་ན་ས་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་གཡོས་པར་གྱུར་ཅིང་འཇིག་རྟེན་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སུམ་བཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཁ་དོག་གི་མཐུ་བས་ལྷག་པའི་སྣང་བ་རྒྱ་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཅིང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བར་གང་ན་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་འདི་ལྟར་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ། འདི་ལྟར་མཐུ་ཆེ་བ་འདི་གཉིས་ཀྱི་འོད་དག་ཉམས་སུ་མི་མྱོང་བའི་མུན་པ་མུན་གནག་མུན་པར་བྱེད་པས།
EN
The King of Aṅga captured King Mahāpadma’s entire elephant corps and proceeded to capture the whole of his cavalry, charioteer corps, and infantry. Defeated and frightened, destroyed and conquered, King Mahāpadma retreated. Entering Rājagṛha, he closed the gates and shut himself up within the walls of his fortress.
BO
གནག་པར་གྱུར་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་དེའི་ཚེ་ན་སྣང་བ་རྒྱ་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་གྱུར་ནས། སེམས་ཅན་གང་དག་དེར་སྐྱེས་པ་དག་གིས་རང་གི་ལག་པ་བརྐྱང་བ་ཡང་མི་ མཐོང་བ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་འོད་དེས་སེམས་ཅན་གཅིག་གིས་གཅིག་མཐོང་ནས་ཤེས་ལྡན་དག་སེམས་ཅན་གཞན་ཡང་འདིར་སྐྱེས་སོ། ། ཤེས་ལྡན་དག་སེམས་ཅན་གཞན་ཡང་འདིར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་ཤེས་པར་གྱུར་ཏོ། ། གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ བལྟམ་པ་དེའི་ཚེ་ན་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་དག་ཏུ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་གི་བུ་ཡང་བཙས་པར་གྱུར་ཏེ། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་རྒྱལ་པོ་པད་མ་ཆེན་པོའི་བུ་བཙས་སོ། ། མཉན་ཡོད་དུ་ནི་རྒྱལ་པོ་རྩིབས་ཀྱིས་འཕུར་ཚངས་བྱིན་གྱི་བུ་བཙས་སོ། ། འཕགས་རྒྱལ་དུ་ནི་རྒྱལ་པོ་མུ་ ཁྱུད་མཐའ་ཡས་ཀྱི་བུ་བཙས་སོ། ། ཀཽ་ཤཱམ་བཱིར་ནི་རྒྱལ་པོ་དམག་བརྒྱ་པའི་བུ་བཙས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བལྟམ་པ་ན་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་སུམ་བཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཁ་དོག་གི་མཐུ་བས་ལྷག་པའི་སྣང་བ་རྒྱ་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་གྱུར་ ཅིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བར་གང་ན་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་འདི་ལྟར་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ།
EN
The King of Aṅga sent an envoy to King Mahāpadma with the message, “It would be good were you to come out. If you do not surrender, and instead take flight into the sky above, I will fell you with a volley of arrows. Tunnel beneath the earth and I will yank you up as if with a hook. Flee to the mountaintops, and even there you shall find no escape.”
BO
འདི་ལྟར་མཐུ་ཆེ་བ་འདི་གཉིས་ཀྱི་འོད་དག་ཉམས་སུ་མི་མྱོང་བའི་མུན་པ་མུན་གནག་མུན་པར་བྱེད་པས་གནག་པར་གྱུར་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་དེའི་ཚེ་ན་སྣང་བ་རྒྱ་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་གྱུར་ ནས། སེམས་ཅན་གང་དག་དེར་སྐྱེས་པ་དག་གིས་རང་གི་ལག་པ་བརྐྱང་བ་ཡང་མི་མཐོང་བ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་འོད་དེས་སེམས་ཅན་གཅིག་གིས་གཅིག་མཐོང་ནས་ཤེས་ལྡན་དག་སེམས་ཅན་གཞན་ཡང་འདིར་སྐྱེས་སོ། ། ཤེས་ལྡན་དག་སེམས་ཅན་གཞན་ཡང་འདིར་སྐྱེས་སོ་ ཞེས་ཤེས་པར་གྱུར་ཏོ། ། རྒྱལ་པོ་པད་མ་ཆེན་པོས་བསམས་པ། བདག་གི་བུ་བཙས་པ་ན་འཇིག་རྟེན་ཉི་མའི་གཟུགས་ཤར་བ་ལྟར་སྣང་ཞིང་འདི་བཙུན་མོ་གཟུགས་ཅན་གྱི་བུ་ཡིན་པས་གཞོན་ནུ་འདིའི་མིང་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོར་གདགས་སོ་སྙམ་ནས་བུ་དེའི་མིང་གཟུགས་ ཅན་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བར་བཏགས་སོ། ། རྒྱལ་པོ་རྩིབས་ཀྱིས་འཕུར་ཚངས་བྱིན་གྱིས་བསམས་པ། བདག་གི་བུ་བཙས་པ་ན་འཇིག་རྟེན་གསལ་བ་གསལ་བ་ལྟར་སྣང་བས་གཞོན་ནུ་འདིའི་མིང་གསལ་རྒྱལ་དུ་གདགས་སོ་སྙམ་ནས་བུ་དེའི་མིང་གསལ་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བར་ བཏགས་སོ། ། རྒྱལ་པོ་དམག་བརྒྱ་པས་བསམས་པ།
EN
King Mahāpadma was unsettled by the message he heard. Head in hands, he sat and sat, absorbed in thought. Then he said to his ministers, “Gentlemen, this King of Aṅga is belligerent, ruthless, and his military might is great. If he gives an order, how can we not obey?”
BO
བདག་གི་བུ་བཙས་པ་ན་འཇིག་རྟེན་ཉི་མ་ཤར་བ་ལྟར་སྣང་བར་གྱུར་པས་གཞོན་ནུ་འདིའི་མིང་ཤར་བར་གདགས་སོ་སྙམ་ནས་བུ་དེའི་མིང་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་བར་བཏགས་སོ། ། རྒྱལ་པོ་མུ་ཁྱུད་མཐའ་ཡས་ཀྱིས་ བསམས་པ། བདག་གི་བུ་བཙས་པ་ན་འཇིག་རྟེན་རབ་ཏུ་སྣང་བས་སྣང་བར་གྱུར་པས་གཞོན་ནུ་འདིའི་མིང་རབ་སྣང་ཞེས་བྱ་བར་གདགས་སོ་སྙམ་ནས་བུ་དེའི་མིང་རབ་སྣང་ཞེས་བྱ་བར་བཏགས་སོ། ། རྒྱལ་པོ་རེ་རེས་བསམས་པ་ཡང་བདག་གི་བུ་འདིའི་མཐུ་ཡིན་ནོ། ། བདག་ གི་བུ་འདིའི་མཐུ་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོད་ཀྱི། དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གང་གི་ཉིན་མོ་གཞོན་ནུ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་བཙས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཉིན་མོ་བློན་པོ་ལྔ་བརྒྱ་དག་གི་བུ་ལྔ་བརྒྱ་ཡང་ བཙས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་རིགས་དང་མཐུན་པར་མིང་བཏགས་སོ། ། གཞོན་ནུ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་མ་མ་བརྒྱད་པོ་པང་ན་འཚོ་བའི་མ་མ་གཉིས་དང་། ནུ་མ་སྣུན་པའི་མ་མ་གཉིས་དང་། དྲི་མ་འཕྱི་བའི་མ་མ་གཉིས་དང་། རྩེན་གྲོགས་ཀྱི་མ་མ་གཉིས་ལ་རྗེས་སུ་གཏད་དོ། ། དེ་མ་མ་བརྒྱད་པོ་དག་གིས་འོ་མ་དང་། ཞོ་དང་། མར་དང་། ཞུན་མར་དང་། མར་གྱི་སྙིང་ཁུ་དང་།
EN
They spoke in verse:
BO
གཞན་ཡང་ཡོ་བྱད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གཙོ་བོ་གཙོ་བོ་དག་གིས་སྲིང་བར་བྱེད། སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་རྫིང་ན་གནས་པའི་པད་མ་བཞིན་མྱུར་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་གང་གི་ཚེ་ཆེན་ པོར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཡི་གེ་དང་། གྲངས་དང་། རྩིས་དང་། ལག་རྩིས་དང་། དབྱུང་བ་དང་། གཞུག་པ་དང་། གཞག་པ་ལ་ཉེ་བར་ཞུགས་ནས། དེ་ཡི་གེའི་མཐར་ཕྱིན་ཅིང་འབྱེད་པ་དང་། ཀློག་པ་དང་། མཁས་པ་དང་། སྐྱོད་པ་གསལ་བ་དང་། བརྟག་པ་བརྒྱད་ པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་བརྟག་པ་དང་། གཞི་བརྟག་པ་དང་། གོས་བརྟག་པ་དང་། ཤིང་བརྟག་པ་དང་། གླང་པོ་ཆེ་བརྟག་པ་དང་། རྟ་བརྟག་པ་དང་། བུད་མེད་བརྟག་པ་དང་། སྐྱེས་པ་བརྟག་པ་ལ་མཁས་པར་གྱུར་ཏོ། ། རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོར་དབང་ བསྐུར་བ་ལྗོངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མཐུ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཐོབ་པ། ས་ཆེན་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་མངོན་པར་རྒྱལ་བར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་བཟོའི་གནས་དང་། ལས་ཀྱི་གནས་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་གང་དག་ཡིན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། གླང་པོ་ཆེའི་གཉར་བཞོན་པ་དང་། རྟ་བཞོན་ པ་དང་། ཤིང་རྟའི་ཐབས་དང་། རལ་གྲིའི་ཐབས་དང་། འཕོང་དང་། ཕྱིར་བསྣུར་བ་དང་། མདུན་དུ་བསྣུར་བ་དང་། ལྕགས་ཀྱི་བསྒྱུར་ཐབས་དང་།
EN
“When land and life are threatened, Seek always to protect life. When the wise look at both, they see Land, but not life, can be found again.”
BO
ཞགས་པ་གདབ་པ་དང་། མདའ་བོ་ཆེ་འཕེན་ཐབས་དང་། འཛིན་སྟངས་དང་། གོམ་སྟངས་དང་། ཐོར་ཚུགས་ དང་། གཅད་པ་དང་། དྲལ་བ་དང་། དབུག་པ་དང་། གནས་ལྔ་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱང་ནས་འཕོག་པ་དང་། སྒྲ་གྲགས་པར་འཕོག་པ་དང་། གནད་དུ་འཕོག་པ་དང་། མི་འཆོར་བར་འཕོག་པ་དང་། ཚབས་ཆེ་བ་དེ་དག་ལ་ཡང་ཞུགས་ཤིང་བྱང་བར་གྱུར་ཏོ། ། བློན་ པོའི་བུ་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་བཟོའི་གནས་དང་། ལས་ཀྱི་གནས་དག་ལ་བྱང་བར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ཕས་བཟོ་སྦྱང་བ་{བཅྭ་,བཅོ་}བརྒྱད་པོ་དག་ལ་བཅུག་ནས་དེའི་མིང་བཟོ་སྦྱངས་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ། ། བཟོ་སྦྱངས་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ནས་དུས་གཞན་ ཞིག་ན་གཞོན་ནུ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་གླང་པོ་ཆེ་ལ་ཞོན་ཏེ་ལྗོངས་སུ་བྱུང་བ་དང་། དེས་ཨང་གའི་རྒྱལ་པོའི་ཞོ་ཤས་འཚོ་བ་དག་ལོ་ཐང་དང་དཔྱ་སྡུད་པ་མཐོང་ནས། དེས་སྨྲས་པ། ཤེས་ལྡན་དག་ལོ་ཐང་དང་དཔྱ་སྡུད་པ་འདི་དག་སུའི་ཡིན། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། ལྷ་ ཨང་གའི་རྒྱལ་པོའི་ལགས་སོ། ། དེས་སྨྲས་པ། ཅི་ཡུ་བུ་ཅག་དེ་ལ་ལོ་ཐང་འབུལ་བ་ཡིན་ནམ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། ལྷ་ལོ་ཐང་འབུལ་བ་ལགས་སོ། ། དེས་སྨྲས་པ། ཤེས་ལྡན་དག་ཞོ་ཤས་འཚོ་བ་དེ་དག་བོས་ཤིག །
EN
They then implored him, “Your Majesty, any way you look at it, you must go out!”
BO
དེ་དག་གིས་བོས་པ་དང་། དེས་སྨྲས་ པ། ཤེས་ལྡན་དག་དེ་ཡང་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོར་དབང་བསྐུར་བ་ཡིན་ལ། ངེད་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོར་དབང་བསྐུར་བ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཅག་ལོ་ཐང་དང་དཔྱ་སྡུད་པར་བྱེད། དེང་ལ་ཕྱིན་ཆད་ལོ་ཐང་དང་དཔྱ་མ་སྡུད་ཅིག ། དེ་དག་གིས་བསམས་ པ། གཞོན་ནུ་འདི་ནི་རྒྱུས་མི་ཤེས་པ་ཡིན་པས་བདག་ཅག་རྒྱལ་པོ་པད་མ་ཆེན་པོའི་གན་དུ་འདོང་ཞིང་སོང་ནས་བསྙད་པར་བྱའོ་སྙམ་ནས། དེ་དག་རྒྱལ་པོ་པད་མ་ཆེན་པོའི་གན་དུ་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་སྨྲས་པ། ལྷ་བདག་ཅག་ཨང་གའི་རྒྱལ་པོའི་ཞོ་ཤས་འཚོ་བ་ལོ་ཐང་དང་དཔྱ་ སྡུད་པ་ན་གཞོན་ནུ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོས་བཀག་ན། ཅི་བསྡུ་བར་འཚལ་ལམ། འོན་ཏེ་སླར་མཆི་བར་འཚལ། དེས་སྨྲས་པ། ཤེས་ལྡན་དག་གཞོན་ནུ་དེ་ནི་རྒྱུས་མི་ཤེས་པ་ཡིན་པས་ཁྱེད་ཅག་སྔོན་ཇི་ལྟར་ལོ་ཐང་དང་དཔྱ་སྡུད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྡུས་ཤིག ། དེ་དག་གིས་ ཡང་བསྡུ་བར་བརྩམས་ཏེ། དེ་དག་འོངས་ནས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་གཞོན་ནུ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོས་མཐོང་ནས་སྨྲས་པ། ཤེས་ལྡན་དག་ངས་ཁྱེད་ལ་ཕྱིན་ཆད་ལོ་ཐང་དང་དཔྱ་མ་སྡུད་ཅིག་ཅེས་མ་བཟློག་གམ། ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་ཁྱེད་ལོ་ཐང་དང་དཔྱ་སྡུད།
EN
King Mahāpadma hung his sword from his neck in surrender and went out, where the King of Aṅga imposed an annual tribute and tax upon him.
BO
གལ་ ཏེ་རེ་ཞིག་འཁོད་ན་དེ་ལྟ་ན་ལེགས། གལ་ཏེ་མི་འཁོད་ན་མཚམས་ཆེན་པོ་གཅད་པར་བྱའོ། ། དེ་དག་སྐྲག་ནས་བསམས་པ། གཞོན་ནུ་འདི་ནི་གདུག་པ་ཕ་རོལ་གནོན་པ་ཡིན་པས་བདག་ཅག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་གནས་ཡོད་པར་འགྱུར་གྱིས། བདག་ཅག་ཨང་གའི་རྒྱལ་པོའི་གན་དུ་དོང་སྟེ་སྦྲན་པར་བྱའོ་སྙམ་ནས་དེ་དག་ཨང་གའི་རྒྱལ་པོའི་གན་དུ་དོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་སྨྲས་པ། ལྷ་བདག་ཅག་ལྷའི་ཞོ་ཤས་འཚོ་བ་ལགས་ཏེ། བདག་ཅག་ལྷའི་ལོ་ཐང་དང་དཔྱ་སྡུད་པ་ན་རྒྱལ་པོ་པད་མ་ཆེན་པོའི་བུ་གཞོན་ནུ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་ པོ་དེས་བཟློག་ལགས་ན། ད་གལ་ཏེ་ལྷས་བཏང་སྙོམས་མཛད་ན་སླད་ཀྱིས་གནོད་པ་ཆེན་པོ་བགྱིད་པར་འགྱུར་བ་གང་ལགས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་གནས་མཆིས་པར་འགྱུར་རོ། ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཡང་སྨྲས་པ། ཇི་སྲིད་ཤིང་ནི་གཞོན་པའི་ཚེ། ། སེན་མོ་དག་གིས་གཅད་ནུས་པ། ། དེ་ཉིད་ཆེན་པོར་སྐྱེས་པ་ན། ། སྟ་རེ་བརྒྱས་ཀྱང་གཅད་པར་དཀའ། ། ཨང་གའི་རྒྱལ་པོས་རྒྱལ་པོ་པད་མ་ཆེན་པོ་ལ་གཞོན་ནུ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་མགུལ་པ་ནས་ཐོགས་ལ་ཚུར་བཀྲི་བའམ། ཡང་ན་རྩྭ་དང་ཆས་སྟ་གོན་གྱིས་ཤིག་དང་། ང་ཉིད་འོ་ནིར་འོང་ངོ་ཞེས་ཕྲིན་ཡིག་ སྤྲིང་ངོ་། །
EN
While the blessed Bodhisattva was dwelling in the Abode of Tuṣita, he saw five sights and thrice gave notice to the six classes of gods who revel in the desire realm. Assuming an elephant’s appearance, he entered his mother’s womb as the earth shook and this world and all others too were bathed in a vast light more luminous than the glow of the gods of the Thirty-Three. So great was this miraculous manifestation, it was as if the sun and moon shone in the gulf between worlds. So great was its strength that darkness everywhere, even the pitch-black darkness of dark places dark from never knowing the light of the sun and moon, was filled with a vast light. Beings born in those places had never even seen so far as their outstretched hands, yet by this light these beings saw one another and exclaimed, “You there! There are others who have been born here! There are others who have been born here!”
BO
རྒྱལ་པོ་པད་མ་ཆེན་པོས་ཕྲིན་ཡིག་བཀླགས་ནས་དེ་མི་བདེ་བར་གྱུར་ཏེ་ལག་པ་འགྲམ་པ་ལ་གཏད་ནས། སེམས་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་འདུག་འདུག་ནས། དེས་གཞོན་ནུ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་བོས་ནས་སྨྲས་པ། ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཨང་གའི་རྒྱལ་པོའི་ཞོ་ཤས་འཚོ་བ་དག་ ལོ་ཐང་དང་དཔྱ་སྡུད་པ་ཟློག། དེས་ཁྲོས་ཏེ་ང་ལ་འདི་དང་འདི་སྐད་ཅེས་སྤྲིང་ངོ་། ། དེས་སྨྲས་པ། ལྷ་ཅི་སྐོལ་དེ་ལ་ལོ་ཐང་འབུལ་བ་ལགས་སམ། བུ་ལོ་ཐང་འབུལ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེས་སྨྲས་པ། ལྷ་དེ་ཡང་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོར་དབང་བསྐུར་བ་ལགས་ལ། སྐོལ་ཀྱང་ རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོར་དབང་བསྐུར་བ་ལགས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་སྐོལ་དེ་ལ་ལོ་ཐང་དང་དཔྱ་འབུལ། ལྷས་བདག་ལ་དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་པ་སྩལ་བ་འབའ་ཞིག་མཛོད་ཅིག་དང་། བདག་གིས་ཨང་གའི་རྒྱལ་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་གཡུལ་ངོར་གཡུལ་སྤྲད་པར་ བགྱིའོ། ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་པད་མ་ཆེན་པོས་ཨང་གའི་རྒྱལ་པོ་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་མཐུ་དང་། དཔུང་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཕ་རོལ་གནོན་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མ་ཉམས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་ཕྲིན་ཡིག་སྤྲིང་ངོ་། ། ཨང་གའི་རྒྱལ་པོས་ཐོས་ནས་མི་བཟོད་ པ་སྐྱེས་ཏེ་བློན་པོ་རྣམས་ལ་སྨྲས་པ།
EN
At the same time as the blessed Bodhisattva was born, sons were also born to four great kings in four great city-states. In Rājagṛha the son of King Mahāpadma was born. In Śrāvastī the son of King Arāḍa Brahmadatta was born. In Ujjayinī the son of King Anantanemi was born. In Kauśāmbī the son of King Śatānīka was born.
BO
ཤེས་ལྡན་དག་དེའི་ཡུལ་འཁོར་གཞོམ་པར་བྱས། དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་པ་གོ་སྐོན་ཅིག ། དེས་དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་པ་གླང་པོ་ཆེ་པའི་ཚོགས་དང་། རྟ་པའི་ཚོགས་དང་། ཤིང་རྟ་པའི་ཚོགས་དང་། དཔུང་བུ་ཆུང་གི་ ཚོགས་གོ་བསྐོན་ཏེ་ཡུལ་མ་ག་དྷཱ་གཞོམ་པར་བརྩམས་པ་དང་། མ་ག་དྷཱ་ན་གནས་པའི་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་པད་མ་ཆེན་པོ་ལ་ལྷ་ཨང་གའི་རྒྱལ་པོ་འདི་དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་པ་གླང་པོ་ཆེ་པའི་ཚོགས་དང་། རྟ་པའི་ཚོགས་དང་། ཤིང་རྟ་པའི་ཚོགས་དང་། དཔུང་བུ་ཆུང་གི་ཚོགས་གོ་བསྐོན་ཏེ་ཡུལ་མ་ག་དྷཱ་འཇོམས་པར་བགྱིད་དོ་ཞེས་སྦྲོན་པ་དག་བཏང་ངོ་། ། རྒྱལ་པོ་པད་མ་ཆེན་པོས་ཐོས་ནས་དེ་མི་བདེ་བར་གྱུར་ཏེ་ལག་པ་འགྲམ་པ་ལ་གཏད་ནས། སེམས་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་འདུག་འདུག་ནས། དེས་གཞོན་ནུ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་བོས་ ཏེ། དེ་ལ་དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་པ་བྱིན་ནོ། ། གཞོན་ནུ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོས་བློན་པོའི་བུ་ལྔ་བརྒྱ་བསྡུས་ཏེ་སྨྲས་པ། ཤེས་ལྡན་དག་ང་ནི་ཨང་གའི་རྒྱལ་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་གཡུལ་ངོར་གཡུལ་སྤྲོད་པར་བྱེད་ན་ཤེས་ལྡན་དག་ཅི་བྱེད། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ།
EN
When the blessed Bodhisattva was born, the entire universe was bathed in a vast light more luminous than the glow of the gods of the Thirty-Three. So great was this miraculous manifestation, it was as if the sun and moon shone in the gulf between worlds. So great was its strength that darkness everywhere, even the pitch-black darkness of dark places dark from never knowing the light of the sun and moon, was filled with a vast light. Beings born in those places had never even seen so far as their outstretched hands, yet by this light these beings saw one another and exclaimed, “You there! There are others who have been born here! There are others who have been born here!”
BO
གཞོན་ནུ་ཁྱོད་ཀྱི་གནས་སྐབས་གང་ལགས་པ་དེ་བདག་ཅག་གི་ཡང་ལགས་སོ། ། དེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྨྲས་པ། མི་གང་ལ་ནི་ཁྱིམ་དཔལ་གནས། ། དེ་ནི་ཀུན་གྱིས་ཡོངས་བསྲུང་བྱ། ། དེ་ཉམས་ན་ནི་ཀུན་ཉམས་ཏེ། ། ལྟེ་བ་ཆག་པས་རྩིབས་རྣམས་བཞིན། ། ད་ཁྱེད་ ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བར་བྱའོ། ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། ལྷའི་གནས་སྐབས་གང་ལགས་པ་དེ་བདག་ཅག་གི་ཡང་ལགས་ལ། ལྷའི་ཞབས་གང་ན་བ་དེ་ན་བདག་ཅག་གི་མགོ་མཆིས་སོ། ། དེ་ནས་དེས་དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་པ་ གོ་བསྐོན་ཏེ། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ནས་བྱུང་ངོ་། ། རྒྱལ་པོ་པད་མ་ཆེན་པོ་སྟེང་གི་ཁང་{བཟངས་ཀྱི་,བཟང་གི་}གཞིར་གཏོགས་པ་ན་བློན་པོའི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྐོར་ཅིང་འདུག་པ་དེས་དེ་བྱུང་བ་མཐོང་ནས་དེས་བློན་པོ་རྣམས་ལ་སྨྲས་པ། ཤེས་ལྡན་དག་དམག་འདི་སུའི་ཡིན། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། ལྷ་གཞོན་ནུ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོའི་ལགས་སོ། ། དེས་སྨྲས་པ། ཤེས་ལྡན་དག་ཨེ་མ་འདི་དམག་མང་པོ་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པས། དེའི་མིང་དམག་ལྡན་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ། དམག་ལྡན་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ན་ཁ་ཅིག་གིས་ནི་བཟོ་ སྦྱངས་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་སོ། །
EN
King Mahāpadma thought, “When my son was born, the world was lit as if by the gold of the rising sun. And as he is the son of Queen Bimbī (Goldie), I shall name this prince Bimbisāra (Essence of Gold).” And so the boy was named Bimbisāra.
BO
ཁ་ཅིག་གིས་ནི་དམག་ལྡན་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་སོ། ། གཞོན་ནུ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོས་བློན་པོའི་བུ་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དག་ལ་སྨྲས་པ། ཤེས་ལྡན་དག་ཨང་གའི་རྒྱལ་པོ་འདི་ནི་གདུག་པ་ཕ་རོལ་གནོན་ པ་དཔུང་དང་མཐུ་ཆེ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ཡུ་བུ་ཅག་གིས་འདི་དང་ལྷན་ཅིག་གཡུལ་སྤྲད་པར་ནི་མི་ནུས་ཀྱིས། འདི་ལྟར་དེ་བག་ཡངས་སུ་གོ་ཕུད་པའི་ཕྲུ་མ་བརྫི་ཞིང་བཞབས་ཏེ་གསད་པར་བྱའོ། ། དེ་དག་གིས་དེ་བག་ཡངས་སུ་གོ་ཕུད་པའི་ཕྲུ་མ་བརྫིས་ནས་དེ་དག་གིས་ཨང་ གའི་རྒྱལ་པོ་བཞབས་ཏེ་བསད་དོ། ། ཨང་གའི་རྒྱལ་པོའི་དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་པ་ཕྱོགས་བཞིར་བྱེར་བ་དང་། གཞོན་ནུ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོས་ཕྱོགས་བཞིར་ཕོ་ཉ་རྟ་པ་དག་བཀྱེ་སྟེ། ཤེས་ལྡན་དག་དེ་ཡང་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོར་དབང་བསྐུར་ བ་ཡིན་ལ། ངེད་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོར་དབང་བསྐུར་བ་ཡིན་གྱིས་ཕྱིར་ལོག་ཤིག་དང་། ཤེས་ལྡན་དག་ངས་ཤེས་ལྡན་དག་ལ་འཚོ་བའི་རྒྱུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་སྤྲིང་བ་དང་དེ་དག་ཕྱིར་ལོག་གོ། །
EN
King Arāḍa Brahmadatta thought, “When my son was born, the world was lit as if by the light of lights, so I shall name this prince Prasenajit (Supreme Light).” And so the boy was named Prasenajit.
BO
དེ་ནས་ཨང་གའི་རྒྱལ་པོས་གྲོང་ཁྱེར་ཙམ་པ་བསྲུང་བ་བཞག་པ་དེས་ ཨང་གའི་རྒྱལ་པོ་ཇི་ལྟར་བསད་པ་ཐོས་ནས་དེས་སྒོ་བཅད་དེ་ར་བ་དག་གི་ཁར་སྦྲེངས་ནས་འདུག་གོ། ། གཞོན་ནུ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ཡང་མཐར་གྱིས་གྲོང་ཁྱེར་ཙམ་པར་ཕྱིན་ནས་དེས་ཤིང་རིང་པོ་ལ་ཨང་གའི་རྒྱལ་པོའི་མགོ་བཏགས་ཏེ་བསྟན་ནས་སྨྲས་པ། ངས་ཁྱོད་ཀྱི་ཇོ་བོ་གང་ ཡིན་པ་དེ་གནས་སྐབས་འདི་ལྟ་བུར་བྱས་ཀྱིས། གལ་ཏེ་ཇེ་ཕྱིར་འབྱུང་ན་དེ་ལྟ་ན་ལེགས། གལ་ཏེ་ཕྱིར་མི་འབྱུང་ན་ཁྱོད་ཀྱང་གནས་སྐབས་འདི་ལྟ་བུར་བྱས་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་གནས་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེས་ཐོས་ནས་མི་བདེ་བར་གྱུར་ཏེ། དེས་བསམས་ པ། ཡུལ་དང་སྲོག་ལ་གནོད་གྱུར་ན། ། སྐྱེས་བུས་ཀུན་དུ་སྲོག་བསྲུང་བྱ། ། བློ་ཡིས་གཉིས་ཀ་དཔྱད་བྱས་ན། ། ཡུལ་ནི་ཡང་རྙེད་སྲོག་རྣམས་མིན། ། སྙམ་ནས་དེ་རལ་གྲི་མགུལ་དུ་ཐོགས་ཏེ་ཕྱིར་བྱུང་ངོ་། ། དེ་ན་གཞོན་ནུ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོས་ཨང་གའི་རྒྱལ་པོ་ བསད་དེ་གྲོང་ཁྱེར་ཙམ་པ་རང་གི་ལག་ཏུ་ཐོབ་ནས་དེས་རྒྱལ་པོ་པད་མ་ཆེན་པོ་ལ་ལྷ་བདག་གིས་ཨང་གའི་རྒྱལ་པོ་བཀུམ་སྟེ་གྲོང་ཁྱེར་ཙམ་པ་རང་གི་སུག་པར་ཐོབ་ལགས་ན།
EN
King Śatānīka thought, “When my son was born, the world was lit as if by the rising sun, so I shall name this prince Udayana (Rising).” And so the boy was named Udayana.
BO
ལྷ་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པ་གཞན་ཅི་མཆིས་བཀའ་སྩོལ་ཅིག་དང་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པར་བགྱིའོ་ཞེས་ཕྲིན་ཡིག་ སྤྲིང་ངོ་། ། དེ་མགུ་ནས་དེས་དེ་ལ་གདུགས་དང་། ཅོད་པན་དང་། ཐོད་བསྐུར་ཏེ། བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་འོ་ནི་ཉིད་དུ་རྒྱལ་སྲིད་བྱེད་དུ་ཆུག་ཤིག ། ངས་ཀྱང་འདི་ཉིད་དུ་རྒྱལ་སྲིད་བྱེད་དུ་གཞུག་གོ་ཞེས་སྤྲིང་ངོ་། ། དེ་ནས་གཞོན་ནུ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོས་ཡུལ་ཨང་ག་དག་ཏུ་རྒྱལ་ སྲིད་འབྱོར་པ་རྒྱས་པ་བདེ་བ་ལོ་ལེགས་པ་སྐྱེ་བོ་དང་མི་མང་པོས་གང་བ་བྱེད་དུ་བཅུག་གོ། ། དུས་གཞན་ཞིག་ན་རྒྱལ་པོ་པད་མ་ཆེན་པོ་དུས་ལ་བབ་ནས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་བློན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ལ་ལྷ་ཁྱོད་ཀྱི་ཡབ་དུས་ལ་བབ་པོ་ཞེས་སྤྲིང་ནས། དེ་ཨང་ག་ དང་མ་ག་དྷཱ་པའི་བློན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་སྲིད་ལ་དབང་བསྐུར་བ་ཆེན་པོས་དབང་བསྐུར་ཏོ། ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོས་ཡུལ་ཨང་ག་དང་མ་ག་དྷཱ་དག་ཏུ་རྒྱལ་སྲིད་འབྱོར་པ། རྒྱས་པ། བདེ་བ། ལོ་ལེགས་པ། སྐྱེ་བོ་དང་མི་མང་པོས་གང་བ། ཐབ་མོ་དང་། ཐ་ བ་དང་། ཕྱི་དགྲ་དང་། ནང་འཁྲུག་རབ་ཏུ་ཞི་བ། ཆོམ་རྐུན་དང་། མུ་གེ་དང་། ནད་དང་བྲལ་བ། སཱ་ལུ་དང་།
EN
King Anantanemi thought, “When my son was born, the world was lit by a brilliant light, so I shall name this prince Pradyota (Brilliant Light).” And so the boy was named Pradyota.
BO
བུ་རམ་ཤིང་གི་ཕྲེང་བ་དང་། བ་ལང་དང་། མ་ཧེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱེད་དུ་བཅུག་སྟེ། ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་ བྱེད་དུ་བཅུག་གོ། ། དེ་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་གསང་ཚིག་འདོད་པ་གསང་ཚིག་ཚོལ་བ་ཞིག་ཡུལ་དབུས་ནས་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་སོང་ངོ་། ། དེ་ན་བྲམ་ཟེ་རིག་བྱེད་དང་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ཕ་རོལ་དུ་སོན་པ་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ན་གནས་པའི་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པར་གྱུར་པ་ཞིག་འདུག་ ནས། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དེ་བྲམ་ཟེ་དེའི་དྲུང་དུ་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་ཞི་བ་དང་སྤྱོད་ལམ་ཞི་བས་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ། ། དེ་ནས་བྲམ་ཟེ་དེས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དེ་ལ་འོངས་པ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ཀུན་དུ་སྤྱད་ནས་སྨྲས་པ། ཀྱེ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཁྱོད་ ག་ལས་འོངས་ཅི་ཞིག་འདོད། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུས་སྨྲས་པ། བདག་ཡུལ་དབུས་ནས་མཆིས་ཏེ། མཁན་པོའི་ཞབས་ལ་སྲི་ཞུ་བགྱིད་པར་འཚལ་ལོ། ། ཅི་ཞིག་གི་ཕྱིར། རིག་བྱེད་བཀླག་པའི་སླད་དུའོ། ། བུ་ལེགས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་དུ་གྱིས་ཤིག ། དེ་ནི་བྲམ་ཟེས་བྱ་བ་ ཡིན་ནོ། ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དེས་བྲམ་ཟེ་དེའི་དྲུང་དུ་རིག་བྱེད་བཀླག་པར་བྱ་བར་བརྩམས་སོ། །
EN
And so each king attributed the light to the birth of his own son. Though each attributed it to his own son, it was not so. For all that occurred, occurred because of the Bodhisattva.
BO
བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་མི་ཀློག་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ན་ལན་འགའ་ནི་ཆུ་ངོགས་སུ་ཉེ་རེག་བྱེད་དུ་འདོང་ངོ་། ། ལན་འགའ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟར་ འདོང་ངོ་། ། ལན་འགའ་ནི་ཡམ་སྲེག་ཤིང་ཐུར་འདོང་ངོ་། ། ཇི་ཙམ་དུས་གཞན་ཞིག་ན་དེ་དག་མི་ཀློག་པར་གྱུར་ནས་དེའི་ཚེ་དེ་དག་ཡམ་སྲེག་ཤིང་ཐུར་དོང་བ་དང་། དེ་དག་ལ་ལམ་གྱི་བར་དུ་བར་སྐབས་ཀྱི་གཏམ་བརྗོད་པ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་བྱུང་སྟེ། ཀྱེ་ཀུད་སའི་བུ་དག ། བད་ སའི་བུ་དག ། ཤན་དི་ལིའི་བུ་དག ། བ་ར་དྭ་ཛའི་བུ་དག ། ལྔ་པའི་བུ་དག ། ཉེ་ལྔའི་བུ་དག ། ཇེ་ཁྱེད་ཅག་ལས་གང་ནི་ཡུལ་ག་ལས་འོངས་པ་དྲི་བར་བྱའོ། ། དེ་ན་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་གཅིག་གིས་སྨྲས་པ། ཁོ་བོ་ནི་ཡུལ་ཤར་ནས་སོ། ། གཞན་ཞིག་གིས་སྨྲས་པ། ཁོ་ བོ་ནི་ལྷོ་ཕྱོགས་ནས་སོ། ། ཡང་གཞན་ཞིག་གིས་སྨྲས་པ། ཁོ་བོ་ནི་ནུབ་ཕྱོགས་ནས་སོ། ། ཡང་གཞན་ཞིག་གིས་སྨྲས་པ། ཁོ་བོ་ནི་བྱང་ཕྱོགས་ནས་སོ། ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དེས་སྨྲས་པ། ཁོ་བོ་ནི་ཡུལ་དབུས་ནས་སོ། ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། ཤེས་ལྡན་དག་བདག་ ཅག་གིས་ཡུལ་ཐམས་ཅད་མཐོང་ཞིང་ཐོས་ན་ཡུལ་དབུས་ནི་མ་མཐོང་མ་ཐོས་སོ། །
EN
On the very same day that Prince Bimbisāra was born, five hundred sons of five hundred ministers were also born and were given names appropriate to their patrilineage.
BO
ཤར་ན་བློ་ཅན་གནས་པ་སྟེ། ། ལྷོ་ཕྱོགས་ན་ནི་གཡོན་བྱེད་འདུག ། ནུབ་ཀྱི་ཡུལ་ན་ཕྲ་མ་ཅན། ། བྱང་ཕྱོགས་ན་ནི་ཚིག་རྩུབ་བོ། ། ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཡང་སྨྲས་སོ། ། དེ་ནས་ དྲིས་པ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཡུལ་དབུས་ཅི་འདྲ། ཤེས་ལྡན་དག་ཡུལ་དབུས་ནི་ཡུལ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། སཱ་ལུ་དང་། བུ་རམ་ཤིང་གི་ཕྲེང་བ་དང་། བ་ལང་དང་། མ་ཧེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། སློང་མོ་པ་བརྒྱས་ཁྱབ་པ། དབུས་པའི་སྐྱེ་བོས་གང་བ། མཐའ་ འཁོབ་པའི་སྐྱེ་བོས་སྤངས་པ། སྐྱེ་བོ་མཁས་པས་བསྟེན་པ། དེ་ན་ཆུ་ཀླུང་གང་གཱ་ཁ་རྗེ་དང་། བསོད་ནམས་དང་། བཀྲ་ཤིས་དང་། གཙང་བ་དང་། གཙང་བ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སུ་གྲགས་པ། འགྲམ་གཉིས་ནས་རླན་འཕྱོ་བ། དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱི་བསྟི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ ཆུ་དགུར་{བཅྭ་,བཅོ་}བརྒྱད་འབབ་པ་ཡོད་དེ། དེར་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་དཀའ་ཐུབ་སྤྱད་ན་རང་གི་ལུས་ཉིད་ཀྱིས་མཐོ་རིས་སུ་འདོང་བ་ཡིན་ནོ། ། ཀྱེ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དེ་ནི་མཇལ་གྱིས་གཞན་འདི་འདྲིའོ། ། ཡུལ་དབུས་ན་མཁས་པར་བགྲང་བ་དག་ཡོད་དམ། ཤེས་ལྡན་དག་ཁོ་བོས་དང་ པོ་ཉིད་ནས་ཤེས་ལྡན་དག་ཡུལ་དབུས་ནི་དབུས་པའི་སྐྱེ་བོས་གང་བ། མཐའ་འཁོབ་པའི་སྐྱེ་བོས་སྤངས་པ།
EN
Prince Bimbisāra was entrusted to eight nursemaids: two to cuddle him, two to breastfeed him, two to change his diapers, and two to play with him. Fortified with milk, curd, butter, ghee, cream, and other nourishing foods, he grew quickly, shooting up like a lotus in a pond. When he was old enough, he was introduced to letters, number names, calculation, counting by hand, expenditures, revenues, and deposits. After he finished letters, he became skilled in exegesis, recitation, knowledge, proper conduct, and the way to assess gems, sites, fabrics, woods, elephants, horses, women, and men.
BO
སྐྱེ་བོ་མཁས་པས་བསྟེན་པའོ་ཞེས་མ་སྨྲས་སམ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་སྐད་སྨྲས་སོ། ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཡུལ་དབུས་ན་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་བདག་ཅག་གི་མཁན་པོ་ དང་འདྲ་བ་སྨྲ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཡོད་དམ། ཤེས་ལྡན་དག་ཡུལ་དབུས་ན་བདག་ཅག་གི་མཁན་པོས་གང་དག་གི་གདོང་དུ་ལྟ་བར་ཡང་མི་ནུས་པ། སྙན་པར་སྨྲ་བ། སྨྲ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཡོད་དོ། ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དེས་དེ་དག་ལ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཡུལ་དབུས་ཀྱི་ བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། འདི་ལྟར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཡུལ་དབུས་སུ་འདོང་འདོད་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དེ་དག་ཡམ་སྲེག་ཤིང་དག་བཙལ་ཏེ། ཡམ་སྲེག་ཤིང་གི་ཁུར་ཐོགས་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱིམ་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་ཡམ་སྲེག་ ཤིང་གི་ཁུར་དག་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བཞག་སྟེ། བྲམ་ཟེ་དེ་ག་ལ་བ་དེར་དོང་ནས་ཕྱིན་པ་དང་། བྲམ་ཟེ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། མཁན་པོ་མཁྱེན་པར་མཛོད་ཅིག ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་འདིས་ཅི་ནས་ཀྱང་བདག་ཅག་ཐམས་ཅད་ཡུལ་དབུས་སུ་མཆི་འཚལ་བར་གྱུར་པ་དེ་ལྟར་ཡུལ་ དབུས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་དོ། ། བྲམ་ཟེ་དེས་སྨྲས་པ། བུ་དག་ཇི་སྙེད་ཐོས་པ་དེ་སྙེད་བགྲོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནམ།
EN
He trained in and mastered the different fields of arts and skills of anointed kṣatriya kings, or a ruler of the realm endowed with the might and vigor to conquer the wide face of the earth, such as riding on the neck of an elephant, riding horseback, charioteering, swordsmanship, archery, advancing, yielding, wielding a hook, throwing a lasso, casting a spear, and how to hold a weapon, march, tie a topknot, slash, quarter, pierce, and strike in five ways—striking from a distance, striking a target using acoustic location, striking a fatal blow, striking without hesitation, and striking forcefully.
BO
འདི་ལྟར་ཡུལ་དག་ནི་ཐོས་ན་དགའ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་མཉན་པར་བྱའི་བགྲོད་པར་ནི་མི་བྱའོ། ། མཁན་པོ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་འདིའི་མཆིད་ནས་ཡུལ་དབུས་ན་ བདག་ཅག་གི་མཁན་པོས་གང་དག་གི་གདོང་དུ་ལྟ་བར་ཡང་མི་ནུས་པ། སྙན་པར་སྨྲ་བ། སྨྲ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་དེ་ལྟ་བུ་དག་མཆིས་སོ་ཞེས་མཆིའོ། ། བུ་དག་ཅི་ཁོ་བོ་ན་རེ་སའི་སྟེང་ན་ཁོ་བོ་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་སྨྲ་བ་ཡིན་གྱི། སྨྲ་བ་གཞན་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རམ། ས་ནི་རིན་ པོ་ཆེ་མང་པོ་འཛིན་པ་ཡིན་པས་ས་གཞི་ནི་མཛེས་པ་མཛེས་པ་དག་གིས་གང་བ་ཡིན་ནོ། ། མཁན་པོ་རེ་ཞིག་ཡུལ་དེ་ཡང་མཐོང་བར་འགྱུར་ཞིང་ཆུ་ངོགས་སུ་ཉེ་རེག་ཀྱང་བགྱི། སྨྲ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་དེ་དག་ལ་ཡང་བསྙེན་བཀུར་བགྱི། རྒོལ་བ་དག་ཀྱང་ཚར་གཅད་པར་བགྱི། རང་གི་ གྲགས་པ་ཡང་བསྒྲག་པར་བགྱི། རྙེད་པ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བགྱིས། བདག་ཅག་ཡུལ་དབུས་སུ་མཆིའོ། ། བྲམ་ཟེ་དེ་སློབ་མ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། འཁོར་ཉུང་བ་ཡིན་པས་དེས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། བུ་དག་གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ གཡང་གཞི་དག་དང་། ཤིང་ཤུན་དག་དང་། དབྱུ་གུ་དག་དང་། བླུགས་གཟར་དག་དང་། དགང་གཟར་དག་དང་།
EN
These arts and skills were also mastered by the five hundred sons of the five hundred ministers.
BO
རིལ་བ་དག་ལོང་ཤིག་དང་ཡུལ་དབུས་སུ་འདོང་ངོ་། ། དེ་དག་གིས་དེ་དག་བླངས་ནས་བྲམ་ཟེ་དེ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཡུལ་དབུས་སུ་ འཕགས་པ་དང་། དེས་རྒོལ་བ་ཁ་ཅིག་ནི་ཚར་བཅད་དེ་རྒོལ་བའི་ཤིང་རྟ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད། ཁ་ཅིག་ནི་མགོར་ཐལ་བའི་བུམ་པ་དག་གིས་བསྣུན། ཁ་ཅིག་ནི་འཕོང་གི་དཔོང་སར་ཁྭ་བཞིན་དུ་ཐག་རིང་པོ་ནས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད། ཁ་ཅིག་ནི་གདུགས་དང་། རྒྱལ་མཚན་ དང་། བ་དན་དག་གིས་བསུ་བར་བྱེད། ཁ་ཅིག་ནི་སློབ་མ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་མཐར་གྱིས་གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། གྲོང་རྡལ་དང་། དབྱེ་ཚོངས་དང་། ཚོང་རྡལ་དག་ཏུ་རྒོལ་བ་འདུལ་ཞིང་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་ཕྱིན་ཏོ། ། བྲམ་ཟེ་དེས་བསམས་པ། བདག་ གིས་ཅིའི་ཕྱིར་རྩ་བ་སྤངས་ཏེ་ཡལ་ག་དང་། འདབ་མ་དང་། ལོ་མ་ལ་ཉུག་པར་བྱ། རྒོལ་བ་གང་དག་དང་། མཁས་པར་བགྲང་བ་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་དང་ཉེ་བ་ཡིན་གྱིས། བདག་ཀྱང་རྒྱལ་པོའི་གན་དུ་འགྲོའོ་སྙམ་ནས་བྲམ་ཟེ་དེ་རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ ཅན་སྙིང་པོ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ལ་རྒྱལ་བ་དང་ཚེ་སྤེལ་བ་བྱས་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ། །
EN
Bimbisāra’s father enrolled him in the eighteen guilds, due to which he was named and became known as Bimbisāra of the Guilds.
BO
ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། ལྷ་བདག་ལ་བླ་མ་ལས་ཡི་གེ་ཉུང་ཤས་ཤིག་ བླངས་པ་མཆིས་ཏེ། དེའི་སླད་དུ་ལྷའི་སྤྱན་སྔར་རྒོལ་བ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་བཀའ་མཆིད་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པར་འཚལ་ལོ། ། རྒྱལ་པོས་བློན་པོ་རྣམས་ལ་སྨྲས་པ། ཤེས་ལྡན་དག་ངའི་ཡུལ་ན་བྲམ་ཟེ་འདི་དང་ལྷན་ཅིག་གཏམ་རྣམ་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད་པའི་ རྒོལ་བ་འགའ་ཡོད་དམ། བློན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། ལྷ་གྲོང་ན་ལ་ད་ན་བྲམ་ཟེ་གནས་ལེན་གྱི་བུ་ཞེས་བགྱི་བ་རིག་བྱེད་དང་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ཕ་རོལ་ཏུ་མཆིས་པ་ཞུགས་ལྟ་བུའི་ཤེས་པས་རང་གི་སྨྲ་བ་གསལ་བར་བགྱིད། གཞན་གྱི་སྨྲ་བ་ཚར་གཅོད་པར་རྔོ་ཐོག་པ་ ཞིག་མཆིས་ཏེ། དེས་བསྟན་བཅོས་གནས་ལེན་གྱི་བུ་ཞེས་བགྱི་བ་ཉེ་བར་སྦྱར་ཏོ། ། མཁན་པོ་གནས་ལེན་གྱི་བུ་དེ་བོས་ཤིག ། ལྷ་བོད་པར་བགྱིའོ་ཞེས་དེ་དག་གིས་དེ་བོས་ནས་དེ་རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ལ་རྒྱལ་བ་དང་ ཚེ་སྤེལ་བ་བྱས་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་པ་དང་། བློན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། ལྷ་མཁན་པོ་དེ་འདི་ལགས་སོ། །
EN
Later Prince Bimbisāra set out astride an elephant where he saw the King of Aṅga’s officers collecting tributes and taxes, prompting him to inquire of his men, “Gentlemen, for whom are these tributes and taxes being collected?”
BO
རྒྱལ་པོས་འོངས་པ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ཀུན་དུ་སྤྱད་དེ་སྨྲས་པ། མཁན་པོ་ཁྱོད་ཁོ་བོའི་མདུན་དུ་བྲམ་ཟེ་འདི་དང་ལྷན་ཅིག་གཏམ་རྣམ་ པར་གཏན་ལ་དབབ་པར་བྱེད་ནུས་སམ། གནས་ལེན་གྱི་བུས་སྨྲས་པ། བདག་གིས་རྔོ་ཐོག་པས། རྒྱལ་པོ་དགྱེས་པར་བགྱིའོ། ། རྒྱལ་པོས་བློན་པོ་རྣམས་ལ་བསྒོ་བ། ཤེས་ལྡན་དག་རྒོལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཤོམས་ཤིག ། ཕྱོགས་དང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་དག་རྣམ་པར་ཞོག་ ཤིག ། བློན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྒོལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཤམས་ཤིང་ཕྱོགས་དང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་དག་རྣམ་པར་བཞག་གོ། ། དེ་ནས་བློན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོའི་རྐང་པ་གཉིས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་སྨྲས་པ། ལྷ་ཕྱོགས་སྔ་མ་གང་བགྱིད་དུ་སྩལ། རྒྱལ་པོས་སྨྲས་པ། བྲམ་ཟེ་ འདི་འགྲོན་པ་ཡིན་གྱིས་འདི་ཕྱོགས་སྔ་མ་བྱེད་དུ་ཆུག་ཤིག ། བྲམ་ཟེ་དེ་ཕྱོགས་སྔ་མ་བྱེད་དུ་བཅུག་ནས་དེས་རྒྱུད་ཆགས་ལྔ་བརྒྱ་བཟླས་སོ། ། གནས་ལེན་གྱི་བུས་ཕྱིར་བཟླས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་འདི་ནི་རིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ནི་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ནི་མི་འཐད་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་སྐྱོན་བཏགས་པ་དང་བྲམ་ཟེ་དེ་ཅང་མི་སྨྲ་བར་འདུག་གོ། །
EN
“Your Majesty! For the King of Aṅga.”
BO
ཚར་གཅད་པའི་གནས་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་འདི་ལྟ་སྟེ་ལན་ལ་སྤོབས་པ་མེད་པ་འདི་ནི་ཐ་ཆད་ཡིན་ནོ། ། རྒྱལ་པོས་བློན་པོ་རྣམས་ལ་སྨྲས་པ། ཤེས་ལྡན་དག་སུ་རྒྱལ། ལྷ་མཁན་པོ་གནས་ལེན་གྱི་བུའོ། ། དེ་ནས་ རྒྱལ་པོ་ཡིད་དགའ་ཞིང་ཡིད་དགའ་ནས་རོ་སྟོད་བསྲང་སྟེ། ལག་པ་གཡས་པ་བརྐྱང་ནས་བདག་གི་ཡུལ་ན་སྨྲ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་འདི་ལྟ་བུ་དག་ཡོད་པ་ནི་བདག་གིས་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་དོ་ཞེས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཆེད་དུ་བརྗོད་ནས་སྨྲས་པ། མཁན་པོ་ཁྱོད་གནས་གང་ན་གནས། གནས་ ལེན་གྱི་བུས་སྨྲས་པ། ལྷ་གྲོང་ན་ལ་ད་ནའོ། ། ཁྱོད་སོང་ལ་གྲོང་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་རྒོལ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་གྱིས་ཤིག ། གནས་ལེན་གྱི་བུ་རངས་པ་དང་དགའ་བ་དང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བར་གྱུར་ནས་སྐྱེ་བོ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཏེ། གྲོང་དེར་སོང་ངོ་། ། འཇིག་རྟེན་ནི་འབྱོར་པ་ འདོད་ཅིང་རྒུད་པ་ལ་མ་དད་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་བྲམ་ཟེ་དུ་མ་ཞིག་གིས་བུ་མོ་ཆུང་མར་ལེན་དུ་བཅུག་པ་དང་། དེ་ནས་གནས་ལེན་གྱི་བུ་དེས་རིགས་མཉམ་པ་ལས་ཆུང་མ་བླངས་ཏེ། དེ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་རྩེ་བར་བྱེད། དགའ་བར་བྱེད། དགའ་མགུར་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ། ། རྩེ་བར་བྱེད། དགའ་ བར་བྱེད།
EN
“What? Will we be offered tribute?”
BO
དགའ་མགུར་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཆུང་མ་ལ་བུ་རོ་སྟོད་རིང་བ་རིང་བ་ཞིག་བཙས་ནས་དེའི་ཉེ་དུ་དག་འདུས་ཤིང་ལྷགས་ནས་ཉི་མ་བདུན་གསུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བཙས་པའི་བཙས་སྟོན་རྒྱ་ཆེར་བྱས་ཏེ། ཁྱེའུའི་མིང་ཅིར་གདགས་ཞེས་མིང་འདོགས་པར་བྱེད་དོ། ། ཉེ་དུ་རྣམས་ཀྱིས་ སྨྲས་པ། ཁྱེའུ་འདི་རོ་སྟོད་རིང་བ་རིང་བར་གྱུར་པས་ཁྱེའུ་འདིའི་མིང་སྟོད་{རིངས་སུ་,རིང་དུ་}གདགས་སོ་ཞེས་དེའི་མིང་སྟོད་{རིངས་སུ་,རིང་དུ་}བཏགས་སོ། ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་སྟོད་{རིངས་,རིང་}མ་མ་བརྒྱད་པོ་པང་ན་འཚོ་བའི་མ་མ་གཉིས་དང་། ནུ་མ་སྣུན་པའི་མ་མ་གཉིས་དང་། དྲི་མ་འཕྱི་བའི་མ་མ་གཉིས་དང་། རྩེན་གྲོགས་ཀྱི་མ་མ་གཉིས་ལ་རྗེས་སུ་གཏད་དོ། ། དེ་མ་མ་བརྒྱད་པོ་དག་གིས་འོ་མ་དང་། ཞོ་དང་། མར་དང་། ཞུན་མར་དང་། མར་གྱི་སྙིང་ཁུ་དང་། གཞན་ཡང་ཡོ་བྱད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གཙོ་བོ་གཙོ་བོ་དག་གིས་སྲིང་བར་བྱེད། སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་རྫིང་ན་གནས་པའི་པད་མ་བཞིན་ མྱུར་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་གང་གི་ཚེ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཡི་གེ་དང་། གྲངས་དང་། རྩིས་དང་། ལག་རྩིས་དང་། དབྱུང་བ་དང་། གཞུག་པ་དང་། གཞག་པ་དང་། འབྱེད་པ་དང་།
EN
“No, Your Majesty, we are the ones to offer the tribute.”
BO
ཀློག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་ཅིང་། དེའི་ཚེ་ན་བྲམ་ཟེའི་སྤྱོད་ཚུལ་དང་། སྤྱོད་པ་དང་། གཙང་སྦྲ་ དང་། ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དང་། ཐལ་བ་བླང་བ་དང་། བྱ་མ་བུམ་བླང་བ་དང་། ས་བླང་བ་དང་། ལག་སྟངས་དང་། ཐོར་ཚུགས་དང་། རབ་བསྔགས་བྱ་བ་དང་། ཀྱེ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ངེས་བརྗོད་ཀྱི་རིག་བྱེད་དང་། མཆོད་སྦྱིན་གྱི་རིག་བྱེད་དང་། སྙན་ཚིག་གི་རིག་བྱེད་དང་། སྲིད་སྲུང་ གི་རིག་བྱེད་དང་། བྲམ་ཟེའི་ལས་དྲུག་པོ་མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་པ་དང་། མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་དང་། ཀློག་པ་དང་། ཀློག་ཏུ་འཇུག་པ་དང་། སྦྱིན་པ་དང་། ལེན་པ་ལ་མཁས་པའི་བྲམ་ཟེ་རིག་བྱེད་དང་། རིག་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་མེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་པས་རང་གི་སྨྲ་བ་གསལ་བར་ བྱེད་པ། གཞན་གྱི་སྨྲ་བ་ཚར་གཅོད་པར་བྱེད་ནུས་པར་གྱུར་ཏོ། ། ཡང་དེ་རྩེ་བར་བྱེད། དགའ་བར་བྱེད། དགའ་མགུར་སྤྱོད་པར་བྱེད་པའི་ཆུང་མ་ལ་བུ་མོ་མིག་གཉིས་བྱ་ཤཱ་རི་ཀཱ་འདྲ་བ་ཞིག་བཙས་ནས་དེའི་ཉེ་དུ་དག་འདུས་ཤིང་ལྷགས་ནས་ཉི་མ་བདུན་གསུམ་ ཉི་ཤུ་གཅིག་ཏུ་བཙས་པའི་བཙས་སྟོན་རྒྱ་ཆེར་བྱས་ཏེ། བུ་མོའི་མིང་ཅིར་གདགས་ཞེས་མིང་འདོགས་པར་བྱེད་དོ། ། ཉེ་དུ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པ།
EN
“Gentlemen, summon those officers.”
BO
བུ་མོ་འདིའི་མིག་གཉིས་བྱ་ཤཱ་རི་ཀཱ་འདྲ་བས་བུ་མོ་འདིའི་མིང་ཤཱ་རི་ཀཱར་གདགས་སོ་ཞེས་དེའི་མིང་ཤཱ་རི་ཀཱར་བཏགས་སོ། ། བུ་མོ་ཤཱ་རི་ཀཱ་བསྲིངས་ཤིང་བསྐྱེད་དེ་ཆེན་མོར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ཕས་ཡིག་འབྲུའི་ཡི་གེ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱར་ནས་དེས་ཡིག་འབྲུའི་ཡི་གེ་དག་ལོབས་སོ། ། དུས་གཞན་ཞིག་ན་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་སྟོད་{རིངས་,རིང་}ཤཱ་རི་ཀཱ་དང་ལྷན་ཅིག་འགྱེད་པར་བྱེད་པ་ན་ཤཱ་རི་ཀཱས་དེ་ཚར་བཅད་ནས། ཕས་སྟོད་{རིངས་,རིང་} ལ་སྨྲས་པ། བུ་ཁྱོད་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན་བུད་མེད་ཀྱིས་ཚར་བཅད་དམ། ང་འདས་ནས་རྒོལ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་དག་ཕྲོགས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ནས་ཡང་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་གསང་ཚིག་འདོད་པ་གསང་ཚིག་ཚོལ་བ་ཞིག་ཡུལ་དབུས་ནས་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་སོང་ངོ་། ། དེ་ན་བྲམ་ཟེ་སྐར་རྒྱལ་ཞེས་ བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་འཕེན་ལ་མཁས་པ། རིག་བྱེད་དང་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ན་གནས་པའི་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པར་གྱུར་པ་ཞིག་འདུག་ནས། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དེ་བྲམ་ཟེ་དེའི་དྲུང་དུ་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་ཞི་བ་དང་སྤྱོད་ལམ་ཞི་བས་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ། །
EN
When the officers were summoned, he said, “Gentlemen, the King of Aṅga is crowned and an anointed kṣatriya king. If I too am crowned and an anointed a kṣatriya king, why is it you are collecting tributes and taxes here? I forbid you to collect tributes and taxes from this day forth.”
BO
དེ་ནས་བྲམ་ཟེ་སྐར་རྒྱལ་གྱིས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དེ་ལ་འོངས་པ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ཀུན་དུ་སྤྱད་ནས་སྨྲས་པ། ཀྱེ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཁྱོད་ག་ལས་འོངས་ཅི་ཞིག་འདོད། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུས་སྨྲས་པ། བདག་ཡུལ་དབུས་ནས་མཆིས་ཏེ། མཁན་ པོའི་ཞབས་ལ་སྲི་ཞུ་བགྱིད་པར་འཚལ་ལོ། ། ཅི་ཞིག་གི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་འཕེན་གཟུང་བའི་སླད་དུའོ། ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ལེགས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གྱིས་ཤིག ། དེ་ནི་བྲམ་ཟེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དེས་བྲམ་ཟེ་སྐར་རྒྱལ་གྱི་དྲུང་དུ་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་འཕེན་གཟུང་བར་བརྩམས་སོ། ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་མི་ཀློག་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ན་ལན་འགའ་ནི་ཆུའི་ངོགས་སུ་ཉེ་རེག་བྱེད་དུ་འདོང་ངོ་། ། ལན་འགའ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟར་འདོང་ངོ་། ། ལན་འགའ་ནི་ཡམ་སྲེག་ཤིང་ཐུར་འདོང་ངོ་། ། ཇི་ཙམ་དུས་གཞན་ཞིག་ན་དེ་དག་མ་ཀློག་ པར་གྱུར་ནས་དེའི་ཚེ་དེ་དག་ཡམ་སྲེག་ཤིང་ཐུར་དོང་བ་དང་། དེ་དག་ལ་ལམ་གྱི་བར་དུ་བར་སྐབས་ཀྱི་གཏམ་བརྗོད་པ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་དག་བྱུང་སྟེ། ཀྱེ་ཀུད་སའི་བུ་དག ། བད་སའི་བུ་དག ། ཤན་དི་ལའི་བུ་དག །
EN
“The prince fails to appreciate the situation,” they thought. “Let us go submit the matter to King Mahāpadma.”
BO
བ་ར་དྭ་ཛའི་བུ་དག ། ལྔ་པའི་བུ་དག ། ཉེ་ལྔ་པའི་བུ་དག་ཇེ་ཁྱེད་ ཅག་ལས་གང་ནི་ཡུལ་ག་ལས་འོངས་པ་དྲི་བར་བྱའོ། ། དེ་ན་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་གཅིག་གིས་སྨྲས་པ། ཁོ་བོ་ནི་ཡུལ་ཤར་ནས་སོ། ། གཞན་ཞིག་གིས་སྨྲས་པ། ཁོ་བོ་ནི་ལྷོ་ཕྱོགས་ནས་སོ། ། ཡང་གཞན་ཞིག་གིས་སྨྲས་པ། ཁོ་བོ་ནི་ནུབ་ཕྱོགས་ནས་སོ། ། ཡང་གཞན་ ཞིག་གིས་སྨྲས་པ། ཁོ་བོ་ནི་བྱང་ཕྱོགས་ནས་སོ། ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དེས་སྨྲས་པ། ཁོ་བོ་ནི་ཡུལ་དབུས་ནས་སོ། ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། ཤེས་ལྡན་དག་བདག་ཅག་གིས་ཡུལ་ཐམས་ཅད་མཐོང་ཞིང་ཐོས་ན་ཡུལ་དབུས་ནི་མ་མཐོང་མ་ཐོས་སོ། ། ཤར་ན་བློ་ཅན་གནས་པ་ སྟེ། ། ལྷོ་ཕྱོགས་ན་ནི་གཡོན་བྱེད་འདུག ། ནུབ་ཀྱི་ཡུལ་ན་ཕྲ་མ་ཅན། ། བྱང་ཕྱོགས་ན་ནི་ཚིག་རྩུབ་བོ། ། ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཡང་སྨྲས་སོ། ། དེ་ནས་དྲིས་པ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཡུལ་དབུས་ཅི་འདྲ། ཤེས་ལྡན་དག་ཡུལ་དབུས་ནི་ཡུལ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། སཱ་ལུ་དང་། བུ་རམ་ཤིང་གི་ཕྲེང་བ་དང་། བ་ལང་དང་། མ་ཧེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། སློང་མོ་པ་བརྒྱས་ཁྱབ་པ། དབུས་པའི་སྐྱེ་བོས་གང་བ། མཐའ་འཁོབ་པའི་སྐྱེ་བོས་སྤངས་པ། སྐྱེ་བོ་མཁས་པས་བསྟེན་པ།
EN
They went to King Mahāpadma and said, “Your Majesty, when we officers of the King of Aṅga were collecting tributes and taxes, Prince Bimbisāra stopped us from doing so. Shall we collect them or not?”
BO
དེ་ན་ཆུ་ཀླུང་གང་གཱ་ཁ་རྗེ་དང་། བསོད་ནམས་དང་། བཀྲ་ཤིས་དང་། གཙང་ བ་དང་། གཙང་བ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སུ་གྲགས་པ། འགྲམ་གཉིས་ནས་རླན་འཕྱོ་བ། དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱི་བསྟི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ཆུ་དགུར་{བཅྭ་,བཅོ་}བརྒྱད་འབབ་པ་ཡོད་དེ། དེར་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱི་དཀའ་ཐུབ་སྤྱད་ན་རང་གི་ལུས་ཉིད་ཀྱིས་མཐོ་རིས་སུ་འདོང་བ་ཡིན་ནོ། ། ཀྱེ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དེ་ནི་ མཇལ་གྱིས་གཞན་འདི་འདྲིའོ། ། ཡུལ་དབུས་ན་མཁས་པར་བགྲང་བ་དག་ཡོད་དམ། ཤེས་ལྡན་དག་ཁོ་བོས་དང་པོ་ཉིད་ནས་ཤེས་ལྡན་དག་ཡུལ་དབུས་ནི་དབུས་པའི་སྐྱེ་བོས་གང་བ། མཐའ་འཁོབ་པའི་སྐྱེ་བོས་སྤངས་པ། སྐྱེ་བོ་མཁས་པས་བསྟེན་པའོ་ ཞེས་མ་སྨྲས་སམ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་སྐད་སྨྲས་སོ། ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཡུལ་དབུས་ན་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། བདག་ཅག་གི་མཁན་པོ་དང་འདྲ་བ་སྨྲ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཡོད་དམ། ཤེས་ལྡན་དག་ཡུལ་དབུས་ན་བདག་ཅག་གི་མཁན་པོས་གང་དག་གི་གདོང་དུ་ ལྟ་བར་ཡང་མི་ནུས་པ་སྙན་པར་སྨྲ་བ། སྨྲ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཡོད་དོ། ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དེས་དེ་དག་ལ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཡུལ་དབུས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་།
EN
“Gentlemen, the prince doesn’t understand the situation. Continue to collect tributes and taxes as you have done before.”
BO
འདི་ལྟར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཡུལ་དབུས་སུ་འདོང་འདོད་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དེ་དག་གིས་ ཡམ་སྲེག་ཤིང་དག་བཙལ་ཏེ། ཡམ་སྲེག་ཤིང་གི་ཁུར་ཐོགས་ནས་བྲམ་ཟེ་དེའི་ཁྱིམ་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་ཡམ་སྲེག་ཤིང་གི་ཁུར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བཞག་སྟེ། བྲམ་ཟེ་དེ་ག་ལ་བ་དེར་དོང་ནས་ཕྱིན་པ་དང་། བྲམ་ཟེ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། མཁན་པོ་མཁྱེན་ པར་མཛོད་ཅིག ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་འདིས་ཅི་ནས་ཀྱང་བདག་ཅག་ཐམས་ཅད་ཡུལ་དབུས་སུ་མཆི་འཚལ་བར་གྱུར་པ་དེ་ལྟར་ཡུལ་དབུས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་དོ། ། བྲམ་ཟེ་སྐར་རྒྱལ་གྱིས་སྨྲས་པ། བུ་དག་ཇི་སྙེད་ཐོས་པ་དེ་སྙེད་བགྲོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་ ཡུལ་དག་ནི་ཐོས་ན་དགའ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་མཉན་པར་བྱའི་བགྲོད་པར་ནི་མི་བྱའོ། ། མཁན་པོ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་འདིའི་མཆིད་ནས་ཡུལ་དབུས་ན་བདག་ཅག་གི་མཁན་པོས་གང་དག་གི་གདོང་དུ་ལྟ་བར་ཡང་མི་ནུས་པ། སྙན་པར་སྨྲ་བ། སྨྲ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་དེ་ལྟ་བུ་དག་ མཆིས་སོ་ཞེས་མཆིའོ། ། བུ་དག་ཅི་ཁོ་བོ་ན་རེ་སའི་སྟེང་ན་ཁོ་བོ་གཅིག་པུ་སྨྲ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་སྨྲ་བ་གཞན་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རམ།
EN
They had begun their collection again when Prince Bimbisāra spotted them on their way back and said, “Gentlemen, have I not already prohibited you from collecting tributes and taxes? Why are you collecting them again? You are to desist. Fail to desist and I shall close the borders.”
BO
ས་ནི་རིན་པོ་ཆེ་མང་པོ་འཛིན་པ་ཡིན་པས་ས་གཞི་ནི་མཛེས་པ་མཛེས་པ་དག་གིས་གང་བ་ཡིན་ནོ། ། མཁན་པོ་རེ་ཞིག་ཡུལ་དེ་ ཡང་མཐོང་བར་འགྱུར་ཞིང་ཆུ་ངོགས་སུ་ཉེ་རེག་ཀྱང་བགྱི། སྨྲ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་དེ་དག་ལ་ཡང་བསྙེན་བཀུར་བགྱི། རྒོལ་བ་དག་ཀྱང་ཚར་གཅད་པར་བགྱི། རང་གི་གྲགས་པ་ཡང་བསྒྲག་པར་བགྱི། རྙེད་པ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བགྱིས། བདག་ཅག་ཡུལ་དབུས་སུ་ མཆིའོ། ། བྲམ་ཟེ་དེ་སློབ་མ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། འཁོར་ཉུང་བ་ཡིན་པས་དེས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། བུ་དག་གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་གཡང་གཞི་དག་དང་། ཤིང་ཤུན་དག་དང་། དབྱུ་གུ་དག་དང་། བླུགས་གཟར་དག་དང་། དགང་གཟར་དག་དང་། རིལ་བ་དག་ལོང་ཤིག་དང་ཡུལ་དབུས་སུ་འདོང་ངོ་། ། དེ་དག་གིས་དེ་དག་བླངས་ནས་བྲམ་ཟེ་དེ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཡུལ་དབུས་སུ་འཕགས་པ་དང་། དེས་རྒོལ་བ་ཁ་ཅིག་ནི་ཚར་བཅད་དེ་རྒོལ་བའི་ཤིང་རྟ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད། ཁ་ ཅིག་ནི་མགོར་ཐལ་བའི་བུམ་པ་དག་གིས་བསྣུན། ཁ་ཅིག་ནི་འཕོང་གི་དཔོང་སར་ཁྭ་བཞིན་དུ་ཐག་རིང་པོ་ནས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད། ཁ་ཅིག་ནི་གདུགས་དང་། རྒྱལ་མཚན་དང་། བ་དན་དག་གིས་བསུ་བར་བྱེད།
EN
Frightened, they thought, “The prince is dangerous and ruthless. In time he may pose a serious risk to us. We must go warn the King of Aṅga.”
BO
ཁ་ཅིག་ནི་སློབ་མ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་ ཅིང་དེ་མཐར་གྱིས་གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། གྲོང་རྡལ་དང་། དབྱེ་ཚོངས་དང་། ཚོང་རྡལ་དག་ཏུ་རྒོལ་བ་འདུལ་ཞིང་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་ཕྱིན་ཏོ། ། བྲམ་ཟེ་སྐར་རྒྱལ་གྱིས་བསམས་པ། བདག་གིས་ཅིའི་ཕྱིར་རྩ་བ་སྤངས་ཏེ་ཡལ་ག་དང་། འདབ་མ་དང་། ལོ་མ་ ལ་ཉུག་པར་བྱ། རྒོལ་བ་གང་དག་དང་། མཁས་པར་བགྲང་བ་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་དང་ཉེ་བ་ཡིན་གྱིས། བདག་ཀྱང་རྒྱལ་པོའི་གན་དུ་འགྲོའོ་སྙམ་ནས་བྲམ་ཟེ་སྐར་རྒྱལ་རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས། རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ ཅན་སྙིང་པོ་ལ་རྒྱལ་བ་དང་ཚེ་སྤེལ་བ་བྱས་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ། ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། ལྷ་བདག་ལ་བླ་མ་ལས་ཡི་གེ་ཉུང་ཤས་ཤིག་བླངས་པ་མཆིས་ཏེ། དེའི་སླད་དུ་ལྷའི་སྤྱན་སྔར་རྒོལ་བ་དག་དང་ལྷན་ ཅིག་བཀའ་མཆིད་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པར་འཚལ་ལོ། ། རྒྱལ་པོས་བློན་པོ་རྣམས་ལ་སྨྲས་པ། ཤེས་ལྡན་དག་མཁན་པོ་གནས་ལེན་གྱི་བུ་དེ་གང་ན་འདུག ། ལྷ་གྲོང་ན་ལ་ད་ནའོ། ། མཁན་པོ་གནས་ལེན་གྱི་བུ་དེ་བོས་ཤིག །
EN
They went before the King of Aṅga and said, “Your Majesty, as officers of the court, we were collecting tributes and taxes on your behalf when King Mahāpadma’s son, Prince Bimbisāra, stopped us. If Your Majesty ignores the prince’s actions, he may, in time, pose a serious risk to us.”
BO
ལྷ་བོད་པར་བགྱིའོ་ ཞེས་དེ་དག་གིས་དེ་བོས་ནས་དེ་རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས། རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ལ་རྒྱལ་བ་དང་ཚེ་སྤེལ་བ་བྱས་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་པ་དང་བློན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། ལྷ་མཁན་པོ་དེ་འདི་ལགས་སོ། ། རྒྱལ་པོས་ འོངས་པ་ལེགས་སོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ཀུན་དུ་སྤྱད་དེ་སྨྲས་པ། མཁན་པོ་ཁྱོད་ཁོ་བོའི་མདུན་དུ་བྲམ་ཟེ་སྐར་རྒྱལ་དང་ལྷན་ཅིག་གཏམ་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་བྱེད་ནུས་སམ། གནས་ལེན་གྱི་བུས་སྨྲས་པ། བདག་གིས་རྔོ་ཐོག་གིས་རྒྱལ་པོ་དགྱེས་པར་ བགྱིའོ། ། རྒྱལ་པོས་བློན་པོ་རྣམས་ལ་བསྒོ་བ། ཤེས་ལྡན་དག་རྒོལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཤོམས་ཤིག ། ཕྱོགས་དང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་དག་རྣམ་པར་ཞོག་ཤིག ། བློན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྒོལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཤམས་ཤིང་ཕྱོགས་དང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་དག་རྣམ་པར་ བཞག་གོ། ། དེ་ནས་བློན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོའི་རྐང་པ་གཉིས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་སྨྲས་པ། ལྷ་ཕྱོགས་སྔ་མ་གང་བགྱིད་དུ་སྩལ། རྒྱལ་པོས་སྨྲས་པ། བྲམ་ཟེ་སྐར་རྒྱལ་འདི་འགྲོན་པ་ཡིན་གྱིས། འདི་ཕྱོགས་སྔ་མ་བྱེད་དུ་ཆུག་ཤིག ། བྲམ་ཟེ་སྐར་རྒྱལ་གྱིས་སྨྲས་པ།
EN
Then they spoke in verse:
BO
ལྷ་བྲམ་ཟེ་གནས་ལེན་གྱི་བུ་འདི་རྒན་པ་ལགས་པས་འདི་ཕྱོགས་སྔ་མ་བགྱིད་དུ་སྩལ་པར་གསོལ། བྲམ་ཟེ་གནས་ལེན་གྱི་བུས་བསམས་པ། བྲམ་ཟེ་སྐར་རྒྱལ་འདི་གཞུང་གསར་ལ་བྱེད་པ་གསལ་བས་བདག་གིས་འདི་དང་ལྷན་ཅིག་སྨྲ་བར་མི་ནུས་ཀྱིས། ཇེ་འདི་དང་ལྷན་ཅིག་ཚིག་ འགྲེད་པ་ཞིག་བྱའོ་སྙམ་ནས་དེས་རྒྱུད་ཆགས་ལྔ་བརྒྱ་བཟླས་སོ། ། བྲམ་ཟེ་སྐར་རྒྱལ་གྱིས་ཕྱིར་བཟླས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་འདི་ནི་རིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ནི་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ནི་མི་འཐད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྐྱོན་བཏགས་པ་དང་། བྲམ་ཟེ་གནས་ལེན་གྱི་བུ་ཅང་མི་སྨྲ་བར་ འདུག་གོ། ། ཚར་བཅད་པའི་གནས་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་འདི་ལྟ་སྟེ་ལེན་ལ་སྤོབས་པ་མེད་པ་འདི་ནི་ཐ་ཆད་ཡིན་ནོ། ། རྒྱལ་པོས་བློན་པོ་རྣམས་ལ་སྨྲས་པ། ཤེས་ལྡན་དག་སུ་རྒྱལ། བྲམ་ཟེ་སྐར་རྒྱལ་རྒྱལ་ལོ། ། ཤེས་ལྡན་དག་བྲམ་ཟེ་སྐར་རྒྱལ་ལ་རྒོལ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་བྱིན་ ཅིག ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། ལྷ་གལ་ཏེ་སྐོལ་གྱིས་རྒོལ་བ་མཆིས་ཤིང་ལྷགས་དགུ་ལ་རྒོལ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་སྩལ་བར་གྱུར་ན་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་སྐོལ་གྱི་ཡུལ་ཨང་ག་དང་མ་ག་དྷཱ་དག་རྒོལ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་དུ་འགྱུར་བས།
EN
“When a tree is small, Fingernails may fell it. Yet when the tree is large, Even a hundred axes may fail.”
BO
འདི་ལྟར་གྲོང་ན་ལ་ད་འདི་ཉིད་རྒོལ་བའི་ལོངས་ སྤྱོད་ཀྱི་བ་དན་དུ་བགྱིས་ལ་བྲམ་ཟེ་གནས་ལེན་གྱི་བུ་ལས་ཕྲོགས་ཏེ། བྲམ་ཟེ་འདི་ལ་སྩལ་ཅིང་འདི་བས་ཀྱང་ཆེས་རྒྱལ་བ་གཞན་འགའ་ཞིག་མཆིས་ན་ཡང་སྐོལ་གྱིས་དེ་ལ་སྩལ་བར་བགྱིའོ། ། རྒྱལ་པོས་སྨྲས་པ། ཤེས་ལྡན་དག་དེ་བཞིན་གྱིས་ཤིག ། དེ་དག་གིས་དེ་གནས་ ལེན་གྱི་བུ་ལས་ཕྲོགས་ཏེ་བྲམ་ཟེ་སྐར་རྒྱལ་ལ་བྱིན་ནོ། ། གནས་ལེན་གྱི་བུས་བསམས་པ། བདག་གིས་རྒྱལ་པོ་འདི་ལ་ཕན་མང་དུ་བཏགས་ན་རྒྱལ་པོ་འདིས་བདག་རྗེས་སུ་མ་བསྲུངས་ཀྱིས། བདག་གཞན་དུ་འགྲོའོ་སྙམ་ནས་དེས་ཆུང་མ་ལ་སྨྲས་པ། བཟང་མོ་ཁོ་བོས་རྒྱལ་ པོ་འདི་ལ་ཕན་མང་དུ་བཏགས་ན་རྒྱལ་པོ་འདིས་ཁོ་བོ་རྗེས་སུ་མ་བསྲུངས་ཀྱིས་ཁོ་བོ་གཞན་དུ་འགྲོས་ཁྱིམ་གྱི་སོ་ནམ་དག་སྡུས་ཤིག ། དེས་ཁྱིམ་གྱི་སོ་ནམ་དག་བསྡུ་བར་བརྩམས་པ་དང་། དེའི་ཉེ་དུ་དག་གིས་མཁན་པོ་གནས་ལེན་གྱི་བུ་གཞན་དུ་འགྲོའོ། ། ཞེས་ཐོས་ནས་དེ་དག་ དེའི་གན་དུ་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་སྨྲས་པ། མཁན་པོ་ཅིའི་སླད་དུ་ཁྱིམ་གྱི་སོ་ནམ་དག་སྡུད། དེས་སྨྲས་པ།
EN
The King of Aṅga sent a letter to King Mahāpadma: “Send Prince Bimbisāra with his sword hung from his neck—or prepare your pyre and shroud, for I myself will come!”
BO
ཤེས་ལྡན་དག་ཁོ་བོས་རྒྱལ་པོ་འདི་ལ་ཕན་མང་དུ་བཏགས་ན་རྒྱལ་པོ་འདིས་ཁོ་བོ་རྗེས་སུ་མ་བསྲུངས་ཀྱིས་ཁོ་བོ་གཞན་དུ་འགྲོའོ། ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། མཁན་པོ་ཁྱོད་ གཞན་དུ་མ་བཞུད་པར་རེ་ཞིག་ཉེ་དུའི་ནང་འདི་ཉིད་དུ་བདེ་བར་བཞུགས་ཤིག ། དེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྨྲས་པ། མི་ནི་གཞན་གྱི་ཡུལ་ན་གནས་བླ་ཡི། ། རང་གི་ཡུལ་ན་ཟིལ་གནོན་གནས་པ་མིན། ། མི་ནི་གང་ན་ཟིལ་གནོན་མེད་གནས་པ། ། དེ་ཉིད་རང་ཡུལ་དེ་ན་གཉེན་ཡང་ ཡོད། ། བྲམ་ཟེ་སྐར་རྒྱལ་གྱིས་མཁན་པོ་གནས་ལེན་གྱི་བུ་གཞན་དུ་འགྲོའོ་ཞེས་ཐོས་ནས་དེ་དེའི་གན་དུ་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་སྨྲས་པ། བདག་ནི་བློ་བུར་དུ་འོངས་པ་ཡིན་པས་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པ་ཁོ་ནར་འགྲོ་སྟེ། འདི་ཁྱོད་ཉིད་ཀྱི་རྒོལ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་དུ་འགྱུར་ གྱིས་གཞན་དུ་མ་འགྲོ་བར་འདུག་ཤིག ། དེས་སྨྲས་པ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་འགྲོའོ། ། མཁན་པོ་གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་གྲོང་འདི་ཕྱེད་ཁྱོད་སྣོམས་ཤིག ། ཕྱེད་བདག་འཚལ་ལོ། ། བྲམ་ཟེ་གནས་ལེན་གྱི་བུས་བསམས་པ། བདག་གིས་རྒྱལ་པོ་འདི་ལ་ཕན་མང་དུ་བཏགས་ན་ རྒྱལ་པོ་འདིས་བདག་རྗེས་སུ་མ་བསྲུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་བྲམ་ཟེ་སྐར་རྒྱལ་འདིས་བདག་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ།
EN
King Mahāpadma heard this letter read and was troubled. Head in hands, he sat and sat, absorbed in thought. Then he summoned Prince Bimbisāra and said, “Son, why did you stop the King of Aṅga’s officers from collecting tributes and taxes? They have sent me a letter expressing their anger.”
BO
ལོངས་སྤྱོད་དག་གིས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་བགོ་བཤའ་བྱས་པ་ནི་ཕན་མང་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་གྱིས། འདི་ལ་ཤཱ་རི་ཀཱ་དེ་ཆུང་མའི་དོན་དུ་སྦྱིན་ནོ་སྙམ་ནས་དེས་ཆུང་མ་ལ་སྨྲས་ པ། བཟང་མོ་ཁོ་བོས་རྒྱལ་པོ་འདི་ལ་ཕན་མང་དུ་བཏགས་ན་རྒྱལ་པོ་འདིས་ཁོ་བོ་རྗེས་སུ་མ་བསྲུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་བྲམ་ཟེ་སྐར་རྒྱལ་འདིས་ཁོ་བོ་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་དག་གིས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་བགོ་བཤའ་བྱས་པ་ནི་ཕན་མང་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་གྱིས། འདི་ལ་ཤཱ་རི་ཀཱ་དེ་ ཆུང་མའི་དོན་དུ་སྦྱིན་ནོ། ། དེས་སྨྲས་པ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་སྟོད་{རིངས་,རིང་}ལ་དྲིའོ། ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་དེ་བོས་ཏེ་སྨྲས་པ། བུ་བདག་ཅག་གིས་རྒྱལ་པོ་འདི་ལ་ཕན་མང་དུ་བཏགས་ན་རྒྱལ་པོ་འདིས་བདག་ཅག་རྗེས་སུ་མ་བསྲུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་བྲམ་ཟེ་སྐར་རྒྱལ་འདིས་བདག་ཅག་ལ་ འདི་ལྟ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་དག་གིས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་བགོ་བཤའ་བྱས་པ་ནི་ཕན་མང་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་གྱིས། འདི་ལ་ཤཱ་རི་ཀཱ་དེ་ཆུང་མའི་དོན་དུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། དེས་སྨྲས་པ། ཡབ་ཡུམ་དེ་ལྟར་དགྲ་བོ་ལ་མཛའ་བཤེས་སུ་བགྱིས་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། དེས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ ལས་ཉམས་པར་བགྱིད་པའམ།
EN
“Your Majesty, why do we pay tribute and taxes to him?”
BO
ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་སྲོག་དང་འབྲལ་བར་བགྱིད་པར་ཡང་འགྱུར་ལ། དེས་བདག་ཅག་ལོངས་སྤྱོད་དག་ལས་ཉམས་པར་བགྱིས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་སྐོལ་གྱིས་འདི་ལ་ཤཱ་རི་ཀཱ་མཆིས་བྲང་གི་དོན་དུ་སྩལ་བར་བགྱི། དེ་གཉིས་ ཀྱིས་སྨྲས་པ། བླུན་པོ་ཁྱོད་ཅི་ཤེས་ཞེས་དེ་གཉིས་ཀྱིས་དེའི་ཚིག་ཚིག་མ་ཡིན་པར་བྱས་ཏེ་ཤཱ་རི་ཀཱ་བྲམ་ཟེ་སྐར་རྒྱལ་ལ་ཆུང་མའི་དོན་དུ་བྱིན་ནོ། ། དེས་དེ་དཔལ་གྱི་འབྱོར་པ་ཆེན་པོས་བག་མར་བླངས་སོ། ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་སྟོད་{རིངས་ཀྱིས་,རིང་གིས་}བསམས་པ། འདི་དག་ གིས་བདག་བརྙས་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་ཐོས་པ་ཉུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས་འདི་ལྟར་བྲམ་ཟེ་སྐར་རྒྱལ་ཅི་ཞིག་ཤེས་སྙམ་ན། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་འཕེན་ཤེས་སོ་སྙམ་ནས་དེས་སྨྲས་པ། ཤེས་ལྡན་དག་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་འཕེན་ཤེས་པ་ག་ལ་ཡོད། ལྷོ་ཕྱོགས་ ནའོ། ། དེ་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་འཕེན་གྱི་དོན་དུ་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་འཕགས་ནས་དེ་མཐར་གྱིས་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིན་པ་དང་། དེ་དེར་སོང་སྟེ་དྲིས་པ། ཤེས་ལྡན་དག་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་འཕེན་ཤེས་པ་སུ་དག་ཡིན། ཀུན་དུ་རྒྱུ་དག་གོ། ། དེ་དེ་དག་གི་གན་དུ་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་སྨྲས་པ།
EN
“Son, we are tributaries.”
BO
བདག་ ཤེས་ལྡན་དག་གི་ཞབས་ལ་སྲི་ཞུ་བགྱིད་པར་འཚལ་ལོ། ། ཅི་ཞིག་གི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་འཕེན་གཟུང་བའི་སླད་དུའོ། ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་ཁྱིམ་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་འཕེན་མི་སྟོན་ཏོ། ། དེས་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་རབ་ཏུ་འབྱུང་ངོ་། ། དེ་དག་གིས་ དེ་རབ་ཏུ་ཕྱུང་ནས་དེས་བདག་གིས་ཇི་སྲིད་དུ་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་འཕེན་མ་བཟུང་བ་དེ་སྲིད་དུ་བདག་གིས་སེན་མོ་མི་གཅད་དོ་ཞེས་དེས་སེན་མོ་རིང་པོ་རིང་པོར་བཞག་ནས་དེའི་སེན་མོ་རིང་བ་རིང་བར་གྱུར་པས་དེའི་མིང་ཀུན་དུ་རྒྱུ་སེན་{རིངས་,རིང་}ཀུན་དུ་རྒྱུ་སེན་{རིངས་,རིང་}ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ། ཤཱ་རི་ཀཱ་ཡང་ བྲམ་ཟེ་སྐར་རྒྱལ་དང་ལྷན་ཅིག་འགྱེད་པར་བྱེད་པ་ན་སྐར་རྒྱལ་གྱིས་དེ་ཚར་བཅད་དོ། ། བྲམ་ཟེ་སྐར་རྒྱལ་ཤཱ་རི་ཀཱ་དང་ལྷན་ཅིག་རྩེ་བར་བྱེད། དགའ་བར་བྱེད། དགའ་མགུར་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ན་སེམས་ཅན་སྲིད་པ་ཐ་མ་པ་སྤྱོད་པ་ཚོལ་བ། ཐར་པའི་སྙིང་པོ་བཟུང་བ། མྱ་ངན་ ལས་འདས་པ་ལ་ཕྱོགས་པ། འཁོར་བ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ། སྲིད་པའི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ།
EN
“If the King of Aṅga is an anointed a kṣatriya king and we too are anointed kṣatriya kings, why do we offer tribute and taxes to him? Give me an army of just four divisions, Your Majesty, and I will meet the King of Aṅga in battle.”
BO
ལུས་ཐ་མ་འཛིན་པ་ཞིག་ཀྱང་ལྷའི་རིས་བཟང་པོ་ཞིག་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་ཤཱ་རི་ཀཱའི་མངལ་དུ་ཞུགས་སོ། ། ཤཱ་རི་ཀཱས་རྨི་ལམ་དུ་མི་ལག་ན་སྒྲོན་མ་ ཐོགས་པ་ཞིག་གིས་བདག་གི་དཀུ་དྲལ་ཏེ་ཞུགས་ཤིང་བདག་རི་ཆེན་པོའི་སྤོ་ལ་འཛེག་གོ། ། བདག་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོའོ། ། བདག་ལ་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེའི་ཚོགས་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་ཟེར་བ་རྨིས་སོ། ། རྨིས་ནས་དེས་བྲམ་ཟེ་སྐར་རྒྱལ་ལ་ སྨྲས་པ། བདག་གིས་རྨི་ལམ་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་རྨིས་སོ། ། འདི་ལྟར་བྲམ་ཟེ་སྐར་རྒྱལ་ཉིད་རྨི་ལྟས་ཀྱི་དཔྱད་ལ་མཁས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེས་བྲམ་ཟེ་རྨི་ལྟས་ཀྱི་དཔྱད་འདོན་པ་གཞན་དག་ལ་སྨྲས་པ། བདག་གི་བྲམ་ཟེ་མོས་རྨི་ལམ་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་རྨིས་ ན་ཅི་ལ་ལྟ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། མཁན་པོ་གཡར་ལམ་དེ་བཟང་སྟེ། མི་ལག་ན་སྒྲོན་མ་ཐོགས་པ་ཞིག་གིས་བདག་གི་དཀུ་དྲལ་ཏེ་ཞུགས་ཞེས་མཆི་བ་ནི་བུ་བཙའ་བར་འགྱུར་ཞིང་དེས་ལོ་བརྒྱད་གཉིས་ཀྱིས་དབང་པོའི་བརྡ་སྤྲོད་པ་བཀླགས་ནས་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཚར་ གཅོད་པར་འགྱུར་བ་ལ་ལྟའོ། ། བདག་རི་ཆེན་པོའི་སྤོ་ལ་འཛེག་གོ། ། བདག་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོའོ། །
EN
King Mahāpadma then sent a message to the King of Aṅga, saying, “You had best hope all the power, forces, will, and authority you possess do not fail you!”
BO
བདག་ལ་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེའི་ཚོགས་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་མཆི་བ་གང་ལགས་པ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་བརྟུལ་ཞུགས་གྲུབ་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་ལ་ ལྟའོ། ། དུས་གཞན་ཞིག་ན་བྲམ་ཟེ་སྐར་རྒྱལ་ཤཱ་རི་ཀཱ་དང་ལྷན་ཅིག་འགྱེད་པར་བྱེད་པ་ན་ཤཱ་རི་ཀཱས་དེ་ཚར་བཅད་ནས། དེས་བསམས་པ། སྔོན་བདག་གིས་འདི་ཚར་བཅད་ན་ད་འདིས་བདག་ཚར་བཅད་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་སྙམ་ནས་དེས་བསམས་པ། དེ་ནི་འདིའི་མཐུ་མ་ཡིན་གྱི། འདི་ལྟར་འདིའི་མངལ་དུ་སེམས་ཅན་ཞུགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་མཐུ་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ། ། དེ་ནས་ཟླ་བ་བརྒྱད་དམ་དགུ་འདས་ཏེ་ཁྱེའུ་གཟུགས་བཟང་བ། བལྟ་ན་སྡུག་པ། མཛེས་པ། གསལ་བ། གསེར་གྱི་མདོག་འདྲ་བ། མགོ་གདུགས་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ། ལག་པ་རིང་ བ། འཕྲལ་བའི་དབྱེས་ཆེ་བ། སྨིན་མ་འཇར་བ། སྣའི་གཟེངས་མཐོ་བ་ཞིག་བཙས་སོ། ། བཙས་ནས་དེས་བྲམ་ཟེ་སྐར་རྒྱལ་ལ་སྨྲས་པ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་འདི་མེས་པོའི་གན་དུ་ཕུལ་ན་དེ་འདིའི་མིང་འདོགས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེས་མེས་པོའི་གན་དུ་ཁྲིད་པ་དང་དེས་ ཁྱེའུའི་མིང་ཅིར་གདགས་ཞེས་བསམས་ན། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་འདི་བྲམ་ཟེ་སྐར་རྒྱལ་གྱི་བུ་ཡིན་པས།
EN
The King of Aṅga found this message intolerable and commanded his ministers, “Gentlemen, lay waste to those lands! Call up the four branches of the armed forces.”
BO
བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་འདིའི་མིང་ཉེ་རྒྱལ་དུ་གདགས་སོ་སྙམ་ནས་དེའི་མིང་ཉེ་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བར་བཏགས་སོ། ། བྲམ་ཟེ་སྐར་རྒྱལ་གྱིས་སྨྲས་པ། མེས་པོས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་འདིའི་ མིང་ཅིར་བཏགས་ཉེ་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བར་བཏགས་སོ། ། དེས་བསམས་པ། མེས་པོས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་འདིའི་མིང་ཕ་ལས་དྲས་ཏེ་བཏགས་ཀྱིས། བདག་གིས་འདིའི་མིང་མ་ལས་དྲས་ཏེ་གདགས་སོ་སྙམ་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་འདི་མ་ཤཱ་རི་ཀཱའི་བུ་ཡིན་པས་འདིའི་མིང་ཤཱ་རིའི་བུར་ གདགས་སོ་སྙམ་ནས་དེའི་མིང་ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བར་བཏགས་སོ། ། དེ་ན་ཁ་ཅིག་གིས་ནི་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་སོ། ། ཁ་ཅིག་གིས་ནི་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཉེ་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་སོ། ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཉེ་རྒྱལ་མ་མ་བརྒྱད་པོ་པང་ན་འཚོ་བའི་མ་མ་གཉིས་དང་། ནུ་མ་སྣུན་པའི་མ་མ་གཉིས་དང་། དྲི་མ་འཕྱི་བའི་མ་མ་གཉིས་དང་། རྩེན་གྲོགས་ཀྱི་མ་མ་གཉིས་ལ་རྗེས་སུ་གཏད་དོ། ། དེ་མ་མ་བརྒྱད་པོ་དག་གིས་འོ་མ་དང་། ཞོ་དང་། མར་དང་། ཞུན་མར་དང་། མར་གྱི་སྙིང་ཁུ་དང་། གཞན་ཡང་ཡོ་བྱད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གཙོ་བོ་ གཙོ་བོ་དག་གིས་སྲིང་བར་བྱེད།
EN
Having called up the four branches of the armed forces—the elephant corps, the cavalry, the charioteer corps, and the infantry—they began to lay waste to the land of Magadha. The people of Magadha sent a message to King Mahāpadma, saying, “Your Majesty, the King of Aṅga has called up the four branches of his armed forces—the elephant corps, the cavalry, the charioteer corps, and the infantry—and is laying waste to the lands of Magadha.”
BO
སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་རྫིང་ན་གནས་པའི་པད་མ་བཞིན་མྱུར་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་གང་གི་ཚེ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཡི་གེ་དང་། གྲངས་དང་། རྩིས་དང་། ལག་རྩིས་དང་། དབྱུང་བ་དང་། གཞུག་པ་དང་། གཞག་པ་དང་། འབྱེད་པ་ དང་། ཀློག་པའི་ཕ་རོལ་དུ་སོན་ཅིང་། དེའི་ཚེ་ན་བྲམ་ཟེའི་སྤྱོད་ཚུལ་དང་། སྤྱོད་པ་དང་། གཙང་སྦྲ་དང་། ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དང་། ཐལ་བ་བླང་བ་དང་། བྱ་མ་བུམ་བླང་བ་དང་། ས་བླང་བ་དང་། ལག་སྟངས་དང་། ཐོར་ཚུགས་དང་། རབ་བསྔགས་བྱ་བ་དང་། ཀྱེ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ངེས་བརྗོད་ཀྱི་རིག་བྱེད་དང་། མཆོད་སྦྱིན་གྱི་རིག་བྱེད་དང་། སྙན་ཚིག་གི་རིག་བྱེད་དང་། སྲིད་སྲུང་གི་རིག་བྱེད་དང་། བྲམ་ཟེའི་ལས་དྲུག་པོ་མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་པ་དང་། མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་དང་། ཀློག་པ་དང་། ཀློག་ཏུ་འཇུག་པ་དང་། སྦྱིན་པ་དང་། ལེན་པ་ལ་མཁས་པའི་བྲམ་ཟེ་རིག་བྱེད་དང་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ཕ་རོལ་དུ་སོན་པ། མེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་པས་རང་གི་སྨྲ་བ་གསལ་བར་བྱེད་པ། གཞན་གྱི་སྨྲ་བ་ཚར་གཅོད་ནུས་པར་གྱུར་ཏོ། །
EN
King Mahāpadma was troubled by this news and, head in hands, sat and sat, absorbed in thought. He summoned Prince Bimbisāra and gave him charge over the four branches of the armed forces. Prince Bimbisāra gathered the five hundred ministers’ sons and said, “Gentlemen, what if I were to meet the King of Aṅga in battle? What would you do?”
BO
དེས་ཕས་རིག་པའི་གནས་ཐམས་ ཅད་སློབ་ཏུ་བཅུག་ནས་དེས་ལོ་བརྒྱད་གཉིས་ཀྱིས་དབང་པོའི་བརྡ་སྤྲོད་པ་བཀླགས་ནས་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཚར་བཅད་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་དུས་གཞན་ཞིག་ན་ཕ་དང་ལྷན་ཅིག་རིག་བྱེད་འདོན་པར་བྱེད་པ་ན་སྨྲས་པ། ཡབ་སྨྲས་པ་འདིའི་དོན་ཅི་ལགས། བུ་ཁོ་བོས་ཀྱང་སྨྲས་ པ་འདིའི་དོན་མི་ཤེས་ཏེ་འདི་ལྟར་གསང་ཚིག་གི་གཞི་འདི་དག་ནི་སྔོན་གྱི་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བསྟོད་པ་བསྒྲགས་པ་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ད་ལྟར་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱང་རྗེས་སུ་སྒྲོགས་ཤིང་རྗེས་སུ་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། ། ཡབ་གསང་ཚིག་གི་གཞི་སྔོན་གྱི་དྲང་སྲོང་དེ་ རྣམས་ཀྱིས་བསྟོད་པ་བསྒྲགས་པ་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བ་གང་དག་ད་ལྟར་བྲམ་ཟེ་རྣམས་རྗེས་སུ་སྒྲོགས་ཤིང་རྗེས་སུ་རྗོད་པ་དེ་དག་དོན་མ་མཆིས་ལགས་སྙམ་མམ། ཅི་འདི་ལྟར་སྨྲས་པ་འདིའི་དོན་ནི་འདི་ལགས་སོ། ། སྨྲས་པ། འདིའི་དོན་ནི་འདི་ལགས་སོ། ། བྲམ་ཟེ་ སྐར་རྒྱལ་ཡིད་དགའ་ཞིང་ཡིད་དགའ་ནས་བསམས་པ། བུས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕའི་གཞུང་སྲོངས་པར་བྱ་བའམ། ཁྱད་པར་ལྷག་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་ན་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་འདིས་ནི་བདག་པས་ཁྱད་པར་ལྷག་པར་རྟོགས་སོ་སྙམ་ནས།
EN
“Prince, your struggle shall be our struggle!” they responded.
BO
དེ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ལྔ་ བརྒྱ་ཙམ་བྲམ་ཟེའི་གསང་ཚིག་དག་ཀློག་ཏུ་འཇུག་པ་དེ་དག་ཀྱང་དེས་ཡིད་དགའ་ཞིང་དགའ་བས་དེ་ཉིད་ལ་གཏད་དོ། ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཉེ་རྒྱལ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་བྲམ་ཟེའི་གསང་ཚིག་དག་ཀློག་ཏུ་འཇུག་པ་ན་དེས་རིག་བྱེད་རིང་པོ་རིང་པོ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཐུང་ངུར་ རྣམ་པར་བཞག་གོ། ། རིག་བྱེད་ཐུང་ངུ་ཐུང་ངུ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་རིང་པོར་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ་ཚིག་དང་ཡི་གེ་ཕྲི་ཞིང་དོན་དང་ངེས་པའི་ཚིག་ཏུ་རྣམ་པར་བཞག་གོ། ། ། ། འདུལ་བ་གཞི། བམ་པོ་གཉིས་པ། གྲོང་ཤིང་ཐགས་ཅན་ན་བྲམ་ཟེ་མདུན་ན་འདོན་ གྲུ་འཛིན་ཅེས་བྱ་བ་ཕྱུག་པ་ནོར་མང་བ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ། ཡོངས་སུ་བཟུང་བ། ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ། རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུའི་ནོར་དང་ལྡན་པ། རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུ་ལ་ནོར་གྱིས་འགྲན་པ་ཞིག་འདུག་སྟེ། དེས་རིགས་མཉམ་པ་ལས་ཆུང་མ་བླངས་ནས། དེ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་རྩེ་བར་བྱེད། དགའ་བར་བྱེད། དགའ་མགུར་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ། ། རྩེ་བར་བྱེད། དགའ་བར་བྱེད། དགའ་མགུར་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་བུ་ཡང་མེད་བུ་མོ་ཡང་མེད་ནས། དེ་བུ་མེད་ཅིང་བུ་མངོན་པར་འདོད་པས་ཞི་བ་དང་། ཆུ་ལྷ་དང་། ལུས་ངན་དང་།
EN
Then they said in verse:
BO
བརྒྱ་བྱིན་དང་། ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་ཤིང་། ལྷའི་བྱེ་བྲག་གཞན་འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་དགའ་ར་བའི་ལྷ་དག་དང་། ཚལ་གྱི་ལྷ་དག་དང་། བཞི་མདོའི་ལྷ་དག་དང་། སུམ་མདོའི་ལྷ་དག་དང་། གཏོར་མ་ལེན་པའི་ལྷ་དག་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དག་དང་། ཆོས་མཐུན་པ་དག་དང་། རྟག་ཏུ་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ལྷ་དག་ལ་ཡང་གསོལ་བ་འདེབས་སོ། ། འཇིག་ རྟེན་ན་གང་གསོལ་བ་འདེབས་པའི་རྒྱུ་ལས་བུ་དང་བུ་མོ་དག་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏམ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་དེ། དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་འགྱུར་དུ་ཟིན་ན་རེ་རེ་ལ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་བཞིན་དུ་བུ་སྟོང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། ། འདི་ལྟར་གནས་གསུམ་པོ་དག་ མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལས་བུ་དང་བུ་མོ་དག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། གསུམ་པོ་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། ཕ་དང་མ་གཉིས་ཆགས་པར་གྱུར་ཅིང་འདུས་པ་དང་། མ་དུས་ལ་བབ་ཅིང་ཟླ་མཚན་དང་ལྡན་པ་དང་། དྲི་ཟ་ཉེ་བར་གནས་ཤིང་འཇུག་པར་འདོད་པ་སྟེ། གནས་གསུམ་པོ་དེ་དག་མངོན་དུ་ གྱུར་པ་ལས་བུ་དང་བུ་མོ་དག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་དེ་ལྟར་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ལྷུར་ལེན་ཅིང་འདུག་པ་ན། སེམས་ཅན་སྲིད་པ་ཐ་མ་པ་སྤྱོད་པ་ཚོལ་བ།
EN
“In whose house dwells glory, It is he we should protect. If he falls, then all fall, As spokes at a hub’s collapse.”
BO
ཐར་པའི་སྙིང་པོ་བཟུང་བ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཕྱོགས་པ། འཁོར་བ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ། སྲིད་པའི་འགྲོ་བ་ ཐམས་ཅད་དུ་འཆི་འཕོ་དང་། སྐྱེ་བ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ། ལུས་ཐ་མ་འཛིན་པ་ཞིག་ཀྱང་ལྷའི་རིས་བཟང་པོ་ཞིག་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་དེའི་སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོའི་མངལ་དུ་ཞུགས་སོ། ། བུད་མེད་མཁས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ལ་ལ་ལ་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལྔ་ཡོད་དེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། སྐྱེས་ པ་ཆགས་པར་གྱུར་པ་ཤེས་ཤིང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཤེས་པ་དང་། དུས་ཤེས་ཤིང་ཟླ་མཚན་ཤེས་པ་དང་། མངལ་ན་གནས་པ་ཞུགས་པར་ཤེས་པ་དང་། གང་ལས་མངལ་ན་གནས་པ་ཞུགས་པ་དེ་ཤེས་པ་དང་། ཁྱེའུ་ཤེས་ཤིང་བུ་མོ་ཤེས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཁྱེའུ་ཡིན་ན་དཀུ་གཡས་པར་རྟེན་ཅིང་འདུག་ལ། གལ་ཏེ་བུ་མོ་ཡིན་ན་དཀུ་གཡོན་པར་རྟེན་ཅིང་འདུག་པའོ། ། དེ་ཡིད་དགའ་ཞིང་ཡིད་དགའ་ནས་ཁྱིམ་ཐབ་ལ་སྨྲས་པ། རྗེའི་སྲས་བདག་ལ་སེམས་ཅན་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་ནི་འདི་ལྟར་བདག་གིས་དཀུ་གཡས་པར་ རྟེན་ཅིང་མཆིས་པས་ངེས་པར་ཁྱེའུར་འགྱུར་གྱིས་དགྱེས་པ་བསྐྱེད་དུ་གསོལ།
EN
Prince Bimbisāra said, “Now you must do all you can to protect me.”
BO
དེ་ཡང་ཡིད་དགའ་ཞིང་ཡིད་དགའ་ནས་རོ་སྟོད་བསྲང་སྟེ་ལག་པ་གཡས་པ་བརྐྱང་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་ཁོ་བོ་ཡུན་རིང་པོ་ནས་མངོན་པར་འདོད་པ་བུའི་ངོ་མཐོང་བ་དང་། ཁོ་བོ་དང་མཐུན་པར་སྐྱེ་ཞིང་མི་ མཐུན་པར་མི་སྐྱེ་བ་དང་། ཁོ་བོའི་བྱ་བ་དག་བྱེད་པ་དང་། གསོས་པས་ཕྱིར་གསོ་བ་དང་། བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། ཁོ་བོའི་རིགས་རྒྱུད་རིང་དུ་གནས་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། བདག་ཅག་ཤི་ཞིང་དུས་ལ་བབ་པ་དག་ལ་ཉུང་ངུའམ། མང་པོ་ཡང་རུང་བའི་སྦྱིན་པ་དག་བྱིན་ ཞིང་བསོད་ནམས་དག་བྱས་ནས་འདི་དེ་གཉིས་གང་དུ་སྐྱེས་ཤིང་འགྲོ་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་མིང་གིས་ཡོན་སྔོ་བ་བྱེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཆེད་དུ་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཞུགས་པར་རིག་ནས་འདི་ལྟ་སྟེ། མངལ་ན་གནས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྟེང་གི་ཁང་{བཟངས་ཀྱི་,བཟང་གི་}གཞིར་གྲང་བ་ན་གྲང་བའི་ཡོ་བྱད་དག་དང་། དྲོ་བ་ན་དྲོ་བའི་ཡོ་བྱད་དག་དང་། སྨན་པས་བཅས་པའི་ཟས་ཧ་ཅང་ཡང་མི་ཁ་བ་དང་། ཧ་ཅང་ཡང་མི་སྐྱུར་བ་དང་། ཧ་ཅང་ཡང་ལན་ཚྭ་མི་ཆེ་བ་དང་། ཧ་ཅང་མི་མངར་བ་དང་། ཧ་ཅང་ མི་ཚ་བ་དང་། ཧ་ཅང་མི་བསྐ་བ་དང་། ཁ་བ་དང་། སྐྱུར་བ་དང་།
EN
“Whatever Your Majesty’s plight may be, that too shall be ours. Wherever Your Majesty’s foot may fall, there shall we bow our heads.”
BO
ལན་ཚྭ་དང་། མངར་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། བསྐ་བ་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ཟས་དག་དང་། དོ་ཤལ་དང་། སེ་མོ་དོ་དང་། རྒྱན་གྱིས་བཀླུབས་པའི་ལུས་ལྷའི་བུ་མོ་དགའ་བའི་ཚལ་ན་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་ལྟ་ བུ་དང་། ཁྲི་ནས་ཁྲིར་དང་། ཁྲིའུ་ནས་ཁྲིའུར་རྒྱུ་ཞིང་ཤོད་ཀྱིས་གཞིར་མི་འབབ་པ་དང་། དེས་སྒྲ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ཐོས་པར་གནོད་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རིམ་གྲོ་བྱེད་དུ་འཛུད་དོ། ། དེ་ཟླ་བ་བརྒྱད་དམ་དགུ་འདས་ཏེ་ཁྱེའུ་གཟུགས་བཟང་བ། བལྟ་ན་སྡུག་པ། མཛེས་པ། གསལ་བ་གསེར་གྱི་མདོག་འདྲ་བ། མགོ་གདུགས་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ། ལག་པ་རིང་བ། འཕྲལ་བའི་དབྱེས་ཆེ་བ། སྨིན་མ་འཇར་བ། སྣའི་གཟེངས་མཐོ་བ་ཞིག་བཙས་སོ། ། བཙས་ནས་དེའི་ཉེ་དུ་དག་འདུས་ཤིང་ལྷགས་ནས་ཉི་མ་བདུན་གསུམ་ ཉི་ཤུ་གཅིག་ཏུ་བཙས་པའི་བཙས་སྟོན་རྒྱ་ཆེར་བྱས་ནས་ཁྱེའུའི་མིང་ཅིར་གདགས་ཞེས་མིང་འདོགས་པར་བྱེད་དོ། ། ཁྱེའུ་འདི་ལྷ་པང་དུ་བླངས་ནས་ཐོབ་པས། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་འདིའི་མིང་པང་ནས་སྐྱེས་སུ་གདགས་སོ་སྙམ་ནས་དེའི་མིང་པང་ནས་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བར་བཏགས་ སོ། །
EN
The four branches of the armed forces were then called up and they set out from Rājagṛha. When King Mahāpadma, who sat shut up in his upper citadel surrounded by his council, saw them depart, he asked his ministers, “Gentlemen, whose army is this?”
BO
གཞན་ཡང་མཽད་གལ་གྱི་རིགས་ཡིན་པས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་འདིའི་མིང་མཽད་གལ་གྱི་བུར་གདགས་སོ་སྙམ་ནས་དེའི་མིང་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་བཏགས་སོ། ། དེ་ན་ཁ་ཅིག་གིས་ནི་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་སོ། ། ཁ་ཅིག་གིས་ནི་ བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་སོ། ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་མ་མ་བརྒྱད་པོ་པང་ན་འཚོ་བའི་མ་མ་གཉིས་དང་། ནུ་མ་སྣུན་པའི་མ་མ་གཉིས་དང་། དྲི་མ་འཕྱི་བའི་མ་མ་གཉིས་དང་། རྩེན་གྲོགས་ཀྱི་མ་མ་གཉིས་ལ་རྗེས་སུ་གཏད་དོ། ། དེ་མ་མ་ བརྒྱད་པོ་དག་གིས་འོ་མ་དང་། ཞོ་དང་། མར་དང་། ཞུན་མར་དང་། མར་གྱི་སྙིང་ཁུ་དང་། གཞན་ཡང་ཡོ་བྱད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གཙོ་བོ་གཙོ་བོ་དག་གིས་སྲིང་བར་བྱེད། སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་རྫིང་ན་གནས་པའི་པད་མ་བཞིན་མྱུར་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་གང་གི་ཚེ་ཆེན་པོར་གྱུར་ པ་དེའི་ཚེ་ཡི་གེ་དང་། གྲངས་དང་། རྩིས་དང་། ལག་རྩིས་དང་། དབྱུང་བ་དང་། གཞུག་པ་དང་། གཞག་པ་དང་། འབྱེད་པ་དང་། ཀློག་པའི་ཕ་རོལ་དུ་སོན་ཅིང་། དེའི་ཚེ་ན་བྲམ་ཟེའི་སྤྱོད་ཚུལ་དང་། སྤྱོད་པ་དང་། གཙང་སྦྲ་དང་། ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དང་། ཐལ་བ་བླང་བ་དང་།
EN
“Your Majesty, it is Prince Bimbisāra’s.”
BO
བྱ་མ་བུམ་བླང་བ་དང་། ས་བླང་བ་དང་། ལག་སྟངས་དང་། ཐོར་ཚུགས་དང་། རབ་བསྔགས་བྱ་བ་དང་། ཀྱེ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ངེས་བརྗོད་ཀྱི་རིག་བྱེད་དང་། མཆོད་སྦྱིན་གྱི་རིག་བྱེད་དང་། སྙན་ཚིག་གི་རིག་བྱེད་དང་། སྲིད་སྲུང་གི་རིག་བྱེད་དང་། བྲམ་ཟེའི་ལས་དྲུག་པོ་མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་པ་དང་། མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་དང་། ཀློག་པ་དང་། ཀློག་ཏུ་འཇུག་པ་དང་། སྦྱིན་པ་དང་། ལེན་པ་ལ་མཁས་པའི་བྲམ་ཟེའི་རིག་བྱེད་དང་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ཕ་རོལ་དུ་སོན་པ་མེ་ལྟ་བུའི་ ཤེས་པས་རང་གི་སྨྲ་བ་གསལ་བར་བྱེད་པ། གཞན་གྱི་སྨྲ་བ་ཚར་གཅོད་ནུས་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ཕས་རིག་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་སློབ་ཏུ་བཅུག་གོ། ། དེ་དུས་གཞན་ཞིག་ན་ཕ་དང་ལྷན་ཅིག་རིག་བྱེད་འདོན་པར་བྱེད་པ་ན་སྨྲས་པ། ཡབ་སྨྲས་པ་འདིའི་དོན་ཅི་ལགས། བུ་ ཁོ་བོས་ཀྱང་སྨྲས་པ་འདིའི་དོན་མི་ཤེས་ཏེ། འདི་ལྟར་གསང་ཚིག་གི་གཞི་འདི་དག་ནི་སྔོན་གྱི་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བསྟོད་པ་བསྒྲགས་པ་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ད་ལྟར་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱང་རྗེས་སུ་སྒྲོགས་ཤིང་རྗེས་སུ་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །
EN
“Gentlemen! It is awesome to behold!”
BO
ཡབ་གསང་ཚིག་གི་ གཞི་སྔོན་གྱི་དྲང་སྲོང་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟོད་པ་བསྒྲགས་པ། ཡང་དག་པར་སྦྱར་བ་གང་དག་ད་ལྟར་བྲམ་ཟེ་རྣམས་རྗེས་སུ་སྒྲོགས་ཤིང་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་དེ་དག་དོན་མ་མཆིས་པ་ལགས་སྙམ་མམ་ཅི། འདི་ལྟར་སྨྲས་པ་འདིའི་དོན་ནི་འདི་ལགས་སོ། ། བྲམ་ཟེ་གྲུ་འཛིན་ ཡིད་དགའ་ཞིང་ཡིད་དགའ་ནས་བསམས་པ། བུས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕའི་གཞུང་སྲོངས་པར་བྱ་བའམ། ཁྱད་པར་ལྷག་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་ན། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་འདིས་ནི་བདག་པས་ཁྱད་པར་ལྷག་པར་རྟོགས་སོ་སྙམ་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ལྔ་བརྒྱ་ ཙམ་བྲམ་ཟེའི་གསང་ཚིག་དག་ཀློག་ཏུ་འཇུག་པ་དེ་དག་ཀྱང་དེས་ཡིད་དགའ་ཞིང་ཡིད་དགའ་བས་དེ་ཉིད་ལ་གཏད་དོ། ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་བྲམ་ཟེའི་གསང་ཚིག་དག་ཀློག་ཏུ་འཇུག་གོ། ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ནི་ འདི་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་མི་ཀློག་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ན་ལན་འགའ་ནི་ཆུ་ངོགས་སུ་ཉེ་རེག་བྱེད་དུ་འདོང་ངོ་། ། ལན་འགའ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟར་འདོང་ངོ་། ། ལན་འགའ་ནི་ཡམ་སྲེག་ཤིང་ཐུར་འདོང་ངོ་། ། ཇི་ཙམ་དུས་གཞན་ཞིག་ན་དེ་དག་མི་ཀློག་པར་གྱུར་ནས།
EN
Hence, the prince was named and became known as Bimbisāra of the Army. Some knew him as Bimbisāra of the Guilds while some knew him as Bimbisāra of the Army.
BO
དེའི་ཚེ་དེ་ དག་གྲོང་ཁྱེར་ལྟར་དོང་བ་དང་། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཉེ་རྒྱལ་གྱི་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དག་གསང་ཚིག་དག་ཀློག་ཅིང་མདུན་དུ་འདོང་ངོ་། ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ཀྱི་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དག་ཀྱང་གསང་ཚིག་དག་ཀློག་ཅིང་ཕྱི་བཞིན་འབྲང་ཞིང་འདོང་ངོ་། ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་ སྐྱེས་ཀྱི་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དེ་དག་གིས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཉེ་རྒྱལ་གྱི་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དེ་དག་གསང་ཚིག་གི་གཞི་དག་ཀློག་པ་ཐོས་ནས་དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཅག་གསང་ཚིག་གི་གཞི་དག་ཉམས་པར་བྱས་ཏེ་ཀློག ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་བཀླག་པར་ བྱ། གསང་ཚིག་གི་གཞི་འདི་དག་ནི་འདི་དང་འདི་སྐད་ཅེས་བཀླག་པར་བྱའོ། ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། ཁྱེད་ཅག་གིས་སུ་ལས་གསང་ཚིག་གི་གཞི་འདི་དག་བཀླགས། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། གང་གིས་དེ་མི་ཤེས་པ་དེས་ནི་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་གཉིས་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། ། གྲོང་ན་ལ་ད་ན་བྲམ་ཟེ་སྐར་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་འདུག་པ་དེའི་བུ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཉེ་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལས་བདག་ཅག་གིས་བཀླགས་སོ། ། ཁྱེད་ཅག་གིས་ཀྱང་སུ་ལས་གསང་ཚིག་གི་གཞི་འདི་དག་བཀླགས། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ།
EN
Prince Bimbisāra said to the five hundred sons of the ministers, “Gentlemen, this King of Aṅga is belligerent, ruthless, and his military might is great so we cannot meet him in battle. Therefore, we will sneak in, overrun his exposed camp, and kill him while their guard is down and their armor off.”
BO
གང་གིས་དེ་མི་ཤེས་པ་དེས་ཀྱང་ཉི་མ་ དང་ཟླ་བ་གཉིས་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། ། གྲོང་ཤིང་ཐགས་ཅན་ན་བྲམ་ཟེ་མདུན་ན་འདོན་གྲུ་འཛིན་ཅེས་བྱ་བ་ཞིག་འདུག་པ་དེའི་བུ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལས་བདག་ཅག་གིས་བཀླགས་སོ། ། དེ་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཉེ་རྒྱལ་གྱི་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་རྣམས་སྤ་གོང་ ཞིང་མི་དགའ་བ་དང་། མི་འཇིགས་པ་མེད་པར་གྱུར་ཏེ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཉེ་རྒྱལ་ག་ལ་བ་དེར་དོང་བ་དང་དེས་ཐག་རིང་པོ་ཁོ་ན་ནས་མཐོང་ནས་སྨྲས་པ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དག་འདི་ལྟ་ཅི་ཉེས། མཁན་པོ་ཅང་མ་ནོངས་སོ། ། དེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྨྲས་པ། བསམ་པ་ནང་ན་ཡོད་པ་ཀུན། ། ཕྱི་རོལ་ནས་ནི་ཉེ་བར་དམིགས། ། སྐད་མདོག་དབང་པོའི་རྣམ་པ་དག ། རྣམ་པར་སྦ་བར་མི་ནུས་སོ། ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དག་གོར་མ་ཆག་པར་ཅི་ཞིག་ཉེས་སོ། ། དེ་དག་གིས་སྐབས་དེ་རྒྱས་པར་བརྗོད་པ་དང་དེས་ སྨྲས་པ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དག་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དེ་དག་གསང་ཚིག་གི་གཞི་དེ་དག་ཀློག་པ་བཞིན་དུ་དེ་དག་བཀླག་པར་བྱ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཁོ་བོས་རིག་བྱེད་རིང་པོ་རིང་པོ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཐུང་ངུར་རྣམ་པར་བཞག་གོ། །
EN
They overran the King of Aṅga’s exposed camp while their guard was down and their armor off, sneaking up and killing him. The four branches of the King of Aṅga’s armed forces scattered to the four directions. Prince Bimbisāra sent mounted emissaries in the four directions with the message, “Gentlemen, you are anointed kṣatriya kings, and I too am an anointed kṣatriya king, so return! Gentlemen, I will support you!”
BO
རིག་བྱེད་ཐུང་ ངུ་ཐུང་ངུ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་རིང་པོར་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ། ཚིག་དང་ཡི་གེ་ཕྲི་ཞིང་དོན་དང་ངེས་པའི་ཚིག་ཏུ་རྣམ་པར་བཞག་གོ། ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ཀྱི་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་རྣམས་ཀྱང་སྤ་གོང་ཞིང་མི་དགའ་བ་དང་མི་འཇིགས་པ་མེད་པར་གྱུར་ཏེ། བྲམ་ ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ག་ལ་བ་དེར་དོང་བ་དང་དེས་ཀྱང་ཐག་རིང་པོ་ཁོ་ན་ནས་མཐོང་ནས་སྨྲས་པ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དག་འདི་ལྟ་ཅི་ཉེས། མཁན་པོ་ཅང་མ་ནོངས་སོ། ། དེས་ཀྱང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྨྲས་པ། བསམ་པ་ནང་ན་ཡོད་པ་ཀུན། ། ཕྱི་རོལ་ནས་ ནི་ཉེ་བར་དམིགས། ། སྐད་མདོག་དབང་པོའི་རྣམ་པ་དག ། རྣམ་པར་སྦ་བར་མི་ནུས་སོ། ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དག་གོར་མ་ཆག་པར་ཅི་ཞིག་ཉེས་སོ། ། དེ་དག་གིས་སྐབས་དེ་རྒྱས་པར་བརྗོད་པ་དང་དེས་སྨྲས་པ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དག་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ བདག་ཅག་གསང་ཚིག་གི་གཞི་དེ་དག་ཀློག་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་དག་བཀླག་པར་བྱ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དེ་ཤེས་རབ་ཅན་ཡིན་པས་དེས་རིག་བྱེད་རིང་པོ་རིང་པོ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཐུང་ངུར་རྣམ་པར་བཞག་གོ། །
EN
He whom the King of Aṅga left to defend the city of Campā heard how the King of Aṅga had been killed, prompting him to close the gates and take cover within the walls of the fortress. When at last Prince Bimbisāra reached Campā, the prince fixed the King of Aṅga’s head onto a long pole and displayed it, saying, “It is I who has brought your lord to this state. Come out immediately and I shall look favorably upon you. Fail to appear and you too will soon find yourself in this state.”
BO
རིག་བྱེད་ཐུང་ངུ་ཐུང་ངུ་གང་དག་ཡིན་ པ་དེ་དག་ནི་རིང་པོར་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ། ཚིག་དང་ཡི་གེ་ཕྲི་ཞིང་དོན་དང་ངེས་པའི་ཚིག་ཏུ་རྣམ་པར་བཞག་གོ། ། དེ་གཉིས་གཅིག་གིས་གཅིག་ཐོས་མ་ཐག་ཁོ་ནར་མཐོང་འདོད་པར་གྱུར་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཉེ་རྒྱལ་ཕའི་གན་དུ་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་སྨྲས་པ། ཡབ་བདག་ གྲོང་ཤིང་ཐགས་ཅན་དུ་མཆི་འཚལ་ལོ། ། ཅི་ཞིག་གི་ཕྱིར་བྲམ་ཟེ་མདུན་ན་འདོན་གྲུ་འཛིན་ཅེས་བགྱི་བ་ཞིག་མཆིས་པ་དེའི་བུ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་བལྟ་བའི་སླད་དུའོ། ། བུ་དེ་ཁྱོད་པས་ཆེས་ཤེས་རབ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཅི། ཡབ་དེ་ནི་བདག་པས་ ཆེས་ཤེས་རབ་ཅན་མ་ལགས་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ནི་ཆེས་ཕྱུག་པ་ལགས་སོ། ། དེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྨྲས་པ། མི་གང་རིགས་ཀྱིས་རྒན་པ་དང་། ། ན་ཚོད་རྒན་དང་ནོར་གྱིས་རྒན། ། དེ་ཀུན་ཐོས་པས་རྒན་པ་ཡི། ། སྒོ་ན་དོན་ཀུན་གཉེར་བས་སྡོད། ། བུ་གལ་ཏེ་དེ་ འོང་ན་ཐོས་པས་བགོ་བཤའ་བྱའི་བགྲོད་པར་ནི་མི་བྱའོ། ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ཀྱང་ཕའི་གན་དུ་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་སྨྲས་པ། ཡབ་བདག་གྲོང་ན་ལ་དར་མཆི་འཚལ་ལོ། །
EN
It distressed the steward of Campā to hear this, and he thought of this verse:
BO
ཅི་ཞིག་གི་ཕྱིར་དེ་ན་བྲམ་ཟེ་སྐར་རྒྱལ་ཞེས་བགྱི་བ་ཞིག་མཆིས་པ་དེའི་བུ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ ཉེ་རྒྱལ་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་བལྟ་བའི་སླད་དུ་མཆིའོ། ། བུ་དེ་ཁྱོད་པས་ཆེས་ཕྱུག་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཅི། ཡབ་དེ་ནི་བདག་པས་ཆེས་ཕྱུག་པ་མ་ལགས་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ནི་ཆེས་ཤེས་རབ་ཅན་ལགས་སོ། ། དེས་ཀྱང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྨྲས་པ། མི་གང་རིགས་ཀྱིས་རྒན་པ་ དང་། ། ན་ཚོད་རྒན་དང་ཐོས་པས་རྒན། ། དེ་ཀུན་ནོར་གྱིས་རྒན་པ་ཡི། ། སྒོ་ན་ཅི་བྱ་སྙམ་པ་སྡོད། ། བུ་གལ་ཏེ་འོང་ན་ནོར་གྱིས་བགོ་བཤའ་བྱའི་བགྲོད་པར་ནི་མི་བྱའོ། ། ཇི་ཙམ་དུས་གཞན་ཞིག་ན་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རི་བོ་དང་། ཡིད་འོང་གཉིས་ཀྱི་དུས་ སྟོན་ལ་བབ་བོ། ། རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོའི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རི་བོ་དང་། ཡིད་འོང་གཉིས་ཀྱི་དུས་སྟོན་ལ་བབ་པ་དེའི་ཚེ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པའམ། ཡང་ན་གཞོན་ནུ་མ་སྐྱེས་དགྲ་གཏོང་བར་བྱེད་དོ། ། ཅི་ཙམ་ དུས་གཞན་ཞིག་ན་རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ལ་བྱ་བ་ཆུང་ཞིག་བྱུང་ནས་དེས་གཞོན་ནུ་མ་སྐྱེས་དགྲ་ལ་སྨྲས་པ། བུ་སོང་ལ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རི་བོ་དང་།
EN
“When land and life are threatened, Seek always to protect life. When the wise look at both, they see Land, but not life, can be found again.”
BO
ཡིད་འོང་གཉིས་ཀྱི་དུས་སྟོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱིས་ཤིག ། བྲམ་ཟེ་གྲུ་འཛིན་གྱིས་རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོས་ གཞོན་ནུ་མ་སྐྱེས་དགྲ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རི་བོ་དང་། ཡིད་འོང་གཉིས་ཀྱི་དུས་སྟོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་དུ་བཏང་བ། ཐོས་ནས་དེས་བསམས་པ། གཞོན་ནུ་མ་སྐྱེས་དགྲ་འདི་ཕ་འདས་ནས་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་ལ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་འདི་ ཡང་བདག་འདས་ནས་མདུན་ན་འདོན་དུ་འགྱུར་བས། དེ་བསྟེན་ན་དུས་སུ་འབྲས་བུ་སྟེར་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས་དེས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ལ་སྨྲས་པ། བུ་སོང་ལ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རི་བོ་དང་། ཡིད་འོང་གཉིས་ཀྱི་དུས་སྟོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱིས་ལ་དེ་ན་ སྟན་བཞི་པོ་རྒྱལ་པོའི་སྟན་དང་། མདུན་ན་འདོན་གྱི་སྟན་དང་། རྒོལ་བའི་སྟན་དང་། མཆོག་ཐོབ་པའི་སྟན་བཤམས་པ་ལས་ཁྱོད་ཀྱིས་རྒྱལ་པོའི་གདན་གཅིག་པུ་ཞོག་ལ་མདུན་ན་འདོན་གྱི་སྟན་ལ་འདུག་ཤིག ། དེ་དེར་སོང་ནས་རྒྱལ་པོའི་སྟན་གཅིག་པུ་ བཞག་སྟེ་མདུན་ན་འདོན་གྱི་སྟན་ལ་འདུག་གོ། ། བྲམ་ཟེ་སྐར་རྒྱལ་གྱིས་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོས་གཞོན་ནུ་མ་སྐྱེས་དགྲ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རི་བོ་དང་།
EN
With that thought he hung his sword from his neck in surrender and came out.
BO
ཡིད་འོང་གཉིས་ཀྱི་དུས་སྟོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་དུ་བཏང་བ་ཐོས་ནས་དེས་ཀྱང་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཉེ་རྒྱལ་ ལ་སྨྲས་པ། བུ་སོང་ལ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རི་བོ་དང་། ཡིད་འོང་གཉིས་ཀྱི་དུས་སྟོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱིས་ལ། དེ་ན་སྟན་བཞི་པོ་རྒྱལ་པོའི་གདན་དང་། མདུན་ན་འདོན་གྱི་སྟན་དང་། རྒོལ་བའི་སྟན་དང་། མཆོག་ཐོབ་པའི་སྟན་བཤམས་པ་ལས་ཁྱོད་ ཀྱིས་རྒྱལ་པོའི་གདན་དང་། མདུན་ན་འདོན་གྱི་སྟན་ཞོག་ལ་མཆོག་ཐོབ་པའི་སྟན་ལ་དབྱི་གུ་དང་རིལ་བ་ཞོག་སྟེ་རྒོལ་བའི་སྟན་ལ་འདུག་ཤིག ། ཇི་ཙམ་ན་ཉི་མ་འཆར་བ་ནས་ཇི་ཙམ་ན་ནུབ་པར་འགྱུར་བ་དེའི་བར་དུ་ཁྱོད་དང་འདྲ་བའི་རྒོལ་བ་གཞན་མེད་དོ། ། དེ་ཡང་ སོང་སྟེ་རྒྱལ་པོའི་སྟན་དང་། མདུན་ན་འདོན་གྱི་སྟན་བཞག་སྟེ། མཆོག་ཐོབ་པའི་སྟན་ལ་དབྱི་གུ་དང་རིལ་བ་བཞག་སྟེ་རྒོལ་བའི་སྟན་ལ་འདུག་གོ། ། རོལ་མོའི་སྒྲ་དག་བྱུང་བ་ན་གར་མཁན་དག་གིས་ཏོ་ཊ་ཀའི་རྒྱུད་དུ་གླུ་བླངས་པ་དང་། མི་དག་གིས་བྲོ་བརྡུང་བ་དང་། གླུ་བླང་བར་བརྩམས་པ་དང་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དེ་གཉིས་དབང་པོ་དག་ཕྱིར་བླན་ཏེ། འཁོད་པ་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེའི་ཚོགས་ཀྱིས་མཐོང་ནས་དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ།
EN
With the King of Aṅga slain, Campā fell into Prince Bimbisāra’s hands, at which point he sent a message to King Mahāpadma, saying, “Your Majesty, I have slain the King of Aṅga and Campā is now in my hands. Your Majesty, tell me what else needs to be done and I shall see to it.”
BO
བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་འདི་གཉིས་ཡང་ན་ནི་བླུན་པོ་གཉིས་ཤིག་གོ། ། ཡང་ན་ནི་ཤེས་པས་མི་འཁྲུག་པ་གཉིས་ཤིག་གོ། ། རོལ་མོའི་སྒྲ་དག་ཞི་ཞིང་མི་དག་གིས་བྲོ་བརྡུང་ཞིང་གླུ་བླངས་ཏེ་དོང་བ་དང་། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ཀྱིས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཉེ་རྒྱལ་ལ་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ལ་བྲོ་ལེགས་པར་བརྡུངས་པ་དང་། གླུ་ལེགས་པར་བླངས་པ་དང་། རོལ་མོའི་སྒྲ་ལེགས་པར་བསྒྲགས་ པར་སྣང་ངམ། དེས་སྨྲས་པ། གང་གིས་མཐོང་བའམ། ཐོས་པ་ལ་སྣང་ངོ་། ། དེས་སྨྲས་པ། དབང་པོ་ནང་དུ་བསྡུས་པ་དག་གིས་མ་མཐོང་བ་ནི་བདེན་ན་ཇི་ལྟར་མ་ཐོས། དེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྨྲས་པ། ཤི་ལྤགས་ཤི་བའི་རྒྱུས་པ་དང་། ། འཆིར་འགྱུར་ བཞད་གད་འཇོ་སྒེག་གི། ། འཆི་བའི་སྐྱེ་བོ་འདུས་པ་ལ། ། མཁས་པ་སུ་ཞིག་བག་མེད་བྱེད། ། དེས་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཉེ་རྒྱལ་ཡིན་ནམ། ཁོ་བོ་སྐྱེ་བོ་དག་གིས་དེ་ལྟར་ཤེས་སོ། ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཉེ་རྒྱལ་གྱིས་ཀྱང་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ལ་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་ ཁྱོད་ལ་ཡང་བྲོ་ལེགས་པར་བརྡུངས་པ་དང་། གླུ་ལེགས་པར་བླངས་པ་དང་། རོལ་མོའི་སྒྲ་ལེགས་པར་བསྒྲགས་པར་སྣང་ངམ། དེས་ཀྱང་སྨྲས་པ། གང་གིས་མཐོང་བའམ། ཐོས་པ་ལ་སྣང་ངོ་། །
EN
Pleased, King Mahāpadma sent Prince Bimbisāra a parasol, a turban, and a coronet with the message, “Son, you must take the reins of power there. I, for my part, will assume the reins of power here.”
BO
དེས་སྨྲས་པ། དབང་པོ་ནང་དུ་བསྡུས་པ་དག་གིས་མ་ མཐོང་བ་ནི་བདེན་ན་ཇི་ལྟར་མ་ཐོས། དེས་ཀྱང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྨྲས་པ། རྒྱན་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཁུར་ཡིན་ཏེ། ། གར་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཐོ་འཚམ་པ། ། གླུ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱལ་བ་སྟེ། ། གཟུགས་ཀུན་མི་རྟག་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། དེས་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ པང་ནས་སྐྱེས་ཡིན་ནམ། ཁོ་བོ་སྐྱེ་བོ་དག་གིས་དེ་ལྟར་ཤེས་སོ། ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཉེ་རྒྱལ་གྱིས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ལ་སྨྲས་པ། ཚུར་ཤོག་བདག་ཅག་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་དད་པས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འབྱུང་ངོ་། ། དེས་སྨྲས་པ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ གང་གི་དོན་དུ་མཆོད་སྦྱིན་སྦྱིན་པར་བྱེད། སྦྱིན་སྲེག་སྲེག་པར་བྱེད། དཀའ་ཐུབ་ཀྱིས་གདུང་བར་བྱེད་པའི་མདུན་ན་འདོན་དེ་བདག་གི་ལག་མཐིལ་དུ་འོངས་ཤིང་གླང་པོ་ཆེས་འགྲོ་བའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་འབྱུང་། དེས་ཚིགས་སུ་ བཅད་པ་སྨྲས་པ། ལྗོན་ཤིང་རྡིབ་པར་གྱུར་པའི་ཚེ། ། ཡལ་ག་འདབ་མས་ཅི་ཞིག་བྱེད། ། དེ་བཞིན་སྐྱེས་བུ་འཆི་བའི་ཚེ། ། ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་ཅི་ཞིག་བྱེད། ། ཚུར་ཤོག་བདག་ཅག་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་དད་པས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འབྱུང་ ངོ་། ། དེས་སྨྲས་པ།
EN
And so Prince Bimbisāra assumed the reins of power. Under him, the kingdom prospered and thrived, crops were bountiful and the land teemed with animals and people.
BO
ཇེ་ཕ་མ་ལ་དྲི་བར་བྱའོ། ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ཕ་མ་གཉིས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་སྨྲས་པ། ཡབ་ཡུམ་མཁྱེན་པར་མཛོད་ཅིག ། བདག་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་དད་པས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འབྱུང་ངོ་། ། བུ་ གང་གི་དོན་དུ་མཆོད་སྦྱིན་སྦྱིན་པར་བྱེད། སྦྱིན་སྲེག་སྲེག་པར་བྱེད། དཀའ་ཐུབ་ཀྱིས་གདུང་བར་བྱེད་པའི་མདུན་ན་འདོན་དེ་ཁྱོད་ཀྱི་ལག་མཐིལ་དུ་འོངས་ཤིང་གླང་པོ་ཆེས་འགྲོ་བའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་འབྱུང་། དེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྨྲས་པ། ནགས་ ན་ཤིང་ཤུན་རྩྭ་གྱོན་ཞིང་། ། རྩ་བ་འབྲས་བུ་འཆའ་བ་དང་། ། {རི་དགས་,རི་དྭགས་}གདུག་པ་རྣམས་དང་ནི། ། ལྷན་ཅིག་གནས་པ་མཆོག་ལགས་ཀྱི། ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་འཇིགས་བྱེད་པའི། ། མཁས་པས་རྒྱལ་སྲིད་སླད་དུ་ནི། ། གསོད་དང་བཅིང་དང་རྡེག་པ་དག ། བགྱིད་པ་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ། ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། བུ་ཁྱོད་ངེད་ཀྱི་བུ་གཅིག་པ་སྡུག་པ། ཡིད་དུ་འོང་བ། བཟོད་པ། མཐོང་ན་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་ཡིན་པས་ཁྱོད་ཤི་བར་གྱུར་ན་ངེད་མི་འདོད་བཞིན་དུ་འབྲལ་གྲང་། གསོན་བཞིན་དུ་གཏང་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། ཡབ་ཡུམ་གལ་ཏེ་གནང་ན་དེ་ལྟ་ན་ལེགས།
EN
Once King Mahāpadma’s time had come, the ministers of Rājagṛha sent a message to King Bimbisāra, saying, “Your Majesty, your father’s time has come.” In a great coronation ceremony, the ministers of Rājagṛha and Magadha granted him sovereignty over the lands of Aṅga and Magadha.
BO
གལ་ཏེ་མི་གནང་ན་དེང་སླན་ཆད་བདག་འཚལ་མ་ཡང་མི་འཚལ། ཕྱག་ལ་ཡང་མི་འཚལ་ལོ། ། བུ་གཞོན་ནུ་མི་གནང་གིས་ཇི་སྲིད་ངེད་གསོན་གྱི་བར་དུ་ཁྱོད་ངེད་ཀྱི་མིག་ལམ་ན་འདུག་ལ་བྱ་བ་གཞན་མ་སེམས་ཤིག ། དེ་ ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ཀྱིས་ཉི་མ་གཅིག་ཀྱང་ཟན་གཅད་པ་བྱས་སོ། ། གཉིས་དང་། གསུམ་ནས་དྲུག་གི་བར་དུ་ཡང་ཟན་གཅད་པ་བྱས་སོ། ། དེ་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ཀྱི་ཕ་མ་གཉིས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་ བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། བུ་གཞོན་ནུ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག ། ཁྱོད་ནི་ཤིན་ཏུ་གཞོན་པ་བདེ་བ་འདོད་པ་ཡིན་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་མི་ཤེས་ཏེ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་དཀའོ། ། རབ་ཏུ་དབེན་པ་བྱ་དཀའོ། ། གཅིག་པུ་ཉིད་ལ་ མངོན་པར་དགའ་བར་དཀའོ། ། གནས་མལ་དགོན་པ་ནགས་ཁྲོད་དང་། རི་དྲུང་དང་། བས་མཐའ་དག་ཏུ་གནས་པར་མནགས་པར་དཀའོ། ། གཅིག་པུ་དགོན་པར་གནས་པ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལོ། ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་{རི་དགས་,རི་དྭགས་}གདུག་པ་དག་དང་ལྷན་ ཅིག་གནས་པར་བྱ་དགོས་སོ། །
EN
Under King Bimbisāra’s rule, the kingdoms of Aṅga and Magadha prospered and thrived, crops were bountiful and the land teemed with animals and people. He completely pacified conflict, aggressors, and enemies from without as well as disturbances from within. He rid the land of brigands, thieves, famine, and illness, and brought a wealth of rice, sugar cane, cattle, and buffalo; thus the just Dharma king established a just kingdom.
BO
ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་གཞན་གྱིས་བྱིན་པས་འཚོ་བར་བྱ་དགོས་སོ། ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་མིའི་འདོད་པ་དག་ལས་དབེན་པར་བྱ་དགོས་སོ། ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་མིའི་དགའ་བ་དང་རྩེད་མོ་དག་ལས་དབེན་ པར་བྱ་དགོས་སོ། ། བུ་གཞོན་ནུ་པང་ནས་སྐྱེས་ཚུར་ཤོག་འདི་ཉིད་དུ་འདུག་ལ་འདོད་པ་དག་ལ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་ཅིག ། སྦྱིན་པ་དག་ཀྱང་བྱིན་ཅིག ། བསོད་ནམས་དག་ཀྱང་གྱིས་ཤིག ། དེ་སྐད་སྨྲས་ཀྱང་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ཅང་མི་སྨྲའོ། ། བྲམ་ཟེའི་ ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ཀྱི་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱིས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ལ་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། བུ་གཞོན་ནུ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག ། ཁྱོད་ནི་ཤིན་ཏུ་གཞོན་པ་བདེ་བ་འདོད་པ་ཡིན་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་མི་ཤེས་ཏེ། ཚངས་ པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་དཀའོ། ། རབ་ཏུ་དབེན་པ་བྱ་དཀའོ། ། གཅིག་པུ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་དཀའོ། ། གནས་མལ་དགོན་པ་ནགས་ཁྲོད་དང་། རི་དྲུང་དང་། བས་མཐའ་དག་ཏུ་གནས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དཀའོ། ། གཅིག་པུ་དགོན་པར་གནས་པ་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །
EN
There was a young brahmin who, desiring and in search of esoteric instruction, left the Middle Country and went to the South, where there was a brahmin to whom the Vedas and the limbs of the Vedas had been entrusted, who had been a teacher to brahmins living in a country to the south.
BO
ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་{རི་དགས་,རི་དྭགས་}གདུག་པ་དག་དང་། ལྷན་ཅིག་གནས་པར་བྱ་དགོས་སོ། ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་གཞན་གྱིས་བྱིན་པས་འཚོ་བར་བྱ་དགོས་སོ། ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་མིའི་འདོད་པ་དག་ལས་དབེན་པར་ བྱ་དགོས་སོ། ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་མིའི་དགའ་བ་དང་རྩེད་མོ་དག་ལས་དབེན་པར་བྱ་དགོས་སོ། ། བུ་གཞོན་ནུ་པང་ནས་སྐྱེས་ཚུར་ཤོག་ཁྱོད་འདི་ཉིད་དུ་འདུག་ལ་འདོད་པ་དག་ལ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་ཅིག ། སྦྱིན་པ་དག་ཀྱང་བྱིན་ཅིག ། བསོད་ནམས་ དག་ཀྱང་གྱིས་ཤིག ། དེ་སྐད་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་སྨྲས་ཀྱང་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ཅང་མི་སྨྲའོ། ། དེ་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ཀྱི་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱིས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ཀྱི་ཉེ་དུ་རྣམས་ལ་བསྒོ་བ། ཀྱེ་ཉེ་དུ་དག་ཚུར་ཤོག་བུ་ གཞོན་ནུ་པང་ནས་སྐྱེས་སློང་ཤིག ། དེ་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ཀྱི་ཉེ་དུ་དག་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། སྲས་གཞོན་ནུ་མཁྱེན་པར་མཛོད་ཅིག །
EN
The young brahmin went to see this teacher of brahmins. Serene, the young brahmin bowed his head calmly and sat off to one side. The brahmin teacher warmly greeted him with words of welcome, and asked, “Young brahmin, where have you come from and what do you desire?”
BO
ཁྱོད་ནི་ཤིན་ཏུ་གཞོན་པ་ བདེ་བ་བཞེད་པ་ལགས་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་མི་མཁྱེན་ཏེ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་དཀའོ། ། རབ་ཏུ་དབེན་པ་བགྱི་དཀའོ། ། གཅིག་པུ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་དཀའོ། ། གནས་མལ་དགོན་པ་ནགས་ཁྲོད་དང་། རི་དྲུང་དང་། བས་མཐའ་དག་ཏུ་ གནས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དཀའོ། ། གཅིག་པུ་དགོན་པར་གནས་པ་སྡུག་བསྔལ་ལོ། ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་{རི་དགས་,རི་དྭགས་}གདུག་པ་དག་དང་། ལྷན་ཅིག་གནས་པར་བགྱི་འཚལ་ལོ། ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་གཞན་གྱིས་བྱིན་པས་འཚོ་བར་བགྱི་འཚལ་ ལོ། ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་མིའི་འདོད་པ་དག་ལས་དབེན་པར་བགྱི་འཚལ་ལོ། ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་མིའི་དགའ་བ་དང་རྩེད་མོ་དག་ལས་དབེན་པར་བགྱི་འཚལ་ལོ། ། སྲས་གཞོན་ནུ་པང་ནས་སྐྱེས་ཚུར་སྤྱོན་ཁྱོད་འདི་ཉིད་དུ་བཞུགས་ལ་འདོད་ པ་དག་ལ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་ཅིག ། སྦྱིན་པ་དག་ཀྱང་སྩོལ་ཅིག ། བསོད་ནམས་དག་ཀྱང་མཛོད་ཅིག ། དེ་སྐད་སྨྲས་ཀྱང་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ཅང་མི་སྨྲའོ། །
EN
“I hail from the Middle Country and I seek to serve at the feet of a preceptor.”
BO
བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ཀྱི་ཉེ་དུ་དག་གིས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ལ་ལན་གཉིས་ལན་ གསུམ་གྱི་བར་དུ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། སྲས་གཞོན་ནུ་མཁྱེན་པར་མཛོད་ཅིག ། ཁྱོད་ནི་ཤིན་ཏུ་གཞོན་པ་བདེ་བ་བཞེད་པ་ལགས་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་མི་མཁྱེན་ཏེ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་དཀའོ། ། རབ་ཏུ་དབེན་པར་བགྱི་དཀའོ། ། གཅིག་པུ་ཉིད་ ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་དཀའོ། ། གནས་མལ་དགོན་པ་ནགས་ཁྲོད་དང་། རི་དྲུང་དང་། བས་མཐའ་དག་ཏུ་གནས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དཀའོ། ། གཅིག་པུ་དགོན་པར་གནས་པ་སྡུག་བསྔལ་ལོ། ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་{རི་དགས་,རི་དྭགས་}གདུག་པ་དག་དང་ ལྷན་ཅིག་གནས་པར་བགྱི་འཚལ་ལོ། ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་གཞན་གྱིས་བྱིན་པས་འཚོ་བར་བགྱི་འཚལ་ལོ། ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་མིའི་འདོད་པ་དག་ལས་དབེན་པར་བགྱི་འཚལ་ལོ། ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་མིའི་དགའ་བ་དང་ རྩེད་མོ་དག་ལས་དབེན་པར་བགྱི་འཚལ་ལོ། ། སྲས་གཞོན་ནུ་པང་ནས་སྐྱེས་ཚུར་སྤྱོན་ཁྱོད་འདི་ཉིད་དུ་བཞུགས་ལ་འདོད་པ་དག་ལ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་ཅིག ། སྦྱིན་པ་དག་ཀྱང་སྩོལ་ཅིག །
EN
“Why?”
BO
བསོད་ནམས་དག་ཀྱང་མཛོད་ཅིག ། དེ་སྐད་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་ གྱི་བར་དུ་སྨྲས་ཀྱང་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ཅང་མི་སྨྲའོ། ། དེ་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ཀྱི་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱིས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ཀྱི་ནེའུ་ལྡངས་རྣམས་ལ་བསྒོ་བ། ཀྱེ་གཞོན་ནུ་དག་ཚུར་ཤེག་བུ་གཞོན་ནུ་པང་ནས་སྐྱེས་སློང་ཤིག ། དེ་ནས་བྲམ་ ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ཀྱི་ནེའུ་ལྡངས་དག་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། སྲས་ཞི་བ་གཞོན་ནུ་མཁྱེན་པར་མཛོད་ཅིག ། ཁྱོད་ནི་ཤིན་ཏུ་གཞོན་པ་བདེ་བ་བཞེད་པ་ལགས་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་སྡུག་ བསྔལ་མི་མཁྱེན་ཏེ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་དཀའོ། ། རབ་ཏུ་དབེན་པར་བགྱི་དཀའོ། ། གཅིག་པུ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་དཀའོ། ། གནས་མལ་དགོན་པ་ནགས་ཁྲོད་དང་། རི་དྲུང་དང་། བས་མཐའ་དག་ཏུ་གནས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དཀའོ། ། གཅིག་པུ་དགོན་པར་གནས་པ་སྡུག་བསྔལ་ལོ། ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་{རི་དགས་,རི་དྭགས་}གདུག་པ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་བགྱི་འཚལ་ལོ། །
EN
“So that I may study the Vedas.”
BO
ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་གཞན་གྱིས་བྱིན་པས་འཚོ་བར་བགྱི་འཚལ་ལོ། ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་ དུ་མིའི་འདོད་པ་དག་ལས་དབེན་པར་བགྱི་འཚལ་ལོ། ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་མིའི་དགའ་བ་དང་རྩེད་མོ་དག་ལས་དབེན་པར་བགྱི་འཚལ་ལོ། ། སྲས་གཞོན་ནུ་པང་ནས་སྐྱེས་ཚུར་སྤྱོན་ཁྱོད་འདི་ཉིད་དུ་བཞུགས་ལ་འདོད་པ་དག་ལ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་ཅིག ། སྦྱིན་པ་དག་ཀྱང་སྩོལ་ཅིག ། བསོད་ནམས་དག་ཀྱང་མཛོད་ཅིག ། དེ་སྐད་སྨྲས་ཀྱང་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ཅང་མི་སྨྲའོ། ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ཀྱི་ནེའུ་ལྡངས་རྣམས་ཀྱིས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ལ་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་འདི་སྐད་ཅེས་ སྨྲས་སོ། ། སྲས་གཞོན་ནུ་མཁྱེན་པར་མཛོད་ཅིག ། ཁྱོད་ནི་ཤིན་ཏུ་གཞོན་པ་བདེ་བ་བཞེད་པ་ལགས་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་མི་མཁྱེན་ཏེ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་དཀའོ། ། རབ་ཏུ་དབེན་པར་བགྱི་དཀའོ། ། གཅིག་པུ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་དཀའོ། ། གནས་ མལ་དགོན་པ་ནགས་ཁྲོད་དང་། རི་དྲུང་དང་། བས་མཐའ་དག་ཏུ་གནས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དཀའོ། ། གཅིག་པུ་དགོན་པར་གནས་པ་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །
EN
“Excellent, my son. You should do just that, for that is a brahmin’s duty.”
BO
ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་{རི་དགས་,རི་དྭགས་}གདུག་པ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་བགྱི་འཚལ་ལོ། ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་ སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་གཞན་གྱིས་བྱིན་པས་འཚོ་བར་བགྱི་འཚལ་ལོ། ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་མིའི་འདོད་པ་དག་ལས་དབེན་པར་བགྱི་འཚལ་ལོ། ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་མིའི་དགའ་བ་དང་རྩེད་མོ་དག་ལས་དབེན་པར་བགྱི་འཚལ་ལོ། ། སྲས་གཞོན་ནུ་པང་ ནས་སྐྱེས་ཚུར་སྤྱོན་ཁྱོད་འདི་ཉིད་དུ་བཞུགས་ལ་འདོད་པ་དག་ལ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་ཅིག ། སྦྱིན་པ་དག་ཀྱང་སྩོལ་ཅིག ། བསོད་ནམས་དག་ཀྱང་མཛོད་ཅིག ། དེ་སྐད་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་སྨྲས་ཀྱང་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ཅང་མི་སྨྲའོ། ། དེ་ནས་བྲམ་ཟེའི་ ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ཀྱི་ནེའུ་ལྡངས་རྣམས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ཀྱི་ཕ་མ་གཉིས་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ཀྱི་ཕ་མ་གཉིས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། ཡབ་ཡུམ་དག་མཁྱེན་པར་མཛོད་ཅིག །
EN
And so, the young brahmin began to study the Vedas with the teacher of brahmins.
BO
ཞི་བ་གཞོན་ནུ་པང་ནས་སྐྱེས་གུམ་ པས་ཅི་ཞིག་བགྱི་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ནི་མཁས་པས་བསྔགས་པ་ལགས་པས་གལ་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་མངོན་པར་དགའ་བར་གྱུར་ན་ཡང་དེ་གསོན་པོ་ཉིད་དུ་གཟིགས་པར་འགྱུར་ལ། མངོན་པར་དགའ་བར་མ་གྱུར་ན་ཡང་དྲང་སྲོང་དག་ནི་སླར་ལྡོག་པ་ལགས་པས་བུའི་གནས་ཕ་ མ་གཉིས་ལས་མ་གཏོགས་པ་གཞན་སུ་ཞིག་མཆིས་པར་འགྱུར་གྱིས་རབ་ཏུ་བྱུང་ན་ལེགས་སོ། ། དེ་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ཀྱི་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱིས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། བུ་གཞོན་ནུ་པང་ནས་སྐྱེས་ཁྱོད་ལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ ལེགས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཁྱིམ་ན་གནས་པ་ལེགས་པ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཡབ་ཡུམ་བདག་ལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ལེགས་པ་བགྱིད་པ་ལགས་ལ། ཁྱིམ་ན་གནས་པ་ལེགས་པ་བགྱིད་པ་མ་ལགས་སོ། ། བུ་གཞོན་ནུ་པང་ནས་སྐྱེས་འོ་ན་ད་དེའི་དུས་ལ་བབ་པར་ ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག ། དེ་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱིས་གནང་ནས་འབྲས་ཁུའི་རིམ་གྱིས་ལུས་ཀྱི་མཐུ་དང་། སྟོབས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་དེ། གྲོང་ཤིང་ཐགས་ཅན་ནས་ཕྱིར་བྱུང་ནས། གྲོང་ན་ལ་དག་ལ་བ་དེར་འཕགས་སོ། །
EN
The brahmins’ students were in the habit, when not occupied with their studies, of going to the riverbank to bathe, visiting the city, or collecting wood for use in fire pūjas.
BO
བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཉེ་རྒྱལ་དབེན་པ་ལ་དགའ་བས་གནས་མལ་དགོན་པར་སོང་སྟེ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་བྲམ་ཟེའི་གསང་ཚིག་དག་ཀློག་ཏུ་འཇུག་གོ། ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་མཐར་གྱིས་གྲོང་ན་ལ་དར་ཕྱིན་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཉེ་རྒྱལ་གྱི་ཕ་མ་གཉིས་ལ་སྨྲས་ པ། ཡབ་ཡུམ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཉེ་རྒྱལ་གར་མཆིས། དེ་གཉིས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཉེ་རྒྱལ་དབེན་པ་ལ་དགའ་བས་གནས་མལ་དགོན་པར་སོང་སྟེ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་བྲམ་ཟེའི་གསང་ཚིག་དག་ཀློག་ཏུ་འཇུག་གོ། ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཉེ་རྒྱལ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་སྨྲས་པ། ཉེ་རྒྱལ་ཚུར་ཤོག་བདག་ཅག་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་དད་པས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འབྱུང་ངོ་། ། དེས་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱིས་གནང་ངམ། གནང་ངོ་། ། དེས་སྨྲས་པ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཁོ་བོས་ཕ་མ་གཉིས་ལ་དྲིས་ཏེ་འོང་གི་བར་དུ་རེ་ཞིག་སྡོད་ཅིག ། དེས་སྨྲས་པ། ཉེ་རྒྱལ་ཁོ་བོ་ནི་དུས་དེ་སྲིད་ཀྱིས་ཕ་མས་གནང་ན་ཁྱོད་ད་ཇི་སྲིད་ཀྱིས་གནང་བར་འགྱུར། དེས་སྨྲས་པ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཁོ་བོ་ད་ཁོ་ན་གནང་བར་ བྱས་ཏེ་འོང་ངོ་། །
EN
Once, when not occupied with their studies, they went to collect wood for fire pūjas. On the way they had the following conversation. “Sons of Kutsa, sons of Vātsa, sons of Śāṇḍili, sons of Bhāradvāja, sons of the Five, sons of the Further Five. To begin with, let us share where we come from, from which land we hail.”
BO
དེ་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཉེ་རྒྱལ་ཕ་མ་གཉིས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་ཕ་མ་གཉིས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། ཡབ་ཡུམ་མཁྱེན་པར་མཛོད་ཅིག ། བདག་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་དད་པས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འབྱུང་ངོ་། ། དེ་གཉིས་ ཀྱིས་སྨྲས་པ། བུ་ཁྱོད་ལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ལེགས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ། ཡབ་ཡུམ་བདག་ལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ལེགས་པ་བགྱིད་པ་ལགས་སོ། ། བུ་འོ་ན་སོང་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ཤིག ། དེ་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཉེ་རྒྱལ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ཀྱི་གན་དུ་སོང་སྟེ་སྨྲས་ པ། ། པང་ནས་སྐྱེས་ཚུར་ཤོག་བདག་ཅག་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་དད་པས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འབྱུང་ངོ་། ། དེས་སྨྲས་པ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཁྱོད་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱིས་གནང་ངམ། གནང་ངོ་། ། ཉེ་རྒྱལ་ཁོ་བོ་ནི་དུས་དེ་སྲིད་ཀྱིས་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱིས་གནང་ན་ཁྱོད་ཕ་མ་ གཉིས་ཀྱིས་མྱུར་དུ་གནང་བའི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན། འདི་ལྟར་ཁྱོད་ནི་འཆིང་བ་དམ་པ་དང་། འཆིང་བ་བརྟན་པ་དང་། འཆིང་བ་མ་རུལ་བ་དང་། གགས་ཤིང་སྦོམ་པ་ཡིན་གྱི། ཁོ་བོ་ནི་འཆིང་བ་སྟོབས་མེད་པ་དང་། འཆིང་བ་སྟོབས་ཆུང་བ་དང་། འཆིང་བ་རུལ་ བ་དང་། གགས་ཤིང་ཕྲ་བ་ཡིན་ནོ། །
EN
“I am from the East,” one young brahmin responded.
BO
འདི་ལྟར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ནི་ཚེ་རབས་ལྔ་བརྒྱར་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་གྱུར་ཅིང་འདི་ལྟར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་སྨོན་ལམ་འདི་སྐད་ཅེས། ཧ་ཅང་ཕྱུག་པའི་ཁྱིམ་དང་ནི། ། དབུལ་པོའི་ཁྱིམ་དུ་མི་སྐྱེ་བར། ། བར་མའི་ཁྱིམ་དུ་ སྐྱེ་འགྱུར་ཞིང་། ། རྟག་ཏུ་རབ་བྱུང་མང་བར་ཤོག ། ཅེས་བཏབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པང་ནས་སྐྱེས་ཀྱིས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཉེ་རྒྱལ་ལ་སྨྲས་པ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་བདག་ཅག་ནི་བྲམ་ཟེ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་དག་ཡིན་པས་བདག་ཅག་གང་ཡང་རུང་བ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་ མི་ནུས་ཀྱིས། འདི་ལྟར་ལེགས་པར་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་བྱའོ་ཞེས་དེ་གཉིས་མཐར་གྱིས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་ཕྱིན་ཏོ། ། དེའི་ཚེ་ན་རྫོགས་བྱེད་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པ་དྲུག་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ འདི་ལྟ་སྟེ། འདྲོབ་སྐྱོང་གི་བུ་རྫོགས་བྱེད་དང་། གནག་ལྷས་ཀྱི་བུ་ཀུན་དུ་རྒྱུ་དང་། སྨྲ་འདོད་ཀྱི་བུ་མོའི་བུ་ཡང་དག་རྒྱལ་བ་ཅན་དང་། མི་ཕམ་སྐྲའི་ལ་བ་ཅན་དང་། ཀ་ཏྱའི་བུ་ནོག་ཅན་དང་། གཉེན་གྱི་བུ་གཅེར་བུ་དག་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་ཉེ་བར་རྟེན་ཅིང་གནས་སོ། །
EN
“I am from the South,” said another.
BO
དེ་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཉེ་རྒྱལ་དང་། པང་ནས་སྐྱེས་གཉིས་འདྲོབ་སྐྱོང་གི་བུ་རྫོགས་བྱེད་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་འདྲོབ་སྐྱོང་གི་བུ་རྫོགས་བྱེད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། ཤེས་ལྡན་ཁྱོད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་གང་ཡིན། སློབ་མ་ལ་གདམས་པ་ནི་གང་ཡིན། ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་འབྲས་བུ་ནི་གང་ཡིན། ཕན་ཡོན་ནི་གང་ཡིན། རྫོགས་བྱེད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དག་ཁོ་བོ་ནི་འདི་ལྟར་ལྟ་ཞིང་འདི་སྐད་སྨྲ་སྟེ། སྦྱིན་པ་མེད་དོ། ། མཆོད་སྦྱིན་མེད་དོ། ། སྦྱིན་སྲེག་མེད་དོ། ། ལེགས་པར་སྤྱད་པ་མེད་དོ། ། ཉེས་པར་ སྤྱད་པ་མེད་དོ། ། ལེགས་པར་སྤྱད་པ་དང་ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་དོ། ། འཇིག་རྟེན་འདི་མེད་དོ། ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་དོ། ། མ་མེད་དོ། ། ཕ་མེད་དོ། ། སེམས་ཅན་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། ། འཇིག་རྟེན་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་ ཡང་དག་པར་སོང་བ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་གང་དག་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་རང་གི་མངོན་པར་ཤེས་པས་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་བསྒྲུབས་ཏེ་བདག་ཅག་ནི་སྐྱེ་བ་ཟད་དོ། ། ཚངས་པར་སྤྱད་པ་བསྟེན་ཏོ། ། བྱ་བ་བྱས་སོ། །
EN
“I am from the West.”
BO
སྲིད་པ་འདི་ལས་གཞན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་གོ་བར་བྱེད་པ་དག་མེད་དོ། ། སྲོག་ནི་འདི་ཉིད་ལ་འཚོ་ཞིང་དེ་ཕྱིས་ཆད་པར་འགྱུར། ཞིག་པར་འགྱུར་ཏེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་མི་འབྱུང་ངོ་། ། སྐྱེས་བུའི་ལུས་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གང་གི་ཚེ་དུས་ བྱེད་པ་ན་དེའི་སའི་ལུས་ནི་སའི་བག་ལ་ཞ། ཆུའི་ལུས་ནི་ཆུའི། མེའི་ལུས་ནི་མེའི། རླུང་གི་ལུས་ནི་རླུང་གི་བག་ལ་ཞ་བར་འགྱུར་རོ། ། དབང་པོ་རྣམས་ནི་ནམ་མཁའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། ། སྐྱེས་བུའི་རོ་ནི་ཁྲི་དང་ལྔའི་མི་དག་གིས་ཁྱེར་ཏེ་དུར་ཁྲོད་དུ་ འགྲོ་ཞིང་བསྲེགས་ཕན་ཆད་མི་མངོན་པར་འགྱུར་རོ། ། བསྲེག་བྱ་དག་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། ། རུས་པ་དག་ནི་ཐི་བའི་མདོག་འདྲ་བར་གནས་སོ། ། འདི་ལྟར་རྨོངས་པས་ཉེ་བར་བསྟེན་པ་ནི་སྦྱིན་ལ། མཁས་པས་ཉེ་བར་བསྟེན་པ་ནི་ལེན་ཏོ། ། དེ་ལ་གང་དག་ཡོད་ པར་སྨྲ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་གསོབ་གསོག་{བརྫུན་,རྫུན་}དུ་གདོལ་པ་དག་ཡིན་ནོ། ། འདི་ལྟར་བྱིས་པ་དང་མཁས་པ་དེ་གཉིས་ནི་ཕྱིས་ཆད་པར་འགྱུར། ཞིག་པར་འགྱུར་ཏེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་མི་འབྱུང་ངོ་། ། དེ་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཉེ་རྒྱལ་དང་།
EN
“I am from the North.”
BO
པང་ནས་སྐྱེས་གཉིས་འདི་སྙམ་ དུ་སེམས་ཏེ། སྟོན་པ་ཤེས་ལྡན་འདི་ནི་ལམ་གོལ་བར་ཞུགས་པ། ལམ་ངན་པ་ལེགས་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ལམ་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་རིག་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྨྲས་པ། བློ་ངན་ལོག་ པར་སྟོན་བྱེད་པ། ། དམན་པ་སྟོན་པར་གྲགས་པ་སྟེ། ། གང་གི་ཆོས་ནི་དེ་འདྲ་བ། ། དེ་ཡི་ཆོས་མིན་ཅི་ཞིག་འདྲ། ། ཞེས་སྨྲས་ནས་སྣོད་སྟོང་པ་བཞིན་དུ་བརྡབས་ཏེ་དོང་ངོ་། ། དེ་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཉེ་རྒྱལ་དང་པང་ནས་སྐྱེས་གཉིས་གནག་ལྷས་ཀྱི་བུ་ཀུན་དུ་རྒྱུ་ག་ལ་བ་དེར་ དོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་གནག་ལྷས་ཀྱི་བུ་ཀུན་དུ་རྒྱུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། ཤེས་ལྡན་ཁྱོད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་གང་ཡིན། སློབ་མ་ལ་གདམས་པ་ནི་གང་ཡིན། ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་འབྲས་བུ་ནི་གང་ཡིན། ཕན་ཡོན་ནི་གང་ཡིན། ཀུན་དུ་རྒྱུས་སྨྲས་པ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ དག་ཁོ་བོ་ནི་འདི་ལྟར་ལྟ་ཞིང་འདི་སྐད་སྨྲ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བ་ལ་རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་མེད་དོ། ། སེམས་ཅན་རྣམས་རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་མེད་པར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་རོ། །
EN
The young brahmin then said, “I am from the Middle Country.”
BO
སེམས་ཅན་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བ་ལ་རྒྱུ་མེད་ རྐྱེན་མེད་དོ། ། སེམས་ཅན་རྣམས་རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་མེད་པར་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཤེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། མཐོང་བ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ལ་རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་མེད་དོ། ། སེམས་ཅན་རྣམས་རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་མེད་པར་ཤེས་པ་མེད་པ་དང་། མཐོང་ བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དང་། མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ལ་རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་མེད་དོ། ། སེམས་ཅན་རྣམས་རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་མེད་པར་ཤེས་པ་དང་། མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། ། སྟོབས་མེད་དོ། ། བརྩོན་འགྲུས་མེད་དོ། ། སྟོབས་དང་བརྩོན་ འགྲུས་མེད་དོ། ། སྐྱེས་བུའི་རྩལ་མེད་དོ། ། ཕ་རོལ་གནོན་པ་མེད་དོ། ། སྐྱེས་བུའི་རྩལ་དང་ཕ་རོལ་གནོན་པ་མེད་དོ། ། བདག་གི་རྩལ་མེད་དོ། ། གཞན་གྱི་རྩལ་མེད་དོ། ། བདག་གི་རྩལ་དང་གཞན་གྱི་རྩལ་མེད་དོ། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་། སྲོག་ཐམས་ ཅད་དང་། འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་མཐུ་མེད། སྟོབས་མེད་དོ། ། དབང་མེད་དོ། ། བརྩོན་འགྲུས་མེད་དོ། ། ཕ་རོལ་གནོན་པ་མེད་དོ། ། འགྲོ་བ་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྲིད་པ་དག་ངེས་པར་གྱུར་ཏོ། །
EN
To him they said, “Sir! We have seen and heard of all those other countries, but have neither seen nor heard of the Middle Country.”
BO
འདི་ལྟར་འགྲོ་བ་དྲུག་པོ་དག་ཏུ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་སོ་སོར་མྱོང་ བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཉེ་རྒྱལ་དང་། པང་ནས་སྐྱེས་གཉིས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སྟོན་པ་ཤེས་ལྡན་འདི་ཡང་ལམ་གོལ་བར་ཞུགས་པ། ལམ་ངན་པ་ལེགས་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ལམ་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁས་པ་ རྣམས་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་རིག་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྨྲས་པ། བློ་ངན་ལོག་པར་སྟོན་བྱེད་པ། ། དམན་པ་སྟོན་པར་གྲགས་པ་སྟེ། ། གང་གི་ཆོས་ནི་དེ་འདྲ་བ། ། དེ་ཡི་ཆོས་མིན་ཅི་ཞིག་འདྲ། ། ཞེས་སྨྲས་ནས་སྣོད་སྟོང་པ་བཞིན་ དུ་བརྡབས་ཏེ་དོང་ངོ་། ། ། ། འདུལ་བ་གཞི། བམ་པོ་གསུམ་པ། དེ་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཉེ་རྒྱལ་དང་། པང་ནས་སྐྱེས་གཉིས་སྨྲ་འདོད་ཀྱི་བུ་མོའི་བུ་ཡང་དག་རྒྱལ་བ་ཅན་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་སྨྲ་འདོད་ཀྱི་བུ་མོའི་བུ་ཡང་དག་རྒྱལ་བ་ཅན་ལ་འདི་ སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། ཤེས་ལྡན་ཁྱོད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་གང་ཡིན། སློབ་མ་ལ་གདམས་པ་ནི་གང་ཡིན། ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་འབྲས་བུ་ནི་གང་ཡིན། ཕན་ཡོན་ནི་གང་ཡིན། ཡང་དག་རྒྱལ་བ་ཅན་གྱིས་སྨྲས་པ།
EN
And then they added this verse:
BO
བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དག་ཁོ་བོ་ནི་འདི་ལྟར་ ལྟ་ཞིང་འདི་སྐད་སྨྲ་སྟེ། བྱེད་པ་དང་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་དང་། གཅོད་པ་དང་གཅོད་དུ་འཇུག་པ་དང་། སྲེག་པ་དང་སྲེག་ཏུ་འཇུག་པ་དང་། རྡེག་པ་དང་རྡེག་ཏུ་འཇུག་པ་དང་། སྲོག་ཆགས་ལ་འཚེ་བ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པ་དག་ལ་ལོག་པར་སྤྱོད་ པ་དང་། ཤེས་བཞིན་དུ་{བརྫུན་,རྫུན་}སྨྲ་བ་དང་། མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་བཏུང་བ་འཐུང་བ་དང་། ཁྱིམ་འབིགས་པ་དང་། མདུད་པ་དགྲོལ་བ་དང་། རིལ་གྱིས་འཕྲོག་པ་དང་། ལམ་འགོག་ཅིང་འདུག་པ་དང་། གྲོང་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་འཇོམས་ པར་བྱེད་པ་དང་། ཡུལ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། ས་གཞི་ཆེན་པོ་འདི་ལ་སེམས་ཅན་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འཁོར་ལོའི་མཐའ་སྤུ་གྲི་ལས་བྱས་པས་ཀུན་དུ་གཅོད་པར་བྱེད། ཀུན་དུ་གཤེག་པར་བྱེད། ཀུན་དུ་རྡུང་བར་བྱེད། ཀུན་དུ་འདྲལ་བར་བྱེད་ ཅིང་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་བཅད། ཀུན་དུ་གཤེགས། ཀུན་དུ་བརྡུངས། ཀུན་དུ་དྲལ་ནས་ཤའི་ཐང་མ་གཅིག་ཏུ་བྱེད། ཤའི་ཚོམས་གཅིག་ཏུ་བྱེད། ཤའི་བུངས་གཅིག་ཏུ་བྱེད། ཤའི་ཕུང་པོ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་ཅིང་ཤའི་ཐང་མ་གཅིག་ཏུ་ བྱས། ཤའི་ཚོམས་གཅིག་ཏུ་བྱས།
EN
“In the East they are wise, In the South they are cunning, In the West they stir division, In the North they speak roughly.”
BO
ཤའི་བུངས་གཅིག་ཏུ་བྱས། ཤའི་ཕུང་པོ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་དེ་ལྟར་ཀུན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་གཞི་དེ་ལས་སྡིག་པ་ཡང་མེད། གཞི་དེ་ལས་སྡིག་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མེད་དོ། ། ཆུ་ཀླུང་གང་གཱའི་ལྷོ་ནས་ཀུན་དུ་གཅོད་པར་ བྱེད། ཀུན་དུ་གཤེག་པར་བྱེད། ཀུན་དུ་རྡུང་བར་བྱེད། ཀུན་དུ་འདྲལ་བར་བྱེད་ཅིང་འགྲོ་ལ། ཆུ་ཀླུང་གང་གཱའི་བྱང་ནས་སྦྱིན་པ་བྱེད། མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་ཅིང་འགྲོ་བར་གྱུར་ན། གཞི་དེ་ལས་སྡིག་པ་དང་བསོད་ནམས་ཀྱང་མེད། གཞི་དེ་ལས་སྡིག་པ་དང་བསོད་ ནམས་སུ་འགྱུར་བ་ཡང་མེད་དོ། ། སྦྱིན་པ་དང་། དུལ་བ་དང་། ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ་དང་། དོན་སྤྱོད་པ་དང་། དོན་མཐུན་པས་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ཡང་བསོད་ནམས་མི་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཉེ་རྒྱལ་དང་པང་ནས་སྐྱེས་གཉིས་འདི་སྙམ་དུ་ སེམས་ཏེ། སྟོན་པ་ཤེས་ལྡན་འདི་ཡང་ལམ་གོལ་བར་ཞུགས་པ། ལམ་ངན་པ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། འཇིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ལམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་རིག་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྨྲས་པ། བློ་ ངན་ལོག་པར་སྟོན་བྱེད་པ། ། དམན་པ་སྟོན་པར་གྲགས་པ་སྟེ། ། གང་གི་ཆོས་འདི་དེ་འདྲ་བ། །
EN
“Young brahmin,” they asked, “what is the Middle Country like?”
BO
དེ་ཡི་ཆོས་མིན་ཅི་ཞིག་འདྲ། ། ཞེས་སྨྲས་ནས་སྣོད་སྟོང་པ་བཞིན་དུ་བརྡབས་ཏེ་དོང་ངོ་། ། དེ་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཉེ་རྒྱལ་དང་པང་ནས་སྐྱེས་གཉིས་མི་ཕམ་སྐྲའི་ལ་བ་ ཅན་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་མི་ཕམ་སྐྲའི་ལ་བ་ཅན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། ཤེས་ལྡན་ཁྱོད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་གང་ཡིན། སློབ་མ་ལ་གདམས་པ་ནི་གང་ཡིན། ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་འབྲས་བུ་ནི་གང་ཡིན། ཕན་ཡོན་ནི་གང་ཡིན། མི་ཕམ་གྱིས་སྨྲས་པ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དག་ཁོ་བོ་ནི་འདི་ལྟར་ལྟ་ཞིང་འདི་སྐད་སྨྲ་སྟེ། ལུས་བདུན་པོ་འདི་དག་ནི་མ་བྱས་པ། བྱས་པས་མ་བྱས་པ། མ་སྤྲུལ་པ། སྤྲུལ་པས་མ་བྱས་པ། གནོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ། ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པ། ཀ་བ་བཞིན་དུ་གནས་པ་དག་ཡིན་ཏེ། བདུན་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་སའི་ལུས་དང་། ཆུའི་ལུས་དང་། མེའི་ལུས་དང་། རླུང་གི་ལུས་དང་། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྲོག་གསོན་པ་ཉིད་ནི་བདུན་པ་སྟེ། ལུས་བདུན་པོ་དེ་དག་ནི་མ་བྱས་པ། བྱས་པས་མ་བྱས་པ། མ་ སྤྲུལ་པ། སྤྲུལ་པས་མ་བྱས་པ། གནོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ། ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པ། ཀ་བ་བཞིན་དུ་གནས་པ་དག་ཡིན་ནོ། ། དེ་དག་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།
EN
“Gentlemen, the Middle Country is the best of all lands, abounding in rice, sugar cane, cattle, and buffalo, thronging with hundreds of honest women and filled with upstanding men, devoid of foreign savages, and guided by learned men. The river Gaṅgā, bountiful, meritorious, auspicious, and clean, flows through this famed land, irrigating both shores. At one point, where sages are known to gather, the river flows through eighteen bends. There, sages seek to bodily rise to the heavens through their practice of austerities.”
BO
བསོད་ནམས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རམ། སྡིག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རམ། བསོད་ནམས་དང་སྡིག་པར་ འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རམ། བདེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རམ། སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རམ། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གཡོ་བར་མི་བྱེད། རྣམ་པར་འགྱུར་བར་མི་བྱེད། གཅིག་ལ་གཅིག་གནོད་པར་མི་བྱེད་དོ། ། སྐྱེས་བུ་གང་ གིས་སྐྱེས་བུའི་མགོ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དེས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ན་གཡོ་བའམ། གནས་པ་ལ་གནོད་པ་{ཆུང་ཟད་,ཅུང་ཟད་}ཀྱང་མི་བྱེད་དེ། ལུས་བདུན་པོ་དག་ལ་བར་མེད་པར་མཚོན་ཐལ་བྱུང་དུ་འགྲོ་ཞིང་དེར་སྲོག་ལ་གནོད་པའང་མེད་དོ། ། དེ་ལ་གསོད་པར་བྱེད་པའམ། གསོད་དུ་བཅུག་པའམ། སྐུལ་བར་བྱེད་པའམ། སྐུལ་དུ་བཅུག་པའམ། དྲན་པར་བྱེད་པའམ། དྲན་པར་བྱེད་དུ་བཅུག་པའམ། རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པའམ། རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་འགའ་ཡང་མེད་དོ། ། བྱིས་པའམ་མཁས་པ་གང་ དག་ཡིན་པ་དག་ནི་སྐྱེ་གནས་གཙོ་བོ་དང་ལྡན་པ་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དང་། རྟོག་པ་ཆེན་པོ་དྲུག་ཁྲི་དང་དྲུག་བརྒྱ་དང་། ལས་ལྔ་དང་། ལས་གསུམ་དང་། ལས་གཉིས་དང་ལས་དང་། ལས་ཕྱེད་དང་། ལམ་དྲུག་བཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། རྟོག་པ་བར་མ་དྲུག་བཅུ་ རྩ་གཉིས་དང་།
EN
“Young brahmin, having met you, we have another question. Do you have men counted as learned in the Middle Country?”
BO
སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་སུམ་བཅུ་རྩ་དྲུག་དང་། དབང་པོ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་དང་། རྡུལ་གྱི་ཁམས་དྲུག་བཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། ཀླུའི་རིགས་བཞི་ཁྲི་དགུ་སྟོང་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་རིགས་བཞི་ཁྲི་དགུ་སྟོང་དང་། ཀུན་དུ་རྒྱུའི་རིགས་བཞི་ཁྲི་ དགུ་སྟོང་དང་། ཀུན་དུ་འཚོའི་རིགས་བཞི་ཁྲི་དགུ་སྟོང་དང་། གཅེར་བུ་པའི་རིགས་བཞི་ཁྲི་དགུ་སྟོང་དང་། འདུ་ཤེས་ཅན་གྱི་གནས་བདུན་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་གནས་བདུན་དང་། གཅེར་བུ་པའི་གནས་བདུན་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་བདུན་དང་། ཤ་ཟ་བདུན་ དང་། ལྷ་བདུན་དང་། མི་བདུན་དང་། མཚོ་ཆེན་པོ་བདུན་དང་། མཚོ་བདུན་བརྒྱ་དང་། རྨི་ལམ་ཆེན་པོ་བདུན་དང་། རྨི་ལམ་བདུན་བརྒྱ་དང་། འབྲི་བ་ཆེན་པོ་བདུན་དང་། འབྲི་བ་བདུན་བརྒྱ་དང་། འཕེལ་བ་ཆེན་པོ་བདུན་དང་། འཕེལ་བ་བདུན་བརྒྱ་དང་། སད་པ་ཆེན་པོ་བདུན་དང་། སད་པ་བདུན་བརྒྱ་དང་། གཡང་ས་ཆེན་པོ་བདུན་དང་། གཡང་ས་བདུན་བརྒྱ་དང་། རིགས་བཙུན་པ་དྲུག་དང་། མངོན་པར་མཐོ་བ་བཅུ་དང་། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ས་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ཏུ་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དུ་མཚམས་ སྦྱར་ཅིང་འཁོར་ནས་སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱེད་དོ། ། འདི་ལྟ་སྟེ།
EN
“Gentlemen, from the first did I not say, ‘Gentlemen, the Middle Country is filled with upstanding men, devoid of foreign savages, and guided by learned men’?”
BO
དཔེར་ན་སྐུད་པའི་དྲུ་བུ་ཡང་བ་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལས་འཕངས་པ་གཟངས་པ་ནས་ལ་འབབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པའམ་མཁས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་དེ་དག་ཏུ་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་ སྟོང་དུ་མཚམས་སྦྱར་ཅིང་འཁོར་ནས་སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱེད་དོ། ། དེ་ལ་དགེ་སྦྱོང་དང་། བྲམ་ཟེ་གང་འདི་སྐད་ཅེས། བདག་ཚུལ་ཁྲིམས་སམ། བརྟུལ་ཞུགས་སམ། དཀའ་ཐུབ་བམ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་འདིས་ལས་ཡོངས་སུ་མ་ སྨིན་པ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ནི་རེག་པར་བྱས་ནས་བྱང་བར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་བ་འགའ་ཡང་མེད་དོ། ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་འདི་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡར་སྐྱེ་བ་དང་མར་འགྲིབ་པ་ནི་མི་སྲིད་དོ། ། འདི་ལྟ་བུ་འདི་ཉིད་དང་གཞན་མ་ཡིན་པས་འཁོར་ བ་གཞལ་ལོ། ། དེ་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཉེ་རྒྱལ་དང་པང་ནས་སྐྱེས་གཉིས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སྟོན་པ་ཤེས་ལྡན་འདི་ཡང་ལམ་གོལ་བར་ཞུགས་པ། ལམ་ངན་པ་ལེགས་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ལམ་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁས་པ་ རྣམས་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་རིག་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྨྲས་པ། བློ་ངན་ལོག་པར་སྟོན་བྱེད་པ། ། དམན་པ་སྟོན་པར་གྲགས་པ་སྟེ། །
EN
“Young brahmin, you did say that. Young brahmin, are there any in the Middle Country like our preceptor, a bull among teachers?”
BO
གང་གི་ཆོས་འདི་དེ་འདྲ་བ། ། དེ་ཡི་ཆོས་མིན་ཅི་ཞིག་འདྲ། ། ཞེས་སྨྲས་ནས་སྣོད་སྟོང་པ་ བཞིན་དུ་བརྡབས་ཏེ་དོང་ངོ་། ། དེ་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཉེ་རྒྱལ་དང་པང་ནས་སྐྱེས་གཉིས་ཀ་ཏྱའི་བུ་ནོག་ཅན་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས། ཀ་ཏྱའི་བུ་ནོག་ཅན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། ཤེས་ལྡན་ཁྱོད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་གང་ཡིན། སློབ་མ་ལ་གདམས་པ་ནི་ གང་ཡིན། ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་འབྲས་བུ་ནི་གང་ཡིན། ཕན་ཡོན་ནི་གང་ཡིན། ནོག་ཅན་གྱིས་སྨྲས་པ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དག་ཁོ་བོ་ནི་འདི་ལྟར་ལྟ་ཞིང་འདི་སྐད་སྨྲ་སྟེ། གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་ཁོ་བོའི་གན་དུ་འོངས་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་དམ་ ཞེས་དྲི་བ་འདྲི་ན། དེ་ལ་ཁོ་བོ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་དོ་ཞེས་དྲི་བ་དྲིས་པའི་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དོ། ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་དམ་ཞེས་དྲི་བ་འདྲི་ན། དེ་ལ་ཁོ་བོ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་དོ་ཞེས་དྲི་བ་དྲིས་པའི་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དོ། ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་ པ་དང་མེད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་དྲི་བ་འདྲི་ན། དེ་ལ་ཁོ་བོ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དྲི་བ་དྲིས་པའི་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དོ། །
EN
“Gentlemen, in the Middle Country, the teachers are such that our teacher could not even look them in the face, so eloquently do they speak, so wise are they.”
BO
འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་དྲི་བ་འདྲི་ན། དེ་ལ་ཁོ་བོ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དྲི་བ་དྲིས་པའི་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་ཁོ་བོའི་གན་དུ་འོངས་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་དང་། འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནམ་དྲི་བ་འདྲི་ན། དེ་ལ་ཁོ་བོ་ འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་འདི་ལྟ་བུ་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དྲི་བ་དྲིས་པའི་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དོ། ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གཞན་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་དྲི་བ་འདྲི་ན། དེ་ལ་ཁོ་བོ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གཞན་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དྲི་བ་དྲིས་པའི་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དོ། ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་དྲི་བ་འདྲི་ན། དེ་ལ་ཁོ་བོ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ དྲི་བ་དྲིས་པའི་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དོ། ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དེ་ཉིད་དང་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་དྲི་བ་འདྲི་ན།
EN
On hearing the young brahmin speak so highly of the Middle Country, they were moved by the desire to visit it. The young brahmins then went off to collect wood for use in fire pūjas. Bearing their loads of wood, they came to the house in which the teacher of brahmins lived. On arriving, they set their loads of wood off to one side, went to him, and said, “Preceptor, please listen. The young brahmin from the Middle Country speaks so highly of it that we are moved by the desire to visit.”
BO
དེ་ལ་ཁོ་བོ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དེ་ཉིད་དང་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དྲི་བ་དྲིས་པའི་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཉེ་རྒྱལ་དང་ པང་ནས་སྐྱེས་གཉིས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སྟོན་པ་ཤེས་ལྡན་འདི་ཡང་ལམ་གོལ་བར་ཞུགས་པ། ལམ་ངན་པ་ལེགས་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ལམ་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་རིག་ནས་ཚིགས་སུ་ བཅད་པ་སྨྲས་པ། བློ་ངན་ལོག་པར་སྟོན་བྱེད་པ། ། དམན་པ་སྟོན་པར་གྲགས་པ་སྟེ། ། གང་གི་ཆོས་ནི་དེ་འདྲ་བ། ། དེ་ཡི་ཆོས་མིན་ཅི་ཞིག་འདྲ། ། ཞེས་སྨྲས་ནས་སྣོད་སྟོང་པ་བཞིན་དུ་བརྡབས་ཏེ་དོང་ངོ་། ། དེ་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཉེ་རྒྱལ་དང་པང་ནས་སྐྱེས་གཉིས་ གཉེན་གྱི་བུ་གཅེར་བུ་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་གཉེན་གྱི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། ཤེས་ལྡན་ཁྱོད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་གང་ཡིན། སློབ་མ་ལ་གདམས་པ་ནི་གང་ཡིན། ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་འབྲས་བུ་ནི་གང་ཡིན། ཕན་ཡོན་ནི་གང་ཡིན། གཅེར་བུས་ སྨྲས་པ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དག་ཁོ་བོ་ནི་འདི་ལྟར་ལྟ་ཞིང་འདི་སྐད་སྨྲ་སྟེ།
EN
The brahmin said, “Boys, would you visit every place of which you hear? Since you seem to derive so much pleasure from hearing of other countries, I would suggest you not visit those places you hear about.”
BO
སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་འདིས་སོ་སོར་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པ་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ་དེ་ཐམས་ཅད་སྔོན་བྱས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། ། ལས་རྙིང་པ་རྣམས་ནི་དཀའ་ཐུབ་ཀྱིས་འབྱང་བར་འགྱུར་ལ་ལས་སར་པ་རྣམས་ ནི་མི་བྱ་བའི་ཆུ་ལོན་གྱིས་ལྡོག་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཕྱིན་ཆད་ཟག་པ་མེད་དོ། ། ཟག་པ་མེད་ན་ལས་ཟད་དོ། ། ལས་ཟད་ན་སྡུག་བསྔལ་ཟད་དོ། ། སྡུག་བསྔལ་ཟད་ན་སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཉེ་རྒྱལ་དང་པང་ནས་སྐྱེས་གཉིས་ འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སྟོན་པ་ཤེས་ལྡན་འདི་ཡང་ལམ་གོལ་བར་ཞུགས་པ་ལམ་ངན་པ་ལེགས་པར་སྒྲུབ་པ་སྟེ། ལམ་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་རིག་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ སྨྲས་པ། བློ་ངན་ལོག་པར་སྟོན་བྱེད་པ། ། དམན་པ་སྟོན་པར་གྲགས་པ་སྟེ། ། གང་གི་ཆོས་འདི་དེ་འདྲ་བ། ། དེ་ཡི་ཆོས་མིན་ཅི་ཞིག་འདྲ། ། ཞེས་སྨྲས་ནས་སྣོད་སྟོང་པ་བཞིན་དུ་བརྡབས་ཏེ་དོང་ངོ་། ། དེའི་ཚེ་ན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་གནས་ཡང་དག་རྒྱལ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་ བ་ཞིག་བྱུང་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པར་གྱུར་ཏོ། །
EN
“Preceptor, according to this young brahmin, in the Middle Country the teachers are such that you, our teacher, could not even look them in the face, so eloquently do they speak, so wise are they.”
BO
དེ་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཉེ་རྒྱལ་དང་པང་ནས་སྐྱེས་གཉིས་སྟོན་པ་ཡང་དག་རྒྱལ་བ་ཅན་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་དྲིས་པ། ཤེས་ལྡན་དག་སྟོན་པ་ཡང་དག་རྒྱལ་བ་ཅན་གང་ན། ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལའོ། ། ཀྱེ་མ་ བདག་ཅག་གིས་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ནས་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་གི་སྒྲ་གདོད་ཐོས་སོ། ། དེ་གཉིས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་ཅག་གིས་སྟོན་པ་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལས་བསླང་བ་ནི་བདག་ཅག་གི་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་མ་ཡིན་གྱིས། གང་གི་ཚེ་ནང་དུ་ཡང་དག་ འཇོག་ལས་ལངས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ན་དྲུང་དུ་འདོང་བར་བྱའོ་སྙམ་ནས། དེ་གཉིས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་དོང་སྟེ་འཁོད་དོ། ། དེ་ནས་སྟོན་པ་ཡང་དག་རྒྱལ་བ་ཅན་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལས་ལངས་པ་དང་དེ་བསམ་གཏན་དག་གིས་དབང་པོ་རྣམས་ཚིམ་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་བསམས་པ། གང་ལ་བྱད་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་ཡོན་ཏན་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ་སྙམ་ནས་དེ་གཉིས་དེའི་གན་དུ་དོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་སྨྲས་པ། ཤེས་ལྡན་ཡང་དག་རྒྱལ་བ་ཅན་ཁྱོད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་གང་ཡིན། སློབ་མ་ལ་གདམས་པ་ནི་གང་ཡིན། ཚངས་པར་ སྤྱོད་པའི་འབྲས་བུ་ནི་གང་ཡིན། ཕན་ཡོན་ནི་གང་ཡིན། ཡང་དག་རྒྱལ་བ་ཅན་གྱིས་སྨྲས་པ།
EN
“My sons, do I say I am the one and only teacher on this earth, that there are no other teachers? After all, since the earth contains many gems, its surface is covered with one beauty after another.”
BO
བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དག་ཁོ་བོ་ནི་འདི་ལྟར་ལྟ་ཞིང་འདི་སྐད་སྨྲ་སྟེ། བདེན་པ་དང་མི་འཚེ་བ་ནི་ཆོས་སོ་ཞི་བ་དང་། རྒ་བ་མེད་པ་དང་། འཆི་བ་མེད་པ་དང་། ཉམས་པ་མེད་པའི་ གནས་དེ་ནི་ཚངས་པའོ། ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། མཁན་པོ་སྨྲས་པ་དེའི་དོན་ཅི་ལགས། བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པའི་བསམ་པས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའོ། ། མི་འཚེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་འཚེ་བའི་གཞི་ལས་བྱུང་བའོ། ། ཞི་བ་དང་། རྒ་བ་མེད་པ་ དང་། འཆི་བ་མེད་པ་དང་། ཉམས་པ་མེད་པའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཚིག་དག་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནི་ཚངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན་དེ་ལྟ་ན་ལེགས། གལ་ཏེ་སྒྲུབ་པར་མི་ བྱེད་ན་ཡང་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བྲམ་ཟེ་དག་ནི་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་གཞོལ་བ་དང་། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་འབབ་པ་དང་། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་བབ་པ་ཡིན་ནོ། ། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞིང་། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡང་དེ་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ།
EN
“We will see that country yet, Preceptor, if only for a short while. We will bathe on the banks of the river, we will serve the bull among teachers, we will defeat opponents, we will make a name for ourselves and find our fortune, too. We will go to the Middle Country.”
BO
ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གཞོལ་བ་ཡིན་ནོ། ། མཁན་པོ་བདག་ཅག་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་གནང་ན་བདག་ཅག་མཁན་པོའི་སྤྱན་སྔར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པར་བགྱིའོ། ། དེས་དེ་གཉིས་རབ་ཏུ་ཕྱུང་ངོ་། ། གང་གི་ཚེ་སྟོན་པ་ཡང་དག་རྒྱལ་བ་ཅན་གྱིས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཉེ་རྒྱལ་དང་པང་ནས་སྐྱེས་གཉིས་རབ་ཏུ་ཕྱུང་བ་དེའི་ཚེ་ན་ཐམས་ཅད་དུ་སྟོན་པ་ཡང་དག་རྒྱལ་བ་ཅན་གྱིས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཉེ་རྒྱལ་དང་པང་ནས་སྐྱེས་གཉིས་རབ་ཏུ་ཕྱུང་ངོ་ཞེས་སྒྲ་གྲགས་ ཤིང་དེ་ལ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་མང་པོ་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ། ། དེས་བསམས་པ། སྔོན་ཡང་བདག་ཤཎ་ཌི་ལའི་རིགས་ཡིན་ལ་ད་ལྟར་ཡང་བདག་ཤཎ་ཌི་ལའི་རིགས་ཡིན་ན་ད་ལྟར་བདག་ལ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་མང་པོ་བྱུང་བར་གྱུར་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་སྙམ་མོ། ། དེས་བསམས་ པ། འདི་ནི་བདག་གི་མཐུ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་འདི་གཉིས་ཀྱི་མཐུ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་བྲམ་ཟེའི་གསང་ཚིག་དག་ཀློག་ཏུ་འཇུད་པ་ན་དེས་གཅིག་ལ་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་གཏད་ཅིང་ཅིག་ཤོས་ལ་ཡང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་གཏད་དོ། །
EN
As the brahmin was attached to his students and his circle of students was small, he said to the young brahmins, “In that case, my sons, let us gather our hides, bast robes, staffs, water jugs, ladles, and bowls and go to the Middle Country.”
BO
དུས་གཞན་ཞིག་ན་སྟོན་པ་ཡང་དག་རྒྱལ་བ་ཅན་ན་བར་གྱུར་ནས་ཉེ་རྒྱལ་གྱིས་པང་ནས་སྐྱེས་ལ་སྨྲས་པ། པང་ནས་སྐྱེས་ཅི་ཁྱོད་མཁན་པོའི་གཡོག་བྱེད་དམ་འོན་ཏེ་སྨན་ཚོལ་བར་བྱེད། དེས་བསམས་པ། འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཅན་ཡིན་པས་འདི་ཉིད་གཡོག་ བྱེད་དུ་བཅུག་ལ་བདག་གིས་ནི་སྨན་བཙལ་བར་བྱའོ་སྙམ་ནས་དེས་སྨྲས་པ། ཁྱོད་མཁན་པོའི་གཡོག་བྱོས་ཤིག་དང་ཁོ་བོས་སྨན་བཙལ་ལོ། ། ཉེ་རྒྱལ་གྱིས་གཡོག་བྱ་བར་བརྩམས་ནས་པང་ནས་སྐྱེས་སྨན་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། ། དེ་ལ་རྩ་བ་དང་། སྡོང་བུ་དང་། འདབ་ མ་དང་། མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུའི་སྨན་དག་གིས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཀྱང་ནད་དེ་ཉེ་བར་ཞི་བར་མ་གྱུར་ཅིང་ཉམ་དམས་ནས་དེས་འཛུམ་པ་བསྟན་པ་དང་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཉེ་རྒྱལ་གྱིས་སྨྲས་པ། མཁན་པོ་ཁྱོད་ལྟ་བུའི་སྐྱེས་བུ་གཙོ་བོ་དག་ནི་རྒྱུ་མ་མཆིས་རྐྱེན་མ་མཆིས་ པར་འཛུམ་པ་མི་མཛད་ན། མཁན་པོ་འཛུམ་པ་མཛད་པའི་རྒྱུ་ནི་གང་ལགས། རྐྱེན་ནི་གང་ལགས། དེས་སྨྲས་པ། ཉེ་རྒྱལ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཁོ་བོ་ལྟ་བུ་སྐྱེས་བུ་གཙོ་བོ་དག་ནི་རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་མེད་པར་འཛུམ་པ་མི་སྟོན་ཏེ།
EN
Having collected their things, the brahmin set off with the young brahmins for the Middle Country. Along the way, he defeated an opponent in debate, and then bound him to his chariot. He poured ashes from a pot on another’s head. Another steered clear of him like a crow does an archery range. Another received him with parasols, victory banners, and standards. Another made a pledge to become his student. As he went, he vanquished one opponent after another in villages, cities, towns, marketplaces, and hamlets until he reached Rājagṛha.
BO
འདི་ལྟར་གསེར་གླིང་ན་ རྒྱལ་པོ་གསེར་བདག་ཅེས་བྱ་བ་དུས་ལ་བབ་པ་དེའི་ཆུང་མ་མེའི་ཕུང་པོར་མཆོངས་པ་ན་དེ་ལ་ཁོ་བོ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་འདོད་པའི་རྒྱུ་དང་། འདོད་པའི་གཞི་དང་། འདོད་པའི་གནས་ཀྱི་རྒྱུས་འདི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་ དོ་སྙམ་མོ། ། མཁན་པོ་དུས་གང་གི་ཚེ། དུས་མང་གེ་མོ་ཞིག་གི་ཚེའོ། ། ཟླ་བ་གང་ལ། ཟླ་བ་མང་གེ་མོ་ཞིག་ལའོ། ། ཉི་མ་གང་ལ། ཉི་མ་མང་གེ་མོ་ཞིག་ལའོ། ། དེས་དྲིས་པ་དེ་གླེགས་བུ་ལ་བྲིས་ཏེ་བཞག་གོ། ། དེས་སྨྲས་པ། མཁན་པོ་བདག་ཅག་ཅུང་ ཟད་རབ་ཏུ་ཕྱུང་བ་གང་ལགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བདུད་རྩི་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་བདུད་རྩི་ཚོལ་བ་ལགས་ན། གལ་ཏེ་མཁན་པོས་བདུད་རྩི་ཅུང་ཟད་བརྙེས་པ་ལྟ་ན། ཀྱེ་མ་མཁན་པོས་བདག་ཅག་ལ་ཡང་བདུད་རྩི་བགོ་བཤའ་མཛད་དུ་གསོལ། བུ་ཁོ་བོ་ཡང་ཅུང་ ཟད་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་བདུད་རྩི་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་བདུད་རྩི་ཚོལ་བ་ཡིན་ན་ཁོ་བོས་བདུད་རྩི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་རྙེད་དེ།
EN
The brahmin thought, “Why bother pulling off the branches, petals, and leaves while leaving the root? Since all worthy opponents and anyone counted as learned will be close to the king, it is the king I shall see.”
BO
འདི་ལྟར་འདི་ཉིད་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་{བཅྭ་,བཅོ་}ལྔ་པ་ལ་ལྷ་དག་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་རྒྱུ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་ཐོས་ནས་གངས་ཀྱི་ངོས་དང་ཉེ་བ་ཆུ་ཀླུང་སྐལ་ལྡན་ ཤིང་རྟ་པའི་འགྲམ་དྲང་སྲོང་སེར་སྐྱའི་བསྟི་གནས་དང་ཧ་ཅང་མི་རིང་བར་ཤཱཀྱ་རྣམས་ཀྱི་གཞོན་ནུ་བྱུང་སྟེ། དེ་བྲམ་ཟེ་ལྟས་པ་དང་མཚན་མཁན་དག་གིས་གཞོན་ནུ་དེ་ཕོ་བྲང་གི་ནང་ན་བཞུགས་པར་གྱུར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་མཐའ་བཞིར་རྒྱལ་བ། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་ པོ་ཆོས་དང་ལྡན་པ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་རིན་པོ་ཆེ་བདུན་པོ་དེ་དག་ནི་འདི་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། གླང་པོ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། རྟ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། བུད་མེད་རིན་པོ་ཆེ་དང་། ཁྱིམ་ བདག་རིན་པོ་ཆེ་དང་། དམག་དཔོན་རིན་པོ་ཆེ་ཉིད་ནི་བདུན་པ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ལ་བུ་དཔའ་བ། རྟུལ་ཕོད་པ། ཡན་ལག་མཆོག་གི་གཟུགས་དང་ལྡན་པ། ཕ་རོལ་གྱི་སྡེ་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་སྟོང་ཚང་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་རྒྱ་མཚོ་ལ་ཐུག་པའི་ས་ཆེན་པོ་མ་ ལུས་པ་གནོད་པར་སྡོ་བ་མེད་ཅིང་འཚེ་བ་མེད་པ་འདི་ཉིད་ཆད་པ་མེད་ཅིང་མཚོན་གྱིས་བདའ་བ་མེད་ལ།
EN
With that, the brahmin went to see King Bimbisāra. On arriving, he wished King Bimbisāra success and long life, took a place off to one side, and addressed him: “Your Majesty, from my guru I have received a few teachings. And so I seek to settle a matter in debate with an opponent in Your Majesty’s presence.”
BO
ཆོས་དང་མཐུན་ཞིང་སྙོམས་པས་ལེགས་པར་ཕབ་སྟེ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། ། གལ་ཏེ་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བྲེགས་ཏེ་གོས་ངུར་སྨྲིག་དག་བགོས་ནས་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་དད་པས་ ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ན་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་རྣམ་པར་གྲགས་པའི་སྒྲ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་ཏོ་ཞེས་ཟེར་བའི་སྒྲ་ཐོས་ཀྱིས། ཁྱེད་གཉིས་དེའི་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ལ་རིགས་ སྨྲ་བར་མི་བྱ། རུས་སྨྲ་བར་མི་བྱ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུར་སྨྲ་བ་མི་བྱ་བར་རྒྱགས་པ་དང་ང་རྒྱལ་ངེས་པར་བཅོམ་པ་དག་གིས་དེའི་སྤྱན་སྔར་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་ཅིག་དང་། དེ་ལས་ཁྱེད་གཉིས་ཀྱིས་བདུད་རྩི་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་ནས། བསགས་པ་ཀུན་གྱི་མཐའ་ཟད་ ཅིང་། མཐོན་པོ་རྣམས་ནི་མཐའ་ལྟུང་འགྱུར། ། ཕྲད་པའི་མཐའ་ནི་འབྲལ་བ་སྟེ། ། གསོན་པའི་མཐའ་ནི་འཆི་བ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་དུས་ཀྱི་ཆོས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་གོས་སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དག་ གི་ཕྱོགས་བརྒྱན་ཏེ་དུར་ཁྲོད་དུ་བསྐྱལ་ནས་བསྲེགས་ཏེ།
EN
The king asked his ministers, “Gentlemen, are there any opponents in my kingdom capable of settling a matter in debate with this brahmin?”
BO
དེའི་འོག་ཏུ་མྱ་ངན་བསང་བ་དག་བྱས་ནས་འཁོད་དོ། ། གསེར་གླིང་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་རལ་པ་གསེར་འདྲ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་མཐར་གྱིས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་ཕྱིན་ནས་དེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་འདུག་གནས་སུ་ཞུགས་པ་དང་ཉེ་རྒྱལ་གྱིས་སྨྲས་པ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཁྱོད་དེ་བར་ག་ལས་འོངས། དེས་སྨྲས་པ། གསེར་གླིང་ནས་སོ། ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཁྱོད་ཀྱིས་གསེར་གླིང་ན་ངོ་མཚར་དང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཅུང་ཟད་ཅི་མཐོང་། དེས་སྨྲས་པ། བདག་གིས་ངོ་མཚར་དང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཆེན་པོ་མ་མཐོང་སྟེ། འདི་ལྟར་བདག་ གིས་གསེར་གླིང་ན་ངོ་མཚར་དང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཅུང་ཟད་ཅི་མཐོང་བ་དེ་ཉོན་ཅིག ། གསེར་གླིང་ན་རྒྱལ་པོ་གསེར་བདག་ཅེས་བྱ་བ་དུས་ལ་བབ་པ་དེའི་ཆུང་མ་མེའི་ཕུང་པོར་མཆོངས་སོ། ། དུས་གང་གི་ཚེ། དུས་མང་གེ་མོ་ཞིག་གི་ཚེའོ། ། ཟླ་བ་གང་ལ། ཟླ་བ་མང་གེ་མོ་ ཞིག་ལའོ། ། ཉི་མ་གང་ལ། ཉི་མ་མང་གེ་མོ་ཞིག་ལའོ། ། དེས་དྲིས་པ་གླེགས་བུ་ལ་བྲིས་པ་བལྟས་ན་ཇི་ཙམ་ན་ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་མཐོང་ནས་ཉེ་རྒྱལ་གྱིས་པང་ནས་སྐྱེས་ལ་སྨྲས་པ། མཁན་པོས་སློབ་དཔོན་གྱི་དཔེ་མཁྱུད་བྱས་ཏེ།
EN
“Your Majesty, in the village of Nālada there is a brahmin known as Māṭhara who has been entrusted with the Vedas and the limbs of the Vedas. With blazing intelligence, this capable man illuminates his own assertions and smashes those of others. He has put together a work known as Māṭhara’s Treatise.”
BO
དེས་ཤིན་ཏུ་བདུད་རྩི་རྙེད་ ན་བདག་ཅག་ལ་བདུད་རྩིའི་བགོ་བཤའ་མ་བྱས་ཏེ། འདི་ལྟར་ལྷའི་མིག་གིས་ཡུལ་གཞན་ན་འདུག་པའི་གཟུགས་དག་མཐོང་བ་དང་། ལྷའི་རྣ་བས་སྒྲ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དག་ཐོས་པ་ལས་ན། དེས་བདུད་རྩི་མ་རྙེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མེད་དོ། ། པང་ནས་སྐྱེས་ཀྱིས་བསམས་ པ། ཉེ་རྒྱལ་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཅན་ཡིན་པས་འདིས་ཀྱང་བདུད་རྩི་རྙེད་ན་བདག་ལ་མི་རྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་གནས་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས་དེས་སྨྲས་པ། ཉེ་རྒྱལ་ཚུར་ཤོག་ཁྲིམས་སུ་བྱ་བ་བཅས། བདག་ཅག་གཉིས་ལས་གང་གིས་དང་པོར་བདུད་རྩི་རྙེད་པ་དེས་ ཕན་ཚུན་བསྙད་པར་བྱའོ་ཞེས་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཁྲིམས་སུ་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་བཅས་ཏེ་ལྗོངས་རྒྱུར་དོང་ངོ་། ། གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་པ་ཞེས་ཀྱང་འདོད་པ་དག་ལ་མ་རོལ་ཏེ་རྒན་པོ་དང་། ན་བ་དང་། ཤི་བ་གཟིགས་པས་ཐུགས་བྱུང་ནས་ མཚན་མོ་ནམ་ཕྱེད་ན། ནགས་སུ་གཤེགས་ནས་ལོ་དྲུག་ཏུ་དཀའ་བ་སྤྱད་དེ་དཀའ་བ་བྱེད་པ་ཅི་ཡང་མེད་པར་རིག་ནས་ཅི་བདེར་དབུགས་རྔུབ་པར་མཛད།
EN
“Summon Master Māṭhara.”
BO
ཅི་བདེར་དབུགས་འབྱིན་པར་མཛད་ཅིང་འབྲས་ཆན་དང་ཟན་དྲོན་ལ་སོགས་པ་ཞལ་ཟས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དག་ཀྱང་གསོལ་ བར་མཛད། ཞུན་མར་དང་། འབྲུ་མར་དག་གིས་སྐུ་དག་ཀྱང་སྐུད་པར་མཛད། ཆུ་དྲོན་པོས་ཀྱང་སྐུ་བསིལ་བར་མཛད་ཅིང་གྲོང་སྡེ་འདོད་དུ་གཤེགས་ནས་གྲོང་པའི་བུ་མོ་དགའ་མོ་དང་། དགའ་སྟོབས་མ་གཉིས་ལས་ལན་བཅུ་དྲུག་བཟླས་པའི་འོ་མ་སྦྲང་རྩི་དང་ བསྲེས་པ་གསོལ་ཏེ། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ནག་པོས་མངོན་པར་བསྟོད་པ་ན་རྩྭ་བཀྲ་ཤིས་འཚོང་བ་ལས་རྩྭ་གསེར་གྱི་མདོག་ལྟ་བུ་དག་བཞེས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གཞི་ག་ལ་བ་དེར་གཤེགས་ཏེ་བྱོན་ནས་ཉིད་ཀྱིས་རྩྭ་མ་འཁྲུགས་ཤིང་ཀུན་དུ་མ་འཁྲུགས་པའི་གདན་བཤམས་ནས་ སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ་སྐུ་དྲང་པོར་བསྲང་ནས་དྲན་པ་ཕྱོགས་པར་བཞག་སྟེ་བཞུགས་ནས། ཇི་སྲིད་ཟག་མེད་མ་ཐོབ་པ། ། དེ་སྲིད་སྐྱིལ་ཀྲུང་གཞིག་མི་བྱ། ། ཞེས་ཐུགས་བསྐྱེད་ཅིང་གསུང་བརྗོད་དེ། དེ་ཡིས་ཇི་སྲིད་ཟག་མེད་པ། ། མ་བརྙེས་སྐྱིལ་ཀྲུང་འཇིག་མི་ མཛད། ། ཅེས་བྱ་བ་དང་། གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཚན་མོའི་གུང་ཐུན་ལ་བདུད་འབྱུང་པོ་དུང་ཕྱུར་ཕྲག་གསུམ་དང་།
EN
“As you wish, Your Majesty.”
BO
བྱེ་བ་ཕྲག་དྲུག་གི་འཁོར་དང་ལྡན་པ་བྱམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མངོན་པར་བཏུལ་ཏེ་བླ་ན་མེད་པའི་མཁྱེན་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་ཚངས་ པས་གསོལ་ཏེ་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་གཤེགས་ནས་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་ཏེ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དེའི་ཚེ་ལྔ་པ་དང་། ཉེ་ལྔ་དག་དང་། གྲོང་པའི་ཁྱེའུ་མཐོ་བ་མཐོ་བ་ལྔ་བཅུ་བཏུལ་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་མཛད་དོ། ། རས་ བལ་ཅན་གྱི་ཚལ་གསེབ་ཏུ་གཤེགས་ནས་བཟང་སྡེའི་ཚོགས་དྲུག་བཅུ་བདེན་པ་དག་ལ་བཀོད་དོ། ། གྲོང་སྡེ་འདོང་དུ་གཤེགས་ནས་གྲོང་པའི་བུ་མོ་དགའ་མོ་དང་། དགའ་སྟོབས་མ་གཉིས་བདེན་པ་དག་ལ་བཀོད་དོ། ། ལྟེང་རྒྱས་སུ་གཤེགས་ནས་ རལ་པ་ཅན་སྟོང་རབ་ཏུ་ཕྱུང་ཞིང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་མཛད་དོ། ། ག་ཡཱ་མགོའི་མཆོད་རྟེན་དུ་གཤེགས་ནས་དགེ་སློང་སྟོང་པོ་དེ་དག་ཆོ་འཕྲུལ་གསུམ་གྱི་གདམས་པ་མཛད་ནས་འཁོར་བའི་དགོན་པ་ལས་བསྒྲལ་ཏེ་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པ་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་བླ་ན་མེད་ པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བཀོད་དོ། ། ལྟང་བྲང་གི་ཚལ་གསེབ་ཏུ་གཤེགས་ནས་མ་ག་དྷཱའི་རྒྱལ་པོ་བཟོ་སྦྱངས་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ལྷ་བརྒྱད་ཁྲི་དང་མ་ག་དྷཱ་པའི་བྲམ་ཟེ་དང་།
EN
Māṭhara received the summons and went to see King Bimbisāra. On arrival, he wished King Bimbisāra success and long life then took a place off to one side.
BO
ཁྱིམ་བདག་འབུམ་ཕྲག་དུ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་བདེན་པ་དག་ལ་བཞག་གོ། ། རྒྱལ་ པོའི་ཁབ་ཏུ་གཤེགས་ནས་འོད་མའི་ཚལ་བཞེས་ཏེ། དེ་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་འོད་མའི་ཚལ་ཀ་ལན་ད་ཀའི་གནས་ན་བཞུགས་སོ། ། ཉེ་རྒྱལ་དང་པང་ནས་སྐྱེས་གཉིས་ཀྱང་ལྗོངས་རྒྱུ་ཞིང་དོང་བ་ན་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་དེ་ན་གྲོང་ཁྱེར་ རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཆེམ་མེ་ཆེམས་སེ་འདུག་པ་མཐོང་ནས། དེ་གཉིས་ཀྱིས་བསམས་པ། རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་བུ་ཆེམ་མེ་ཆེམས་སེར་གྱུར་ཏེ། ཕ་རོལ་གྱི་དམག་ཚོགས་ཀྱིས་འཇིགས་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་བསོད་ནམས་དང་དབང་ཆེ་བར་ གྲགས་པ་འགའ་ཞིག་གནས་པ་ལས་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས། དེ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་སྐར་དག་ལ་བལྟ་བར་བརྩམས་ནས་དེ་གཉིས་ཀྱིས་བསམས་པ། རེ་ཞིག་ཕ་རོལ་གྱི་དམག་ཚོགས་ཀྱིས་འཇིགས་པ་ནི་མེད་པས་སང་ཤེས་པར་བྱའོ་སྙམ་མོ། ། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་དེ་ གཉིས་འཕྲལ་རིས་གསུམ་བྱས་ཏེ་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འདོང་བ་དེའི་ཚེ་ན་སྲོག་ཆགས་འབུམ་ཕྲག་དུ་མ་དག་ཕྱི་བཞིན་ཕྱི་བཞིན་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་གཉིས་ཕྱི་དེ་ཉིན་པར་འཕྲལ་རིས་གསུམ་བྱས་ཏེ།
EN
The ministers said, “This is the preceptor, Your Majesty.”
BO
སྤྱོད་ཡུལ་དུ་དོང་བ་དང་དེའི་ཉིན་པར་སེམས་ཅན་གཅིག་ཀྱང་ཕྱི་ བཞིན་ཕྱི་བཞིན་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་ངོ་། ། དེ་གཉིས་ཕྱིར་བྱུང་སྟེ་བལྟས་ན། ཇི་ཙམ་ན་སེམས་ཅན་གཅིག་ཀྱང་ཕྱི་བཞིན་ཕྱི་བཞིན་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་བར་མཐོང་ནས་དེ་གཉིས་ཀྱིས་བསམས་པ། བདག་ཅག་གཉིས་སྔོན་ཆད་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འདོང་བ་དེའི་ཚེ་ན་སྲོག་ཆགས་འབུམ་ཕྲག་དུ་ མ་དག་ཕྱི་བཞིན་ཕྱི་བཞིན་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་གྱུར་ན། ད་ལྟར་སེམས་ཅན་གཅིག་ཀྱང་ཕྱི་བཞིན་ཕྱི་བཞིན་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་བ་འདི་ལ་རྒྱུ་གང་ཡིན་སྙམ་མོ། ། དེའི་སྐབས་སུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་ནི་མི་མཁྱེན་པ་དང་། མ་གཟིགས་པ་དང་། མ་རིག་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་མཁྱེན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་མངའ་བས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཚོ་ཞིང་བཞུགས་ལ་གསོན་ཞིང་གཞེས་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ། འཇིག་རྟེན་ལ་ཕན་པར་ཞུགས་པ། སྲུང་བ་གཅིག་པུ་པ། ཉག་གཅིག་དཔའ་བ། གཉིས་པ་མེད་པ། གཉིས་སུ་མི་གསུང་བ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གིས་བཞུགས་པ། རིག་པ་གསུམ་གསལ་བར་མཛད་པ། བསླབ་པ་གསུམ་ལ་ལེགས་པར་བསླབས་པ། དུལ་བའི་གནས་གསུམ་གྱི་གཞི་ལ་མཁས་པ།
EN
The king greeted him with words of welcome and asked, “Preceptor, can you settle a matter in debate in my presence with this brahmin?”
BO
ཆུ་བོ་བཞི་ལས་རྒལ་བ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞིས་སྤྱོད་ པའི་གཞི་ལ་ལེགས་པར་གནས་པ། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་ལ་ཡུན་རིང་པོ་ནས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་མཛད་པ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་སྟོན་པ། མི་འཇིགས་པ་བཞིས་བསྙེངས་པ་མི་མངའ་བ་ཡན་ལག་ལྔ་སྤངས་པ། འགྲོ་བ་ལྔ་ལས་ཡང་དག་པར་ འདས་པ། ཕུང་པོ་ལྔ་བདག་མེད་པར་སྟོན་པ། ཡན་ལག་དྲུག་དང་ལྡན་པ། ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། རྟག་ཏུ་གནས་པ་དྲུག་གིས་གནས་པ། དབང་པོ་དྲུག་གི་སྒོ་བསྡམས་པ། ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱ་བའི་ཆོས་དྲུག་ལ་གོམས་པར་མཛད་ པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་གྱི་མེ་ཏོག་གིས་ཕྱུག་པ། འཕགས་པའི་ནོར་བདུན་སྟོན་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱིས་མ་གོས་པ། ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཀྱི་དངོས་པོ་དགུ་ལ་མཁས་པ། ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་སྟོན་པ། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་ པར་འཇུག་པ་དགུ་ལ་མཁས་པ། སྟོབས་བཅུའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ། ཕྱོགས་བཅུར་སྙན་པས་ཡང་དག་པར་རྒྱས་པ། བརྒྱ་ཕྲག་བཅུར་དབང་སྒྱུར་བ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་ཉིན་ལན་གསུམ་མཚན་ལན་གསུམ་དུ་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་ལ་རྣམ་པར་གཟིགས་ནས། གང་ན་ཉམས་པར་གྱུར།
EN
“I, as a capable man, shall do as the king pleases,” replied Māṭhara.
BO
གང་ནི་འཕེལ་བར་གྱུར། གང་ནི་གནོད་པར་གྱུར། གང་ན་ཉམ་ང་བར་གྱུར། གང་ནི་མི་བདེ་བར་གྱུར། གང་ནི་གནོད་པ་དང་། ཉམ་ང་བ་དང་། མི་བདེ་བར་གྱུར། གང་ནི་ངན་སོང་ལ་ གཞོལ། གང་ནི་ངན་སོང་ལ་འབབ། གང་ནི་ངན་སོང་ལ་བབ། ངས་གང་ནི་ངན་སོང་གི་ལམ་ལས་བསློང་སྟེ་མཐོ་རིས་དང་། ཐར་པ་དང་འབྲས་བུ་ལ་གཞག་པར་བྱ། འདོད་པའི་འདམ་དུ་བྱིང་བ་གང་གི་ལག་ནས་ནི་དྲང་བར་བྱ། འཕགས་པའི་ནོར་གྱི་དབྱིག་དང་བྲལ་བ་ གང་ནི་འཕགས་པའི་ནོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ལ་གཞག་པར་བྱ། གང་གི་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བས་བརྒྱན་པའི་འཇིག་རྟེན་ནི་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་བྱ། གང་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་མ་བསྐྱེད་པ་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ། གང་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་བསྐྱེད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ། ཡོངས་ སུ་སྨིན་པ་གང་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱ་ཞེས་མཁྱེན་པ་དང་གཟིགས་པ་ལ་འཇུག་གོ། ། སྨྲས་པ། ཆུ་སྲིན་གནས་ཀྱི་དུག་ཅན་པ། ། དུས་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་སྲིད་ཀྱི། ། སངས་རྒྱས་གདུལ་ལ་བྱམས་པ་ནི། ། དུས་ལས་འདའ་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། ཇི་ལྟར་མ་ནི་བུ་སྡུག་ གཅིག་པུ་ལ། ། རྟོག་ཅིང་དེ་སྲོག་སྲུང་བར་བྱེད་པ་ལྟར། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའང་གདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་ལ། །
EN
The king ordered the ministers, “Gentlemen, prepare the debate arena and assign the disputants their roles.”
BO
རྟོག་པར་མཛད་ཅིང་དེ་སྲོག་སྲུང་བར་མཛད། ། ཀུན་མཁྱེན་རྒྱུད་ལ་མངའ་བའི་ཐུགས་རྗེ་ཡིས། ། བཞོན་མ་གདུལ་བའི་བེའུ་ཚོལ་མི་སྐྱོ་སྟེ། ། སྲིད་ དང་ངན་འགྲོས་ཉམས་ལ་བྱམས་པ་ནི། ། རབ་ཉམས་བེའུ་ལ་བྱམས་པའི་བ་བཞིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་ལ་རྣམ་པར་གཟིགས་ན་ཀུན་དུ་རྒྱུ་ཉེ་རྒྱལ་དང་པང་ནས་སྐྱེས་གཉིས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ། སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་ རྣམས་ལ་བྱ་བ་ལྷག་པར་བྱས་པ། དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཚོགས་བསགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་གདུལ་བའི་དུས་ནི་འབྲས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་མཚོན་གྱིས་བརྟོལ་པ་ལ་སྡོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་གཟིགས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་སྙམ་དུ་དགོངས་ཏེ། ཅི་འདི་གཉིས་རེ་ཞིག་ སྟོན་པས་གདུལ་བ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་གདུལ་བ་ཡིན་སྙམ་དུ་དགོངས་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་གདུལ་བ་ཡིན་པར་གཟིགས་སོ། ། སྒོ་གང་ནས་འཇུག་པར་འགྱུར། ཅི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་གདུལ་བ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་གདུལ་བ་ཡིན་སྙམ་དུ་ དགོངས་ན། སྤྱོད་ལམ་གྱིས་གདུལ་བ་ཡིན་པར་གཟིགས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་གང་ལ་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་གདུལ་བ་དེ་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རྟ་ཐུལ་གཏོང་བར་མཛད་དེ།
EN
The ministers prepared the debate arena and assigned the disputants their roles. The ministers then prostrated at the king’s feet and asked, “Your Majesty, who would you have defend a position first?”
BO
འདི་ལྟར་དེའི་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་ནི་ལྷ་དང་མིའི་ཡིད་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རྟ་ཐུལ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རྟ་ཐུལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀུན་དུ་རྒྱུ་ཉེ་རྒྱལ་དང་པང་ནས་སྐྱེས་གཉིས་ལ་སོམས་ཤིག ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རྟ་ཐུལ་གྱིས་ཅང་མི་སྨྲ་བས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་དུ་བླངས་སོ། ། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རྟ་ ཐུལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་ལ་ལྷག་པར་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་པ་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་གཉིས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔ་ ནས་སོང་ངོ་། ། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རྟ་ཐུལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མོ་འདས་ནས་སྔ་དྲོ་ཤམ་ཐབས་བགོས་ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་ཐོགས་ཏེ། འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པ་དང་། {ཆུང་ཟད་,ཅུང་ཟད་}བལྟ་བ་དང་། རྣམ་པར་བལྟ་བ་དང་། བསྐུམ་པ་དང་། བརྐྱང་བ་དང་། སྣམ་ སྦྱར་དང་། ཆོས་གོས་དང་ལྷུང་བཟེད་ཐོགས་པ་མཛེས་པས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་བསོད་སྙོམས་ལ་ཞུགས་སོ། །
EN
“This brahmin is a visitor so have him defend a position first.”
BO
དེའི་ཚེ་ན་ཀུན་དུ་རྒྱུ་ཉེ་རྒྱལ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་བྱ་བ་ཞིག་གི་ཕྱིར་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ཞུགས་པས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རྟ་ཐུལ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པ་དང་། {ཆུང་ཟད་,ཅུང་ཟད་}བལྟ་ བ་དང་། རྣམ་པར་བལྟ་བ་དང་། བསྐུམ་པ་དང་། བརྐྱང་བ་དང་། སྣམ་སྦྱར་དང་། ཆོས་གོས་དང་ལྷུང་བཟེད་ཐོགས་པ་མཛེས་པས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་བསོད་སྙོམས་ལ་རྒྱུ་བ་ཐག་རིང་པོ་ཁོ་ན་ནས་མཐོང་ངོ་། ། མཐོང་ནས་ཀྱང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ ཏེ། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་འདིར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ལྷགས་ཤིང་གནས་པ་དག་ལས་འདི་ལྟ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་འདིའི་སྤྱོད་ལམ་ལྟ་བུ་ནི་བདག་གིས་སྔན་ཆད་འགའ་ཡང་མ་མཐོང་བས་བདག་དེའི་གན་དུ་སོང་སྟེ། དགེ་སློང་ཁྱོད་ཀྱི་སྟོན་པ་ནི་གང་ཡིན། གང་གི་ ཕྱིར་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་། སུའི་ཆོས་ལ་ནི་དགའ་ཞེས་དྲིའོ་སྙམ་དུ་རིག་ནས་ལམ་པོ་ཆེ་རུབ་པ་ཞིག་ན་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པས་ཤས་ཆེར་སྡོད་ཅིང་འདུག་གོ། ། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རྟ་ཐུལ་ཀུན་དུ་རྒྱུ་ཉེ་རྒྱལ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་ངོ་། ། དེ་ནས་ཀུན་དུ་རྒྱུ་ཉེ་རྒྱལ་གྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ རྟ་ཐུལ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། དགེ་སློང་ཁྱོད་ཀྱི་སྟོན་པ་ནི་གང་ཡིན། གང་གི་ཕྱིར་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་།
EN
Having been assigned to defend a position first, the brahmin proceeded to recite five hundred lines. Māṭhara repeated them and then said, “This position of yours is devoid of logic. It is inconsistent and incoherent.” The brahmin remained silent as Māṭhara pointed out the position’s flaws.
BO
སུའི་ཆོས་ལ་ནི་དགའ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱཀྱའི་སྲས་ཀྱི་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ཤཱཀྱའི་རིགས་ལས་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བྲེགས་ནས་གོས་ངུར་སྨྲིག་དག་བགོས་ཏེ་ཡང་དག་པ་ ཁོ་ནར་དད་པས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡོད་དེ། དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པས་ཁོ་བོའི་སྟོན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཡིན་ནོ། ། ཁོ་བོ་དེའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ་། ། ཁོ་བོ་དེའི་ཆོས་ལ་དགའོ། ། དགེ་སློང་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཅིག ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁོ་བོ་ནི་ན་གཞོན་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གསར་པས་དེའི་ཕྱིར་ཁོ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེའི་བསྟན་པ་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་ སླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེའི་དོན་བསྟན་པར་བྱའོ། ། དགེ་སློང་ཁོ་བོ་ལ་ནི་དོན་དགོས་ཀྱི་ཚིག་ནི་ཤིན་དུ་མང་པོས་ཀྱང་ཅི་བྱ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་མང་ཡང་རུང་ཉུང་ཡང་རུང་སྟོན་ཅིག ། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རྟ་ཐུལ་གྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྨྲས་པ། ཆོས་ རྣམས་གང་དག་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ། དེ་ཡི་རྒྱུ་དང་དེ་འགོག་གང་ཡིན་པའང་། །
EN
That the brahmin had no confidence to respond was damning and among the reasons he was vanquished. The king asked the ministers, “Gentlemen, who won?”
BO
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་ཏེ། ། དེ་སྐད་གསུང་བའི་ཚུལ་ཅན་དགེ་སྦྱོང་ཆེ། ། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བཤད་པ་ན་ཀུན་དུ་རྒྱུ་ཉེ་རྒྱལ་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་སྐྱེས་སོ། ། དེ་ནས་ཀུན་དུ་རྒྱུ་ཉེ་རྒྱལ་ཆོས་མཐོང་བ་དང་། ཆོས་ཐོས་པ་དང་། ཆོས་རིག་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་གཏིང་སླེབ་པ་དང་། སོམ་ཉི་ལས་རྒལ་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ལས་རྒལ་བ་དང་། གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པ་དང་། གཞན་གྱིས་མི་བཀྲི་ བ་དང་། སྟོན་པའི་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་ནས་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རྟ་ཐུལ་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་དེ་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྨྲས་པ། སྐྱོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ ཡིན། ། བསྐལ་མང་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཏུ། ། སྔན་ཆད་མ་མཐོང་མ་ཐོས་པ། ། འཆི་མེད་མྱ་ངན་མེད་པ་ཡི། ། གོ་འཕང་འདི་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས། ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ད་ལྟར་ག་ལ་བཞུགས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་འོད་མའི་ཚལ་བྱ་ཀ་ ལན་ད་ཀའི་གནས་འདི་ཉིད་ནའོ། །
EN
“Māṭhara, Your Majesty.”
BO
དེ་ནས་ཀུན་དུ་རྒྱུ་ཉེ་རྒྱལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རྟ་ཐུལ་གྱིས་སྨྲས་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་པ་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་བྱས་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རྟ་ཐུལ་གྱི་རྐང་པ་གཉིས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ནས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རྟ་ཐུལ་ལ་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་ བྱས་ཏེ་སོང་ནས་ཀུན་དུ་རྒྱུ་པང་ནས་སྐྱེས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་ངོ་། ། ཀུན་དུ་རྒྱུ་པང་ནས་སྐྱེས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་རྒྱུ་ཉེ་རྒྱལ་ཐག་རིང་པོ་ཁོ་ན་ནས་མཐོང་ངོ་། ། མཐོང་ནས་ཀྱང་ཀུན་དུ་རྒྱུ་ཉེ་རྒྱལ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་ཀྱི་དབང་པོ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་རང་བཞིན་གྱི་ མདོག་ནི་ཡོངས་སུ་དག ། པགས་པའི་མདོག་ནི་ཤིན་དུ་དཀར་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་བདུད་རྩི་རྙེད་དམ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རྙེད་དོ། ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཅིག ། དེ་ནས་ཀུན་དུ་རྒྱུ་ཉེ་རྒྱལ་གྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྨྲས་པ། ཆོས་རྣམས་གང་དག་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ། དེ་ཡི་རྒྱུ་དང་དེ་འགོག་གང་ཡིན་པའང་། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་ཏེ། ། དེ་སྐད་གསུང་བའི་ཚུལ་ཅན་དགེ་སྦྱོང་ཆེ། ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ད་དུང་ཡང་ལན་གཅིག་བརྗོད་ཅིག ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །
EN
This pleased the king, who straightened up, extended his right arm, and declared, “It is a fine discovery for me to find this bull among teachers in my kingdom!”
BO
ཆོས་རྣམས་གང་ དག་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ། དེ་ཡི་རྒྱུ་དང་དེ་འགོག་གང་ཡིན་པའང་། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་ཏེ། ། དེ་སྐད་གསུང་བའི་ཚུལ་ཅན་དགེ་སྦྱོང་ཆེ། ། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བཤད་པ་ན་ཀུན་དུ་རྒྱུ་པང་ནས་སྐྱེས་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་ མ་དང་བྲལ་བ་སྐྱེས་སོ། ། དེ་ནས་ཀུན་དུ་རྒྱུ་པང་ནས་སྐྱེས་ཆོས་མཐོང་བ་དང་། ཆོས་ཐོས་པ་དང་། ཆོས་རིག་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་གཏིང་སླེབ་པ་དང་། སོམ་ཉི་ལས་རྒལ་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ལས་རྒལ་བ་དང་། གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པ་དང་། གཞན་གྱིས་མི་བཀྲི་ བ་དང་། སྟོན་པའི་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་ནས་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས་ཀུན་དུ་རྒྱུ་ཉེ་རྒྱལ་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་དེ། དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྨྲས་པ། སྐྱོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ཡིན། ། བསྐལ་ མང་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཏུ། ། སྔན་ཆད་མ་མཐོང་མ་ཐོས་པ། ། འཆི་མེད་མྱ་ངན་མེད་པ་ཡི། ། གོ་འཕང་འདི་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས། ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ད་ལྟར་ག་ལ་བཞུགས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་འོད་མའི་ཚལ་བྱ་ཀ་ལན་ད་ཀའི་གནས་འདི་ཉིད་ནའོ། །
EN
He saluted Māṭhara and asked, “Preceptor, where do you live?”
BO
ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཚུར་ཤོག་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་སྤྱན་སྔར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པར་བྱའོ། ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཇེ་འཁོར་ལ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། བདག་ཅག་ལྟ་བུའི་མི་གྲགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཤེས་པར་གྱུར་པ་དག་གིས་འཁོར་ལ་བལྟ་བ་ནི་ལེགས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་ཀུན་ དུ་རྒྱུ་ཉེ་རྒྱལ་དང་པང་ནས་སྐྱེས་གཉིས་ཀྱིས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་རྣམས་ལ་སྨྲས་པ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་རྣམས་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག ། ཁོ་བོ་ཅག་གཉིས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པར་བྱེད་ན་ཁྱེད་ཅག་ཇི་ལྟར་བྱེད། མཁན་པོ་གཉིས་བདག་ཅག་ ཅུང་ཟད་ཅི་འཚལ་བ་གང་ལགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མཁན་པོ་གཉིས་ལས་བརྟེན་ནས་འཚལ་བ་ལགས་ན། གལ་ཏེ་མཁན་པོ་གཉིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་ན་བདག་ཅག་ཀྱང་མཁན་པོ་གཉིས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་རྗེས་སུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་བགྱིའོ། ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་རྣམས་ད་དེའི་དུས་ལ་བབ་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག ། དེ་ནས་ཀུན་དུ་རྒྱུ་ཉེ་རྒྱལ་དང་པང་ནས་སྐྱེས་གཉིས་འཁོར་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ལྔ་བཅུ་དང་འོད་མའི་ཚལ་བྱ་ཀ་ལན་ད་ཀའི་གནས་ག་ལ་བ་དེར་དོང་ངོ་། །
EN
“Your Majesty, in Nālada.”
BO
དེའི་ཚེ་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རྟ་ཐུལ་ཉིན་མོ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ཤིང་ ལྗོན་པ་ཞིག་གི་དྲུང་ན་རྟེན་ཅིང་འདུག་གོ། ། ཀུན་དུ་རྒྱུ་ཉེ་རྒྱལ་དང་པང་ནས་སྐྱེས་གཉིས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རྟ་ཐུལ་ཐག་རིང་པོ་ཁོ་ན་ནས་མཐོང་ངོ་། ། མཐོང་ནས་ཀྱང་ཉེ་རྒྱལ་གྱིས་པང་ནས་སྐྱེས་ལ་སྨྲས་པ། པང་ནས་སྐྱེས་ཅི་ཇེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱའམ། འོན་ ཏེ་གང་ལས་ཆོས་ཐོས་པ་དེ་ལ་བྱ། དེས་སྨྲས་པ། ཇེ་གང་ལས་ཆོས་ཐོས་པ་དེ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱའོ། ། དེ་གཉིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རྟ་ཐུལ་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རྟ་ཐུལ་གྱི་རྐང་པ་གཉིས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། ། དེའི་ཚེ་ན་བྲམ་ཟེ་ ཟླ་བ་ལ་དགའ་བ་ཞིག་ཟླ་བ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་ཅིང་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱུང་བ་འདི་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཀའ་སྩལ་པ། རྒན་པ་དང་ནི་གཞོན་པའང་རུང་། ། གང་ལས་ཆོས་ནི་རྣམ་ཤེས་པ། ། དེ་ལ་གུས་པར་ཕྱག་བྱ་སྟེ། ། ཟླ་བ་ཚེས་ ལ་ཇི་བཞིན་ནོ། ། བྲམ་ཟེ་མེ་ལ་དགའ་བ་ཞིག་ཀྱང་མེ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་ཅིང་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱུང་བ་འདི་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྨྲས་པ།
EN
“Go, and let that village be your victor’s prize.”
BO
རྒན་པ་དང་ནི་གཞོན་པའང་རུང་། ། གང་ལས་ཆོས་ནི་རྣམ་ཤེས་པ། ། དེ་ལ་གུས་པར་ ཕྱག་བྱ་སྟེ། ། མེ་ལ་བྲམ་ཟེ་གཙང་མ་བཞིན། ། ། ། འདུལ་བ་གཞི། བམ་པོ་བཞི་པ། དེ་ནས་ཀུན་དུ་རྒྱུ་ཉེ་རྒྱལ་དང་པང་ནས་སྐྱེས་གཉིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རྟ་ཐུལ་གྱི་རྐང་པ་གཉིས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་དོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་དོང་ ངོ་། ། དེའི་ཚེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་སློང་གི་འཁོར་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མའི་གུང་ལ་ཆོས་སྟོན་ཅིང་བཞུགས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་རྒྱུ་ཉེ་རྒྱལ་དང་པང་ནས་སྐྱེས་གཉིས་ཐག་རིང་པོ་ཁོ་ན་ནས་གཟིགས་སོ། ། གཟིགས་ནས་ཀྱང་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་གྲོགས་ཡོངས་སུ་སྡུད་པ། ཚོགས་ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ། ཚོགས་ཀྱི་མདུན་ནས་འོང་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉེ་རྒྱལ་དང་པང་ནས་སྐྱེས་གཉིས་མཐོང་ངམ། བཙུན་པ་མཐོང་ངོ་། ། འདི་གཉིས་ནི་ངའི་ཉན་ཐོས་ཟུང་དང་། ཟུང་གི་མཆོག་དང་། ཟུང་བཟང་བོར་འགྱུར་ཏེ། གཅིག་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་ལ། ཅིག་ཤོས་ནི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ནས་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྨྲས་པ།
EN
Māṭhara was thrilled, delighted, and overjoyed. Surrounded by learned men, he returned to his village. And since the world desires success and distrusts failure, several brahmins pressed their daughters on him in marriage. Māṭhara then took a wife of equal caste and together they played with, took pleasure in, and amused one another. The wife with whom he had played, taken pleasure, and amused himself gave birth to a son with an extraordinarily long torso. Three weeks or twenty-one days after the birth, relatives came and gathered to celebrate his birth in grand style, during which time they chose a name for the boy. The relatives said, “Since this boy has an extraordinarily long torso, he should be named Koṣṭhila (Long Torso).”
BO
སྟོན་པ་དགོངས་ཡུལ་མཐའ་ཡས་པ། ། སྐྱེས་བུའི་ དབང་པོ་མཁྱེན་མཐར་བྱོན། ། བཅོམ་ལྡན་སྲིད་པའི་མཐར་མཛད་པས། ། གྲོགས་པོ་ཉེ་རྒྱལ་པང་ནས་སྐྱེས། ། འོད་མའི་ཚལ་དུ་མ་ཕྱིན་པར། ། དེ་ལྟར་མཆི་བ་གཟིགས་གྱུར་ནས། ། ཚོགས་མཆོག་དབུས་སུ་དེ་གཉིས་ནི། ། འདི་གཉིས་ང་ཡི་ཉན་ཐོས་ཀྱི། ། ཟུང་མཆོག་འགྱུར་ ཞེས་ངེས་བསྟན་ཏེ། ། གཅིག་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་ལྡན་པའི་མཆོག ། ཅིག་ཤོས་ཤེས་རབ་ལྡན་པ་ཡི། ། མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བར་ལུང་བསྟན་མཛད། ། དེ་ནས་ཀུན་དུ་རྒྱུ་ཉེ་རྒྱལ་དང་པང་ནས་སྐྱེས་གཉིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་གཉིས་ ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། བཙུན་པ་བདག་ཅག་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་གནང་ན། བདག་ཅག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཚངས་ པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པར་བགྱིའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་གཉིས་ལ་དགེ་སློང་ཚུར་ཤོག་ཅེས་བྱ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱུང་ཞིང་དགེ་སློང་དག་ཚུར་ཤོག་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་ཅིག་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་།
EN
The young brahmin was entrusted to eight nursemaids: two to cuddle him, two to breastfeed him, two to change his diapers, and two to play with him. Fortified with milk, curd, butter, ghee, cream, and other nourishing foods, he grew quickly, shooting up like a lotus in a pond. When he was old enough, he was introduced to letters, number names, calculation, counting by hand, how to exclude, to add, and to leave, and to parse until he had mastered reciting. Then, he was instructed in the ways of brahmins: their conduct, ritual purity, and observances; the handling of ashes, the handling of ritual vases, and the handling of sites; hand gestures, turbans, offering praise, and salutations; the Ṛgveda, the Yajurveda, the Sāmaveda, and the Atharvaveda; and a brahmin’s six duties—making fire sacrifices, officiating over fire sacrifices, studying, teaching, giving, and receiving. The Vedas the limbs of the Vedas were entrusted to him, and with his blazing intelligence he could illuminate his own assertions and vanquish those of others.
BO
དེ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའི་མཇུག་ཁོ་ནར་སྐྲ་བྱི་བ་དང་སྣམ་སྦྱར་གྱོན་པར་གྱུར་ ཏེ། སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་ཞག་བདུན་སྐྱེས་པ་ཙམ་དང་། ལག་པ་ན་ལྷུང་བཟེད་དང་། བྱ་མ་བུམ་ཐོགས་པ་དང་། དགེ་སློང་བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་ལོ་བརྒྱ་ལོན་པའི་སྤྱོད་ལམ་ལྟ་བུར་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། ། ཡང་སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཚུར་ཤོག་བཀའ་སྩལ་པས། ། སྐྲ་ བྱི་སྣམ་སྦྱར་གྱོན་པའི་ལུས་ལྡན་ཞིང་། ། མོད་ལ་དབང་པོ་རབ་ཞིར་གནས་གྱུར་ཏེ། ། སངས་རྒྱས་དགོངས་པས་ལུས་གཟུགས་བཀབ་པར་གྱུར། ། དེ་ནས་དགེ་སློང་རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་སྔ་དྲོ་ཤམ་ཐབས་བགོས་ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་ཐོགས་ཏེ། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་བསོད་ སྙོམས་ལ་ཞུགས་པ་དང་། དེ་ན་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་མི་གང་དག་ཡང་དག་རྒྱལ་བ་ཅན་གྱི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་གནས་རབ་ཏུ་ཕྱུང་ཞིང་བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པས་ཡི་མ་རངས་ཤིང་མངོན་པར་མི་དགའ་བ་དེ་དག་གིས་དགེ་སློང་དེ་དང་དེ་དག་མཐོང་ནས་ཅོ་འདྲི་ཞིང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ སྨྲས་པ། སངས་རྒྱས་མ་ག་དྷཱ་དག་གི། ། གྲོང་མཆོག་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་གཤེགས་པས། ། ཡང་དག་རྒྱལ་བའི་ཀུན་ཁྲིད་ན། ། ཕྱིན་ཆད་ཅི་ཞིག་བཀྲི་བར་བྱ། །
EN
The wife with whom Māṭhara had played, taken pleasure, and amused himself again gave birth, this time to a girl with eyes like a śārī bird. Three weeks or twenty-one days after the birth, relatives came and gathered to celebrate her birth in grand style, during which time they chose a name for the girl. The relatives said, “Since this girl has eyes like a śārī, this girl should be given the name Śārikā.” The girl Śārikā was nurtured and grew. Her father taught her how to combine letters into words so she became proficient in reciting.
BO
དེས་དགེ་སློང་རྣམས་སྤ་གོང་ཞིང་མི་དགའ་བ་དང་མི་འཇིགས་པ་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ནས་དགེ་སློང་རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་རྒྱལ་ པོའི་ཁབ་ཏུ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་བརྒྱུས་ནས་ཟས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱས་ཏེ་ཕྱི་དྲོ་བསོད་སྙོམས་མི་ལེན་པས་ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་མཁོས་སུ་ཕབ་ནས་རྐང་པ་གཉིས་བཀྲུས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་མི་བདེ་བས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་དོང་ནས་ཕྱིན་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་གཉིས་ལ་ མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དགེ་སློང་རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། བཙུན་པ་འདི་ན་བདག་ཅག་དགེ་སློང་རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་སྔ་དྲོ་ཤམ་ཐབས་འཚལ། ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་ཐོགས་ ཏེ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་བསོད་སྙོམས་ལ་ཞུགས་པ་དང་། དེ་ན་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་མི་གང་དག་ཡང་དག་རྒྱལ་བ་ཅན་གྱི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་གནས་རབ་ཏུ་ཕྱུང་ཞིང་བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་རིང་པོ་མ་ལགས་པས་ཡི་མ་རངས་ཤིང་མངོན་པར་མི་དགའ་བ་དེ་དག་གིས་དགེ་སློང་དེ་དང་དེ་དག་མཐོང་ནས་ ཅོ་འདྲི་ཞིང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། སངས་རྒྱས་མ་ག་དྷཱ་དག་གི། ། གྲོང་མཆོག་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་གཤེགས་པས། །
EN
Later, when the young brahmin Koṣṭhila was debating Śārikā, Śārikā vanquished him and their father said to Koṣṭhila, “Son, if you are a male, how has a female vanquished you? Once I’m gone, the spoils I’ve won in debate will be taken away.”
BO
ཡང་དག་རྒྱལ་བའི་ཀུན་ཁྲིད་ན། ། ཕྱིན་ཆད་ཅི་ཞིག་བཀྲི་བར་བྱ། ། ཞེས་མཆི་ནས་དེས་བདག་ཅག་རྣམས་སྤ་གོང་ཞིང་མི་དགའ་བ་དང་། མི་ འཇིགས་པ་མ་མཆིས་པར་གྱུར་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་མི་དེ་སྐད་ཟེར་བ་རྣམས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས། འདི་ལ་དཔའ་ཆེན་བདེ་གཤེགས་དག ། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཁྲིད་མཛད་དེ། ། དེ་དག་ཆོས་ཀྱིས་ཁྲིད་མཛད་ལ། ། མཁས་པ་སུ་ཞིག་མི་བཟོད་བྱེད། ། ཅེས་བརྗོད་ན་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་མི་དེ་སྐད་ཟེར་བ་རྣམས་ཀྱི་རློམ་པ་ཙམ་མམ་སྤོབས་པ་ཙམ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ནས་དགེ་སློང་རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་སྔ་དྲོ་ཤམ་ཐབས་བགོས་ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་ཐོགས་ཏེ་ རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་བསོད་སྙོམས་ལ་ཞུགས་པ་དང་། དེ་ན་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་མི་གང་དག་ཡང་དག་རྒྱལ་བ་ཅན་གྱི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་གནས་རབ་ཏུ་ཕྱུང་ཞིང་བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པས་ཡི་མ་རངས་ཤིང་མངོན་པར་མི་དགའ་བ་དེ་དག་གིས་དགེ་སློང་དེ་དང་དེ་དག་མཐོང་ནས་ཅོ་འདྲི་ ཞིང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྨྲས་པ། སངས་རྒྱས་མ་ག་དྷཱ་དག་གི། ། གྲོང་མཆོག་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་གཤེགས་པས། །
EN
At that the young brahmin Koṣṭhila, desiring and in search of esoteric instruction, set off from the Middle Country for the South.
BO
ཡང་དག་རྒྱལ་བའི་ཀུན་ཁྲིད་ན། ། ཕྱིན་ཆད་ཅི་ཞིག་བཀྲི་བར་བྱ། ། དེ་ནས་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྨྲས་པ། འདི་ན་དཔའ་ཆེན་བདེ་གཤེགས་ དག ། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཁྲིད་མཛད་དེ། ། དེ་དག་ཆོས་ཀྱིས་ཁྲིད་མཛད་ལ། ། མཁས་པ་སུ་ཞིག་བཟོད་མི་བྱེད། ། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་མི་དེ་སྐད་ཟེར་བ་རྣམས་ཀྱི་རློམ་པ་ཙམ་མམ་སྤོབས་པ་ཙམ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པར་གྱུར་ ཏོ། ། ཇི་ཙམ་དུས་གཞན་ཞིག་ན་བྲམ་ཟེ་གནས་ལེན་གྱི་བུ་དུས་ལ་བབ་ཅིང་དེའི་ཆུང་མ་ཡང་དུས་ལ་བབ། བྲམ་ཟེ་སྐར་རྒྱལ་ཡང་དུས་ལ་བབ། ཤཱ་རི་ཀཱ་ཡང་དུས་ལ་བབ་བོ། ། བྲམ་ཟེའི་བུ་ཁྱེའུ་སྟོད་{རིངས་ཀྱང་,རིང་ཡང་}ལྷོ་ཕྱོགས་ནས་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་འཕེན་བཟུང་ནས་གྲོང་ན་ལ་དར་ཕྱིན་པ་དང་། དེ་སྒོ་བས་བཞིན་གྱི་གཟུགས་ལས་ངོ་ཤེས་ནས་སྨྲས་པ། ཤེས་ལྡན་ཁྱོད་སྟོད་{རིངས་,རིང་}ཡིན་ནམ། ཁོ་བོ་སྐྱེ་བོ་དག་གིས་དེ་ལྟར་ཤེས་སོ། ། བྲམ་ཟེ་གནས་ལེན་གྱི་བུ་དེ་ག་རེ། དུས་ལ་བབ་བོ། ། དེའི་ཆུང་མ་དེ་ག་རེ། དེ་ཡང་དུས་ལ་བབ་བོ། ། བྲམ་ཟེ་སྐར་རྒྱལ་ག་རེ། དེ་ཡང་དུས་ ལ་བབ་བོ། ། ཤཱ་རི་ཀཱ་ག་རེ། དེ་ཡང་དུས་ལ་བབ་བོ།
EN
There, in a country not his own, lived a brahmin named Tiṣya who was learned in Lokāyata philosophy, a teacher of brahmins to whom the Vedas and the limbs of the Vedas were entrusted.
BO
། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ག་རེ། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་སྟོན་པ་ཡང་དག་རྒྱལ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པ་དེའི་གན་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ་། ། འདི་ལྟ་སྟེ་རེ་ཞིག་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་བྱ་བ་དེ་ནི་བྲམ་ཟེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་མཐར་གྱིས་རྒྱལ་པོའི་ ཁབ་ཏུ་ཕྱིན་ནས་དེ་དེར་སོང་སྟེ་དྲིས་པ། སྟོན་པ་ཡང་དག་རྒྱལ་བ་ཅན་ག་རེ། དུས་ལ་བབ་བོ། ། དེའི་མུ་སྟེགས་ཀྱི་གནས་ག་རེ། ཐམས་ཅད་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མའི་དྲུང་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ་། ། དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་ལུང་བསྟན་པས་དེ་ཡང་དེའི་མདུན་ན་འདོན་དུ་འགྱུར་བས་ལེགས་སོ། ། དེ་ནས་ཀུན་ དུ་རྒྱུ་སེན་{རིངས་,རིང་}བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་ཐབས་ཅིག་ཕན་ཚུན་མངོན་དུ་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཡང་དག་པར་མགུ་བར་འགྱུར་བའི་གཏམ་སྣ་ཚོགས་བྱས་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ། ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཀུན་དུ་རྒྱུ་སེན་{རིངས་ཀྱིས་,རིང་གིས་}འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་བདག་ནི་ཐམས་ཅད་མི་བཟོད་དོ། །
EN
Koṣṭhila went to see the brahmin Tiṣya. Serene, the young brahmin Koṣṭhila bowed at Tiṣya’s feet and sat off to one side.
BO
མེར་འཇུག་གི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ཐམས་ཅད་མི་བཟོད་པར་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པའི་ལྟ་བ་དེ་ཡང་མི་བཟོད་དོ། ། ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་བདག་ནི་ཐམས་ཅད་མི་བཟོད་པར་ལྟ་བ་གང་ ཡིན་པའི་ལྟ་བ་དེ་ཡང་མི་བཟོད་དོ། ། མེར་འཇུག་གི་བུ་འོ་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཤེས་ཤིང་དེ་ལྟར་མཐོང་ན་ལྟ་བ་དེ་ཡང་སྤོང་བ་དང་། འདོར་བ་དང་། མེད་པར་འགྱུར་ལ། ལྟ་བ་གཞན་ཡང་མཚམས་མི་སྦྱོར་བ་དང་། ཉེ་བར་མི་ལེན་པ་དང་། མི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ། ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་བདག་ གིས་དེ་ལྟར་ཤེས་ཤིང་དེ་ལྟར་མཐོང་ན་ལྟ་བ་དེ་ཡང་སྤོང་བ་དང་། འདོར་བ་དང་། མེད་པར་འགྱུར་ལ། ལྟ་བ་གཞན་ཡང་མཚམས་མི་སྦྱོར་བ་དང་། ཉེ་བར་མི་ལེན་པ་དང་། མི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ། མེར་འཇུག་གི་བུ་ཁྱོད་ནི་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་དང་ལྷན་ཅིག་མཚུངས་ཤིང་འདྲ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེ་ བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་ཡང་དེ་ལྟར་ལྟ་ཞིང་དེ་སྐད་སྨྲ་བས་ཁྱོད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། ། མེར་འཇུག་གི་བུ་འཇིག་རྟེན་ན་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་གང་ལ་ལ་དག་ལྟ་བ་འདི་ཡང་འདོར་ཞིང་ལྟ་བ་གཞན་ཡང་ཉེ་བར་མི་ལེན་པའི་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་དེ་དག་ནི་ཉུང་བ་བས་ཀྱང་ ཆེས་ཉུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །
EN
Tiṣya warmly greeted Koṣṭhila with words of welcome, asking, “Young brahmin, where have you come from and what do you desire?”
BO
མེར་འཇུག་གི་བུ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་ལྟ་བའི་གནས་ཡིན་ཏེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། མེར་འཇུག་གི་བུ་འདི་ལ་ལ་ལ་བདག་ནི་ཐམས་ཅད་བཟོད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ལྟ་ཞིང་དེ་སྐད་སྨྲ་བ་དང་། གཞན་ཡང་འདི་ལ་ལ་ལ་བདག་ནི་ཐམས་ཅད་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་དེ་ ལྟར་ལྟ་ཞིང་དེ་སྐད་སྨྲ་བ་དང་། གཞན་ཡང་འདི་ལ་ལ་ལ་བདག་ནི་ཁ་ཅིག་བཟོད་ལ་ཁ་ཅིག་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ལྟ་ཞིང་དེ་སྐད་སྨྲ་བའོ། ། མེར་འཇུག་གི་བུ་དེ་ལ་བདག་ནི་ཐམས་ཅད་བཟོད་དོ་ཞེས་ལྟ་བའི་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཀུན་དུ་འདོད་ཆགས་པར་འགྱུར་གྱི། ཀུན་དུ་འདོད་ཆགས་ པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཀུན་དུ་ཞེ་སྡང་བར་འགྱུར་གྱི། ཀུན་དུ་ཞེ་སྡང་བ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཀུན་དུ་གཏི་མུག་པར་འགྱུར་གྱི། ཀུན་དུ་གཏི་མུག་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཀུན་དུ་{སྩོགས་,སོགས་}པར་འགྱུར་གྱི། ཀུན་དུ་{སྩོགས་,སོགས་}པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཀུན་དུ་སྦྱོར་བར་ འགྱུར་གྱི། ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་གྱི། རྣམ་པར་བྱང་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། བདག་ནི་ཐམས་ཅད་བཟོད་དོ་ཞེས་ལྟ་བའི་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་།
EN
“I hail from the Middle Country and I seek to serve at the feet of the preceptor.”
BO
ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་ལྷག་པར་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ ནོ། ། མེར་འཇུག་གི་བུ་དེ་ལ་བདག་ནི་ཐམས་ཅད་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་ལྟ་བའི་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཀུན་དུ་འདོད་ཆགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་གྱི། ཀུན་དུ་འདོད་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཀུན་དུ་ཞེ་སྡང་བ་མེད་པར་འགྱུར་གྱི། ཀུན་དུ་ཞེ་སྡང་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཀུན་དུ་གཏི་མུག་པ་ མེད་པར་འགྱུར་གྱི། ཀུན་དུ་གཏི་མུག་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཀུན་དུ་{སྩོགས་,སོགས་}པ་མེད་པར་འགྱུར་གྱི། ཀུན་དུ་{སྩོགས་,སོགས་}པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་གྱི། ཀུན་དུ་སྦྱོར་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་གྱི། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་ འགྱུར་བ་དང་། བདག་ནི་ཐམས་ཅད་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་ལྟ་བའི་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་མངོན་པར་མི་དགའ་བ་དང་། ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་དང་། ལྷག་པར་ཆགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། མེར་འཇུག་གི་བུ་དེ་ལ་བདག་ནི་ཁ་ཅིག་བཟོད་ལ་ཁ་ཅིག་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་ལྟ་བའི་ ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ལ་ནི་རེ་ཞིག་བདག་ནི་ཁ་ཅིག་བཟོད་དོ་ཞེས་ལྟ་བའི་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཀུན་དུ་འདོད་ཆགས་པར་འགྱུར་གྱི།
EN
“Why?”
BO
ཀུན་དུ་འདོད་ཆགས་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཀུན་དུ་ཞེ་སྡང་བར་འགྱུར་གྱི། ཀུན་དུ་ཞེ་སྡང་བ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཀུན་དུ་གཏི་ མུག་པར་འགྱུར་གྱི། ཀུན་དུ་གཏི་མུག་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཀུན་དུ་{སྩོགས་,སོགས་}པར་འགྱུར་གྱི། ཀུན་དུ་{སྩོགས་,སོགས་}པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཀུན་དུ་སྦྱོར་བར་འགྱུར་གྱི། ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་གྱི། རྣམ་པར་བྱང་ བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། བདག་ནི་ཁ་ཅིག་བཟོད་དོ་ཞེས་ལྟ་བའི་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། ལྷག་པར་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། བདག་ནི་ཁ་ཅིག་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་ལྟ་བའི་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཀུན་དུ་འདོད་ཆགས་པ་མེད་ པར་འགྱུར་གྱི། ཀུན་དུ་འདོད་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཀུན་དུ་ཞེ་སྡང་བ་མེད་པར་འགྱུར་གྱི། ཀུན་དུ་ཞེ་སྡང་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཀུན་དུ་གཏི་མུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་གྱི། ཀུན་དུ་གཏི་མུག་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཀུན་དུ་{སྩོགས་,སོགས་}པ་མེད་པར་འགྱུར་གྱི། ཀུན་དུ་{སྩོགས་,སོགས་} པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་གྱི།
EN
“So that I may uphold the Lokāyata philosophy.”
BO
ཀུན་དུ་སྦྱོར་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་གྱི། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། བདག་ནི་ཁ་ཅིག་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་ལྟ་བའི་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་མངོན་པར་མི་དགའ་བ་དང་། ཉེ་བར་ ལེན་པ་མེད་པ་དང་། ལྷག་པར་ཆགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། གལ་ཏེ་བདག་ཐམས་ཅད་བཟོད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ལྟ་ཞིང་དེ་སྐད་སྨྲ་ན་བདག་ནི་ཐམས་ཅད་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ལྟ་ཞིང་དེ་སྐད་སྨྲ་བ་ གང་ཡིན་པ་དང་། བདག་ནི་ཁ་ཅིག་བཟོད་ལ་ཁ་ཅིག་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ལྟ་ཞིང་དེ་སྐད་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་པ་གཉིས་དང་བདག་ལྷན་ཅིག་རྩོད་པར་འགྱུར། འགྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྩོད་ན་འགྱེད་པར་འགྱུར། འགྱེད་ན་རྣམ་པར་འཚེ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་རྩོད་པ་དང་། འགྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་ཡང་དག་པར་མཐོང་ནས་ལྟ་བ་འདིའང་དོར་ཞིང་ལྟ་བ་གཞན་ཉེ་བར་མི་བླང་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བདག་ལ་ལྟ་བ་དེ་ཡང་སྤོང་བ་དང་། འདོར་བ་དང་། མེད་པར་འགྱུར་ལ། ལྟ་བ་གཞན་ཡང་མཚམས་མི་སྦྱོར་བ་དང་། ཉེ་བར་མི་ལེན་པ་དང་། མི་འབྱུང་ བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། །
EN
“Excellent, my son. You should do just that, for that is a brahmin’s duty.”
BO
དེ་ལ་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། གལ་ཏེ་བདག་ཐམས་ཅད་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ལྟ་ཞིང་དེ་སྐད་སྨྲ་ན་དེ་བདག་ནི་ཐམས་ཅད་བཟོད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ལྟ་ཞིང་དེ་སྐད་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། བདག་ནི་ཁ་ཅིག་བཟོད་ལ་ ཁ་ཅིག་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ལྟ་ཞིང་དེ་སྐད་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་པ་གཉིས་དང་བདག་ལྷན་ཅིག་རྩོད་པར་འགྱུར། འགྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྩོད་ན་འགྱེད་པར་འགྱུར། འགྱེད་ན་རྣམ་པར་འཚེ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་རྩོད་པ་དང་། འགྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་ཡང་དག་པར་མཐོང་ནས་ ལྟ་བ་འདི་ཡང་དོར་ཞིང་ལྟ་བ་གཞན་ཉེ་བར་མི་བླང་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བདག་ལ་ལྟ་བ་དེ་ཡང་སྤོང་བ་དང་། འདོར་བ་དང་། མེད་པར་འགྱུར་ལ། ལྟ་བ་གཞན་ཡང་མཚམས་མི་སྦྱོར་བ་དང་། ཉེ་བར་མི་ལེན་པ་དང་། མི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། ། དེ་ལ་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཐོས་པ་དང་ ལྡན་པ་ནི་འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ་གལ་ཏེ་བདག་ཁ་ཅིག་བཟོད་ལ་ཁ་ཅིག་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ལྟ་ཞིང་དེ་སྐད་སྨྲ་ན་བདག་ནི་ཐམས་ཅད་བཟོད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ལྟ་ཞིང་དེ་སྐད་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་།
EN
And so, the young brahmin Koṣṭhila began to study Lokāyata philosophy in the presence of the brahmin Tiṣya. The brahmins’ students were in the habit, when not occupied with their studies, of going to the riverbank to bathe, visiting the city, or collecting wood for use in fire pūjas.
BO
བདག་ནི་ཁ་ཅིག་བཟོད་ལ་ཁ་ཅིག་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ལྟ་ཞིང་དེ་སྐད་སྨྲ་བ་ གང་ཡིན་པ་གཉིས་དང་བདག་ལྷན་ཅིག་རྩོད་པར་འགྱུར། འགྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྩོད་ན་འགྱེད་པར་འགྱུར། འགྱེད་ན་རྣམ་པར་འཚེ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་རྩོད་པ་དང་། འགྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་ཡང་དག་པར་མཐོང་ནས་ལྟ་བ་འདི་ཡང་དོར་ཞིང་ལྟ་བ་གཞན་ ཡང་ཉེ་བར་མི་བླང་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བདག་ལ་ལྟ་བ་དེ་ཡང་སྤོང་བ་དང་། འདོར་བ་དང་། མེད་པར་འགྱུར་ལ། ལྟ་བ་གཞན་ཡང་མཚམས་མི་སྦྱོར་བ་དང་། ཉེ་བར་མི་ལེན་པ་དང་། མི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། ། མེར་འཇུག་གི་བུ་ལུས་འདི་ནི་གཟུགས་ཅན་རགས་པ་འབྱུང་ བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་རྗེས་སུ་བལྟ་ཞིང་གནས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཡང་དང་ཡང་དུ་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་ན། དེ་ལ་ལུས་ལ་འདུན་པ་དང་། ལུས་ལ་ཆགས་པ་དང་། ལུས་ལ་དགའ་བ་དང་། ལུས་ལ་ཞེན་པ་དང་། ལུས་ལ་ཆུམས་པ་དང་། ལུས་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེས་དེའི་སེམས་ཡོངས་སུ་གཏུགས་ཏེ་མི་གནས་སོ། །
EN
Once, when not occupied with their studies, they went to collect wood for fire pūjas. On the way they had the following conversation. “Sons of Kutsa, sons of Vātsa, sons of Śāṇḍili, sons of Bhāradvāja, sons of the Five, sons of the Further Five. To begin with, let us share where we come from, from which land we hail.”
BO
མེར་འཇུག་གི་བུ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་ཚོར་བ་ཡིན་ཏེ། གསུམ་གང་ ཞེ་ན། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའོ། ། མེར་འཇུག་གི་བུ་གང་གི་ཚེ་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་བདེ་བའི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་གཉིས་ འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཚེ་ན་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་བདེ་བའི་ཚོར་བ་འབའ་ཞིག་མྱོང་བར་བྱེད་དེ། བདེ་བའི་ཚོར་བ་ཡང་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ། ། གང་གི་ཚེ་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ དེའི་ཚེ་ན་དེ་ལ་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་གཉིས་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཚེ་ན་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་འབའ་ཞིག་མྱོང་བར་བྱེད་དེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ཡང་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། འགོག་ པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ། ། གང་གི་ཚེ་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་དེ་ལ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་གཉིས་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ།
EN
“I am from the East,” one young brahmin responded.
BO
དེའི་ཚེ་ན་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་འབའ་ཞིག་མྱོང་བར་བྱེད་དེ། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ཡང་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་ཚོར་བ་འདི་དག་གི་གཞི་ནི་གང་ཡིན། ཀུན་འབྱུང་ བ་ནི་གང་ཡིན། རིགས་མཐུན་པ་ནི་གང་ཡིན། རབ་ཏུ་སྐྱེད་པ་ནི་གང་ཡིན་སྙམ་ན། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཚོར་བ་འདི་དག་གི་གཞི་ནི་རེག་པ་ཡིན། ཀུན་འབྱུང་བ་ནི་རེག་པ་ཡིན། རིགས་མཐུན་པ་ནི་རེག་པ་ཡིན། རབ་ཏུ་སྐྱེད་པ་ནི་རེག་པ་ཡིན་ཏེ། རེག་པ་ དེ་དང་དེ་ཀུན་འབྱུང་བ་ལས་ཚོར་བ་དེ་དང་དེ་དག་ཀུན་འབྱུང་ངོ་། ། རེག་པ་དེ་དང་དེ་འགགས་པ་ལས་ཚོར་བ་དེ་དང་དེ་དག་འགག་པར་འགྱུར། ཉེ་བར་ཞི་བར་འགྱུར། བསིལ་བར་འགྱུར། ནུབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། ། དེ་བདེ་བའམ། སྡུག་བསྔལ་བའམ། སྡུག་བསྔལ་ཡང་ མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་གང་ཡང་རུང་བ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ན་དེས་དེ་དག་གི་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། ནུབ་པ་དང་། རོ་མྱང་བ་དང་། ཉེས་དམིགས་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །
EN
“I am from the South,” said another.
BO
དེ་ཚོར་བ་དེ་དག་གི་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། ནུབ་པ་ དང་། རོ་མྱང་བ་དང་། ཉེས་དམིགས་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ན་ཚོར་བ་བྱུང་ངོ་ཅོག་ལ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས། ཟད་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང་། འཇིག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང་། འགོག་ པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང་། རབ་ཏུ་སྤོང་བར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་སོ། ། དེ་ཚོར་བ་བྱུང་ངོ་ཅོག་ལ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་དང་། ཟད་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང་། འཇིག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང་། འགོག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང་། རབ་ཏུ་སྤོང་བར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ན་འཇིག་རྟེན་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཉེ་བར་ལེན་པར་མི་བྱེད་དོ། ། ཉེ་བར་ལེན་པར་མི་བྱེད་ན་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། ཡོངས་སུ་མི་གདུང་ན་བདག་གི་སྐྱེ་བ་ཟད་དོ། ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བསྟེན་ཏོ། ། བྱ་བ་བྱས་སོ། ། སྲིད་པ་འདི་ལས་གཞན་ མི་ཤེས་སོ་ཞེས་གོ་བར་བྱེད་ཅིང་བདག་ཉིད་ཁོ་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱེད་དོ། །
EN
“I am from the West.”
BO
དེ་ལུས་ཀྱི་མཐའ་པའི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ན་ལུས་ཀྱི་མཐའ་པའི་ཚོར་བ་མྱོང་ངོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། ། སྲོག་གི་མཐའ་པའི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ན་སྲོག་གི་ མཐའ་པའི་ཚོར་བ་མྱོང་ངོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། ། ལུས་ཞིག་པའི་འོག་ཏུ་སྲོག་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པས་འདི་ཉིད་དུ་དེའི་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་འགག་པར་འགྱུར། མ་ལུས་པར་ནུབ་པར་འགྱུར། མ་ལུས་པར་ཟད་པར་འགྱུར། མ་ལུས་པར་ཡོངས་ སུ་གཏུགས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་བདེ་བའི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ན་ལུས་ཞིག་པར་གྱུར་ན་དེ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་ཡིན་ནོ། ། བདག་སྡུག་བསྔལ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ན་ལུས་ཞིག་པར་གྱུར་ ན་དེ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ། ། དེ་བདེ་བའི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ན་མི་ལྡན་པ་མྱོང་བར་བྱེད་ཀྱི་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་སྡུག་བསྔལ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ན་མི་ལྡན་པ་མྱོང་བར་བྱེད་ཀྱི་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། ཇི་ཞིག་དང་མི་ལྡན་ཞེ་ན།
EN
“I am from the North.”
BO
འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་མི་ལྡན་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་དང་། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་དག་དང་མི་ལྡན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ དང་མི་ལྡན་པ་རང་སྨྲའོ། ། དེའི་ཚེ་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་ཟླ་བ་ཕྱེད་ལོན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྣམ་ལོགས་ན་བསིལ་ཡབ་ཐོགས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གཡོབ་ཅིང་འདུག་གོ། ། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་དེ་དང་ དེ་དག་གི་སྤོང་བ་ཉིད་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་མཛད་ཅིང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དང་། འགོག་པ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་སྤོང་བ་ཉིད་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པར་མཛད་ཀྱིས། བདག་གིས་ཀྱང་ཆོས་དེ་དང་དེ་དག་ལ་སྤོང་བ་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པར་བྱ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང་། འགོག་ པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང་། རབ་ཏུ་སྤོང་བར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པར་བྱའོ་སྙམ་མོ། ། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཆོས་དེ་དང་དེ་དག་ལ་སྤོང་བར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང་། འགོག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང་།
EN
The young brahmin then said, “I am from the Middle Country.”
BO
རབ་ཏུ་སྤོང་བར་ རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་སོ། ། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཆོས་དེ་དང་དེ་དག་ལ་སྤོང་བར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང་། འགོག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང་། རབ་ཏུ་སྤོང་བར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ན་ལེན་པ་མེད་པར་ཟག་པ་རྣམས་ལས་སེམས་ རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། ། ཀུན་དུ་རྒྱུ་སེན་{རིངས་ཀྱང་,རིང་ཡང་}ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་སྐྱེས་སོ། ། དེ་ནས་ཀུན་དུ་རྒྱུ་སེན་{རིངས་,རིང་}ཆོས་མཐོང་བ་དང་། ཆོས་ཐོས་པ་དང་། ཆོས་རིག་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་གཏིང་སླེབ་པ་དང་། སོམ་ཉི་ལས་རྒལ་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ལས་ རྒལ་བ་དང་། གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པ་དང་། གཞན་གྱིས་མི་བཀྲི་བ་དང་། སྟོན་པའི་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་ནས་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་ སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། བཙུན་པ་བདག་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་གནང་ན།
EN
To him they said, “Sir! We have seen and heard of all those other countries, but have neither seen nor heard of the Middle Country.”
BO
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་བདག་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པར་བགྱིའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་དགེ་སློང་ཚུར་ ཤོག་ཅེས་བྱ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱུང་ཞིང་དགེ་སློང་ཚུར་ཤོག་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་ཅིག་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའི་མཇུག་ཁོ་ནར་སྐྲ་བྱི་བ་དང་སྣམ་སྦྱར་གྱོན་པར་གྱུར་ཏེ་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་ཞག་བདུན་སྐྱེས་པ་ཙམ་དང་། ལག་པ་ན་ལྷུང་བཟེད་དང་བྱ་མ་བུམ་ཐོགས་ཤིང་དགེ་ སློང་བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་ལོ་བརྒྱ་ལོན་པའི་སྤྱོད་ལམ་ལྟ་བུར་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། ། ཡང་སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཚུར་ཤོག་བཀའ་སྩལ་པས། ། སྐྲ་བྱི་སྣམ་སྦྱར་གྱོན་པའི་ལུས་ལྡན་ཞིང་། ། མོད་ལ་དབང་པོ་རབ་ཞིར་གནས་གྱུར་ཏེ། ། སངས་རྒྱས་དགོངས་པས་ལུས་གཟུགས་ བཀབ་པར་གྱུར། ། དེ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་གཅིག་པུ་དབེན་པ་བག་ཡོད་པ་རྟུན་པ་དང་ལྡན་པ་བདག་ཉིད་བཏང་བར་གནས་སོ། །
EN
And then they added this verse:
BO
གཅིག་པུ་དབེན་པ་བག་ཡོད་པ་རྟུན་པ་དང་ལྡན་པ་བདག་ཉིད་བཏང་བར་གནས་པ་ན་རིགས་ཀྱི་བུ་གང་དག་གི་ཕྱིར་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བྲེགས་ཏེ་གོས་ངུར་སྨྲིག་དག་བགོས་ ནས་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་དད་པས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་མཐའ་བླ་ན་མེད་པ་དེ་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་རང་གི་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་བསྒྲུབས་ནས་བདག་གི་སྐྱེ་བ་ཟད་དོ། ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་དོ། ། བྱ་བ་བྱས་སོ། ། སྲིད་པ་ འདི་ལས་གཞན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་གོ་བར་བྱེད་ཅིང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་གྱུར་ཏོ། ། ། ། བར་སྡོམ་ལ། བདག་ནི་ཐམས་ཅད་མི་བཟོད་དང་། ། འོ་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཤེས། ། ཁྱོད་ནི་སྐྱེ་བོ་ཕལ་ཆེན་མཚུངས། ། འཇིག་རྟེན་དགེ་སྦྱོང་བྲམ་ཟེ་དང་། ། ལྟ་བའི་གནས་ནི་གསུམ་པོ་དང་། ། འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཐོས་ལྡན་དང་། ། ལུས་དང་ཚོར་དང་ཚོར་གཞི་འགག ། ཀུན་འབྱུང་ལ་སོགས་ཤེས་པ་དང་། ། མྱ་ངན་འདས་དང་ལུས་སྲོག་མཐའ། ། ལུས་ཞིག་སྲོག་ནི་ཡོངས་གཏུགས་དང་། ། སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དང་མི་ལྡན་དང་། ། ཤཱ་རིའི་བུ་ནི་ཐ་མ་ཡིན། །
EN
“In the East they are wise, In the South they are cunning, In the West they stir division, In the North they speak roughly.”
BO
དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་ངའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་སློང་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་སློང་སྟོད་{རིངས་,རིང་}མཆོག་ཡིན་ནོ། ། དགེ་ སློང་རྣམས་ཐེ་ཙོམ་སྐྱེས་ནས་ཐེ་ཙོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུས་པ། བཙུན་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ལས་ཅི་ཞིག་བགྱིས་ན་ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ཤེས་རབ་རྣོ་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཟབ་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཅན་དུ་གྱུར། བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་ཤཱ་རིའི་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ལས་ཚོགས་རྙེད་པ། རྐྱེན་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ། འོད་པ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་གནས་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དག་བྱས་ཤིང་བསགས་པས། ཤཱ་རིའི་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ལས་བྱས་ཤིང་བསགས་པ་དག་གཞན་སུ་ཞིག་གིས་ སོ་སོར་མྱོང་བར་འགྱུར། དགེ་སློང་དག་ལས་བྱས་ཤིང་བསགས་པ་དག་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སའི་ཁམས་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་མི་འགྱུར། ཆུའི་ཁམས་ལ་མི་འགྱུར། མེའི་ཁམས་ལ་མི་འགྱུར། རླུང་གི་ཁམས་ལ་མི་འགྱུར་གྱི།
EN
“Young brahmin,” they asked, “what is the Middle Country like?”
BO
འདི་ལྟར་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ བྱས་ཤིང་བསགས་པ་དག་ནི་ཟིན་པའི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དག་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ལས་རྣམས་བསྐལ་པ་བརྒྱར་ཡང་ནི། ། ཆུད་མི་ཟ་བའང་ཚོགས་དང་དུས། ། རྙེད་ན་ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་ནི། ། འབྲས་བུ་དག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཉིད། ། དགེ་སློང་དག་སྔོན་བྱུང་བ་ རི་བྲགས་ཤིག་ན་བྲམ་ཟེ་ཞིག་འདུག་པ་དེས་རིགས་མཉམ་པ་ལས་ཆུང་མ་བླངས་ནས་དེ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་རྩེ་བར་བྱེད། དགའ་བར་བྱེད། དགའ་མགུར་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ། ། རྩེ་བར་བྱེད། དགའ་བར་བྱེད། དགའ་མགུར་སྤྱོད་པ་དེའི་བུ་བྱུང་ནས་དེས་དེའི་མིང་ཞིབ་མ་ཞེས་བྱ་བར་ བཏགས་སོ། ། ཡང་རྩེ་བར་བྱེད། དགའ་བར་བྱེད། དགའ་མགུར་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དེའི་བུ་མོ་ཞིག་བྱུང་ནས་དེས་དེའི་མིང་ཞིབ་མ་མོ་ཞེས་བྱ་བར་བཏགས་སོ། ། ཇི་ཙམ་དུས་གཞན་ཞིག་ན་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཕ་བྲམ་ཟེ་དེ་ཆུང་མ་དང་བཅས་ཏེ་དུས་ལ་བབ་བོ། ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཞིབ་མ་ དེ་ཡང་དབེན་པ་ལ་དགའ་བའི་ཕྱིར་སྲིང་མོ་ཁྲིད་ནས་དགོན་པའི་ནགས་སུ་སོང་སྟེ་འདུག་གོ། ། གང་གི་ཚེ་བུ་མོ་ཞིབ་མ་མོ་ཆེན་མོར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ན་ཉོན་མོངས་པ་དག་གིས་གནོད་པར་གྱུར་ནས་དེས་སྨྲས་པ།
EN
“Gentlemen, the Middle Country is the best of all lands, abounding in rice, sugar cane, cattle, and buffalo, thronging with hundreds of honest women and filled with upstanding men, devoid of foreign savages, and guided by learned men. The river Gaṅgā, bountiful, meritorious, auspicious, and clean, flows through this famed land, irrigating both shores. At one point, where sages are known to gather, the river flows through eighteen bends. There, sages seek to bodily rise to the heavens through their practice of austerities.”
BO
མིང་པོ་བདག་ནི་དགོན་པའི་སྨན་དག་གིས་འཚོ་བར་མི་ནུས་ཀྱིས་བདག་ཅག་གྲོང་ མཐར་འདོང་ངོ་། ། དེས་སྲིང་མོ་ཁྲིད་དེ་གྲོང་མཐར་སོང་ནས་དེ་གཉིས་ཅིག་ཅར་ཁྱིམ་གཅིག་ཏུ་སློང་མོ་ལ་ཞུགས་པ་དང་བྲམ་ཟེ་ནང་ན་འདུག་པས་བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པའི་ཚིག་བརྗོད་པ་ཐོས་སོ། ། ཐོས་ནས་དེ་ཕྱིར་བྱུང་སྟེ་སྨྲས་པ། ཅི་དྲང་སྲོང་ཡང་ཆུང་མ་དང་ལྷན་ཅིག་ཡོངས་སུ་རྒྱུའམ། དེས་སྨྲས་པ། འདི་ནི་ཁོ་བོའི་ཆུང་མ་མ་ཡིན་གྱི། འདི་ནི་ཁོ་བོའི་སྲིང་མོ་ཡིན་ནོ། ། ཅི་འགའ་ཞིག་ལ་བྱིན་ནམ། དེས་སྨྲས་པ། མ་བྱིན་ནོ། ། གལ་ཏེ་མ་བྱིན་ན་འདི་ཁོ་བོའི་ཆུང་མར་བྱིན་ཅིག ། དེས་སྨྲས་པ། འདིས་ནི་སྡིག་པ་ཅན་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་དེ་སྤངས་སོ། ། ཞིབ་ མ་མོས་སྨྲས་པ། མིང་པོ་བདག་ནི་དགོན་པའི་སྨན་དག་གིས་འཚོ་བར་མི་ནུས་ཀྱིས་བདག་ཅག་གྲོང་མཐར་འདོང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་པ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། འདི་ལྟར་བདག་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དག་གིས་གནོད་པར་གྱུར་ཏོ། ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཁྱོད་ཉིད་ཤེས་སོ། ། བྲམ་ཟེ་དེས་དེ་དཔལ་གྱི་འབྱོར་ པ་ཆེན་པོས་བག་མར་བླངས་སོ། ། ཞིབ་མ་མོས་སྨྲས་པ་མིང་པོ་ཚུར་ཤོག་དང་ལྷན་ཅིག་འཁོད་དོ། ། དེས་སྨྲས་པ།
EN
“Young brahmin, having met you, we have another question. Do you have men counted as learned in the Middle Country?”
BO
ཁོ་བོ་ནི་འདོད་པ་དག་དོན་དུ་མི་གཉེར་བས་ཁོ་བོ་དགོན་པར་འགྲོའོ། ། མིང་པོ་གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཇི་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་{ཆུང་ཟད་,ཅུང་ཟད་}ཐོབ་ན་བདག་ལ་རྗོད་ཅིག ། ཞིབ་ མ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སོང་སྟེ་མཁན་པོ་མེད་པ་དང་སློབ་དཔོན་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་སུམ་བཅུ་རྩ་བདུན་བསྐྱེད་ནས་རང་བྱང་ཆུབ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་སོ། ། དེས་བསམས་པ། བདག་གིས་སྲིང་མོ་དེ་ལ་ཁས་བླངས་པས་སོང་སྟེ་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱའོ་སྙམ་མོ། ། བདག་ ཉིད་ཆེན་པོ་དེ་དག་ནི་ལུས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་གྱི་ཚིག་གིས་མི་སྟོན་པས་དེ་དེ་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་དེས་ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་འདབ་མ་བརྐྱང་བ་ལྟར་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་མངོན་པར་འཕགས་ནས་འབར་བ་དང་། གསལ་བ་དང་། ཆར་འབེབས་པ་དང་། གློག་འབྱིན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་དག་བྱ་བར་ བརྩམས་སོ། ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་མྱུར་དུ་སེམས་གཏོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཞིབ་མ་མོས་ཤིང་ལྗོན་པ་རྩ་བ་ནས་བཅད་པ་བཞིན་དུ་རང་སངས་རྒྱས་དེའི་རྐང་པ་གཉིས་ལ་གཏུགས་ནས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་འདི་ལྟ་བུ་བརྙེས་སམ། ཐོབ་བོ། ། འཕགས་པ་ཁྱོད་ནི་བསོད་སྙོམས་བཞེས་པ་ལགས་ལ།
EN
“Gentlemen, from the first did I not say, ‘Gentlemen, the Middle Country is filled with upstanding men, devoid of foreign savages, and guided by learned men’?”
BO
བདག་ནི་བསོད་ནམས་འཚལ་བ་ལགས་པས་འདི་ཉིད་དུ་བཞུགས་ཤིག་དང་། བདག་གིས་ཁྱོད་ལ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་མཁོ་བ་བསྟབ་པར་བགྱིའོ། ། སྲིང་མོ་ཇེ་ཁྱིམ་ཐབ་ལ་དྲིས་ཤིག ། དེ་ཁྱིམ་ཐབ་ཀྱི་གན་དུ་སོང་སྟེ་སྨྲས་པ། རྗེའི་སྲས་བདག་གི་མིང་པོ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་བརྟུལ་ཞུགས་གྲུབ་པ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོར་གྱུར་གྱིས་གནང་བར་མཛོད་ཅིག་དང་། བདག་གིས་དེ་ལ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་མཁོ་བ་བསྟབ་པར་བགྱིའོ། ། དེས་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་རབ་ཏུ་མ་བྱུང་ན་ཡང་མི་འདོད་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ བརྟུལ་ཞུགས་གྲུབ་པ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོར་གྱུར་ན་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཀྱིས་སོང་ལ་ཅི་བདེར་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་མཁོ་བ་སྟོབས་ཤིག ། དེས་རང་སངས་རྒྱས་དེ་ལ་ཟླ་བ་གསུམ་དུ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་མཁོ་བ་བསྟབས་ནས་རས་ཡུག་ཆེན་ཆེན་པོ་ལ་འོས་པ་བསྐོན་ཏེ་ཁབ་དང་། གྲི་དང་། སྐུད་པ་ཡང་ཕུལ་ལོ། ། དེས་རས་ཡུག་ཆེན་དང་། གྲི་དང་། ཁབ་དང་། སྐུད་པ་དེ་བླངས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་མདུན་དུ་དྲ་བར་བརྩམས་པ་དང་གྲི་དེ་རྣོ་བ་རྣོ་བར་གཅོད་ནས་ཞིབ་མ་མོས་དེའི་རྐང་པ་གཉིས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་སྨོན་ལམ་འདི་སྐད་ཅེས།
EN
“Young brahmin, you did say that. Young brahmin, are there any in the Middle Country like our preceptor, a bull among teachers?”
BO
ཇི་ལྟར་གྲི་འདི་རྣོ་བ་རྣོ་བར་གཅོད་ པ་དེ་ལྟར་བདག་ཀྱང་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདིས་ཤེས་རབ་རྣོ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བཏབ་བོ། ། རང་སངས་རྒྱས་དེས་ཁབ་ཀྱིས་དབུག་པར་བརྩམས་པ་དང་ཁབ་དེ་ཟབ་མོ་ཟབ་མོར་འབིགས་ནས་ཞིབ་མ་མོ་དེས་དེའི་རྐང་པ་གཉིས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་སྨོན་ལམ་འདི་སྐད་ཅེས། ཇི་ལྟར་ཁབ་འདི་ཟབ་ མོ་ཟབ་མོར་འབིགས་པ་དེ་ལྟར་བདག་ཀྱང་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདིས་ཤེས་རབ་ཟབ་མོར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བཏབ་བོ། ། རང་སངས་རྒྱས་དེས་སྐུད་པས་དྲུབ་པར་བརྩམས་པ་དང་སྐུད་པ་དེ་ཐལ་བྱུང་ཐལ་བྱུང་དུ་འགྲོ་ནས་ཞིབ་མ་མོ་དེས་དེའི་རྐང་པ་གཉིས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་སྨོན་ལམ་འདི་སྐད་ཅེས། ཇི་ལྟར་ སྐུད་པ་འདི་ཐལ་བྱུང་ཐལ་བྱུང་དུ་འགྲོ་བ་དེ་ལྟར་བདག་ཀྱང་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདིས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཅན་དུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བཏབ་བོ། ། དགེ་སློང་དག་དེ་ལ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྲམ་ཟེའི་བུ་མོ་ཞིབ་མ་མོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དགེ་སློང་ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེས་རང་སངས་རྒྱས་ལ་ མཆོད་པ་བྱས་ནས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་གང་ཡིན་པའི་ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ད་ལྟར་ཤེས་རབ་རྣོ་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཟབ་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཅན་དུ་གྱུར་ཏོ། །
EN
“Gentlemen, in the Middle Country, the teachers are such that our teacher could not even look them in the face, so eloquently do they speak, so wise are they.”
BO
དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟར་ན་ལས་གཅིག་ཏུ་གནག་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་གནག་པ་ཡིན་ ལ། ལས་གཅིག་ཏུ་དཀར་བ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་གཅིག་ཏུ་དཀར་བ་ཡིན། ལས་འདྲེན་མ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་འདྲེན་མ་ཡིན་ནོ། ། དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟ་བས་ན་ལས་གཅིག་ཏུ་གནག་པ་རྣམས་དང་འདྲེན་མ་རྣམས་སྤངས་ཏེ། ལས་གཅིག་ཏུ་དཀར་བ་རྣམས་ལ་ བརྩལ་བར་བྱ་སྟེ། དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། ། ཡང་དགེ་སློང་རྣམས་ཐེ་ཙོམ་སྐྱེས་ནས་ཐེ་ཙོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུས་པ། བཙུན་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ལས་ཅི་ཞིག་བགྱིས་ན་ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ཁྱིམ་ཧ་ཅང་ཕྱུག་ པར་ཡང་མ་སྐྱེས། ཁྱིམ་ཧ་ཅང་དབུལ་བར་ཡང་མ་སྐྱེས། ཁྱིམ་འབྲིང་པོར་སྐྱེས་ཤིང་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་མང་བར་གྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་ཤཱ་རིའི་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ལས་ཚོགས་རྙེད་པ། རྐྱེན་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ། འོད་པ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་གནས་ པ་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དག་བྱས་ཤིང་བསགས་པས། ཤཱ་རིའི་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ལས་བྱས་ཤིང་བསགས་པ་དག་གཞན་སུ་ཞིག་གིས་མྱོང་བར་འགྱུར།
EN
On hearing the young brahmin speak so highly of the Middle Country, they were moved by the desire to visit it. The young brahmins then went off to collect wood for use in fire pūjas. Bearing their loads of wood, they came to the house in which the teacher of brahmins lived. On arriving, they set their loads of wood off to one side, went to him, and said, “Preceptor, please listen. The young brahmin from the Middle Country speaks so highly of it that we are moved by the desire to visit.”
BO
དགེ་སློང་དག་ལས་བྱས་ཤིང་བསགས་པ་དག་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སའི་ཁམས་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་མི་འགྱུར། ཆུའི་ཁམས་ ལ་མི་འགྱུར། མེའི་ཁམས་ལ་མི་འགྱུར། རླུང་གི་ཁམས་ལ་མི་འགྱུར་གྱི། འདི་ལྟར་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་བྱས་ཤིང་བསགས་པ་དག་ནི་ཟིན་པའི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དག་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ལས་རྣམས་བསྐལ་པ་བརྒྱར་ཡང་ནི། ། ཆུད་མི་ཟ་བའང་ ཚོགས་དང་དུས། ། རྙེད་ན་ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་ནི། ། འབྲས་བུ་དག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཉིད། ། དགེ་སློང་དག་སྔོན་བྱུང་བ་རི་བྲགས་ཤིག་ན་རྒྱལ་པོ་ཞིག་འདུག་པ་དེས་རིགས་མཉམ་པ་ལས་ཆུང་མ་བླངས་ནས། དེ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་རྩེ་བར་བྱེད། དགའ་བར་བྱེད། དགའ་མགུར་སྤྱོད་ པར་བྱེད་དོ། ། རྩེ་བར་བྱེད། དགའ་བར་བྱེད། དགའ་མགུར་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དེའི་བུ་བྱུང་ནས་བསྲིངས་ཤིང་བསྐྱེད་དེ་ཆེན་པོར་གྱུར་ཏོ། ། དེས་ཕ་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པས་རྒྱལ་སྲིད་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་མཐོང་ནས་དེས་བསམས་པ། བདག་ཀྱང་ཡབ་འདས་ནས་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་ལ། བདག་གིས་ཀྱང་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པས་རྒྱལ་སྲིད་བྱེད་དུ་བཅུག་ན་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས།
EN
The brahmin Tiṣya said, “Boys, would you visit every place of which you hear? Since you seem to derive so much pleasure from hearing of other countries, I would suggest you not visit those places you hear about.”
BO
དེ་རྒྱལ་པོའི་གན་དུ་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་སྨྲས་པ། ཡབ་གནང་བར་མཛོད་ཅིག་དང་བདག་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་ངོ་། ། རྒྱལ་པོས་ སྨྲས་པ། བུ་གང་གི་དོན་དུ་མཆོད་སྦྱིན་སྦྱིན་པར་བྱེད། སྦྱིན་སྲེག་སྲེག་པར་བྱེད། དཀའ་ཐུབ་ཀྱིས་གདུང་བར་བྱེད་པའི་རྒྱལ་སྲིད་དེ་ཁྱོད་ཀྱི་ལག་མཐིལ་དུ་འོངས་ཤིང་གླང་པོ་ཆེས་འགྲོ་བའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་འབྱུང་ཞེས་སྤྱོས་ཏེ་དེ་ཕས་རབ་ཏུ་འབྱུང་ བར་མ་སྟེར་ཏོ། ། དེ་དུས་གཞན་ཞིག་ན་གླང་པོ་ཆེའི་གཤུལ་དུ་ཞོན་ཏེ་ཕྱིར་བྱུང་བ་དང་། དེས་མི་དབུལ་པོ་ཞིག་ཁར་བ་དང་སློང་ཕོར་ཆག་པ་ཐོགས་ཏེ་སློང་མོ་ལ་རྒྱུ་བ་མཐོང་ངོ་། ། མཐོང་ནས་ཀྱང་རྒྱལ་བུ་དེ་དེའི་གན་དུ་སོང་སྟེ་སྨྲས་པ། ཀྭའེ་ནང་རྗེ་ཁོ་བོ་ནི་འདི་ལྟ་བུའི་ཁྱིམ་དུ་ སྐྱེས་པ་དེས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་མ་ཐོབ་ན་ཁྱོད་ཅིའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་མི་འབྱུང་། དེས་སྨྲས་པ། རྒྱལ་པོའི་སྲས་བདག་ལ་ལྷུང་བཟེད་མ་མཆིས་ཤིང་ཆོས་གོས་མ་མཆིས་ན་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་བགྱི། རྒྱལ་བུས་སྨྲས་པ།
EN
“Preceptor, according to this young brahmin, in the Middle Country the teachers are such that you, our teacher, could not even look them in the face, so eloquently do they speak, so wise are they.”
BO
བཞིན་{བཟངས་,བཟང་}ཚུར་ཤོག་ངས་ཁྱོད་ལ་ལྷུང་བཟེད་དང་ ཆོས་གོས་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་རྒྱལ་བུ་དེས་དེ་ཁྲིད་དེ་སོང་ནས་བསྟི་གནས་ཤིག་ན་དྲང་སྲོང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་འདུག་པ་དེའི་གན་དུ་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་གླང་པོ་ཆེའི་གཤུལ་ནས་བབས་ཏེ་དུལ་བ་དང་བཅས་པས་སྨྲས་པ། ཤེས་ལྡན་རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ཁྱོད་ལས་ རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འདོད་ཀྱིས། འདི་རབ་ཏུ་ཕྱུང་ཤིག་དང་བདག་གིས་འདི་ལ་ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། དྲང་སྲོང་དེས་དེ་རབ་ཏུ་ཕྱུང་ངོ་། ། རྒྱལ་བུ་དེས་དེའི་ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་དག་བཀྲུས་ཤིང་དྲུབས་ཏེ་ཁ་བསྒྱུར་ནས་བྱིན་ཏེ་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་གལ་ཏེ་ ཁྱོད་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཅུང་ཟད་ཐོབ་ན་བདག་ལ་རྗོད་ཅིག ། དེས་རྒྱལ་བུ་དེ་ལ་དེ་ལྟར་བྱའོ་ཞེས་ཁས་བླངས་སོ། ། དེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སོང་སྟེ་མཁན་པོ་མེད་པ་དང་སློབ་དཔོན་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་སུམ་བཅུ་རྩ་བདུན་བསྐྱེད་ནས་རང་བྱང་ཆུབ་མངོན་ སུམ་དུ་བྱས་སོ། ། དེས་བསམས་པ། བདག་གིས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་གང་ཅུང་ཟད་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་རྒྱལ་པོའི་བུ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ།
EN
“My sons, do I say I am the one and only teacher on this earth, that there are no other teachers? After all, since the earth contains many gems, its surface is covered with one beauty after another.”
BO
བདག་གིས་དེ་ལ་ཁས་བླངས་པས་སོང་ལ་དེ་ལ་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱའོ་སྙམ་མོ། ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེ་དག་ནི་ ལུས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་གྱི། ཚིག་གིས་མི་སྟོན་པས་དེ་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་དེས་ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་འདབ་མ་བརྐྱང་བ་ལྟར་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་མངོན་པར་འཕགས་ནས་འབར་བ་དང་། གསལ་བ་དང་། ཆར་འབེབས་པ་དང་། གློག་འབྱིན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་དག་བྱ་བར་བརྩམས་ སོ། ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་མྱུར་དུ་སེམས་གཏོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། རྒྱལ་བུ་དེ་ཤིང་ལྗོན་པ་རྩ་བ་ནས་བཅད་པ་བཞིན་དུ་རང་སངས་རྒྱས་དེའི་རྐང་པ་གཉིས་ལ་གཏུགས་ནས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་ཁྱོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་འདི་ལྟ་བུ་བརྙེས་སམ། ཐོབ་བོ། ། དེས་ བསམས་པ། འཕགས་པ་འདིས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་གང་ཅུང་ཟད་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོབ་པ་ཡིན་ན། འཕགས་པ་འདིས་སྔོན་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་མ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁྱིམ་དེ་ལྟ་བུར་སྐྱེས་པ་ཡིན་ལ། བདག་གིས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་མ་ ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁྱིམ་འདི་ལྟ་བུར་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས། དེས་རང་སངས་རྒྱས་དེའི་རྐང་པ་གཉིས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་སྨོན་ལམ་འདི་སྐད་ཅེས། དགེ་བའི་རྩ་བ་འདི་ཡིས་བདག །
EN
“We will see that country yet, Preceptor, if only for a short while. We will bathe on the banks of the river, we will serve the bull among teachers, we will defeat opponents, and we will make a name for ourselves and find our fortune, too. We will go to the Middle Country.”
BO
ཧ་ཅང་ཕྱུག་པའི་ཁྱིམ་དང་ནི། ། དབུལ་བོའི་ཁྱིམ་དུ་མི་སྐྱེ་བར། ། བར་མའི་ཁྱིམ་ དུ་སྐྱེ་འགྱུར་ཞིང་། ། རྟག་པར་རབ་འབྱུང་མང་བར་ཤོག ། ཅེས་བཏབ་བོ། ། དགེ་སློང་དག་དེ་ལ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་བུ་དེ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དགེ་སློང་ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེས་རང་སངས་རྒྱས་ལ་མཆོད་པ་བྱས་ནས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་གང་ཡིན་པའི་ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་ པས་ད་ལྟར་ཁྱིམ་ཧ་ཅང་ཕྱུག་པར་ཡང་མ་སྐྱེས། ཁྱིམ་ཧ་ཅང་དབུལ་བར་ཡང་མ་སྐྱེས་བར་ཁྱིམ་འབྲིང་པོར་སྐྱེས་ཤིང་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་མང་བར་གྱུར་ཏོ། ། དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟར་ན་ལས་གཅིག་ཏུ་གནག་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་གནག་པ་ཡིན་ལ། ལས་གཅིག་ཏུ་ དཀར་བ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་གཅིག་ཏུ་དཀར་བ་ཡིན། ལས་འདྲེན་མ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་འདྲེན་མ་ཡིན་ནོ། ། དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟ་བས་ན་ལས་གཅིག་ཏུ་གནག་པ་རྣམས་དང་འདྲེན་མ་རྣམས་སྤངས་ཏེ། ལས་གཅིག་ཏུ་དཀར་བ་རྣམས་ལ་བརྩལ་བར་བྱ་སྟེ། དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། ། ཡང་དགེ་སློང་རྣམས་ཐེ་ཙོམ་སྐྱེས་ནས་ཐེ་ཙོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུས་པ།
EN
As the brahmin was attached to his students and his circle of students was small, he said to the young brahmins, “In that case, my sons, let us gather our hides, bast robes, staffs, water jugs, ladles, and bowls and go to the Middle Country.”
BO
བཙུན་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ལས་ཅི་ཞིག་བགྱིས་ན། ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དང་། སྤོབས་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བསྟན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ནི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་ཏེ། གང་དུ་སྨོན་ལམ་བཏབ་ཅེ་ན། དགེ་སློང་དག་སྔོན་བྱུང་བ་བསྐལ་པ་བཟང་ པོ་འདི་ཉིད་ལ་སྐྱེ་དགུའི་ཚེ་ལོ་ཉི་ཁྲི་ཐུབ་པ་ན་སྟོན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་གདུལ་བྱའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་ སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འོད་སྲུང་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ། དེ་བཱ་རཱ་ཎ་སཱི་ན་དྲང་སྲོང་སྨྲ་བ་{རི་དགས་,རི་དྭགས་}ཀྱི་ནགས་ན་ཉེ་བར་རྟེན་ཅིང་བཞུགས་སོ། །
EN
Having collected their things, the brahmin set off with the young brahmins for the Middle Country. Along the way, he defeated an opponent in debate, and then bound him to his chariot. He poured ashes from a pot on another’s head. Another steered clear of him like a crow does an archery range. Another received him with parasols, victory banners, and standards. Another made a pledge to become his student. As he went, he vanquished one opponent after another in villages, cities, towns, marketplaces, and hamlets until he reached Rājagṛha.
BO
དེའི་བསྟན་པ་ལ་འདི་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་དགེ་སློང་གང་གིས་དེ་རབ་ཏུ་ཕྱུང་བའི་དགེ་སློང་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་ བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་གིས་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དང་སྤོབས་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ན་འདིས་ཚེ་ཇི་སྲིད་པར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་ན་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་འགའ་ཡང་མ་ཐོབ་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་འཆི་བའི་ཚེ་ སྨོན་ལམ་འདི་སྐད་ཅེས། བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡོན་གནས་བླ་ན་མེད་པ་འོད་སྲུང་ལ་ཚེ་ཇི་སྲིད་པར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་ན་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་འགའ་ཡང་མ་ཐོབ་སྟེ། བདག་གིས་ཚེ་ཇི་སྲིད་པར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ སྤྱད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་གིས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་བླ་མ་ལ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཁྱོད་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་སྐྱེ་དགུའི་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་ཐུབ་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་ སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ།
EN
The brahmin Tiṣya thought, “Why bother pulling off the branches, petals, and leaves while leaving the root? Since all worthy opponents and anyone counted as learned will be close to the king, it is the king I shall see.”
BO
ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་པ་དེའི་བསྟན་པ་ལ་ བདག་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་ཅིང་། ཇི་ལྟར་མཁན་པོ་འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་གིས་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དང་། སྤོབས་པ་ ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ། བདག་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ། ཤཱཀྱའི་སེང་གེ། ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོ་གཙོ་བོ་དེས་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དང་། སྤོབས་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བསྟན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་གདབ་ པར་བརྩམས་པས་སྨོན་ལམ་དེའི་དབང་གིས་ད་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དང་། སྤོབས་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བསྟན་ཏོ། ། ཡང་དགེ་སློང་རྣམས་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་ནས་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ལ་ཞུས་པ། བཙུན་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་ལས་ཇི་ཞིག་བགྱིས་ན་ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ་དང་མཐུ་ཆེ་བར་གྱུར།
EN
In time the brahmin Tiṣya went to see King Bimbisāra. On arriving, he wished the king success and long life, took a place off to one side, and addressed him: “Your Majesty, from my guru I have received a few teachings. And so I seek to settle a matter in debate with an opponent in Your Majesty’s presence.”
BO
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ལས་ཚོགས་རྙེད་པ། རྐྱེན་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ། འོད་པ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་གནས་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དག་བྱས་ཤིང་བསགས་པས་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ལས་བྱས་ཤིང་བསགས་པ་དག་གཞན་སུ་ཞིག་གིས་སོ་སོར་མྱོང་བར་འགྱུར། དགེ་སློང་དག་ལས་བྱས་ཤིང་བསགས་པ་དག་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སའི་ཁམས་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་ པར་མི་འགྱུར། ཆུའི་ཁམས་ལ་མི་འགྱུར། མེའི་ཁམས་ལ་མི་འགྱུར། རླུང་གི་ཁམས་ལ་མི་འགྱུར་གྱི། འདི་ལྟར་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་བྱས་ཤིང་བསགས་པ་དག་ནི་ཟིན་པའི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དག་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ལས་རྣམས་བསྐལ་པ་བརྒྱར་ ཡང་ནི། ། ཆུད་མི་ཟ་བའང་ཚོགས་དང་དུས། ། རྙེད་ན་ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་ནི། ། འབྲས་བུ་དག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཉིད། ། དགེ་སློང་དག་སྔོན་བྱུང་བ་གྲོང་ཁྱེར་བཱ་རཱ་ཎ་སཱི་ནས་ཧ་ཅང་ཐག་མི་རིང་བའི་བསྟི་གནས་ཤིག་ན་དྲང་སྲོང་བྱམས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན། སྙིང་རྗེ་དང་ ལྡན་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པ་ཞིག་འདུག་གོ། །
EN
The king asked the ministers, “Gentlemen, where is Preceptor Māṭhara?”
BO
ཇི་ཙམ་ན་མི་དབུལ་པོ་ཞིག་ཤིང་ཁུར་ཐོགས་ཏེ་བསྟི་གནས་དེར་སོང་ནས་ཤིང་ཁུར་ཕོག་སྟེ་ངལ་སོ་ཞིང་འདུག་པ་དྲང་སྲོང་དེས་མཐོང་ནས། དེ་དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེས་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་འདི་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་ཉེས་པས་མིར་སྐྱེས་ ཀྱང་ཚེགས་ཆེན་པོས་འཚོ་བ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཀྱིས། བདག་གིས་འདི་རབ་ཏུ་འབྱུང་ངོ་སྙམ་ནས་སྨྲས་པ། བུ་ཁྱོད་སུ་ཞིག་ཡིན། དེས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་བདག་ནི་མི་དབུལ་པོ་ཤིང་གིས་འཚོ་བ་སྦྱོར་བ་ཞིག་ལགས་སོ། ། དྲང་སྲོང་གིས་སྨྲས་པ། བུ་འོ་ན་ཁྱོད་ཅིའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་མི་ འབྱུང་། དེས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་བདག་ནི་མི་དབུལ་པོ་ཞིག་སྟེ་ཤིང་བཙོངས་ཤིང་བཙོངས་ནས་ཚེགས་ཆེན་པོས་འཚོ་བ་སྐྱོང་བར་བགྱིད་པ་ལགས་ན། སུ་ཞིག་གིས་བདག་རབ་ཏུ་འབྱིན་པར་འགྱུར། དེ་ནས་དྲང་སྲོང་དེ་བྱམས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་སྙིང་ རྗེ་སྐྱེས་ནས་དེས་དེ་ལ་སྨྲས་པ། བུ་ཁྱོད་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འདོད་དམ། དེས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་བདག་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འཚལ་གྱིས་ཐུགས་བརྩེ་བའི་སླད་དུ་བདག་རབ་ཏུ་དབྱུང་དུ་གསོལ། དྲང་སྲོང་དེས་དེ་རབ་ཏུ་ཕྱུང་ནས་ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་དག་ཀྱང་བཀྲུས་ཤིང་ཁ་ བསྒྱུར་ཏེ་བྱིན་ནས་སྨྲས་པ།
EN
“In Nālada, Your Majesty.”
BO
བཞིན་{བཟངས་,བཟང་}གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཅུང་ཟད་ཐོབ་ན་ཁོ་བོ་ལ་རྗོད་ཅིག ། དེས་དེ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་བགྱིའོ་ཞེས་ཁས་བླངས་སོ། ། དེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སོང་ནས་མཁན་པོ་མེད་པ་དང་སློབ་དཔོན་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་ པའི་ཆོས་སུམ་བཅུ་རྩ་བདུན་བསྐྱེད་ནས་རང་བྱང་ཆུབ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་སོ། ། དེས་བསམས་པ། བདག་གིས་དྲང་སྲོང་དེ་ལ་ཁས་བླངས་པས་སོང་ལ་དེ་ལ་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱའོ་སྙམ་མོ། ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེ་དག་ནི་ལུས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་གྱི་ཚིག་གིས་མི་སྟོན་པས་དེ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་སྙིང་བརྩེ་ བའི་ཕྱིར་དེས་ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་འདབ་མ་བརྐྱང་བ་ལྟར་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་མངོན་པར་འཕགས་ནས་འབར་བ་དང་། གསལ་བ་དང་། ཆར་འབེབས་པ་དང་། གློག་འབྱིན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་དག་བྱ་བར་བརྩམས་སོ། ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་མྱུར་དུ་སེམས་གཏོད་པར་བྱེད་ པ་ཡིན་པས་དྲང་སྲོང་དེ་ཤིང་ལྗོན་པ་རྩ་བ་ནས་བཅད་པ་བཞིན་དུ་རང་སངས་རྒྱས་དེའི་རྐང་པ་གཉིས་ལ་གཏུགས་ནས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་འདི་ལྟ་བུ་བརྙེས་སམ། ཐོབ་བོ། ། དེས་བསམས་པ།
EN
“Summon Preceptor Māṭhara.”
BO
འཕགས་པ་འདིས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཅུང་ཟད་ཐོབ་ པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས། དེས་རང་སངས་རྒྱས་དེའི་རྐང་པ་གཉིས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་སྨོན་ལམ་འདི་སྐད་ཅེས། འདི་ལྟར་འཕགས་པ་འདི་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ་དང་མཐུ་ཆེ་བ་དེ་བཞིན་དུ། བདག་ཀྱང་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདིས་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ་ དང་མཐུ་ཆེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བཏབ་བོ། ། དགེ་སློང་དག་དེ་ལ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དགེ་སློང་མཽད་གལ་གྱི་བུ་འདི་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེས་རང་སངས་རྒྱས་ལ་མཆོད་པ་བྱས་ནས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ད་ལྟར་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ་ དང་མཐུ་ཆེ་བར་གྱུར་ཏོ། ། དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟར་ན་ལས་གཅིག་ཏུ་གནག་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་གནག་པ་ཡིན་ལ། ལས་གཅིག་ཏུ་དཀར་བ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་གཅིག་ཏུ་དཀར་བ་ཡིན། ལས་འདྲེན་མ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་འདྲེན་མ་ཡིན་ ནོ། ། དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟ་བས་ན་ལས་གཅིག་ཏུ་གནག་པ་རྣམས་དང་འདྲེན་མ་རྣམས་སྤངས་ཏེ། ལས་གཅིག་ཏུ་དཀར་བ་རྣམས་ལ་བརྩལ་བར་བྱ་སྟེ། དགེ་སློང་དག་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། ། ། ། འདུལ་བ་གཞི།
EN
“As you wish, Your Majesty.”
BO
བམ་པོ་ལྔ་པ། དགེ་སློང་རྣམས་ ཐེ་ཙོམ་སྐྱེས་ནས། ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུས་པ། བཙུན་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་ལས་ཅི་ཞིག་བགྱིས་ན། ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དང་། མཐུ་ཆེན་པོ་ དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བསྟན། དེ་ནི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་ཏེ། གང་དུ་སྨོན་ལམ་བཏབ་ཅེ་ན། དགེ་སློང་དག་སྔོན་བྱུང་བ་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདི་ཉིད་ལ་སྐྱེ་དགུའི་ཚེ་ལོ་ཉི་ཁྲི་ཐུབ་པ་ན་སྟོན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་ རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་གདུལ་བྱའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འོད་སྲུང་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ། དེ་བཱ་རཱ་ ཎ་སཱི་ན་དྲང་སྲོང་སྨྲ་བ་{རི་དགས་,རི་དྭགས་}ཀྱི་ནགས་ན་ཉེ་བར་རྟེན་ཅིང་བཞུགས་སོ། །
EN
On receiving the summons, Māṭhara went to see King Bimbisāra. On arrival, he wished the king success and long life then took a place off to one side.
BO
དེའི་བསྟན་པ་ལ་འདི་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་དགེ་སློང་གང་གིས་དེ་རབ་ཏུ་ཕྱུང་བའི་དགེ་སློང་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་གིས་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་ལྡན་པ་རྣམས་ དང་། མཐུ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ན་འདིས་ཚེ་ཇི་སྲིད་པར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་ན་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་འགའ་ཡང་མ་ཐོབ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་འཆི་བའི་ཚེ་སྨོན་ལམ་འདི་སྐད་ཅེས། བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དག་པར་ རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡོན་གནས་བླ་ན་མེད་པ་འོད་སྲུང་ལ་ཚེ་ཇི་སྲིད་པར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་ན་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་འགའ་ཡང་མ་ཐོབ་སྟེ། བདག་གིས་ཚེ་ཇི་སྲིད་པར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དག་པར་ རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་གིས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་བླ་མ་ལ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཁྱོད་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་སྐྱེས་དགུའི་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་ཐུབ་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་ རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་གདུལ་བྱའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ།
EN
The ministers said, “This is the preceptor, Your Majesty.”
BO
ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་པ་དེའི་བསྟན་པ་ལ་བདག་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ མངོན་དུ་བྱེད་ཅིང་། ཇི་ལྟར་མཁན་པོ་འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་གིས་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དང་། མཐུ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ། བདག་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ། ཤཱཀྱའི་སེང་གེ། ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོ་གཙོ་བོ་དེས་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དང་། མཐུ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བསྟན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་གདབ་པར་བརྩམས་པས་སྨོན་ལམ་དེའི་དབང་གིས་ད་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་ པོ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དང་། མཐུ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བསྟན་ཏོ། ། ཡང་དགེ་སློང་རྣམས་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་ནས་ཐེ་ཙོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུས་པ། བཙུན་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་སྟོད་{རིངས་ཀྱིས་,རིང་གིས་}ལས་ཇི་ཞིག་བགྱིས་ན།
EN
The king greeted him with words of welcome and asked, “Preceptor, can you settle a matter in debate in my presence with this brahmin Tiṣya?”
BO
ལས་དེའི་ རྣམ་པར་སྨིན་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བསྟན། དེ་ནི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་ཏེ། གང་དུ་སྨོན་ལམ་བཏབ་ཅེ་ན། དགེ་སློང་དག་སྔོན་བྱུང་བ་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདི་ཉིད་ལ་སྐྱེ་དགུའི་ཚེ་ལོ་ཉི་ཁྲི་ཐུབ་པ་ན་སྟོན་པ་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་གདུལ་བྱའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འོད་སྲུང་ ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ། དེ་བཱ་རཱ་ཎ་སཱི་ན་དྲང་སྲོང་སྨྲ་བ་{རི་དགས་,རི་དྭགས་}ཀྱི་ནགས་ན་ཉེ་བར་རྟེན་ཅིང་བཞུགས་སོ། ། དེའི་བསྟན་པ་ལ་འདི་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་དགེ་སློང་གང་གིས་དེ་རབ་ཏུ་ཕྱུང་བའི་དགེ་སློང་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་གིས་ སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ན་འདིས་ཚེ་ཇི་སྲིད་པར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་ན་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་འགའ་ཡང་མ་ཐོབ་ནས།
EN
“I, as a capable man, shall do as the king pleases,” replied Māṭhara.
BO
དེའི་འོག་ཏུ་འཆི་བའི་ཚེ་སྨོན་ལམ་འདི་སྐད་ཅེས་བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་ དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡོན་གནས་བླ་ན་མེད་པ་འོད་སྲུང་ལ་ཚེ་ཇི་སྲིད་པར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་ན་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་འགའ་ཡང་མ་ཐོབ་སྟེ། བདག་གིས་ཚེ་ཇི་སྲིད་པར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་གིས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་བླ་མ་ལ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཁྱོད་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་སྐྱེ་དགུའི་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་ཐུབ་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་ གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་གདུལ་བྱའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་པ་དེའི་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་ཅིང་།
EN
The king ordered the ministers, “Gentlemen, prepare the debate arena and assign the disputants their roles.”
BO
ཇི་ལྟར་མཁན་པོ་འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་གིས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ། བདག་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ ཐུབ་པ། ཤཱཀྱའི་སེང་གེ ། ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོ་གཙོ་བོ་དེས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བསྟན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་གདབ་པར་བརྩམས་པས་སྨོན་ལམ་དེའི་དབང་གིས་ད་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་ བསྟན་ཏོ། ། དེའི་ཚེ་ན་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོར་འགྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་ཚུར་ཤོག་ཅེས་བྱ་བས་རབ་ཏུ་འབྱིན་པར་མཛད་ཅིང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་མཛད་པས་འགའ་ ཞིག་གི་གན་དུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འདོད་པ་འོངས་པ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་ཚུར་ཤོག་ཅེས་བྱ་བས་རབ་ཏུ་འབྱིན་པར་མཛད་ཅིང་། དགེ་སློང་ཚུར་ཤོག་ཅེས་བྱ་བས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་མཛད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས། དེས་དེ་ཁྲིད་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་ འགྲོའོ། །
EN
The ministers prepared the debate arena and assigned the disputants their roles. The ministers then prostrated at the king’s feet and asked, “Your Majesty, who would you have defend a position first?”
BO
དགེ་སློང་ཞིག་གི་གན་དུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འདོད་པ་ཞིག་འོངས་པ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་ཚུར་ཤོག་ཅེས་བྱ་བས་རབ་ཏུ་འབྱིན་པར་མཛད་ཅིང་། དགེ་སློང་ཚུར་ཤོག་ཅེས་བྱ་བས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་མཛད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས། དེས་ད་ཁྲིད་དེ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་བ་དང་། དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་མ་ཕྱིན་པ་ཁོ་ནར་བར་མ་དོར་རྒྱུན་ཆད་ཅིང་ཤི་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་དེའི་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་། བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོར་འགྱུར་བའི་བར་ ཆད་དུ་གྱུར་པའི་སྐབས་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགོངས་པ། ཀྱེ་མ་ངའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཐག་རིང་པོ་དང་ཆེས་རིང་པོ་ནས་འོང་བ་རྣམས་ངལ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེང་ནས་དགེ་འདུན་ གྱིས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བ་དང་། དགེ་འདུན་གྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ་བར་གནང་ངོ་། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་འདུན་གྱིས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ་བ་དང་། དགེ་འདུན་གྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ནས། དེ་དག་གིས་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ་བ་ དང་།
EN
“The brahmin Tiṣya is a visitor so have him defend a position first.”
BO
ཇི་ལྟར་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ་བ་མི་ཤེས་པའི་སྐབས་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འགའ་ཞིག་གི་གན་དུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འདོད་པ་འོངས་ན། དེས་དེ་གཟུང་བར་བྱ་ཞིང་བཟུང་ནས་དགེ་ འདུན་ཐམས་ཅད་འདུས་པ་ན་ཆ་ལུགས་འདི་བཞིན་བྱས་ཤིང་རྒན་རིམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་དུ་བཅུག་སྟེ། ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་ཙོག་ཙོག་པོར་འདུག་ཏུ་བཅུག་སྟེ། ལན་གསུམ་གསོལ་བ་འདེབས་སུ་བཅུག་ནས་དགེ་སློང་གཅིག་གིས་གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་ཅིག་ཅར་རབ་ ཏུ་འབྱུང་བ་དང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། དེས་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་དགེ་འདུན་ལས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་། བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོར་གསོལ་ན། ཐུགས་བརྩེ་བ་ཅན་དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐུགས་བརྩེ་བའི་སླད་དུ་བདག་རབ་ཏུ་དབྱུང་དུ་གསོལ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་མཛད་དུ་གསོལ། དེ་བཞིན་དུ་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས། དེའི་འོག་ཏུ་དགེ་སློང་གཅིག་གིས་གསོལ་བ་བྱས་ཏེ་ ལས་བྱའོ། ། འདི་ལྟར་བྱས་ཏེ་འདུག་ལ་འདི་སྐད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།
EN
“Your Majesty,” said he brahmin Tiṣya, “as the brahmin Māṭhara is the elder, I ask that you have him defend a position first.”
BO
དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་དགེ་འདུན་ལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་གསོལ་ན། གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་གྱི་དུས་ལ་བབ་ཅིང་བཟོད་ན་ དགེ་འདུན་གྱིས་གནང་བར་མཛོད་ཅིག་དང་། དགེ་འདུན་གྱིས་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་རབ་ཏུ་འབྱིན་ཏོ། ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་མཛད་དོ། ། འདི་ནི་གསོལ་བའོ། ། ལས་ནི་འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་དགེ་འདུན་ལས་ རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་གསོལ་ཏེ། དེའི་སླད་དུ་དགེ་འདུན་གྱིས་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་རབ་ཏུ་དབྱུང་བ་དང་། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་མཛད་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་དག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་རབ་ཏུ་དབྱུང་བ་དང་། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་ མཛད་པར་བཟོད་པ་དེ་དག་ནི་ཅང་མ་གསུང་ཤིག ། གང་དག་མི་བཟོད་པ་དེ་དག་ནི་གསུང་ཤིག ། འདི་ནི་ལས་བརྗོད་པ་དང་པོ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས། དགེ་འདུན་གྱིས་བཟོད་ཅིང་གནང་ནས་དགེ་འདུན་གྱིས་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་རབ་ཏུ་ཕྱུང་བ་དང་བསྙེན་ པར་རྫོགས་པར་མཛད་ལགས་ཏེ།
EN
The brahmin Māṭhara thought, “This brahmin Tiṣya is clearly acquainted with new treatises so I cannot debate him on them. I shall focus on an old text.” And with that he recited five hundred lines.
BO
འདི་ལྟར་ཅང་མི་གསུང་བས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་འཛིན་ཏོ། ། དེ་ནི་སྔོན་གྱི་ཆོ་གའོ། ། དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དག་མཁན་པོ་མེད་པ་དང་། སློབ་དཔོན་མེད་པས་ལེགས་པར་མ་སྦྱངས་པ་དང་། ལེགས་པར་མ་བགོས་པ་དང་། སྒྲ་ མཐོན་པོ་དང་། སྒྲ་ཆེན་པོ་དང་། རྒོད་བག་གི་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་བྲམ་ཟེ་དང་ཁྱིམ་བདག་གི་ཁྱིམ་དག་ཏུ་འདོང་ཞིང་དེ་དག་དེར་ཟས་སློང་བར་བྱེད། ཟས་སློང་དུ་འཇུག་པར་བྱེད། སྲན་ཚོད་སློང་བར་བྱེད། སྲན་ཚོད་སློང་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་ཅིང་བསྟན་པ་དང་འགལ་བ་གཞན་དག་ ཀྱང་བྱེད་ནས། གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་དག་ཤེས་ལྡན་དག་ཤཱཀྱའི་བུའི་དགེ་སྦྱོང་འདི་དག་ནི་མཁན་པོ་མེད་པ་དང་། སློབ་དཔོན་མེད་པས་ལེགས་པར་མ་སྦྱངས་པ་དང་། ལེགས་པར་མ་བགོས་པ་དང་། སྒྲ་མཐོན་པོ་དང་། སྒྲ་ཆེན་པོ་དང་། རྒོད་བག་གི་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་ བྲམ་ཟེ་དང་ཁྱིམ་བདག་གི་ཁྱིམ་དག་ཏུ་འདོང་ཞིང་དེ་དག་དེར་ཟས་སློང་བར་བྱེད། ཟས་སློང་དུ་འཇུག་པར་བྱེད། སྲན་ཚོད་སློང་བར་བྱེད། སྲན་ཚོད་སློང་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་དེ། དགེ་སྦྱོང་མགོ་རེག་འདི་དག་ལ་སུ་ཞིག་བསོད་སྙོམས་སྦྱིན་པ་དང་། བྱ་བར་སེམས་ཞེས་ སྨོད་པར་བྱེད། ཕྱར་ཀ་གཏོང་བར་བྱེད།
EN
The brahmin Tiṣya repeated them and then declared, “This position of yours is devoid of logic. It is inconsistent and incoherent.” The other brahmin remained silent as Tiṣya pointed out the text’s flaws.
BO
ཁ་ཟེར་བར་བྱེད་དོ། ། དགེ་སློང་ནད་པ་ཞིག་ཀྱང་ནད་གཡོག་དང་བྲལ་བས་ཤི་བར་གྱུར་པའི་སྐབས་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགོངས་པ། ངས་ཉན་ཐོས་རྣམས་གཅིག་ གིས་གཅིག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་དང་། ནད་པ་རྣམས་ལ་རིམ་གྲོ་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་དག་གནང་བར་བྱའོ་སྙམ་ནས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ལྟ་བས་ན་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་དག་གིས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ་བ་དང་། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ་བར་གནང་ངོ་། ། བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་དག་གིས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ནས། དེ་དག་གིས་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་དུ་ཡོད་མི་ཤེས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སློབ་དཔོན་ནི་ལྔ། མཁན་པོ་ནི་གཉིས་སོ། ། སློབ་ དཔོན་ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་ཚུལ་གྱི་སློབ་དཔོན་དང་། གསང་སྟེ་སྟོན་པ་དང་། ལས་བྱེད་པ་དང་། གནས་སྦྱིན་པའི་སློབ་དཔོན་དང་། ཀློག་པའི་སློབ་དཔོན་ནོ། ། དགེ་ཚུལ་གྱི་སློབ་དཔོན་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། བསླབ་པའི་གཞི་དག་བྱིན་པ་ཡིན་ནོ། ། གསང་སྟེ་སྟོན་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་གསང་སྟེ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །
EN
That Māṭhara had no confidence to respond was damning and among the reasons he was vanquished. The king asked the ministers, “Gentlemen, who won?”
BO
ལས་བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་ལས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། ། གནས་སྦྱིན་པའི་སློབ་དཔོན་གང་ཞེ་ན། གང་གི་དྲུང་དུ་ཞག་གཅིག་ཙམ་ཡང་གནས་པས་འདུག་པ་ཡིན་ནོ། ། ཀློག་པའི་སློབ་དཔོན་གང་ཞེ་ན། གང་ལས་ཚིག་བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཙམ་ཡང་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་ཏེ་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། ། མཁན་པོ་གཉིས་གང་ཞེ་ན། རབ་ཏུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་ དག་གིས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ་ཞིང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ནས། དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ་བ་མི་ཤེས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འགའ་ཞིག་གི་གན་དུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་ བར་འདོད་པ་འོངས་ན་དེས་དེ་ལ་བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དྲིས་ནས་གཟུང་བར་བྱའོ། ། བཟུང་ནས་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། དགེ་བསྙེན་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པས་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། འདི་ལྟར་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། དང་པོར་སྟོན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་དུ་ གཞུག་གོ། །
EN
“The brahmin Tiṣya, Your Majesty.”
BO
དེའི་འོག་ཏུ་སློབ་དཔོན་ལ་ཕྱག་འཚལ་དུ་བཅུག་ནས་མདུན་དུ་ཙོག་ཙོག་པོར་འདུག་ཏུ་བཅུག་སྟེ། ཐལ་མོ་སྦྱོར་དུ་བཅུག་ནས་དེས་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བཙུན་པ་དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་དུས་འདི་ནས་བཟུང་སྟེ། ཇི་སྲིད་ འཚོའི་བར་དུ་རྐང་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་(འཆིའོ,མཆིའོ)། ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། ། ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་(འཆིའོ,མཆིའོ)། ། བདག་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་དགེ་བསྙེན་དུ་བཙུན་པས་ གཟུང་དུ་གསོལ། དེ་བཞིན་དུ་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས། ཚིག་གསུམ་པ་ལ་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཐབས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དགེ་བསྙེན་གྱིས་ལེགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དེ་ནི་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་སྦྱིན་ པའོ། ། དེའི་འོག་ཏུ་བསླབ་པ་བརྗོད་པ་ཁས་བླང་བའི་ཚུལ་གྱིས་བྱའོ། ། འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། སློབ་དཔོན་དགོངས་སུ་གསོལ། ཇི་ལྟར་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་དག་གིས་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་ཏེ་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་སླར་ལོག་པ་དེ་བཞིན་དུ།
EN
“Gentlemen, give the brahmin Tiṣya a victor’s prize.”
BO
བདག་མིང་ འདི་ཞེས་བགྱི་བས་ཀྱང་དུས་འདི་ནས་བཟུང་སྟེ། ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་སླར་ལྡོག་པར་བགྱིའོ། ། ཡན་ལག་དང་པོ་འདིས་བདག་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་དག་གི་བསླབ་པ་ལ་རྗེས་སུ་སློབ་བོ། ། རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་བོ། ། རྗེས་ སུ་བགྱིད་དོ། ། གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་དག་གིས་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང་། {བརྫུན་,རྫུན་}དུ་སྨྲ་བ་དང་། འབྲུའི་ཆང་དང་བཅོས་པའི་ཆང་མྱོས་པར་འགྱུར་བ་བག་མེད་པའི་གནས་སྤངས་ཏེ། འབྲུའི་ཆང་དང་བཅོས་པའི་ཆང་མྱོས་པར་འགྱུར་བ་བག་མེད་པའི་གནས་ལས་སླར་ལོག་པ་དེ་བཞིན་དུ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་ཀྱང་དུས་འདི་ནས་བཟུང་སྟེ། ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང་། {བརྫུན་,རྫུན་}དུ་སྨྲ་བ་དང་། འབྲུའི་ཆང་དང་བཅོས་པའི་ཆང་མྱོས་པར་འགྱུར་བ་བག་མེད་པའི་གནས་སྤངས་ཏེ། འབྲུའི་ཆང་དང་བཅོས་པའི་ཆང་མྱོས་པར་འགྱུར་བ་བག་མེད་པའི་གནས་ལས་སླར་ལྡོག་པར་བགྱིའོ། ། ཡན་ལག་ལྔ་པ་འདིས་བདག་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་དག་གི་བསླབ་པ་ལ་རྗེས་སུ་སློབ་ བོ། །
EN
“Your Majesty,” they replied, “if you give a prize to everyone who wins a debate, before long your lands of Aṅga and Magadha will themselves be victors’ prizes. Therefore make the village of Nālada the standard victor’s prize. Take it from the brahmin Māṭhara and give it to this brahmin. And if any other should best Tiṣya, then award it to the victor.”
BO
རྗེས་སུ་སྒྲུབ་བོ། ། རྗེས་སུ་བགྱིད་དོ། ། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཐབས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དགེ་བསྙེན་གྱིས་ལེགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དགེ་བསྙེན་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་ཆོ་ག་རྫོགས་{སྷོ,སོ}། ། ། ། དེའི་འོག་ཏུ་གང་གིས་དེ་ཞུ་བར་བྱེད་པའི་དགེ་སློང་ ལ་གཏད་པར་བྱའོ། ། ཞུ་བའི་དགེ་སློང་གིས་མཁན་པོ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དྲིས་སམ་ཞེས་དྲི་བར་བྱའོ། ། མ་དྲིས་པར་ཞུ་བར་བྱེད་ན་འགལ་ཚབས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེའི་འོག་ཏུ་ཞུ་བའི་དགེ་སློང་གིས་ཞུ་བར་བྱའོ། ། འདི་ལྟར་ཞུ་བར་བྱ་སྟེ། གནས་མལ་ བཤམ་པ་བྱས་ནས་གཎ་ཌཱི་བརྡུངས་ཏེ་དྲིས་པའི་ཚིག་གིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་བསྒོ་ནས་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་འདུག་ཅིང་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ལའང་རུང་། གནས་ཁང་སོ་སོ་ན་འཁོད་པ་ལའང་རུང་སྟེ། རྒན་རིམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་དུ་བཅུག་ནས་ཙོག་ཙོག་ པོར་འདུག་ཏུ་བཅུག་སྟེ། ཐལ་མོ་སྦྱོར་དུ་བཅུག་ནས་ཞུ་བར་བྱེད་པས་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་མཁན་པོ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་ལས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འཚལ་ཏེ།
EN
“Gentlemen,” said the king, “that is what I shall do.”
BO
ཁྱིམ་པ་ གོས་དཀར་པོ་ཅན་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་མ་བྲེགས་པ་ལས་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འཚལ་ཏེ། མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འཚལ་ཞིང་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བྲེགས་ནས་གོས་ངུར་སྨྲིག་བགོས་ཏེ། ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་དད་པས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་ པར་མཁན་པོ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་ལས་རབ་ཏུ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཡང་བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་དག་གོ་ཞེས་ཁོ་ན་ཉིད་མཆི་ན། ཅི་དེ་རབ་ཏུ་དབྱུང་ངམ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གལ་ཏེ་ཡོངས་སུ་དག་ནའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་དེ་སྐད་བརྗོད་ན་དེ་ལྟ་ན་ལེགས། གལ་ ཏེ་མི་བརྗོད་ན་འགལ་ཚབས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ནི་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འདོད་པ་ཞུ་བའོ། ། ། ། དེའི་འོག་ཏུ་མཁན་པོར་གསོལ་བའོ། ། འདི་ལྟར་གསོལ་བར་བྱ་སྟེ། མཁན་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་དུ་བཅུག་ནས་མདུན་དུ་ཙོག་ཙོག་པོར་འདུག་ཏུ་བཅུག་སྟེ། ཐལ་མོ་ སྦྱོར་དུ་བཅུག་ནས་དེས་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སློབ་དཔོན་དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་སློབ་དཔོན་ལ་མཁན་པོར་གསོལ་གྱིས། སློབ་དཔོན་བདག་གི་མཁན་པོ་མཛད་དུ་གསོལ། སློབ་དཔོན་མཁན་པོས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བགྱིའོ། །
EN
The village was then taken from the brahmin Māṭhara and given to the brahmin Tiṣya. The brahmin Māṭhara thought, “Though I have done much for this king, he has not taken care of me. I shall go elsewhere.”
BO
དེ་བཞིན་ དུ་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས། ཚིག་གསུམ་པ་ལ་མཁན་པོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། མཁན་པོས་ཐབས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འདོད་པས་ལེགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དེ་ནི་མཁན་པོར་གསོལ་བའོ། ། དེའི་འོག་ཏུ་གང་གིས་དེའི་ སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་དག་འབྲེག་པར་བྱེད་པའི་དགེ་སློང་ལ་བཅོལ་བར་བྱའོ། ། དེས་ཐམས་ཅད་འབྲེག་པར་བྱེད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཐམས་ཅད་བྲེག་པར་མི་བྱ་བར་འདི་ལྟར་གཙུག་ཕུད་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་དེའི་འོག་ཏུ་ཅི་གཙུག་ཕུད་བྲེག་གམ་ཞེས་དྲི་བར་ བྱའོ། ། གལ་ཏེ་མི་བྲེག་གོ་ཞེས་ཟེར་ན་འོ་ན་སོང་ཤིག་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་བྲེགས་ཤིག་ཅེས་ཟེར་ན་བྲེག་པར་བྱའོ། ། དེའི་འོག་ཏུ་ཁྲུས་བྱེད་དུ་གཞུག་སྟེ། གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་གྲང་བའི་དུས་ཡིན་ན་ནི་ཆུ་དྲོན་པོས་ཁྲུས་བྱེད་དུ་གཞུག་གོ། ། གལ་ཏེ་ཚ་བའི་དུས་ཡིན་ ན་ནི་ཆུ་གྲང་མོས་ཁྲུས་བྱེད་དུ་གཞུག་གོ། ། དེའི་འོག་ཏུ་མཁན་པོས་ལྷུང་བཟེད་དང་གོས་ངུར་སྨྲིག་དག་སྦྱིན་པར་བྱ་ཞིང་དེས་ཀྱང་རྐང་པ་གཉིས་ལ་གཏུགས་ནས་བླང་བར་བྱའོ། ། དེའི་འོག་ཏུ་མཁན་པོས་བསྐོན་པར་བྱ་ཞིང་མཚན་མེད་པའམ། མཚན་གཉིས་པའམ།
EN
He said to his wife, “Noble lady, though I have done much for this king, he has not taken care of me. I shall go elsewhere. So pack up our household.”
BO
གླེ་འདམས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བརྟག་པར་བྱའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ནས་དགེ་སློང་དག་དེ་སྒྲེན་མོར་ཕྱུང་སྟེ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ན་དེ་ངོ་ཚ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྒྲེན་མོར་ཕྱུང་སྟེ་བརྟག་པར་མི་བྱ་བར་ཤམ་ཐབས་ བསྐོན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་མ་ཚོར་བར་བརྟག་པར་བྱའོ། ། དེ་ནི་དུས་དང་པོར་བྱ་བའོ། ། ། ། དེའི་འོག་ཏུ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་རྩོམ་པས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། འདི་ལྟར་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། དང་པོར་སྟོན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་དུ་གཞུག་གོ། ། དེའི་འོག་ཏུ་མཁན་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་དུ་བཅུག་ནས་མདུན་དུ་ཙོག་ཙོག་པུར་འདུག་ཏུ་བཅུག་སྟེ། ཐལ་མོ་སྦྱོར་དུ་བཅུག་ནས་དེས་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མཁན་པོ་དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་དུས་འདི་ནས་བཟུང་སྟེ་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་རྐང་ གཉིས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། ། ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་ པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ།
EN
With that they began packing up their household. When their relatives heard that the master Preceptor was leaving, they went to see him and asked, “Preceptor, why are you packing up your household?”
BO
ཤཱཀྱའི་སེང་གེ ། ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོ་གཙོ་བོ་དེ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་རྗེས་སུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་སྟེ་ཁྱིམ་པའི་རྟགས་སྤོང་ངོ་། ། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་རྟགས་ཡང་དག་པར་ལེན་ཏོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས། མཁན་པོས་ཐབས་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། རབ་ཏུ་བྱུང་བས་ལེགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དེ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའོ། ། ། ། དེའི་འོག་ཏུ་དགེ་ཚུལ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དགེ་སློང་ལ་གཏད་པར་བྱའོ། ། དེས་ཀྱང་མཁན་པོ་ལ་ཅི་ཡོངས་སུ་དག་གམ་ཞེས་ དྲིས་ནས་ཡོངས་སུ་དག་ན་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། དགེ་ཚུལ་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བས་དགེ་ཚུལ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། འདི་ལྟར་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། དང་པོར་སྟོན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་དུ་གཞུག་གོ། ། དེའི་འོག་ཏུ་སློབ་དཔོན་ལ་ཕྱག་འཚལ་དུ་བཅུག་ནས་མདུན་དུ་ཙོག་ ཙོག་པོར་འདུག་ཏུ་བཅུག་སྟེ། ཐལ་མོ་སྦྱོར་དུ་བཅུག་ནས་དེས་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བཙུན་པ་དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་དུས་འདི་ནས་བཟུང་སྟེ། ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་རྐང་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །
EN
“Gentlemen, though I have done much for this king, he has not taken care of me. Therefore, I shall go elsewhere.”
BO
འདོད་ ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། ། ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། ། བདག་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་དགེ་ཚུལ་དུ་བཙུན་པས་གཟུང་དུ་གསོལ། དེ་བཞིན་དུ་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས། ཚིག་གསུམ་པ་ལ་སློབ་ དཔོན་གྱིས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཐབས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དགེ་ཚུལ་གྱིས་ལེགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དེ་ནི་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་སྦྱིན་པའོ། ། ། ། དེའི་འོག་ཏུ་སློབ་དཔོན་མ་ཡིན་པ་དགེ་སློང་གཞན་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་ གིས་གྲིབ་ཚོད་གཞལ་བར་བྱ་ཞིང་སྐྱེས་བུ་དང་། རྩ་བ་དང་། ཉིན་མཚན་གྱི་ཆ་དང་། དུས་ཚོད་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དེའི་འོག་ཏུ་བསླབ་པ་བརྗོད་པ་ཁས་བླང་བའི་ཚུལ་གྱིས་བྱའོ། ། འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། སློབ་དཔོན་དགོངས་སུ་གསོལ། ཇི་ལྟར་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་ པ་དེ་དག་གིས་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་སླར་ལོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་ཀྱང་དུས་འདི་ནས་བཟུང་སྟེ། ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་སླར་ལྡོག་པར་བགྱིའོ། །
EN
“Preceptor, do not leave for other parts. Remain for a while, at your leisure, in the home of your relatives.”
BO
ཡན་ལག་ དང་པོ་འདིས་བདག་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་དག་གི་བསླབ་པ་ལ་རྗེས་སུ་སློབ་བོ། ། རྗེས་སུ་སྒྲུབ་བོ། ། རྗེས་སུ་བགྱིད་དོ། ། གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་དག་གིས་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། {བརྫུན་,རྫུན་}དུ་སྨྲ་ བ་དང་། འབྲུའི་ཆང་དང་བཅོས་པའི་ཆང་མྱོས་པར་འགྱུར་བ་བག་མེད་པའི་གནས་དང་། གླུ་དང་། གར་དང་། རོལ་མོའི་སྒྲ་དང་། ཕྲེང་བ་དང་། སྤོས་ཉུག་པ་དང་། རྒྱན་དང་ཁ་དོག་འཆང་བ་དང་། ཁྲི་སྟན་མཐོན་པོ་དང་། ཁྲི་སྟན་ཆེན་པོ་དང་། དུས་མ་ཡིན་པའི་ ཟས་དང་། གསེར་དངུལ་ལེན་པ་སྤངས་ཏེ། གསེར་དངུལ་ལེན་པ་ལས་སླར་ལོག་པ་དེ་བཞིན་དུ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་ཀྱང་དུས་འདི་ནས་བཟུང་སྟེ་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། {བརྫུན་,རྫུན་}དུ་སྨྲ་བ་དང་། འབྲུའི་ཆང་དང་ བཅོས་པའི་ཆང་མྱོས་པར་འགྱུར་བ་བག་མེད་པའི་གནས་དང་། གླུ་གར་དང་། རོལ་མོའི་སྒྲ་དང་། ཕྲེང་བ་དང་། སྤོས་ཉུག་པ་དང་། རྒྱན་དང་ཁ་དོག་འཆང་བ་དང་། ཁྲི་སྟན་མཐོན་པོ་དང་། ཁྲི་སྟན་ཆེན་པོ་དང་། དུས་མ་ཡིན་པའི་ཟས་དང་།
EN
Māṭhara replied in verse:
BO
གསེར་དངུལ་(ལན་,ལེན་)པ་སྤངས་ ཏེ། གསེར་དངུལ་ལེན་པ་ལས་སླར་ལྡོག་པར་བགྱིའོ། ། ཡན་ལག་བཅུ་པ་འདིས་བདག་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་དག་གི་བསླབ་པ་ལ་རྗེས་སུ་སློབ་བོ། ། རྗེས་སུ་སྒྲུབ་བོ། ། རྗེས་སུ་བགྱིད་དོ། ། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཐབས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དགེ་ཚུལ་གྱིས་ ལེགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དགེ་ཚུལ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་ཆོ་ག་རྫོགས་{སྷོ,སོ}། ། ། ། དེའི་འོག་ཏུ་གལ་ཏེ་དེ་ལོ་ཉི་ཤུ་ཚང་ན་མཁན་པོས་དེའི་ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་དག་བཙལ་བར་བྱ་ཞིང་ལས་བྱེད་པའི་དགེ་སློང་ལ་གསོལ་བ་གདབ་པར་བྱ། གསང་སྟེ་སྟོན་པའི་དགེ་ སློང་ལ་ཡང་གསོལ་བ་གདབ་པར་བྱ། གང་དག་དེའི་ལས་ཀྱི་གནས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་དགེ་སློང་དག་ལ་ཡང་གསོལ་བ་གདབ་པར་བྱའོ། ། དགེ་སློང་གང་དག་དེའི་ལས་ཀྱི་གནས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་དེར་འདུ་བར་འགྱུར་བའི་ཚེ་ཟླ་བ་ཕྱེད་འདས་པའི་ཉེས་པ་བསྡམ་པར་ བྱ་བ་དང་། བཤགས་པར་བྱ་བ་དང་། བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱ་བ་དག་ལ་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱ་ཞིང་ཉེས་པ་ཤེས་པ་བསྡམ་པའམ། བཤགས་པའམ། བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་ཕྱིར་བཅོས་ཏེ་འདུག་པར་བྱའོ། །
EN
“Better to live in another’s land Than to be oppressed in one’s own. There where a man lives free Is the place he finds his home and friends.”
BO
དེའི་འོག་ཏུ་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་འདུག་ཅིང་ མཐུན་པར་གྱུར་པའམ། དཀྱིལ་འཁོར་བ་ཡང་རུང་སྟེ། ཡུལ་དབུས་སུ་དགེ་སློང་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་སམ། མཐའ་འཁོབ་དག་ཏུ་གཞན་མེད་ན་འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ལ་ཡང་རུང་སྟེ། དང་པོར་སྟོན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་དུ་གཞུག་གོ། ། དེའི་འོག་ཏུ་དགེ་སློང་རེ་རེ་ལ་ཕྱག་གསུམ་གསུམ་འཚལ་དུ་གཞུག་གོ། ། ཕྱག་ནི་གཉིས་ཏེ། ཡན་ལག་ལྔས་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། སྒྱིད་པ་ནས་འཁྱུད་པ་སྟེ་འདིར་གང་ཡང་རུང་ངོ་། ། འདི་ནི་དུས་དང་པོར་བྱ་བའོ། ། ། ། དེའི་འོག་ཏུ་མཁན་པོར་གསོལ་བ་བྱའོ། ། འདི་ལྟར་གསོལ་བར་བྱ་སྟེ། མཁན་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་དུ་བཅུག་ནས་མདུན་དུ་ཕ་གུའི་སྟེང་དུ་རྩྭ་བཏིང་བ་ལ་རྟིང་པ་གཉིས་ཀྱིས་མནན་ནས་ཙོག་ཙོག་པར་འདུག་ཏུ་བཅུག་སྟེ། ཐལ་མོ་སྦྱོར་དུ་བཅུག་ནས་གལ་ཏེ་མཁན་པོ་ཡིན་ན་མཁན་པོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ། སློབ་དཔོན་ཡིན་ན་སློབ་དཔོན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ། བཙུན་པ་ཡིན་ན་བཙུན་པ་ཞེས་ཅི་རིགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ནས། དེས་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བཙུན་པ་དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་བཙུན་པ་ལ་མཁན་པོར་གསོལ་གྱིས།
EN
When the brahmin Tiṣya heard that the preceptor Māṭhara was to leave, he went to him and said, “I have come only for a short time and before long am certain to go. Let this remain your victor’s prize. Do not leave, you must stay.”
BO
བཙུན་པ་བདག་གི་མཁན་པོ་མཛད་དུ་གསོལ། བཙུན་པ་ མཁན་པོས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བགྱིའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས། ཚིག་གསུམ་པ་ལ་མཁན་པོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། མཁན་པོས་ཐབས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། སློབ་མས་ལེགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དེ་ནི་མཁན་པོར་གསོལ་བའོ། ། ། ། དེའི་འོག་ཏུ་མཁན་པོ་རང་གིས་དེ་ལ་ཆོས་གོས་གསུམ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་ཆོས་གོས་དྲས་ཤིང་དྲུབས་པ་དག་ཡོད་ན་དེ་ལྟ་ན་ལེགས་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱ་སྟེ། ཆོས་གོས་གསུམ་པོ་སོ་སོར་བལྟབ་སྟེ་སློབ་མའི་ཕྲག་པ་གཡོན་པར་བཀལ་ནས་གཉིས་ཀ་ འགྲེང་སྟེ། ལག་པས་ཆོས་གོས་སྣམ་སྦྱར་བཟུང་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མཁན་པོ་དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བའི་ཆོས་གོས་བགྱིས་ལགས་པ་རུང་བ་སྤྱད་པར་འོས་པ་འདི་ཆོས་གོས་སྣམ་སྦྱར་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་བོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ལན་གཉིས་ ལན་གསུམ་དུ་བཟླས། མཁན་པོས་ཐབས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། སློབ་མས་ལེགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་གོས་བླ་གོས་བཟུང་ནས་དེས་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།
EN
Māṭhara replied, “I intend to leave, young brahmin.”
BO
མཁན་པོ་དགོངས་སུ་གསོལ། ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བའི་ཆོས་གོས་ བགྱིས་ལགས་པ་རུང་བ་སྤྱད་པར་འོས་པ་འདི་ཆོས་གོས་བླ་གོས་སུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་བོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས། མཁན་པོས་ཐབས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། སློབ་མས་ལེགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་གོས་མཐང་གོས་བཟུང་ནས་ དེས་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མཁན་པོ་དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བའི་ཆོས་གོས་བགྱིས་ལགས་པ་རུང་བ་སྤྱད་པར་འོས་པ་འདི་ཆོས་གོས་མཐང་གོས་སུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་བོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས། མཁན་པོས་ཐབས་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། སློབ་མས་ལེགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་གོས་དག་བསྐོན་པར་བྱ་ཞིང་དེས་ཀྱང་སྣམ་སྦྱར་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་འདུས་པའི་དགེ་འདུན་ལ་ཕྱག་བྱའོ། ། དེ་ནི་ཆོས་གོས་དྲས་ཤིང་དྲུབས་པ་གསུམ་ བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའོ། ། ། ། གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་ཆོས་གོས་དྲས་ཤིང་དྲུབས་པ་དག་མེད་ན་རྒྱུ་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱའོ། ། འདི་ལྟར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱ་སྟེ།
EN
“Preceptor, if that is how you feel, you should keep half of this village and I shall keep claim to the other half.”
BO
ཆོས་གོས་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་སོ་སོར་བལྟབ་སྟེ་སློབ་མའི་ཕྲག་པ་གཡོན་པར་བཀལ་ནས་གཉི་ག་འགྲེང་སྟེ་ལག་པས་ ཆོས་གོས་སྣམ་སྦྱར་རྒྱུ་བཟུང་ནས་དེས་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མཁན་པོ་དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བའི་ཆོས་གོས་འདི་སྣམ་སྦྱར་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་བོ། ། འཚལ་ན་སྣམ་ཕྲན་དགུ་པ་ལ་སོགས་པར་བགྱིས་ཏེ། གླེགས་བུ་ཕྱེད་དང་གསུམ་པ་ལ་སོགས་ པར་བགྱིའོ། ། བར་ཆད་མ་བྱུང་ན་བཀྲུའོ། ། བརྐྱང་ངོ་། ། (དྲའ,དྲའོ)། ། བསྡེབ་བོ། ། གཟུངས་གདབ་བོ། ། དྲུབ་བོ། ། ཁ་བསྒྱུར་རོ། ། ཡང་ན་འདི་ལ་ལྷན་ཐབས་སུ་གླན་ནོ། ། རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བགྱིས་ཏེ། ཆོས་གོས་འདི་རུང་བ་སྤྱད་པར་འོས་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས། མཁན་པོས་ཐབས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། སློབ་མས་ལེགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་གོས་བླ་གོས་རྒྱུ་བཟུང་ནས་དེས་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མཁན་པོ་དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བའི་ ཆོས་གོས་འདི་བླ་གོས་སུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་བོ། ། འཚལ་ན་སྣམ་ཕྲན་བདུན་པར་བགྱིས་ཏེ། གླེགས་བུ་ཕྱེད་དང་གསུམ་པར་བགྱིའོ། །
EN
Māṭhara thought, “Though I have done much for this king, he has not taken care of me. Yet out of consideration for me, this brahmin Tiṣya has offered to share our prize—a most beneficial arrangement. I will give Śārikā to him as a wife.”
BO
བར་ཆད་མ་བྱུང་ན་བཀྲུའོ། ། བརྐྱང་ངོ་། ། དྲའོ། ། བསྡེབ་བོ། ། གཟུངས་གདབ་བོ། ། དྲུབ་བོ། ། ཁ་བསྒྱུར་རོ། ། ཡང་ན་འདི་ལ་ལྷན་ཐབས་ སུ་གླན་ནོ། ། རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བགྱིས་ཏེ། ཆོས་གོས་འདི་རུང་བ་སྤྱད་པར་འོས་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས། མཁན་པོས་ཐབས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། སློབ་མས་ལེགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་གོས་མཐང་གོས་ རྒྱུ་བཟུང་ནས་དེས་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མཁན་པོ་དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བའི་ཆོས་གོས་འདི་མཐང་གོས་སུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་བོ། ། འཚལ་ན་སྣམ་ཕྲན་ལྔ་པར་བགྱིས་ཏེ། གླེགས་བུ་ཕྱེད་དང་གཉིས་པར་བགྱིའོ། ། བར་ཆད་མ་བྱུང་ན་ བཀྲུའོ། ། བརྐྱང་ངོ་། ། དྲའོ། ། བསྡེབ་བོ། ། གཟུངས་གདབ་བོ། ། དྲུབ་བོ། ། ཁ་བསྒྱུར་རོ། ། ཡང་ན་འདི་ལ་ལྷན་ཐབས་སུ་གླན་ནོ། ། རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བགྱིས་ཏེ། ཆོས་གོས་འདི་རུང་བ་སྤྱད་པར་འོས་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས། མཁན་ པོས་ཐབས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། སློབ་མས་ལེགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །
EN
Māṭhara then said to his wife, “Noble lady, though I have done much for this king, he has not taken care of me. Yet out of consideration for me, this brahmin Tiṣya has offered to share our prize—a most beneficial arrangement. I shall give Śārikā to him as a wife. Call our son, Koṣṭhila.”
BO
དེ་ནི་ཆོས་གོས་མ་དྲས་ཤིང་མ་དྲུབས་པ་གསུམ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའོ། ། ། ། དེའི་འོག་ཏུ་དེའི་ལྷུང་བཟེད་བསྟན་པར་བྱའོ། ། འདི་ལྟར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དགེ་སློང་གཅིག་གིས་ ལྷུང་བཟེད་ལག་པ་གཡོན་པར་བཞག་སྟེ། ལག་པ་གཡས་པས་བཀབ་ནས་རྒན་པའི་མཐའ་ལོགས་ནས་དགེ་སློང་རེ་རེའི་མདུན་དུ་འགྲེང་སྟེ་འདུད་པ་དང་བཅས་པས་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བཙུན་པའམ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགོངས་སུ་གསོལ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མིང་འདི་ཞེས་ བགྱི་བའི་ལྷུང་བཟེད་འདི་མི་ཆུང་ངམ། མི་ཆེ་འམ། མི་སྐྱ་འམ། དགེ་སློང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ལྷུང་བཟེད་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་རེ་རེ་ནས་ལྷུང་བཟེད་བཟང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་དེ་སྐད་བརྗོད་ན་དེ་ལྟ་ན་ལེགས། གལ་ཏེ་མི་བརྗོད་ན་འགལ་ཚབས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ནི་ལྷུང་བཟེད་བསྟན་པའོ། ། ། ། དེའི་འོག་ཏུ་མཁན་པོ་རང་གིས་དེ་ལ་ལྷུང་བཟེད་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱའོ། ། འདི་ལྟར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱ་སྟེ། གཉི་ག་འགྲེང་སྟེ་ལག་པ་གཡོན་པར་ལྷུང་བཟེད་བཞག་ལ་ལག་པ་གཡས་པས་བཀབ་ནས་དེས་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་ སྟེ། མཁན་པོ་དགོངས་སུ་གསོལ།
EN
His parents summoned Koṣṭhila and said, “Son, though we have done much for this king, he has not taken care of us. Yet, out of consideration for me, this brahmin Tiṣya has offered to share our prize—a most beneficial arrangement. I shall give Śārikā to him as a wife.”
BO
བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བའི་ལྷུང་བཟེད་ཟས་ལ་སྤྱད་པར་འོས་པ་དྲང་སྲོང་གི་སྣོད་འདི་བསླང་བའི་སྣོད་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་བོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས། མཁན་པོས་ཐབས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། སློབ་མས་ལེགས་ སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དེ་ནི་ལྷུང་བཟེད་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའོ། ། དེའི་འོག་ཏུ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དེ་ཐོས་པའི་ཉེན་ཀོར་ནས་བཀར་ཏེ་མཐོང་བའི་ཉེན་ཀོར་དུ་ཐལ་མོ་སྦྱོར་དུ་བཅུག་ནས་ཚོགས་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་གཞག་པར་བྱའོ། ། དེའི་འོག་ཏུ་དགེ་སློང་ལས་བྱེད་པས་ གསང་སྟེ་སྟོན་པའི་དགེ་སློང་ལ། མཁན་པོ་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བས་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བའི་གསང་སྟེ་སྟོན་པར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་གང་ཡིན་ཞེས་དྲི་བར་བྱའོ། ། གསང་སྟེ་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་བདག་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དེའི་འོག་ཏུ་དགེ་སློང་ལས་བྱེད་པས་ གསང་སྟེ་སྟོན་པའི་དགེ་སློང་ལ་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱོད་མཁན་པོ་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བས་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གསང་སྟེ་སྟོན་པར་སྤྲོའམ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དེས་ཀྱང་སྤྲོ་འོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དེ་ནི་གསང་སྟེ་སྟོན་པ་སྤྲོ་བར་བྱ་བའོ། །
EN
Koṣṭhila replied, “Father! Mother! How could I accept this enemy into our family? Hasn’t he robbed us of our livelihood? Anyone else in our position would try to take his life. If he has robbed us so, why would you give Śārikā to him in marriage?”
BO
དེའི་འོག་ཏུ་དགེ་སློང་ལས་བྱེད་པས་གསང་ སྟེ་སྟོན་པས་བར་ཆད་དྲི་བའི་ཕྱིར་གསོལ་བ་འབའ་ཞིག་གི་ལས་བྱའོ། ། འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། འདུག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་མཁན་པོ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་མིང་འདི་ཞེས་ བགྱི་བ་ལ་གསང་སྟེ་སྟོན་པར་སྤྲོ་ན། གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་གྱི་དུས་ལ་བབ་ཅིང་བཟོད་ན་དགེ་འདུན་གྱིས་གནང་བར་མཛོད་ཅིག་དང་། དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་མཁན་པོ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་ལ་གསང་སྟེ་སྟོན་ཏོ། ། འདི་ནི་གསོལ་བའོ། ། དེ་ནི་གསང་སྟེ་ སྟོན་པའི་གསོལ་བའི་ལས་སོ། ། ། ། དེའི་འོག་ཏུ་གསང་སྟེ་སྟོན་པའི་དགེ་སློང་གིས་དཀྱིལ་འཁོར་བའི་ཕྱི་རོལ་དུ་སོང་སྟེ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དེ་བདག་ལ་ཕྱག་འཚལ་དུ་བཅུག་ནས་མདུན་དུ་ཙོག་ཙོག་པོར་འདུག་ཏུ་བཅུག་སྟེ། ཐལ་མོ་སྦྱོར་དུ་བཅུག་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་ བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་ཉོན་ཅིག་འདི་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་བདེན་པའི་དུས། འདི་ནི་འབྱུང་བའི་དུས་ཏེ། ཁོ་བོས་ཁྱོད་ལ་{ཆུང་ཟད་,ཅུང་ཟད་}ཅིག་དྲིས།
EN
His parents said, “Fool! What do you know?” Ignoring what he said, they gave Śārikā to the brahmin Tiṣya as a wife. In a lavish ceremony, Tiṣya took Śārikā as his bride.
BO
ཁྱོད་མ་འཛེམ་པར་བྱོས་ལ་ཡིན་པ་ལ་ཡིན་ཞེས་སྨྲོས་ཤིག ། མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་ལན་ཐོབ་ཤིག ། ཁྱོད་སྐྱེས་པ་ ཡིན་ནམ། དེས་སྐྱེས་པ་ལགས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། སྐྱེས་པའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་ནམ། དེས་ལྡན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། ལོ་ཉི་ཤུ་ལོན་ནམ། དེས་ལོན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། ཁྱོད་ཀྱི་ཆོས་གོས་གསུམ་དང་ལྷུང་བཟེད་ཚང་ངམ། དེས་ཚང་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། ཁྱོད་ཀྱི་ཕ་མ་གསོན་ནམ། གལ་ཏེ་གསོན་ཞེས་ཟེར་ན། ཁྱོད་ཕ་མས་གནང་ངམ་ཞེས་དྲི་བར་བྱའོ། ། དེས་གནང་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་ཤི་ཟེར་ན། ཁྱོད་བྲན་མ་ཡིན་ནམ། བརྐུས་པ་མ་ཡིན་ནམ། རྙེད་བཙོན་མ་ཡིན་ནམ། རྩོད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནམ། བཙོངས་ པ་མ་ཡིན་ནམ། རྒྱལ་པོས་བཀྲབས་པ་མ་ཡིན་ནམ། རྒྱལ་པོ་ལ་སྡིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། རྒྱལ་པོ་ལ་གནོད་པའི་ལས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཁྱོད་རྒྱལ་པོ་ལ་གནོད་པའི་ལས་བྱས་སམ། བྱེད་དུ་བཅུག་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཆོམ་རྐུན་པར་གྲགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཟ་མ་མ་ཡིན་ ནམ། མ་ནིང་མ་ཡིན་ནམ། དགེ་སློང་མ་སུན་ཕྱུང་བ་མ་ཡིན་ནམ། རྐུ་ཐབས་སུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཐ་དད་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནམ། གནས་པར་མི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། མུ་སྟེགས་ཅན་མ་ཡིན་ནམ།
EN
The young brahmin Koṣṭhila thought, “This insult is all due to my lack of learning.” He thought, “What does the brahmin Tiṣya know? He knows Lokāyata philosophy.”
BO
མུ་སྟེགས་ཅན་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཕ་བསད་པ་མ་ཡིན་ནམ། མ་བསད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དགྲ་བཅོམ་པ་བསད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དགེ་འདུན་དབྱེན་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ངན་སེམས་ཀྱིས་ཁྲག་ཕྱུང་བ་མ་ཡིན་ནམ། སྤྲུལ་པ་མ་ཡིན་ནམ། དུད་འགྲོ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་དྲི་བར་བྱའོ། ། དེས་མ་ལགས་ཞེས་བརྗོད་པར་ བྱའོ། ། ཁྱོད་ལ་ལ་ལའི་བུ་ལོན་མང་ཡང་རུང་ཉུང་ཡང་རུང་ཅུང་ཟད་ཆགས་པ་མེད་དམ། གལ་ཏེ་བུ་ལོན་ཆགས་སོ་ཞེས་ཟེར་ན། ཁྱོད་བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་འཇལ་ནུས་སམ་ཞེས་དྲི་བར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་མི་ནུས་ཞེས་ཟེར་ན། འོ་ན་སོང་ཤིག་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། གལ་ ཏེ་བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་འཇལ་ནུས་ཞེས་ཟེར་ན། ཁྱོད་སྔོན་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་ན་ཁྱོད་ལ་ཕམ་པར་འགྱུར་བ་བཞི་ལས་ལྟུང་བ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཁྱོད་འབབས་པ་ན་བསླབ་པ་ལེགས་པར་ ཕུལ་ལམ་ཞེས་དྲི་བར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་ལྟུང་བ་བྱུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་ན། འོ་ན་སོང་ཤིག་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་མ་བྱུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་ན། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ད་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་ནམ་ཞེས་དྲི་བར་བྱའོ། །
EN
He asked around, “Gentlemen, where is the Lokāyata philosophy known?”
BO
གལ་ཏེ་བདག་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་ཚངས་པར་ སྤྱོད་པ་ལེགས་པར་སྤྱད་དམ་ཞེས་དྲི་བར་བྱའོ། ། དེས་ལེགས་པར་སྤྱད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། ཁྱོད་ཀྱི་མིང་ཅི། ཁྱོད་ཀྱི་མཁན་པོའི་མིང་ཅི། དེས་བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི། དོན་གྱི་སླད་དུ་མཚན་ནས་སྨོས་ཏེ་བདག་གི་མཁན་པོ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། ཚེ་དང་ ལྡན་པ་ཁྱོད་ཉོན་ཅིག ། མི་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་ནད་ཀྱི་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་དག་འབྱུང་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། མཛེ་དང་། འབྲས་དང་། ཕོལ་མིག་དང་། འབྲུམ་ཕྲན་དང་། ཤ་བཀྲ་དང་། ཁྱི་རྔོ་དང་། གཡའ་བ་དང་། གློག་པ་དང་། རྐང་ཤུ་དང་། སྐེམ་ནད་དང་། སྐེམ་པ་དང་། བརྗེད་ བྱེད་དང་། བཀྲེས་ངབ་དང་། སྐྱ་རྦབ་དང་། རྐང་བམ་དང་། མཚན་བར་རྡོལ་བ་དང་། རིམས་དང་། རིམས་དྲག་པོ་དང་། ཉིན་གཅིག་པ་དང་། ཉིན་གཉིས་པ་དང་། ཉིན་གསུམ་པ་དང་། ཉིན་བཞི་པ་དང་། འདུས་པ་དང་། རིམས་ཉིན་རེ་བ་དང་། རྟག་པའི་རིམས་དང་། རིམས་ལྡང་དུབ་པ་དང་། ཤུ་བ་དང་། གསུད་པ་དང་། སྐྱིགས་བུ་དང་། ལུད་པ་དང་། དབུགས་མི་བདེ་བ་དང་། ལྷོག་པ་དང་། ཡན་ལག་ཏུ་ཟུག་པ་དང་། སྐྲན་དང་། ཁྲག་ནད་དང་། མཁྲིས་ནད་དང་།
EN
“In the South,” he was told.
BO
གཞང་འབྲུམ་དང་། སྐྱུག་བྲོ་བ་དང་། ཆུས་བགགས་པ་དང་། ངལ་བ་དང་། ལུས་ཚ་བ་དང་། རྩིབ་ལོགས་ཚ་བ་དང་། རུས་པ་ལ་ཟུག་པ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་ནད་འདི་ལྟ་བུ་འདི་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་དང་། འདི་ལྟ་བུ་གཞན་དག་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱི་ལུས་ལ་མེད་དམ། དེས་མ་མཆིས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། ཚེ་དང་ལྡན་ པ་ཁྱོད་ཉོན་ཅིག ། ཁྱོད་ལ་ད་ལྟར་ངས་གང་དྲིས་པ་དེ་ཉིད་དགེ་འདུན་གྱི་དབུས་སུ་ཡང་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་རྣམས་ཁྱོད་ལ་འདྲི་བས་དེར་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་མ་འཛེམ་པར་བྱོས་ལ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་ཡིན་ཞེས་སྨྲོས་ཤིག ། མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་ལན་ ཐོབ་ཅིག ། ཁྱོད་མ་བོས་ཀྱི་བར་དུ་མ་འོང་བར་སྡོད་ཅིག ། དེ་ནི་གསང་སྟེ་བསྟན་པའོ། ། ། ། དེའི་འོག་ཏུ་གསང་སྟེ་སྟོན་པའི་དགེ་སློང་གིས་རྒན་པའི་མཐའ་ལོགས་སུ་འགྲེང་སྟེ། འདུད་པ་དང་བཅས་པས་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་ གསན་དུ་གསོལ། ། བདག་གིས་མཁན་པོ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་ལ་བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་གསང་སྟེ་རྗེས་སུ་བསྟན་ན། དེ་ཡང་བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་དག་གོ་ཞེས་ཁོ་ན་ཉིད་མཆི་ན། ཅི་མཆི་ཞིག་གམ།
EN
He set out into the realm, for the South,to learn Lokāyata philosophy. On arrival, he inquired, “Gentlemen, who knows the Lokāyata philosophy?”
BO
ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གལ་ཏེ་ཡོངས་སུ་དག་ ནའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་དེ་སྐད་བརྗོད་ན་དེ་ལྟ་ན་ལེགས། གལ་ཏེ་མི་བརྗོད་ན་འགལ་ཚབས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ནི་འོང་བ་ཞུ་བའོ། ། དེའི་འོག་ཏུ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དེ་དཀྱིལ་འཁོར་བར་བཀུག་ནས་རྒན་པའི་མཐའ་ལོགས་སུ་ཕྱག་འཚལ་དུ་བཅུག་སྟེ། དགེ་ སློང་ལས་བྱེད་པས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་གསོལ་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ། ། འདི་ལྟར་གསོལ་དུ་གཞུག་པར་བྱ་སྟེ། དང་པོར་སྟོན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་དུ་གཞུག་གོ། ། དེའི་འོག་ཏུ་རྒན་པའི་མཐའ་ལོགས་སུ་ཕྱག་འཚལ་དུ་བཅུག་སྟེ། ཕ་གུའི་སྟེང་དུ་རྩྭ་བཏིང་བ་ལ་རྟིང་པ་གཉིས་ཀྱིས་ མནན་ནས་ཙོག་ཙོག་པོར་འདུག་ཏུ་བཅུག་སྟེ། ཐལ་མོ་སྦྱོར་དུ་བཅུག་ནས་དེས་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་དོན་གྱི་སླད་དུ་མཚན་ནས་སྨོས་ཏེ་མཁན་པོ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་དགེ་འདུན་ལས་བསྙེན་ པར་རྫོགས་པར་འཚལ་ཏེ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་དོན་གྱི་སླད་དུ་མཚན་ནས་སྨོས་ཏེ། མཁན་པོ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་དགེ་འདུན་ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་གསོལ་ན།
EN
“The wandering mendicants.”
BO
དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་མཛད་དུ་གསོལ། དགེ་འདུན་ བཙུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་དྲང་བར་གསོལ། དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་རྗེས་སུ་གཟུང་དུ་གསོལ། དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ལ་རྗེས་སུ་བསྟན་དུ་གསོལ། ཐུགས་བརྩེ་བ་ཅན་དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐུགས་བརྩེ་བའི་སླད་དུ་བདག་ལ་ཐུགས་ བརྩེ་བར་མཛད་དུ་གསོལ། དེ་བཞིན་དུ་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས། དེ་ནི་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་གསོལ་བའོ། ། དེའི་འོག་ཏུ་དགེ་སློང་ལས་བྱེད་པས་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་བར་ཆད་དྲི་བའི་ཕྱིར་གསོལ་བ་འབའ་ཞིག་གི་ལས་བྱའོ། ། འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ་འདུག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་ བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་མཁན་པོ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་དགེ་འདུན་ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་འཚལ་ཏེ། མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་མཁན་པོ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་དགེ་འདུན་ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་ གསོལ་ན། གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་གྱི་དུས་ལ་བབ་ཅིང་བཟོད་ན་དགེ་འདུན་གྱིས་གནང་བར་མཛོད་ཅིག་དང་།
EN
He went to them and said, “I seek to serve you, gentlemen.”
BO
བདག་གིས་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་མཁན་པོ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་ལ་བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དྲི་བར་བགྱིའོ། ། འདི་ནི་གསོལ་བའོ། ། དེ་ནི་ནང་དུ་བར་ ཆད་དྲི་བ་གསོལ་བའི་ལས་སོ། ། ། ། དེའི་འོག་ཏུ་དགེ་སློང་ལས་བྱེད་པས་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་བར་ཆད་དྲི་བར་བྱའོ། ། འདི་ལྟར་དྲི་བར་བྱ་སྟེ། ལས་བྱེད་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་དུ་བཅུག་ནས་མདུན་དུ་ཕ་གུའི་སྟེང་དུ་རྩྭ་བཏིང་བ་ལ་རྟིང་པ་གཉིས་ཀྱིས་མནན་ནས་ ཙོག་ཙོག་པོར་འདུག་ཏུ་བཅུག་སྟེ། ཐལ་མོ་སྦྱོར་དུ་བཅུག་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་ཉོན་ཅིག ། འདི་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་བདེན་པའི་དུས། འདི་ནི་འབྱུང་བའི་དུས་ཏེ། ཁོ་བོས་ཁྱོད་ལ་ཅུང་ཟད་ཅིག་དྲིས། ཁྱོད་མ་འཛེམ་པར་བྱོས་ལ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་ ཡིན་ཞེས་སྨྲོས་ཤིག ། མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་ལན་ཐོབ་ཅིག ། ཁྱོད་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནམ། དེས་སྐྱེས་པ་ལགས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། སྐྱེས་པའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་ནམ། དེས་ལྡན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། ལོ་ཉི་ཤུ་ལོན་ནམ། དེས་ལོན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། ཁྱོད་ཀྱི་ཆོས་གོས་གསུམ་དང་ལྷུང་བཟེད་ཚང་ངམ། དེས་ཚང་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །
EN
“Why?”
BO
ཁྱོད་ཀྱི་ཕ་མ་གསོན་ནམ། གལ་ཏེ་གསོན་ཞེས་ཟེར་ན། ཁྱོད་ཕ་མས་གནང་ངམ་ཞེས་དྲི་བར་བྱའོ། ། དེས་གནང་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་ཤི་ཞེས་ཟེར་ན། ཁྱོད་བྲན་མ་ཡིན་ ནམ། བརྐུས་པ་མ་ཡིན་ནམ། རྙེད་བཙོན་མ་ཡིན་ནམ། རྩོད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནམ། བཙོངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། རྒྱལ་པོས་བཀྲབས་པ་མ་ཡིན་ནམ། རྒྱལ་པོ་ལ་སྡིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། རྒྱལ་པོ་ལ་གནོད་པའི་ལས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཁྱོད་རྒྱལ་པོ་ལ་གནོད་པའི་ལས་ བྱས་སམ་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཆོམ་རྐུན་པར་གྲགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཟ་མ་མ་ཡིན་ནམ། མ་ནིང་མ་ཡིན་ནམ། དགེ་སློང་མ་སུན་ཕྱུང་བ་མ་ཡིན་ནམ། རྐུ་ཐབས་སུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཐ་དད་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནམ། གནས་པར་མི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། མུ་སྟེགས་ ཅན་མ་ཡིན་ནམ། མུ་སྟེགས་ཅན་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཕ་བསད་པ་མ་ཡིན་ནམ། མ་བསད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དགྲ་བཅོམ་པ་བསད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ངན་སེམས་ཀྱིས་ཁྲག་ཕྱུང་བ་མ་ཡིན་ནམ། སྤྲུལ་པ་མ་ཡིན་ནམ། དུད་འགྲོ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་དྲི་བར་བྱའོ། ། དེས་མ་ལགས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། ཁྱོད་ལ་ལ་ལའི་བུ་ལོན་མང་ཡང་རུང་ཉུང་ཡང་རུང་ཅུང་ཟད་ཆགས་པ་མེད་དམ།
EN
“So that I may grasp the Lokāyata philosophy.”
BO
གལ་ཏེ་བུ་ལོན་ཆགས་སོ་ཞེས་ཟེར་ན། ཁྱོད་བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་འཇལ་ནུས་སམ་ ཞེས་དྲི་བར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་མི་ནུས་ཞེས་ཟེར་ན། འོ་ན་སོང་ཤིག་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་འཇལ་ནུས་ཞེས་ཟེར་ན། ཁྱོད་སྔོན་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་དྲི་བར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་ན་ཁྱོད་ལ་ཕམ་པར་འགྱུར་བ་བཞི་ལས་ལྟུང་ བ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཁྱོད་འབབས་པ་ན་བསླབ་པ་ལེགས་པར་ཕུལ་ལམ་ཞེས་དྲི་བར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་ལྟུང་བ་བྱུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་ན། འོ་ན་སོང་ཤིག་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་མ་བྱུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་ན། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ད་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་ནམ་ ཞེས་དྲི་བར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་བདག་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལེགས་པར་སྤྱད་དམ་ཞེས་དྲི་བར་བྱའོ། ། དེས་ལེགས་པར་སྤྱད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། ཁྱོད་ཀྱི་མིང་ཅི། ཁྱོད་ཀྱི་མཁན་པོའི་མིང་ཅི། དེས་བདག་མིང་འདི་ཞེས་ བགྱི་དོན་གྱི་སླད་དུ་མཚན་ནས་སྨོས་ཏེ་བདག་གི་མཁན་པོ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་ཉོན་ཅིག །
EN
“We do not teach Lokāyata philosophy to householders.”
BO
མི་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་ནད་ཀྱི་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་དག་འབྱུང་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། མཛེ་དང་། འབྲས་དང་། ཕོལ་མིག་དང་། འབྲུམ་ ཕྲན་དང་། ཤ་བཀྲ་དང་། ཁྱི་རྔོ་དང་། གཡའ་བ་དང་། གློག་པ་དང་། རྐང་ཤུ་དང་། སྐེམ་ནད་དང་། སྐེམ་པ་དང་། བརྗེད་བྱེད་དང་། བཀྲེས་ངབ་དང་། སྐྱ་རྦབ་དང་། རྐང་བམ་དང་། མཚན་པར་རྡོལ་བ་དང་། རིམས་དང་། རིམས་དྲག་པོ་དང་། ཉིན་གཅིག་ པ་དང་། ཉིན་གཉིས་པ་དང་། ཉིན་གསུམ་པ་དང་། ཉིན་བཞི་པ་དང་། འདུས་པ་དང་། རིམས་ཉིན་རེ་བ་དང་། རྟག་པའི་རིམས་དང་། རིམས་ལྡང་དུབ་པ་དང་། ཤུ་བ་དང་། གསུད་པ་དང་། སྐྱིགས་བུ་དང་། ལུད་པ་དང་། དབུགས་མི་བདེ་བ་དང་། ལྷོག་པ་ དང་། ཡན་ལག་ཏུ་ཟུག་པ་དང་། སྐྲན་དང་། ཁྲག་ནད་དང་། མཁྲིས་ནད་དང་། གཞང་འབྲུམ་དང་། སྐྱུག་བྲོ་བ་དང་། ཆུས་བགགས་པ་དང་། ངལ་བ་དང་། ལུས་ཚ་བ་དང་། རྩིབ་ལོགས་ཚ་བ་དང་། རུས་པ་ལ་ཟུག་པ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་ནད་ འདི་ལྟ་བུ་འདི་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་དང་། འདི་ལྟ་བུ་གཞན་དག་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱི་ལུས་ལ་མེད་དམ། དེས་མ་མཆིས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དེ་ནི་ནང་དུ་བར་ཆད་དྲི་བའོ། ། ། ། དེའི་འོག་ཏུ་དགེ་སློང་ལས་བྱེད་པས་གསོལ་བ་བྱས་ཏེ་ལས་བྱའོ།
EN
“In that case, I shall go forth.”
BO
། འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། འདུག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་མཁན་པོ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་དགེ་འདུན་ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་འཚལ་ནས། མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་མཁན་པོ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་དགེ་འདུན་ ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་གསོལ་ཏེ། སྐྱེས་པ་ཡང་ལགས། སྐྱེས་པའི་དབང་པོ་དང་ཡང་ལྡན། ལོ་ཉི་ཤུ་ཡང་ལོན། འདིའི་ཆོས་གོས་གསུམ་དང་ལྷུང་བཟེད་ཀྱང་ཚང་། བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་དག་གོ་ཞེས་ཁོ་ན་ཉིད་མཆི་སྟེ། མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་ བ་འདི་མཁན་པོ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་དགེ་འདུན་ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་གསོལ་ན། གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་གྱི་དུས་ལ་བབ་ཅིང་བཟོད་ན་དགེ་འདུན་གྱིས་གནང་བར་མཛོད་ཅིག་དང་། དགེ་འདུན་གྱིས་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་མཁན་པོ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་བསྙེན་པར་རྫོགས་ པར་མཛད་དོ། ། འདི་ནི་གསོལ་བའོ། ། ལས་ནི་འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་མཁན་པོ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་དགེ་འདུན་ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་འཚལ་ནས།
EN
After they allowed his going forth, he said, “So long as I uphold the Lokāyata philosophy, I will not cut my fingernails.” So he let his fingernails grow extraordinarily long and for this he became known as the wandering mendicant Dīrghanakha (He Who Has Long Fingernails).
BO
མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་མཁན་པོ་མིང་འདི་ཞེས་ བགྱི་བས་དགེ་འདུན་ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་གསོལ་ཏེ། སྐྱེས་པ་ཡང་ལགས། སྐྱེས་པའི་དབང་པོ་དང་ཡང་ལྡན། ལོ་ཉི་ཤུ་ཡང་ལོན། འདིའི་ཆོས་གོས་གསུམ་དང་ལྷུང་བཟེད་ཀྱང་ཚང་། བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་དག་གོ་ཞེས་ཁོ་ན་ཉིད་མཆི་སྟེ། མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་མཁན་པོ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་དགེ་འདུན་ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་གསོལ་ན། དེའི་སླད་དུ་དགེ་འདུན་གྱིས་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་མཁན་པོ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་མཛད་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་དག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་ འདི་མཁན་པོ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་མཛད་པར་བཟོད་པ་དེ་དག་ནི་ཅང་མ་གསུང་ཤིག ། གང་དག་མི་བཟོད་པ་དེ་དག་ནི་གསུང་ཤིག ། འདི་ནི་ལས་བརྗོད་པ་དང་པོ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས། དགེ་འདུན་གྱིས་བཟོད་ཅིང་ གནང་ནས་དགེ་འདུན་གྱིས་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་མཁན་པོ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་མཛད་ལགས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཅང་མི་གསུང་བས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་འཛིན་ཏོ། ། དེ་ནི་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའོ། ། ། །
EN
When Śārikā challenged her husband Tiṣya, he vanquished her. Later, as Tiṣya and Śārikā played with, took pleasure in, and amused one another, a sentient being in search of his final rebirth, who had grasped the essence of liberation, who had turned to nirvāṇa and away from saṃsāra, who had seen that all births end in death, who did not seek to be reborn, and who was to take his last body, died and passed from the lofty heights of a god and entered Śārikā’s womb.
BO
དེའི་འོག་ཏུ་གྲིབ་ཚོད་གཞལ་བར་བྱའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གྲིབ་ཚོད་གཞལ་བར་བྱའོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ནས་དགེ་སློང་དག་ཤིང་བུ་རིང་པོ་དག་གིས་གྲིབ་ཚོད་འཇལ་བར་བྱེད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤིང་བུ་རིང་པོ་དག་གིས་གྲིབ་ཚོད་གཞལ་བར་མི་བྱའོ། ། དགེ་སློང་དག་གོམ་པ་དག་གིས་ འཇལ་བར་བྱེད་པ་ན་ཧ་ཅང་ཐོགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གོམ་པ་དག་གིས་གཞལ་བར་མི་བྱ་བར་འདི་ལྟར་ཐུར་མ་དག་གིས་གཞལ་བར་བྱའོ། ། དགེ་སློང་དག་ཐུར་མ་རིང་པོ་དག་གིས་འཇལ་བར་བྱེད་པ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཧ་ཅང་ཐོགས་ནས་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཐུར་མ་སོར་བཞི་ཙམ་གྱིས་གཞལ་བར་བྱ་ཞིང་ཐུར་མ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་ལ་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དེ་ནི་གྲིབ་ཚོད་གཞལ་བའོ། ། ། ། དེའི་འོག་ཏུ་ཉིན་མཚན་གྱི་ཆ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སྔ་དྲོ་དང་། གུང་དང་། ཕྱི་ དྲོ་དང་། མཚན་མོའི་ཐུན་དང་པོ་དང་། ཐུན་དང་པོའི་ཕྱེད་དང་། གུང་ཐུན་དང་། གུང་ཐུན་གྱི་ཕྱེད་དང་། ཐུན་ཐ་མ་དང་། ཐུན་ཐ་མའི་ཕྱེད་དང་། སྐྱ་རེངས་མ་ཤར་བ་དང་། སྐྱ་རེངས་ཤར་བ་དང་། ཉི་མ་མ་ཤར་བ་དང་། ཉི་མ་ཤར་བ་དང་། ཉི་མ་བརྒྱད་ཆ་ཤར་བ་དང་།
EN
Śārikā dreamed that a man carrying a torch rent and entered her belly. She climbed to a mountain peak. She moved through the sky above. An assembly of great men prostrated to her. She then told Tiṣya about her dream. Though Tiṣya was expert at interpreting dreams and omens, he consulted other brahmins who interpreted them. “What does it portend,” he asked, “if my brahmin wife has had such a dream?”
BO
ཉི་མ་བཞི་ཆ་ཤར་བ་དང་། གུང་ཚིགས་མ་ཡོལ་བ་དང་། ཉི་མ་བཞི་ཆ་ལུས་པ་དང་། ཉི་མ་བརྒྱད་ཆ་ལུས་པ་དང་། ཉི་མ་མ་ནུབ་པ་དང་། ཉི་མ་ནུབ་པ་དང་། རྒྱུ་སྐར་རྣམས་མ་ཤར་བ་དང་། རྒྱུ་སྐར་རྣམས་ཤར་བ་སྟེ། དེ་ནི་ཉིན་མཚན་གྱི་ཆ་བརྗོད་ པའོ། ། ། ། དེའི་འོག་ཏུ་དུས་ཚོད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དུས་ཚོད་ནི་ལྔ་སྟེ། དགུན་གྱི་དུས་དང་། དཔྱིད་ཀྱི་དུས་དང་། དབྱར་གྱི་དུས་དང་། དབྱར་ཐུང་ངུའི་དུས་དང་། དབྱར་རིང་པོའི་དུས་སོ། ། དེ་ལ་དགུན་གྱི་དུས་ནི་ཟླ་བ་བཞིའོ། ། དཔྱིད་ཀྱི་དུས་ནི་ཟླ་བ་བཞིའོ། ། དབྱར་གྱི་དུས་ནི་ཟླ་བ་གཅིག་གོ། ། དབྱར་ཐུང་ངུའི་དུས་ནི་ཉིན་ཞག་གཅིག་གོ། ། དབྱར་རིང་པོའི་དུས་ནི་ཉིན་ཞག་གཅིག་གིས་ཟླ་བ་གསུམ་དུ་མ་ཆོག་པ་སྟེ། དེ་ནི་དུས་ཚོད་བརྗོད་པའོ། ། ། ། དེའི་འོག་ཏུ་གནས་རྣམས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་ བ་ཁྱོད་ཉོན་ཅིག ། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པ་དེས་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་དགེ་སློང་གི་གནས་སུ་གསུངས་ཏེ།
EN
They replied, “Preceptor, that is an excellent portent. Her statement, ‘A man carrying a torch rent and entered my belly,’ indicates a son will be born. It portends that, after twice eight years, he will have studied the Aindra school of grammar and will vanquish all opponents. She said, ‘I climbed to a mountain peak. I moved through the sky above. An assembly of great men prostrated to me.’ These statements indicate her son will go forth and become a great saint who perfects his vow.”
BO
དེ་ལ་གནས་ན་དགེ་སློང་ ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ། ། བཞི་གང་ཞེ་ན། གོས་ཀྱི་ནང་ན་ཕྱག་དར་ཁྲོད་ནི་རུང་བ་རྙེད་ཀྱང་སླ་བ་སྟེ། དེ་ལ་གནས་ན་དགེ་སློང་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ བ་དང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ། ། མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱོད་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་ཕྱག་དར་ཁྲོད་ཀྱི་གོས་ཀྱིས་འཚོ་བར་སྤྲོའམ། དེས་སྤྲོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། ལྷག་པར་རྙེད་ན་དར་རམ། རས་ཡུག་ཆེན་ནམ། བེའུ་རས་སམ། དར་ལའམ། མོན་དར་རམ། བེའུ་རས་ཡུག་ཆེན་ནམ། བེའུ་རས་དམར་པོའམ། བེའུ་ཕྲུག་གམ། ལ་མར་རམ། ཡུལ་ཀ་ཤིའི་རས་ཕྲན་ནམ། ཁ་དོག་རན་པའམ། ཁ་དོག་ངན་པའམ། བལ་གོས་སམ། ཤ་ནའི་རས་སམ། ཟར་མའི་རས་སམ། རས་གོས་སམ། དུ་གུ་ལའི་རས་སམ། ཀོ་ཏམ་པའི་རས་སམ། ཉི་འོག་གི་གོས་སམ། གཞན་ཡང་གོས་རུང་བ་གང་དགེ་འདུན་ནམ་གང་ཟག་ལས་རྙེད་ན། དེ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་ལོང་ལ་ཚོད་ཟིན་པར་གྱིས་ཤིག ། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་གནས་འདི་ལྟ་བུས་དམ་འཆའ་འམ། དེས་དམ་ འཆའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱོད་ཉོན་ཅིག །
EN
The next time Tiṣya and Śārikā engaged in debate, Śārikā vanquished him, making him wonder, “If I have vanquished her in the past, what now has allowed her to vanquish me?”
BO
ཟས་ཀྱི་ནང་ན་བསོད་སྙོམས་ནི་རུང་བ་རྙེད་ཀྱང་སླ་བ་སྟེ། དེ་ལ་གནས་ན་དགེ་སློང་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ། ། མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱོད་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཟས་ཀྱིས་འཚོ་བར་སྤྲོའམ། དེས་སྤྲོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། ལྷག་པར་རྙེད་ན་འབྲས་ཅན་ནམ། སྐྱོ་མའམ། ཐུག་པའམ། ལྔ་སྟོན་ནམ། བརྒྱད་སྟོན་ནམ། བཅུ་བཞི་སྟོན་ནམ། ཉ་སྟོན་ནམ། རྟག་རེས་ འཁོར་རམ། མགྲོན་དུ་བོས་པའམ། འཕྲལ་ལ་བོས་པའམ། སྤགས་པའམ། གཞན་ཡང་ཟས་རུང་བ་གང་དགེ་འདུན་ནམ་གང་ཟག་ལས་རྙེད་ན། དེ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་ལོང་ལ་ཚོད་ཟིན་པར་གྱིས་ཤིག ། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་གནས་འདི་ལྟ་བུ་ལ་དམ་འཆའ་འམ། དེས་དམ་ འཆའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱོད་ཉོན་ཅིག ། གནས་མལ་གྱི་ནང་ན་ཤིང་དྲུང་ནི་རུང་བ་རྙེད་ཀྱང་སླ་བ་སྟེ། དེ་ལ་གནས་ན་དགེ་སློང་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དང་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོར་འགྱུར་ རོ། ། མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱོད་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་ཤིང་དྲུང་གི་གནས་མལ་གྱིས་འཚོ་བར་སྤྲོའམ།
EN
He thought, “It is because of the being who has entered her womb.”
BO
དེས་སྤྲོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། ལྷག་པར་རྙེད་ན་ཁང་པའམ། སྔ་ཁང་ངམ། ཁང་པ་བརྩེགས་པའམ། བསིལ་ཁང་ངམ། སབ་མོས་བསྐོར་བའམ། བ་གམ་ མམ། ཁང་{བཟངས་སམ,བཟང་ངམ}། སྒོ་ཁང་གི་སྟེང་གི་བསིལ་ཁང་ངམ། ཁང་སྟེང་གི་ཡོལ་ཁང་ངམ། ཡོལ་ཁང་ངམ། སྤང་ལེབ་ཁང་ངམ། ས་ཕུག་གམ། བྲག་ཕུག་གམ། རི་ཕུག་གམ། རྩྭའི་སྤྱིལ་བུའམ། ལོ་མའི་སྤྱིལ་བུའམ། འཆག་སར་བྱས་པའམ། འཆག་སར་མ་བྱས་པའམ། བྱ་སྐྱིབས་སུ་བྱས་པའམ། བྱ་སྐྱིབས་སུ་མ་བྱས་པའམ། གཞན་ཡང་གནས་མལ་རུང་བ་གང་དགེ་འདུན་ནམ་གང་ཟག་ལས་རྙེད་ན། དེ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་ལོང་ལ་ཚོད་ཟིན་པར་གྱིས་ཤིག ། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་གནས་འདི་ལྟ་བུ་ལ་དམ་ འཆའ་འམ། དེས་དམ་འཆའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱོད་ཉོན་ཅིག ། སྨན་གྱི་ནང་ན་བཀུས་ཏེ་བོར་བ་ནི་རུང་བ་རྙེད་ཀྱང་སླ་བ་སྟེ། དེ་ལ་གནས་ན་དགེ་སློང་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དངོས་ པོར་འགྱུར་རོ། ། མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱོད་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་བཀུས་ཏེ་བོར་བའི་སྨན་གྱིས་འཚོ་བར་སྤྲོ་འམ། དེས་སྤྲོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། ལྷག་པར་རྙེད་ན་ཞུན་མར་རམ། འབྲུ་མར་རམ།
EN
After eight or nine months, a boy was born, well proportioned, pleasing to the eye, handsome, radiant, with a golden complexion, a head shaped well like a parasol, long arms, a broad forehead, eyebrows that met, and a prominent nose.
BO
སྦྲང་རྩིའམ། བུ་རམ་གྱི་དབུ་བའམ། དུས་སུ་རུང་བའམ། ཐུན་ཚོད་ དུ་རུང་བའམ། ཞག་བདུན་པའམ། འཚོ་བའི་བར་དུ་བཅང་བའམ། རྩ་བའི་སྨན་ནམ། སྡོང་བུའི་སྨན་ནམ། ལོ་མའི་སྨན་ནམ། འབྲས་བུའི་སྨན་ནམ། གཞན་ཡང་སྨན་རུང་བ་གང་དགེ་འདུན་ནམ་གང་ཟག་ལས་རྙེད་ན། དེ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་ལོང་ལ་ཚོད་ཟིན་པར་ གྱིས་ཤིག ། ཇི་ལྟ་ཁྱོད་གནས་འདི་ལྟ་བུ་ལ་དམ་འཆའ་འམ། དེས་དམ་འཆའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དེ་ནི་གནས་རྣམས་བརྗོད་པའོ། ། ། ། དེའི་འོག་ཏུ་ལྟུང་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱོད་ཉོན་ཅིག ། བཞི་པོ་འདི་ དག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པ་དེས་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་དགེ་སློང་གི་ལྟུང་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་སུ་གསུངས་ཏེ། དགེ་སློང་གིས་དེ་བྱས་ན་བྱས་མ་ཐག་ཏུ་ དགེ་སློང་དུ་མི་རུང་བར་འགྱུར། དགེ་སྦྱོང་དུ་མི་རུང་། ཤཱཀྱའི་སྲས་ཀྱིར་མི་རུང་། དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ཞིག་པར་འགྱུར་ཞིང་ཉམས་པ་བཅོམ་པ་ལྟུང་བ་ཕམ་པར་གྱུར་པ་སྟེ།
EN
After his birth, Śārikā said to Tiṣya, “If we present this brahmin boy to his grandfather, he will give him a name.”
BO
དེའི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ཕྱིར་བསླང་དུ་མེད་ པར་འགྱུར་རོ། ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཤིང་ཏ་ལའི་མགོ་བཅད་ན་སྔོན་པོར་འགྱུར་དུ་མི་རུང་ལ། འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པ་དང་ཡངས་པར་འགྱུར་དུ་མི་རུང་བ་བཞིན་ནོ། ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདོད་པ་དང་། འདོད་པ་ལ་ཞེན་པ་དང་། འདོད་པ་ལ་འཆུམས་པ་དང་། འདོད་པ་ ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་དུ་མས་སྨད་དོ། ། འདོད་པ་སྤངས་པ་ནི་བསྔགས་ཏེ་བོར་བ་དང་། བསྩལ་བ་དང་། ཟད་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། ནུབ་པ་ནི་བསྟོད་དོ། ། བཀུར་རོ། ། བསྔགས་སོ། ། སྙན་པར་བརྗོད་དོ། ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་དེང་ཕྱིན་ཆད་ཆགས་པའི་སེམས་ཀྱིས་བུད་མེད་ལ་མིག་གཏད་དེ་མིག་གིས་བལྟ་བར་ཡང་མི་བྱ་ན། གཉིས་ཀྱིས་གཉིས་སྤྲད་དེ་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་འཁྲིག་པའི་ཆོས་བསྟེན་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། ཚེ་དང་ལྡན་ པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པ་དེས།
EN
They took him to his grandfather Māṭhara, who thought about what he should name the baby boy. “This brahmin boy is the son of the brahmin Tiṣya so I shall name this brahmin boy Upatiṣya.” And with that he named him Upatiṣya (Tiṣya’s Heir).
BO
དགེ་སློང་གང་དགེ་སློང་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་བསླབ་པ་མཚུངས་པར་གྱུར་པས་བསླབ་པ་མ་ཕུལ་བསླབ་པ་ཉམས་པར་མ་བྱས་པར་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ འཁྲིག་པའི་ཆོས་བསྟེན་ན། ཐ་ན་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཀྱང་རུང་སྟེ། དགེ་སློང་དེ་ཕམ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བཀའ་སྩལ་ཏེ། དགེ་སློང་གིས་གནས་དེ་ལྟ་བུ་བྱས་ན་བྱས་མ་ཐག་ཏུ་དགེ་སློང་དུ་མི་རུང་བར་འགྱུར། དགེ་ སྦྱོང་དུ་མི་རུང་། ཤཱཀྱའི་སྲས་ཀྱིར་མི་རུང་། དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ཞིག་པར་འགྱུར་ཞིང་ཉམས་པ་བཅོམ་པ་ཕམ་པ་ལྟུང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེའི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ཕྱིར་བསླང་དུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཤིང་ ཏ་ལའི་མགོ་བཅད་ན་སྔོན་པོར་འགྱུར་དུ་མི་རུང་ལ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པ་དང་ཡངས་པར་འགྱུར་དུ་མི་རུང་བ་བཞིན་ནོ། ། དེང་ཕྱིན་ཆད་ཁྱོད་སྤྱད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྤྱད་པ་མ་ཡིན་པ་སྤང་བ་དེ་ལ་དྲན་པ་དང་བག་ཡོད་པས་སེམས་ཤིན་ཏུ་བསྲུང་བར་བརྩོན་པར་གྱིས་ཤིག ། ཇི་ལྟར་གནས་འདི་ལྟ་བུ་ལ་མི་སྤྱོད་དམ། དེས་མི་སྤྱོད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །
EN
Tiṣya said, “His grandfather thought of a name for this brahmin boy and chose Upatiṣya.”
BO
ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་ཉོན་ཅིག ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་དུ་མས་སྨད་དོ། ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་སྤངས་པ་ནི་བསྟོད་དོ། ། བཀུར་ཏོ། ། བསྔགས་སོ། ། སྙན་པར་བརྗོད་དོ། ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་དེང་ཕྱིན་ཆད་རྐུ་སེམས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་ཏིལ་གྱི་ཕུབ་མ་ཡང་མ་བྱིན་པར་མི་བླང་ན། མ་ཤ་ཀ་ལྔའམ། མ་ཤ་ཀ་ལྔ་ལས་ལྷག་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པ་དེས། ཡང་དགེ་སློང་གང་གཞན་དག་གི་གྲོང་ན་འདུག་པའམ། དགོན་པ་ན་འདུག་པ་མ་བྱིན་པ་རྐུ་བའི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་བླངས་ན། ཇི་ཙམ་མ་བྱིན་པར་བླངས་པས་དེ་རྒྱལ་པོའམ་བློན་པོ་ཆེན་པོས་ བཟུང་ནས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས། ཀྱེ་མི་ཁྱོད་ནི་རྐུན་མའོ། ། བྱིས་པའོ། ། བླུན་པའོ། ། རྐུ་བའོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་གསོད་དམ། འཆིང་ངམ། སྤྱུག་ཀྱང་རུང་སྟེ། དགེ་སློང་དེ་ལྟར་མ་བྱིན་པར་ལེན་ན་དགེ་སློང་དེ་ཡང་ཕམ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བཀའ་ སྩལ་ཏེ། དགེ་སློང་གིས་གནས་དེ་ལྟ་བུ་བྱས་ན་བྱས་མ་ཐག་ཏུ་དགེ་སློང་དུ་མི་རུང་བར་འགྱུར།
EN
He thought, “His grandfather has named this brahmin boy after his father so I shall name him after his mother. Since this brahmin boy is the son of his mother Śārikā, I shall name him Śāriputra.” And with that he was named Śāriputra (Śārikā’s Son).
BO
དགེ་སྦྱོང་དུ་མི་རུང་། ཤཱཀྱའི་སྲས་ཀྱིར་མི་རུང་། དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ཞིག་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཉམས་པ་བཅོམ་པ་ལྟུང་ བ་ཕམ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེའི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ཕྱིར་བསླང་དུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཤིང་ཏ་ལའི་མགོ་བཅད་ན་སྔོན་པོར་འགྱུར་དུ་མི་རུང་ལ། འཕེལ་ཤིང་རྒྱས་པ་དང་ཡངས་པར་འགྱུར་དུ་མི་རུང་བ་བཞིན་ནོ། ། དེང་ཕྱིན་ཆད་ཁྱོད་སྤྱད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། བྱ་ བ་མ་ཡིན་པ་དག་སྤྱད་པ་མ་ཡིན་པ་སྤང་བ་དེ་ལ་དྲན་པ་དང་བག་ཡོད་པས་སེམས་ཤིན་ཏུ་བསྲུང་བར་བརྩོན་པར་གྱིས་ཤིག ། ཇི་ལྟ་གནས་འདི་ལྟ་བུ་ལ་མི་སྤྱོད་དམ། དེས་མི་སྤྱོད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་ཉོན་ཅིག ། སྲོག་གཅོད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ རྣམ་གྲངས་དུ་མས་སྨད་དོ། ། སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་པ་ནི་བསྟོད་དོ། ། བཀུར་རོ། ། བསྔགས་སོ། ། སྙན་པར་བརྗོད་དོ། ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་དེང་ཕྱིན་ཆད་ཁྱོད་ཀྱི་ཐ་ན་བསམ་བཞིན་དུ་སྲོག་ཆགས་གྲོག་སྦུར་ཡང་གསད་པར་མི་བྱ་ན། མི་འམ་མིར་ཆགས་པ་ལྟ་སྨོས་ ཀྱང་ཅི་དགོས།
EN
It was thus that the young brahmin was known to some as Śāriputra, while to others he was known as Upatiṣya.
BO
ཚེ་དང་ལྡན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པ་དེས། ཡང་དགེ་སློང་གང་མི་འམ་མིར་ཆགས་པ་ལ་བསམས་བཞིན་དུ་རང་གིས་ལག་དར་ཏེ་སྲོག་གཅོད་དམ། དེ་ལ་མཚོན་ བྱིན་ནམ། དེ་ལ་མཚོན་ཐོགས་པ་གཉེར་ཏམ། དེ་འཆིར་བཅུག་གམ། དེ་ལ་འཆི་བའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས། ཀྱེ་མི་ཁྱོད་འཚོ་བ་སྡིག་པ་མི་གཙང་བ་ངན་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ། ཀྱེ་མི་ཁྱོད་གསོན་པ་བས་ཤི་བླའོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་སེམས་ཀྱི་འདོད་པ་ དང་། སེམས་ཀྱི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་དག་གི་རྣམ་གྲངས་དུ་མས་དེ་འཆིར་བཅུག་གམ། དེ་ལ་འཆི་བའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་དེ་དེ་ཡང་རྩོམ་པ་དེས་དུས་བྱས་ན། དགེ་སློང་དེ་ཡང་ཕམ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བཀའ་སྩལ་ཏེ། དགེ་སློང་གིས་གནས་དེ་ལྟ་ བུ་བྱས་ན་བྱས་མ་ཐག་ཏུ་དགེ་སློང་དུ་མི་རུང་བར་འགྱུར། དགེ་སྦྱོང་དུ་མི་རུང་། ཤཱཀྱའི་སྲས་ཀྱིར་མི་རུང་། དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ཞིག་པར་འགྱུར་ཞིང་ཉམས་པ་བཅོམ་པ་ལྟུང་བ་ཕམ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ།
EN
Upatiṣya was entrusted to eight nursemaids: two to cuddle him, two to breastfeed him, two to change his diapers, and two to play with him. Fortified with milk, curd, butter, ghee, cream, and other nourishing foods, he grew quickly, shooting up like a lotus in a pond. When he was old enough, he was introduced to letters, number names, calculation, counting by hand, and how to exclude, to add, to leave, and to parse until he had mastered reciting. He was then instructed in the ways of brahmins: their conduct, ritual purity, and observances; the handling of ashes, the handling of ritual vases, and the handling of sites; hand gestures, turbans, offering praise, and salutations; the Ṛgveda, the Yajurveda, the Sāmaveda, and the Atharvaveda; and a brahmin’s six duties—making fire sacrifices, officiating over fire sacrifices, studying, teaching, giving, and receiving. The Vedas and the limbs of the Vedas were entrusted to him, and with his blazing intelligence he could illuminate his own assertions and vanquish those of others.
BO
དེའི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ ཕྱིར་བསླང་དུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཤིང་ཏ་ལའི་མགོ་བཅད་ན་སྔོན་པོར་འགྱུར་དུ་མི་རུང་ལ། འཕེལ་ཤིང་རྒྱས་པ་དང་ཡངས་པར་འགྱུར་དུ་མི་རུང་བ་བཞིན་ནོ། ། དེང་ཕྱིན་ཆད་ཁྱོད་སྤྱད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྤྱད་པ་མ་ཡིན་པ་སྤང་བ་དེ་ལ་དྲན་ པ་དང་བག་ཡོད་པས་སེམས་ཤིན་ཏུ་བསྲུང་བར་བརྩོན་པར་གྱིས་ཤིག ། ཇི་ལྟར་གནས་འདི་ལྟ་བུ་ལ་མི་སྤྱོད་དམ། དེས་མི་སྤྱོད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་ཉོན་ཅིག ། {བརྫུན་,རྫུན་}དུ་སྨྲ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་དུ་མས་སྨད་དོ། ། {བརྫུན་,རྫུན་}དུ་སྨྲ་བ་སྤངས་པ་ ནི་བསྟོད་དོ། ། བཀུར་རོ། ། བསྔགས་སོ། ། སྙན་པར་བརྗོད་དོ། ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་དེང་ཕྱིན་ཆད་ཐ་ན་བཞད་གད་བྱ་བར་བསམས་ཏེ་ཤེས་བཞིན་དུ་{བརྫུན་,རྫུན་}དུ་སྨྲ་བར་ཡང་མི་བྱ་ན། བསམས་བཞིན་དུ་མིའི་ཆོས་བླ་མ་སྨྲ་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པ་དེས།
EN
His father made him study all fields of knowledge, and thus by the age of sixteen he had studied the Aindra school of grammar and could vanquish all opponents.
BO
ཡང་དགེ་སློང་གང་མངོན་པར་མི་ཤེས་ཤིང་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་ལ་མིའི་ཆོས་བླ་མ་མཐའ་དང་། འཕགས་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཐོབ་པ་དང་། ཤེས་པ་དང་། མཐོང་ བ་དང་། རེག་པར་སྤྱོད་པ་མེད་ལ། མེད་བཞིན་དུ་འདི་ཤེས་སོ། ། འདི་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཁས་འཆེས་པ་ལས་དེ་ལྟུང་བ་བྱུང་བ་རྣམ་པར་དག་པར་འདོད་ནས་དུས་གཞན་ཞིག་ན་དྲིས་ཀྱང་རུང་མ་དྲིས་ཀྱང་རུང་འདི་སྐད་ཅེས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་བདག་གིས་ནི་མི་ཤེས་པར་ཤེས་སོ་ཞེས་སྨྲས། མ་མཐོང་ བར་མཐོང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། གསོབ་གསོག་{བརྫུན་,རྫུན་}དུ་སྨྲས་སོ་ཞེས་ཟེར་ན་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མ་གཏོགས་ཏེ། དགེ་སློང་དེ་ཡང་ཕམ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བཀའ་སྩལ་ཏེ། ཅི་ཞིག་ཤེས་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ཤེས་སོ། ། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་ པ་དང་། ལམ་ཤེས་སོ། ། ཅི་ཞིག་མཐོང་ཞེ་ན། ལྷ་རྣམས་མཐོང་ངོ་། ། ཀླུ་རྣམས་དང་། གནོད་སྦྱིན་རྣམས་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་རྣམས་དང་། དྲི་ཟ་རྣམས་དང་། མིའམ་ཅི་རྣམས་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་། {ཡི་དགས་,ཡི་དྭགས་}རྣམས་དང་། ཤ་ཟ་རྣམས་དང་། གྲུལ་བུམ་རྣམས་དང་། སྲུལ་པོ་རྣམས་དང་། ལུས་སྲུལ་པོ་རྣམས་དང་།
EN
At another time when he was reciting the Vedas with his father, he asked, “Father, what is the meaning of this statement?”
BO
རྡུལ་ཁྲོད་ཀྱི་ཤ་ཟ་རྣམས་མཐོང་ངོ་། ། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་མཐོང་ངོ་། ། ཀླུ་རྣམས་དང་། གནོད་སྦྱིན་རྣམས་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་རྣམས་དང་། དྲི་ཟ་རྣམས་དང་། མིའམ་ ཅི་རྣམས་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་། {ཡི་དགས་,ཡི་དྭགས་}རྣམས་དང་། ཤ་ཟ་རྣམས་དང་། གྲུལ་བུམ་རྣམས་དང་། སྲུལ་བོ་རྣམས་དང་། ལུས་སྲུལ་པོ་རྣམས་དང་། རྡུལ་ཁྲོད་ཀྱི་ཤ་ཟ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་མཐོང་ངོ་། ། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་ཐོས་སོ། ། ཀླུ་རྣམས་དང་། གནོད་སྦྱིན་རྣམས་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་རྣམས་དང་། དྲི་ཟ་རྣམས་དང་། མི་འམ་ཅི་རྣམས་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་། {ཡི་དགས་,ཡི་དྭགས་}རྣམས་དང་། ཤ་ཟ་རྣམས་དང་། གྲུལ་བུམ་རྣམས་དང་། སྲུལ་པོ་རྣམས་དང་། ལུས་སྲུལ་པོ་རྣམས་དང་། རྡུལ་ཁྲོད་ཀྱི་ཤ་ཟ་ རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་ཐོས་སོ། ། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་གི་སྒྲ་ཐོས་སོ། ། ཀླུ་རྣམས་དང་། གནོད་སྦྱིན་རྣམས་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་རྣམས་དང་། དྲི་ཟ་རྣམས་དང་། མི་འམ་ཅི་རྣམས་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་། {ཡི་དགས་,ཡི་དྭགས་}རྣམས་དང་། ཤ་ཟ་རྣམས་དང་། གྲུལ་ བུམ་རྣམས་དང་། སྲུལ་པོ་རྣམས་དང་། ལུས་སྲུལ་པོ་རྣམས་དང་།
EN
“Son, even I do not know the meaning of this statement. But these sacred mantra have been recited with praise, sung, and furnished by past sages. Nowadays brahmins simply recite and repeat them.”
BO
རྡུལ་ཁྲོད་ཀྱི་ཤ་ཟ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་གི་སྒྲ་ཐོས་སོ། ། ལྷ་རྣམས་བལྟ་བའི་ཕྱིར་འགྲོའོ། ། ཀླུ་རྣམས་དང་། གནོད་སྦྱིན་རྣམས་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་རྣམས་དང་། དྲི་ཟ་རྣམས་དང་། མི་འམ་ ཅི་རྣམས་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་། {ཡི་དགས་,ཡི་དྭགས་}རྣམས་དང་། ཤ་ཟ་རྣམས་དང་། གྲུལ་བུམ་རྣམས་དང་། སྲུལ་པོ་རྣམས་དང་། ལུས་སྲུལ་པོ་རྣམས་དང་། རྡུལ་ཁྲོད་ཀྱི་ཤ་ཟ་རྣམས་བལྟ་བའི་ཕྱིར་འགྲོའོ། ། ལྷ་རྣམས་བདག་བལྟ་བའི་ཕྱིར་འོང་ངོ་། ། ཀླུ་རྣམས་ དང་། གནོད་སྦྱིན་རྣམས་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་རྣམས་དང་། དྲི་ཟ་རྣམས་དང་། མི་འམ་ཅི་རྣམས་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་། {ཡི་དགས་,ཡི་དྭགས་}རྣམས་དང་། ཤ་ཟ་རྣམས་དང་། གྲུལ་བུམ་རྣམས་དང་། སྲུལ་པོ་རྣམས་དང་། ལུས་སྲུལ་པོ་རྣམས་དང་། རྡུལ་ ཁྲོད་ཀྱི་ཤ་ཟ་རྣམས་བདག་བལྟ་བའི་ཕྱིར་འོང་ངོ་། ། ལྷ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་གཏམ་འདྲེ་བར་བྱེད། ཕེབས་པར་སྨྲ་བར་བྱེད། སོ་སོར་ཀུན་དགའ་བར་བྱེད། རྟག་ཏུ་ཡང་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་བྱེད་དོ། ། ཀླུ་རྣམས་དང་། གནོད་སྦྱིན་རྣམས་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་རྣམས་ དང་། དྲི་ཟ་རྣམས་དང་། མི་འམ་ཅི་རྣམས་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་།
EN
“Father, do you think there is no meaning to these sacred mantra, which have been recited with praise, sung, and furnished by past sages, but nowadays are simply recited and repeated by brahmins? This is what such statements mean,” and he proceeded to explain.
BO
{ཡི་དགས་,ཡི་དྭགས་}རྣམས་དང་། ཤ་ཟ་རྣམས་དང་། གྲུལ་བུམ་རྣམས་དང་། སྲུལ་པོ་རྣམས་དང་། ལུས་སྲུལ་པོ་རྣམས་དང་། རྡུལ་ཁྲོད་ཀྱི་ཤ་ཟ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་གཏམ་འདྲེ་བར་བྱེད། ཕེབས་ པར་སྨྲ་བར་བྱེད། སོ་སོར་ཀུན་དགའ་བར་བྱེད། རྟག་ཏུ་ཡང་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་བྱེད་དོ། ། ལྷ་རྣམས་བདག་དང་ལྷན་ཅིག་གཏམ་འདྲེ་བར་བྱེད། ཕེབས་པར་སྨྲ་བར་བྱེད། སོ་སོར་ཀུན་དགའ་བར་བྱེད། རྟག་ཏུ་ཡང་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་བྱེད་དོ། ། ཀླུ་རྣམས་དང་། གནོད་སྦྱིན་རྣམས་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་རྣམས་དང་། དྲི་ཟ་རྣམས་དང་། མི་འམ་ཅི་རྣམས་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་། {ཡི་དགས་,ཡི་དྭགས་}རྣམས་དང་། ཤ་ཟ་རྣམས་དང་། གྲུལ་བུམ་རྣམས་དང་། སྲུལ་པོ་རྣམས་དང་། ལུས་སྲུལ་པོ་རྣམས་ དང་། རྡུལ་ཁྲོད་ཀྱི་ཤ་ཟ་རྣམས་བདག་དང་ལྷན་ཅིག་གཏམ་འདྲེ་བར་བྱེད། ཕེབས་པར་སྨྲ་བར་བྱེད། སོ་སོར་ཀུན་དགའ་བར་བྱེད། རྟག་ཏུ་ཡང་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་བྱེད་དོ། ། མ་ཐོབ་བཞིན་དུ་བདག་གིས་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། མི་རྟག་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བའི་ འདུ་ཤེས་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་བདག་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། ཟས་ལ་མི་མཐུན་པའི་འདུ་ཤེས་དང་།
EN
Tiṣya was delighted and in his delight thought, “This is what a son should do: he should carry on his father’s tradition or develop his insight even further. Were he to accomplish only this, this brahmin boy’s insight would surpass my own.”
BO
འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། ཉེས་དམིགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་། སྤོང་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ འདུ་ཤེས་དང་། འགོག་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། འཆི་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། མི་སྡུག་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། རྣམ་པར་སྔོས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། རྣམ་པར་རྣགས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། རྣམ་པར་བམ་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། རྣམ་པར་འབུས་གཞིགས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། རྣམ་པར་ཟོས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། རྣམ་པར་དམར་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། རྣམ་པར་འཐོར་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། རུས་གོང་གི་འདུ་ཤེས་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་འདུ་ཤེས་ཐོབ་བོ། ། མ་ཐོབ་བཞིན་དུ་བདག་གིས་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་། གཉིས་པ་དང་། གསུམ་ པ་དང་། བཞི་པ་དང་། བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྒྱུན་ དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། ལན་གཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་དང་།
EN
He shared this insight with the five hundred young brahmins he was teaching to recite brahmanic mantras and they too were delighted and happily turned to Upatiṣya. When the young brahmin Upatiṣya taught the five hundred young brahmins to recite brahmanic mantras, he summarized the longer Vedas, abridging their words and phrases, and expanded on the shorter Vedas, explaining their meaning and etymologies.
BO
ལྷའི་རྣ་བ་དང་། སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དང་། སྔོན་གྱི་གནས་དང་། འཆི་འཕོ་དང་། སྐྱེ་བ་ དང་ཟག་པ་ཟད་པ་ཐོབ་བོ། ། བདག་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ལ་བསམ་གཏན་པ་དང་གཉི་གའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དགེ་སློང་གིས་གནས་དེ་ལྟ་བུ་བྱས་ན་བྱས་མ་ཐག་ཏུ་དགེ་སློང་དུ་མི་རུང་བར་འགྱུར། དགེ་སྦྱོང་དུ་མི་རུང་། ཤཱཀྱའི་སྲས་ ཀྱིར་མི་རུང་། དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ཞིག་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཉམས་པ་བཅོམ་པ་ལྟུང་བ་ཕམ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེའི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ཕྱིར་བསླང་དུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཤིང་ཏ་ལའི་མགོ་བཅད་ན་སྔོན་ པོར་འགྱུར་དུ་མི་རུང་ལ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པ་དང་ཡངས་པར་འགྱུར་དུ་མི་རུང་བ་བཞིན་ནོ། ། དེང་ཕྱིན་ཆད་ཁྱོད་སྤྱད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྤྱད་པ་མ་ཡིན་པ་སྤང་བ་དེ་ལ་དྲན་པ་དང་བག་ཡོད་པས་སེམས་ཤིན་ཏུ་བསྲུང་བར་བརྩོན་པར་གྱིས་ཤིག ། ཇི་ལྟར་ གནས་འདི་ལྟ་བུ་ལ་མི་སྤྱོད་དམ། དེས་མི་སྤྱོད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དེ་ནི་ལྟུང་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་བརྗོད་པའོ། ། ། །
EN
In the village of Kāṣṭhavāṭa, there lived a royal priest named Potalaka who was wealthy with many riches and goods, with holdings both vast and extensive, with riches to rival Vaiśravaṇa. He took a wife of equal caste and with her played, took pleasure, and amused himself. After their play, lovemaking, and the indulgence of all their desires resulted in no child, male or female, the childless couple, badly wanting a child, propitiated Śiva, Varuṇa, Kubera, Śakra, Brahmā, and others. Among the different gods were gods of park shrines, gods of the forest, gods of crossroads, gods of intersections, gods who take votive offerings, birth totem gods, gods who adhere to the Dharma, and gods who always shadow you.
BO
དེའི་འོག་ཏུ་དགེ་སྦྱོང་དུ་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་ཉོན་ཅིག ། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པ་དེས་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་དགེ་སློང་གི་དགེ་སྦྱོང་དུ་བྱེད་པའི་ཆོས་སུ་གསུངས་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེང་ཕྱིན་ཆད་གཤེ་ཡང་སླར་ མི་གཤེ་བར་བྱ་བ་དང་། ཁྲོས་ཀྱང་སླར་མི་ཁྲོ་བར་བྱ་བ་དང་། བརྡེགས་ཀྱང་སླར་མི་བརྡེག་པར་བྱ་བ་དང་། མཚང་བྲུས་ཀྱང་སླར་མཚང་མི་བྲུ་བར་བྱའོ། ། ཇི་ལྟར་གནས་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སྤྱོད་དམ། དེས་སྤྱོད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དེ་ནི་དགེ་སྦྱོང་དུ་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་བརྗོད་ པའོ། ། ། ། དེའི་འོག་ཏུ་མཆོག་ཏུ་འདོད་པར་བྱ་བ་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་ཉོན་ཅིག ། ཁྱོད་སྔོན་བདག་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་ཐོབ་ཀྱང་ ཅི་མ་རུང་སྙམ་དུ་སྨོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེང་ཁྱོད་མཁན་པོར་འོས་པ་དང་། སློབ་དཔོན་དུ་འོས་པ་གཉིས་དང་།
EN
There is a saying, “Boys and girls are born in the world because they are prayed for.” But that is not so, for if it were, then each and every man would have a thousand sons, as do the kings of the world. Rather, boys and girls are born when three circumstances are present. What are those three? The mother and father feel desire and couple; it is the right time and the mother is ovulating; and a gandharva is near and wants to be reborn. And so it is that boys and girls are born when those three circumstances are present.
BO
དགེ་འདུན་མཐུན་པ་དང་། གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་མི་གཡོ་བ་གཞག་པར་མི་འོས་པས་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་བསྙེན་པར་རྫོགས་སོ། ། དེ་ནི་མཆོག་ཏུ་འདོད་པར་བྱ་བ་ཡང་དག་ པ་ཉིད་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཉིད་བརྗོད་པའོ། ། ། ། དེའི་འོག་ཏུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་མཉམ་པར་གྱུར་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་ཉོན་ཅིག ། བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་ལོ་བརྒྱ་ལོན་པའི་དགེ་སློང་གིས་བསླབ་པ་གང་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་དེ་རིང་བསྙེན་ པར་རྫོགས་པས་ཀྱང་བསླབ་བོ། ། དེ་རིང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་དགེ་སློང་གིས་བསླབ་པ་གང་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་ལོ་བརྒྱ་ལོན་པས་ཀྱང་བསླབ་བོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པ་དང་། བསླབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པ་དང་། སོ་སོར་ཐར་ པའི་མདོ་འདོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པ་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེང་ཕྱིན་ཆད་བསྒྲུབ་པར་བྱའི་མི་བསྒྲུབ་པར་མི་བྱའོ། ། དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་མཉམ་པར་གྱུར་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བའོ། ། ། ། དེའི་འོག་ཏུ་ཚུལ་དང་འབྲེལ་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དེང་ཕྱིན་ ཆད་ཁྱོད་ཀྱིས་མཁན་པོ་ལ་ཕའི་འདུ་ཤེས་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱའོ། །
EN
As Potalaka sat engrossed in prayer, a being in search of his final rebirth, who had grasped the essence of liberation, who had turned to nirvāṇa and away from saṃsāra, who had seen that all births end in death, who did not seek to be reborn, and who was to take his last body, died and passed from the lofty heights of a god and entered his wife’s womb.
BO
མཁན་པོས་ཀྱང་ཁྱོད་ལ་བུའི་འདུ་ཤེས་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱའོ། ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེང་ཕྱིན་ཆད་མཁན་པོ་ལ་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་བསྙེན་བཀུར་བྱའོ། ། མཁན་པོས་ཀྱང་ཁྱོད་ཤིའམ་སོས་ཀྱི་བར་དུ་ནད་གཡོག་ བྱའོ། ། དེ་ནི་ཚུལ་དང་འབྲེལ་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བའོ། ། ། ། དེའི་འོག་ཏུ་དུལ་བར་གནས་པ་ཉིད་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དེང་ཕྱིན་ཆད་ཁྱོད་ཀྱིས་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་། གནས་བརྟན་རྣམས་དང་། བར་མ་རྣམས་དང་། གསར་བུ་ རྣམས་ལ་གུས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཞེ་ས་དང་བཅས་པ་དང་། འཇིགས་པ་དང་བཅས་པའི་དབང་དུ་འགྱུར་བར་གནས་པར་བྱའོ། ། དེ་ནི་དུལ་བར་གནས་པ་ཉིད་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བའོ། ། ། ། དེའི་འོག་ཏུ་དགོས་པ་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དེང་ཕྱིན་ཆད་ཁྱོད་ཀྱིས་ལུང་མནོད་ པར་བྱ། བཀླག་པར་བྱ། ཁ་ཏོན་དུ་བྱའོ། ། ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་དང་། ཁམས་ལ་མཁས་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་དང་། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། ། མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་ བྱ་བ་དང་།
EN
Certain women, endowed with natural intelligence, have five unique qualities. What are the five? They know when a man feels desire and when he does not; they know when the time comes and when they are ovulating; they know when they have conceived; they know whence the conceived child came; and they know whether it is a boy or a girl. If it is a boy, he lies with his head to the right side of the womb. If it is a girl, she lies with her head to the left side of the womb.
BO
མངོན་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་བརྩོན་པ་མི་འདོར་བར་བྱའོ། ། དེ་ནི་དགོས་པ་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱར་བར་བྱ་བའོ། ། ། ། དེའི་འོག་ཏུ་མ་བརྗོད་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་དག་ནི་ཁོ་བོས་ཁྱོད་ལ་ བསླབ་པའི་གཞི་ཆེ་ལོང་ཆེ་ལོང་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པར་ཟད་དེ། གཞན་དག་ནི་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཕྱེད་ཅིང་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་གདོན་པ་འདོན་པའི་ཚེ་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ། ། གཞན་དག་ཀྱང་སློབ་དཔོན་དང་། མཁན་པོ་དང་། མཁན་པོ་གཅིག་པ་དང་། སློབ་དཔོན་གཅིག་པ་དང་། གཏམ་འདྲེས་པ་དང་། ཕེབས་པར་སྨྲ་ བ་དང་། སྨོས་འདྲིན་དང་། འགྲོགས་བཤེས་རྣམས་ཀྱང་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ནི་མ་བརྗོད་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་བརྗོད་པའོ། ། ། ། དེའི་འོག་ཏུ་གུས་པ་ལ་ཡང་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། ཤེས་རབ་མཆོག་གི་བསྟན་པ་ལ། ། ཁྱོད་ནི་བསྙེན་པར་ རྫོགས་པར་གྱུར། ། དལ་དང་འབྱོར་པ་རྙེད་དཀའ་བས། ། འདི་དག་ཇི་ལྟ་བཞིན་དུ་སྒྲུབས། ། མཛེས་པ་རབ་ཏུ་དབྱུང་བ་དང་། ། ཡོངས་སུ་དག་པ་བསྙེན་རྫོགས་པར། །
EN
Delighted, Potalaka’s wife joyfully told her husband, “Son of a lord! I am with child! And as it lies with its head to the right side of my womb, it is sure to be a boy, so pray be happy!”
BO
རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རབ་མཁྱེན་ཏེ། ། བདེན་པའི་མཚན་གྱིས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། དེ་ནི་གུས་པ་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བའོ། ། ། ། དེའི་འོག་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བ་ཐབས་བརྗོད་པ་དང་བཅས་པ་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་བསྙེན་པར་རྫོགས་ཟིན་གྱིས་བག་ཡོད་པར་སྒྲུབས་ཤིག ། དེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཐབས་བརྗོད་པ་དང་བཅས་པ་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བའོ། ། དགེ་སློང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཆོ་ག་རྫོགས་སོ། ། ། ། འདུལ་བ་ གཞི། བམ་པོ་དྲུག་པ། བར་སྡོམ་ལ། མ་ཞུས་ལྷུང་བཟེད་ཆོས་གོས་དང་། ། ནད་གཡོག་འགྱོད་དང་ལྟ་བ་དང་། ། ནན་ཐུར་བཟོད་དང་སྤོ་བ་དང་། ། མགུ་དང་དབྱུང་བ་རྣམ་པ་བཅུ། ། དེ་དག་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ན་མཁན་པོ་དང་ སློབ་དཔོན་ལ་ཞུ་བར་མི་བྱེད། ཡོངས་སུ་ཞུ་བར་མི་བྱེད་གུས་པར་མི་བྱེད་པའི་སྐབས་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་ངས་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དང་ཉེ་གནས་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་ཆོས་དག་ བཅའ་བར་བྱ་སྟེ།
EN
Potalaka too was delighted. He sat straight up, raised his right hand, and exclaimed with great joy, “At last, I shall look on the face of the son I have wanted for so long! May we get along and not disagree. May he carry on my work and, having been nurtured, nurture in return. May he enjoy his inheritance and ensure that my line lasts long. When our time comes and we die, may he make the appropriate offerings, neither too few nor too many. And may he dedicate the merit he thus accrues to us by name, saying, ‘May this merit follow the two of them wherever they be born, wherever they go.’ ”
BO
དགེ་སློང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དང་ཉེ་གནས་རྣམས་ཀྱིས་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་དག་ལ་མ་ཞུས་པར་གཙུག་ལག་ཁང་ཆག་ཆག་གདབ་པར་མི་བྱ། ཕྱག་དར་མི་བྱ། བ་ལང་གི་ལྕི་བ་སར་པས་བྱུག་པར་མི་བྱ། ལྷུང་བཟེད་ཀྱི་ལས་དང་ཆོས་གོས་ཀྱི་ལས་མི་བྱ། དགེ་སློང་དེ་འདྲ་བ་མཁོས་སུ་དབབ་པར་མི་བྱ། དགེ་སློང་དེ་འདྲ་བ་ལ་འདག་རྫས་དང་། སོ་ཤིང་དག་བསྟབ་པར་མི་བྱ། ཁ་ཏོན་དང་དམིགས་ཀྱིས་དྲི་བ་མི་བྱའོ། ། དགེ་སློང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དང་ཉེ་གནས་རྣམས་ཀྱིས་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་དག་ལ་མ་ཞུས་པར་ལས་ཐམས་ཅད་ མི་བྱ་སྟེ། བཤང་བ་དང་། གཅི་བ་དང་། སོ་ཤིང་དོར་བ་དང་། ཆུ་བཏུང་བ་དང་། ཉེ་འཁོར་དང་བཅས་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་མཆོད་རྟེན་ལ་ཕྱག་བྱ་བ་དང་། གཙུག་ལག་ཁང་ནས་འདོམ་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུའི་མཐའ་ཚུན་ཆད་དུ་འགྲོ་བ་ནི་མ་གཏོགས་སོ། ། འདི་ལྟ་སྟེ་ མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་དག་གི་ལྷུང་བཟེད་ཀྱི་ལས་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་ན། དེ་ལ་དགེ་སློང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དང་ཉེ་གནས་རྣམས་ཀྱིས། ཨེ་མའོ་བདག་ཅག་གིས་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་དག་གི་ལྷུང་བཟེད་ཀྱི་ལས་བྱའོ་ཞེའམ། བྱེད་དུ་གཞུག་གོ་ཞེས་བརྩོན་པ་ཤས་ཆེན་ པོ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །
EN
Knowing she was with child, to ensure she carried the child to term he installed his wife on the top story of their mansion where he saw that she was tended to and did not come to harm. When it was cold, she was given what she needed for the cold. When it was hot, she was given what she needed for the heat. On the doctor’s advice, her food was not to be too bitter, too sour, too salty, too sweet, too spicy, or too astringent; and so she was given food that was not bitter, sour, salty, sweet, spicy, or astringent. Her body was festooned in garlands, necklaces, and jewelry, like a goddess at play in a garden. She moved from bed to throne, from pedestal to pedestal, the soles of her feet never touching the floor, and she never heard anything even slightly unpleasant.
BO
གལ་ཏེ་བརྩོན་པར་བྱེད་ན་དེ་ལྟ་ན་ལེགས། གལ་ཏེ་བརྩོན་པར་མི་བྱེད་ན་འགལ་ཚབས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། འདི་ལྟ་སྟེ་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་དག་གི་ཆོས་གོས་ཀྱི་ལས་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་ན། དེ་ལ་དགེ་སློང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དང་ཉེ་གནས་རྣམས་ ཀྱིས། ཨེ་མའོ་བདག་ཅག་གིས་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་དག་གི་ཆོས་གོས་ཀྱི་ལས་བྱའོ་ཞེའམ། བྱེད་དུ་གཞུག་གོ་ཞེས་བརྩོན་པ་ཤས་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་བརྩོན་པར་བྱེད་ན་དེ་ལྟ་ན་ལེགས། གལ་ཏེ་བརྩོན་པར་མི་བྱེད་ན་འགལ་ཚབས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། འདི་ལྟ་སྟེ་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་དག་ན་བར་གྱུར་ན། དེ་ལ་དགེ་སློང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དང་ཉེ་གནས་རྣམས་ཀྱིས། ཨེ་མའོ་བདག་ཅག་གིས་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་དག་གི་ནད་གཡོག་བྱའོ་ཞེའམ། བྱེད་དུ་གཞུག་གོ་ཞེས་བརྩོན་པ་ཤས་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་ བརྩོན་པར་བྱེད་ན་དེ་ལྟ་ན་ལེགས། གལ་ཏེ་བརྩོན་པར་མི་བྱེད་ན་འགལ་ཚབས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། འདི་ལྟ་སྟེ་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་དག་ལ་འགྱོད་པ་སྐྱེས་ན། དེ་ལ་དགེ་སློང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དང་ཉེ་གནས་རྣམས་ཀྱིས། ཨེ་མའོ་བདག་ཅག་གིས་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་ དག་གི་འགྱོད་པ་བསལ་བར་བྱའོ་ཞེའམ།
EN
After eight or nine months had passed, a boy was born, well proportioned, pleasing to the eye, handsome, radiant, with a golden complexion, a head shaped well like a parasol, long arms, a broad forehead, eyebrows that met, and a prominent nose. Three weeks or twenty-one days after the birth, relatives came and gathered to celebrate his birth in grand style, during which time they chose a name for the boy. As this boy had come to them from the lap of the gods, they thought the young brahmin should be named Kolita (Born from the Lap), and so he was named Kolita.
BO
བྱེད་དུ་གཞུག་གོ་ཞེས་བརྩོན་པ་ཤས་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་བརྩོན་པར་བྱེད་ན་དེ་ལྟ་ན་ལེགས། གལ་ཏེ་བརྩོན་པར་མི་བྱེད་ན་འགལ་ཚབས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། འདི་ལྟ་སྟེ་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་དག་ལ་སྡིག་པ་ ཅན་གྱི་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་སྐྱེས་ན། དེ་ལ་དགེ་སློང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དང་ཉེ་གནས་རྣམས་ཀྱིས། ཨེ་མའོ་བདག་ཅག་གིས་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་དག་གི་སྡིག་པ་ཅན་གྱི་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེའམ། བྱེད་དུ་གཞུག་གོ་ཞེས་བརྩོན་པ་ཤས་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་བརྩོན་པར་བྱེད་ན་དེ་ལྟ་ན་ལེགས། གལ་ཏེ་བརྩོན་པར་མི་བྱེད་ན་འགལ་ཚབས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། འདི་ལྟ་སྟེ་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་དག་ལ་དགེ་འདུན་གྱིས་ནན་ཐུར་གྱི་ལས་འདི་ལྟ་སྟེ། བསྡིགས་པའི་ལས་དང་། སྨད་པའི་ལས་དང་། བསྐྲད་པའི་ལས་དང་། ཕྱིར་དགྱེད་པའི་ལས་དང་། མ་མཐོང་བས་གནས་ནས་དབྱུང་བའི་ལས་དང་། ཕྱིར་མི་འཆོས་པས་གནས་ནས་དབྱུང་བའི་ལས་དང་། སྡིག་པ་ཅན་གྱི་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་མི་གཏོང་བས་གནས་ནས་དབྱུང་བའི་ལས་དེ་ལྟ་བུ་དག་བྱེད་འདོད་པར་གྱུར་ན། དེ་ལ་དགེ་སློང་ལྷན་ཅིག་གནས་ པ་དང་ཉེ་གནས་རྣམས་ཀྱིས།
EN
Also, because he was a descendent of Mudgala, they thought the young brahmin should be named Maudgalyāyana (Son of Mudgala’s descendants), and so he was named Maudgalyāyana.
BO
ཨེ་མའོ་དགེ་འདུན་གྱིས་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་དག་ལ་ནན་ཐུར་གྱི་ལས་འདི་ལྟ་བུ་དག་མི་བྱའོ་ཞེས་བརྩོན་པ་ཤས་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་བརྩོན་པར་བྱེད་ན་དེ་ལྟ་ན་ལེགས། གལ་ཏེ་བརྩོན་པར་མི་བྱེད་ན་འགལ་ ཚབས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། འདི་ལྟ་སྟེ་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་དག་ལ་དགེ་འདུན་གྱིས་ནན་ཐུར་གྱི་ལས་འདི་ལྟ་སྟེ། བསྡིགས་པའི་ལས་དང་། སྨད་པའི་ལས་དང་། བསྐྲད་པའི་ལས་དང་། ཕྱིར་དགྱེད་པའི་ལས་དང་། མ་མཐོང་བས་གནས་ནས་དབྱུང་བའི་ལས་དང་། ཕྱིར་མི་འཆོས་པས་གནས་ནས་དབྱུང་བའི་ལས་དང་། སྡིག་པ་ཅན་གྱི་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་མི་གཏོང་བས་གནས་ནས་དབྱུང་བའི་ལས་དེ་ལྟ་བུ་དག་བྱས་པར་གྱུར་ན། དེ་ལ་དགེ་སློང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དང་ཉེ་གནས་རྣམས་ཀྱིས། ཨེ་མའོ་དགེ་འདུན་གྱིས་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་ དག་ལ་ནན་ཐུར་གྱི་ལས་འདི་ལྟ་བུ་བྱས་པ་སྐྲ་འགྲེང་བ་ལྟ་བུར་གྱུར། སྐྲ་ཞིག་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཅིང་དགེ་འདུན་ལ་སྤུ་ས་ལ་ལྟུང་བ་ལྟ་བུར་བྱེད། འབྱུང་བར་སྐྱོང་། མཚུངས་པར་ཉེ་བར་སྟོན་ལ་མཚམས་ཀྱི་ནང་དུ་འོངས་ཏེ།
EN
Thus it was that some knew the young brahmin as Maudgalyāyana while others knew him as Kolita.
BO
བཟོད་པ་གསོལ་ཞིང་རྒྱུ་གང་གིས་ནན་ཐུར་གྱི་ལས་ བྱས་པ་དེ་ཡང་སྤོང་བ་དག་ལ་བཟོད་པ་བྱའོ་ཞེས་བརྩོན་པ་ཤས་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་བརྩོན་པར་བྱེད་ན་དེ་ལྟ་ན་ལེགས། གལ་ཏེ་བརྩོན་པར་མི་བྱེད་ན་འགལ་ཚབས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། འདི་ལྟ་སྟེ་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་དག་ལ་དགེ་འདུན་ལྷག་མའི་ལྟུང་བ་བྱུང་བར་ གྱུར་ན། དེ་ལ་དགེ་སློང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དང་ཉེ་གནས་རྣམས་ཀྱིས། ཨེ་མའོ་དགེ་འདུན་གྱིས་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་དག་ལ་སྤོ་བ་དང་གཞི་ནས་སྤོ་བ་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་བརྩོན་པ་ཤས་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་བརྩོན་པར་བྱེད་ན་དེ་ལྟ་ན་ལེགས། གལ་ཏེ་བརྩོན་པར་ མི་བྱེད་ན་འགལ་ཚབས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། འདི་ལྟ་སྟེ་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་དག་གིས་སྤོ་བ་དང་གཞི་ནས་སྤོ་བ་སྤྱད་ཟིན་པར་གྱུར་ན། དེ་ལ་དགེ་སློང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དང་ཉེ་གནས་རྣམས་ཀྱིས། ཨེ་མའོ་དགེ་འདུན་གྱིས་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་སྤོ་བ་དང་གཞི་ནས་སྤོ་བ་ སྤྱད་ཟིན་པ་དག་ལ་མགུ་བར་བྱ་བ་དང་གཞི་ནས་མགུ་བར་བྱ་བ་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་བརྩོན་པ་ཤས་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་བརྩོན་པར་བྱེད་ན་དེ་ལྟ་ན་ལེགས།
EN
The young brahmin Kolita was entrusted to eight nursemaids: two to cuddle him, two to breastfeed him, two to change his diapers, and two to play with him. Fortified with milk, curd, butter, ghee, cream, and other nourishing foods, he grew quickly, shooting up like a lotus in a pond. When he was old enough, he was introduced to letters, number names, calculation, counting by hand, and how to exclude, to add, to leave, and to parse. Once he had finished letters, he was instructed in the ways of brahmins: their conduct, ritual purity, and observances; the handling of ashes, the handling of ritual vases, and the handling of sites; hand gestures, turbans, offering praise, and salutations; the Ṛgveda, the Yajurveda, the Sāmaveda, and the Atharvaveda; and a brahmin’s six duties—making fire sacrifices, officiating over fire sacrifices, studying, teaching, giving, and receiving. He mastered and became learned in the Vedas and all branches of Vedic knowledge. The Vedas and the limbs of the Vedas were entrusted to him, and with his blazing intelligence, he could illuminate his own assertions and vanquish those of others.
BO
གལ་ཏེ་བརྩོན་པར་མི་བྱེད་ན་འགལ་ཚབས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། འདི་ལྟ་སྟེ་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་དག་གིས་ མགུ་བར་བྱ་བ་དང་གཞི་ནས་མགུ་བར་བྱ་བ་སྤྱད་ཟིན་པར་གྱུར་ན། དེ་ལ་དགེ་སློང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དང་ཉེ་གནས་རྣམས་ཀྱིས། ཨེ་མའོ་དགེ་འདུན་གྱིས་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་མགུ་བར་བྱ་བ་དང་གཞི་ནས་མགུ་བར་བྱ་བ་སྤྱད་ཟིན་པ་དག་ལ་དབྱུང་བ་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་བརྩོན་པ་ཤས་ ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་བརྩོན་པར་བྱེད་ན་དེ་ལྟ་ན་ལེགས། གལ་ཏེ་བརྩོན་པར་མི་བྱེད་ན་འགལ་ཚབས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། དགེ་སློང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དང་ཉེ་གནས་རྣམས་ཀྱིས་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་དག་ལ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་མཁན་པོ་དང་སློབ་ དཔོན་དག་གིས་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དང་ཉེ་གནས་རྣམས་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ་ཞུ་བ་ནི་མ་གཏོགས་སོ། ། ། ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་དུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བར་དབྱར་གནས་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་སོ། ། དེའི་ཚེ་ན་ཚེ་དང་ ལྡན་པ་ཉེ་སྡེ་ལྗོངས་སུ་དབྱར་གནས་པར་ཁས་བླངས་ཤིང་དེས་ལོ་གཅིག་ལོན་པ་ན་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་རབ་ཏུ་ཕྱུང་ཞིང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱས་སོ། །
EN
His father made him study all fields of knowledge. Once, when he was reciting the Vedas with his father, he asked, “Father, what does this statement mean?”
BO
དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཉེ་སྡེ་དབྱར་ཟླ་བ་གསུམ་འདས་ནས་ཆོས་གོས་བྱས་པ་དང་ལྡན། ཆོས་གོས་ཟིན་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ལོ་གཉིས་ ལོན་པ་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ལོ་གཅིག་ལོན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་ཐོགས་ཏེ། མཉན་ཡོད་ག་ལ་བ་དེར་རྒྱུ་ཞིང་སོང་ནས་མཐར་གྱིས་རྒྱུ་ཞིང་འགྲོ་བ་ན་མཉན་ཡོད་དུ་ཕྱིན་ཏོ། ། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཉེ་སྡེས་ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་མཁོས་སུ་ཕབ་སྟེ་རྐང་པ་གཉིས་ བཀྲུས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་གཉིས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ། ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་དགེ་སློང་གློ་བུར་དུ་འོངས་པ་རྣམས་ལ། དགེ་སློང་ཁྱོད་ད་གཟོད་ ག་ལས་འོངས་དབྱར་གང་དུ་གནས་པར་ཁས་བླངས་ཞེས་སོ་སོར་ཀུན་དགའ་བར་བྱ་བ་འདིས་སོ་སོར་ཀུན་དགའ་བར་མཛད་པ་ཡིན་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཉེ་སྡེ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཉེ་སྡེ་ཁྱོད་ད་གཟོད་ག་ལས་འོངས། དབྱར་གང་དུ་གནས་པར་ཁས་བླངས་བཙུན་པ་བདག་ད་གཟོད་ ལྗོངས་ནས་མཆིས་ཏེ། དབྱར་ལྗོངས་སུ་གནས་པར་མཆིད་ཀྱིས་འཚལ་ཏོ། ། ཉེ་སྡེ་ཁྱོད་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་སུ་ཞིག་ཡིན།
EN
“Son, even I don’t know the meaning of this statement. Sages of the past recited with praise, sung, and furnished these sacred mantra, but nowadays brahmins simply recite and repeat them.”
BO
བཙུན་པ་བདག་གི་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ལགས་སོ། ། ཉེ་སྡེ་ཁྱོད་ལོ་དུ་ལོན། ཁྱོད་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ལོ་དུ་ལོན། བཙུན་པ་བདག་ནི་དགུང་ལོ་གཉིས་ ལགས། བདག་གི་ལྷན་ཅིག་གནས་པས་ནི་དགུང་ལོ་གཅིག་ལགས་སོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་རིགས་ཀྱི་བུ་ཉེ་སྡེས་དང་པོ་ཁོ་ནར་ཚོགས་བསྡུ་བར་བསམས་སོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་ལོ་གཅིག་ལོན་པས་རབ་ཏུ་དབྱུང་ བར་མི་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་མི་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་མི་བྱ། དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་མི་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་མི་བྱའོ། ། ལོ་གཉིས་ལོན་པས་ཀྱང་མི་བྱ། ལོ་གསུམ་ལོན་པས་ཀྱང་མི་བྱ། ལོ་བཞི་ལོན་པས་ཀྱང་མི་བྱ། ལོ་ལྔ་ལོན་ པས་ཀྱང་མི་བྱ། ལོ་དྲུག་ལོན་པས་ཀྱང་མི་བྱ། ལོ་བདུན་ལོན་པས་ཀྱང་མི་བྱ། ལོ་བརྒྱད་ལོན་པས་ཀྱང་མི་བྱ་སྟེ། ལོ་དགུ་ལོན་པས་ཀྱང་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་མི་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་མི་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་མི་བྱ། དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་མི་བྱ་ཞིང་བདག་ ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་མི་བྱའོ། ། ལོ་བཅུ་ལོན་པས་ནི་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་བྱ།
EN
“Father, do you think there is no meaning to these sacred mantra, which have been recited with praise, sung, and furnished by past sages, but nowadays are simply recited and repeated by brahmins? This is what such statements mean,” and he proceeded to explain.
BO
དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ། ། དེ་དག་བྱེ་བྲག་མེད་པར་བྱིས་པ་དང་། རྨོངས་ པ་དང་། མི་གསལ་བ་དང་། མི་མཁས་པ་དག་གིས་ཀྱང་རབ་ཏུ་འབྱིན་པར་བྱེད་དེ། ཀྱེ་མ་དེ་དག་བདག་ཉིད་མ་དུལ་བར་གཞན་དུལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་གནས་མེད་ལ། བདག་ཉིད་མ་ཞི་བར་གཞན་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། བདག་ཉིད་མ་གྲོལ་བར་གཞན་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་དང་། བདག་ཉིད་ ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པར་གཞན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱེད་པ་དང་། བདག་ཉིད་འདམ་ལས་མ་རྒལ་བར་གཞན་འདམ་ལས་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་གནས་མེད་དོ། ། ། ། རྒན་ཞུགས་བྱིས་པ། རྨོངས་པ། མི་གསལ་བ། མི་མཁས་པ་ ཞིག་གིས་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་ཞིག་རབ་ཏུ་ཕྱུང་ཞིང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱས་ནས། དེས་དུས་དང་དུས་སུ་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་མ་ཐོབ་ནས་བསླབ་པ་ཕུལ་ཏེ་ཉམས་པར་གྱུར་པའི་སྐབས་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ལྟ་བས་ན་ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་བྱ།
EN
Potalaka was delighted and in his delight thought, “This is what a son should do: he should carry on his father’s tradition or develop his insight even further. Were he to accomplish only that, this brahmin boy’s insight would surpass my own.”
BO
དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ། ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་ལོ་བཅུ་ལོན་པའམ་ལྷག་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དང་ཉེ་གནས་རྣམས་ཀྱི་ནད་གཡོག་བྱེད་དམ་བྱེད་དུ་འཇུག་ནུས་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དང་ཉེ་གནས་རྣམས་ལ་འགྱོད་པ་སྐྱེས་པ་སེལ་ཏམ་སེལ་དུ་འཇུག་ནུས་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དང་ ཉེ་གནས་རྣམས་ལ་སྡིག་པ་ཅན་གྱི་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་བྱུང་བ་སྤོང་ངམ་སྤོང་དུ་འཇུག་ནུས་པ་དང་། ཕྱོགས་གང་དུ་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དང་ཉེ་གནས་རྣམས་མངོན་པར་མི་དགའ་ན་དེ་ལ་དོར་བའམ་འདོར་དུ་འཇུག་ནུས་པ་སྟེ། ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་ བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་བྱ། དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ། ། གཞན་ཡང་ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་བྱ། དགེ་ ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ། ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་། མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། མདོ་སྡེ་འཛིན་པ་དང་། འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང་། མ་མོ་འཛིན་པ་སྟེ།
EN
Potalaka shared this insight with the five hundred young brahmins he was teaching to recite brahmanic mantras and they too were delighted and happily turned to Maudgalyāyana. The young brahmin Maudgalyāyana then taught the five hundred young brahmins to recite the brahmanic mantras.
BO
ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པས་ རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་བྱ། དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ། ། གཞན་ཡང་ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་ པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་བྱ། དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ། ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་། མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། མདོ་སྡེ་ལ་མཁས་པ་དང་། འདུལ་བ་ལ་མཁས་པ་དང་། མ་མོ་ལ་མཁས་པ་སྟེ། ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་བྱ། དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ། ། གཞན་ཡང་ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་ བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་བྱ། དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ། ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་། མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། མདོ་སྡེ་རིག་པ་དང་། འདུལ་བ་རིག་པ་དང་། མ་ མོ་རིག་པ་སྟེ།
EN
The five hundred young brahmins were in the habit, when not occupied with their studies, of going to the riverbank to bathe, visiting the city, or collecting wood for use in fire pūjas.
BO
ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་བྱ། དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ། ། གཞན་ཡང་ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པས་ རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་བྱ། དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ། ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་། མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། མདོ་སྡེ་ལ་གསལ་བ་དང་། འདུལ་བ་ ལ་གསལ་བ་དང་། མ་མོ་ལ་གསལ་བ་སྟེ། ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་བྱ། དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ། ། གཞན་ཡང་ལོ་བཅུ་ ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་བྱ། དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ། ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་། མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་ གནས་པ་དང་ཉེ་གནས་རྣམས་མདོ་སྡེ་འཛིན་དུ་འཇུག་ནུས་པ་དང་།
EN
Once, when not occupied with their studies, the students of the young brahmin Upatiṣya walked, reciting mantras on their way to the city. Meanwhile, trailing behind, the students of the young brahmin Maudgalyāyana walked, reciting mantras on their way to the city. When the students of the young brahmin Maudgalyāyana heard the students of the young brahmin Upatiṣya reciting the sacred mantra, they asked, “Why do you recite the sacred mantra in such a debased way?”
BO
འདུལ་བ་འཛིན་དུ་འཇུག་ནུས་པ་དང་། མ་མོ་འཛིན་དུ་འཇུག་ནུས་པ་སྟེ། ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་བྱ། དགེ་ ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ། ། གཞན་ཡང་ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་བྱ། དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་ འདུག་པར་བྱའོ། ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་། མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་སློབ་པ་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་སློབ་པ་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་སློབ་པ་སྟེ། ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ ལྔ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་བྱ། དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ། ། གཞན་ཡང་ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་ རྫོགས་པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་བྱ། དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ། ། ལྔ་གང་ཞེ་ན།
EN
“How should they be recited?”
BO
ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་། མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དང་ཉེ་གནས་རྣམས་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་ པ་ལ་སློབ་ཏུ་འཇུག་ནུས་པ་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་སློབ་ཏུ་འཇུག་ནུས་པ་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་སློབ་ཏུ་འཇུག་ནུས་པ་སྟེ། ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ། གནས་ སྦྱིན་པར་བྱ། དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ། ། གཞན་ཡང་ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་བྱ། དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་ པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ། ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་། མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། ལྷག་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་པ་དང་། ལྷག་པའི་འདུལ་བ་ལ་སློབ་པ་དང་། ལྷག་པའི་སོ་སོར་ཐར་པ་ལ་སློབ་པ་སྟེ། ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་ པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་བྱ། དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ། །
EN
“The sacred mantra should be recited as we do.”
BO
གཞན་ཡང་ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་ རྫོགས་པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་བྱ། དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ། ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་། མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དང་ཉེ་གནས་རྣམས་ལྷག་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་ཏུ་འཇུག་ ནུས་པ་དང་། ལྷག་པའི་འདུལ་བ་ལ་སློབ་ཏུ་འཇུག་ནུས་པ་དང་། ལྷག་པའི་སོ་སོར་ཐར་པ་ལ་སློབ་ཏུ་འཇུག་ནུས་པ་སྟེ། ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་བྱ། དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་ བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ། ། གཞན་ཡང་ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་བྱ། དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ། ། ལྔ་གང་ ཞེ་ན། དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཐོས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ།
EN
“From whom did you learn these sacred mantra?”
BO
ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་ པར་རྫོགས་པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་བྱ། དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ། ། གཞན་ཡང་ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་བྱ། དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་ གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ། ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་བྱ། དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ། ། གཞན་ཡང་ ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་བྱ། དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ། ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་། མང་དུ་ཐོས་པ་དང་།
EN
“Not to know him is not to know the sun or the moon. In the village of Nālada lives the brahmin Tiṣya. We have learned them from his son, the young brahmin Upatiṣya. And from whom did you learn these sacred mantra?”
BO
བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་དང་། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་དང་། དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་བྱ། དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་ པར་འདུག་པར་བྱའོ། ། གཞན་ཡང་ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་བྱ། དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ། ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་། མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་དང་། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་དང་། ནང་དུ་ཡང་དག་བཞག་པ་སྟེ། ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་བྱ། དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ། ། གཞན་ཡང་ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་བྱ། དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ། ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་། མང་དུ་ཐོས་པ་དང་།
EN
“Not to know him is not to know the sun or the moon. In the village of Kāṣṭhavāṭa, there lives a royal priest named Potalaka. We have learned them from his son, the young brahmin Kolita.”
BO
བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་དང་། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་དང་། མཉམ་པར་བཞག་པ་སྟེ། ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ། གནས་ སྦྱིན་པར་བྱ། དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ། ། གཞན་ཡང་ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་བྱ། དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་ གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ། ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། སློབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པ་དང་། སློབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པ་དང་། སློབ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པ་དང་། སློབ་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པ་དང་། སློབ་པའི་རྣམ་ པར་གྲོལ་བ་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བའི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་བྱ། དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ། ། གཞན་ ཡང་ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་བྱ།
EN
With that, the young brahmin students of Upatiṣya became dispirited, upset, and daunted. They went to Upatiṣya, who saw them off in the distance and asked, “What troubles you, young brahmins? Your preceptor is never wrong.”
BO
དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ། ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། མི་སློབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པ་དང་། མི་ སློབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པ་དང་། མི་སློབ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པ་དང་། མི་སློབ་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པ་དང་། མི་སློབ་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བའི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པས་ རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་བྱ། དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ། ། གཞན་ཡང་ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་ པར་བྱ། དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ། ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། བྱུང་བ་ཤེས་པ་དང་། བཅས་པ་ཤེས་པ་དང་། རྗེས་སུ་བཅས་པ་ཤེས་པ་དང་། བཀག་པ་ཤེས་པ་དང་། གནང་བ་ཤེས་པ་སྟེ། ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་པོ་ དེ་དག་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་བྱ།
EN
Then he spoke in verse:
BO
དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ། ། གཞན་ཡང་ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་ པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་བྱ། དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ། ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། བར་དུ་གཅོད་པ་ཤེས་པ་དང་། བར་དུ་གཅོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་དང་། སྨྲ་བ་པོ་དང་། རྗེས་སུ་སྟོན་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ དང་ཉེ་གནས་རྣམས་གནས་འཆར་གཞུག་ནུས་པ་སྟེ། ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་བྱ། དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ། ། གཞན་ཡང་ ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་བྱ། དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ། ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། བར་དུ་གཅོད་པ་ཤེས་པ་དང་། བར་དུ་གཅོད་པ་མ་ཡིན་པ་ ཤེས་པ་དང་། སྨྲ་བ་པོ་དང་། རྗེས་སུ་སྟོན་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དང་ཉེ་གནས་རྣམས་རེ་ཞིག་གི་གནས་འཆར་གཞུག་ནུས་པ་སྟེ།
EN
“Those things you feel from within Are clearly seen from without. You cannot mask your voice, Your complexion, or your mien.
BO
ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་བྱ། དགེ་ཚུལ་ཉེ་ བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ། ། གཞན་ཡང་ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་བྱ། དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་ འདུག་པར་བྱའོ། ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། ལྟུང་བ་ཤེས་པ་དང་། ལྟུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་དང་། ཡང་བ་ཤེས་པ་དང་། ལྕི་བ་ཤེས་པ་དང་། སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་གདོན་པ་དང་རྒྱས་པ་བཀླགས་པ་དང་ཐོན་པ་སྟེ། ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་བྱ། དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ། ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཉེ་བ་འཁོར་གྱིས་ཞུས་པ། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་དང་ ལྡན་པས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ། གནས་སྦྱིན་པར་བྱ། དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ན།
EN
“Young brahmins, clearly something troubles you.”
BO
བཙུན་པ་དགེ་སློང་བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་ལོ་དྲུག་བཅུ་ལགས་ལ། དེས་སོ་སོར་ཐར་པའི་ མདོ་གདོན་པ་དང་། རྒྱས་པ་བཀླགས་པ་དང་། ཐོན་པ་མ་ལགས་ན་དེས་ཀྱང་གཞན་ལ་གནས་པས་མཆིས་པར་བགྱིའམ། ཉེ་བ་འཁོར་དེས་ཀྱང་གཞན་ལ་གནས་པས་འདུག་པར་བྱའོ། ། བཙུན་པ་དེ་ལ་ཇི་སྐད་ཅེས་བགྱི། ཉེ་བ་འཁོར་གནས་བརྟན་བྱིས་པ་ཞེས་ བྱའོ། ། གང་ལ་གནས་པས་མཆིས་པར་བགྱི། གལ་ཏེ་ཆེས་རྒན་པ་ཡོད་ན་ཆེས་རྒན་པ་ལ་གནས་པས་འདུག་པར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་ཆེས་རྒན་པ་མེད་ན་ཆེས་གཞོན་པ་ལ་གནས་པར་འདུག་པར་བྱའོ། ། བཙུན་པ་ཅི་ལགས་དེས་དེ་ལ་ཐམས་ཅད་བགྱིའམ། ཉེ་བ་འཁོར་ ཐམས་ཅད་བྱ་སྟེ། འདུད་པ་འབའ་ཞིག་མ་གཏོགས་སོ། ། ། ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་འོད་མའི་ཚལ་ཀ་ལན་ད་ཀའི་གནས་སུ་དབྱར་གནས་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་སོ། ། དེའི་ཚེ་ན་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་དགེ་སློང་གནས་བརྟན་དག་ནི་ཉུང་གསར་བུ་དག་ནི་མང་དུ་དབྱར་ གནས་པར་ཁས་བླངས་སོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དབྱར་ཟླ་བ་གསུམ་འདས་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ་སོང་ལ་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྷོའི་རི་བོ་དག་ཏུ་ལྗོངས་རྒྱུར་གཤེགས་ཀྱིས།
EN
After they explained the situation at length, Upatiṣya said, “Young brahmins, allow me to explain. Although the sacred mantra should be recited in the manner those young brahmins recite them, I have summarized the longer Vedas, abridging their words and phrases, and expanded on the shorter Vedas, explaining their meaning and etymologies.”
BO
ཁྱེད་ཅག་ ལས་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་ཐབས་ཅིག་ལྷོའི་རི་བོ་དག་ཏུ་ལྗོངས་རྒྱུར་འགྲོ་བར་སྤྲོ་བ་དེས་ཆོས་གོས་ཀྱི་ལས་གྱིས་ཤིག ། ཅེས་བསྒོ་ཅིག ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་བཙུན་པ་བཀའ་བཞིན་འཚལ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་མཉན་ནས། དགེ་སློང་ རྣམས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྷོའི་རི་བོ་དག་ཏུ་ལྗོངས་རྒྱུར་གཤེགས་ཀྱིས། ཁྱེད་ཅག་ལས་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་ཐབས་ཅིག་ལྷོའི་རི་བོ་དག་ཏུ་ལྗོངས་རྒྱུར་འགྲོ་བར་སྤྲོ་བ་དེས་ཆོས་གོས་ཀྱི་ལས་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བསྒོ་བ་དང་། དགེ་སློང་གནས་ བརྟན་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་བདག་ཅག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་ཐབས་ཅིག་ལྗོངས་རྒྱུར་འགྲོ་མི་ནུས་སོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་ཅག་རྒས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དགེ་སློང་གསར་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་བདག་ཅག་ ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་ཐབས་ཅིག་ལྗོངས་རྒྱུར་འགྲོ་མི་ནུས་སོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་ཅག་གསར་བུ་ཡིན་ལ་བདག་ཅག་གི་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་དག་མི་འདོང་བས་བདག་ཅག་གི་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་དག་མི་འདོང་ན་བདག་ཅག་མྱུར་དུ་ལྡོག་པ་དང་།
EN
The students of Kolita had also become dispirited, upset, and daunted. They went to Kolita, who too, on seeing them off in the distance, asked, “What troubles you, young brahmins? Your preceptor is never wrong.”
BO
སྐྱེན་པར་ལྡོག་ དགོས་པ་དང་། འདི་ལྟ་སྟེ་གནས་བཙལ་བས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བཙལ་བར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དབྱར་ཟླ་བ་གསུམ་འདས་ནས་ཆོས་གོས་བྱས་པ་དང་ལྡན། ཆོས་གོས་ཟིན་པ་དང་ལྡན་ཞིང་འཁོར་ཉུང་ཤས་ཤིག་དང་ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་བསྣམས་ ཏེ་ལྷོའི་རི་བོ་དག་ཏུ་ལྗོངས་རྒྱུར་གཤེགས་སོ། ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལྗོངས་རྒྱུར་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་ལ་ལས་ལེགས་པར་མ་སྦྱངས་པ་དང་། ལེགས་པར་མ་བགོས་པ་དང་། ཁུར་ཐོགས་པའམ། གཅིག་ཏུ་མ་གྱུར་ཏམ་སྙམ་པས་སྐུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཡས་ ནས་གླང་པོ་ཆེའི་ལྟ་{ལྟངས་,སྟངས་}ཀྱིས་རྣམ་པར་གཟིགས་པ་མཛད་པ་ཡིན་པས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཡས་ནས་གླང་པོ་ཆེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཟིགས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལྗོངས་རྒྱུར་གཤེགས་པས་སྐུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཡས་ ནས་གླང་པོ་ཆེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཟིགས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཁོར་ཉུང་བར་གཟིགས་སོ། ། གཟིགས་ནས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་མཁྱེན་བཞིན་དུ་རྨེད་པར་མཛད་པ་སྟེ། མཁྱེན་བཞིན་དུ་རྨེད་པ། མཁྱེན་ཀྱང་མི་རྨེད་པ། དུས་སུ་རྨེད་པ། དུས་ལས་ཡོལ་བར་མི་རྨེད་པ།
EN
He too then spoke the verse:
BO
དོན་དང་ལྡན་པ་རྨེད་པ། དོན་དང་མི་ལྡན་པ་མི་རྨེད་པས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་དོན་དང་མི་ལྡན་པ་རྨེད་པ་ལ་ཆུ་ལོན་གྱིས་ཟློག་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་དོན་དང་(ལན་,ལྡན་)པ་རྨེད་པ་ལ་དུས་ མཁྱེན་པ་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་རྨས་པ། ཀུན་དགའ་བོ་ད་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཁོར་ཉུང་བར་གྱུར་པའི་རྒྱུ་ནི་གང་ཡིན། རྐྱེན་ནི་གང་ཡིན། བཙུན་པ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་འདིར་དགེ་སློང་གནས་བརྟན་དག་ནི་ ཉུང་། གསར་བུ་དག་ནི་མང་དུ་དབྱར་གནས་པར་མཆིད་ཀྱིས་འཚལ་ཅིང་། དགེ་སློང་གནས་བརྟན་རྣམས་ནི་འདི་སྐད་ཅེས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་བདག་ཅག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་ཐབས་ཅིག་ལྗོངས་རྒྱུར་འགྲོ་མི་ནུས་སོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་ཅག་རྒས་པའི་ ཕྱིར་རོ། ། ཞེས་མཆི། དགེ་སློང་གསར་བུ་རྣམས་ཀྱང་འདི་སྐད་ཅེས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་བདག་ཅག་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་ཐབས་ཅིག་ལྗོངས་རྒྱུར་འགྲོ་མི་ནུས་སོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།
EN
“Those things you feel from within Are clearly seen from without. You cannot mask your voice, Your complexion, or your mien.
BO
བདག་ཅག་གསར་བུ་ཡིན་ལ་བདག་ཅག་གི་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་མི་ འདོང་བས་བདག་ཅག་གི་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་དག་མི་འདོང་ན་མྱུར་དུ་ལྡོག་པ་དང་། སྐྱེན་པར་ལྡོག་དགོས་པ་དང་། འདི་ལྟ་སྟེ་གནས་བཙལ་བས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བཙལ་བར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་མཆི་སྟེ། བཙུན་པ་ད་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཁོར་ཉུང་བར་གྱུར་པའི་ རྒྱུ་ནི་དེ་ལགས། རྐྱེན་ནི་དེ་ལགས་སོ། ། ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལྟ་བས་ན་ལོ་ལྔ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པས་མི་གནས་པར་ལྗོངས་རྒྱུར་འགྲོ་བར་རྗེས་སུ་གནང་ངོ་། ལྔ་གང་ཞེ་ན། ལྟུང་བ་ཤེས་པ་དང་། ལྟུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་དང་། ཡང་བ་ཤེས་པ་དང་། ལྕི་བ་ཤེས་པ་དང་། སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་གདོན་པ་དང་། རྒྱས་པ་བཀླགས་པ་དང་། ཐོན་པ་སྟེ། ལོ་ལྔ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པས་མི་གནས་པར་ལྗོངས་རྒྱུར་འགྲོ་བར་བྱ་སྟེ། འདི་ལ་འགྱོད་པར་མི་བྱའོ། ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཉེ་བ་འཁོར་གྱིས་ཞུས་པ། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལོ་ལྔ་ལོན་པ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པས་མི་གནས་པར་ལྗོངས་རྒྱུར་འགྲོ་བར་བྱའོ། ། ཞེས་བཀའ་སྩལ་ན། བཙུན་པ་དགེ་སློང་ལོ་དྲུག་ལགས་ལ། དེས་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་གདོན་པ་དང་།
EN
“Young brahmins, clearly something troubles you.”
BO
རྒྱས་པ་བཀླགས་པ་དང་། ཐོན་པ་མ་ལགས་ན། དེས་ ཀྱང་མི་གནས་པར་ལྗོངས་རྒྱུར་མཆི་བར་བགྱི་འམ། ཉེ་བ་འཁོར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ལ་བཅའ་བ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བཙུན་པ་ལོ་བཞི་ལགས་ལ། དེས་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་གདོན་པ་དང་། རྒྱས་པ་བཀླགས་པ་དང་། ཐོན་པ་ལགས་ན། དེས་ཀྱང་མི་གནས་པར་ལྗོངས་རྒྱུར་མཆི་བར་བགྱི་འམ། ཉེ་བ་འཁོར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལོ་ལྔ་ལོན་པ་ལ་བཅའ་བ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བཙུན་པ་གསུམ་རིག་པ། དྲི་མ་གསུམ་སྤངས་ལ། དེ་ལོ་ལྔ་མ་ལགས་ཤིང་ཆོས་ལྔ་དང་མི་ལྡན་ན་དེས་ཀྱང་མི་གནས་པར་ ལྗོངས་རྒྱུར་མཆི་བར་མི་བགྱི་འམ། ཉེ་བ་འཁོར་མི་བྱའོ། ། ། ། བར་སྡོམ་ལ། ལོ་བཅུ་འཛིན་དང་མཁས་པ་དང་། ། རིག་དང་གསལ་དང་འཛིན་འཇུག་དང་། ། སློབ་དང་སློབ་འཇུག་རྣམ་གཉིས་དང་། ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་གཉིས་རྣམ་པ་གསུམ། ། སློབ་དང་མི་ སློབ་བྱུང་ཤེས་དང་། ། གནས་འཆའ་འཆར་གཞུག་ལྟུང་བ་ཤེས། ། ལྷོ་ཡི་རི་ལ་རྒྱུ་བ་ཡི། ། སྡེ་ཚན་ཡང་དག་བསྡུས་པ་ཡིན། ། གནས་ཀྱི་སྐབས་རྫོགས་{སྷོ,སོ}། ། ། ། སྡོམ་ལ། མུ་སྟེགས་ཅན་དང་ཉི་ཤུ་དང་། ། དགེ་ཚུལ་{བཅྭ་,བཅོ་}ལྔ་མ་ལོན་པའོ། །
EN
After they explained the situation at length, he said, “Young brahmins, allow me to explain. Although the sacred mantra should be recited in the manner we have recited them, that young brahmin Upatiṣya is wise for he has he summarized the longer Vedas, abridging their words and phrases, and expanded on the shorter Vedas, explaining their meaning and etymologies.”
BO
སངས་རྒྱས་ བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། ། དེའི་ཚེ་ན་རྒན་ཞུགས་བྱིས་པ། རྨོངས་པ། མི་གསལ་བ། མི་མཁས་པ་ཞིག་གིས་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་ཞིག་རབ་ཏུ་ཕྱུང་ཞིང་བསྙེན་པར་རྫོགས་ པར་བྱས་པ་ན་དགེ་སློང་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་རྩོད་པ་འགའ་ཞིག་བྱུང་ནས་བསླབ་པ་ཕུལ་ཏེ་སྔོན་གྱི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་གནས་དེ་ཉིད་དུ་སོང་བའི་སྐབས་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་བ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་ཇི་ལྟར་མི་ གཏི་མུག་ཅན་དེ་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་གྱ་ནོམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་སྤངས་ནས་སྔོན་གྱི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་གནས་དེ་ཉིད་དུ་སོང་བ་ལ་ལྟོས། དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཁྱི་བཀྲེས་པའི་ཉམ་ཆུང་བས་ཡོངས་སུ་གཟིར་བ་ནི་བཟའ་བ་དང་བཅའ་བ་གྱ་ནོམ་པ་སྤངས་ནས་བཤང་ བ་བཟའ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། ། དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་དུ་མི་གཏི་མུག་ཅན་དེས་ཀྱང་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་གྱ་ནོམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་སྤངས་ནས་སྔོན་གྱི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་གནས་དེ་ཉིད་དུ་སོང་ངོ་། །
EN
On hearing of the other, both Kolita and Upatiṣya formed a singular desire to meet the other. Upatiṣya went to his father and said, “Father, I wish to visit the village of Kāṣṭhavāṭa, for there lives a royal priest named Potalaka whose son is called Kolita. I shall go to see him.”
BO
དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་ པ། དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟ་བས་ན་ཉེ་དུ་ཤཱཀྱ་དང་མེ་བ་རལ་བ་ཅན་མ་གཏོགས་པ་སེམས་མགུ་བར་མ་གྱུར་པའི་མུ་སྟེགས་ཅན་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་མི་བྱ་ཞིང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་མི་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་ཉེ་དུ་ཤཱཀྱ་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་འོངས་ཤིང་གལ་ཏེ་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་འདོད་ན། དགེ་སློང་དག་དེ་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ་ཞིང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་ང་ནི་ཉེ་དུ་རྣམས་ལ་ཉེ་དུའི་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གལ་ཏེ་ གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་ཀུན་དུ་རྒྱུ་འོངས་ཤིང་གལ་ཏེ་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་འདོད་ན། དགེ་སློང་དག་དེ་ཟླ་བ་བཞིའི་བར་དུ་མཁན་པོས་སྦྱར་བའི་གོས་དག་གིས་གནས་པ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག ། དགེ་སློང་དག་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གནས་པ་སྤྱད་ནས་སེམས་མགུ་བར་གྱུར་ན་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱའོ། །
EN
“Son, is he wiser than you?”
BO
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་ཟླ་བ་བཞིའི་བར་དུ་མཁན་པོས་སྦྱར་བའི་གོས་དག་གིས་གནས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ནས། དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་མི་ཤེས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་འགའ་ཞིག་གི་གན་དུ་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་འདོད་པ་འོངས་ན། དེས་དེ་ལ་བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དྲིས་ནས་གཟུང་བར་བྱའོ། ། བཟུང་ནས་ གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། དགེ་བསྙེན་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བས་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། དེའི་འོག་ཏུ་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་འདུག་ཅིང་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ལ་རྒན་རིམས་ཀྱིས་ཕྱག་འཚལ་དུ་བཅུག་ནས་ཙོག་ཙོག་པོར་འདུག་ཏུ་བཅུག་སྟེ། ཐལ་མོ་སྦྱར་དུ་བཅུག་ ནས་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། བདག་མུ་སྟེགས་ཅན་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་ལས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འཚལ་ཏེ། བདག་མུ་སྟེགས་ཅན་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་ཟླ་བ་བཞིའི་བར་དུ་མཁན་པོས་སྦྱར་བའི་ གོས་དག་གིས་གནས་པར་དགེ་འདུན་ལ་གསོལ་ན།
EN
“Father, he is not wiser than I. It is rather that he is wealthier.”
BO
ཐུགས་བརྩེ་བ་ཅན་དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐུགས་བརྩེ་བའི་སླད་དུ་བདག་མུ་སྟེགས་ཅན་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་ལ་ཟླ་བ་བཞིའི་བར་དུ་མཁན་པོས་སྦྱར་བའི་གོས་དག་གིས་གནས་པར་བགྱི་བ་སྩལ་དུ་གསོལ། དེ་བཞིན་དུ་ ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས། དེའི་འོག་ཏུ་དགེ་སློང་གཅིག་གིས་གསོལ་བ་བྱས་ཏེ་ལས་བྱའོ། ། འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། འདུག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། མུ་སྟེགས་ཅན་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་ བ་ལས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འཚལ་ཏེ། མུ་སྟེགས་ཅན་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་ཟླ་བ་བཞིའི་བར་དུ་མཁན་པོས་སྦྱར་བའི་གོས་དག་གིས་གནས་པར་དགེ་འདུན་ལ་གསོལ་ན། གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་གྱི་དུས་ལ་བབ་ཅིང་བཟོད་ན། དགེ་འདུན་གྱིས་གནང་བར་མཛོད་ཅིག་དང་། དགེ་ འདུན་གྱིས་མུ་སྟེགས་ཅན་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཟླ་བ་བཞིའི་བར་དུ་མཁན་པོས་སྦྱར་བའི་གོས་དག་གིས་གནས་པ་གསོལ་ཏོ། ། འདི་ནི་གསོལ་བའོ། ། ལས་ནི་འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། མུ་སྟེགས་ཅན་མིང་འདི་ ཞེས་བགྱི་བ་འདི་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་ལས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འཚལ་ནས།
EN
His father replied:
BO
མུ་སྟེགས་ཅན་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་ཟླ་བ་བཞིའི་བར་དུ་མཁན་པོས་སྦྱར་བའི་གོས་དག་གིས་གནས་པར་དགེ་འདུན་ལ་གསོལ་ཏེ། དེའི་སླད་དུ་དགེ་འདུན་གྱིས་མུ་སྟེགས་ཅན་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་ ལ་ཟླ་བ་བཞིའི་བར་དུ་མཁན་པོས་སྦྱར་བའི་གོས་དག་གིས་གནས་པ་སྩོལ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་དག་མུ་སྟེགས་ཅན་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་ལ་ཟླ་བ་བཞིའི་བར་དུ་མཁན་པོས་སྦྱར་བའི་གོས་དག་གིས་གནས་བསྩལ་བར་བཟོད་པ་དེ་དག་ནི་ཅང་མ་གསུང་ཤིག ། གང་དག་མི་ བཟོད་པ་དེ་དག་ནི་གསུང་ཤིག ། འདི་ནི་ལས་བརྗོད་པ་དང་པོ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས། དགེ་འདུན་གྱིས་བཟོད་ཅིང་གནང་ནས་དགེ་འདུན་གྱིས་མུ་སྟེགས་ཅན་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་ལ་ཟླ་བ་བཞིའི་བར་དུ་མཁན་པོས་སྦྱར་བའི་གོས་དག་གིས་གནས་ པ་སྩལ་ལགས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཅང་མི་གསུང་བས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་འཛིན་ཏོ། ། དགེ་འདུན་གྱིས་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གང་ལ་ཟླ་བ་བཞིའི་བར་དུ་མཁན་པོས་སྦྱར་བའི་གོས་དག་གིས་གནས་པ་བྱིན་པ་དེའི་ཟན་ནི་དགེ་འདུན་ལས་སོ། ། གོས་ནི་མཁན་པོ་ལས་སོ། ། ལས་ནི་དགེ་ ཚུལ་གྱི་གྲལ་རིམས་བཞིན་བྱའོ། ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཉེ་བ་འཁོར་གྱིས་ཞུས་པ།
EN
“Some are greater due to pedigree, Others because of age or riches. But they all seek to sit At the doorstep of the learned.
BO
བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གནས་པ་སྤྱད་ནས་སེམས་མགུ་བར་གྱུར་ན་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་ བཀའ་སྩལ་ན། བཙུན་པ་ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་སེམས་མགུ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བགྱི། ཉེ་བ་འཁོར་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་མདུན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྔགས་པ་ཡང་དག་པ་བརྗོད་པར་བྱ། ཆོས་དང་དགེ་འདུན་གྱི་བསྔགས་པ་ཡང་དག་པ་བརྗོད་པར་ བྱ་ཞིང་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་དག་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། ཉེ་བ་འཁོར་གལ་ཏེ་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྔགས་པ་ཡང་དག་པ་བརྗོད། ཆོས་དང་དགེ་འདུན་གྱི་བསྔགས་པ་ཡང་དག་པ་བརྗོད་ཅིང་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་ མ་ཡིན་པ་ཡང་དག་པ་བརྗོད་པ་ན་ནང་བར་བྱེད། འཁྲུག་པར་བྱེད། ཁྲོ་བར་བྱེད་ཅིང་ཡུལ་ཡུལ་པོར་འདུག་པར་བྱེད། ཁྲོ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་སེམས་མགུ་བར་མ་གྱུར་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། ཉེ་བ་འཁོར་གལ་ཏེ་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་བསྔགས་པ་ཡང་དག་པ་བརྗོད། ཆོས་དང་དགེ་འདུན་གྱི་བསྔགས་པ་ཡང་དག་པ་བརྗོད་ཅིང་།
EN
“Son, if he should come here you should share your learning but you mustn’t go to him.”
BO
མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་དག་པ་བརྗོད་པ་ན་ནང་བར་མི་བྱེད། འཁྲུག་པར་མི་བྱེད། ཁྲོ་བར་མི་བྱེད་ཅིང་ཡུལ་ཡུལ་པོར་འདུག་པར་མི་བྱེད། ཁྲོ་བ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་ན། ཉེ་བ་འཁོར་དེ་ཙམ་གྱིས་ན་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་སེམས་མགུ་བ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དགེ་སློང་དག་མེ་བ་རལ་པ་ཅན་དག་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ་ཞིང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་མེ་བ་རལ་པ་ཅན་དག་ནི་ལས་སྨྲ་བ་དང་། མེ་བ་རལ་པ་ཅན་དག་ནི་བྱ་བ་སྨྲ་བ་དང་། རྒྱུ་སྨྲ་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་སྨྲ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། ལས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བ་དང་། བྱ་བ་སྨྲ་བ་དང་། རྒྱུ་སྨྲ་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བར་བྱ་སྟེ། དགེ་སློང་ དག་ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། ། ། ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། །
EN
Kolita also went to his father and said, “Father, I wish to visit the village of Nālada, for there lives a brahmin Tiṣya whose son is called Upatiṣya. I shall go to see him.”
BO
གང་གི་ཚེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་ཉེ་བ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་སར་པ་སྐྱེས་ཕྲན་གཞོན་ནུ་བཅུ་ བདུན་སྡེའི་ཚོགས་དག་རབ་ཏུ་ཕྱུང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱས་པ་དེའི་ཚེ་ན་དེ་དག་མཚན་མོའི་ཐོ་རངས་ཀྱི་དུས་ཀྱི་ཚེ་བཀྲེས་པའི་ཉམ་ཆུང་བས་ཡོངས་སུ་གཟིར་ནས་ངུའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཚན་མོའི་ཐོ་རངས་ཀྱི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ཀུན་དགའ་ར་བའི་ནང་ན་བྱིས་པ་ཁྱེའུ་རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་ངུ་ བའི་སྒྲ་གསན་ཏོ། ། གསན་ནས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་མཁྱེན་བཞིན་དུ་རྨེད་པར་མཛད་པ་སྟེ། མཁྱེན་བཞིན་དུ་རྨེད་པ། མཁྱེན་ཀྱང་མི་རྨེད་པ། དུས་སུ་རྨེད་པ། དུས་ལས་ཡོལ་བར་མི་རྨེད་པ། དོན་དང་ལྡན་པ་རྨེད་པ། དོན་ དང་མི་ལྡན་པ་མི་རྨེད་པས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་དོན་དང་མི་ལྡན་པ་རྨེད་པ་ལ་ཆུ་ལོན་གྱིས་ཟློག་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་དོན་དང་ལྡན་པ་རྨེད་པ་ལ་དུས་མཁྱེན་པ་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་རྨས་པ། ཀུན་དགའ་བོ་མཚན་མོའི་ཐོ་རངས་ཀྱི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ཀུན་དགའ་ར་བའི་ནང་ན་བྱིས་པ་ཁྱེའུ་རབ་ཏུ་མང་པོ་ངུ་བ་འདི་དག་སུ།
EN
“Son, is he wealthier than you?”
BO
བཙུན་པ་འདི་དག་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་ཉེ་བ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་སར་པ་སྐྱེས་ཕྲན་གཞོན་ནུ་བཅུ་བདུན་སྡེའི་ ཚོགས་དག་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བགྱིས་པ་དེ་དག་མཚན་མོའི་ཐོ་རངས་ཀྱི་དུས་ཀྱི་ཚེ་བཀྲེས་པའི་ཉམ་ཆུང་བས་ཡོངས་སུ་གཟིར་ཏེ་ངུ་བ་ལགས་སོ། ། ཀུན་དགའ་བོ་དགེ་སློང་དག་གང་ཟག་ལོ་ཉི་ཤུ་མ་ལོན་པ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོར་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱེད་དམ། བཙུན་ པ་བགྱིད་དོ། ། ཀུན་དགའ་བོ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་མི་བྱའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ་གང་ཟག་ལོ་ཉི་ཤུ་མ་ལོན་པས་ནི་གྲང་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་དང་། ཤ་སྦྲང་དང་། སྦྲང་བུ་མཆུ་{རིངས་,རིང་}དང་། རླུང་དང་། ཉི་མ་དང་། སྡིག་སྦྲུལ་དག་ གི་རེག་པ་དག་དང་། གཞན་ལས་ཚིག་གི་ལམ་ངན་པ་སྨྲས་པ་དང་། ངན་པ་འོངས་པ་དག་དང་། ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པ་རྩུབ་པ་ཚ་བ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་སྲོག་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་བྱུང་ངོ་ཅོག་དག་མི་བཟོད་ཅིང་ཟག་པ་དག་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་བཟོད་ཅིང་དང་དུ་ (ལན་,ལེན་)མི་ནུས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གང་ཟག་ལོ་ཉི་ཤུ་ལོན་པ་ནི་གྲང་བ་དང་། ཚ་བ་དང་།
EN
“Father, he is not wealthier than I. It is rather that he is wiser.”
BO
བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་དང་། ཤ་སྦྲང་དང་། སྦྲང་བུ་མཆུ་{རིངས་,རིང་}དང་། རླུང་དང་། ཉི་མ་དང་། སྡིག་སྦྲུལ་གྱི་རེག་པ་དག་དང་། གཞན་ལས་ཚིག་གི་ལམ་ངན་པ་ སྨྲས་པ་དང་། ངན་པ་འོངས་པ་དག་དང་། ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པ་རྩུབ་པ་ཚ་བ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་སྲོག་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་བྱུང་ངོ་ཅོག་བཟོད་ཅིང་ཟག་པ་དག་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པར་བྱ་བ་ཡང་བཟོད་ཅིང་དང་དུ་ལེན་ནུས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་དགོངས་པ། ཉེས་དམིགས་གང་ཅི་བྱུང་བ་དེ་ནི་དགེ་སློང་དག་གང་ཟག་ལོ་ཉི་ཤུ་མ་ལོན་པ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོར་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་སྙམ་ནས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ལྟ་བས་ན་དགེ་སློང་གིས་གང་ཟག་ལོ་ཉི་ཤུ་མ་ལོན་པ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོར་ བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་མི་བྱའོ། ། འགའ་ཞིག་གི་གན་དུ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་འདོད་པ་འོངས་ན་དེས་དེ་ལ་ལོ་ཉི་ཤུ་ལོན་ནམ་ཞེས་དྲི་བར་བྱའོ། ། མ་དྲིས་པར་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱེད་ན་འགལ་ཚབས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། ། ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན་ རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། །
EN
His father replied:
BO
མཉན་ཡོད་ན་ཁྱིམ་བདག་ཅིག་འདུག་པ་དེས་རིགས་མཉམ་པ་ལས་ཆུང་མ་བླངས་ནས། དེ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་རྩེ་བར་བྱེད། དགའ་བར་བྱེད། དགའ་མགུར་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ། ། རྩེ་བར་བྱེད། དགའ་བར་བྱེད། དགའ་མགུར་སྤྱོད་པ་དེའི་བུ་བྱུང་ནས་བསྲིངས་ཤིང་བསྐྱེད་དེ་ཆེན་པོར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ནས་དུས་གཞན་ཞིག་ན་ཁྱིམ་བདག་དེ་ཉེ་དུ་ཟད་པར་གྱུར་ཅིང་ནོར་ཟད་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཟད་པར་གྱུར་ནས་དེས་བསམས་པ། བདག་གིས་རྒས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ནོར་བསྒྲུབ་ པར་མི་ནུས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་བྱའོ་སྙམ་ནས་དེས་བུ་དེ་ལ་སྨྲས་པ། བུ་ཁོ་བོ་རྒས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ནོར་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་ཀྱིས། ཁོ་བོ་རབ་ཏུ་འབྱུང་དུ་འགྲོའོ། ། དེས་སྨྲས་པ། ཡབ་གལ་ཏེ་ཁྱོད་རབ་ཏུ་འབྱུང་ན་བདག་ཀྱང་རབ་ཏུ་འབྱུང་ངོ་། ། བུ་དེ་བཞིན་གྱིས་ཤིག་ཅེས་ དེས་དེ་ཁྲིད་ནས་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་དུ་སོང་སྟེ། དགེ་སློང་གི་གན་དུ་སོང་ནས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་བདག་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འཚལ་ལོ། ། དེས་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཀྱི་ཁྱེའུ་འདི་སུ་ཡིན། བུ་ལགས་སོ། ། འདི་ཡང་རབ་ཏུ་འབྱུང་ངམ། འཕགས་པ་རབ་ཏུ་འབྱུང་ངོ་། །
EN
“Some are greater due to pedigree, Others because of age or learning. But they all sit subservient At the doorstep of the rich.
BO
དེས་ དེ་ལ་ཆགས་པས་གཉི་ག་ཡང་རབ་ཏུ་ཕྱུང་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ཉི་མ་གཉིས་སམ་གསུམ་དུ་ཀུན་དུ་སྤྱད་པའི་ཆོས་དག་སློབ་ཏུ་བཅུག་ནས་སྨྲས་པ། བཞིན་{བཟངས་,བཟང་}དག་{རི་དགས་,རི་དྭགས་}ཀྱིས་{རི་དགས་,རི་དྭགས་}མི་སོས། མཉན་ཡོད་རྒྱ་ཆེ་ལ་རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་ཡབ་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ གྱིས་བསོད་སྙོམས་སྒྲུབས་ལ་འཚོ་བར་གྱིས་ཤིག ། དེ་སྔ་དྲོ་ཤམ་ཐབས་བགོས་ཆོས་གོས་དང་ལྷུང་བཟེད་ཐོགས་ཏེ། དགེ་ཚུལ་དེ་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་མཉན་ཡོད་དུ་བསོད་སྙོམས་ལ་ཞུགས་སོ། ། དགེ་ཚུལ་དེས་སྲང་ཞིག་ན་ཁུར་བ་སྲེག་པ་མཐོང་ནས་དེས་སྨྲས་པ། ཡབ་བདག་ ལ་ཁུར་བ་སྦྱིན་དུ་ཆུག་ཤིག ། དེས་སྨྲས་པ། བཞིན་{བཟངས་,བཟང་}དགེ་ཚུལ་འདི་ལ་ཁུར་བ་བྱིན་ཅིག ། དེས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་རིན་མ་མཆིས་པར་མི་གསོལ་གྱི། འདི་ལྟར་ཀཱར་ཥཱ་པ་ཎ་དག་གི་སླད་དུ་གསོལ་ལོ། ། བཞིན་{བཟངས་,བཟང་}ཁོ་བོ་ཅག་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་པས་ཁོ་ བོ་ཅག་ལ་ཀཱར་ཥཱ་པ་ཎ་དག་ག་ལ་ཡོད། དེས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་ཅི་ལགས་དགེ་ཚུལ་འདི་ཁྱོད་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་བསྐྱེད་དམ། འོན་ཏེ་ཁྱིམ་པས་བསྐྱེད། དེས་སྨྲས་པ། ཁྱིམ་པས་སོ། ། དེ་ལྟ་ན་བསགས་པ་དེ་དག་སྩོལ་ཅིག ། དེས་སྨྲས་པ།
EN
“Son, if he should come here you should share your riches but you mustn’t go to him.”
BO
དགེ་ཚུལ་ འདི་བགྲང་བ་མང་པོ་དག་སློང་བར་བྱེད་ཀྱིས་ཚུར་ཤོག་འདོང་ངོ་ཞེས་དེས་དེ་སོར་མོ་དག་ནས་བཟུང་སྟེ་འཕགས་པ་དང་། དེ་གན་རྒྱལ་དུ་འགྱེལ་ནས་ངུ་བར་བརྩམས་སོ། ། དེ་གཉིས་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེའི་ཚོགས་ཀྱིས་མཐོང་ནས་དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། ཤེས་ལྡན་དག་འདིའི་དགེ་ ཚུལ་འདི་སུ་ཞིག་ཡིན། བུ་ཡིན་ནོ། ། དེ་དག་ཁྲག་གི་ཐིགས་པ་འདི་རབ་ཏུ་ཕྱུང་བས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་སྨོད་པར་བྱེད། ཕྱར་ཀ་གཏོང་བར་བྱེད། ཁ་ཟེར་བར་བྱེད་པའི་སྐབས་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགོངས་པ། ཉེས་དམིགས་གང་ཅི་བྱུང་བ་དེ་ནི་དགེ་སློང་དག་གང་ཟག་ལོ་{བཅྭ་,བཅོ་}ལྔ་མ་ལོན་པར་རབ་ཏུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ལྟ་བས་ན་དགེ་སློང་གིས་གང་ཟག་ལོ་{བཅྭ་,བཅོ་}ལྔ་མ་ལོན་པ་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་མི་བྱའོ། ། འགའ་ཞིག་གི་གན་དུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་ འདོད་པ་འོངས་ན་དེས་དེ་ལ་ལོ་{བཅྭ་,བཅོ་}ལྔ་ལོན་ནམ་ཞེས་དྲི་བར་བྱའོ། ། མ་དྲིས་པར་རབ་ཏུ་འབྱིན་པར་བྱེད་ན་འགལ་ཚབས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། ། ། འདུལ་བ་གཞི། བམ་པོ་བདུན་པ། སྡོམ་ལ། དགེ་ཚུལ་གཉིས་དང་བྲན་དང་ནི། །
EN
Some time later, in Rājagṛha, the feast day of the nāga kings Giri and Valguka approached. As the day neared, King Bimbisāra wondered whether he should join in the festivities himself, as was his wont, or send Prince Ajātaśatru in his stead.
BO
བུ་ལོན་ཆགས་དང་མ་གནང་དང་། ། ཞུ་ བ་དང་ནི་ནད་པ་དང་། ། ཤཱཀྱའི་སྡེ་ཚན་བསྡུས་པ་ཡིན། ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཉེ་དགའི་དགེ་ཚུལ་ཚེར་མ་དང་ཆེན་པོ་པ་གཉིས་གཅིག་ལ་གཅིག་གཞོགས་སྟེགས་དང་ ཕྱར་གཡེང་དང་། ལུས་ལ་རྡེག་པར་བྱེད་ཅིང་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་བུད་མེད་སྐྱེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དང་། སྐྱེས་པ་བུད་མེད་དང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལྟར་བྱེད་པའི་སྐབས་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགོངས་པ། ཉེས་དམིགས་ གང་ཅི་བྱུང་བ་དེ་ནི་དགེ་སློང་དག་དགེ་ཚུལ་གཉིས་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ལྟ་བས་ན་དགེ་སློང་གིས་དགེ་ཚུལ་གཉིས་ཉེ་བར་གཞག་པར་མི་བྱའོ། ། ཉེ་བར་འཇོག་ན་འགལ་ཚབས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་ གིས་དགེ་ཚུལ་གཉིས་ཉེ་བར་གཞག་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ནས། གཞན་སྤུན་གཉིས་ཤིག་འོངས་ཏེ། བདག་ཅག་གཉིས་ཅིག་ཅར་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་བྱའོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱས་ཏེ་ལྷགས་པ་ན།
EN
A short time later, a small task came up, prompting King Bimbisāra to say to Prince Ajātaśatru, “Son, go and join in the festivities for the nāga kings Giri and Valguka.”
BO
དགེ་སློང་དག་དེ་གཉིས་རབ་ཏུ་འབྱིན་པར་མི་བྱེད་པས་དེ་གཉིས་རབ་ཏུ་ འབྱུང་བ་མ་ཐོབ་པར་དོང་སྟེ། དེ་ཉིད་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དེ་གཉིས་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོའི་བར་ཆད་དུ་གྱུར་པའི་སྐབས་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གལ་ཏེ་སྤུན་གཉིས་ཤིག་འོངས་ཏེ་བདག་ཅག་གཉིས་ཅིག་ཅར་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་བྱའོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱས་ཏེ་ལྷགས་ན་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱའོ། ། རབ་ཏུ་ཕྱུང་ནས་གལ་ཏེ་ལོ་ཉི་ཤུ་ལོན་ན་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་གཅིག་ལོ་ཉི་ཤུ་ལོན་ན་དེ་ བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ་ཞིང་ཅིག་ཤོས་དགེ་ཚུལ་དུ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་གཉི་ག་ལོ་ཉི་ཤུ་མ་ལོན་ན་གཅིག་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་། ཅིག་ཤོས་དགེ་སློང་གྲོགས་པོ་འགའ་ལ་གཏད་པར་བྱའོ། ། གང་ལ་གཏད་པ་དེ་ཉིད་ ཀྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱེད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་གང་གི་ཡིན་པ་དེས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱའོ། ། དེས་མི་སྟེར་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། མི་སྟེར་བ་ལས་མཐུས་དགུག་པར་བྱའོ།
EN
When the brahmin Potalaka heard that King Bimbisāra had sent Prince Ajātaśatru to join in the festivities for the nāga kings Giri and Valguka, he thought, “Prince Ajātaśatru will become king once his father dies and Kolita will become royal priest when I die. Thus their acquaintance will in time bear fruit.”
BO
། ། ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། ། མཉན་ཡོད་ན་ཁྱིམ་བདག་ཅིག་འདུག་པ་དེ་ལ་བྲན་མཁས་པ། ལེ་ལོ་མེད་པ། སྒྲུབ་ཕོད་པ། འཕྲལ་གྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཞིག་ཡོད་དོ། ། དུས་གཞན་ ཞིག་ན་དེས་བྲན་དེ་སྤྱོས་པ་དང་བྲན་དེས་བསམས་པ། ཁྱིམ་བདག་འདི་མགུ་དཀའ་བར་གྱུར་པས་བདག་གིས་འདིའི་སེམས་སྲུང་བར་བྱེད་མི་ནུས་ཀྱིས་འབྲོས་སུ་འགྲོ་སྙམ་མོ། ། དེས་བསམས་པ། ཡུལ་གཏོང་བ་ནི་དཀའ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་གྱིས་ཤཱཀྱའི་སྲས་ཀྱི་དགེ་སྦྱོང་འདི་ དག་གིས་རྒྱལ་པོ་ལས་གཞོན་ནུའི་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་ཐོབ་པས་འདི་དག་གི་ནང་དུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་བྱའོ་སྙམ་ནས། དེ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་དུ་སོང་སྟེ། དགེ་སློང་གི་གན་དུ་སོང་ནས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་བདག་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འཚལ་ལོ། ། དེས་དེ་རབ་ཏུ་ཕྱུང་ཞིང་བསྙེན་པར་ རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ། གདམས་ངག་བྱིན་ནས་དེས་བརྩོན་པ་དང་། འབད་པ་དང་། བརྩལ་བ་བྱས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཁམས་གསུམ་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། བོང་བ་དང་གསེར་དུ་མཉམ་ པ།
EN
He said to Kolita, “Son, go join the festivities for the nāga kings Giri and Valguka. There, they will have arranged four seats, one for the king, one for the royal priest, one for the challenger, and one for the reigning champion. Leave the king’s seat be, and take your place in the royal priest’s seat.”
BO
ནམ་མཁའ་དང་ལག་མཐིལ་དུ་མཚུངས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ། ཙན་དན་དང་སྟེའུར་མཉམ་པ་ལྟ་བུ། རིག་པས་སྒོ་ངའི་སྦུབས་དྲལ་བར་གྱུར་ཅིང་། རིག་པ་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པ། སྲིད་པ་དང་། འདོད་པའི་རྙེད་པ་ དང་། བཀུར་སྟི་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ། དབང་པོ་དང་ཉེ་དབང་དང་བཅས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པར་བྱ་བ་དང་། རྗེད་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་དུ་སྨྲ་བར་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ། ཁྱིམ་བདག་དེ་འགྱོད་པ་སྐྱེས་ནས་དེས་བསམས་པ། དེ་བདག་གི་འཕྲལ་གྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ ལ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ན། བདག་གིས་ཅིའི་ཕྱིར་སྤྱོས་སྙམ་མོ། ། དེས་བསམས་པ། གལ་ཏེ་ད་མཐོང་ན་བཟོད་པ་གསོལ་ལོ་སྙམ་ནས་དེས་མཉན་ཡོད་ཀྱི་སྒོར་བསྡད་དོ། ། དགེ་སློང་དེ་ཡང་སྔ་དྲོ་ཤམ་ཐབས་བགོས་ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་ཐོགས་ཏེ། མཉན་ཡོད་དུ་ བསོད་སྙོམས་ལ་ཞུགས་པ་དང་ཁྱིམ་བདག་དེས་དེ་མཐོང་ནས་དེས་སྨྲས་པ། བཞིན་{བཟངས་,བཟང་}ཁྱོད་རབ་ཏུ་བྱུང་ན་ཁོ་བོའི་རིམ་གྲོ་སུས་བྱེད་པར་འགྱུར། ཚུར་ཤོག་འདོང་ཞེས་དེས་ལག་པ་བརྐྱང་སྟེ་དེའི་ལག་པ་གཉིས་ནས་གཟུང་བར་བརྩམས་པ་དང་།
EN
On arriving, he left the king’s seat be and sat on the royal priest’s seat.
BO
དེས་ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་ འདབ་མ་བརྐྱང་བ་ལྟར་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་མངོན་པར་འཕགས་ནས་འབར་བ་དང་། གསལ་བ་དང་། ཆར་འབེབས་པ་དང་། གློག་འབྱིན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་དག་བྱ་བར་བརྩམས་སོ། ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་མྱུར་དུ་སེམས་གཏོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཁྱིམ་བདག་དེ་ ཤིང་ལྗོན་པ་རྩ་བ་ནས་བཅད་པ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་དེའི་རྐང་པ་གཉིས་ལ་གཏུགས་ནས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་འདི་ལྟ་བུ་བརྙེས་སམ། ཐོབ་བོ། ། དེས་དེ་ལ་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟབས་པ་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱིམ་བདག་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་གི་བྲན་ རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་བོ་ཞེས་སྒྲ་གྲགས་སོ། ། ཀོ་ས་ལའི་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་གྱིས་ཁྱིམ་བདག་ཆེ་གེ་མོའི་བྲན་རབ་ཏུ་ཕྱུང་ནས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་བོ་ཞེས་ཐོས་ནས་དེས་བློན་པོ་རྣམས་ལ་བསྒོ་བ། ཤེས་ལྡན་དག་ང་ནི་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོར་ དབང་བསྐུར་བ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངའ་བདག་ཡིན་པས་དེང་ཕྱིན་ཆད་འགའ་ཞིག་གི་བྲན་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འདོད་ན་དེས་མི་བཟློག་པར་བྱའོ། ། མཉན་ཡོད་ན་ཁྱིམ་བདག་ཅིག་འདུག་པ་དེ་ལ་བྲན་མཁས་པ། ལེ་ལོ་མེད་པ། སྒྲུབ་ཕོད་པ།
EN
When the brahmin Tiṣya heard that King Bimbisāra had sent Prince Ajātaśatru to join in the festivities for the nāga kings Giri and Valguka, he too said to Upatiṣya, “Son, go join the festivities for the nāga kings Giri and Valguka. There, they will have arranged four seats, one for the king, one for the royal priest, one for the challenger, and one for the reigning champion. Leave the king’s seat and the royal priest’s seat be, but place a small stick and vase on the reigning champion’s seat before sitting down on the challenger’s seat. From the time the sun rises to the time it sets, there shall be no challenger to equal you.”
BO
འཕྲལ་གྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སྔོན་དུ་ འགྲོ་བ་ཞིག་ཡོད་དོ། ། དུས་གཞན་ཞིག་ན་དེས་བྲན་དེ་སྤྱོས་པ་དང་བྲན་དེས་བསམས་པ། ཁྱིམ་བདག་འདི་མགུ་དཀའ་བར་གྱུར་པས་བདག་གིས་འདིའི་སེམས་སྲུང་བར་བྱེད་མི་ནུས་ཀྱིས་འབྲོས་སུ་འགྲོའོ་སྙམ་མོ། ། དེས་བསམས་པ། ཡུལ་གཏོང་བ་ནི་དཀའ་ བ་བྱེད་པ་ཡིན་གྱིས་ཤཱཀྱའི་སྲས་ཀྱི་དགེ་སྦྱོང་འདི་དག་ནི་རྒྱལ་པོ་ལས་གཞོན་ནུའི་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་ཐོབ་པས་འདི་དག་གི་ནང་དུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་བྱའོ་སྙམ་ནས་དེ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་དུ་སོང་སྟེ། དགེ་སློང་གི་གན་དུ་སོང་ནས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་བདག་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འཚལ་ལོ། ། དེས་དེ་རབ་ཏུ་དབྱུང་ཞིང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ཉི་མ་གཉིས་སམ་གསུམ་དུ་ཀུན་དུ་སྤྱད་པའི་ཆོས་དག་སློབ་ཏུ་བཅུག་ནས་སྨྲས་པ། བཞིན་{བཟངས་,བཟང་}{རི་དགས་,རི་དྭགས་}ཀྱིས་{རི་དགས་,རི་དྭགས་}མི་སོས། མཉན་ཡོད་རྒྱ་ཆེ་ལ་རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་ཡབ་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་གྱིས་བསོད་ སྙོམས་སྒྲུབས་ལ་འཚོ་བར་གྱིས་ཤིག ། ཁྱིམ་བདག་དེ་འགྱོད་པ་སྐྱེས་ནས་དེས་བསམས་པ། དེ་བདག་གི་འཕྲལ་གྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ན། བདག་གིས་ཅིའི་ཕྱིར་སྤྱོས་སྙམ་མོ། །
EN
When Upatiṣya arrived, he passed the king’s and the royal priest’s seats, placed a small stick and vase on the seat for the reigning champion, and sat down on the challenger’s seat. When the music began, the dancers sang in Toṭaka meter. The people began to dance and sing, while the two young brahmins sat in repose. When the great crowd of people saw this, they exclaimed, “Either those two young brahmins are fools or they’re unflappable!”
BO
དེས་བསམས་པ། གལ་ཏེ་ད་མཐོང་ན་བཟོད་པ་གསོལ་ལོ་སྙམ་ ནས་དེས་མཉན་ཡོད་ཀྱི་སྒོར་བསྡད་དོ། ། དགེ་སློང་དེ་ཡང་སྔ་དྲོ་ཤམ་ཐབས་བགོས་ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་ཐོགས་ཏེ་མཉན་ཡོད་དུ་བསོད་སྙོམས་ལ་ཞུགས་པ་དང་། ཁྱིམ་བདག་དེས་དེ་མཐོང་ནས་དེས་སྨྲས་པ། བཞིན་{བཟངས་,བཟང་}ཁྱོད་རབ་ཏུ་བྱུང་ན་ཁོ་བོའི་རིམ་གྲོ་སུས་བྱེད་པར་ འགྱུར། ཚུར་ཤོག་འདོང་ཞེས་དེས་ལག་པ་བརྐྱང་སྟེ་དེའི་ལག་པ་གཉིས་ནས་གཟུང་བར་བརྩམས་པ་དང་། དེས་སྨྲས་པ། ཁོ་བོ་ཅག་ལ་རྒྱལ་པོས་གཞོན་ནུའི་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་བྱིན་ནས་གལ་ཏེ་རེག་པར་བྱེད་ན་ཁྱོད་ཀྱི་ལག་པ་མཁྲིག་མ་ནས་གཅོད་དུ་གཞུག་གོ། ། དེ་ཤཱཀྱའི་བུའི་ དགེ་སྦྱོང་རྣམས་ཀྱི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ནི་ཚིག་པ་ཡིན་ནོ། ། བྲམ་ཟེའི་ཚུལ་ནི་ཚིག་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བྲན་ཡང་རབ་ཏུ་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨོད་པར་བྱེད། ཕྱར་ཀ་གཏོང་བར་བྱེད། ཁ་ཟེར་བར་བྱེད་པའི་སྐབས་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགོངས་པ། ཉེས་དམིགས་གང་ཅི་བྱུང་བ་དེ་ནི་དགེ་སློང་དག་བྲན་རབ་ཏུ་འབྱིན་པ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས་བཀའ་སྩལ་པ།
EN
As the music wound down and the people went off dancing and singing, Kolita asked Upatiṣya, “Did it seem to you that the dances were well danced, the songs well sung, and the music well played?”
BO
དེ་ལྟ་བས་ན་དགེ་སློང་གིས་བྲན་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་མི་བྱའོ། ། འགའ་ཞིག་གི་གན་དུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འདོད་པ་འོངས་ན་ དེས་དེ་ལ་བྲན་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་དྲི་བར་བྱའོ། ། མ་དྲིས་པར་རབ་ཏུ་འབྱིན་པར་བྱེད་ན་འགལ་ཚབས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། ། ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། ། མཉན་ཡོད་ན་ཁྱིམ་བདག་ཅིག་འདུག་ པ་དེ་ལ་བུ་ལོན་ཆགས་པ་ཞིག་གིས་དུས་དང་དུས་སུ་དངོས་དང་སྐྱེད་འཇལ་བར་བྱེད་དོ། ། དུས་གཞན་ཞིག་ན་ཁྱིམ་བདག་དེས་བུ་ལོན་ཆགས་པ་དེ་མ་ཚོར་བ་ཁོ་ནར་བཟུང་ནས་སྨྲས་པ། དངོས་དང་སྐྱེད་ཅིག་ཅར་ཕུལ་ཅིག་ཅེས་དེས་དེ་དུས་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཏུ་བཟུང་སྟེ་བཏང་བ་དང་དེས་ བསམས་པ། ཁྱིམ་བདག་འདི་མགུ་དཀའ་བར་གྱུར་པས་བདག་གིས་དངོས་དང་སྐྱེད་ཅིག་ཅར་འཇལ་མི་ནུས་ཀྱིས་འབྲོས་སུ་འགྲོའོ་སྙམ་མོ། ། དེས་བསམས་པ་ཡུལ་གཏོང་བ་ནི་དཀའ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་གྱིས་ཤཱཀྱའི་སྲས་ཀྱི་དགེ་སྦྱོང་འདི་དག་གིས་རྒྱལ་པོ་ལས་གཞོན་ནུའི་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་ ཐོབ་པས་འདི་དག་གི་ནང་དུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་བྱའོ་སྙམ་ནས།
EN
Upatiṣya replied, “It seemed so to those who saw and heard them.”
BO
དེ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་དུ་སོང་སྟེ་དགེ་སློང་གི་གན་དུ་སོང་ནས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་བདག་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འཚལ་ལོ། ། དེས་དེ་རབ་ཏུ་ཕྱུང་ཞིང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གདམས་ངག་བྱིན་ནས། དེས་ བརྩོན་པ་དང་། འབད་པ་དང་། བརྩལ་བར་བྱས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཁམས་གསུམ་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། བོང་བ་དང་གསེར་དུ་མཉམ་པ། ནམ་མཁའ་དང་ལག་མཐིལ་དུ་མཚུངས་ པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ། ཙན་དན་ཞག་ལོན་པར་བཞག་པ་ལྟ་བུ་རིག་པས་སྒོ་ངའི་སྦུབས་དྲལ་བར་གྱུར་ཅིང་རིག་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པ། སྲིད་པ་དང་། འདོད་པའི་རྙེད་པ་དང་། བཀུར་སྟི་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ། དབང་པོ་དང་ཉེ་ དབང་དང་བཅས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པར་བྱ་བ་དང་། རྗེད་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་དུ་སྨྲ་བར་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ། ཁྱིམ་བདག་དེ་འགྱོད་པ་སྐྱེས་ནས་དེས་བསམས་པ། དེ་བདག་ལ་དུས་དང་དུས་སུ་དངོས་དང་སྐྱེད་འབུལ་བ་ཡིན་ན་བདག་གིས་ཅིའི་ཕྱིར་བཟུང་ སྙམ་མོ། ། དེས་བསམས་པ། གལ་ཏེ་ད་མཐོང་ན་བཟོད་པ་གསོལ་ལོ་སྙམ་ནས་དེས་མཉན་ཡོད་ཀྱི་སྒོར་བསྡད་དོ། །
EN
“If it is true that those who withdraw into repose do not see, how then do they not hear?” asked Kolita.
BO
དགེ་སློང་དེ་ཡང་སྔ་དྲོ་ཤམ་ཐབས་བགོས་ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་ཐོགས་ཏེ་མཉན་ཡོད་དུ་བསོད་སྙོམས་ལ་ཞུགས་པ་དང་། ཁྱིམ་བདག་དེས་དེ་མཐོང་ནས་ དེས་སྨྲས་པ། བཞིན་{བཟངས་,བཟང་}ཁྱོད་རབ་ཏུ་བྱུང་ན་ཁོ་བོ་ལ་དུས་དང་དུས་སུ་དངོས་དང་སྐྱེད་སུས་འབུལ་བར་འགྱུར། ཚུར་ཤོག་འདོང་ཞེས་དེས་ལག་པ་བརྐྱང་སྟེ་དེའི་ལག་པ་གཉིས་ནས་གཟུང་བར་བརྩམས་པ་དང་། དེས་ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་འདབ་མ་བརྐྱང་བ་ལྟར་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ ལ་མངོན་པར་འཕགས་ནས་འབར་བ་དང་། གསལ་བ་དང་། ཆར་འབེབས་པ་དང་། གློག་འབྱིན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་དག་བྱ་བར་བརྩམས་སོ། ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་མྱུར་དུ་སེམས་གཏོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཁྱིམ་བདག་དེ་ཤིང་ལྗོན་པ་རྩ་བ་ནས་བཅད་པ་བཞིན་དུ་དགེ་ སློང་དེའི་རྐང་པ་གཉིས་ལ་གཏུགས་ནས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་འདི་ལྟ་བུ་བརྙེས་སམ། ཐོབ་བོ། ། དེས་དེ་ལ་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟབས་པ་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱིམ་བདག་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་གི་བུ་ལོན་ཆགས་པ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཡོན་ཏན་གྱི་ ཚོགས་དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་བོ་ཞེས་སྒྲ་གྲགས་སོ། །
EN
Upatiṣya replied in verse:
BO
ཀོ་ས་ལའི་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་གྱིས་ཁྱིམ་བདག་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་གི་བུ་ལོན་ཆགས་པ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་བོ་ཞེས་ཐོས་ནས། དེས་བློན་པོ་རྣམས་ལ་བསྒོ་བ་ཤེས་ལྡན་དག་ང་ནི་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོར་དབང་ བསྐུར་བ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངའ་བདག་ཡིན་པས་དེང་ཕྱིན་ཆད་འགའ་ཞིག་གི་བུ་ལོན་ཆགས་པ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འདོད་ན་དེས་དེ་མི་བཟློག་པར་བྱའོ། ། ། ། མཉན་ཡོད་ན་ཁྱིམ་བདག་ཅིག་འདུག་པ་དེ་ལ་བུ་ལོན་ཆགས་པ་ཞིག་གིས་དུས་དང་དུས་སུ་དངོས་དང་སྐྱེད་འཇལ་ བར་བྱེད་དོ། ། དུས་གཞན་ཞིག་ན་ཁྱིམ་བདག་དེས་བུ་ལོན་ཆགས་པ་དེ་མ་ཚོར་བ་ཁོ་ནར་བཟུང་ནས་སྨྲས་པ། དངོས་དང་སྐྱེད་ཅིག་ཅར་ཕུལ་ཅིག་ཅེས་དེས་དེ་དུས་ཅུང་ཟད་ཅིག་བཟུང་ནས་བཏང་བ་དང་། དེས་བསམས་པ། ཁྱིམ་བདག་འདི་མགུ་དཀའ་བར་གྱུར་པས་བདག་གིས་ དངོས་དང་སྐྱེད་ཅིག་ཅར་འཇལ་མི་ནུས་ཀྱིས་འབྲོས་སུ་འགྲོའོ་སྙམ་མོ། ། དེས་བསམས་པ། ཡུལ་གཏོང་བ་ནི་དཀའ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་གྱིས་ཤཱཀྱའི་སྲས་ཀྱི་དགེ་སྦྱོང་འདི་དག་གིས་རྒྱལ་པོ་ལས་གཞོན་ནུའི་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་ཐོབ་པས་འདི་དག་གི་ནང་དུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་བྱའོ་སྙམ་ནས།
EN
“In a crowd of people destined for death, Who laugh and flirt Though their dead skin and dead flesh will die, What wise man would not be vigilant?”
BO
དེ་ རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་དུ་སོང་སྟེ་དགེ་སློང་གི་གན་དུ་སོང་ནས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་བདག་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འཚལ་ལོ། ། དེས་དེ་རབ་ཏུ་ཕྱུང་ཞིང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ཉི་མ་གཉིས་སམ་གསུམ་དུ་ཀུན་དུ་སྤྱད་པའི་ཆོས་དག་སློབ་ཏུ་བཅུག་ནས་སྨྲས་པ། བཞིན་{བཟངས་,བཟང་} {རི་དགས་,རི་དྭགས་}ཀྱིས་{རི་དགས་,རི་དྭགས་}མི་སོས། མཉན་ཡོད་རྒྱ་ཆེ་ལ་རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་ཡབ་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་གྱིས་བསོད་སྙོམས་སྒྲུབས་ལ་འཚོ་བར་གྱིས་ཤིག ། ཁྱིམ་བདག་དེ་འགྱོད་པ་སྐྱེས་ནས་དེས་བསམས་པ། དེ་བདག་ལ་དུས་དང་དུས་སུ་དངོས་དང་སྐྱེད་འབུལ་བ་ཡིན་ན། བདག་གིས་ ཅིའི་ཕྱིར་གཟུང་སྙམ་མོ་དེས་བསམས་པ། གལ་ཏེ་ད་མཐོང་ན་བཟོད་པ་གསོལ་ལོ་སྙམ་ནས་དེས་མཉན་ཡོད་ཀྱི་སྒོར་བསྡད་དོ། ། དགེ་སློང་དེ་ཡང་སྔ་དྲོ་ཤམ་ཐབས་བགོས་ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་ཐོགས་ཏེ་མཉན་ཡོད་དུ་བསོད་སྙོམས་ལ་ཞུགས་པ་དང་། ཁྱིམ་བདག་དེས་དེ་ མཐོང་ནས་དེས་སྨྲས་པ། བཞིན་{བཟངས་,བཟང་}ཁྱོད་རབ་ཏུ་བྱུང་ན་ཁོ་བོ་ལ་དུས་དང་དུས་སུ་དངོས་དང་སྐྱེད་སུ་འབུལ་བར་འགྱུར། ཚུར་ཤོག་འདོང་ཞེས་དེས་ལག་པ་བརྐྱང་སྟེ།
EN
Kolita asked, “Are you Upatiṣya?”
BO
དེའི་ལག་པ་གཉིས་ནས་གཟུང་བར་བརྩམས་པ་དང་དེས་སྨྲས་པ། ཁོ་བོ་ཅག་ལ་རྒྱལ་པོས་གཞོན་ནུའི་ ཡོངས་སུ་སྤང་བ་བྱིན་པས་གལ་ཏེ་རེག་པར་བྱེད་ན་ཁྱོད་ཀྱི་ལག་པ་མཁྲིག་མ་ནས་གཅོད་དུ་གཞུག་གོ། ། དེ་ཤཱཀྱའི་བུའི་དགེ་སྦྱོང་རྣམས་ཀྱི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ནི་ཚིག་པ་ཡིན་ནོ། ། བྲམ་ཟེའི་ཚུལ་ནི་ཚིག་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བུ་ལོན་ཆགས་པ་ཡང་རབ་ཏུ་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨོད་པར་ བྱེད། ཕྱར་ཀ་གཏོང་བར་བྱེད། ཁ་ཟེར་བར་བྱེད་པའི་སྐབས་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགོངས་པ། ཉེས་དམིགས་གང་ཅི་བྱུང་བ་དེ་ནི་དགེ་སློང་དག་བུ་ལོན་ཆགས་པ་རབ་ཏུ་འབྱིན་པ་ལས་ གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ལྟ་བས་ན་དགེ་སློང་གིས་བུ་ལོན་ཆགས་པ་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་མི་བྱའོ། ། འགའ་ཞིག་གི་གན་དུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འདོད་པ་འོངས་ན་དེས་དེ་ལ་བུ་ལོན་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་དྲི་བར་བྱའོ། ། མ་དྲིས་པར་རབ་ཏུ་འབྱིན་པར་བྱེད་ན་འགལ་ ཚབས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། ། ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། །
EN
“People know me thus.”
BO
མཉན་ཡོད་ན་ཁྱིམ་བདག་ཅིག་འདུག་པ་དེས་རིགས་མཉམ་པ་ལས་ཆུང་མ་བླངས་ནས། དེ་དེ་དང་ལྷན་ ཅིག་རྩེ་བར་བྱེད། དགའ་བར་བྱེད། དགའ་མགུར་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ། ། རྩེ་བར་བྱེད། དགའ་བར་བྱེད། དགའ་མགུར་སྤྱོད་པ་དེའི་བུ་བྱུང་ནས་བསྲིངས་ཤིང་བསྐྱེད་དེ་ཆེན་པོར་གྱུར་ཏོ། ། དུས་གཞན་ཞིག་ན་དེས་བུ་དེ་སྤྱོས་པ་དང་། བུ་དེས་བསམས་པ། ཕ་འདི་མགུ་ དཀའ་བར་གྱུར་པས་བདག་གིས་འདིའི་སེམས་སྲུང་བར་བྱེད་མི་ནུས་ཀྱིས་འབྲོས་སུ་འགྲོའོ་སྙམ་མོ། ། དེས་བསམས་པ། ཡུལ་གཏོང་བ་ནི་དཀའ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་གྱིས་ཤཱཀྱའི་སྲས་ཀྱི་དགེ་སྦྱོང་འདི་དག་ནི་རྒྱལ་པོ་ལས་གཞོན་ནུའི་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་ཐོབ་པས་འདི་དག་གི་ནང་དུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་ བར་བྱའོ་སྙམ་ནས། དེ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་དུ་སོང་སྟེ་དགེ་སློང་གི་གན་དུ་སོང་ནས་སྨྲས་པ། ། འཕགས་པ་བདག་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འཚལ་ལོ། ། དེས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་བསླབ་པའི་གཞི་དག་བྱིན་ནས་གང་གིས་དེ་ཞུ་བར་བྱེད་པའི་དགེ་སློང་ལ་ཡང་གསོལ་བ་བཏབ། གང་ གིས་དེའི་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་དག་འབྲེག་པར་བྱེད་པའི་དགེ་སློང་ལ་ཡང་གསོལ་བ་བཏབ་གང་གིས་དེའི་ཁྲུས་བྱེད་པའི་དགེ་སློང་ལ་ཡང་གསོལ་བ་བཏབ།
EN
“And you?” Upatiṣya asked Kolita. “Did it seem to you that the dances were well danced, the songs well sung, and the music well played?”
BO
གང་གིས་དེ་དགེ་ཚུལ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དགེ་སློང་ལ་ཡང་གསོལ་བ་བཏབ་སྟེ། དེ་རབ་ཏུ་ཕྱུང་ནས་གང་གིས་དེའི་ལས་ བྱེད་པའི་དགེ་སློང་ལ་ཡང་གསོལ་བ་བཏབ། གང་གིས་དེ་ལ་གསང་སྟེ་སྟོན་པའི་དགེ་སློང་ལ་ཡང་གསོལ་བ་བཏབ། གང་དག་དེའི་ལས་ཀྱི་གནས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་དགེ་སློང་དག་ལ་ཡང་གསོལ་བ་བཏབ་ནས་དེ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ན། ཁྱིམ་བདག་དེ་འོངས་ ནས་དྲིས་པ། འཕགས་པ་ཁྱེའུ་འདི་འདྲ་བ་ཞིག་མཆིས་པ་གཟིགས་སམ། དེས་སྨྲས་པ། དེ་ཞུ་བར་བྱེད། དེ་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་དག་འབྲེག་པར་བྱེད། དེ་ཁྲུས་བྱེད་དེ། དགེ་ཚུལ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད། དེ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་དེ་དག་གིས་དེ་བསྙེན་ པར་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་གྲིབ་ཚོད་གཞལ་ཞིང་ཉིན་མཚན་གྱི་ཆ་དང་། དུས་ཚིགས་བརྗོད་དེ། གནས་རྣམས་དང་། ལྟུང་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། དགེ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་། མཆོག་ཏུ་འདོད་པར་བྱ་བ་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཉིད་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་མཉམ་པར་གྱུར་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱ་བ་དང་། ཚུལ་དང་འབྲེལ་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱ་བ་དང་།
EN
“It seemed so to those who saw and heard them.”
BO
དུལ་བར་གནས་པ་ཉིད་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱ་བ་དང་། དགོས་པ་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱ་བ་དང་། མ་བརྗོད་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དང་། གུས་པ་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བ། ཤེས་རབ་མཆོག་གི་བསྟན་པ་ལ། ། ཁྱོད་ནི་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་གྱུར། ། དལ་དང་འབྱོར་པ་རྙེད་དཀའ་བས། ། འདི་དག་ཇི་ལྟ་བཞིན་དུ་སྒྲུབས། ། མཛེས་པ་རབ་ཏུ་དབྱུང་བ་དང་། ། ཡོངས་སུ་དག་པ་བསྙེན་རྫོགས་པར། ། རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རབ་མཁྱེན་ཏེ། ། བདེན་པའི་མཚན་གྱིས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ཞེས་བྱ་བ་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཐབས་བརྗོད་པ་དང་བཅས་པ་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱས་ཏེ། དགེ་སློང་དེ་ དག་ལངས་པ་དང་ཁྱིམ་བདག་དེ་འོངས་ཏེ་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་དག་ཅི་ཁྱེད་ཅག་སྤུ་གྲི་ཐོགས་པ་འབའ་ཞིག་གིས་སྡོད་དམ། གལ་ཏེ་བདག་ལ་དད་པ་མ་མཆིས་པར་གྱུར་དུ་ལགས་ན་འདིའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་རོ། ། ཀྱེ་མ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཞག་བདུན་ནམ་བརྒྱད་ ཅིག་བསྲེལ་ན་ཅི་ནོངས་ཞེས་ཟེར་བའི་སྐབས་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགོངས་པ།
EN
“If it is true that those who withdraw into repose do not see, how then do they not hear?”
BO
ཉེས་དམིགས་གང་ཅི་བྱུང་བ་དེ་ནི་དགེ་སློང་དག་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འདོད་པ་ཕ་མས་མ་གནང་བ་ཞག་བདུན་མི་ བསྲེལ་བ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ལྟ་བས་ན་འགའ་ཞིག་གི་གན་དུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འདོད་པ་ཕ་མ་གསོན་ཞིང་དེ་གཉིས་ཀྱིས་མ་གནང་བར་འོངས་ན་ཞག་བདུན་ནམ་བརྒྱད་བསྲེལ་བར་བྱའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འདོད་པ་འོངས་ན་ ཞག་བདུན་ནམ་བརྒྱད་བསྲེལ་བར་བྱའོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ནས། རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འདོད་པ་ཕ་མས་གནང་བ་གཞན་དག་འོངས་ཤིང་ཡུལ་ཐག་རིང་བ་ཕ་མས་གཏམ་ཡང་མི་ཐོས་པ་དག་ཀྱང་འོངས་པ་ན། དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དག་ཀྱང་ཞག་བདུན་ནམ་བརྒྱད་སྲེལ་བར་བྱེད་ པས་དེ་དག་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་མ་ཐོབ་པར་དོང་སྟེ། དེ་ཉིད་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོའི་བར་ཆད་དུ་གྱུར་པའི་སྐབས་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཕ་མས་གནང་བ་གང་དག་འོངས་པ་དང་། ཡུལ་ཐག་རིང་པོ་ཕ་མས་གཏམ་ཡང་མི་ཐོས་པ་གང་དག་འོངས་པ་དེ་དག་ནི་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ་སྟེ། འདི་ལ་འགྱོད་པར་མི་བྱའོ། །
EN
Kolita replied in verse:
BO
། ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་ མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། ། མཉན་ཡོད་ན་ཁྱིམ་བདག་ཅིག་འདུག་པ་དེས་རིགས་མཉམ་པ་ལས་ཆུང་མ་བླངས་ནས་དེ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་རྩེ་བར་བྱེད། དགའ་བར་བྱེད། དགའ་མགུར་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ། ། རྩེ་བར་བྱེད། དགའ་བར་བྱེད། དགའ་མགུར་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དེའི་བུ་བྱུང་ནས་དེས་ཆུང་མ་ལ་སྨྲས་པ། བཟང་མོ་ཡུ་བུ་ཅག་གི་བུ་ལོན་འཇལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ནོར་སྤྱོད་པ་སྐྱེས་ཀྱིས། ཁོ་བོ་ཟོང་ཐོགས་ཏེ་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོའོ། ། རྗེའི་སྲས་དེ་བཞིན་མཛོད་ཅིག ། དེ་ཟོང་ཐོགས་ཏེ་ཡུལ་གཞན་དུ་སོང་ བ་དང་། དེ་དེ་ཉིད་དུ་ཚུལ་མ་ཡིན་པས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་ཏོ། ། མས་ཁྱེའུ་དེ་ཉེ་དུའི་མཐུ་དང་ལག་མཐུས་བསྙོད་ཅིང་གསོས་ཏེ་བསྐྱེད་ནས། དེས་ཁྱེའུ་དེ་ཡིག་དཔོན་ལ་བཅོལ་བ་དང་། ཁྱེའུ་དེའི་ན་ཟླ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཡིག་འབྲུའི་ཡི་གེ་དག་ལོབས་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་བསྟན་ བཅོས་དག་བཀླག་པར་བརྩམས་སོ། ། དེ་ནི་ཡིག་འབྲུའི་ཡི་གེ་དེ་དག་ཉིད་ལ་སློབ་པར་བྱེད་པ་དང་། དེའི་མ་ཡིག་དཔོན་གྱི་གན་དུ་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་སྨྲས་པ།
EN
“All adornment is a weight, All dance a competition. All songs nonsense, And all bodies but impermanent.”
BO
ཇོ་བོ་ཁྱེའུ་འདིའི་ན་ཟླ་ཁྱེའུ་དག་གིས་ཁྱོད་ལ་ཅི་འབུལ་བ་དེ་བདག་ཀྱང་ཁྱོད་ལ་འབུལ་ན། ཁྱེའུ་འདིའི་ན་ཟླ་ ཁྱེའུ་དག་གིས་ནི་ཡི་གེའི་ཡིག་འབྲུ་དག་ལོབས་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་དག་བཀླག་པར་བརྩམས་ན། ཁྱེའུ་འདི་ནི་ད་དུང་ཡིག་འབྲུའི་ཡི་གེ་དག་སློབ་པར་བགྱིད་དོ། ། དེས་སྨྲས་པ། རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་རིག་པ་ལོབས་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ལ་བདག་ཉིད་ལས་ བྱུང་བའི་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་དང་། གང་ལ་ཕྱི་རོལ་ལས་བྱུང་བའི་ཁྲེལ་ཡོད་པ་ཡོད་པས་སོ། ། ཁྱེའུ་འདི་ལ་ནི་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ཡང་མེད་ལ། ཁྲེལ་ཡོད་པ་ཡང་མེད་དོ། ། འདི་ལྟར་ཁྱོད་ལ་ཡང་ཉེས་པ་ཡོད་དེ། ཁོ་བོས་འདི་གཞུས་པ་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཤེད་བསྐྱེད་དོ། ། དེས་སྨྲས་པ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། བདག་ལ་ནོངས་པ་དེ་མཆིས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་གཞུས་པ་བདག་གིས་ཤེད་བསྐྱེད་དོ། ། དུས་གཞན་ཞིག་ན་དེས་དེ་གཞུས་པ་དང་། དེ་ངུ་ཞིང་མའི་གན་དུ་སོང་ངོ་། ། མས་དེ་ལ་སྨྲས་པ། བུ་ཁྱོད་ཅིའི་ཕྱིར་ངུ་། མ་བདག་ཡིག་དཔོན་གྱིས་ གཞུས་སོ། ། མས་ཀྱང་དེ་གཞུས་པ་དང་ཁྱེའུ་དེས་བསམས་པ། གཉི་གར་ཉེས་དམིགས་བྱུང་སྟེ། སྔོན་ནི་བདག་གནས་གཅིག་ཏུ་གཞུས་ན།
EN
Upatiṣya asked, “Are you Kolita?”
BO
ད་ནི་གནས་གཉི་གར་གཞུས་པས་བདག་གིས་གནས་གཉི་གར་གནོད་པ་མི་བཟོད་པས་འབྲོས་སོ་སྙམ་ནས་དེ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་ དུ་སོང་བ་དང་། དེ་ན་དགེ་ཚུལ་ཞིག་མེ་ཏོག་ཐུ་བ་དེ་དེས་མཐོང་ནས་ཁྱེའུ་དེས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་ཁྱོད་རེ་བདེ། ཅིའི་ཕྱིར། གང་གི་ཕྱིར་ཁྱོད་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་སོ། ། ཁྱོད་ཅིའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་མི་འབྱུང་། འཕགས་པ་བདག་སུས་རབ་ཏུ་འབྱིན་པར་འགྱུར། དེས་སྨྲས་པ། ཚུར་ ཤོག་མཁན་པོའི་གན་དུ་འདོང་ཞེས་དེས་དེ་ཁྲིད་དེ་མཁན་པོའི་གན་དུ་སོང་ནས་སྨྲས་པ། མཁན་པོ་རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འཚལ་གྱིས་འདི་རབ་ཏུ་དབྱུང་དུ་གསོལ། དེས་དེ་རབ་ཏུ་ཕྱུང་ངོ་། ། དེའི་མ་ཡིག་དཔོན་གྱི་གན་དུ་སོང་སྟེ་སྨྲས་པ། ཁྱེའུ་ དེ་ད་གར་མཆིས། དེ་དེ་རིང་ཁོ་བོས་གཞུས་སོ། ། དེས་ཀྱང་སྨྲས་པ། བདག་གིས་ཀྱང་དེ་དེ་རིང་གཞུས་སོ། ། ཡིག་དཔོན་གྱིས་སྨྲས་པ། དེ་བྲོས་ཀྱིས་ཚོལ་དུ་སོང་ཤིག ། དེས་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་ཚལ་དང་མུ་སྟེགས་ཀྱི་གནས་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་བུ་འདྲི་ཞིང་སོང་སྟེ་དྲིས་ན་དེའི་ གཏམ་ཐོས་པ་ཡང་སུ་ཡང་མེད་དོ། ། དེ་མཉན་ཡོད་དུ་སོང་སྟེ་སྒོར་བསྡད་པ་དང་།
EN
“People know me thus.”
BO
དགེ་ཚུལ་དེ་ཡང་སྔ་དྲོ་ཤམ་ཐབས་བགོས་ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་ཐོགས་ཏེ། ཕྱི་བཞིན་འབྲང་བའི་དགེ་སྦྱོང་དགེ་ཚུལ་དེ་ཉིད་དང་མཉན་ཡོད་དུ་བསོད་སྙོམས་ལ་ཞུགས་པ་དང་དེས་དེ་ མཐོང་ནས་དེས་བྲང་བརྡུངས་ཏེ་སྨྲས་པ། བུ་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་ཚལ་དང་མུ་སྟེགས་ཀྱི་གནས་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་ཁོ་མོས་ཁྱོད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་བཙལ་བ་དེ་དག་གང་ཡོད་དེ། ཁྱོད་ཀྱི་གཏམ་ཐོས་པ་ཡང་སུ་ཡང་མེད་ན། ཁྱོད་ཤཱཀྱའི་བུའི་རྐུན་མ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་འབྱུང་། ཚུར་ཤོག་འདོང་ཞེས་དེས་དེའི་ལག་པ་གཉིས་ནས་བཟུང་ནས་ཁྱིམ་དུ་ཁྲིད་དོ། ། དེ་ཉིད་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོའི་བར་ཆད་དུ་གྱུར་པའི་སྐབས་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དགེ་སློང་ རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགོངས་པ། ཉེས་དམིགས་གང་ཅི་བྱུང་བ་དེ་ནི་དགེ་སློང་དག་དགེ་འདུན་ལ་མ་ཞུས་པར་རབ་ཏུ་འབྱིན་པ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ལྟ་བས་ན་དགེ་སློང་གིས་དགེ་འདུན་ལ་མ་ཞུས་པར་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་མི་བྱའོ། །
EN
Upatiṣya said to Kolita, “Come. Let us go forth from home into homelessness so that we may rely solely on what is correct.”
BO
འགའ་ཞིག་གི་གན་དུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འདོད་པ་འོངས་ན་དེས་དེ་དགེ་འདུན་ལ་ཞུར་གཞུག་པར་བྱའོ། ། མ་ཞུས་པར་རབ་ཏུ་འབྱིན་པར་བྱེད་ན་འགལ་ཚབས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། ། ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་འོད་མའི་ཚལ་ཀ་ལན་ད་ཀའི་གནས་ན་བཞུགས་ སོ། ། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་བྲམ་ཟེ་ཞིག་འདུག་པ་དེས་རིགས་མཉམ་པ་ལས་ཆུང་མ་བླངས་ནས་དེ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་རྩེ་བར་བྱེད། དགའ་བར་བྱེད། དགའ་མགུར་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ། ། རྩེ་བར་བྱེད། དགའ་བར་བྱེད། དགའ་མགུར་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དེའི་བུ་བྱུང་ནས་བསྲིངས་ཤིང་བསྐྱེད་ དེ་ཆེན་པོར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་དུས་གཞན་ཞིག་ན་ན་བར་གྱུར་ནས་སྨན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བོར་བ་དང་མས་དེ་ལ་སྨྲས་པ། བུ་འཚོ་བྱེད་གཞོན་ནུས་གསོས་འདི་ནི་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་གྱིས་འདིའི་གན་དུ་སོང་ཤིག ། དེ་འཚོ་བྱེད་ཀྱི་གན་དུ་སོང་སྟེ་སྨྲས་པ། འཚོ་བྱེད་བདག་ ལ་གསོས་མཛོད་ཅིག ། དེས་སྨྲས་པ། བཞིན་{བཟངས་,བཟང་}ཁྱོད་ནི་གསོ་དཀའ་ལ་འདི་ལྟར་ཁོ་བོ་ཡང་གཞན་སུའི་གསོས་ཀྱང་མི་བྱེད་དེ། ཁོ་བོ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་དང་།
EN
“Young brahmin,” replied Kolita, “the royal priesthood, for which I have made offerings to the gods, performed fire pūja, and suffered through austerities, is within reach. Having been born into a caste borne about by elephants, why would I renounce it?”
BO
རྒྱལ་པོ་བཙུན་མོའི་འཁོར་དང་བཅས་པ་གཉིས་ཀྱི་ གསོས་བྱེད་དོ། ། དེ་མའི་གན་དུ་སོང་བ་དང་མས་སྨྲས་པ། བུ་ཁྱོད་འཚོ་བྱེད་ཀྱི་གན་དུ་སོན་ཏམ། མ་བདག་གིས་འཚོ་བྱེད་ཀྱི་གན་དུ་སོན་ན་དེ་ན་རེ་ཁྱོད་ནི་གསོ་དཀའ་ལ། འདི་ལྟར་ཁོ་བོ་ཡང་གཞན་སུའི་གསོས་ཀྱང་མི་བྱེད་དེ། ཁོ་བོ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་བཙུན་མོའི་འཁོར་དང་བཅས་པ་གཉིས་ཀྱི་གསོས་བྱེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། བུ་གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་རབ་ཏུ་བྱུང་ཤིག ། མ་བདག་རིགས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ནས་ཇི་ལྟར་ཤཱཀྱའི་བུའི་དགེ་སྦྱོང་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་ རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་བྱ། དེས་སྨྲས་པ། བུ་ཁྱོད་ཀྱི་ཀླད་པར་རྩྭ་ཀ་ཤ་དང་ཀུ་ཤ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རམ་ཅི་བབས་སོ་ཅོག ། དེ་འོད་མའི་ཚལ་དུ་སོང་སྟེ་དགེ་སློང་གི་གན་དུ་སོང་ནས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་བདག་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འཚལ་ལོ། ། དེས་དེ་རབ་ཏུ་ཕྱུང་བ་དང་དེ་འཁུན་ ཞིང་འདུག་གོ། ། དེས་སྨྲས་པ། ཅིའི་ཕྱིར་འཁུན་ཅིང་འདུག ། མཁན་པོ་བདག་བྲོ་འཚལ་ཏོ། ། དེས་སྨྲས་པ། བཞིན་{བཟངས་,བཟང་}ཅི་ཁྱོད་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་འདི་ལྟར་ན་བར་གྱུར་ཏམ།
EN
Upatiṣya recited a verse:
BO
མཁན་པོ་བདག་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་འདི་ལྟར་བྲོ་འཚལ་བར་མ་གྱུར་གྱི། བདག་བྲོ་འཚལ་ བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ་། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོ་བོ་ལ་མ་སྨྲས། དེས་སྨྲས་པ། མཁན་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ལ་སྨྲས་སམ་ཅི། དེ་མི་དགའ་བར་གྱུར་ཅིང་འདུག་པ་དང་། དེའི་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དང་ཉེ་གནས་རྣམས་ལྷགས་ཏེ་སྨྲས་པ། མཁན་པོ་ཁྱོད་ཅིའི་ སླད་དུ་མི་དགྱེས་ཤིང་བཞུགས། བུ་དག་རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ན་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཕྱུང་བས་ཁོ་བོས་ནད་བྲང་ཉེ་བར་གཞག་གོ། ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། མཁན་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། ཁུར་མ་བླངས་པ་ལེན་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། གང་ཁུར་ བླངས་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པས་ཁུར་བླངས་པ་འདི་མཐར་ཕྱིན་པར་མཛོད་ཅིག ། དེ་དག་ཕན་ཚུན་སྨྲ་ཞིང་འཁོད་པ་ན་འཚོ་བྱེད་ཀྱང་ཕྱོགས་དེར་འོངས་ནས་དེ་དག་གིས་དེ་ལ་སྨྲས་པ། འཚོ་བྱེད་གཞོན་ནུ་འདིའི་ནད་ཅི་ཡིན་ལྟོས་ཤིག ། དེས་སྨྲས་པ། བྲོ་ ལྕི་སྟེ། འདི་ལྟར་རྒྱལ་པོས་འདིའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་སྦྱར་ཅིང་བདག་གིས་འདིའི་གསོས་བགྱིས་ལ།
EN
“When a tree rots, What use has it for blossoms and boughs? When a person dies, What use has he for possessions?”
BO
འཕགས་པ་དག་གིས་བྲོ་གཡོག་མཛད་ན་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པ་ཁོ་ནར་སོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེས་དེའི་གསོས་བྱས་པ་དང་དེ་སོས་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེས་སྨྲས་པ། མཁན་ པོ་བདག་གང་གི་དོན་དུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་དོན་དེ་བདག་གིས་ཐོབ་ཀྱིས་མཆིའོ། ། དེས་སྨྲས་པ། བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱས་སམ། མཁན་པོ་མ་བགྱིས་སོ། ། འོ་ན་ཅི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུའམ། ལན་གཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུའམ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱས་སམ། མཁན་པོ་མ་བགྱིས་ཏེ། བདག་བྲོ་འཚལ་བས་རབ་ཏུ་བྱུང་ན་ད་བདག་སོས་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེས་སྨྲས་པ། བུ་གང་དུ་འགྲོ། མཁན་པོ་སྡུམ་པར་འཆིའོ། ། དེས་སྨྲས་པ། བཞིན་{བཟངས་,བཟང་}གང་གི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་ལེགས་པར་ གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་བཞི་པོ་དག་ལས་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་གང་ཡང་རུང་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། ཁྱོད་དད་པས་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཆུད་གཟན་ནས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པས་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དམ། དེས་དེའི་ཚིག་ཚིག་མ་ཡིན་པར་ བྱས་ཏེ་སོང་ནས། དེ་བྱས་པ་ཤེས་པས་འཚོ་བྱེད་ལ་ལོ་མ་དག་དང་། མེ་ཏོག་དག་དང་། འབྲས་བུ་དག་དང་།
EN
He enjoined Kolita again, “Come. Let us go forth from home into homelessness so that we may rely solely on what is correct.”
BO
སོ་ཤིང་དག་སྟོབས་པར་བྱེད་དོ། ། འཚོ་བྱེད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། བཞིན་{བཟངས་,བཟང་}ཁྱོད་ཁོ་བོ་ལས་ཅི་ཞིག་འདོད། དེས་སྨྲས་པ་ཅི་ཡང་མི་འཚལ་ཏེ། འདི་ལྟར་བདག་ བགྱིས་པ་འཚལ་བས་ཁྱོད་ལ་ལོ་མ་དག་དང་། མེ་ཏོག་དག་དང་། འབྲས་བུ་དག་དང་། སོ་ཤིང་དག་སྟོབས་པར་བགྱིད་དོ། ། དེས་སྨྲས་པ། བཞིན་{བཟངས་,བཟང་}ཁྱོད་ལ་ཁོ་བོས་ཅི་ཞིག་བྱས། བདག་བྲོ་འཚལ་བ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་གསོས་བགྱིས་སོ། ། དེས་སྨྲས་པ། ཁོ་ བོས་མི་དྲན་ནོ། ། བདག་གིས་ཁྱོད་དགོངས་པར་བགྱིའོ་ཞེས་དེས་དེ་དྲན་པར་བྱས་པ་དང་འཚོ་བྱེད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། བཞིན་{བཟངས་,བཟང་}གང་གི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་བཞི་པོ་དག་ལས་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་གང་ ཡང་རུང་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། ཁྱོད་དད་པས་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཆུད་གཟན་ནས་ཚུལ་མ་ཡིན་པས་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་གྱུར་ཏམ། འཚོ་བྱེད་ཀྱིས་བསམས་པ། འདི་ནི་བདག་གི་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་འགྲོ་སྙམ་མོ། ། དེ་ནས་འཚོ་བྱེད་ གཞོན་ནུས་གསོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས།
EN
“I must first consult my parents,” replied Kolita.
BO
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་གཉིས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ། ། མཐའ་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འཚོ་བྱེད་གཞོན་ནུས་གསོས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་ གསོལ་ཏོ། ། བཙུན་པ་འཕགས་པ་འདི་དག་རིགས་ཀྱི་བུ་བྲོ་འཚལ་བ་རབ་ཏུ་འབྱིན་པར་བགྱིད། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བགྱིད་པས་བཙུན་པ་རེ་ཞིག་རྒྱལ་པོའི་མཛོད་དང་བང་བ་དག་ཀྱང་བསྲབས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གཏུགས་པར་འགྱུར་ལ། བདག་གི་ལུས་ཀྱང་དལ་ཞིང་འཕགས་པ་དག་གི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བས། ཀྱེ་མ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐུགས་བརྩེ་བའི་སླད་དུ་གང་གིས་འཕགས་པ་དག་རིགས་ཀྱི་བུ་བྲོ་འཚལ་བ་རབ་ཏུ་འབྱིན་པ་དང་། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་མི་བགྱིད་པ་དྲན་པར་ བགྱི་བ་ཅུང་ཞིག་བཅའ་བ་མཛད་ན་ལེགས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཚོ་བྱེད་གཞོན་ནུས་གསོས་ལ་ཅང་མི་གསུང་བས་གནང་ངོ་། ། དེ་ནས་འཚོ་བྱེད་གཞོན་ནུས་གསོས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཅང་མི་གསུང་བས་གནང་བར་རིག་ནས། བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་གཉིས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔ་ནས་སོང་ངོ་། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགོངས་པ།
EN
The young brahmin Kolita went to his parents and said, “Father, Mother, please listen. As I have faith in only what is perfect, I shall go forth from home into homelessness.”
BO
ཉེས་དམིགས་གང་ཅི་བྱུང་བ་དེ་ནི་དགེ་སློང་དག་ནད་པ་རབ་ཏུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ལྟ་ བས་ན་དགེ་སློང་གིས་ནད་པ་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་མི་བྱའོ། ། འགའ་ཞིག་གི་གན་དུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འདོད་པ་འོངས་ན་དེས་དེ་ལ་ནད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་དྲི་བར་བྱའོ། ། མ་དྲིས་པར་རབ་ཏུ་འབྱིན་པར་བྱེད་ན་འགལ་ཚབས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། ། ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་ འདས་སེར་སྐྱའི་གནས་ན་ནྱ་གྲོ་དྷའི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། ། གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེར་སྐྱའི་གནས་ཀྱི་ཤཱཀྱ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱིམ་དག་ནས་རེ་རེ་རབ་ཏུ་ཕྱུང་བ་དེའི་ཚེ་ན་དེ་དག་གི་གན་དུ་ཉེ་དུ་དག་ལྷགས་ནས། དེ་དག་ཉེ་དུ་ལྷགས་པ་དེ་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་ དོ། ། དེ་དག་ཆོས་ཐོས་ནས་དེ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་ཕྱུང་བ་ན་ཤཱཀྱ་མོ་ལ་ལའི་ནི་ཕ་རབ་ཏུ་ཕྱུང་། ལ་ལའི་ནི་མིང་པོ། ། ལ་ལའི་ནི་ཁྱིམ་ཐབ། ལ་ལའི་ནི་སྐུད་པོ། ། ལ་ལའི་ནི་བུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་དེ་དག་མྱ་ངན་གྱིས་ནོན་ནས་མཚན་མོའི་ཐོ་རངས་ཀྱི་དུས་ཀྱི་ཚེ་སྙིང་རྗེ་རྗེ་སྐད་དུ་ངུའོ། །
EN
“Son, the royal priesthood, for which you have made offerings to the gods, performed fire pūja, and suffered through austerities, is within reach. Having been born into a caste borne about by elephants, why would you renounce it?”
BO
རྒྱལ་ པོ་ཟས་གཙང་གིས་མཚན་མོའི་ཐོ་རངས་ཀྱི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ན་ཤཱཀྱ་མོ་རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་སྙིང་རྗེ་རྗེ་སྐད་དུ་ངུ་བའི་སྒྲ་ཐོས་སོ། ། ཐོས་ནས་ཀྱང་ཤཱཀྱ་རྣམས་ལ་སྨྲས་པ། (ཤས་,ཤེས་)ལྡན་དག་ཅིའི་ཕྱིར་མཚན་མོའི་ཐོ་རངས་ཀྱི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ཤཱཀྱ་མོ་རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་སྙིང་རྗེ་རྗེ་སྐད་དུ་ངུ་། དེ་དག་གིས་ སྨྲས་པ། ལྷ་འཕགས་པ་འདི་དག་གིས་རིགས་ཀྱི་བུ་ཕ་མས་མ་གནང་བ་རབ་ཏུ་འབྱིན་པར་བགྱིད། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བགྱིད་དེ། ཤཱཀྱ་མོ་ལ་ལའི་ནི་ཕ་རབ་ཏུ་ཕྱུང་། ལ་ལའི་ནི་མིང་པོ། ལ་ལའི་ནི་ཁྱིམ་ཐབ། ལ་ལའི་ནི་སྐུད་པོ། ལ་ལའི་ནི་བུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་དེ་དག་མྱ་ངན་ གྱིས་ནོན་ནས་མཚན་མོའི་ཐོ་རངས་ཀྱི་དུས་ཀྱི་ཚེ་སྙིང་རྗེ་རྗེ་སྐད་དུ་ངུའོ། ། རྒྱལ་པོ་ཟས་གཙང་གིས་བསམས་པ། འདི་ནི་བདག་གི་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་འགྲོའོ་སྙམ་མོ། ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཟས་གཙང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ ཕྱིན་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་གཉིས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ། ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རྒྱལ་པོ་ཟས་གཙང་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །
EN
Kolita spoke in verse:
BO
བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ལ་དམ་པ་འོས་སོ། ། བདེ་བར་ གཤེགས་པ་བདག་ལ་དམ་པ་འོས་སོ། ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་དམ་པ་ལས་འདས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། ཁྱོད་ལ་དམ་པ་ཅི་ཞིག་སྦྱིན་སྨྲོས་ཤིག ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྙེས་སླ་བ་གང་ལགས་ པའོ། ། གལ་ཏེ་རྙེད་སླ་བ་ཡིན་ན་སྦྱིན་ནོ། ། བཙུན་པ་གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁྲུངས་པ་དེའི་ཚེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་ལ། བདག་ཀྱང་ནམ་མཁའི་ངོས་ལ་རྒྱུ་ཞིང་གླིང་བཞི་དག་ཏུ་རྗེས་སུ་མཆིའོ་སྙམ་པས་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་མི་ཆུང་ བ་དང་ལྡན་པ་ལས། བཙུན་པ་གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དེའི་ཚེ་ན་བདག་གི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བར་རེ་བ་གང་ལགས་པ་དེ་མ་མཆིས་པར་གྱུར་ཏོ། ། གཞན་ཡང་གཞོན་ནུ་མཛེས་དགའ་འདི་སྟོབས་ཀྱིས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་རེ་བ་ཙམ་ དུ་གྱུར་པ་ལས་གང་གི་ཚེ་གཞོན་ནུ་མཛེས་དགའ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དེའི་ཚེ་ན་བདག་གི་སྟོབས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བར་རེ་བ་གང་ལགས་པ་དེ་ཡང་མ་མཆིས་པར་གྱུར་ཏོ། །
EN
“To live in the forest, Clad in bark or grass, Eating roots and fruit Among beasts, is best. Fearing the future, The wise refuse To kill, imprison, or torture For temporal power.”
BO
གཞན་ཡང་གཞོན་ནུ་སྒྲ་ཅན་ཟིན་བཟང་པོ་འདི་དངོས་བཙན་པའི་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་རེ་བ་ཙམ་དུ་གྱུར་ པ་ལས། གང་གི་ཚེ་གཞོན་ནུ་སྒྲ་ཅན་ཟིན་བཟང་པོ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དེའི་ཚེ་ན་བདག་གི་རྒྱལ་པོ་དངོས་བཙན་པར་རེ་བ་གང་ལགས་པ་དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མ་མཆིས་པར་གྱུར་ཏོ། ། བཙུན་པ་གཞན་ཡང་ཕ་མ་དག་ནི་བུ་ལ་བག་དྲོ་བར་གྱུར་པ་ལགས་ན། བཙུན་པ་ འཕགས་པ་འདི་དག་རིགས་ཀྱི་བུ་ཕ་མས་མ་གནང་བ་རབ་ཏུ་འབྱིན་པར་བགྱིད། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བགྱིད་པས། ཀྱེ་མ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐུགས་བརྩེ་བའི་སླད་དུ་གང་གིས་འཕགས་པ་དག་རིགས་ཀྱི་བུ་ཕ་མས་མ་གནང་བ་རབ་ཏུ་འབྱིན་པ་དང་བསྙེན་ པར་རྫོགས་པར་མི་བགྱིད་པར་དྲན་པར་བགྱི་བ་ཅུང་ཞིག་བཅའ་བ་མཛད་ན་ལེགས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་ཟས་གཙང་ལ་ཅང་མི་གསུང་བས་གནང་ངོ་། ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཟས་གཙང་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཅང་མི་གསུང་བས་གནང་བར་རིག་ནས། བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱི་ཞབས་གཉིས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔ་ནས་སོང་ངོ་། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགོངས་པ།
EN
His parents replied, “Son, you are our only boy, beloved, handsome, patient, and agreeable to the eye. Even if you were to die, we would fight to keep you with us. Why, then, do you think we’d let you go while you’re still alive?”
BO
ཉེས་དམིགས་གང་ཅི་བྱུང་བ་དེ་ནི་དགེ་སློང་དག་རིགས་ཀྱི་བུ་ཕ་མས་མ་གནང་བ་རབ་ཏུ་འབྱིན་པར་བྱེད། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱེད་ པ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ལྟ་བས་ན་དགེ་སློང་གིས་རིགས་ཀྱི་བུ་ཕ་མས་མ་གནང་བ་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་མི་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་མི་བྱའོ། ། འགའ་ཞིག་གི་གན་དུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འདོད་པ་འོངས་ན་དེས་དེ་ལ་ཕ་མས་གནང་ངམ། ཞེས་དྲི་བར་བྱའོ། ། མ་དྲིས་པར་རབ་ཏུ་འབྱིན་པར་བྱེད་ན་འགལ་ཚབས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་གིས་རིགས་ཀྱི་བུ་ཕ་མས་མ་གནང་བ་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་མི་བྱ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ནས། ཕ་མས་མ་གནང་བ་ཡུལ་ཐག་རིང་བ་ཕ་མས་གཏམ་ ཡང་མི་ཐོས་པ་གཞན་དག་འོངས་ན། དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དག་ཀྱང་རབ་ཏུ་འབྱིན་པར་མི་བྱེད་པས་དེ་དག་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་མ་ཐོབ་པར་དོང་སྟེ། དེ་ཉིད་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་། བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་ དངོས་པོའི་བར་ཆད་དུ་གྱུར་པའི་སྐབས་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ།
EN
“Father, Mother, it is best you let me go. For if you do not, from this day forth, I shall neither eat your food nor honor you.”
BO
ཕ་མས་མ་གནང་བ་ཡུལ་ཐག་རིང་པོ་ཕ་མས་གཏམ་ཡང་མི་ཐོས་པ་གང་དག་འོངས་ན་དེ་དག་ནི་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ་སྟེ། འདི་ལ་ འགྱོད་པར་མི་བྱའོ། ། ། ། སྡོམ་ལ། བྱ་རོག་སྐྲོད་དང་སུན་ཕྱུང་དང་། ། རྐུ་ཐབས་གནས་དང་མ་ནིང་དང་། ། དུད་འགྲོ་དང་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན། ། མ་བསད་པ་དང་ཕ་བསད་པའོ། ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། ། གང་གི་ཚེ་འཕགས་སྐྱེས་པོ་མི་གཏི་མུག་ཅན་གྱིས་སེར་སྐྱའི་གནས་ན་གནས་པའི་ཤཱཀྱ་ཁོན་མེད་པ་དང་། མི་འགྲན་པ་དང་། མི་འཁུ་བ་དག་བསད་པ་དེའི་ཚེ་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོའི་སྲིང་མོའི་བུ་གཉིས་ཤིག་ཕ་མས་བོར་ནས། དེ་དང་དེ་ན་ འཁྱམ་པ་ལས་མཉན་ཡོད་ཀྱི་ཚོང་པ་དག་ཟོང་ཐོགས་ཏེ་སེར་སྐྱའི་གནས་སུ་དོང་བ་དང་། དེ་དག་གིས་དེ་གཉིས་བཞིན་གཟུགས་ལས་ངོ་ཤེས་ནས་སྨྲས་པ། ཁྱེའུ་གཉིས་ཁྱོད་ཀྱི་ཕ་མ་གཉིས་གང་ན། དེ་གཉིས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། འཕགས་སྐྱེས་པོ་མི་གཏི་མུག་ཅན་གྱིས་བསད་དོ། ། མཉན་ཡོད་ན་ཁྱེད་གཉིས་ཀྱི་ཞང་པོ་བཙུན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་དགེ་སློང་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་འདུག་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དེར་མི་འདོང་། དེས་གཉིས་ཀྱིས་སྨྲས་པ།
EN
“Dear boy, we will not let you leave. So long as we live, you will remain within sight. Do not think of disobeying!”
BO
ཁོ་བོ་ཅག་སུ་ཞིག་གིས་དེར་ཁྲིད་པར་འགྱུར། ཁོ་བོ་ཅག་གིས་བཀྲིའོ། ། དེ་དག་གི་ཟོང་སྒྱུར་ནས་རིན་བླངས་ཏེ་ཁྱེའུ་དེ་གཉིས་ ཁྲིད་ནས་མཉན་ཡོད་དུ་དོང་སྟེ། དེ་དག་གིས་ཁྱེའུ་དེ་གཉིས་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་གྱི་སྒོར་བོར་བ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་དེ་གཉིས་བཞིན་གཟུགས་ལས་ངོ་ཤེས་ནས་དེས་སྨྲས་པ། ཁྱེའུ་གཉིས་ཁྱེད་གཉིས་ཀྱི་ཕ་མ་གཉིས་གང་ན། དེ་གཉིས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། འཕགས་ སྐྱེས་པོ་མི་གཏི་མུག་ཅན་གྱིས་བསད་དོ། ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ཉེ་དུ་ལ་མཉེས་གཤིན་པ་ཡིན་པས་དེས་ཉེ་དུ་དང་བྲལ་བ་ཐོས་ནས་མཆི་མས་བརྣངས་ཏེ་འདུག་གོ། ། དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ཁྱོད་ཀྱི་ཁྱེའུ་འདི་གཉིས་སུ་དག་ཅིག་ ཡིན། སྲིང་མོའི་བུ་དག་གོ། ། ཁྱོད་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་གཉིས་སྡུད་པར་མི་བྱེད། དེས་སྨྲས་པ། ཁོ་བོ་ནི་ལྟོ་འགྲངས་ཙམ་གྱི་བསོད་སྙོམས་བླངས་ནས་ཕྱིར་འབྱུང་ན་ཁོ་བོས་འདི་གཉིས་ལ་གང་ནས་སྦྱིན། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། ཁྱེའུ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དག་ལ་ལོ་མ་དང་། མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུ་དག་འབུལ་ན། དགེ་སློང་དག་ཀྱང་འདི་གཉིས་ལ་ལྷུང་བཟེད་ཀྱི་ལྷག་མ་སྦྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །
EN
Kolita refused food for one day, then for a second, and for a third until the sixth day. At that point Kolita’s parents went to him and said, “Dear boy, please listen. You are very young and have lived a life of leisure, and you do not know what it is to suffer. It is hard to live the holy life. It is hard to live in solitude. It is hard to be happy all on your own. It is hard to make your bed in distant forests, at the foot of mountains, and in remote places. Living alone in the wilderness is very trying. You will have to spend the rest of your life living among wild animals. You will have to spend the rest of your life living on others’ handouts. You will have to spend the rest of your life away from human pleasures. You will have to spend the rest of your life away from the fun and games of ordinary people. Dear boy! Kolita! Come home. There is pleasure to be had while living here, too. Here, too, you may give generously. Here, too, you may act meritoriously.”
BO
དེས་དེ་གཉིས་བསྡུས་ནས་དགེ་སློང་དག་ལ་ལོ་མ་དང་། མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུ་དག་འབུལ་དུ་གཞུག་པར་བརྩམས་པ་དང་། དགེ་སློང་དག་ཀྱང་དེ་གཉིས་ལ་ལྷུང་བཟེད་ཀྱི་ལྷག་མ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་དག་གིས་དེ་གཉིས་ལ་ཞག་ཉུང་ཤས་ཤིག་བྱིན་ནས་ཡང་མི་སྦྱིན་པར་བརྩམས་པ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལྟོ་འགྲངས་ཙམ་གྱི་བསོད་སྙོམས་བླངས་ནས་ཕྱིར་འབྱུང་བར་བྱེད་ཅིང་དེ་ཕྱེད་ནི་བདག་ཉིད་ ཟ་བར་བྱེད། ཕྱེད་ནི་དེ་གཉིས་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ན་སྐྱ་བོ་བསེང་བསེང་པོ་རིད་པ་དང་། ཉམ་ཆུང་བ་དང་། རྐེ་བ་དང་། སྐམ་པ་དང་། ལུས་མ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་མཁྱེན་བཞིན་དུ་རྨེད་པར་མཛད་པ་སྟེ། མཁྱེན་བཞིན་དུ་རྨེད་པ། མཁྱེན་ཀྱང་མི་རྨེད་པ། དུས་སུ་རྨེད་པ། དུས་ལས་ཡོལ་བར་མི་རྨེད་པ། དོན་དང་ལྡན་པ་རྨེད་པ། དོན་དང་མི་ལྡན་པ་མི་རྨེད་པས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་དོན་དང་མི་ལྡན་པ་རྨེད་པ་ལ་ཆུ་ལོན་གྱིས་ཟློག་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་ འདས་རྣམས་ནི་དོན་དང་ལྡན་པ་རྨེད་པ་ལ་དུས་མཁྱེན་པ་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་རྨས་པ།
EN
Despite their pleading, Kolita remained silent. Kolita’s parents again entreated him, a second and a third time, saying each time, “Dear boy, please listen. You are very young and have lived a life of leisure, and you do not know what it is to suffer. It is hard to live the holy life. It is hard to live in solitude. It is hard to be happy all on your own. It is hard to make your bed in distant forests, at the foot of mountains, and in remote places. Living alone in the wilderness is very trying. You will have to spend the rest of your life living among wild animals. You will have to spend the rest of your life living on others’ handouts. You will have to spend the rest of your life away from human pleasures. You will have to spend the rest of your life away from the fun and games of ordinary people. Dear boy! Kolita! Come home. There is pleasure to be had while living here, too. Here, too, you may give generously. Here, too, you may act meritoriously.”
BO
དགེ་སློང་དག་ཅིའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་ཀུན་དགའ་བོ་སྐྱ་བོ་བསེང་བསེང་པོ་རིད་པ་དང་། ཉམ་ཆུང་བ་དང་། རྐེ་བ་དང་། སྐམ་པ་དང་། ལུས་མ་ཐོབ་པར་ གྱུར། དེ་དག་གིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོའི་སྲིང་མོའི་བུ་གཉིས་ཤིག་ཕ་མས་བོར་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་གཡར་བལྟམ་གྱི་བསོད་སྙོམས་བླངས་ནས་སླར་འབྱུང་ཞིང་དེ་ཕྱེད་ནི་བདག་ཉིད་འཚལ་བར་བགྱིད། ཕྱེད་ནི་དེ་གཉིས་ལ་སྩོལ་བས་ དེས་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་འདི་སྐྱ་བོ་བསེང་བསེང་པོ་རིད་པ་དང་། ཉམ་ཆུང་བ་དང་། རྐེ་བ་དང་། སྐམ་པ་དང་། ལུས་མ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ་ཁྱེའུ་དེ་གཉིས་རབ་ཏུ་མི་འབྱིན་ཏམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རབ་ཏུ་འབྱིན་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ལྟ་བས་ན་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འདོད་པ་དགེ་འདུན་གྱི་ཟན་སྦྱིན་པར་རྗེས་སུ་གནང་ངོ་། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འདོད་པ་དགེ་འདུན་གྱིས་ཟན་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ ནས། དགེ་སློང་དག་གིས་ཞག་ཉུང་ཤས་ཤིག་བྱིན་ནས་སྨོད་པར་བརྩམས་སོ། །
EN
Yet though they thus entreated him a second and a third time, Kolita remained silent.
BO
དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་ཡང་ལན་གཉིས་སུ་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ་ཁྱེའུ་དེ་གཉིས་རབ་ཏུ་མི་འབྱིན་ཏམ། བཙུན་པ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་དགུང་ལོ་ {བཅྭ་,བཅོ་}ལྔ་མ་ལགས་སོ། ། ཁྱེའུ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་དགེ་འདུན་གྱི་སྐོས་མལ་ནས་བྱ་རོག་སྐྲོད་ནུས་སམ། བཙུན་པ་རྡོ་ཐོག་གོ། ། ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལྟ་བས་ན་ལོ་བདུན་ལོན་པ་བྱ་རོག་སྐྲོད་ནུས་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་རྗེས་སུ་གནང་ངོ་། ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་ དེ་གཉིས་རབ་ཏུ་ཕྱུང་ངོ་། ། རབ་ཏུ་ཕྱུང་ནས་ཀློག་ཏུ་གཞུག་པར་བརྩམས་པ་དང་། དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཞག་ཉུང་ཤས་ཤིག་བཀླགས་ནས་མི་ཉན་པར་བརྩམས་པ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་ དགའ་བོ་དགེ་ཚུལ་འདི་གཉིས་ཅིའི་ཕྱིར་ཀློག་ཏུ་མི་གཞུག ། དེས་སྨྲས་པ། གནས་བརྟན་བདག་ལ་མཉན་པར་མི་བྱ་བར་སེམས་ན་བདག་གིས་ཇི་ལྟར་བྱ། བདག་གིས་འདི་གཉིས་ཀློག་ཏུ་གཞུག་གོ། ། དེས་སྨྲས་པ། གནས་བརྟན་དེ་བཞིན་གྱིས་ཤིག ། དེས་དེ་གཉིས་ ཀློག་ཏུ་གཞུག་པར་བརྩམས་སོ། །
EN
Kolita’s parents then enjoined his relatives, “Family! Come! Talk sense into our dear boy Kolita.”
BO
དེ་གཉིས་ཀྱིས་དེ་ལ་ཡང་ཞག་ཉུང་ཤས་ཤིག་བཀླགས་ནས་དེ་ལ་ཡང་མི་ཉན་པར་བརྩམས་པ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་སྨྲས་པ། གནས་བརྟན་དགེ་ཚུལ་འདི་གཉིས་ཅིའི་ཕྱིར་ཀློག་ཏུ་མི་གཞུག ། དེས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་བདག་ལ་ཡང་མི་མཉན་པར་བརྩམས་སོ། ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་སྨྲས་པ། གནས་བརྟན་དགེ་ཚུལ་འདི་གཉིས་རེ་ཞིག་ཡིད་བྱུང་བར་གྱིས་ཤིག ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་དེ་གཉིས་ལ་སྨྲས་པ། དགེ་ཚུལ་ གཉིས་ཉིན་མོ་སྤྱོད་དུ་འདོང་ངོ་། ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་བཞུད་དོ། ། སྟན་ཁྱེར་ཅིག ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་དགེ་ཚུལ་དེ་གཉིས་ཁྲིད་ནས་ཉིན་མོ་སྤྱོད་དུ་སོང་ངོ་། ། དེ་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་ཕྱོགས་གཅིག་ ཏུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དག་ཏུ་སྤྲུལ་ཏེ། དེ་ན་གཅོད་པ་དང་། འཚེག་པ་དང་། རྡུང་བ་དང་། འདྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་དག་གྲག་གོ། ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་འདི་ཅི་ལགས། དེས་སྨྲས་པ། དེང་ལ་ལྟོས་ཤིག ། དེ་གཉིས་དེར་དོང་བ་དང་ཇི་ ཙམ་ན་གཅོད་པ་དང་། འཚེག་པ་དང་། རྡུང་བ་དང་། འདྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་དག་བྱེད་ཅིང་།
EN
At this, Kolita’s relatives went to him and said, “Dear boy, please listen. You are very young and have lived a life of leisure and don’t know what it is to suffer. It is hard to live the holy life. It is hard to live in solitude. It is hard to be happy all on your own. It is hard to make your bed in distant forests, at the foot of mountains, and in remote places. Living alone in the wilderness is very trying. You will have to spend the rest of your life living among wild animals. You will have to spend the rest of your life living on others’ handouts. You will have to spend the rest of your life away from human pleasures. You will have to spend the rest of your life away from the fun and games of ordinary people. Dear boy, Kolita, come home! Among your relatives, there is pleasure to be had while living there too. There too you may give generously. There too you may act meritoriously.”
BO
དེ་ན་ཁ་ཅིག་ནི་སོག་ལེ་དག་གིས་འཚེག་པར་བྱེད། ཁ་ཅིག་ནི་རང་ཐག་དག་གིས་འཐག་པར་བྱེད། ཁ་ཅིག་ནི་ཟངས་པོ་ཆེ་ཁོལ་བ་དག་གི་ནང་དུ་འཇུད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ན་ལྕགས་ཀྱི་ཟངས་པོ་ཆེ་གཉིས་ཤིག་ཁོལ་ཞིང་འདུག་པ་མཐོང་ནས་དེ་གཉིས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། ཤེས་ལྡན་དག་འདི་གཉིས་སུ་སུ་ཡང་མི་གཞུག་གམ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། སུ་ཡང་མི་གཞུག་སྟེ། འདི་ལྟར་འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོའི་སྲིང་མོའི་བུ་གཉིས་རབ་ཏུ་བྱུང་ ནས་ལེ་ལོས་འདའ་བར་བྱེད་པ་དེ་གཉིས་ཤི་ཞིང་དུས་ལ་བབ་ན་འདིར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་དུ་བཞག་གོ། ། དེ་གཉིས་ཤིན་ཏུ་སྐྲག་ནས་གལ་ཏེ་ཤེས་ན་དེང་ཉིད་དུ་བཅུག་པར་འོང་ངོ་སྙམ་ནས་ཕྱོགས་བཞིར་རྣམ་པར་བལྟ་བར་བརྩམས་ནས། དེ་གཉིས་ཚེ་དང་ལྡན་ པ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོའི་གན་དུ་དོང་བ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་སྨྲས་པ། ཁྱེད་ཀྱིས་མཐོང་ངམ། འཕགས་པ་མཐོང་ངོ་། ། དེ་ན་ཅི་ཡོད། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དག་མཆིས་སོ། ། དེ་ན་ཅི་བྱེད། དེ་གཉིས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། གཅོད་པ་དང་། འཚེག་ པ་དང་། རྡུང་བ་དང་། འདྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་དག་བགྱིད་ཅིང་དེ་ན་ཁ་ཅིག་ནི་སོག་ལེ་དག་གིས་འཚེག་པར་བགྱིད།
EN
Despite their pleading, Kolita did not say a thing. Kolita’s relatives again entreated him, a second and a third time, saying each time, “Dear boy, please listen. You are very young and have lived a life of leisure, and you do not know what it is to suffer. It is hard to live the holy life. It is hard to live in solitude. It is hard to be happy all on your own. It is hard to make your bed in distant forests, at the foot of mountains, and in remote places. Living alone in the wilderness is very trying. You will have to spend the rest of your life living among wild animals. You will have to spend the rest of your life living on others’ handouts. You will have to spend the rest of your life away from human pleasures. You will have to spend the rest of your life away from the fun and games of ordinary people. Dear boy! Kolita! Come home. Among your relatives, there is pleasure to be had while living there, too. There, too, you may give generously. There, too, you may act meritoriously.”
BO
ཁ་ཅིག་ནི་རང་ཐག་དག་གིས་འཐག་པར་བགྱིད། ཁ་ཅིག་ནི་ཟངས་པོ་ཆེ་ཁོལ་བ་དག་གི་ནང་དུ་སྩོལ་བར་བགྱིད་དེ། དེ་ན་ལྕགས་ཀྱི་ཟངས་པོ་ཆེ་གཉིས་ ཤིག་ཁོལ་ཞིང་མཆིས་པ་མཐོང་ནས་བདག་ཅག་གིས་ཤེས་ལྡན་དག་འདི་གཉིས་སུ་སུ་ཡང་མི་གཞུག་གམ་ཞེས་བགྱིས་ན། དེ་དག་གི་མཆིད་ནས་སུ་ཡང་མི་གཞུག་སྟེ། འདི་ལྟར་འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོའི་སྲིང་མོའི་བུ་གཉིས་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ལེ་ལོས་འདའ་བར་བྱེད་པ་དེ་ གཉིས་ཤི་ཞིང་དུས་ལ་བབ་ན་འདིར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་དུ་བཞག་གོ་ཞེས་མཆིའོ། ། དགེ་ཚུལ་གཉིས་དེ་ལྟར་ན་ཉེས་དམིགས་འདི་དག་དང་། གཞན་དག་ཀྱང་ལེ་ལོས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་བརྩོན་འགྲུས་གྱིས་ཤིག ། དེ་གཉིས་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ བཀླག་པར་བྱ་བར་བརྩམས་ཤིང་། གལ་ཏེ་སྔ་དྲོ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དྲན་ན་ནི་ཟན་ཟ་བར་ཡང་མི་བྱེད་ལ། གལ་ཏེ་ཕྱི་དྲོ་དྲན་ན་ནི་ཟས་དེ་སྐྱུག་པར་འགྱུར་བས་དེ་གཉིས་སྐྱ་བོ་བསེང་བསེང་པོ་རིད་པ་དང་། ཉམ་ཆུང་བ་དང་། རྐེ་བ་དང་། སྐམ་པ་དང་། ལུས་མ་ཐོབ་པར་ གྱུར་ནས་དེས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་དེ་གཉིས་ཡིད་བྱུང་བར་བྱས་ཟིན་ཏོ། ། གནས་བརྟན་ད་ནི་གཟེངས་སྟོད་ཅིག །
EN
Yet though they thus pleaded with him a second time and a third time, Kolita still remained silent.
BO
ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་དེ་གཉིས་ལ་སྨྲས་པ། དགེ་ཚུལ་གཉིས་ཉིན་མོ་སྤྱོད་དུ་འདོང་ངོ་། ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། འཕགས་ པ་བཞུད་དེ། ཕྱོགས་གཞན་དུ་བཞུད་ཀྱི་དེར་ནི་མི་བཞུད་དོ། ། སྟན་ཁྱེར་ཅིག ། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་དེ་གཉིས་ཁྲིད་ནས་ཉིན་མོ་སྤྱོད་དུ་སོང་ངོ་། ། དེ་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་ཕྱོགས་གཅིག་ཅིག་ཏུ་ལྷ་དག་སྤྲུལ་ཏེ། དེ་ན་པི་བང་ དང་། འོད་མ་དང་། བལ་ལ་རི་དང་། མ་ཧ་ཏི་དང་། སུ་གྷོ་ཥ་ཀ་དག་གི་སྒྲ་དག་གྲག་གོ། ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་འདི་ཅི་ལགས། དེས་སྨྲས་པ། དེང་ལ་ལྟོས་ཤིག ། དེ་གཉིས་དེར་དོང་བ་དང་། ཇི་ཙམ་ན་པི་བང་དང་། འོད་མ་དང་། བལ་ལ་རི་དང་། མ་ ཧ་ཏི་དང་། སུ་གྷོ་ཥ་ཀ་དག་གི་སྒྲ་དག་སྒྲོགས་ཤིང་དེ་ན་གཞལ་མེད་ཁང་མལ་ཆ་དང་སྟན་བཤམས་པ་ལྷའི་བུ་མོ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་གང་བ་གཉིས་ཤིག་ཡོད་དེ། དེ་གཉིས་ན་ལྷའི་བུ་སུ་ཡང་མི་འདུག་པ་མཐོང་ནས་དེ་གཉིས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། ཤེས་ལྡན་དག་ཅིའི་ཕྱིར་གཞལ་ མེད་ཁང་འདི་གཉིས་ན་ལྷའི་བུ་སུ་ཡང་མི་འདུག ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། སུ་ཡང་མི་འདུག་གོ། ། ཅིའི་ཕྱིར། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ།
EN
Kolita’s parents then enjoined his childhood friends, “You must come! Talk sense into our dear boy Kolita.”
BO
འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོའི་སྲིང་མོའི་བུ་གཉིས་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཤིང་སྤྱོད་པ་དེ་གཉིས་ཤི་ཞིང་དུས་ ལ་བབ་ན་འདིར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་དུ་བཞག་གོ། ། དེ་གཉིས་ཡོངས་སུ་དགའ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོའི་གན་དུ་དོང་བ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་དེ་གཉིས་ལ་སྨྲས་པ། ཁྱེད་ཀྱིས་མཐོང་ངམ། འཕགས་པ་མཐོང་ངོ་། ། དེ་ ན་ཅི་ཡོད། ལྷ་དག་མཆིས་སོ། ། དེ་ན་ཅི་བྱེད། དེ་གཉིས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། པི་བང་དང་། འོད་མ་དང་། བལ་ལ་རི་དང་། མ་ཧ་ཏི་དང་། སུ་གྷོ་ཥ་ཀ་དག་གི་སྒྲ་དག་སྒྲོགས་ཤིང་དེ་ན་གཞལ་མེད་ཁང་མལ་ཆ་དང་སྟན་བཤམས་པ་ལྷའི་བུ་མོ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་གང་བ་ གཉིས་ཤིག་མཆིས་ཏེ། དེ་གཉིས་ན་ལྷའི་བུ་སུ་ཡང་མ་མཆིས་པ་མཐོང་ནས། བདག་ཅག་གཉིས་ཀྱིས་ཤེས་ལྡན་དག་ཅིའི་ཕྱིར་གཞལ་མེད་ཁང་འདི་གཉིས་ན་ལྷའི་བུ་སུ་ཡང་མི་འདུག་ཅེས་བགྱིས་ན། དེ་དག་གི་མཆིད་ནས་སུ་ཡང་མི་འདུག་གོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་ བགྱིས་ན་དེ་དག་གི་མཆིད་ནས།
EN
At this, the young brahmin Kolita’s childhood friends went to him and said, “Dear boy, listen. You are very young and have lived a life of leisure and do not know what it is to suffer. It is hard to live the holy life. It is hard to live in solitude. It is hard to be happy all on your own. It is hard to make your bed in distant forests, at the foot of mountains, and in remote places. Living alone in the wilderness is very trying. You will have to spend the rest of your life living among wild animals. You will have to spend the rest of your life living on others’ handouts. You will have to spend the rest of your life away from human pleasures. You will have to spend the rest of your life away from the fun and games of ordinary people. Dear boy! Kolita! Come home. There is also pleasure to be had while living among your relatives. There too you may give generously. There too you may act meritoriously.”
BO
འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོའི་སྲིང་མོའི་བུ་གཉིས་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཤིང་སྤྱོད་པ་དེ་གཉིས་ཤི་ཞིང་དུས་ལ་བབ་ན་འདིར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་དུ་བཞག་གོ་ཞེས་མཆིའོ། ། དགེ་ཚུལ་གཉིས་དེ་ལྟ་ན་ཕན་ཡོན་འདི་ དག་དང་། གཞན་དག་ཀྱང་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་བརྩོན་འགྲུས་གྱིས་ཤིག། ། ། འདུལ་བ་གཞི། བམ་པོ་བརྒྱད་པ། དེ་གཉིས་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པས་བཀླག་པར་བྱ་བར་བརྩམས་ཏེ་ལུང་ནོད་པ་དང་། ཇི་ཙམ་ན་གླེང་གཞི་དང་། ཡང་ དག་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཕྱག་གི་སེན་མོའི་རྩེ་མོས་རྡུལ་དག་བཞེས་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ངས་སེན་མོའི་རྩེ་མོས་རྡུལ་དག་བླངས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དང་། ས་ལ་གནས་པའི་ རྡུལ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་གང་མང་སྙམ། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཕྱག་གི་སེན་མོའི་རྩེ་མོས་རྡུལ་དག་བཞེས་པ་གང་དག་ལགས་པ་དེ་དག་ནི་ཉུང་བ་དང་། ཉུང་ངུ་དང་། ཉུང་ཤས་དང་། ཉུང་ཟད་ལགས་ཏེ། དེ་དག་དོགས་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་དང་བསྐྲུན་ན་ བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་མཆི། སྟོང་གི་ཆ་དང་། བརྒྱ་སྟོང་གི་ཆ་དང་།
EN
Yet though they thus entreated him, Kolita remained silent. His childhood friends again entreated Kolita a second and a third time, saying each time, “Dear boy, please listen. You are very young and have lived a life of leisure, and you do not know what it is to suffer. It is hard to live the holy life. It is hard to live in solitude. It is hard to be happy all on your own. It is hard to make your bed in distant forests, at the foot of mountains, and in remote places. Living alone in the wilderness is very trying. You will have to spend the rest of your life living among wild animals. You will have to spend the rest of your life living on others’ handouts. You will have to spend the rest of your life away from human pleasures. You will have to spend the rest of your life away from the fun and games of ordinary people. Dear boy! Kolita! Come home. Among your relatives, there is pleasure to be had while living there, too. There, too, you may give generously. There, too, you may act meritoriously.”
BO
གྲངས་དང་། ཆ་དང་། བགྲང་བ་དང་། དཔེ་དང་། རྒྱུར་ཡང་ཉེ་བར་མི་མཆིའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་ས་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ ཅན་དག་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། སེན་མོའི་རྩེ་མོ་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་ འགྱུར་རོ། ། ས་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། སེན་མོའི་རྩེ་མོ་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་ བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། ས་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་{ཡི་དགས་,ཡི་དྭགས་}རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི།
EN
Yet though they thus entreated him a second and a third time, Kolita still remained silent. Kolita’s childhood friends then went to his parents and said, “Father, Mother, please listen. What good can come from the death of the serene youth Kolita? The wise have praised going forth, so if going forth makes him happy, then at least you will see him alive. If he isn’t happy, he can always give up the life of a sage. And since he will have no home but yours, it is better that you let him go forth.”
BO
སེན་མོའི་རྩེ་མོ་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། ས་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། སེན་མོའི་རྩེ་མོ་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། ས་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་ བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། སེན་མོའི་རྩེ་མོ་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། ས་ལ་གནས་ པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་{ཡི་དགས་,ཡི་དྭགས་}རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི།
EN
Kolita’s parents then asked Kolita, “Dear boy, Kolita, do you think it better to go forth than to remain at home?”
BO
སེན་མོའི་རྩེ་མོ་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ ཏེ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། ས་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། སེན་མོའི་རྩེ་མོ་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་དུད་འགྲོ་ རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། ས་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། སེན་མོའི་རྩེ་མོ་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་ དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། ས་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་{ཡི་དགས་,ཡི་དྭགས་}རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི།
EN
“Father, Mother, it is not good for me to live at home. It is good for me to go forth.”
BO
སེན་མོའི་རྩེ་མོ་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་དུད་འགྲོ་དག་གི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། ས་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། སེན་མོའི་རྩེ་མོ་ལ་གནས་པའི་ རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། ས་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། སེན་མོའི་རྩེ་མོ་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། ས་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་{ཡི་དགས་,ཡི་དྭགས་}རྣམས་ཀྱི་ ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི།
EN
“Well then, dear boy, Kolita, know that the time for such a change has come.”
BO
སེན་མོའི་རྩེ་མོ་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། ས་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་{ཡི་དགས་,ཡི་དྭགས་}རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ ཤི་འཕོས་ཏེ་{ཡི་དགས་,ཡི་དྭགས་}རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། སེན་མོའི་རྩེ་མོ་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་{ཡི་དགས་,ཡི་དྭགས་}རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། ས་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ དག་ནི་{ཡི་དགས་,ཡི་དྭགས་}རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། སེན་མོའི་རྩེ་མོ་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་{ཡི་དགས་,ཡི་དྭགས་}རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། ས་ལ་གནས་ པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་{ཡི་དགས་,ཡི་དྭགས་}རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི།
EN
Having obtained his parents’ consent, the young brahmin Kolita slowly regained his strength, vigor, and determination by drinking rice gruel. He left the village of Kāṣṭhavāṭa and set out for the village of Nālada.
BO
སེན་མོའི་རྩེ་མོ་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་{ཡི་དགས་,ཡི་དྭགས་}རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་ སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། ས་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་{ཡི་དགས་,ཡི་དྭགས་}རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་{ཡི་དགས་,ཡི་དྭགས་}རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། སེན་མོའི་རྩེ་མོ་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་{ཡི་དགས་,ཡི་དྭགས་}རྣམས་ཀྱི་ནང་ ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། ས་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་{ཡི་དགས་,ཡི་དྭགས་}རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། སེན་མོའི་རྩེ་མོ་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ དག་ནི་{ཡི་དགས་,ཡི་དྭགས་}རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །
EN
As the young brahmin Upatiṣya enjoyed solitude, he had gone to live in the forest, where he gave instruction to five hundred young brahmins in the reciting of mantras. In time, the young brahmin Kolita reached the village of Nālada and asked Upatiṣya’s parents, “Father, Mother, where is Upatiṣya?”
BO
ས་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་{ཡི་དགས་,ཡི་དྭགས་}རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། སེན་མོའི་རྩེ་མོ་ལ་གནས་ པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་{ཡི་དགས་,ཡི་དྭགས་}རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། ས་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་ འགྱུར་གྱི། སེན་མོའི་རྩེ་མོ་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། ས་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་དུད་འགྲོ་ རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། སེན་མོའི་རྩེ་མོ་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །
EN
They replied, “Upatiṣya enjoys solitude so he has gone to live in the forest, where he instructs five hundred young brahmins in the reciting of mantras.”
BO
ས་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་ འཕོས་ཏེ་{ཡི་དགས་,ཡི་དྭགས་}རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། སེན་མོའི་རྩེ་མོ་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། ས་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། སེན་མོའི་རྩེ་མོ་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། ས་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་ སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། སེན་མོའི་རྩེ་མོ་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །
EN
Kolita went to Upatiṣya and said, “Come, Upatiṣya. We shall go forth from home into the homelessness so that we may rely solely on what is correct.”
BO
ས་ལ་གནས་ པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་{ཡི་དགས་,ཡི་དྭགས་}རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། སེན་མོའི་རྩེ་མོ་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ རོ། ། ཞེས་གསུངས་པ་འཁོར་ལོ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བ་བླགས་པ་དང་། དེ་གཉིས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་བདག་ཅག་གིས་ཀྱང་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་། དུད་འགྲོ་དང་། {ཡི་དགས་,ཡི་དྭགས་}རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་བགྱིའམ། དེས་སྨྲས་པ། བཞིན་{བཟངས་,བཟང་}གཉིས་འགྲོ་བ་ལྔ་པའི་འཁོར་བར་ཇི་སྲིད་དུ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རྒྱུན་ཆད་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཟོ་ཆུན་རྒྱུད་མོའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་འཁོར་བར་བྱ་དགོས་སོ། ། དེ་གཉིས་ཡིད་བྱུང་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྨྲས་པ། གང་ཕྱིར་མི་གནས་ ལྷ་རྣམས་མི་བཟང་སྟེ། ། འཚོ་བ་ཐུང་བའི་མི་རྣམས་མི་བཟང་ངོ་། ། གང་ན་ཞི་མེད་སྲིད་པ་མི་བཟང་སྟེ། ། མྱ་ངན་འདས་པ་མཆོག་ཅེས་བདེ་གཤེགས་གསུང་། །
EN
“Did your parents give their consent?”
BO
འཕགས་པ་ཅི་ནས་ཀྱང་བདག་ཅག་འཁོར་བར་འཁོར་བ་ན་སླན་ཆད་ཉོན་མོངས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པར་ མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བདག་ཅག་ལ་ཆོས་བསྟན་དུ་གསོལ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་དེ་གཉིས་ཀྱི་བསམ་པ་དང་། བག་ལ་ཉལ་བ་དང་། ཁམས་དང་། རང་བཞིན་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་གང་ཐོས་ནས་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་དགྲ་ བཅོམ་པ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཁམས་གསུམ་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། བོང་བ་དང་གསེར་དུ་མཉམ་པ། ནམ་མཁའ་དང་ལག་མཐིལ་དུ་མཚུངས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ། ཙན་དན་དང་སྟེའུར་མཉམ་པ། རིག་པས་སྒོ་ངའི་སྦུབས་དྲལ་བར་ གྱུར་ཅིང་། རིག་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པ། སྲིད་པ་དང་། འདོད་པའི་རྙེད་པ་དང་། བཀུར་སྟི་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ། དབང་པོ་དང་ཉེ་དབང་དང་བཅས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པར་བྱ་བ་དང་། རྗེད་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་དུ་སྨྲ་ བར་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་བསྟན་པ་བྱས་སོ། ། དེ་གཉིས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་མེ་ཏོག་དག་ཐུ་ཞིང་འདོང་བ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་ནས་དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་འདི་གཉིས་གང་དག་ཡིན།
EN
“They did.”
BO
ཆེ་གེ་མོ་དང་ཆེ་གེ་མོ་ཡིན་ ནོ། ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། བདག་ཅག་ལྷུང་བཟེད་ནག་པོར་ཟོས་ནས་སོ་དག་ལྷུང་ཞིང་མགོ་སྐྱ་བོར་གྱུར་ཀྱང་བདག་ཅག་གིས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཡང་མ་ཐོབ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་གཉིས་དང་པོ་ལོ་བདུན་ཁོ་ན་ལོན་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་དགྲ་བཅོམ་ པ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀུན་དགའ་བོ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་བོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་དེ་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དགེ་སློང་རྣམས་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་ནས་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུས་པ། བཙུན་པ་ དགེ་ཚུལ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ལས་ཅི་ཞིག་བགྱིས་ན་ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ལོ་བདུན་ཁོ་ན་ལགས་ན་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདུལ་བ་ལ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་གཞི་བཅའ་བ་མཛད་པ་གང་ལགས་པ་དེ་འདི་གཉིས་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ནས་བག་ཡངས་སུ་མཛད་ ཅིང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་མངོན་དུ་བགྱིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་འདི་གཉིས་ཉིད་ཀྱིས་ལས་ཚོགས་རྙེད་པ། རྐྱེན་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ། འོད་པ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་གནས་པ།
EN
“Young brahmin, please stay until I have asked my parents.”
BO
གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ བ་དག་བྱས་ཤིང་བསགས་པས་འདི་གཉིས་ཉིད་ཀྱིས་ལས་བྱས་ཤིང་བསགས་པ་དག་གཞན་སུ་ཞིག་གིས་སོ་སོར་མྱོང་བར་འགྱུར། དགེ་སློང་དག་ལས་བྱས་ཤིང་བསགས་པ་དག་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སའི་ཁམས་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་མི་འགྱུར། ཆུའི་ཁམས་ལ་མི་འགྱུར། མེའི་ཁམས་ ལ་མི་འགྱུར། རླུང་གི་ཁམས་ལ་མི་འགྱུར་གྱི། འདི་ལྟར་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་བྱས་ཤིང་བསགས་པ་དག་ནི་ཟིན་པའི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དག་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ལས་རྣམས་བསྐལ་པ་བརྒྱར་ཡང་ནི། ། ཆུད་མི་ཟ་བའང་ཚོགས་དང་དུས། ། རྙེད་ན་ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་ནི། ། འབྲས་བུ་དག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཉིད། ། དགེ་སློང་དག་སྔོན་བྱུང་བ་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདི་ཉིད་ལ་སྐྱེ་དགུའི་ཚེ་ལོ་ཉི་ཁྲི་ཐུབ་པ་ན་སྟོན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་། ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་ གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་གདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འོད་སྲུང་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ།
EN
“Upatiṣya, it took a long time for my parents to give their consent. How long will it be until you have consent?”
BO
དེ་དགེ་སློང་གི་འཁོར་ཉི་ཁྲི་དང་བཱ་རཱ་ཎ་སཱི་ན་དྲང་སྲོང་སྨྲ་བ་{རི་དགས་,རི་དྭགས་}ཀྱི་ནགས་ན་ཉེ་བར་རྟེན་ཅིང་ བཞུགས་སོ། ། བཱ་རཱ་ཎ་སཱི་ན་ཁྱིམ་བདག་ཕན་ཚུན་བཤེས་པ་གཉིས་ཤིག་གཞོན་ནུའི་གནས་སྐབས་སུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འདོད་ན་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཉེ་དུ་དག་ལས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་མ་ཐོབ་ནས། གང་གི་ཚེ་ལང་ཚོ་ཡོལ་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ན་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཉེ་དུ་དག་ལ་བལྟས་ཏེ་ཡང་དག་ པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་གི་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ་། ། འདི་ནི་ཆོས་ཉིད་དེ་རྟག་ཏུ་གཞོན་རིམ་གྱིས་ལས་བྱ་བ་ཡིན་པས་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་རྒན་ཞུགས་འདི་གཉིས་དེང་ཤིག ། རྒན་ཞུགས་འདི་གཉིས་ཁྱེད་ཅིག་ཅེས་བསྒོའོ། ། དེ་ན་གཅིག་ནི་སྤྲོ་རིང་བའི་རང་ བཞིན་ཅན་ཡིན། ཅིག་ཤོས་ནི་སྤྲོ་ཐུང་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པས་དེ་ཁྲོ་བར་བྱེད་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། རྒན་ཞུགས་གཞོན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་རབ་ཏུ་མ་བྱུང་ན་ད་ཅིའི་ཕྱིར་ཁྲོ། དེ་ན་འདི་གཉིས་ཀྱི་ཚེ་ཇི་སྲིད་བར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་ན་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་འགའ་ ཡང་མ་ཐོབ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་འཆི་བའི་ཚེ་སྨོན་ལམ་འདི་སྐད་ཅེས།
EN
“Young brahmin, I will see that they give their consent right away and return.”
BO
བདག་ཅག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡོན་གནས་བླ་ན་མེད་པ་འོད་སྲུང་ལ་ཚེ་ཇི་སྲིད་བར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་ན་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་འགའ་ཡང་ མ་ཐོབ་སྟེ། བདག་ཅག་གིས་ཚེ་ཇི་སྲིད་པར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་གིས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་བླ་མ་ལ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཁྱོད་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་སྐྱེ་དགུའི་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་ ཐུབ་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས། རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་ རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་པ་དེའི་བསྟན་པ་ལ་བདག་ཅག་ལོ་བདུན་ཁོ་ན་ལོན་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ།
EN
Upatiṣya went to his parents and said, “Father, Mother, please listen. I shall go forth from home into homelessness so that I may rely solely on what is correct.”
BO
བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པ་དེས་འདུལ་ བ་ལ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་གཞི་བཅའ་བ་མཛད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བདག་ཅག་གཉིས་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ནས་བག་ཡངས་སུ་མཛད་ཅིང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་མངོན་དུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་གདབ་པར་བརྩམས་སོ། ། དགེ་སློང་དག་དེ་ལ་དེའི་ཚེ་ དེའི་དུས་ན་ཁྱིམ་བདག་གཉིས་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དགེ་ཚུལ་འདི་གཉིས་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་དེར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་ད་ལྟར་ལོ་བདུན་ཁོ་ན་ལོན་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ། ངས་འདུལ་བ་ལ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་གཞི་བཅས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ གཉིས་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ནས་བག་ཡངས་སུ་བྱས་ཤིང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱས་སོ། ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུལ་ཀ་ཤི་དག་ཏུ་ལྗོངས་རྒྱུ་ཞིང་གཤེགས་པ་ན་ཕྱོགས་གཅིག་ཅིག་ཏུ་བྱོན་པ་དང་འཛུམ་པ་མཛད་དོ། ། ཆོས་ ཉིད་ཀྱིས་ན་གང་གི་ཚེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་འཛུམ་པ་མཛད་པ་དེའི་ཚེ་ན་ཞལ་ནས་འོད་ཟེར་སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། བཙོད་ཀ་དང་། ཤེལ་དང་།
EN
“Son, is it good for you to go forth?”
BO
དངུལ་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུ་དག་བྱུང་ནས་ཁ་ཅིག་ནི་འོག་ལོགས་སུ་འདོང་། ཁ་ཅིག་ནི་སྟེང་ལོགས་སུ་འདོང་བས་གང་དག་འོག་ལོགས་སུ་འདོང་བ་དེ་དག་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཡང་སོས་དང་། ཐིག་ནག་དང་། བསྡུས་གཞོམ་དང་། ངུ་འབོད་དང་། ངུ་འབོད་ཆེན་པོ་དང་། ཚ་བ་དང་། རབ་ཏུ་ཚ་བ་དང་། མནར་མེད་པ་དང་། ཆུ་བུར་ཅན་དང་། ཆུ་ བུར་རྡོལ་བ་དང་། སོ་ཐམས་ཐམས་དང་། ཀྱི་ཧུད་ཟེར་དང་། ཨ་ཆུ་ཟེར་དང་། ཨུཏྤལ་ལྟར་གས་པ་དང་། པད་མ་ལྟར་གས་པ་དང་། པད་མ་ལྟར་གས་པ་ཆེན་པོར་དོང་སྟེ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཚ་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཏུ་བསིལ་བར་གྱུར་ཏེ་འབབ་པར་བྱེད་ ལ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་གྲང་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཏུ་ནི་དྲོ་བར་གྱུར་ཏེ་འབབ་པར་བྱེད་དོ། ། དེས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དེ་དག་གི་གནོད་པའི་བྱེ་བྲག་དག་རྒྱུན་གཅོད་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ་ཤེས་ལྡན་དག་ཅི་བདག་ཅག་འདི་ནས་ཤི་འཕོས་སམ། འོན་ཏེ་ གཞན་དུ་སྐྱེས་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། ། དེ་དག་དད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པ་གཏོང་བར་མཛད་དེ། དེ་དག་གིས་སྤྲུལ་པ་མཐོང་ནས་འདི་སྙམ་དུ་ཤེས་ལྡན་དག་བདག་ཅག་འདི་ནས་ཤི་འཕོས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ།
EN
“Father, Mother, it is good for me to go forth.”
BO
གཞན་དུ་སྐྱེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ ཏེ། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་སྔོན་མ་མཐོང་བ་འདིའི་མཐུས་བདག་ཅག་གི་གནོད་པའི་བྱེ་བྲག་དག་རྒྱུན་ཆད་པར་གྱུར་ཏོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། ། དེ་དག་སྤྲུལ་པ་ལ་སེམས་མངོན་པར་དད་པར་གྱུར་ནས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་དེ་ཟད་པར་བྱས་ནས་གང་དུ་བདེན་པ་ དག་གི་སྣོད་དུ་གྱུར་པར་འགྱུར་བའི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ལེན་པར་བྱེད་དོ། ། གང་དག་སྟེང་ལོགས་སུ་འདོང་བ་དེ་དག་ནི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་། སུམ་བཅུ་རྩ་གསུམ་དང་། འཐབ་བྲལ་དང་། དགའ་ལྡན་དང་། འཕྲུལ་དགའ་དང་། གཞན་འཕྲུལ་ དབང་བྱེད་དང་། ཚངས་རིས་དང་། ཚངས་པའི་མདུན་ན་འདོན་དང་། ཚངས་ཆེན་དང་། འོད་ཆུང་དང་། ཚད་མེད་འོད་དང་། འོད་གསལ་དང་། དགེ་ཆུང་དང་། ཚད་མེད་དགེ་དང་། དགེ་རྒྱས་དང་། སྤྲིན་མེད་དང་། བསོད་ནམས་སྐྱེས་དང་། འབྲས་བུ་ ཆེ་དང་། མི་ཆེ་དང་། མི་གདུང་དང་། གྱ་ནོམ་སྣང་དང་། ཤིན་ཏུ་མཐོང་དང་། འོག་མིན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་དོང་ནས་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པར་བྱེད་ཅིང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པོ།
EN
“Then go forth, son.”
BO
བརྩམ་ པར་བྱ་ཞིང་འབྱུང་བར་བྱ། ། སངས་རྒྱས་བསྟན་ལ་འཇུག་པར་བྱ། ། འདམ་བུའི་ཁྱིམ་ལ་གླང་ཆེན་བཞིན། ། འཆི་བདག་སྡེ་ནི་གཞོམ་པར་བྱ། ། གང་ཞིག་རབ་ཏུ་བག་ཡོད་པར། ། ཆོས་འདུལ་འདི་ལ་སྤྱོད་འགྱུར་བ། ། སྐྱེ་བའི་འཁོར་བ་རབ་སྤངས་ ནས། ། སྡུག་བསྔལ་ཐ་མར་བྱེད་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སྨྲས་སོ། ། དེ་ནས་འོད་ཟེར་དེ་དག་གིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྱུལ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱི་སླད་བཞིན་སླད་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་འདོང་སྟེ། དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདས་པའི་ ལས་ལུང་སྟོན་པར་བཞེད་ན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྣམ་ལོགས་སུ་ནུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། མ་འོངས་པའི་ལས་ལུང་སྟོན་པར་བཞེད་ན་ནི་མདུན་ལོགས་སུ་ནུབ་པར་འགྱུར། སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་ལུང་སྟོན་པར་བཞེད་ན་ནི་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་དུ་ནུབ་པར་འགྱུར། དུད་ འགྲོར་སྐྱེ་བར་ལུང་སྟོན་པར་བཞེད་ན་ནི་ལོང་བུར་ནུབ་པར་འགྱུར། {ཡི་དགས་,ཡི་དྭགས་}སུ་སྐྱེ་བར་ལུང་སྟོན་པར་བཞེད་ན་ནི་ཞབས་ཀྱི་མཐེ་བོར་ནུབ་པར་འགྱུར། མིར་སྐྱེ་བར་ལུང་སྟོན་པར་བཞེད་ན་ནི་པུས་མོར་ནུབ་པར་འགྱུར།
EN
Upatiṣya went to Kolita and said, “Come, Kolita. We shall go forth from home into homelessness so that we may rely solely on what is correct.”
BO
སྟོབས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་ལུང་སྟོན་པར་ བཞེད་ན་ནི་ཕྱག་མཐིལ་གཡོན་པར་ནུབ་པར་འགྱུར། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་ལུང་སྟོན་པར་བཞེད་ན་ནི་ཕྱག་མཐིལ་གཡས་པར་ནུབ་པར་འགྱུར། ལྷར་སྐྱེ་བར་ལུང་སྟོན་པར་བཞེད་ན་ནི་ལྟེ་བར་ནུབ་པར་འགྱུར། ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལུང་སྟོན་པར་བཞེད་ན་ནི་ཞལ་དུ་ ནུབ་པར་འགྱུར། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལུང་སྟོན་པར་བཞེད་ན་ནི་མཛོད་སྤུར་ནུབ་པར་འགྱུར། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལུང་སྟོན་པར་བཞེད་ན་ནི་གཙུག་ཏོར་དུ་ནུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ནས་འོད་ཟེར་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་གསུམ་བསྐོར་ བ་བྱས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་དུ་ནུབ་བོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་ཞུས་པ། བཙུན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་རྒྱུ་མ་མཆིས་རྐྱེན་མ་མཆིས་པར་ འཛུམ་པ་མི་མཛད་ན། བཙུན་པ་འཛུམ་པ་མཛད་པའི་རྒྱུ་ནི་གང་ལགས། རྐྱེན་ནི་གང་ལགས། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཡང་གསོལ་པ། ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་སྟོང་གིས་བཀྲ་བ་ཡི། ། ཚོགས་རྣམས་ཞལ་གྱི་སྒྲོས་ནས་བྱུང་གྱུར་ཏེ། །
EN
“Did your parents give their consent?”
BO
དེ་ཡིས་ཕྱོགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྣང་ བགྱིས་པ། ། ཉི་གདུགས་བདལ་བར་གྱུར་པ་ཇི་བཞིན་ནོ། ། རྒོད་བྲལ་ཞུམ་དང་རྒྱགས་པ་རབ་སྤངས་ལ། ། སངས་རྒྱས་འགྲོ་བ་མཆོག་གི་རྒྱུར་གྱུར་པ། ། རྒྱལ་བ་དགྲ་ཐུལ་བྱེད་རྒྱུ་མ་མཆིས་པར། ། རྩ་བ་དུང་ལྟར་དཀར་འཛུམ་སྟོན་མི་མཛད། ། དེ་སླད་བརྟན་པ་ རང་བློ་དུས་མཁྱེན་ནས། ། ཐུབ་པ་ཁྱུ་མཆོག་དགེ་སྦྱོང་སྐྱེ་དབང་པོ། ། ཉན་པའི་སྐྱེ་བོ་སོམ་ཉི་ལྡན་རྣམས་ལ། ། ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་པ་གསུང་ཚིག་བརྟན་པ་དང་། ། དམ་པ་དགེ་བ་དག་གིས་བསལ་དུ་གསོལ། ། ཚྭ་ཆུ་རི་རྒྱལ་ལྟ་བུར་བརྟན་པ་ཡི། ། སངས་རྒྱས་མགོན་ རྣམས་གློ་བུར་འཛུམ་མི་སྟོན། ། བརྟན་པ་ཇི་སླད་འཛུམ་པ་སྟོན་མཛད་པ། ། སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རྣམས་དེ་ནི་ཉན་པར་འཚལ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཀུན་དགའ་བོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་ དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་མེད་པར་འཛུམ་པ་མི་མཛད་དེ། ཀུན་དགའ་བོ་ཕྱོགས་འདི་ཉིད་དུ་གཡོན་ཅན་རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་གིས་དགེ་སློང་མ་རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་ལུས་བསྐྱོད་པས་སུན་ཕྱུང་སྟེ།
EN
“They did.”
BO
དེ་དག་འདི་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་ ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ནས་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། བཙུན་པ་གཡོན་ཅན་རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་གིས་དགེ་སློང་མ་རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་ལུས་བསྐྱོད་པས་སུན་ཕྱུང་བ་ གང་དག་ལགས་པ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་གཅིག་བདག་ལགས་སོ། ། མི་གཏི་མུག་ཅན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་དགེ་སློང་མ་རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་ལུས་བསྐྱོད་པས་སུན་ཕྱུང་ངམ། བཙུན་པ་བདག་གིས་ཀྱང་དགེ་སློང་མ་རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་ལུས་བསྐྱོད་པས་སུན་ཕྱུང་ངོ་། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་གང་ཟག་དགེ་སློང་མ་སུན་ཕྱུང་བ་ནི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་གང་ཟག་དགེ་སློང་མ་སུན་ཕྱུང་བ་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལས་བསྙིལ་བར་བྱའོ། ། འགའ་ཞིག་ གི་གན་དུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འདོད་པ་འོངས་ན། དེས་དེ་ལ་དགེ་སློང་མ་སུན་ཕྱུང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་དྲི་བར་བྱའོ། ། མ་དྲིས་པར་རབ་ཏུ་འབྱིན་པར་བྱེད་ན་འགལ་ཚབས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། ། །
EN
“Upatiṣya, it took a long time for my parents to give their consent. How did you get the consent of yours so quickly?”
BO
སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། ། མཉན་ཡོད་ན་ཁྱིམ་བདག་ཅིག་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་དུ་འོངས་སོ། ། དགེ་སློང་དག་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མེད་པ་ན་དགེ་འདུན་ལྷག་མའི་ལྟུང་བ་འབྱིན་པར་བྱེད་དེ། ཁ་ཅིག་གཞོན་ནུའི་གནས་སྐབས་སུ་ལྟུང་བ་བྱུང་ནས་རྒན་པོར་ གྱུར། ཁ་ཅིག་ནི་རྒན་པོའི་གནས་སྐབས་ན་ལྟུང་བ་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་དག་གིས་གང་གི་ཚེ་དགེ་སློང་མདོ་སྡེ་འཛིན་པ་དང་། འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང་། མ་མོ་འཛིན་པ་རྣམས་ལས་ཐོས་པ་དེའི་ཚེ་ན་ཆོས་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྤོ་བ་དང་མགུ་བར་བྱ་བར་ སྤྱོད་པ་ན་དགེ་འདུན་ལ་རིམ་གྲོ་བྱེད་ཅིང་དེ་ན་ཁ་ཅིག་ནི་བཏུང་བ་འདྲིམ་པར་བྱེད། ཁ་ཅིག་ནི་བསིལ་ཡབ་ཐོགས་ཏེ་གཡོབ་པར་བྱེད་དོ། ། ཇི་ཙམ་ན་ཁྱིམ་བདག་དེས་དེ་ན་གནས་མལ་བཟང་པོ་དག་བཤམས་ཤིང་ཁ་ཟས་བསོད་པའི་སྤྱི་བུངས་བཤམས་པ་མཐོང་ནས་དེས་བསམས་པ། འདི་དག་གི་ཆོས་ནི་བཟང་ན་འདི་ལྟར་འདི་དག་ལ་སྐྱོན་ཡང་ཡོད་དེ། འདི་དག་ལ་རྗེས་དང་གུས་པ་མེད་དེ། རྒན་པ་རྒན་པ་དག་ལས་བྱེད་དུ་འཇུག་གོ་སྙམ་ནས་དེ་སྐད་སྨྲས་པ་དང་།
EN
“Allow me to explain. You were hindered by heavy bindings, tight, secure, and imperishable, while I was hindered by light bindings, powerless, weak, and perishable.”
BO
དྲུག་སྡེ་དག་གིས་ཐོས་ནས་དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། ཁྱིམ་བདག་ཅི་ཟེར། འཕགས་པ་ཁྱེད་ ཅག་གི་ཆོས་ནི་བཟང་ན་འདི་ལྟར་ཁྱེད་ཅག་ལ་སྐྱོན་ཡང་མཆིས་སོ། ། ཁྱིམ་བདག་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་སྐྱོན་ཅི་ཡོད། དེས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་དག་ཁྱེད་ཅག་ལ་རྗེས་དང་གུས་པ་མ་མཆིས་ཏེ། རྒན་པ་རྒན་པ་དག་ལས་བགྱིད་དུ་སྩོལ་ཏོ། ། རྒན་པ་དག་ལ་ཡང་ལས་བྱེད་དུ་ གཞུག་དགོས་པ་ཡོད་དོ། ། འཕགས་པ་དག་ཁྱེད་ཀྱི་ནང་དུ་ང་རབ་ཏུ་ཕྱུང་ན་ཡང་ལས་བགྱིད་དུ་སྩོལ་ཏམ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། ཁྱོད་པས་གང་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རབ་ཏུ་ཕྱུང་ན་ཡང་དེ་ཡང་ངེད་ཀྱིས་ལས་བྱེད་དུ་གཞུག་ན་ཁྱོད་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེས་བསམས་པ། གལ་ ཏེ་བདག་འདི་དག་གི་ནང་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་ན་བདག་ཀྱང་འདི་དག་གིས་ལས་བྱེད་དུ་བཅུག་པར་འགྱུར་གྱིས། ཐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞིག་བྱའོ་སྙམ་མོ། ། ཁྱིམ་བདག་དེ་མཁས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པས་དེས་དགེ་སློང་དག་གི་གན་ནས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་ཆོས་དག་བསླབས་སོ། ། བསླབས་ ནས་མཐའ་འཁོབ་ཅིག་ཏུ་སོང་སྟེ་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བྲེགས་ནས་གོས་ངུར་སྨྲིག་དག་བགོས་ཏེ་འདུག་པ་དང་།
EN
The venerable Śāriputra had gone forth in five hundred previous lives because he had made this prayer:
BO
ཇི་ཙམ་ན་དགེ་སློང་མཆོད་རྟེན་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་དག་ཕྱོགས་དེ་ནས་འོང་ཞིང་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་གིས་དེ་མཐོང་ནས་སྨྲས་པ། གནས་བརྟན་མཉན་ཡོད་ན་ཆོས་ཀྱི་རྗེ་མངོན་ སུམ་དུ་བཞུགས་ཤིང་དེ་ན་དུས་དང་དུས་སུ་ལྷའི་གཟུགས་དག་ཀྱང་སྣང་། སྣང་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དག་ཀྱང་འབྱུང་། ལྷའི་སྒྲ་དག་ཀྱང་གྲག ། ཀུན་ཤེས་པ་བརྡ་སྤྲོད་པ་དག་ཀྱང་གྲག ། ལོངས་སྤྱོད་གཉིས་པོ་ཟང་ཟིང་གི་ལོངས་སྤྱོད་དང་། ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱང་ཡོད་ན་ཅིའི་ ཕྱིར་མཉན་ཡོད་དུ་མི་འགྲོ། དེས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་འདི་ཉིད་དུ་འདུག་པར་བྱའོ། ། དེ་དག་གིས་དེ་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྨྲས་པ། གནས་བརྟན་མཉན་ཡོད་ན་ཆོས་ཀྱི་རྗེ་མངོན་སུམ་དུ་བཞུགས་ཤིང་དེ་ན་དུས་དང་དུས་སུ་ལྷའི་གཟུགས་དག་ཀྱང་སྣང་། སྣང་བ་ཆེན་པོ་ དག་ཀྱང་འབྱུང་། ལྷའི་སྒྲ་དག་ཀྱང་གྲག ། ཀུན་ཤེས་པ་བརྡ་སྤྲོད་པ་དག་ཀྱང་གྲག ། ལོངས་སྤྱོད་གཉིས་པོ་ཟང་ཟིང་གི་ལོངས་སྤྱོད་དང་། ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་དག་ཀྱང་ཡོད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མཉན་ཡོད་དུ་མི་འགྲོ། དེ་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་དག་གིས་དུས་བསྐྱེད་པ་ན་མཉན་ ཡོད་དུ་སོང་ངོ་། །
EN
“May I be born, not in a wealthy house Nor in one that is poor; Let it be rather in a house of moderate means And always among many renunciants.”
BO
ཇི་ཙམ་ན་དེས་དེ་ན་གནས་མལ་བཟང་པོ་བཤམས་ཤིང་ཁ་ཟས་བསོད་པའི་སྤྱི་བུངས་བཤམས་པ་མཐོང་ནས་དེས་བསམས་པ། གལ་ཏེ་བདག་གྲལ་གྱི་དང་པོར་འདུག་ན་ནི་ཡོན་བཤད་པ་བྱ་དགོས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས་དེས་སྟན་གཅིག་བོར་ནས་སྟན་གཉིས་པ་ལ་ འདུག་གོ། ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་ཤེས་ཀཽཎྜི་ནྱ་འོངས་ནས་དེས་བསམས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་སྣམ་སྦྱར་གྱི་རྒྱལ་མཚན་འཆང་བ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བསྟན་ན་འདི་སུ་ཞིག་ཡིན་སྙམ་མོ། ། ཇི་ཙམ་ན་བསམས་པ་དང་རྐུ་ཐབས་སུ་གནས་པ་ཞིག་ཡིན་ པར་མཐོང་ནས་དེས་དེ་སེ་གོལ་གྱི་སྒྲས་བསྐྲད་དོ། ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རྟ་ཐུལ་དང་། བཟང་ལྡན་དང་། རླངས་པ་དང་། མིང་ཆེན་དང་། གྲགས་པ་དང་། གང་པོ་དང་། དྲི་མེད་དང་། བ་ལང་བདག་དང་། ལག་{བཟངས་,བཟང་}དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་། ཚེ་དང་ ལྡན་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་དང་། དགེ་སློང་གནས་བརྟན་གནས་བརྟན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་སེ་གོལ་གྱི་སྒྲས་བསྐྲད་དོ། ། ཇི་ཙམ་ན་དྲུག་སྡེ་དག་གི་གན་དུ་སོང་བ་དང་དེ་དག་གིས་དེ་ལ་སྨྲས་པ། གནས་བརྟན་ཁྱོད་ལོ་དུ་ལོན། དེས་ན་ཚོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ཁོ་བོ་ལོ་དྲུག་བཅུ་ལོན་ ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ།
EN
Kolita said to Upatiṣya, “Young brahmin, as we are well-known brahmins, we cannot join just any renunciant order. We must properly scrutinize the different renunciant orders and only then join one.”
BO
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ལོ་དྲུག་བཅུ་མ་བཞེས་ན་འདིས་ག་ལ་ལོན། དེ་དག་གིས་དེ་ལ་སྨྲས་པ། རྒན་ཞུགས་ཁྱོད་ཀྱི་མཁན་པོ་གང་ཡིན། དེས་སྨྲས་པ། དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མའི་མཁན་པོ་གང་ཡིན། དེ་དག་གིས་ སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་རྒན་ཞུགས་འདི་ནི་རང་གིས་རྟགས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་དག་གིས་དེ་ལག་པ་དང་རྐང་པ་དག་ནས་བཟུང་སྟེ་རྒན་པའི་མཐར་ཁྲིད་ནས་སྨྲས་པ། དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། འཇིག་རྟེན་ན་རང་བྱུང་གཅིག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ལགས་ན་གཉིས་པ་ནི་རྒན་ཞུགས་འདི་ལགས་སོ། ། འདི་ནི་གསོལ་བའོ་ཞེས་སྨྲས་ནས་རྒན་པའི་མཐའ་ནས་བསྐྲད་དོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་གང་ཟག་རྐུ་ཐབས་སུ་གནས་པ་ནི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ ཅན་ཡིན་པས། དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་གང་ཟག་རྐུ་ཐབས་སུ་གནས་པ་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལས་བསྙིལ་བར་བྱའོ། ། འགའ་ཞིག་གི་གན་དུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འདོད་པ་འོངས་ན། དེས་དེ་ལ་རྐུ་ཐབས་སུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་དྲི་བར་བྱའོ། ། མ་དྲིས་པར་རབ་ཏུ་འབྱིན་པར་ བྱེད་ན་འགལ་ཚབས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །
EN
With that they made their way to Rājagṛha.
BO
སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཉེ་བ་འཁོར་གྱིས་ཞུས་པ། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་ཟག་རྐུ་ཐབས་སུ་གནས་པ་བསྙིལ་བར་བྱའོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ན། བཙུན་པ་ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་གང་ཟག་རྐུ་ཐབས་སུ་གནས་ པ་ལགས། ཉེ་བ་འཁོར་གང་ཚུན་ཆད་ནས་དགེ་སློང་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་གསོ་སྦྱོང་གི་ལས་དག་ལན་གཉིས་སམ་གསུམ་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་ན་གང་ཟག་རྐུ་ཐབས་སུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། ། ། ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ མཉན་ཡོད་ན་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། ། མཉན་ཡོད་ན་བྲམ་ཟེ་ཞིག་འདུག་པ་དེས་རིགས་མཉམ་པ་ལས་ཆུང་མ་བླངས་ནས་དེ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་རྩེ་བར་བྱེད། དགའ་བར་བྱེད། དགའ་མགུར་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ། ། རྩེ་བར་བྱེད། དགའ་བར་བྱེད། དགའ་མགུར་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཆུང་མ་ལ་སེམས་ཅན་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ཟླ་བ་བརྒྱད་དམ་དགུ་འདས་ཏེ་བཙས་པ་ལས་མ་ནིང་སྐྱེས་པ་འདྲ་བ་བུད་མེད་ཀྱང་མ་ཡིན་སྐྱེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་བྱུང་ནས་བསྲིངས་ཤིང་བསྐྱེད་དེ་ཆེ་བར་གྱུར་ཏོ། །
EN
Meanwhile there were six tīrthika teachers living in Rājagṛha who entertained the conceit of omniscience although they were not omniscient: Pūraṇa Kāśyapa; Gośālīputra, the wandering mendicant; Sañjayin, son of Vairaṭṭī; Ajita of the hair shawl; Kakuda, a descendant of Kātyāyana; and Jñātiputra, the Nirgrantha.
BO
དེ་ཁྱེའུ་དག་ དང་ལྷན་ཅིག་རྩེ་བར་བྱེད་པ་ན་དེ་དེ་དག་ལ་མཚན་མ་སྟོན་པར་བྱེད་ནས་དེ་དག་གིས་དེ་ལ་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཅི་ཡིན། དེས་སྨྲས་པ། བདག་མ་ནིང་ངོ་། ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ནི་བྲམ་ཟེ་ཡིན་པས་ཁྱོད་ཀྱི་ཁྱིམ་དུ་མི་སྙན་པ་གྲགས་པར་གྱུར་ན་མི་རུང་གིས་དེ་ལྟ་མ་བྱེད་ཅིག ། དེ་དག་ གིས་དེའི་ཕ་མ་ལ་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་མ་ནིང་འདི་འདི་ལྟ་འདི་ལྟ་བྱེད་ཀྱིས་ཟློག་ཤིག ། དེ་དག་གིས་དེ་ལ་སྨྲས་པ། མ་ནིང་བདག་ཅག་ནི་བྲམ་ཟེ་ཡིན་པས་བདག་ཅག་གི་ཁྱིམ་དུ་མི་སྙན་པར་གྲགས་པར་གྱུར་ན་མི་རུང་གིས་དེ་ལྟ་མ་བྱེད་ཅིག ། དེ་དེ་དག་གིས་བཟློག་ཀྱང་མི་འདུག་གོ། ། དེ་དུས་གཞན་ཞིག་ན་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་དུ་སོང་བ་དང་། ཇི་ཙམ་ན་དེས་དགེ་སློང་གཞོན་ནུ་གཞོན་ནུ་དག་མཐོང་ནས་དེས་བསམས་པ། བདག་འདི་དག་གི་ནང་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་ན་འདི་དག་བདག་ལ་སྐྱེས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞིང་བདག་ཀྱང་འདི་དག་ལ་བུད་མེད་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ སྙམ་ནས། དེ་དགེ་སློང་གི་གན་དུ་སོང་སྟེ་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་བདག་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འཚལ་ལོ། ། དེས་དེ་ལ་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཕ་མས་གནང་ངམ། དེས་སྨྲས་པ། མ་གནང་ངོ་། ། སོང་ལ་ཕ་མ་ལ་གསོལ་ཅིག །
EN
The young brahmins Upatiṣya and Kolita went to Pūraṇa Kāśyapa and asked him, “Sir, what is your approach to the Dharma? What instructions do you give to your students? What is the result of living a holy life? What are its benefits?”
BO
དེ་ཕ་མའི་གན་དུ་སོང་སྟེ་སྨྲས་པ། ཡབ་ཡུམ་བདག་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འཚལ་ལོ། ། དེ་གཉིས་དེས་ཡོངས་སུ་གདུངས་པས་བསམས་པ། བདག་ཅག་འདི་དང་བྲལ་བར་བྱས་རབ་ཏུ་འབྱུང་ལ་རག་གོ་སྙམ་ནས། དེ་གཉིས་ཀྱིས་དེ་ལ་སྨྲས་པ། མ་ནིང་གནང་ངོ་། ། དེ་དགེ་སློང་གི་ནང་དུ་སོང་སྟེ་སྨྲས་པ། འཕགས་ པ་བདག་ཕ་མས་གནང་གིས་རབ་ཏུ་དབྱུང་དུ་གསོལ། དེས་དེ་རབ་ཏུ་ཕྱུང་ཞིང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱས་པ་དང་། དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་མདུན་དུ་མཚན་མ་སྟོན་པར་བྱེད་ནས། དེ་དག་གིས་དེ་ལ་སྨྲས་པ། ཁྱོད་མ་ནིང་ཡིན་ནམ་ཅི། དེས་སྨྲས་པ། ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ སྐབས་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་པ་དང་། དེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་གང་ཟག་མ་ནིང་ནི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས། དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་གང་ཟག་མ་ནིང་ཆོས་འདུལ་ བ་འདི་ལས་བསྙིལ་བར་བྱའོ། ། འགའ་ཞིག་གི་གན་དུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འདོད་པ་འོངས་ན། དེས་དེ་ལ་མ་ནིང་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་དྲི་བར་བྱའོ། ། མ་དྲིས་པར་རབ་ཏུ་འབྱིན་པར་བྱེད་ན་འགལ་ཚབས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། དགེ་སློང་དག་མ་ནིང་ནི་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡིན་ཏེ།
EN
“Young brahmins,” replied Pūraṇa, “this is how I see it and this is my philosophy: There is nothing to alms, oblations, fire sacrifices, good deeds, or bad deeds. There are no results or fruitions from performing good deeds or bad deeds. There is no present life. There is no afterlife. There is no mother. There is no father. Sentient beings are not born miraculously. In the world there are no arhats who have reached perfection, who have entered perfection, who can knowingly say that through their heightened insight they have seen this and future lives, and proclaim, ‘We have overcome birth. We have lived the holy life. We have done what needed to be done. We will know no life other than this.’ One’s life-force persists for the duration of this life but is annihilated after that. It will perish and after death will not arise again. A person’s body is forged from the four great elements, for once its time is up, the body’s solid structures recede into earth, the body’s fluids recede into water, the body’s heat recedes into fire, and the body’s vital energies recede into wind. The senses fade into space. A person’s corpse is borne on a bier carried by four men and taken to the charnel ground where it is burned, never to be seen again. What burns turns to ash. The bones turn a pigeon-like grey. Those who are confused about these things counsel giving alms, while the wise counsel receiving them. Those who argue that such things exist are all vainly debating what is empty and hollow. Both the childish and the wise will cease to be. They will perish and after death will not live again.”
BO
ལྔ་གང་ཞེ་ན། སྐྱེས་ནས་མ་ནིང་དང་། ཟླ་བ་ཕྱེད་པའི་མ་ནིང་དང་། འཁྱུད་ནས་ལྡང་བའི་མ་ནིང་དང་། ཕྲག་དོག་ཅན་གྱི་མ་ནིང་དང་། ཉམས་པའི་མ་ནིང་ངོ་། ། དེ་ལ་སྐྱེས་ནས་མ་ནིང་གང་ཞེ་ན། གང་སྐྱེས་ནས་བུད་མེད་ཀྱང་མ་ཡིན་སྐྱེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའོ། ། ཟླ་བ་ཕྱེད་པའི་མ་ནིང་གང་ ཞེ་ན། གང་ཟླ་བ་ཕྱེད་ནི་བུད་མེད་ཟླ་བ་ཕྱེད་ནི་སྐྱེས་པར་འགྱུར་བའོ། ། འཁྱུད་ནས་ལྡང་བའི་མ་ནིང་གང་ཞེ་ན། གང་ལ་གཞན་དག་གིས་འཁྱུད་ན་དབང་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའོ། ། ཕྲག་དོག་ཅན་གྱི་མ་ནིང་གང་ཞེ་ན། གང་ལ་གཞན་དག་རྩོལ་བ་མཐོང་ན་དབང་པོ་འབྱུང་ བར་འགྱུར་བའོ། ། ཉམས་པའི་མ་ནིང་གང་ཞེ་ན། གང་གི་དབང་པོ་ནད་ཀྱིས་ཉམས་པའམ་མཚོན་གྱིས་བཅད་པའོ། ། དེ་ལ་མ་ནིང་སྔ་མ་བཞི་པོ་སྐྱེས་ནས་མ་ནིང་དང་། ཟླ་བ་ཕྱེད་པའི་མ་ནིང་དང་། འཁྱུད་ནས་ལྡང་བའི་མ་ནིང་དང་། ཕྲག་དོག་ཅན་གྱི་མ་ནིང་གང་དག་ཡིན་པ་ དེ་དག་ནི་རབ་ཏུ་མ་བྱུང་ན་ནི་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་མི་བྱ་ལ། རབ་ཏུ་བྱུང་ན་ནི་བསྙིལ་བར་བྱའོ། ། དེ་ལ་ཉམས་པའི་མ་ནིང་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རབ་ཏུ་མ་བྱུང་ན་ནི་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་མི་བྱ་ལ། རབ་ཏུ་བྱུང་ན་ནི་གལ་ཏེ་འགྱུར་བ་མི་སྟེན་ན་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱའོ། །
EN
The young brahmins Upatiṣya and Kolita thought, “This noble teacher has strayed onto a spurious path. He pursues fully a ruinous path. This is exactly the kind of dangerous path the wise say must be rejected.”
BO
གལ་ཏེ་འགྱུར་བ་བསྟེན་ན་ བསྙིལ་བར་བྱའོ། ། ། ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། ། ཀླུ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ནི་ལུས་ལ་ཉིན་མོ་བྱེ་མ་མེའི་མདོག་ལྟ་བུ་ལན་གསུམ་འབབ་ཅིང་དེས་དེ་དག་རུས་པའི་ཀེང་ རུས་ཙམ་ཞིག་ལུས་པར་བྱེད་དོ། ། ཀླུ་གཞོན་ནུ་སྐྱེས་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པ་ཞིག་གི་ལུས་ལ་ཉིན་མོ་བྱེ་མ་མེའི་མདོག་ལྟ་བུ་ལན་གསུམ་འབབ་ཅིང་དེས་དེ་རུས་པའི་ཀེང་རུས་ཙམ་ཞིག་ལུས་པར་བྱས་པ་དང་དེས་མ་ལ་སྨྲས་པ། མ་བདག་གིས་ཡུན་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་འདི་ ལྟ་བུ་མནག་པར་བགྱི་འཚལ། བུ་ཇི་སྲིད་དུ་རིས་མཐུན་པ་ཡོད་ཀྱི་བར་དུའོ། ། དེ་ན་ཀླུ་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ་དང་མཐུ་ཆེ་བ་གཞན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་ལུས་ལ་བྱེ་མ་མེའི་མདོག་ལྟ་བུ་མི་འབབ་ནས་དེས་སྨྲས་པ། མ་འདི་དག་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འབབ། མས་སྨྲས་པ། འདི་དག་ ནི་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ། མཐུ་ཆེ་བ། བསྐལ་པར་གནས་པ། ས་འཛིན་པ། འདབ་ཆགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་འདབ་{བཟངས་ཀྱིས་,བཟང་གིས་}དབྱུང་བར་མི་ནུས་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་ལ་མི་འབབ་བོ། །
EN
Knowing this, they spoke in verse:
BO
དེ་ན་ཀླུ་ཕྲ་མོ་གཞན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་ལུས་ལ་བྱེ་མ་མེའི་མདོག་ལྟ་བུ་མི་འབབ་ ནས་དེས་སྨྲས་པ། མ་འདི་དག་ལ་ནི་རིགས་ན་འདི་དག་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འབབ། མས་སྨྲས་པ། འདི་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔ་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་བསླབ་པའི་གཞི་དག་བླངས་པས་དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་ལ་མི་འབབ་བོ། ། དེས་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ བདག་གིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔ་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་བསླབ་པའི་གཞི་དག་བླང་ངོ་། ། མས་སྨྲས་པ། བུ་ཚེ་གཅིག་གི་སྡུག་བསྔལ་ནི་བླའི་ཚེ་རབས་མང་པོའི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔ་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ བ་དང་བསླབ་པའི་གཞི་དག་བླངས་ནས་ཡང་དག་པར་མ་བསྲུངས་ན་ཡུན་རིང་པོར་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྡུག་བསྔལ་མནག་པར་བྱ་དགོས་སོ། ། དེས་བསམས་པ། སྡུག་བསྔལ་འདི་བས་ཆེས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཀྱིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་ སྔར་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་བསླབ་པའི་གཞི་དག་ལེན་དུ་འགྲོའོ་སྙམ་ནས། དེ་བྲམ་ཟེའི་ཆ་ལུགས་སུ་མངོན་པར་སྤྲུལ་ནས་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་དུ་སོང་བ་དང་། ཇི་ཙམ་ན་དེས་དགེ་སློང་དག་བསམ་གཏན་དང་། ཀློག་པ་དང་།
EN
“He who teaches a wrong and ruinous path Is known to be an inferior teacher. If this is his Dharma, What, for him, is antithetical to Dharma?”
BO
རྣལ་འབྱོར་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་ཞིང་གནས་ པ་མཐོང་ངོ་། ། མཐོང་ནས་ཀྱང་དད་པ་སྐྱེས་ཏེ། དེས་བསམས་པ། ཇི་ཇེ་དང་པོར་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་བསླབ་པའི་གཞི་དག་བླང་ངམ། འོན་ཏེ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་བྱ་སྙམ་མོ། ། དེས་ཡང་བསམས་པ། རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་བྱའོ་སྙམ་ནས་དེ་དགེ་སློང་གི་གན་དུ་སོང་སྟེ་སྨྲས་ པ། འཕགས་པ་བདག་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འཚལ་ལོ། ། དེས་སྨྲས་པ། ཁོ་བོ་ནི་གསར་བུ་ཡིན་པས་གནས་བརྟན་གཞན་འགའ་ཞིག་གི་དྲུང་དུ་སོང་ཤིག ། དེས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་བདག་གིས་གཞན་ངོ་འཚལ་བ་མ་མཆིས་ཏེ། འདི་ལྟར་བདག་ཐོག་མར་ཁོ་ནར་ འཕགས་པའི་གན་དུ་མཆིས་པས་ཁྱོད་ཉིད་ཀྱིས་བདག་དགེ་སློང་འགའ་ཞིག་ལ་གཏད་པར་གསོལ། དགེ་སློང་དེའི་མཁན་པོ་དགོན་པ་པ་ཞིག་དགོན་པ་ན་འདུག་པས་དེས་དེ་ཁྲིད་དེ་དེའི་གན་དུ་སོང་ནས་སྨྲས་པ། མཁན་པོ་རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འཚལ་གྱིས་རབ་ཏུ་ དབྱུང་དུ་གསོལ། དེས་སྨྲས་པ། བཞིན་{བཟངས་,བཟང་}བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དག་གཤན་པ་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་ནི་བླའི་རབ་ཏུ་ཕྱུང་ཞིང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་ཡལ་བར་བོར་བ་ནི་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པས།
EN
Pūraṇa’s teaching heard, they cast it aside like an empty bottle and moved on.
BO
འདི་ཡང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་ ལ། ཁོ་བོ་ཡང་ལྟུང་བ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བས་ཁོ་བོ་འདི་རབ་ཏུ་མི་འབྱིན་ཏོ། ། དེས་སྨྲས་པ། མཁན་པོས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བ་འབའ་ཞིག་མཛོད་ཅིག་དང་། བདག་གིས་འདི་བསླབ་པར་བགྱི་ཞིང་ཀློག་ཏུ་སྩལ་བར་བགྱིའོ། ། དེས་དེ་རབ་ཏུ་ཕྱུང་ཞིང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱས་ ནས་སྨྲས་པ། བཞིན་{བཟངས་,བཟང་}འདི་ཉིད་ཁྱོད་ཀྱི་མཁན་པོ་གཅིག་པ་ཡིན། འདི་ཉིད་སློབ་དཔོན་ཡིན་གྱིས་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ཉིད་ལ་དྲི་བར་བྱ། ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ཉིད་ལ་བཀླག་པར་བྱའོ། ། ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། ། དེས་གཅིག་ལས་འཕྲོས་པའི་ལུང་བཀླགས་ པས་དེས་དེ་གཅིག་ལས་འཕྲོས་པའི་ལུང་ཀློག་ཏུ་གཞུག་པར་བརྩམས་པ་དང་། དེས་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པས་ཁ་ཏོན་དུ་ལྷོགས་ནས་དགེ་སློང་སློབ་དཔོན་དེ་ཤིན་ཏུ་མིག་གང་སྟེ་དེས་དེ་ལ་སྨྲས་པ། བཞིན་{བཟངས་,བཟང་}ཅི་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བསོད་སྙོམས་ལ་འཇུག་པར་བྱའམ། འོན་ཏེ་སོ་སོར། དེས་བསམས་པ། བདག་གིས་མིའི་ཟས་ཀྱིས་འཚོ་བར་མི་ནུས་ཀྱིས། བདག་ཀླུའི་གནས་སུ་སོང་ལ་བདུད་རྩི་ཟོས་ཤིང་ཟོས་ཤིང་ཕྱིར་འོང་བར་བྱའོ་སྙམ་ནས། དེས་སྨྲས་པ། སློབ་དཔོན་སོ་སོར་འཇུག་པར་བྱའོ། །
EN
Upatiṣya and Kolita then went to Gośālīputra the wandering mendicant and asked, “Sir, what is your approach to the Dharma? What instructions do you give to your students? What is the result of living the holy life? What are its benefits?”
BO
དེས་སྨྲས་པ། བཞིན་{བཟངས་,བཟང་} དེ་ལྟར་གྱིས་ཤིག ། དེ་ཀླུའི་གནས་སུ་ལྷའི་བདུད་རྩི་ཟོས་ནས་ཕྱིར་འོང་ངོ་། ། ཀླུ་རྣམས་ནི་གཉིད་ཆེ་བ་ཡིན་པས་དེ་གང་གི་ཚེ་གཉིད་ལོག་ནས་ལངས་པ་དེའི་ཚེ་ན་དགེ་སློང་དེ་བསོད་སྙོམས་བླངས་ནས་ཕྱིར་འོང་ངོ་། ། ཇི་ཙམ་དུས་གཞན་ཞིག་ན་དགེ་སློང་དེས་བསོད་སྙོམས་གློ་ བུར་བ་རྙེད་ནས་དེས་དེ་བླངས་ཏེ་ཕྱིར་འོངས་པ་དང་། ཇི་ཙམ་ན་གནས་ཁང་ན་མགར་བའི་སྦུད་པ་འབུད་པ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་ཐོས་ནས་དེས་གཏན་པའི་བུ་ག་ནས་བལྟས་ན། གནས་ཁང་དེ་ཐམས་ཅད་ཀླུའི་ལུས་བསྐྱིལ་བས་གང་བ་མཐོང་ནས་དེས་སྤྲུལ་པ་སྤྲུལ་པ་ཞེས་སྒྲ་ཕྱུང་བ་དང་། དེ་སྒྲ་ལ་མཁས་པས་མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་སད་ནས་རང་བཞིན་གྱི་ཆ་ལུགས་མི་སྣང་བར་བྱས་ཏེ་དེ་སྤྲུལ་པའི་ཆ་ལུགས་སུ་འདུག་གོ། ། དགེ་སློང་དག་ལྷགས་ནས་དེ་དག་གིས་དེ་ལ་སྨྲས་པ། འདི་ཅི་ཡིན། དེས་སྨྲས་པ། སྤྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ ལྡན་པ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པས་རྟག་ཏུ་ཁ་ཏོན་ལ་བརྩོན་པ་ཡིན་ན་ཅི་ཁྱོད་འདི་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་དམ། དེས་སྨྲས་པ། ཁོ་བོ་ནི་འདི་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སེར་སྣ་མི་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་འདི་ནི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །
EN
“Young brahmins,” replied the wandering mendicant, “this is how I see it and this is my philosophy: That sentient beings are afflicted has nothing to do with causes and conditions. The affliction of sentient beings has nothing to do with causes and conditions. That sentient beings are purified has nothing to do with causes and conditions. The purification of sentient beings occurs randomly and by chance. That sentient beings lack understanding and insight has nothing to do with causes and conditions. Their lack of understanding and insight occurs randomly and by chance. That sentient beings acquire understanding and insight has nothing to do with causes and conditions. Their acquisition of understanding and insight occurs randomly and by chance. It is not due to vigor. It is not due to determination. It is not due to a combination of vigor and determination. It is not due to a person’s skill. It is not due to his overpowering ability. It is not due to a combination of a person’s skill and overpowering ability. It is not due to one’s own skill. It is not due to another’s skill. It is not due to a combination of one’s own skill and another’s skill. All beings, all living things, and all elements are powerless. They lack strength, influence, determination, and the ability to overcome. A being’s life is predetermined. That is why we experience the unique pleasures and pains of each of the six realms.”
BO
དེ་དག་ཕན་ཚུན་སྨྲ་བ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་ ཕྱོགས་དེར་གཤེགས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འདི་ཅི་ཡིན། དགེ་སློང་དག་གིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྤྲུལ་པ་ལགས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་གང་ཟག་སྤྲུལ་པ་ནི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་མི་སྐྱེ་ བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས། དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་གང་ཟག་སྤྲུལ་པ་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལས་བསྙིལ་བར་བྱའོ། ། འགའ་ཞིག་གི་གན་དུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འདོད་པ་འོངས་ན། དེས་དེ་ལ་སྤྲུལ་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་དྲི་བར་བྱའོ། ། མ་དྲིས་པར་རབ་ཏུ་འབྱིན་པར་བྱེད་ན་ འགལ་ཚབས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། དགེ་སློང་དག་ཀླུའི་རང་བཞིན་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡིན་ལ་ལྷག་མ་ནི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་འཆི་བ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་ཉལ་བ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་ཟ་བ་དང་། རང་བཞིན་ གྱིས་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་འཁྲིག་པའི་ཆོས་སྟེན་པར་བྱེད་པའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། བཞིན་{བཟངས་,བཟང་}ཁྱོད་ཀྱིས་ཕུང་པོ་འདི་དག་གིས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་འགའ་ཡང་ཐོབ་པར་མི་ནུས་ཀྱིས། དགེ་སློང་རྣམས་ལ་མ་འཚེ་བར་སོང་ཤིག ། དེས་ བསམས་པ།
EN
Upatiṣya and Kolita thought, “This noble teacher too has strayed onto a spurious path. He pursues fully a ruinous path. This is exactly the kind of dangerous path the wise say must be rejected.”
BO
འབབས་པར་ག་ལ་བྱ་སྙམ་ནས་དེས་སཱ་ལའི་དགོན་པ་ཞིག་ཏུ་སོང་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་རྟ་བབས་མཐོན་པོ་དང་ལྡན་པ། མཐོངས་ཁུང་དང་། སྐར་ཁུང་དྲ་བ་ཅན་དང་། ལན་ཀན་གྱིས་བརྒྱན་པ། སྙིང་དང་མིག་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ། མཐོ་རིས་ཀྱི་ཐེམ་སྐས་ སུ་གྱུར་པ། ཁྲི་དང་། ཁྲིའུ་དང་། ཡོ་བྱད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་སྤྲུལ་ཏེ། དགེ་སློང་གློ་བུར་དུ་འོངས་པ་དང་། འགྲོ་བར་ཆས་པ་རྣམས་ལ་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོབས་པར་བྱེད་དོ། ། རྒན་ཞུགས་ཤིག་གཙུག་ལག་ཁང་དེར་དབྱར་གནས་ནས་མཉན་ཡོད་དུ་སོང་ངོ་། ། དྲུག་སྡེ་དག་གི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ནི་འདིར་བདག་ཅག་གིས་བྲམ་ཟེ་དང་ཁྱིམ་བདག་འོངས་ཤིང་ལྷགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཆོས་བསྟན་པར་བྱ། རྒོལ་བ་དག་ཀྱང་ཚར་གཅད་པར་བྱ། རང་གི་གྲགས་པ་ཡང་བསྒྲག་པར་བྱའོ། ། སྙམ་པས་དྲུག་སྡེ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བས་རྒྱལ་ བྱེད་ཀྱི་ཚལ་གྱི་སྒོ་སྟོང་པར་མི་འཇོག་པས་ཉེ་དགའ་ནང་པར་སྔར་ལངས་ཏེ་སོ་ཤིང་བོར་ནས་སྣམ་སྦྱར་དམར་སེར་གྱོན་ཏེ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་གྱི་སྒོ་ན་འཆག་ཅིང་འདུག་གོ། ། དེས་ཐག་རིང་པོ་ཁོ་ན་ནས་རྒན་ཞུགས་མགོ་སྤྲ་བའི་མེ་ཏོག་ལྟར་སྐྱ་བ་སྨིན་མ་འཕྱང་བ་ཞིག་འོང་བ་དེ་མཐོང་ ནས་དེས་བསམས་པ།
EN
Knowing this, they spoke in verse:
BO
འདི་ནི་དགེ་སློང་གནས་བརྟན་འགའ་ཞིག་ཡིན་གོར་མ་ཆག་སྙམ་ནས་དེས་བསུ་སྟེ་གནས་བརྟན་བྱོན་པ་ལེགས་སོ་བྱོན་པ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱས་པ་དང་དེས་སྨྲས་པ། སློབ་དཔོན་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། ཉེ་{དགའས་,དགས་}བསམས་པ། ཀྱེ་མ་འདི་ནི་རྒན་ཞུགས་ ཞིག་སྟེ། སློབ་དཔོན་ཡང་མི་ཤེས། མཁན་པོ་ཡང་མི་ཤེས་སོ་སྙམ་ནས་དེས་དེ་ལ་སྨྲས་པ། རྒན་ཞུགས་ཁྱོད་ག་ལས་འོངས། སཱ་ལའི་དགོན་པ་ནས་སོ། ། ཅི་དེ་ན་གཙུག་ལག་ཁང་ཡོད་དམ། དེས་སྨྲས་པ། གཙུག་ལག་ཁང་ཡོད་དོ། ། ཅི་དེ་གཙུག་ལག་ ཁང་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཕོངས་པ་ཡིན། གཙུག་ལག་ཁང་ནི་ཅི་འདྲ། ཕོངས་པ་ནི་ཅི་འདྲ། གང་ན་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ནི་གཙུག་ལག་ཁང་ཡིན་ལ། གང་ན་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ནི་ཕོངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་གཙུག་ལག་ཁང་ཡིན་ནོ། ། དེ་ན་ཅི་ཡོད། དེ་ན་དགེ་སློང་ཞལ་ཏ་བྱེད་པ་གནས་ཏེ། དེས་དགེ་སློང་གློ་བུར་དུ་འོངས་པ་དང་འགྲོ་བར་ཆས་པ་རྣམས་ལ་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོབས་པར་བྱེད་དོ། །
EN
“He who teaches a wrong and ruinous path Is known to be an inferior teacher. If this is his Dharma, What, for him, is antithetical to Dharma?”
BO
དྲུག་སྡེ་དག་གི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ནི་གང་ཅུང་ཟད་ཅི་ཐོས་པ་དེ་ཕྱེ་འབྲེད་ཀྱི་དུས་ཀྱི་ཚེ་གཅིག་ཏུ་འདུས་ནས་ཕན་ཚུན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ ཡིན་པས་ཉེ་དགའ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་སོང་སྟེ་དྲུག་སྡེ་དག་ལ་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་བདག་ཅག་གིས་ཡུན་ཇི་སྲིད་ཀྱིས་བྲེལ་བ་སྤང་བར་བྱ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཐོས་པ་ཅུང་ཞིག་ཡོད་དམ། ཉེ་{དགའས་,དགས་}སྨྲས་པ། ཡོད་དེ། སཱ་ལའི་དགོན་པ་ན་གཙུག་ལག་ཁང་ཡོད་དོ། ། དེ་ན་ཅི་ཡོད། དེ་ན་ཞལ་ཏ་བྱེད་པ་གནས་ཏེ། དེས་དགེ་སློང་གློ་བུར་དུ་འོངས་པ་དང་འགྲོ་བར་ཆས་པ་རྣམས་ལ་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོབས་པར་བྱེད་ཀྱིས། ཚུར་ཤོག་བདག་ཅག་དེར་འདོང་ངོ་། ། དེ་དག་དེར་དོང་བ་དང་། དེས་དེ་དག་ཐག་རིང་པོ་ཁོ་ ན་ནས་འོང་བ་མཐོང་ནས་དེས་བསམས་པ། གནས་ངན་ལེན་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དེ་དག་འདིར་འོངས་སོ་སྙམ་མོ། ། དེས་ཡང་བསམས་པ། བདག་གིས་འདི་དག་ལ་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟབས་ན། འདི་དག་གིས་བདག་ལ་ཅི་བྱར་ཡོད་སྙམ་ནས། དེས་དེ་དག་ལ་རྒན་ རིམས་ཀྱིས་གནས་མལ་ཡང་ཏོག་དང་། ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དག་བསྐོས་ཤིང་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་བསྟབས་སོ། ། དེ་དག་ཉི་མ་ཉུང་ཤས་ཤིག་འཁོད་ནས་སྨྲས་པ།
EN
Gośālīputra’s teaching heard, they cast it aside like an empty bottle and moved on.
BO
དགའ་བོ་ཉེ་དགའ་རྒན་ཞུགས་འདི་ལ་འདུ་བ་ཡང་མི་སྣང་འགོད་པ་ཡང་མི་སྣང་བས་བདག་ཅག་ གིས་འདི་ལ་གྲངས་དག་འདེབས་སུ་གཞུག་གོ་ཞེས་དེ་དག་གིས་དེ་ལ་སྨྲས་པ། རྒན་ཞུགས་ཁྱོད་ལ་འདུ་བ་ཡང་མི་སྣང་། འགོད་པ་ཡང་མི་སྣང་བས་ཚུར་ཤོག་གྲངས་ཐོབ་ཤིག ། དེས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་དག་ཅུང་ཟད་ཉམས་པའམ་གཅིག་ཏུ་མ་གྱུར་ཏམ། དེ་དག་ གིས་སྨྲས་པ། ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཉམས་པར་མ་གྱུར་ཏེ་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དྲུག་སྡེ་དག་གཙུག་ལག་ཁང་དེ་ཉིད་དུ་དབྱར་གནས་ན་དེ་དག་གིས་འདུ་བ་ཡང་མི་ཤེས། འགོད་པ་ཡང་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བདག་ཅག་སྨད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེས་སྨྲས་པ། གནས་བརྟན་དག་ གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་བགྱིའོ། ། ཇི་ཙམ་ན་བྱ། ལོ་བཅུ་གཉིས་ནའོ། ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། རྒན་ཞུགས་ལོ་བཅུ་གཉིས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་གཙུག་ལག་ཁང་འདི་སྒོ་འཕར་ཡང་ཟོས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེས་སྨྲས་པ། ལོ་བདུན་ནའོ། ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། མི་རུང་ངོ་། ། དེས་ སྨྲས་པ། ཟླ་བ་བདུན་ནའོ། ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། མི་རུང་ངོ་། ། དེས་སྨྲས་པ། ཉིན་ཞག་བདུན་ནའོ། ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། དགའ་བོ་ཉེ་དགའ་ཉིན་ཞག་བདུན་གྱིས་རྒན་ཞུགས་འདིས་ཅི་ཞིག་ཟོས་པར་གྱུར་ཏེ་དེ་བཞིན་བྱའོ། །
EN
Upatiṣya and Kolita then went to Sañjayin, son of Vairaṭṭī, and asked, “Sir, what is your approach to the Dharma? What instructions do you give to your students? What is the result of living the holy life? What are its benefits?”
BO
དེ་དག་གིས་དེ་ལ་སྨྲས་པ། རྒན་ཞུགས་ དེ་བཞིན་གྱིས་ཤིག ། དེས་བསམས་པ། ཞག་བདུན་ལོན་ན་གཙུག་ལག་ཁང་འདི་མི་སྣང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས། དེས་དེ་ནས་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་དེས་པ་དེས་པ་རྣམས་ལ་ལ་ལ་ལ་ནི་སྣམ་སྦྱར་འབུལ་བར་བྱེད། ལ་ལ་ལ་ནི་བླ་གོས། ལ་ལ་ལ་ནི་ཤམ་ཐབས། ལ་ལ་ལ་ནི་རྔུལ་ཟན། ལ་ལ་ལ་ནི་ལྷུང་བཟེད། ལ་ལ་ལ་ནི་ལྷུང་བཟེད་ཆུང་ངུ་འབུལ་བར་བྱེད་དོ། ། དྲུག་སྡེ་དག་གིས་དེ་མཐོང་ནས་དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། དགའ་བོ་ཉེ་དགའ་རྒན་ཞུགས་འདི་ཕྱོགས་ཚོལ་གྱིས་ཞག་བདུན་འདས་ནས་ཕྱོགས་དང་བཅས་ནས་རྩ་ནས་གདོན་ ཏོ། ། དེས་ཀྱང་ཞག་བདུན་འདས་ནས་དེ་དག་ཉལ་བ་དང་གཙུག་ལག་ཁང་དེ་མི་སྣང་བར་བྱས་ནས་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་དུ་སོང་ངོ་། ། དེ་དག་ཀྱང་ས་སྒྲེ་བོ་ལ་ཉལ་ཞིང་འཁོད་ནས་སྨྲས་པ། དགའ་བོ་ཉེ་དགའ་ལོངས་ལ་རྡོ་རྒྱུས་ལོང་ཤིག་དང་གྲངས་འདེབས་སུ་གཞུག་གོ། ། དེ་དག་གིས་ཇི་ཙམ་ན་བདག་ཅག་ས་སྒྲེ་བོ་ལ་ཉལ་བར་མཐོང་ནས་དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མངོན་པར་དད་པ། སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པ་ཞིག་བདག་ཅག་གིས་ཐོ་བཙམས་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་མི་སྣང་བར་བྱས་ཏེ་སོང་ བ་དེ་ལྷའམ། ཀླུའམ།
EN
“Young brahmins,” replied Sañjayin, “this is how I see it and this is my philosophy: A person may act or make another person act, maim or make another person maim, burn or make another person burn, flog or make another person flog, endanger life, take what has not been given, engage wrongfully in acts of desire, knowingly speak falsehoods, imbibe intoxicating drinks, break into a house, pick a lock, rob at knifepoint, block a road and lie in wait, sack a town, sack a city, sack a region, or slaughter, dismember, flog, and tear apart every last being on this earth with the edge of a cakra blade, and then, having cut up, dismembered, flogged, and torn apart all beings, lay all the flesh out on a single plane, in a single mound, in a single pile, or a single heap. In having laid all the flesh out on a single plane, in a single mound, in a single pile, or a single heap, and having done all those things, there would be no sin in that nor would any sin come from it. One could walk along the south bank of the river Gaṅgā and slaughter, dismember, flog, and tear apart everything, or walk along the north bank of the river Gaṅgā and give alms and oblations, and there would be no sin or merit in either, nor would sin or merit come from either. Even if one practices generosity, discipline, perfect restraint, and acts with purpose and integrity, one still does not gain merit.”
BO
གནོད་སྦྱིན་ནམ། སུ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་བའི་སྐབས་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་དགེ་སློང་ཞལ་ཏ་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྤྲུལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དགེ་ སློང་དྲུག་སྡེ་དག་གིས་ཐོ་བཙམས་པར་མ་གྱུར་ན་བསྟན་པ་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་དག་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགོངས་པ། ཉེས་དམིགས་གང་ཅི་བྱུང་བ་དེ་ནི་དགེ་སློང་དག་གཙུག་ལག་ཁང་གང་ན་འདུ་ འགོད་མི་མངོན་པ་དེར་གྲངས་འདེབས་སུ་འཇུག་པ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ལྟ་བས་ན་གང་ན་འདུ་བ་ཡང་མི་མངོན་འགོད་པ་ཡང་མི་མངོན་པ་དེར་ཡང་དགེ་སློང་གིས་གྲངས་འདེབས་སུ་གཞུག་པར་མི་བྱའོ། ། གང་ན་འདུ་བ་ནི་མངོན་ལ་འགོད་པ་མི་མངོན་པ་ དེར་ཡང་དགེ་སློང་གིས་གྲངས་འདེབས་སུ་གཞུག་པར་མི་བྱའོ། ། གང་ན་འགོད་པ་ནི་མངོན་ལ་འདུ་བ་མི་མངོན་པ་དེར་ཡང་དགེ་སློང་གིས་གྲངས་འདེབས་སུ་གཞུག་པར་མི་བྱའོ། ། གང་ན་འདུ་བ་དང་འགོད་པ་མངོན་པ་དེར་ནི་དགེ་སློང་གིས་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ གྱིས་ཚོད་རིག་པར་བྱའོ། ། ། ། འདུལ་བ་གཞི། བམ་པོ་དགུ་པ།
EN
Upatiṣya and Kolita thought, “This noble teacher too has strayed onto a spurious path. He pursues fully a ruinous path. This is exactly the kind of dangerous path the wise say must be rejected.”
BO
དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་དུ་སོང་སྟེ་གཙུག་ལག་ཁང་རྟ་བབས་མཐོན་པོ་དང་ལྡན་པ། མཐོངས་ཁུང་དང་སྐར་ཁུང་དྲ་བ་ཅན་དང་ལྡན་པ། ལན་ཀན་གྱིས་བརྒྱན་པ། སྙིང་དང་མིག་འཕྲོག་ པར་བྱེད་པ། མཐོ་རིས་ཀྱི་ཐེམ་སྐས་སུ་གྱུར་པ། ཁྲི་དང་ཁྲིའུ་དང་ཡོ་བྱད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཉིས་པ་ཞིག་སྤྲུལ་ཏེ། དེར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཀླུ་དག་བྲམ་ཟེ་དང་། ཁྱིམ་བདག་གི་ཆ་བྱད་ཀྱིས་མངོན་དུ་ལྷགས་ནས་དེ་དག་དེ་ལ་ཆོས་ཉན་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་དག་གིས་དེ་ལ་ཆོས་ ཐོས་ནས་དགེ་སློང་གློ་བུར་དུ་འོངས་པ་དང་འགྲོ་བར་ཆས་པ་རྣམས་ལ་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོབས་པར་བྱེད་དོ། ། རྒན་ཞུགས་ཤིག་གཙུག་ལག་ཁང་དེར་དབྱར་གནས་ནས་མཉན་ཡོད་དུ་སོང་ངོ་། ། དྲུག་སྡེ་དག་གི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ནི་འདིར་བདག་ཅག་གིས་བྲམ་ཟེ་དང་ཁྱིམ་བདག་ འོངས་ཤིང་ལྷགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཆོས་བསྟན་པར་བྱ། རྒོལ་བ་དག་ཀྱང་ཚར་གཅད་པར་བྱ། རང་གི་གྲགས་པ་ཡང་བསྒྲག་པར་བྱའོ་སྙམ་པས་དྲུག་སྡེ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བས་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་གྱི་སྒོ་སྟོང་པར་མི་འཇོག་པས་ཉེ་དགའ་ནང་པར་སྔར་ལངས་ཏེ་སོ་ཤིང་བོར་ ནས་སྣམ་སྦྱར་དམར་སེར་གྱོན་ཏེ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་གྱི་སྒོ་ན་འཆག་ཅིང་འདུག་གོ། །
EN
Knowing this, they spoke in verse:
BO
དེས་ཐག་རིང་པོ་ཁོ་ན་ནས་རྒན་ཞུགས་མགོ་སྤྲ་བའི་མེ་ཏོག་ལྟར་སྐྱ་བ་སྨིན་མ་འཕྱང་བ་ཞིག་འོང་བ་དེ་མཐོང་ནས་དེས་བསམས་པ། འདི་ནི་དགེ་སློང་གནས་བརྟན་འགའ་ཞིག་ཡིན་གོར་མ་ཆག་ སྙན་ནས་དེས་དེ་བསུ་སྟེ་གནས་བརྟན་བྱོན་པ་ལེགས་སོ་བྱོན་པ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱས་པ་དང་དེས་སྨྲས་པ། སློབ་དཔོན་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། ཉེ་{དགའས་,དགས་}བསམས་པ། ཀྱེ་མ་འདི་ནི་རྒན་ཞུགས་ཤིག་སྟེ། སློབ་དཔོན་ཡང་མི་ཤེས་མཁན་པོ་ཡང་མི་ཤེས་སོ་སྙམ་ནས། དེས་དེ་ལ་སྨྲས་ པ། རྒན་ཞུགས་ཁྱོད་ག་ལས་འོངས། རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་ནས་སོ། ། ཅི་དེ་ན་གཙུག་ལག་ཁང་ཡོད་དམ། དེས་སྨྲས་པ། གཙུག་ལག་ཁང་ཡོད་དོ། ། ཅི་དེ་གཙུག་ལག་ཁང་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཕོངས་པ་ཡིན། གཙུག་ལག་ཁང་ནི་ཅི་འདྲ། ཕོངས་པ་ནི་ཅི་འདྲ། གང་ ན་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ནི་གཙུག་ལག་ཁང་ཡིན་ལ། གང་ན་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་ཕོངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་གཙུག་ལག་ཁང་ཡིན་ནོ། ། དེ་ན་ཅི་ཡོད། དེ་ན་དགེ་སློང་ཆོས་སྨྲ་བ་གནས་ཏེ།
EN
“He who teaches a wrong and ruinous path Is known to be an inferior teacher. If this is his Dharma, What, for him, is antithetical to Dharma?”
BO
དེ་དེ་ན་བྲམ་ཟེ་དང་ཁྱིམ་བདག་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང་ དེ་དག་གིས་དེ་ལ་ཆོས་ཐོས་ནས་དགེ་སློང་གློ་བུར་དུ་འོངས་པ་དང་འགྲོ་བར་ཆས་པ་རྣམས་ལ་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོབས་པར་བྱེད་དོ། ། དྲུག་སྡེ་དག་གི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ནི་གང་ཅུང་ཟད་ཅི་ཐོས་པ་དེ་ཕྱི་འབྲེད་ཀྱི་དུས་ཀྱི་ཚེ་གཅིག་ཏུ་འདུས་ནས་ཕན་ཚུན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཉེ་དགའ་ གཙུག་ལག་ཁང་དུ་སོང་སྟེ་དྲུག་སྡེ་དག་ལ་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་བདག་ཅག་གིས་ཡུན་ཇི་སྲིད་ཀྱིས་བྲེལ་བ་སྤང་བར་བྱ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཐོས་པ་ཅུང་ཞིག་ཡོད་དམ། ཉེ་{དགའས་,དགས་}སྨྲས་པ་ཡོད་དེ། རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་ན་གཙུག་ལག་ཁང་ཡོད་དོ། ། དེ་ན་ཅི་ཡོད། དེ་ ན་དགེ་སློང་ཆོས་སྨྲ་བ་གནས་ཏེ། དེ་དེ་ན་བྲམ་ཟེ་དང་ཁྱིམ་བདག་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་དག་གིས་དེ་ལས་ཆོས་ཐོས་ནས་དགེ་སློང་གློ་བུར་དུ་འོངས་པ་དང་འགྲོ་བར་ཆས་པ་རྣམས་ལ་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོབས་པར་བྱེད་ཀྱིས། ཚུར་ཤོག་བདག་ཅག་དེར་འདོང་ངོ་། ། དེ་དག་དེར་དོང་བ་དང་། དེས་དེ་དག་ཐག་རིང་པོ་ཁོ་ན་ནས་འོང་བ་མཐོང་ནས་དེས་བསམས་པ། གནས་ངན་ལེན་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དེ་དག་འདིར་ཡང་འོངས་སོ་སྙམ་མོ། །
EN
Sañjayin’s teaching heard, they cast it aside like an empty bottle and moved on.
BO
དེས་ཡང་བསམས་པ། བདག་འདི་དག་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་རག་ལུས་པ་མེད་ན་འདི་དག་གིས་བདག་ལ་ཅི་བྱར་ ཡོད་སྙམ་མོ། ། དེ་ནས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཀླུ་ད་དག་བྲམ་ཟེ་དང་ཁྱིམ་བདག་གི་ཆ་ལུགས་ཀྱིས་མངོན་དུ་ལྷགས་པ་དང་། དེས་དེ་དག་ལ་ཆོས་བསྟན་ཏོ། ། དེ་དག་གིས་དེ་ལས་ཆོས་ཐོས་ནས་དགེ་སློང་གློ་བུར་དུ་འོངས་པ་དང་འགྲོ་བར་ཆས་པ་རྣམས་ལ་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟབས་ པ་དང་དྲུག་སྡེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། དགའ་བོ་ཉེ་དགའ་རྒན་ཞུགས་འདིས་ཅི་ཞིག་ཤེས། གཅིག་ལས་འཕྲོས་པའོ། ། འདི་ནི་རེ་ཞིག་རྫུབས་པས་གཅིག་ལས་འཕྲོས་པའི་ཆོས་སྟོན་གྱིས་དགེ་སློང་འདི་དག་ནི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དང་ལྡན་པ། ཆོས་སྒྲོགས་ པ། རིགས་པ་དང་གྲོལ་བའི་སྤོབས་པ་ཅན་ཤ་སྟག་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་འདི་དག་ལ་གསོལ་བ་མི་འདེབས། དེ་དག་གིས་དེ་ལ་སྨྲས་པ། རྒན་ཞུགས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཅི་ཤེས། དེས་སྨྲས་པ། གཅིག་ལས་འཕྲོས་པའོ། ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། རྒན་ཞུགས་ཁྱོད་ནི་རེ་ ཞིག་རྫུབས་པས་གཅིག་ལས་འཕྲོས་པའི་ཆོས་སྟོན་གྱི། དགེ་སློང་འདི་དག་ནི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དང་ལྡན་པ། ཆོས་སྒྲོགས་པ། རིགས་པ་དང་གྲོལ་བའི་སྤོབས་པ་ཅན་ཤ་སྟག་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་འདི་དག་ལ་གསོལ་བ་མི་འདེབས།
EN
Upatiṣya and Kolita then went to Ajita of the hair shawl and asked, “Sir, what is your approach to the Dharma? What instructions do you give to your students? What is the result of living the holy life? What are its benefits?”
BO
དེས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་དག་བདག་ གིས་བཟློག་གམ་ཅི་ན་ཁྱེད་ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་མི་སྟོན། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། དགའ་བོ་ཉེ་དགའ་རྒན་ཞུགས་འདི་བདག་ཅག་དང་མི་མཐུན་པར་བྱེད་ཀྱིས་གནས་ནས་དབྱུང་བའི་ལས་བྱའོ། ། དེས་བསམས་པ། གལ་ཏེ་བདག་ལ་གནས་ནས་དབྱུང་བའི་ལས་བྱས་ན་ཀླུའི་ གནས་སུ་ཡང་སྐབས་མི་རྙེད་དོ་སྙམ་ནས་དེས་དེ་དག་ཉལ་བ་དང་གཙུག་ལག་ཁང་དེ་ཡང་མི་སྣང་བར་བྱས་ཏེ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཞུགས་སོ། ། དེ་དག་བྱེ་མའི་ཐང་ལ་ཉལ་ཞིང་འཁོད་འཁོད་ནས་སྨྲས་པ། དགའ་བོ་ཉེ་དགའ་ལོངས་ལ་སེང་གེའི་ཁྲི་ཤོམས་ཤིག་དང་ཆོས་བསྟན་པར་ བྱའོ། ། དེ་དག་གིས་ཇི་ཙམ་ན་བདག་ཅག་བྱེ་མའི་ཐང་ལ་ཉལ་བ་མཐོང་ནས་དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མངོན་པར་དད་པ། སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པ་ཞིག་བདག་ཅག་གིས་ཐོ་བཙམས་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་མི་སྣང་ བར་བྱས་ཏེ་སོང་བ་དེ་ལྷའམ། ཀླུ་འམ། གནོད་སྦྱིན་ནམ། སུ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་བའི་སྐབས་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་དགེ་སློང་ཆོས་སྨྲ་བ་དེ་ནི་སྤྲུལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ ཏེ།
EN
“Young brahmins,” replied Ajita, “this is how I see it and this is my philosophy: Seven bodies are not products, they are not by-products, they are not apparitions, they are not by-products of apparitions, they are not subject to harm, they are everlasting, and they are still and solid like a pillar. What are the seven? The seven are thus: the body of earth, the body of water, the body of fire, the body of wind, pleasure, pain, and the vitality of life. Those seven bodies are not products, are not by-products, are not apparitions, are not by-products of apparitions, are not subject to harm, are everlasting, and are still and solid like a pillar. Those seven are such that they do not waver, they do not change, nor do they harm one another, nor do they become merit, nor do they become sin, nor do they become both merit and sin, nor do they become pleasure, nor do they become pain, nor do they become both pleasure and pain. Were one person to cut off the head of another person, even that would not influence the world nor would it cause the slightest harm to that which is still and solid, for the weapon would pass straight through the unbroken spaces in those seven bodies, leaving the life within them unharmed. There is absolutely no killing them, no making to kill them, no rousing them, no making to rouse them, no awareness of them, no making to be aware of them, no knowing them, and no making them known. Whether you be childish or wise, you are liberated from suffering after 8,400,000 eons; in the meantime, you are reborn in and cycle through 14,000 principal places of rebirth, 60,600 great eons, five types of actions, three types of actions, two types of actions, action, half-actions, sixty-two paths, sixty-two intermediate eons, thirty-six hells, one hundred and twenty senses, sixty-two constituent particles, 49,000 classes of nāga families, 49,000 classes of garuḍa, 49,000 classes of wandering mendicants, 49,000 classes of ājivika, 49,000 classes of nirgrantha, seven realms with discerning awareness, seven realms lacking discerning awareness, seven nirgrantha realms, seven demi-god realms, seven demonic realms, seven godly realms, seven human realms, seven great oceans, seven hundred lakes, seven great dreams, seven hundred dreams, seven states of great diminishment, seven hundred states of diminishment, seven states of great increase, seven hundred states of increase, seven states of great depletion, seven hundred states of depletion, seven great abysses, seven hundred abysses, six noble clans, ten high-status rebirths, and the eight grounds of a great person. Thus, just as a ball of thread thrown in the air unravels into a long thread as it falls, everyone, be they childish or wise, is liberated from suffering after having been through the cycle of rebirth for 8,400,000 eons. No ascetic or brahmin can say, ‘By observing ethics, a vow, asceticism, or celibacy, I shall bring to fruition those acts that have not borne fruit, and in facing those acts that have borne fruit, purify them.’ Our pleasures and pains are predestined. It is impossible to extend or reduce them. As this is how things are and not otherwise, the rounds of existence are thus to be counted.”
BO
གལ་ཏེ་དགེ་སློང་དྲུག་སྡེ་དག་གིས་ཐོ་བཙམས་པར་མ་གྱུར་ན་བསྟན་པ་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་དག་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགོངས་པ། ཉེས་དམིགས་གང་ཅི་བྱུང་བ་དེ་ནི་དགེ་སློང་དག་ མ་གསོལ་བར་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ལྟ་བས་ན་དགེ་སློང་གིས་མ་གསོལ་བར་ཆོས་བསྟན་པར་མི་བྱའོ། ། དགེ་སློང་མ་གསོལ་བར་ཆོས་སྟོན་ན་འགལ་ཚབས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ངོར་མགྲོན་དུ་བོས་པ་ལ་ནི་ལྟུང་བ་མེད་དོ། ། མཉན་ཡོད་ན་ཁྱིམ་བདག་སངས་རྒྱས་འཚོ་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱུག་པ་ནོར་མང་བ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་ཞིག་འདུག་པ་དེས་རིགས་མཉམ་པ་ལས་ཆུང་མ་བླངས་ནས་དེ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་རྩེ་བར་བྱེད། དགའ་བར་བྱེད། དགའ་མགུར་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ། ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གདུལ་བ་ལ་ ལྟོས་པས་དེའི་ཁྱིམ་དུ་སོང་སྟེ། དེས་ཁྱིམ་བདག་དེ་ཆུང་མ་དང་བཅས་པ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་བསླབ་པའི་གཞི་དག་ལ་བཞག་གོ། ། ཇི་ཙམ་ན་དུས་གཞན་ཞིག་ན་ཁྱིམ་བདག་དེའི་ཆུང་མ་ལ་སེམས་ཅན་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ། །
EN
Upatiṣya and Kolita thought, “This noble teacher too has strayed onto a spurious path. He pursues fully a ruinous path. This is exactly the kind of dangerous path the wise say must be rejected.”
BO
ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་སེམས་ཅན་དེ་ངེས་པར་ སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་ནས་ཕྱི་བཞིན་འབྲང་བའི་དགེ་སྦྱོང་མེད་པར་དེའི་ཁྱིམ་དུ་སོང་བ་དང་ཁྱིམ་བདག་དེས་རྐང་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་སྨྲས་པ། ཅི་འཕགས་པ་ལ་སླད་བཞིན་འབྲང་བའི་དགེ་སྦྱོང་མ་མཆིས་སམ། དེས་སྨྲས་པ། ཁྱིམ་བདག་ཅི་ཁོ་བོའི་ཕྱི་བཞིན་འབྲང་བའི་དགེ་ སྦྱོང་རྩྭ་ཀ་ཤའི་བྱིངས་སམ། ཀུ་ཤའི་བྱིངས་ནས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རམ། འདི་ལྟར་ཁྱོད་ལྟ་བུ་དག་ལས་ཐོབ་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཁོ་བོའི་ཕྱི་བཞིན་འབྲང་བའི་དགེ་སྦྱོང་དུ་འགྱུར་རོ། ། ཁྱིམ་བདག་སངས་རྒྱས་འཚོས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་བདག་གི་མཆིས་འབྲང་འདི་ ལ་སེམས་ཅན་ཞིག་ཞུགས་པར་གྱུར་གྱིས། གལ་ཏེ་བུ་ཕོ་ཞིག་བཙས་པར་གྱུར་ན་དེ་བདག་གིས་འཕགས་པའི་སླད་བཞིན་འབྲང་བའི་དགེ་སྦྱོང་དུ་འབུལ་ལོ། ། དེས་སྨྲས་པ། ཁྱིམ་བདག་ཐབས་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཟླ་བ་བརྒྱད་དམ་དགུ་འདས་པ་དང་ཁྱེའུ་གཟུགས་བཟང་བ། བལྟ་ན་ སྡུག་པ། མཛེས་པ། གསལ་བ། གསེར་གྱི་མདོག་འདྲ་བ། མགོ་གདུགས་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ། ལག་པ་རིང་བ། དཔྲལ་བའི་དབྱེས་ཆེ་བ། སྨིན་མ་འཇར་བ། སྣའི་གཟངས་མཐོ་བ་ཞིག་བཙས་སོ། །
EN
Knowing this, they spoke in verse:
BO
བཙས་ནས་དེའི་ཉེ་དུ་དག་འདུས་ཤིང་ ལྷགས་ནས་དེ་ཉི་མ་བདུན་གསུམ་ཉི་ཤུ་གཅིག་ཏུ་བཙས་པའི་བཙས་སྟོན་རྒྱ་ཆེར་བྱས་ནས་ཁྱེའུ་མིང་ཅིར་གདགས་ཞེས་མིང་འདོགས་པར་བྱེད་དོ། ། གཞན་དག་གིས་སྨྲས་པ། ཁྱེའུ་འདི་སངས་རྒྱས་འཚོའི་བུ་ཡིན་པས་ཁྱེའུ་འི་མིང་དགེ་འདུན་འཚོར་གདགས་སོ་ཞེས་དེའི་ མིང་དགེ་འདུན་འཚོ་ཞེས་བྱ་བར་བཏགས་སོ། ། དེ་དག་གིས་ཁྱེའུ་དགེ་འདུན་འཚོ་འོ་མ་དང་། ཞོ་དང་། མར་དང་། ཞུན་མར་དང་། མར་གྱི་སྙིང་གུ་དང་། གཞན་ཡང་ཡོ་བྱད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གཙོ་བོ་གཙོ་བོ་དག་གིས་སྲིང་བར་བྱེད། སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་རྫིང་ན་གནས་པའི་པད་མ་བཞིན་དུ་ མྱུར་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། ། གང་ཁོ་ནའི་ཉིན་མོ་དགེ་འདུན་འཚོ་བཙས་པ་དེ་ཁོ་ནའི་ཉིན་མོ་ཚོང་པ་ལྔ་བརྒྱ་དག་གི་བུ་དག་ཀྱང་བཙས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་རིགས་དང་མཐུན་པའི་མིང་དག་བཏགས་སོ། །
EN
“He who teaches a wrong and ruinous path Is known to be an inferior teacher. If this is his Dharma, What, for him, is antithetical to Dharma?”
BO
གང་གི་ཚེ་ཁྱེའུ་དགེ་འདུན་འཚོ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་ རིའི་བུས་དེ་རབ་ཏུ་དབྱུང་བའི་དུས་ཤེས་ནས་གདུལ་བ་ལ་ལྟོས་པས་ཕྱི་བཞིན་འབྲང་བའི་དགེ་སྦྱོང་མེད་པར་གཅིག་པུ་དེའི་ཁྱིམ་དུ་སོང་བ་དང་ཁྱིམ་བདག་སངས་རྒྱས་འཚོས་རྐང་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་སྟན་བཏིང་བ་དང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་འདུག་གོ། ། འདུག་ནས་ཀྱང་ཁྱིམ་ བདག་སངས་རྒྱས་འཚོ་ལ་བརྡ་བྱ་བར་བརྩམས་སོ། ། དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་སངས་རྒྱས་འཚོས་དགེ་འདུན་འཚོ་ལ་སྨྲས་པ། བུ་ཁོ་བོས་ཁྱོད་མའི་རུམ་ན་འདུག་ཅིང་མ་བཙས་པ་ཉིད་ནས་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་ཕྱི་བཞིན་འབྲང་བའི་དགེ་སྦྱོང་དུ་ཕུལ་གྱིས་ཁྱོད་སོང་ལ་འདི་ལ་ བསྙེན་བཀུར་གྱིས་ཤིག ། དེ་སེམས་ཅན་སྲིད་པ་ཐ་མ་པ་ཡིན་པས་འཛུམ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ། འཇིགས་པ་མེད་ཅིང་བཞིན་ཉམས་པ་མེད་པ་དང་། དམན་པ་མེད་པས་དེ་ལྟར་བགྱིའོ་ཞེས་ཁས་བླངས་ནས་དེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུའི་ཕྱི་བཞིན་ཕྱི་བཞིན་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ་། ། དེ་ནས་ ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་དེ་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་ཆོས་དག་བསླབས་ཏེ་ལུང་བཞི་ཀློག་ཏུ་བཅུག་གོ། ། ཇི་ཙམ་དུས་གཞན་ཞིག་ན།
EN
Ajita’s teaching heard, they cast it aside like an empty bottle and moved on.
BO
ཚོང་པ་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དག་གི་བུ་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་གིས་ཕན་ཚུན་གྲོས་བྱས་ཏེ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འདོང་བའི་ཟོང་སྟ་གོན་བྱས་ནས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་ པོར་འཕགས་པ་དང་། དེ་དག་འདི་སྙམ་སེམས་ཏེ། ཤེས་ལྡན་དག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་འཇིགས་པ་དུ་མས་ཀུན་དུ་གང་བ་ཡིན་པས་བདག་ཅག་གིས་གང་བདག་ཅག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་དོང་བ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་འགྱུར་བའི་འཕགས་པ་འགའ་ཞིག་གཤེགས་སུ་གསོལ་ན། དེས་ བདག་ཅག་བདེ་ལེགས་སུ་འགྱུར་སྙམ་ནས། དེ་དག་གིས་དཔྱད་པར་བརྩམས་ཏེ་སྨྲས་པ། སུ་གཤེགས་སུ་གསོལ། གཞན་དག་གིས་སྨྲས་པ། ཤེས་ལྡན་དག་འཕགས་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་འདི་བདག་ཅག་གི་ནེའུ་ལྡངས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པས་རྡུལ་ལ་ལྷན་ཅིག་རྩེ་རྩེ་ བ་ཡིན་པས་བདག་ཅག་གིས་འདི་ལ་གསོལ་བ་གདབ་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་དེ་དག་དེའི་གན་དུ་སོང་སྟེ་རྐང་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་བདག་ཅག་གི་ནེའུ་ལྡངས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ས་རྡུལ་ལ་ལྷན་ཅིག་རྩེ་རྩེ་བ་ལགས་ཏེ།
EN
Upatiṣya and Kolita then went to Kakuda Kātyāyana and asked, “Sir, what is your approach to the Dharma? What instructions do you give to your students? What is the result of living the holy life? What are its benefits?”
BO
བདག་ཅག་ནི་རྒྱ་ མཚོ་ཆེན་པོར་འཕགས་ན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་འཇིགས་པ་དུ་མས་ཀུན་དུ་གང་བ་ལགས་པས་འཕགས་པས་བདག་ཅག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་མཆིས་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་བསྟན་ན་དེས་བདག་ཅག་བདེ་ལེགས་སུ་འགྱུར་བ་ལགས་ཀྱིས། དེའི་སླད་དུ་འཕགས་པ་བདག་ཅག་དང་ཐབས་ཅིག་རྒྱ་ མཚོ་ཆེན་པོར་གཤེགས་པར་གསོལ། དེས་སྨྲས་པ། ཤེས་ལྡན་དག་ཁོ་བོ་ལ་རང་དབང་མེད་ཀྱིས་དེང་ལ་མཁན་པོ་ལ་ཞུས་ཤིག ། དེ་དག་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུའི་རྐང་པ་གཉིས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། ཚེ་དང་ ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་མཁྱེན་པར་མཛོད་ཅིག ། འཕགས་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་འདི་བདག་ཅག་གི་ནེའུ་ལྡངས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ས་རྡུལ་ལ་ལྷན་ཅིག་རྩེ་རྩེ་བ་ལགས་ཏེ། བདག་ཅག་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འཕགས་ན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་ འཇིགས་པ་དུ་མས་ཀུན་དུ་གང་བ་ལགས་པས་འཕགས་པ་དགེ་འདུན་འཚོས་བདག་ཅག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་མཆིས་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་བསྟན་ན་དེས་བདག་ཅག་བདེ་ལེགས་སུ་འགྱུར་ལགས་ཀྱིས།
EN
“Young brahmins,” replied Kakuda Kātyāyana, “this is how I see it and this is my philosophy: If someone comes to me and asks, ‘Is there an afterlife?’ I answer him by saying, ‘There is an afterlife.’ If he should ask, ‘Is there not an afterlife?’ I answer him by saying, ‘There is no afterlife.’ If he should ask, ‘Is there or is there not an afterlife?’ I answer him by saying, ‘There is and is not an afterlife.’ If he should ask, ‘Does an afterlife neither exist nor not exist?’ I answer him by saying, ‘An afterlife neither exists nor does it not exist.’ Likewise, if someone comes to me and asks, ‘Is the afterlife like or unlike this world?’ I answer him by saying, “The afterlife is like and unlike this world.’ If he should ask, ‘Is the afterlife different or not different?’ I answer by saying, ‘The afterlife is different and not different.’ If he should ask, ‘Is the afterlife not different or not not different?’ I answer him by saying, ‘The afterlife is not different and not not different.’ If he should ask, ‘Is the afterlife like that or not like that?’ I answer him by saying, ‘The afterlife is like that and not like that.’ ”
BO
དེའི་སླད་དུ་འཕགས་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་བདག་ཅག་དང་ ཐབས་ཅིག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་གཏང་བར་གསོལ། དེས་སྨྲས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ལ་ཞུས་ཤིག་དང་ཁོ་བོས་ཟློག་པར་མི་བྱེད་དོ། ། དེ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་གཉིས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། བཅོམ་ ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཁྱེན་པར་མཛད་དུ་གསོལ། འཕགས་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་འདི་བདག་ཅག་གི་ནེའུ་ལྡངས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ས་རྡུལ་ལ་ལྷན་ཅིག་རྩེ་རྩེ་བ་ལགས་ཏེ། བདག་ཅག་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འཕགས་ན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་ པོ་ནི་འཇིགས་པ་དུ་མས་ཀུན་དུ་གང་བ་ལགས་པས་འཕགས་པ་དགེ་འདུན་འཚོས་བདག་ཅག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་མཆིས་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་བསྟན་ན་དེས་བདག་ཅག་བདེ་ལེགས་སུ་འགྱུར་བ་ལགས་ཀྱིས། དེའི་སླད་དུ་འཕགས་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་བདག་ཅག་དང་ཐབས་ཅིག་རྒྱ་མཚོ་ ཆེན་པོར་གཏང་བར་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགོངས་པ། ཅི་ཚོང་པ་འདི་དག་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་དམ། འོན་ཏེ་མེད་སྙམ་ན་ཡོད་པར་གཟིགས་སོ། ། སུ་ལ་རག་ལུས་སྙམ་ནས་དགེ་སློང་དགེ་འདུན་འཚོ་ལ་རག་ལུས་པར་གཟིགས་ནས།
EN
Upatiṣya and Kolita thought, “This noble teacher too has strayed onto a spurious path. He pursues fully a ruinous path. This is exactly the kind of dangerous path the wise say must be rejected.”
BO
དེ་ ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་འདུན་འཚོ་ཁྱོད་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འཇུག་ཏུ་སོང་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་འཇིགས་པ་དང་འཇིགས་སུ་རུང་བ་དག་བཟོད་པར་གྱིས་ཤིག ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་འདུན་འཚོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཅང་མི་སྨྲ་བར་ དང་དུ་བླངས་སོ། ། དེ་ནས་ཚོང་པ་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་དང་ལྷན་ཅིག་དགེ་མཚན་དང་། བཀྲ་ཤིས་དང་། བདེ་ལེགས་སུ་འགྱུར་བ་དག་བྱས་ཏེ། ཤིང་རྟ་དག་དང་། ཁུར་དག་དང་། སྤྱད་དག་དང་། གླེ་བ་དག་དང་། རྔ་མོ་དག་དང་། བ་ལང་ དག་དང་། བོང་བུ་དག་གིས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འདོང་བའི་ཟོང་ཁྱེར་ཏེ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འཕགས་ནས་མཐར་གྱིས་གྲོང་དང་། གྲོང་རྡལ་དང་། ཡུལ་འཁོར་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དང་། ཚོང་རྡལ་དག་ཏུ་རྣམ་པར་རྒྱུ་བ་ན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་འགྲམ་དུ་ཕྱིན་ནས་དེ་དག་ གིས་ལམ་(གིས་,གྱིས་)དུབ་པ་བསལ་ཏེ། ཟོང་རྙིང་པ་ལྔ་བརྒྱས་གྲུ་བོ་ཆེ་སྦྱར་ནས་ཞོ་ཤས་འཚོ་བ་ལྔ་བརྒྱ་པོ་སྟོབས་པར་བྱེད་པ་དང་། སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། རྐྱལ་ཆེན་དང་། གྲུ་པ་དང་། རླུང་ཡོར་ཐོགས་པ་དག་ཁྲིད་དེ།
EN
Knowing this, they spoke in verse:
BO
ལན་གསུམ་དྲིལ་བསྒྲགས་ནས་ནོར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཞུགས་སོ། ། ཇི་ཙམ་ན་དེ་དག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་དོང་བ་དག་གི་གྲུ་བོ་ཆེ་དེ་ཀླུ་རྣམས་ཀྱིས་བཟུང་ནས་དེ་དག་ཞི་བ་དང་། ཆུ་ལྷ་དང་། ལུས་ངན་དང་། བརྒྱ་བྱིན་དང་། ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྷ་རྣམས་ལ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་འདི་ན་ལྷའམ། ཀླུའམ། གནོད་ སྦྱིན་ནམ། དྲི་ཟའམ། གང་གནས་པ་དེ་བདག་ཅག་ལ་ཅི་འདོད་པ་སྨྲ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་གསོལ་བ་གདབ་པར་བརྩམས་པ་དང་། དེ་ནས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནས་འཕགས་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་ངེད་ལ་བྱིན་ཅིག་ཅེས་སྒྲ་ཕྱུང་ངོ་། ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་དགེ་ འདུན་འཚོ་ནི་བདག་ཅག་གི་ནེའུ་ལྡངས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ས་རྡུལ་ལ་ལྷན་ཅིག་རྩེ་རྩེ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་བདག་ཅག་ལ་གནང་བ་ཡིན་པས་བདག་ཅག་འདི་དང་ལྷན་ཅིག་འཆི་བ་དང་དུས་བྱེད་པ་ནི་བླའི། འདི་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་ནི་མི་བྱའོ། ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་འདུན་འཚོས་དེ་དག་ལ་སྨྲས་པ། ཤེས་ལྡན་དག་ཅི་ཟེར། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནས་འཕགས་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་ངེད་ལ་བྱིན་ཅིག་ཅེས་སྒྲ་བྱུང་ངོ་། ། དེས་སྨྲས་པ། ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྦྱིན། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ།
EN
“He who teaches a wrong and ruinous path Is known to be an inferior teacher. If this is his Dharma, What, for him, is antithetical to Dharma?”
BO
འཕགས་ པ་ཁྱོད་ནི་བདག་ཅག་གི་ནེའུ་ལྡངས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ས་རྡུལ་ལ་ལྷན་ཅིག་རྩེ་རྩེ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་། བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་བདག་ཅག་ལ་གནང་བ་ལགས་པས་བདག་ཅག་ཁྱོད་དང་ཐབས་ཅིག་འགུམ་པ་དང་དུས་བགྱིད་པ་ནི་བླའི། ཁྱོད་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་ནི་ མི་བགྱིའོ། ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་འདུན་འཚོས་བསམས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་དགེ་འདུན་འཚོ་ཁྱོད་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འཇུག་ཏུ་སོང་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་འཇིགས་པ་དང་འཇིགས་སུ་རུང་བ་དག་བཟོད་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདི་ ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས། དེས་ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་ཐོགས་ཏེ་བདག་ཉིད་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་མཆོང་བར་བརྩམས་པ་དང་། དེ་ནས་ཚོང་པ་དེ་དག་གིས་དེས་དེ་ལྟར་བརྩམས་པ་མཐོང་ནས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་ཅི་མཛད་ཅི་མཛད། དེ་དེ་དག་དེ་ལྟར་བཟློག་བཞིན་ དུ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་མཆོངས་པ་དང་། དེ་མ་ཐག་ཁོ་ནར་ཀླུ་རྣམས་ཀྱིས་གྲུ་བོ་ཆེ་དེ་བཏང་ངོ་། ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་ཡང་ཀླུ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྲིད་དེ་ཀླུའི་གནས་སུ་ཞུགས་སོ། །
EN
Kakuda Kātyāyana’s teaching heard, they cast it aside like an empty bottle and moved on.
BO
དེ་ནས་ཀླུ་དེ་རྣམས་ཀླུའི་བུ་མོ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་འཛུམ་པ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ་ཡ་མཚན་སྐྱེས་ ནས་མིག་ཚུགས་སུ་ལྟ་ཞིང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་མཆོད་རྟེན་དེ་དག་ལ་ཕྱག་འཚལ་དུ་གཞུག་པར་བརྩམས་ཏེ་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་འདི་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་གཟིགས་ཀྱི་དྲི་གཙང་ཁང་ལགས་སོ། ། འདི་ནི་གཙུག་ཏོར་ཅན་ དང་། ཐམས་ཅད་སྐྱོབ་དང་། འཁོར་བ་འཇིག་དང་། གསེར་ཐུབ་དང་། འོད་སྲུང་གི་དྲི་གཙང་ཁང་ལགས་སོ། ། འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་དྲི་གཙང་ཁང་ལགས་སོ། ། དེས་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་མཆོད་རྟེན་དག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས་ཀླུའི་ཚོགས་ ཀྱི་གུང་ལ་སྟན་བཤམས་པ་ཉིད་ལ་འདུག་གོ། ། དེ་ནས་ཀླུ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་པ། འཕགས་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ལ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མདོ་སྡེ་དང་། མ་མོ་རབ་ཏུ་གནས་ན། བདག་ཅག་ཀླུ་རྣམས་ནི་མི་ཁོམ་པར་སྐྱེས། ལོག་པར་ལྟུང་བའི་ལུས་དང་ལྡན་པས། ཀྱེ་མ་འཕགས་པས་བདག་ཅག་ལ་མདོ་སྡེའི་མཐའ་རབ་ཏུ་གནས་པར་མཛད་དུ་གསོལ། དེས་དེ་ལྟར་བྱའོ་ཞེས་ཁས་བླངས་སོ། །
EN
Upatiṣya and Kolita then went to Jñātiputra, the Nirgrantha, and asked, “Sir, what is your approach to the Dharma? What instructions do you give to your students? What is the result of living the holy life? What are its benefits?”
BO
དེ་ནས་སྤྲུལ་པ་དེས་ཀླུ་གཞོན་ནུ་གསུམ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་ནས་གཅིག་ལ་སྨྲས་པ། རེ་ཞིག་ཁྱོད་ཀྱིས་ནི་ ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ལྷོགས་ཤིག ། གཉིས་པ་ལ་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་ནི་བར་མ་ལྷོགས་ཤིག ། གསུམ་པ་ལ་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་ནི་རིང་པོ་ལྷོགས་ཤིག ། ཁོ་བོས་ཀྱང་གཅིག་ལས་འཕྲོས་པའི་ལུང་བརྗོད་པའི་སྐབས་དེ་དག་ཉིད་ལ་གསལ་བར་བྱའོ། ། དེ་དག་ གིས་བཀླག་པར་བརྩམས་ནས་དེ་ན་གཅིག་ནི་མིག་བཙུམས་ཏེ་ལུང་ནོད་པར་བྱེད་དོ། ། གཉིས་པ་ནི་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཏེ་ལུང་ནོད་པར་བྱེད་དོ། ། གསུམ་པ་ནི་ཐག་རིང་པོར་འདུག་སྟེ་ལུང་ནོད་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་དག་གི་ནང་ནས་སྤྲུལ་པ་དེ་ཉིད་ནི་སྔོན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཁྱད་ པར་གྱིས་གུས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཞེ་ས་དང་བཅས་པ་དང་། འཕྲལ་གྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོག་མར་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་དེ་ནང་པར་སྔར་ལངས་ཏེ། འཕགས་པ་བཞེངས་ལ་ཚེམས་ཤིང་འོར་ཅིག ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་མཆོད་རྟེན་ལ་ཕྱག་མཛོད་ ཅིག ། བཤོས་གསོལ་ཅིག ། གཟིམས་མལ་ཤོམས་ཤིག་ཅེས་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ། ། ཇི་ཙམ་ན་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རིམ་གྱིས་ལུང་རྣམས་བཀླགས་པ་དང་། སྤྲུལ་པ་དེས་སྨྲས་པ།
EN
“Young brahmins,” replied the Nirgrantha, “this is how I see it and this is my philosophy: No matter what a person individually experiences, it all comes from causes sown in the past. Old actions are purified through austerities, while new actions are averted by the dam of inactivity. In this way one avoids future defilement. In the absence of defilement, actions are exhausted. When actions are exhausted, suffering is exhausted. When suffering is exhausted, one is freed from suffering.”
BO
འཕགས་པ་འདི་དག་གིས་ལུང་རྣམས་བཀླགས་ན་ཅི་འཛིན་ཏམ་འོན་ཏེ་མི་འཛིན། དེས་སྨྲས་པ། འདི་དག་དྲན་པ་དང་ལྡན་པས་འཛིན་པར་ནི་འགྱུར་ན་འདི་ལྟར་འདི་དག་ལ་ཉེས་པ་ཡོད་དོ། ། དེས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་ནོངས་པ་ཅི་མཆིས། འདི་དག་ཐམས་ཅད་གུས་པ་མེད་པ་དང་ཞེ་ས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། རེ་ཞིག་གཅིག་ནི་མིག་བཙུམས་ཏེ་ལུང་ནོད་ པར་བྱེད། གཉིས་པ་ནི་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཏེ་ལུང་ནོད་པར་བྱེད། གསུམ་པ་ནི་ཐག་རིང་པོར་འདུག་སྟེ་ལུང་ནོད་པར་བྱེད་དོ། ། ཁྱོད་འབའ་ཞིག་གུས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཞེ་ས་དང་བཅས་པ་དང་འཕྲལ་གྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོག་མར་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་དེ་དག་ནི་གུས་པ་མ་མཆིས་པ་དང་། ཞེས་མ་མཆིས་པ་མ་ལགས་ཏེ། རེ་ཞིག་མིག་བཙུམས་ཏེ་ལུང་ནོད་པ་གང་ལགས་པ་ནི་མིག་གདུག་པ་ལགས་སོ། ། རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཏེ་ལུང་ནོད་པ་གང་ལགས་པ་ནི་དབུགས་གདུག་པ་ལགས་སོ། ། ཐག་རིང་པོར་མཆིས་ ཏེ་ལུང་ནོད་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་རེག་པ་གདུག་པ་ལགས་སོ། ། བདག་གཅིག་པུ་ནི་མཆེ་བ་གདུག་པ་ལགས་སོ། ། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་སྐྲག་ནས་བསམས་པ། བདག་ཁོ་བོ་དགྲ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་འདུག་པ་ལྟ་སྙམ་ནས། དེ་སྐྱ་བོ་ བསེང་བསེང་པོ།
EN
Upatiṣya and Kolita thought, “This noble teacher too has strayed onto a spurious path. He pursues fully a ruinous path. This is exactly the kind of dangerous path the wise say must be rejected.”
BO
རིད་པ་དང་། ཉམ་ཆུང་བ་དང་། རྐེ་བ་དང་སྐམ་པ་དང་ལུས་མ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། ། ཀླུ་སྤྲུལ་པས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་ཁྱོད་ཅིའི་སླད་དུ་སྐྱ་བོ་བསེང་བསེང་པོ། ། རིད་པ་དང་། ཉམ་ཆུང་བ་དང་། རྐེ་བ་དང་། སྐམ་པ་དང་། ལུས་མ་ཐོབ་པར་ གྱུར། དེས་སྨྲས་པ། ཁོ་བོ་ནི་དགྲ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་འདུག་སྟེ་གང་གི་ཚེ་ཁྱེད་ཅག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ན་ཁོ་བོ་མིང་ཙམ་ཞིག་ལུས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེས་སྨྲས་པ། བདག་ཅག་འཕགས་པ་ལ་གནོད་པ་མི་བགྱིད་དེ། འདི་ལྟར་ འཕགས་པ་སླར་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་གཤེགས་བཞེད་དམ་ཅི། དེས་སྨྲས་པ། བཞིན་{བཟངས་,བཟང་}ཁོ་བོ་འདི་ན་དགའ་བ་མེད་པས་འགྲོ་འདོད་དོ། ། དེ་ནས་ཀླུ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་གྲོས་བྱས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་གྲུ་བོ་ཆེ་དེ་ཕྱོགས་དེར་འོངས་པ་དེའི་ཚེ་ན་འཕགས་པ་དགེ་འདུན་ འཚོ་བཏེག་སྟེ་གྲུ་བོ་ཆེའི་ནང་དུ་བཞག་གོ། ། དེ་ནས་ཚོང་པ་དེ་དག་འཛུམ་པ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ་ཡ་མཚན་སྐྱེས་ནས་མིག་ཚུགས་སུ་ལྟ་ཞིང་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་བྱོན་པ་ལེགས་སོ། ། བྱོན་པ་ལེགས་སོ་དེས་སྨྲས་པ།
EN
Knowing this, they spoke in verse:
BO
ཤེས་ལྡན་དག་ཁོ་བོས་ནི་ཀླུའི་ གནས་སུ་ཀླུ་རྣམས་ལ་ལུང་བཞི་པོ་དག་རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་གྱིས་ཤིག ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་འདི་ནི་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་བགྱི་བ་ལགས་ཏེ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ་། ། དེ་ ནས་ཚོང་པ་དེ་དག་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་དང་ལྷན་ཅིག་ཚོགས་ཤིང་ཀུན་དགའ་བཞིན་དུ་མཐར་གྱིས་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་དུ་ཕྱིན་ཏོ། ། ཇི་ཙམ་ན་ཐམས་ཅད་ངལ་ཞིང་དུབ་པས་གཉིད་ལོག་པ་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་ཡང་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་བལྟ་བར་བརྩམས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དག་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་བལྟ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་ཤིང་མཐོང་ན་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་གླང་པོ་ཆེ་ཅང་ཤེས་གཞོན་ཤ་ཅན་དང་། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དང་། རྒྱ་མཚོ་དུག་ཅན་པ་དང་། རིའི་རྒྱལ་ རྒྱལ་པོ་རི་རབ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་བལྟ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་ཤིང་མཐོང་ན་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པས། དེ་ཡུན་རིང་དུ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་ལྟ་བ་ན་དུབ་པས་ཐོ་རངས་གཉིད་སྟུག་པོས་ནོན་ཏོ། །
EN
“He who teaches a wrong and ruinous path Is known to be an inferior teacher. If this is his Dharma, What, for him, is antithetical to Dharma?”
BO
དེ་ནས་ཚོང་པ་དེ་དག་ཁལ་དག་བཀལ་ཏེ་འཕགས་ནས་མཚན་མོ་ནམ་ནངས་པ་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་མི་སྣང་ནས། དེ་དག་བརྟད་ཅིང་ཤེས་ལྡན་དག་འཕགས་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་ག་རེ་ཞེས་ཕན་ཚུན་དུ་བལྟ་བར་བརྩམས་པ་དང་། དེ་ན་ཁ་ཅིག་ན་རེ་མདུན་དུ་སོང་ངོ་ ཞེས་ཟེར་རོ། ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཕྱི་བཞིན་འོང་ངོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་དབུས་ནས་འགྲོའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། དེ་དག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཀུན་དུ་ཚོལ་བ་ན་ཡི་ཆད་པར་གྱུར་ཅིང་མ་མཐོང་ངོ་། ། དེ་ནས་དེ་དག་བཞིན་ཉམས་ཤིང་དམན་པར་གྱུར་ཏེ་སྨྲས་པ། ཤེས་ ལྡན་དག་བདག་ཅག་གིས་འཕགས་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་བོར་བ་མ་ལེགས་པ་བྱས་ཀྱིས་ཕྱིར་ལྡོག་པར་བྱའོ། ། ཡང་བསམས་པ། འཕགས་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ་མཐུ་ཆེ་བ་ཡིན་པས་འདི་ལྟར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཡང་དུས་ལ་མ་བབ་ན་དེ་ད་ལྟ་སྐམ་ལ་ཕྱིན་ན་དུས་ལ་ བབ་པར་ག་ལ་འགྱུར། དེ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ་མཐུ་ཆེ་བ་ཡིན་པས་དེ་ཆེས་སྔོན་དུ་སོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་གནས་ཡོད་དོ་སྙམ་ནས་སྨྲས་པ། ཤེས་ལྡན་དག་ཚུར་ཤེག་འདོང་ཞེས་དེ་དག་འཕགས་སོ། །
EN
The Nirgrantha’s teaching heard, they cast it aside like an empty bottle and moved on.
BO
ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་ཡང་བྱེ་མའི་ཐང་སྟོང་པ་ལ་ཉི་མ་ འཆར་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་དག་གིས་ཕོག་ནས་སད་པ་དང་། ཇི་ཙམ་ན་ཅི་ཡང་མི་སྣང་ནས་དེས་བསམས་པ། ཚོང་པ་དེ་དག་ནི་དོང་ན་ད་ཇི་ལྟར་བྱ། གར་བབ་བབ་ཏུ་འགྲོའོ་སྙམ་མོ། ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དེ་སྙིང་སྟོབས་ཆེ་བས་སོང་བ་དང་ལམ་མི་སྣང་ནས་དེས་ ཕན་ཚུན་བཙལ་ནས་ལམ་སྲང་ཞིག་མཐོང་ནས་དེ་དེར་ཞུགས་པ་དང་། ཇི་ཙམ་ན་ས་ལའི་དགོན་པ་ཞིག་ན་གཙུག་ལག་ཁང་རྟ་བབས་མཐོན་པོ་དང་ལྡན་པ། མཐོངས་ཁུང་དང་། སྐར་ཁུང་དྲ་བ་ཅན་དང་། ལན་ཀན་གྱིས་བརྒྱན་པ། སྙིང་དང་མིག་ འཕྲོག་པར་བྱེད་པ། མཐོ་རིས་ཀྱི་ཐེམ་སྐས་སུ་གྱུར་པ། ཁྲི་དང་ཁྲིའུ་དང་ཡོ་བྱད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ། ཤིང་ལྗོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བསྐོར་བ། རྫིང་བུ་དང་མཚེའུས་ཉེ་བར་མཛེས་པར་བྱས་པ། ངང་པ་དང་། ཁྲུང་ཁྲུང་དང་། རྨ་བྱ་དང་། ནེ་ཚོ་དང་། རི་སྐེགས་དང་། ཁུ་བྱུག་མངོན་པར་སྒྲ་འབྱིན་པ། ལྷའི་གནས་ལྟར་དཔལ་གྱིས་འབར་བ་ཞིག་དང་། དེ་ན་དགེ་སློང་ལེགས་པར་བགོས་ཤིང་ལེགས་པར་སྦྱངས་པ། སྤྱོད་ལམ་ཞི་བས་གནས་པ་དག་མཐོང་ནས་གུས་པ་དང་བཅས་པས་དེ་དག་གི་གན་དུ་སོང་ངོ་། །
EN
Not long before, word had spread about a tīrthika named Sañjayin. The young brahmins Upatiṣya and Kolita went to where the teacher Sañjayin lived and asked, “Gentlemen, where is the teacher Sañjayin?”
BO
དེ་ནས་ དེ་དག་གུས་པར་སྒྲིམ་པ་དང་བཅས་པས་དེ་ལ་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་བྱོན་པ་ལེགས་སོ་བྱོན་པ་ལེགས་སོ་ཁྱོད་ད་གཟོད་ག་ལས་བྱོན། དེས་ཇི་ལྟར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པ་དང་། དེ་ནས་དེ་དག་གིས་ངལ་སོར་བཅུག་སྟེ། ལམ་གྱི་དུབ་པ་བསལ་ནས་གཙུག་ ལག་ཁང་དུ་ཁྲིད་དོ། ། ཇི་ཙམ་ན་སྟན་བཟང་པོ་བཤམས་པ་དང་། ཁ་ཟས་བསོད་པའི་སྤྱི་བུངས་བཤམས་པ་མཐོང་ནས་དེ་དག་གིས་དེ་ལ་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་མི་སྐྱེམས་སམ། མི་སྦྲེབས་སམ། དེས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་སྐོམ་མོ། ། བཀྲེས་སོ། ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་གསོལ་ཅིག ། དེས་སྨྲས་པ། དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་བཟའོ། ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་ཁྱོད་ཤུལ་གྱིས་དུབ་པ་ལགས་ཀྱིས་ད་གསོལ་ཅིག ། སླད་ཀྱིས་འདིར་ཉེས་དམིགས་ འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ། དེས་ཉེས་དམིགས་མཐོང་བས་ཟོས་ནས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སོང་སྟེ་འདུག་གོ། ། ཇི་ཙམ་ན་དེ་དག་དྲོ་ལ་བབ་སྟེ། གཎྜཱི་བརྡུངས་པ་ན་རང་རང་གི་ལྷུང་བཟེད་ཐོགས་ཏེ་གྲལ་རིམས་བཞིན་འཁོད་དོ། །
EN
“He has withdrawn into seclusion.”
BO
དེ་དག་འཁོད་པ་དང་གཙུག་ལག་ཁང་དེ་ཡང་མི་སྣང་བར་གྱུར་ ཅིང་དེ་དག་གི་རང་རང་གི་ལྷུང་བཟེད་ཀྱང་ལྕགས་ཀྱི་ཐོ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ནས་དེ་དག་ཇི་སྲིད་དུ་དྲོ་མ་ཡོལ་གྱི་བར་དུ་ལྕགས་ཀྱི་ཐོ་བ་དེ་དག་གིས་ཕན་ཚུན་{གླད་པ་,ཀླད་པ་}བཅོམ་ནས་དེ་དག་{གླད་པ་,ཀླད་པ་}ཞོམ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བས་ཉེན་ནས་ཉམ་ཐག་པའི་སྐད་འབྱིན་ཏོ། ། ཇི་ཙམ་ན་དྲོ་ཡོལ་བ་དང་གཙུག་ལག་ཁང་དེ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཕྱིར་བྱུང་ཞིང་དགེ་སློང་དེ་དག་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་སྤྱོད་ལམ་ཞི་བས་གནས་སོ། ། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་དེ་དག་གི་གན་དུ་སོང་སྟེ་དྲིས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཁྱེད་སུ་ཡིན། ལས་གང་གིས་འདིར་ སྐྱེས། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་འཛམ་བུའི་གླིང་པའི་མི་རྣམས་ནི་ཡིད་ཆེས་པར་དཀའ་བས་ཁྱེད་ཡིད་ཆེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། དེས་སྨྲས་པ། ཁོ་བོས་མངོན་སུམ་ཁོ་ནར་མཐོང་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཡིད་ཆེས་པར་མི་འགྱུར། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། བཙུན་ པ་དགེ་འདུན་འཚོ་བདག་ཅག་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་གི་ཉན་ཐོས་སུ་གྱུར་ཏེ།
EN
“Oh! This is the first time we’ve heard the phrase ‘withdrawn into seclusion’ in such a long time!”
BO
ཇི་ཙམ་ན་བདག་ཅག་གིས་ཟན་གྱི་གྲལ་དུ་འཐབ་མོ་བགྱིས་པས་ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་བདག་ཅག་ཉི་ཚེ་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་ཏེ། བདག་ ཅག་འདི་ནས་ཤི་འཕོས་པ་དག་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་གང་ལགས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་གནས་ཀྱང་མཆིས་པར་འགྱུར་རོ། ། བཙུན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་དེའི་སླད་དུ་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་གཤེགས་ནས་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ དག་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་འོད་སྲུང་གི་དགེ་སློང་དག་ལྟར་ཟན་གྱི་གྲལ་དུ་ཐབ་མོ་མ་བྱེད་ཅིག ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོགས་དེ་ལྟ་བུའི་སྐལ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་དོན་འདི་རྒྱ་ཆེར་བརྗོད་ན་ལེགས་སོ། ། དེས་དེ་ལྟར་བྱའོ་ཞེས་ཁས་བླངས་ཏེ་སོང་ངོ་། ། ཇི་ཙམ་ན་ དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ས་ལའི་དགོན་པ་ཞིག་ན་གཙུག་ལག་ཁང་གཉིས་པ་རྟ་བབས་མཐོན་པོ་དང་ལྡན་པ། མཐོངས་ཁུང་དང་། སྐར་ཁུང་དྲ་བ་ཅན་དང་། ལན་ཀན་གྱིས་བརྒྱན་པ། སྙིང་དང་མིག་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ། མཐོ་རིས་ཀྱི་ཐེམ་སྐས་སུ་གྱུར་པ། ཁྲི་དང་ཁྲིའུ་དང་ཡོ་བྱད་ ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ། ཤིང་ལྗོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བསྐོར་བ།
EN
They thought, “It would not be right to disturb the teacher’s withdrawal into seclusion. We will approach him once he has risen from this state.” And with that they sat off to one side.
BO
རྫིང་བུ་དང་མཚེའུས་ཉེ་བར་མཛེས་པར་བྱས་པ། ངང་པ་དང་། ཁྲུང་ཁྲུང་དང་། རྨ་བྱ་དང་། ནེ་ཙོ་དང་། རི་སྐེགས་དང་། ཁུ་བྱུག་དག་མངོན་པར་སྒྲ་འབྱིན་པ། ལྷའི་ གནས་ལྟར་དཔལ་གྱིས་འབར་བ་ཞིག་དང་། དེ་ན་དགེ་སློང་ལེགས་པར་བགོས་ཤིང་ལེགས་པར་སྦྱངས་པ། སྤྱོད་ལམ་ཞི་བས་གནས་པ་དག་མཐོང་ནས་གུས་པ་དང་བཅས་པས་དེ་དག་གི་གན་དུ་སོང་ངོ་། ། དེ་ནས་དེ་དག་གིས་གུས་པ་དང་སྒྲིམ་པ་དང་བཅས་པས་དེ་ལ་སྨྲས་ པ། བཙུན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་བྱོན་པ་ལེགས་སོ་བྱོན་པ་ལེགས་སོ། ། ཁྱོད་ད་གཟོད་ག་ལས་བྱོན། དེས་ཇི་ལྟར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པ་དང་། དེ་ནས་དེ་དག་གིས་ངལ་སོར་བཅུག་སྟེ། ལམ་གྱིས་དུབ་པ་བསལ་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཁྲིད་དོ། ། ཇི་ཙམ་ ན་སྟན་བཟང་པོ་བཤམས་པ་དང་། ཁ་ཟས་བསོད་པའི་སྤྱི་བུངས་བཤམས་པ་དག་མཐོང་ནས་དེ་དག་གིས་དེ་ལ་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་མི་སྐྱེམས་སམ། མི་སྦྲེབས་སམ། དེས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་སྐོམ་མོ། ། བཀྲེས་སོ། ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་ པ། བཙུན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་གསོལ་ཅིག ། དེས་སྨྲས་པ། དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་བཟའོ། ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ།
EN
The teacher Sañjayin emerged from seclusion. The states of absorption he had experienced had invigorated his senses. Upatiṣya and Kolita thought, “Whoever has such a face must have qualities to match.” They approached him and asked, “Sir Sañjayin, what is your approach to the Dharma? What instructions do you give to your students? What is the result of living the holy life? What are its benefits?”
BO
བཙུན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་ཁྱོད་ཤུལ་གྱིས་མཉེལ་བ་ལགས་ཀྱིས་ད་གསོལ་ཅིག ། སླད་ཀྱིས་འདིར་ཉེས་དམིགས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ། དེས་ཉེས་ དམིགས་མཐོང་བས་ཟོས་ནས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སོང་སྟེ་འདུག་གོ། ། ཇི་ཙམ་ན་དེ་དག་དྲོ་ལ་བབ་སྟེ་གཎྜཱི་བརྡུངས་པ་ན་རང་རང་གི་ལྷུང་བཟེད་ཐོགས་ཏེ་གྲལ་རིམས་བཞིན་དུ་འཁོད་དོ། ། དེ་དག་འཁོད་པ་དང་གཙུག་ལག་ཁང་དེ་ཡང་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཅིང་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་དེ་དག་ ཀྱང་ལྕགས་ཁུ་དག་ཏུ་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ནས་དེ་དག་ཇི་སྲིད་དྲོ་མ་ཡོལ་གྱི་བར་དུ་ལྕགས་ཁུ་དེ་དག་གིས་ཕན་ཚུན་གཏོར་ནས་དེ་དག་ལུས་ཚིག་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བས་ཉེན་ནས་ཉམ་ཐག་པའི་སྐད་འབྱིན་ཏོ། ། ཇི་ཙམ་ན་དྲོ་ཡོལ་བ་དང་གཙུག་ལག་ཁང་དེ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཕྱིར་ བྱུང་ཞིང་དགེ་སློང་དེ་དག་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་སྤྱོད་ལམ་ཞི་བས་གནས་སོ། ། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་དེ་དག་གི་གན་དུ་སོང་སྟེ་དྲིས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཁྱེད་སུ་ཡིན། ལས་གང་གིས་འདིར་སྐྱེས། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་འཛམ་བུའི་ གླིང་པའི་མི་རྣམས་ནི་ཡིད་ཆེས་པར་དཀའ་བས་ཁྱོད་ཡིད་ཆེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། དེས་སྨྲས་པ།
EN
Sañjayin replied, “Young brahmins, this is how I see it and this is my philosophy: The Dharma is truth and nonviolence. The peaceful, ageless, immortal, and unwaning state is Brahman.”
BO
ཁོ་བོས་མངོན་སུམ་ཁོ་ནར་མཐོང་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཡིད་ཆེས་པར་མི་འགྱུར། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་བདག་ཅག་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་ སྲུང་གི་ཉན་ཐོས་སུ་གྱུར་ཏེ། ཇི་ཙམ་ན་དགེ་འདུན་ལ་སྣུམ་བག་གི་རྙེད་པ་བྱུང་ཞིང་དགེ་སློང་གློ་བུར་དུ་འོངས་པ་དག་ཀྱང་ལྷགས་པ་ན། བདག་ཅག་སེར་སྣས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དག་གིས་ཇི་སྲིད་དུ་དགེ་སློང་གློ་བུར་དུ་འོངས་པ་དག་མ་དོང་བ་དེ་སྲིད་དུ་བཟའ་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་དེ་ ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་ཅིང་ཚིག་ཏུ་ཡང་རྗོད་ལ། ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་དུས་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་ངན་པ་བྱུང་ནས་དེས་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་དེ་དག་རུལ་ཅིང་མ་རུང་བར་གྱུར་པ་དེ་ལྟར་བགྱིས་ཏེ། བདག་ཅག་གིས་དད་པས་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཆུད་གསན་པས་ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ བདག་ཅག་ཉི་ཚེ་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་ཏེ། བདག་ཅག་འདི་ནས་ཤི་འཕོས་པ་དག་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་གང་ལགས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་གནས་ཀྱང་མཆིས་པར་འགྱུར་རོ། ། བཙུན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་དེའི་སླད་དུ་འཛམ་བུའི་ གླིང་དུ་གཤེགས་ནས་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་འདི་ལྟ་སྟེ།
EN
The two replied, “Preceptor, what is the meaning of what you have said?”
BO
དཔེར་ན་འོད་སྲུང་གི་དགེ་སྦྱོང་དག་ལྟར་དད་པས་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཆུད་མ་གཟོན་ཅིག ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོགས་དེ་ལྟ་བུའི་སྐལ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་དོན་འདི་རྒྱ་ཆེར་བརྗོད་ན་ལེགས་ སོ། ། དེས་དེ་ལྟར་བྱའོ་ཞེས་ཁས་བླངས་ནས་སོང་ངོ་། ། ཇི་ཙམ་ན་ཡང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་སཱ་ལའི་དགོན་པ་ཞིག་ན་གཙུག་ལག་ཁང་གསུམ་པ་རྟ་བབས་མཐོན་པོ་དང་ལྡན་པ། མཐོངས་ཁུང་དང་། སྐར་ཁུང་དྲ་བ་ཅན་དང་། ལན་ཀན་གྱིས་བརྒྱན་པ། སྙིང་དང་མིག་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ། མཐོ་རིས་ཀྱི་ཐེམ་སྐས་སུ་གྱུར་བ། ཁྲི་དང་ཁྲིའུ་དང་ཡོ་བྱད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ། ཤིང་ལྗོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བསྐོར་བ། རྫིང་བུ་དང་མཚེའུས་ཉེ་བར་མཛེས་པར་བྱས་པ། ངང་པ་དང་། ཁྲུང་ཁྲུང་དང་། རྨ་བྱ་དང་། ནེ་ཙོ་དང་། རི་སྐེགས་དང་། ཁུ་ བྱུག་དག་མངོན་པར་སྒྲ་འབྱིན་པ། ལྷའི་གནས་ལྟར་དཔལ་གྱིས་འབར་བ་ཞིག་དང་། དེ་ན་དགེ་སློང་ལེགས་པར་བགོས་ཤིང་ལེགས་པར་སྦྱངས་པ། སྤྱོད་ལམ་ཞི་བས་གནས་པ་དག་མཐོང་ནས་གུས་པ་དང་བཅས་པས་དེ་དག་གི་གན་དུ་སོང་ངོ་། ། དེ་ནས་དེ་དག་གུས་པ་དང་ སྒྲིམ་པ་དང་བཅས་པས་དེ་ལ་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་བྱོན་པ་ལེགས་སོ་བྱོན་པ་ལེགས་སོ།
EN
“As for truth, renunciation is born of true thoughts. As for nonviolence, all dharmas spring from the ground of nonviolence. The peaceful, ageless, immortal, and unwaning state are other names by which nirvāṇa may be known. That state is called Brahmā, for if some were to achieve nirvāṇa in this very life, all would be well. But even if they did not achieve it, they would still draw near to the world of Brahmā. Even so, brahmins will be reborn in the world of Brahmā, will alight into the world of Brahmā, will have alighted into the world of Brahmā. And how is the world of Brahmā? Gaining the fortune for the world of Brahmā is akin to entering nirvāṇa.”
BO
། ཁྱོད་ད་གཟོད་ག་ལས་བྱོན། དེས་ཇི་ལྟར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པ་དང་། དེ་ནས་དེ་དག་གིས་ངལ་སོར་བཅུག་སྟེ་ལམ་གྱིས་དུབ་པ་བསལ་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཁྲིད་ དོ། ། ཇི་ཙམ་ན་སྟན་བཟང་པོ་བཤམས་པ་དང་། ཁ་ཟས་བསོད་པའི་སྤྱི་བུངས་བཤམས་པ་དག་མཐོང་ནས་དེ་དག་གིས་དེ་ལ་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་མི་སྐྱེམས་སམ། མི་སྦྲེབས་སམ། དེས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་སྐོམ་མོ། ། བཀྲེས་སོ། ། དེ་དག་གིས་ སྨྲས་པ། བཙུན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་གསོལ་ཅིག ། དེས་སྨྲས་པ། དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་བཟའོ། ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་ཁྱོད་ཤུལ་གྱིས་མཉེལ་བ་ལགས་ཀྱིས་ད་གསོལ་ཅིག ། སླད་ཀྱིས་འདིར་ཉེས་དམིགས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ། དེས་ཉེས་དམིགས་ མཐོང་བས་ཟོས་ནས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སོང་སྟེ་འདུག་གོ། ། ཇི་ཙམ་ན་དེ་དག་དྲོ་ལ་བབ་སྟེ་གཎྜཱི་བརྡུངས་ན་རང་རང་གི་ལྷུང་བཟེད་ཐོགས་ཏེ་གྲལ་རིམས་བཞིན་དུ་འཁོད་དོ། ། དེ་དག་འཁོད་པ་དང་དེ་དག་གི་གཙུག་ལག་ཁང་དེ་འབར་རབ་ཏུ་འབར་ཀུན་དུ་རབ་ཏུ་འབར་ཞིང་མེ་ལྕེ་གཅིག་ཏུ་ གྱུར་ནས་སྲེག་པར་བརྩམས་སོ། །
EN
“Preceptor, allow us to go forth. We pledge to live the holy life under your guidance.” And with that the two became renunciants in Sañjayin’s order.
BO
དེ་ནས་དེ་དག་ཇི་སྲིད་དུ་དྲོ་མ་ཡོལ་གྱི་བར་དུ་མེ་ལྕེ་དེས་བསྲེགས་ནས་དེ་དག་ལུས་ཚིག་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བས་ཉེན་ནས་ཉམ་ཐག་པའི་སྐད་འབྱིན་ཏོ། ། ཇི་ཙམ་ན་དྲོ་ཡོལ་བ་དང་གཙུག་ལག་ཁང་དེ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཕྱིར་བྱུང་ཞིང་དགེ་སློང་ དེ་དག་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་སྤྱོད་ལམ་ཞི་བས་གནས་སོ། ། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་དེ་དག་གི་གན་དུ་སོང་སྟེ་དྲིས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཁྱེད་སུ་ཡིན། ལས་གང་གིས་འདིར་སྐྱེས། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་འཛམ་བུའི་གླིང་པའི་མི་རྣམས་ནི་ ཡིད་ཆེས་པར་དཀའ་བས་ཁྱེད་ཡིད་ཆེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། དེས་སྨྲས་པ། ཁོ་བོས་མངོན་སུམ་ཁོ་ནར་མཐོང་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཡིད་ཆེས་པར་མི་འགྱུར། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་བདག་ཅག་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་གི་ཉན་ཐོས་སུ་ གྱུར་ཏེ། ཇི་ཙམ་ན་བདག་ཅག་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་དང་སྡིག་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་ནས། དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཅག་གཙུག་ལག་ཁང་ནས་བསྐྲད་པ་དང་བདག་ཅག་གཙུག་ལག་ཁང་སྟོང་པ་ཞིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །
EN
After the teacher Sañjayin allowed Upatiṣya and Kolita’s going forth, the news of their acceptance spread everywhere and Sañjayin was lauded with many accolades and much praise. He thought, “If I was a member of the Śāṇḍilya clan before and am still a member now, what has caused such abundant accolades and praise to come to me now?”
BO
ཇི་ཙམ་ན་དགེ་སློང་ཚུལ་ ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་གཅིག་ཅིག་རྒྱུ་བ་ན་དེར་ཕྱིན་པ་དང་། དེ་ནས་བདག་ཅག་ལ་བློ་སྐྱེས་པ། འདི་གཅིག་པུས་བདག་ཅག་གི་ཡོན་སྦྱོང་བར་འགྱུར་གྱིས་འདུག་ལ་རག་གོ་སྙམ་པ་དང་། དེ་དེ་ཉིད་དུ་འདུག་གོ། ། ཇི་ཙམ་ན་དེའི་ཞར་གྱིས་ཡང་དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་མང་ པོ་དག་ལྷགས་ནས་དེ་དག་གིས་བདག་ཅག་དེ་ནས་བསྐྲད་དོ། ། དེ་ནས་བདག་ཅག་མི་བཟོད་པ་སྐྱེས་པ་དག་གིས་ཤིང་དང་། རྩྭ་དང་། ལྕི་བ་སྐམ་པོ་དག་བཅེར་ཏེ་གཙུག་ལག་ཁང་ལ་མེ་བཏང་ནས་དེར་དགེ་སློང་བསླབ་པ་འདོད་པ་མང་པོ་དག་བསྲེགས་པས་ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་ པས་བདག་ཅག་ཉི་ཚེ་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་ཏེ། བདག་ཅག་འདི་ནས་ཤི་འཕོས་པ་དང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་གང་ལགས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་གནས་ཀྱང་མཆིས་པར་འགྱུར་རོ། ། བཙུན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་དེའི་སླད་དུ་འཛམ་བུའི་གླིང་ དུ་གཤེགས་ནས་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་འོད་སྲུང་གི་དགེ་སྦྱོང་ལྟར་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་དག་ལ་སྡང་བའི་སེམས་མ་སྐྱེད་ཅིག །
EN
Sañjayin thought, “It is not due to my own sway. Rather, it is the sway of these two young brahmins.”
BO
སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོགས་དེ་ལྟ་བུའི་སྐལ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་དོན་འདི་རྒྱ་ཆེར་ བརྗོད་ན་ལེགས་སོ། ། དེས་དེ་ལྟར་བྱའོ་ཞེས་ཁས་བླངས་ཏེ་སོང་ངོ་། ། ཇི་ཙམ་ན་སེམས་ཅན་རྩིག་པ་འདྲ་བ་དག་དང་། ཀ་བ་འདྲ་བ་དག་དང་། ཤིང་ལྗོན་པ་འདྲ་བ་དག་དང་། ལོ་མ་འདྲ་བ་དག་དང་། མེ་ཏོག་འདྲ་བ་དག་དང་། འབྲས་བུ་འདྲ་བ་དག་དང་། ཐག་ པ་འདྲ་བ་དག་དང་། ཕྱགས་མ་འདྲ་བ་དག་དང་། ཕོར་པ་འདྲ་བ་དག་དང་། གཏུན་འདྲ་བ་དག་དང་། ཕྲུ་བ་འདྲ་བ་དག་དང་། རྐེད་པ་ཆད་པ་ཆུ་རྒྱུས་ཀྱིས་བཟུང་བ་དག་འདོང་བ་ཡང་མཐོང་ངོ་། ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་ཡང་མཐར་གྱིས་ལྗོངས་སུ་སོང་བ་དང་། ཇི་ཙམ་ན་ བསྟི་གནས་ཤིག་ན་དྲང་སྲོང་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་འཁོད་དེ། དེ་དག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་ཐག་རིང་པོ་ཁོ་ན་ནས་འོང་བ་མཐོང་ངོ་། ། དེ་ནས་དེ་དག་གིས་གྲོས་བྱ་བར་བརྩམས་པ་ཤེས་ལྡན་དག་ཉོན་ཅིག ། ཤཱཀྱའི་བུའི་དགེ་སྦྱོང་འདི་དག་ནི་སྨྲ་བ་མང་བ་ཡིན་པས་འདི་ལ་ སུས་ཀྱང་ཚིག་སྦྱིན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་དེ་དག་གིས་ཁྲིམས་སུ་བྱ་བ་བཅས་ཏེ་འཁོད་དོ། །
EN
Thus when he accepted five hundred young brahmins for instruction in how to recite brahmanic mantras, he assigned two hundred and fifty to Upatiṣya and two hundred and fifty to Kolita.
BO
ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་ཡང་སྤྱོད་ལམ་ཞི་བས་དེ་དག་གི་གན་དུ་སོང་སྟེ་བསྟི་གནས་བརྙ་བར་བརྩམས་པ་ན་འགས་ཀྱང་ཚིག་མ་སྟེར་ཏོ། ། དེ་ན་དྲང་སྲོང་བསོད་ནམས་འདོད་པ་གཅིག་ ཅིག་གིས་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་བསྟི་གནས་མི་བརྙན་ཏེ་འདི་ལྟར་ཁྱེད་ལ་ཉེས་པ་ཡོད་དོ། ། ཁྱེད་ནི་སྨྲ་བ་མང་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་དམ་ཚིག་གིས་བརྙ་བར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་སྨྲ་ན་བརྙན་ནོ། ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་འདུན་འཚོས་སྨྲས་པ། དྲང་སྲོང་དེ་ བཞིན་དུ་བྱས་མི་སྨྲའོ། ། དེ་ན་དྲང་སྲོང་གཅིག་ཅིག་ལྗོངས་རྒྱུར་སོང་བ་དེའི་སྤྱིལ་བུ་སྟོང་པར་འདུག་པ་དེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་ལ་འདིར་ཉོལ་ཅིག་ཅེས་བརྙན་ནོ། ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་འདུན་འཚོས་སྤྱིལ་བུ་དེ་ཆག་ཆག་བཏབ། ཕྱག་དར་བྱས། བ་ལང་གི་ལྕི་བ་སར་པས་བྱུག་ པ་བྱས་སོ། ། དེ་དག་གིས་དེ་མཐོང་ནས་དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། ཤེས་ལྡན་དག་ཤཱཀྱའི་བུའི་དགེ་སྦྱོང་འདི་དག་ནི་གཙང་སྦྲ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །
EN
At one point, after the teacher Sañjayin had fallen ill, Upatiṣya asked Kolita, “Kolita, will you attend the preceptor or will you seek out medicine for him?”
BO
ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་འདུན་འཚོས་སྤྱིལ་བུའི་ཕྱི་རོལ་དུ་རྐང་པ་གཉིས་བཀྲུས་ཏེ་སྤྱིལ་བུར་ཞུགས་ནས་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ་ལུས་དྲང་པོར་ (བསང་,བསྲང་)ནས་དྲན་པ་ཕྱོགས་པར་བཞག་སྟེ་འདུག་གོ། ། དེ་ནས་བསྟི་གནས་དེ་ན་ལྷ་མོ་ཞིག་འདུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མཚན་མོ་ཐུན་དང་པོ་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་དེས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་ཆོས་བསྟན་དུ་གསོལ། དེས་སྨྲས་པ། ལྷ་མོ་ཁྱོད་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག ། ཁོ་བོས་ཁྲིམས་སུ་བྱ་བས་བསྟི་གནས་རྙེད་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་མ་མཐོང་ངམ། ཅི་ཁོ་བོ་བསྐྲད་པར་འདོད་དམ། དེས་བསམས་པ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་འདི་ངལ་གྱིས་འདི་ལྟར་གུང་ཐུན་ལ་འོང་བར་བྱའོ་སྙམ་ནས་དེ་གུང་ཐུན་ལ་འོངས་ཏེ་སྨྲས་པ། འཕགས་ པ་དགེ་འདུན་འཚོ་ཆོས་བསྟན་དུ་གསོལ། དེས་སྨྲས་པ། སྲིང་མོ་ཁྱོད་ཁ་རོག་མི་སྡོད་པས་ཁོ་བོ་ངེས་པར་བསྐྲད་པར་འདོད་དམ། དེས་བསམས་པ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་འདི་ད་དུང་གཉིད་ཀྱིས་མྱོས་ཀྱིས་ཐུན་ཐ་མ་ལ་འོང་བར་བྱའོ་སྙམ་ནས་དེ་ཐུན་ཐ་མ་ལ་འོངས་ཏེ་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་ཅིའི་སླད་དུ་གཟིམས། མཚན་མོའི་དགུང་སངས་ཀྱིས་བཞེངས་ལ་ཆོས་བསྟན་དུ་གསོལ། དེས་སྨྲས་པ།
EN
Kolita thought, “Upatiṣya is intelligent. I would have him attend the preceptor while I go in search of medicine,” and said, “Please attend the preceptor and I will seek medicine.”
BO
སྲིང་མོ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོ་བོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བསྐྲད་དོ། ། དེས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་མཚན་མོའི་དགུང་སངས་པས་གལ་ཏེ་བསྐྲད་ན་ཡང་ ཅིར་འགྱུར་བཞུད་དོ་འཚལ། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇིགས་པ་དང་འཇིགས་སུ་རུང་བ་བཟོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བཀའ་མ་སྩལ་ཏམ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་འདུན་འཚོས་བསམས་པ། སྲིང་མོ་འདི་ཟེར་བ་ནི་བདེན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཁོ་བོ་བསྐྲད་ན་འགྲོ་ལ་རག་གིས་འདི་ ལྟར་འདི་དག་ནི་བྲམ་ཟེ་ཡིན་པས་བྲམ་ཟེ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ་སྙམ་ནས། དེས་བྲམ་ཟེའི་སྡེ་ཚན་འདི་སྐད་ཅེས། སོམ་ཉི་མ་རྒལ་གཅེར་བུའི་སྤྱོད་པ་དང་། ། རལ་པ་རྫབ་དང་སྣ་ཚོགས་ཟས་དང་ནི། ། ཐང་ལ་ཉལ་དང་རྡུལ་དང་དྲི་མ་དང་། ། ཙོག་བུའི་སྤོང་བས་མི་དག་འབྱུང་མི་འགྱུར། ། འབྱུང་པོ་ཀུན་ལ་འཚེ་བ་རྣམ་སྤངས་ཏེ། ། ཆོས་སྤྱོད་ཞི་དུལ་ཡང་དག་སྡོམ་པ་དང་། ། ཚངས་སྤྱོད་ལྡན་པ་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་གྱུར་ཀྱང་། ། དེ་ཉིད་བྲམ་ཟེ་དགེ་སྦྱོང་དགེ་སློང་ཡིན། ། ཞེས་ཁ་ཏོན་བྱ་བར་བརྩམས་སོ། ། དེ་དག་གིས་ དེ་ཐོས་ནས་དེ་དག་གིས་བསམས་པ། བྲམ་ཟེ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཟེར་རོ་སྙམ་ནས་གཅིག་ཉེ་བར་འོངས་སོ། །
EN
Upatiṣya began to attend the preceptor and Kolita went off in search of medicine. Though Upatiṣya ministered to the preceptor with medicinal roots, stalks, leaves, flowers, and fruit, the illness would not subside. Though weak, the preceptor smiled, prompting Upatiṣya to ask, “Preceptor, given that great people like you do not smile for no reason, what causes you to smile? What prompts it?”
BO
དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་པ་དང་། གསུམ་པ་ནས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དུ་ཉེ་བར་ལྷགས་པ་དང་། ལྷ་མོ་དེས་ཅི་ནས་ཀྱང་ དེ་དག་གཅིག་གིས་གཅིག་མི་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་སོ། ། དེའི་འོག་ཏུ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་འདུན་འཚོས་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུའི་མདོ་གདོན་པར་བརྩམས་སོ། ། འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན་རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་ མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་སྔོན་ང་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་མ་རྒྱས་པའི་ཚེ་གཅིག་པུ་དབེན་པར་སོང་སྟེ་ནང་དུ་ཡང་དག་བཞག་པ་ན་ སེམས་ལ་སེམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་སྟེ། ཀྱེ་མ་འཇིག་རྟེན་འདི་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། རྒ་བར་འགྱུར་འཆི་བར་འགྱུར། ཉམས་པར་འགྱུར། འབྱུང་བར་འགྱུར་ཡང་འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་འདི་དག་གིས་རྒ་ཤི་བས་བླ་མ་ཡོད་ བཞིན་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་སོ་སྙམ་ནས་ང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ།
EN
“Upatiṣya,” replied Sañjayin, “allow me to explain. Great beings like me do not smile without cause or condition. I was thinking about the wife of King Suvarṇapati of Suvarṇadvīpa. When her husband’s time had come, she leapt onto his funeral pyre. I was thinking how the impulse to desire, the very things desired, and the pursuit of desire are what cause these sentient beings to suffer.”
BO
གང་ཡོད་ན་རྒ་ཤི་འབྱུང་ཞིང་རྐྱེན་གང་གིས་རྒ་ཤི་འབྱུང་སྙམ་དུ་ང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན། འདི་ལྟར་སྐྱེ་བ་ཡོད་ན་རྒ་ཤི་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་འབྱུང་ ངོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མངོན་པར་རྟོགས་པར་གྱུར་ཏོ། ། ང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་ཡོད་ན་སྐྱེ་བ་འབྱུང་ཞིང་རྐྱེན་གང་གིས་སྐྱེ་བ་འབྱུང་སྙམ་དུ་ང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན། འདི་ལྟར་སྲིད་པ་ཡོད་ན་སྐྱེ་བ་འབྱུང་ཞིང་སྲིད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ་འབྱུང་ངོ་སྙམ་ དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མངོན་པར་རྟོགས་པར་གྱུར་ཏོ། ། ང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་ཡོད་ན་སྲིད་པ་འབྱུང་ཞིང་རྐྱེན་གང་གིས་སྲིད་པ་འབྱུང་སྙམ་དུ་ང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན། འདི་ལྟར་ལེན་པ་ཡོད་ན་སྲིད་པ་འབྱུང་ཞིང་ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲིད་པ་འབྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་ཡང་ དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མངོན་པར་རྟོགས་པར་གྱུར་ཏོ། ། ང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་ཡོད་ན་ལེན་པ་འབྱུང་ཞིང་རྐྱེན་གང་གིས་ལེན་པ་འབྱུང་སྙམ་དུ་ང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན།
EN
“When was this, preceptor?”
BO
འདི་ལྟར་སྲེད་པ་ཡོད་ན་ལེན་པ་འབྱུང་ཞིང་སྲེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལེན་པ་འབྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་ ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མངོན་པར་རྟོགས་པར་གྱུར་ཏོ། ། ང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་ཡོད་ན་སྲེད་པ་འབྱུང་ཞིང་རྐྱེན་གང་གིས་སྲེད་པ་འབྱུང་སྙམ་དུ་ང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན། འདི་ལྟར་ཚོར་བ་ཡོད་ན་སྲིད་པ་འབྱུང་ཞིང་ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲིད་པ་འབྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་ ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མངོན་པར་རྟོགས་པར་གྱུར་ཏོ། ། ང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་ཡོད་ན་ཚོར་བ་འབྱུང་ཞིང་རྐྱེན་གང་གིས་ཚོར་བ་འབྱུང་སྙམ་དུ་ང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན། འདི་ལྟར་རེག་པ་ཡོད་ན་ཚོར་བ་འབྱུང་ཞིང་རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་འབྱུང་ངོ་སྙམ་ དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མངོན་པར་རྟོགས་པར་གྱུར་ཏོ། ། ང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་ཡོད་ན་རེག་པ་འབྱུང་ཞིང་རྐྱེན་གང་གིས་རེག་པ་འབྱུང་སྙམ་དུ་ང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན། འདི་ལྟར་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཡོད་ན་རེག་པ་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྐྱེན་གྱིས་ རེག་པ་འབྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མངོན་པར་རྟོགས་པར་གྱུར་ཏོ། ། ང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ།
EN
“At such and such a time, a long time ago.”
BO
གང་ཡོད་ན་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འབྱུང་ཞིང་རྐྱེན་གང་གིས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འབྱུང་སྙམ་དུ་ང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན། འདི་ལྟར་མིང་དང་གཟུགས་ཡོད་ན་སྐྱེ་མཆེད་ དྲུག་འབྱུང་ཞིང་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འབྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མངོན་པར་རྟོགས་པར་གྱུར་ཏོ། ། ང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་ཡོད་ན་མིང་དང་གཟུགས་འབྱུང་ཞིང་རྐྱེན་གང་གིས་མིང་དང་གཟུགས་འབྱུང་སྙམ་དུ་ང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ ལ་བྱེད་པ་ན། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་ན་མིང་དང་གཟུགས་འབྱུང་ཞིང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང་གཟུགས་འབྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མངོན་པར་རྟོགས་པར་གྱུར་ཏོ། ། ང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་ཡོད་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་ཞིང་རྐྱེན་ གང་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་སྙམ་པ་ལས། ངའི་ཡིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས་ཕྱིར་ལོག་ཅིང་དེ་ཕན་ཆད་དུ་འཇུག་པར་མི་བྱེད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང་གཟུགས། མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག ། སྐྱེ་མཆེད་ དྲུག་གི་རྐྱེན་གྱིས་རེག་པ། རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ། ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ།
EN
“In what month?”
BO
སྲེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལེན་པ། ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲིད་པ། སྲིད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་དང་། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་རྣམས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་པ་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། ། ང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་མེད་ན་རྒ་ཤི་མི་འབྱུང་ཞིང་གང་འགགས་པས་རྒ་ཤི་འགག་སྙམ་དུ་ང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་ པ་ན། འདི་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་ན་རྒ་ཤི་མི་འབྱུང་ཞིང་། སྐྱེ་བ་འགགས་པས་རྒ་ཤི་འགག་གོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མངོན་པར་རྟོགས་པར་གྱུར་ཏོ། ། ང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་མེད་ན་སྐྱེ་བ་མི་འབྱུང་ཞིང་གང་འགགས་པས་སྐྱེ་བ་འགག་སྙམ་དུ་ང་ཚུལ་བཞིན་ ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན། འདི་ལྟར་སྲིད་པ་མེད་ན་སྐྱེ་བ་མི་འབྱུང་ཞིང་། སྲིད་པ་འགགས་པས་སྐྱེ་བ་འགག་གོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མངོན་པར་རྟོགས་པར་གྱུར་ཏོ། ། ང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་མེད་ན་སྲིད་པ་མི་འབྱུང་ཞིང་། གང་འགགས་པས་སྲིད་པ། འགག་སྙམ་དུ་ང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན།
EN
“In such and such a month long ago.”
BO
འདི་ལྟར་ལེན་པ་མེད་ན་སྲིད་པ་མི་འབྱུང་ཞིང་ལེན་པ་འགགས་པས་སྲིད་པ་འགག་གོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མངོན་པར་རྟོགས་པར་གྱུར་ཏོ། ། ང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་མེད་ན་ལེན་པ་མི་འབྱུང་ཞིང་གང་ འགགས་པས་ལེན་པ་འགག་སྙམ་དུ་ང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན། འདི་ལྟར་སྲེད་པ་མེད་ན་ལེན་པ་མི་འབྱུང་ཞིང་སྲེད་པ་འགགས་པས་ལེན་པ་འགག་གོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མངོན་པར་རྟོགས་པར་གྱུར་ཏོ། ། ང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་མེད་ན་སྲེད་པ་མི་ འབྱུང་ཞིང་། གང་འགགས་པས་སྲེད་པ་འགག་སྙམ་དུ་ང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན། འདི་ལྟར་ཚོར་བ་མེད་ན་སྲེད་པ་མི་འབྱུང་ཞིང་ཚོར་བ་འགགས་པས་སྲེད་པ་འགག་གོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མངོན་པར་རྟོགས་པར་གྱུར་ཏོ། ། ང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་མེད་ན་ཚོར་བ་མི་འབྱུང་ཞིང་གང་འགགས་པས་ཚོར་བ་འགག་སྙམ་དུ་ང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན། འདི་ལྟར་རེག་པ་མེད་ན་ཚོར་བ་མི་འབྱུང་ཞིང་རེག་པ་འགགས་པས་ཚོར་བ་འགག་གོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མངོན་པར་རྟོགས་པར་གྱུར་ཏོ། ། ང་འདི་སྙམ་ དུ་སེམས་ཏེ།
EN
“On what day?”
BO
གང་མེད་ན་རེག་པ་མི་འབྱུང་ཞིང་གང་འགགས་པས་རེག་པ་འགག་སྙམ་དུ་ང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན། འདི་ལྟར་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་མེད་ན་རེག་པ་མི་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འགགས་པས་རེག་པ་འགག་གོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མངོན་པར་ རྟོགས་པར་གྱུར་ཏོ། ། ང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་མེད་ན་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་མི་འབྱུང་ཞིང་གང་འགགས་པས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འགག་སྙམ་དུ་ང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན། འདི་ལྟར་མིང་དང་གཟུགས་མེད་ན་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་མི་འབྱུང་ཞིང་མིང་དང་གཟུགས་འགགས་ པས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འགག་གོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མངོན་པར་རྟོགས་པར་གྱུར་ཏོ། ། ང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་མེད་ན་མིང་དང་གཟུགས་མི་འབྱུང་ཞིང་གང་འགགས་པས་མིང་དང་གཟུགས་འགག་སྙམ་དུ་ང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་ པ་མེད་ན་མིང་དང་གཟུགས་མི་འབྱུང་ཞིང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགགས་པས་མིང་དང་གཟུགས་འགག་གོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མངོན་པར་རྟོགས་པར་གྱུར་ཏོ། ། ང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་མེད་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་འབྱུང་ཞིང་གང་འགགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ འགག་གོ་སྙམ་དུ་ང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན།
EN
“On such and such a day long ago.”
BO
འདི་ལྟར་འདུ་བྱེད་རྣམས་མེད་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་འབྱུང་ཞིང་འདུ་བྱེད་རྣམས་འགགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགག་གོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མངོན་པར་རྟོགས་པར་གྱུར་ཏོ། ། ང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་མེད་ན་འདུ་ བྱེད་རྣམས་མི་འབྱུང་ཞིང་གང་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་རྣམས་འགག་སྙམ་དུ་ང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན། འདི་ལྟར་མ་རིག་པ་མེད་ན་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་འབྱུང་ཞིང་མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་རྣམས་འགག་གོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མངོན་ པར་རྟོགས་པར་གྱུར་ཏོ། ། འདི་ལྟ་སྟེ་མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་རྣམས་འགག་འདུ་བྱེད་རྣམས་འགགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགག ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགགས་པས་མིང་དང་གཟུགས་འགག ། མིང་དང་གཟུགས་འགགས་པས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འགག ། སྐྱེ་ མཆེད་དྲུག་འགགས་པས་རེག་པ་འགག ། རེག་པ་འགགས་པས་ཚོར་བ་འགག ། ཚོར་བ་འགགས་པས་སྲེད་པ་འགག ། སྲེད་པ་འགགས་པས་ལེན་པ་འགག ། ལེན་པ་འགགས་པས་སྲིད་པ་འགག ། སྲིད་པ་འགགས་པས་སྐྱེ་བ་འགག ། སྐྱེ་བ་འགགས་པས་རྒ་ཤི་ དང་། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་རྣམས་འགག་སྟེ།
EN
Sañjayin recorded this conversation on a board and set it down.
BO
དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་འབའ་ཞིག་པ་འདི་འགག་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། ། ། ། འདུལ་བ་གཞི། བམ་པོ་བཅུ་པ། དགེ་ སློང་དག་ང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་ངས་སྔོན་གྱི་ལམ་དང་། སྔོན་གྱི་བགྲོད་པ་དང་། སྔོན་གྱི་ལམ་སྲོལ་སྔོན་གྱི་དྲང་སྲོང་རྣམས་གཤེགས་ཤིང་རྗེས་སུ་འདོང་བ་རྙེད་དོ་སྙམ་མོ། ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་མི་ཞིག་དགོན་པ་ནགས་མཆོག་ཏུ་འཁྱམ་ཞིང་འགྲོ་བ་ན་སྔོན་གྱི་ལམ་དང་། སྔོན་ གྱི་བགྲོད་པ་དང་། སྔོན་གྱི་ལམ་སྲོལ་སྔོན་གྱི་མི་རྣམས་དོང་ཞིང་རྗེས་སུ་འདོང་བ་ཞིག་རྙེད་ནས་དེ་དེའི་རྗེས་སུ་སོང་བ་དང་། སྔོན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། སྔོན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ཀུན་དགའ་ར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཚལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། རྫིང་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། བཟང་བ་ནགས་དང་ལྡན་པ། དགའ་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་མཐོང་ཞིང་མཐོང་ནས་ཀྱང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་རྒྱལ་པོའི་གན་དུ་སོང་སྟེ་བརྗོད་པར་བྱའོ་སྙམ་ནས། དེ་རྒྱལ་པོའི་གན་དུ་སོང་སྟེ་ལྷ་མཁྱེན་པར་མཛོད་ཅིག ། འདི་ན་བདག་དགོན་པ་ནགས་མཆོག་ཅིག་ཏུ་ འཁྱམ་ཞིང་མཆི་བ་ན་སྔོན་གྱི་ཤུལ་དང་། སྔོན་གྱི་བགྲོད་པ་དང་།
EN
“Preceptor,” Upatiṣya urged, “if the whole of what little renunciation we have is for ambrosia and the search for ambrosia, and if you, preceptor, have found some small measure of that ambrosia then please share it with us!”
BO
སྔོན་གྱི་ཤུལ་སྲོལ་སྔོན་གྱི་མི་རྣམས་མཆིས་ཤིང་རྗེས་སུ་མཆི་བ་ཞིག་རྙེད་ནས་བདག་དེའི་རྗེས་སུ་མཆིས་པ་དང་། སྔོན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། སྔོན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ཀུན་དགའ་ར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཚལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། རྫིང་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། བཟང་བ་ནགས་དང་ལྡན་པ། དགའ་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་མཐོང་སྟེ་ལྷས་དེ་གྲོང་ཁྱེར་བགྱིད་དུ་གསོལ་ལ། དེ་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་བགྱིད་དུ་སྩོལ་ཅིག་དང་། དུས་གཞན་ན་དེ་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་འབྱོར་པ། རྒྱས་པ། བདེ་བ། ལོ་ལེགས་པ། སྐྱེ་བོ་དང་མི་མང་པོས་བལྟམ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་དག་ངས་ཀྱང་སྔོན་གྱི་ལམ་དང་། སྔོན་གྱི་བགྲོད་པ་དང་། སྔོན་གྱི་ལམ་སྲོལ་སྔོན་གྱི་དྲང་སྲོང་རྣམས་གཤེགས་ཤིང་རྗེས་སུ་འདོང་བ་རྙེད་དོ། ། དགེ་སློང་དག་སྔོན་གྱི་ལམ་དང་། སྔོན་གྱི་བགྲོད་པ་དང་། སྔོན་གྱི་ལམ་སྲོལ་སྔོན་དྲང་སྲོང་རྣམས་གཤེགས་ཤིང་རྗེས་སུ་འདོང་བ་དེ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ཡང་ དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་།
EN
“Son, the whole of what little renunciation I have is for ambrosia and the search for ambrosia but neither have I discovered even a small measure of that ambrosia. Allow me to explain. On the fifteenth, a day of fast, I heard the gods, who were passing through the heavens above, say, ‘At the foot of the snow mountains, on the banks of the river Bhāgīrathī, not far from the sage Kapila’s hermitage, a youth from the Śākya clan has appeared. Brahmins skilled in interpreting omens and signs made this prophecy: ‘The youth installed in the palace will either become king of the world, with his reign extending over the four directions, or he will become a king of Dharma. He will be endowed with the Dharma or the seven precious emblems. The seven precious emblems he will possess are as follows: a precious wheel, a precious elephant, a precious horse, a precious jewel, a precious woman, a precious steward, and a precious general. He will have a full one thousand sons, heroic, brave, and of ideal build who will destroy enemy forces. Under him, the whole earth, from sea to sea, will be free from the threat of harm and violence, and will be a realm without punishment or armed expulsion, where rule is impartial and in harmony with the Dharma. But if he, with perfect faith, should cut his hair, shave his beard, don the saffron robes, and go forth from home into homelessness, then he shall become a tathāgata, an arhat, a perfectly awakened buddha, famed all over the world.’
BO
ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་སྔོན་གྱི་ལམ་དང་། སྔོན་གྱི་བགྲོད་པ་དང་། སྔོན་གྱི་ལམ་སྲོལ་སྔོན་གྱི་དྲང་སྲོང་རྣམས་ གཤེགས་ཤིང་རྗེས་སུ་འདོང་བ་ཡིན་ནོ། ། ངས་དེར་སོན་ཅིང་དེར་སོན་པ་ན་རྒ་ཤི་མཐོང་། རྒ་ཤི་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། རྒ་ཤི་འགོག་པ་དང་། རྒ་ཤི་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་མཐོང་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་། སྲིད་པ་དང་། ལེན་པ་དང་། སྲེད་པ་དང་། ཚོར་བ་དང་། རེག་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། མིང་དང་གཟུགས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་མཐོང་ཞིང་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་འགོག་པ་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་མཐོང་སྟེ། ངས་རང་གི་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་པར་ རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་དང་། དགེ་སློང་མ་རྣམས་དང་། དགེ་བསྙེན་རྣམས་དང་། དགེ་བསྙེན་མ་རྣམས་དང་། གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་དང་། དགེ་སྦྱོང་དང་། བྲམ་ཟེ་དང་སྤྱོད་པ་ཅན་དང་། ཀུན་དུ་རྒྱུ་སྣ་ཚོགས་དག་ལ་བརྗོད་དོ། ། དེ་ལ་དགེ་ སློང་གིས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ། ཆོས་དང་ལྡན་པ།
EN
“ ‘You two should go forth into his teachings. Having gone forth, you should not proclaim your caste, you should not proclaim your clan, you should not proclaim your being a young brahmin. Once you have overcome conceit and pride, you should live the holy life under his guidance and then you will receive a great ambrosia.”
BO
དགེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། ། དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་བསྙེན་དང་། དགེ་བསྙེན་མས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་། རིགས་པ་དང་ལྡན་པ། ཆོས་ དང་ལྡན་པ། དགེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་འདི་ནི་རྒྱ་ཆེ་བ། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པ། ཡང་དག་པར་གྱུར་པ། ལྷ་དང་མིའི་བར་དག་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཏོན་ཅིང་། དེ་ནས་མཇུག་ཏུ། འབྱུང་པོ་གང་དག་འདིར་ནི་ལྷགས་ གྱུར་ཅིང་། ། ས་འམ་འོན་ཏེ་བར་སྣང་འཁོད་པ་དག ། སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ལ་རྟག་ཏུ་བྱམས་བྱེད་ཅིང་། ། ཉིན་དང་མཚན་དུ་ཆོས་ཀྱང་སྤྱོད་གྱུར་ཅིག ། ཅེས་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་དང་། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་མ་ཐག་ཏུ་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ ཐོབ་སྟེ་རྫུ་འཕྲུལ་ཡང་མངོན་པར་བསྒྲུབས་སོ། ། དེ་ནས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཙུན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་ལེགས་པར་གསུངས་སོ། ། ལེགས་པར་གསུངས་སོ་ཞེས་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་སྒྲ་ཕྱུང་ངོ་། ། དེ་ནས་ལྷ་མོ་དེས་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་དེ་བརྟུལ་བ་དང་། གཅིག་གིས་ གཅིག་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་དག་གིས་གཅིག་གིས་གཅིག་མཐོང་ནས་སྨྲས་པ། ཀྱེ་ཁྱོད་ཀྱང་འོངས་སམ།
EN
Then he said,
BO
ཁྱོད་འོངས་སམ། ཁོ་བོ་འོངས་སོ། ། ལེགས་སོ། ། དེ་དག་གིས་འབྱོར་པ་རྙེད་ཅིང་རྙེད་ནས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་དགེ་འདུན་འཚོས་བདག་ཅག་ལེགས་པར་ གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་གནང་ན་བདག་ཅག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པར་བགྱིའོ། ། དེས་འཛུམ་པ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཁྱེད་སྤོབས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞུམ་པ་མེད་པ་ དགེ་བ་དང་ལྡན་པ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ཕན་ཡོན་ལྔ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་བའི་མཁས་པས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ལ་མོས་པ་ཁོ་ནར་རིགས་ཏེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། བདག་གིས་རང་གི་དོན་མ་འདྲེས་པ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་ རྗེས་སུ་མཐོང་བའི་མཁས་པས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ལ་མོས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནར་རིགས་པ་དང་། བདག་གང་དག་གི་བྲན་དང་། མངག་གཞུག་པ་དང་། བསྒོ་བ་དང་། རང་དབང་མེད་དང་། དགའ་མགུར་འགྲོར་མེད་པ་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་མཆོད་པར་བྱ་བ་དང་། བསྟོད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་ རོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་བའི་མཁས་པས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ལ་མོས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནར་རིགས་པ་དང་། གྲུབ་པ་དང་།
EN
“All accumulation ends in depletion; The lofty in the end will fall; All meetings end in separation; All life ends in death.”
BO
བདེ་བ་བླ་ན་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་བའི་མཁས་པས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ལ་མོས་ པར་བྱ་བ་ཁོ་ནར་རིགས་པ་དང་། གྲུབ་པ་དང་། བདེ་བ་བླ་ན་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པ་ལས་ཉམས་ན་ཡང་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་བའི་མཁས་པས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ལ་མོས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནར་རིགས་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་ བ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་དམ་པ་ཡང་དག་པར་སོང་བ། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་དུ་མས་བསྔགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་བའི་མཁས་པས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ལ་མོས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནར་ རིགས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བྱུང་ཤིག ། དེའི་ཕྱིར་ཅི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་རབ་ཏུ་འབྱུང་ངམ། འོན་ཏེ་ཁོ་བོ་ལས། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་རོ། ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་འདུན་འཚོས་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཚུར་ཤེག ། བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་འདོང་ངོ་། ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་ཅི་བདག་ཅག་གི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་བཞུད་དམ།
EN
On saying that, he went the way of all temporal phenomena. After decorating the sides of his bier with blue, yellow, red, and white cloth, they carried his corpse to the charnel ground and cremated him. In time, their grief subsided.
BO
འོན་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་འདུན་འཚོས་ཐོས་ནས་ཉམ་ང་བར་གྱུར་ཏེ། དེས་བསམས་པ། བདག་གི་མཐུས་འདི་ དག་གི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་འདི་ལྟ་བུ་ཐོབ་ན། བདག་ནི་གཟིངས་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ལྟ་སྙམ་ནས། དེ་བཞིན་ཉམས་ཤིང་གྱུར་ཏེ་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཁྱེད་ཁོ་བོ་ལ་བྱ་བ་ཅུང་ཞིག་ཡོད་ཀྱིས། རེ་ཞིག་ཡུད་ཙམ་ཞིག་སྡོད་ཅིག་ཅེས་དེ་ཤིང་ལྗོན་པ་ ཞིག་གི་དྲུང་དུ་བརྟེན་ནས་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ་ལུས་དྲང་པོར་བསྲང་ནས་དྲན་པ་ཕྱོགས་པར་བཞག་སྟེ་འདུག་གོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མང་དུ་ཐོས་པ་ལ་ཕན་ཡོན་ལྔ་ཡོད་དེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་དང་། ཁམས་ལ་མཁས་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ལ་ མཁས་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་དང་། དེའི་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པས་དེས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པས་འཁོར་བའི་འཁོར་ལོ་ཆ་ལྔ་པ་གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བ་འདི་ཉིད་རིག་སྟེ། འདུ་བྱེད་ ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཉམས་པ་དང་། ལྟུང་བ་དང་། རྣམ་པར་འཐོར་བ་དང་། རྣམ་པར་འཇིག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཅིང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས།
EN
In time, a young brahmin named Suvarṇajaṭa from Suvarṇadvīpa arrived in Rājagṛha. When he entered their dwelling, Upatiṣya asked, “Young brahmin, where have you come from?”
BO
རིགས་ཀྱི་བུ་དག་གང་གི་ཕྱིར་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་དག་བྲེགས་ཏེ་གོས་ངུར་སྨྲིག་དག་བགོས་ནས་ཡང་དག་ པ་ཁོ་ནར་དད་པས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་མཐའ་བླ་ན་མེད་པ་དེ་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་རང་གི་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་བསྒྲུབས་ནས་བདག་གི་སྐྱེ་བ་ཟད་དོ། ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་དོ། ། བྱ་བ་བྱས་སོ། ། སྲིད་པ་འདི་ལས་གཞན་ མི་ཤེས་སོ་ཞེས་གོ་བར་བྱེད་ཅིང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཁམས་གསུམ་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། བོང་བ་དང་གསེར་དུ་མཉམ་པ། ནམ་མཁའ་དང་ལག་མཐིལ་དུ་མཚུངས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ། ཙན་དན་དང་སྟེའུར་མཉམ་པ། རིག་པས་སྒོ་ངའི་སྦུབས་དྲལ་བར་ གྱུར་ཅིང་། རིག་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པ། སྲིད་པ་དང་། འདོད་པའི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ། དབང་པོ་དང་ཉེ་དབང་དང་བཅས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པར་བྱ་བ་དང་། རྗེད་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་དུ་ སྨྲ་བར་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ། དེས་དེ་དག་ལ་སྨྲས་པ། ཤེས་ལྡན་དག་ཁོ་བོའི་ཆོས་གོས་ཀྱི་གྲྭ་ནས་ཟུང་ཤིག་དང་། ཁོ་བོའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་འདོང་བར་བྱའོ། །
EN
“From Suvarṇadvīpa,” he replied.
BO
དེ་དག་དེའི་ཆོས་གོས་ཀྱི་གྲྭ་ལ་འཇུས་པ་དང་། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་འདབ་མ་བརྐྱང་ པ་ལྟར་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་སོང་ངོ་། ། ཇི་ཙམ་ན་ཚོང་པ་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་རྫས་མཁོས་སུ་འབེབས་པར་བྱེད་པ་ན། དེ་དག་གིས་དེ་མཐོང་ནས་དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་ཁྱོད་བྱོན་ཏམ། བྱོན་པ་ལེགས་སོ། ། ཁོ་བོ་འོངས་སོ། ། གང་དུ་བཞུད། དེས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ལྔ་བརྒྱ་པོ་འདི་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་འདོད་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་འགྲོའོ། ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་བདག་ཅག་ཀྱང་རབ་ཏུ་འབྱུང་གིས་བོབས་ལ་བདག་ཅག་རྫས་མཁོས་སུ་འབེབས་ཀྱི་བར་དུ་རེ་ཞིག་གཞེས་སུ་གསོལ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་བབས་པ་དང་། དེ་དག་གིས་རྫས་མཁོས་སུ་ཕབ་བོ། ། དེ་ནས་དེས་རིགས་ཀྱི་བུ་སྟོང་པོ་དེ་དག་ ཁྲིད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་ངོ་། ། དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་སློང་གི་འཁོར་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མའི་གུང་ལ་བཞུགས་ཏེ་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །
EN
“Young brahmin, did you see anything at all amazing or remarkable in Suvarṇadvīpa?”
BO
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་སྐྱེས་དང་ཆས་ཏེ་ཐག་རིང་པོ་ཁོ་ན་ནས་འོང་བ་གཟིགས་སོ། ། གཟིགས་ནས་ཀྱང་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་དགེ་སློང་དགེ་འདུན་འཚོ་ཐག་རིང་པོ་ནས་འོང་བ་མཐོང་ངམ། བཙུན་པ་མཐོང་ངོ་། ། དགེ་སློང་དག་དགེ་སློང་དགེ་འདུན་འཚོ་འདི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐྱེས་དང་བཅས་ཤིང་འོང་སྟེ། དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་སྐྱེས་ནི་འདི་ལྟར་གདུལ་བ་ལས་གཞན་པ་ལྟ་བུ་མེད་དོ། ། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་འདུན་འཚོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་གཉིས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ། ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ འདུག་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་འདུན་འཚོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། བཙུན་པ་རིགས་ཀྱི་བུ་སྟོང་པོ་འདི་དག་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་འཚལ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐུགས་བརྩེ་བའི་སླད་དུ་འདི་དག་རབ་ཏུ་དབྱུང་དུ་གསོལ། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་མཛད་དུ་གསོལ།
EN
“I didn’t see anything truly amazing or remarkable,” he replied, “but I did see something somewhat amazing and remarkable so listen as you please. The wife of King Suvarṇapati of Suvarṇadvīpa leapt onto his funeral pyre when her husband’s time had come.”
BO
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་དག་ལ་དགེ་སློང་ཚུར་ཤོག་ཅེས་བྱ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱུང་ཞིང་དགེ་སློང་དག་ཚུར་ཤོག་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་ཅིག་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། དེ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ བཀའི་མཇུག་ཁོ་ནར་སྐྲ་བྱི་བ་དང་སྣམ་སྦྱར་གྱོན་པར་གྱུར་ཏེ། སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་ཞག་བདུན་སྐྱེས་པ་ཙམ་དང་། ལག་པ་ན་ལྷུང་བཟེད་དང་བྱ་མ་བུམ་ཐོགས་པ་དང་། དགེ་སློང་བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་ལོ་བརྒྱ་ལོན་པའི་སྤྱོད་ལམ་ལྟ་བུར་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། ། ཡང་སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་ གཤེགས་པས་ཚུར་ཤོག་བཀའ་སྩལ་པས། ། སྐྲ་བྱི་སྣམ་སྦྱར་གྱོན་པའི་ལུས་ལྡན་ཞིང་། ། མོད་ལ་དབང་པོ་རབ་ཞིར་གནས་གྱུར་ཏེ། ། སངས་རྒྱས་དགོངས་པས་ལུས་གཟུགས་བཀབ་པར་གྱུར། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་དག་ལ་གདམས་ངག་སྩལ་ནས། དེ་དག་ གིས་བརྩོན་པ་དང་། འབད་པ་དང་། བརྩལ་བས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཁམས་གསུམ་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། བོང་བ་དང་གསེར་དུ་མཉམ་པ། ནམ་མཁའ་དང་ལག་མཐིལ་དུ་མཚུངས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ། ཙན་དན་དང་སྟེའུར་མཉམ་པ། རིག་པས་སྒོ་ངའི་སྦུབས་དྲལ་བར་གྱུར་ཅིང་རིག་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་།
EN
“When was this?”
BO
སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པ། སྲིད་པ་དང་། འདོད་པའི་རྙེད་པ་དང་། བཀུར་སྟི་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ། དབང་པོ་དང་། ཉེ་དབང་དང་བཅས་པའི་ལྷ་རྣམས་ ཀྱིས་མཆོད་པར་བྱ་བ་དང་། རྗེད་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་དུ་སྨྲ་བར་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་འདུན་འཚོས་ཞུས་པ། བཙུན་པ་འདི་ན་བདག་གིས་སེམས་ཅན་རྩིག་པ་འདྲ་བ་དག་དང་། ཀ་བ་འདྲ་བ་དག་དང་། ཤིང་ལྗོན་པ་འདྲ་བ་ དག་དང་། ལོ་མ་འདྲ་བ་དག་དང་། མེ་ཏོག་འདྲ་བ་དག་དང་། འབྲས་བུ་འདྲ་བ་དག་དང་། ཐག་པ་འདྲ་བ་དག་དང་། ཕྱགས་མ་འདྲ་བ་དག་དང་། ཕོར་པ་འདྲ་བ་དག་དང་། གཏུན་འདྲ་བ་དག་དང་། ཕྲུ་བ་འདྲ་བ་དག་དང་། རྐེད་པ་ཆད་པ་ཆུ་རྒྱུས་ཀྱིས་བཟུང་བ་མཐོང་ན། བཙུན་པ་དེ་དག་གིས་ལས་ཅི་ཞིག་བགྱིས་ན། ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་དེ་འདྲ་བ་དག་ཏུ་གྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་འདུན་འཚོ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ལས་ཚོགས་རྙེད་པ། རྐྱེན་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ། འོད་པ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་གནས་ པ། གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དག་བྱས་ཤིང་བསྩགས་པས་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ལས་བྱས་ཤིང་བསགས་པ་དག་གཞན་སུ་ཞིག་གིས་སོ་སོར་མྱོང་བར་འགྱུར།
EN
“At such and such a time, a long time ago.”
BO
དགེ་འདུན་འཚོ་ལས་བྱས་ཤིང་བསགས་པ་དག་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སའི་ཁམས་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་མི་འགྱུར། ཆུའི་ཁམས་ལ་མི་འགྱུར། མེའི་ཁམས་ལ་མི་འགྱུར། རླུང་གི་ཁམས་ལ་མི་འགྱུར། འདི་ལྟར་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་བྱས་ཤིང་བསགས་པ་དག་ནི་ཟིན་པའི་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དག་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ལས་རྣམས་བསྐལ་པ་ བརྒྱར་ཡང་ནི། ། ཆུད་མི་ཟ་བའང་ཚོགས་དང་དུས། ། རྙེད་ན་ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་ནི། ། འབྲས་བུ་དག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཉིད། ། དགེ་འདུན་འཚོ་སྔོན་བྱུང་པ་འདས་པའི་དུས་ན་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདི་ཉིད་ལ་སྐྱེ་དགུའི་ཚེ་ལོ་ཉི་ཁྲི་ཐུབ་པ་ན་སྟོན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་ པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ། བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འོད་སྲུང་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ སྟེ། དེ་བཱ་རཱ་ཎ་སཱི་ན་དྲང་སྲོང་སྨྲ་བ་{རི་དགས་,རི་དྭགས་}ཀྱི་ནགས་ན་ཉེ་བར་རྟེན་ཅིང་བཞུགས་པ་ན་དེ་དག་དེའི་ཉན་ཐོས་སུ་གྱུར་ཏོ། །
EN
“In what month?”
BO
དགེ་འདུན་འཚོ་ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྩིག་པ་འདྲ་བ་གང་དག་མཐོང་བ་དེ་དག་ནི་དགེ་སློང་དག་ཏུ་གྱུར་པ་ན། དེ་དག་གིས་དགེ་འདུན་གྱི་རྩིག་པ་མཆིལ་མས་མ་རུང་བར་ བྱས་པས་ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་རྩིག་པ་འདྲ་བ་དག་ཏུ་གྱུར་ཏོ། ། ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཀ་བ་འདྲ་བ་གང་དག་མཐོང་བ་དེ་དག་ཀྱང་དགེ་སློང་དག་ཏུ་གྱུར་པ་ན། དེ་དག་གིས་དགེ་འདུན་གྱི་ཀ་བ་སྣབས་ཀྱིས་མ་རུང་བར་བྱས་པས་ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ ཀ་བ་འདྲ་བ་དག་ཏུ་གྱུར་ཏོ། ། ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཤིང་ལྗོན་པ་འདྲ་བ་དག་དང་། ལོ་མ་འདྲ་བ་དག་དང་། མེ་ཏོག་འདྲ་བ་དག་དང་། འབྲས་བུ་འདྲ་བ་གང་དག་མཐོང་བ་དེ་དག་ཀྱང་དགེ་སློང་དག་ཏུ་གྱུར་པ་ན། དེ་དག་གིས་དགེ་འདུན་གྱི་ཤིང་ལྗོན་པ་དང་། ལོ་མ་དང་། མེ་ ཏོག་དང་། འབྲས་བུ་དག་གང་ཟག་གི་ལོངས་སྤྱོད་དུ་སྤྱད་པས་ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ཤིང་ལྗོན་པ་འདྲ་བ་དག་དང་། ལོ་མ་འདྲ་བ་དག་དང་། མེ་ཏོག་འདྲ་བ་དག་དང་། འབྲས་བུ་འདྲ་བ་དག་ཏུ་གྱུར་ཏོ། ། ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐག་པ་འདྲ་བ་དག་དང་། ཕྱགས་མ་འདྲ་ བ་དག་མཐོང་བ་དེ་དག་ཀྱང་དགེ་སློང་དག་ཏུ་གྱུར་པ་ན།
EN
“In such and such a month long ago.”
BO
དེ་དག་གིས་དགེ་འདུན་གྱི་ཐག་པ་དང་ཕྱགས་མ་གང་ཟག་གིས་ལོངས་སྤྱོད་དུ་སྤྱད་པས་ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ཐག་པ་འདྲ་བ་དག་དང་། ཕྱགས་མ་འདྲ་བ་དག་ཏུ་གྱུར་ཏོ། ། ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཕོར་པ་འདྲ་བ་དག་ གང་དག་མཐོང་བ་དེ་དག་ནི་དགེ་ཚུལ་སྐོམ་གྱི་གཙང་སྦྱོར་དུ་གྱུར་པ་ན་དེ་དག་ཕོར་པ་འཁྲུ་བར་བྱེད་པའི་ཚེ། དགེ་སློང་གློ་བུར་དུ་འོངས་པ་དག་ལྷགས་ནས་དེ་དག་གིས་དགེ་ཚུལ་དེ་དག་ལ་དྲིས་པ། དགེ་ཚུལ་དག་ཅི་དགེ་འདུན་ལ་སྐོམ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རམ། དགེ་ཚུལ་དེ་དག་སེར་ སྣས་དཀྲིས་ཏེ་སྨྲས་པ། ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཕོར་པ་བཀྲུས་པ་མ་མཐོང་ངམ། སྐོམ་འཐུངས་ཟིན་ཏོ། ། དེ་དག་གིས་བསམས་པ། དུས་ཡོལ་བ་ལྟ་སྙམ་ནས། རེ་བ་མེད་པར་གྱུར་ཏེ་བཞིན་གྱུར་ཅིང་ཉམས་ཏེ་དོང་བས་ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ཕོར་པ་འདྲ་བ་དག་ཏུ་གྱུར་ཏོ། ། ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གཏུན་འདྲ་བ་གང་དག་མཐོང་བ་དེ་དག་ཀྱང་དགེ་སློང་དག་ཏུ་གྱུར་པ་ན། དེ་དག་ལ་ལྷུང་བཟེད་ཀྱི་ལས་དག་བྱུང་ནས་དེ་ན་དགེ་ཚུལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཅིག་དམ་ཞག་པར་བསྐོས་པ་དེ་ལ་དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། དགེ་ཚུལ་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་གཏུན་དུ་འབྲུ་མར་གྱི་ཚིགས་མ་ ཉུང་བ་ཞིག་རྡུངས་ཏེ་བྱིན་ཅིག ། དེས་སྨྲས་པ།
EN
“On what day?”
BO
གནས་བརྟན་དག་བདག་བྲེལ་གྱིས་རེ་ཞིག་ཡུད་ཙམ་ཞིག་གཞེས་ཤིག་དང་། སླད་ཀྱིས་གསོལ་ལོ། ། དེ་དག་མི་བཟོད་པ་སྐྱེས་ནས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དྲག་པོས་སྨྲས་པ། དགེ་ཚུལ་གལ་ཏེ་ཁོ་བོ་ཅག་གཏུན་ལ་རེག་ཏུ་རུང་ན་ཁོ་ བོ་ཅག་གིས་ཁྱོད་ཉིད་གཏུན་དུ་བཅུག་སྟེ། བརྡུང་བར་ཡང་བྱ་ན། འབྲུ་མར་ཚིགས་མ་ཉུང་ཞིག་ལྟ་ཅི་སྨོས། དགེ་ཚུལ་དེས་བསམས་པ། འདི་དག་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དྲག་པོས་དཀྲིས་པས་གལ་ཏེ་བདག་གིས་འདི་དག་ལ་ལན་བཏབ་ན་ལྷག་པར་ཡང་རབ་ཏུ་འཁྲུགས་ པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས། དེས་ཅང་མི་སྨྲ་བར་བསྡད་ནས་གང་གི་ཚེ་དེ་དག་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་བྲལ་བ་དེའི་ཚེ་ན་གན་དུ་སོང་སྟེ་སྨྲས་པ། གནས་བརྟན་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་བདག་སུ་ལགས་པ་མཁྱེན་ཏམ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། ཤེས་ཏེ། ཁྱོད་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་ སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་གི་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་དགེ་ཚུལ་ཡིན་ནོ། ། ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་དགེ་སློང་ཡིན་ནོ། ། གནས་བརྟན་དག་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ལགས་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་ལྟར་བདག་གིས་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་བགྱི་བ་གང་ལགས་པ་དེ་བགྱིས་སོ། ། ཅི་ཞིག་བྱས། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ ཅད་སྤངས་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་མངོན་དུ་བགྱིས་སོ། །
EN
“On such and such a day long ago.”
BO
ཁྱེད་ནི་འཆིང་བ་མཐའ་དག་གིས་བཅིངས་པ་ལགས་ལ། བདག་ནི་འཆིང་བ་མཐའ་དག་ལས་ངེས་པར་གྲོལ་བ་ལགས་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་ངག་གི་ལས་རྩུབ་པོ་བརྗོད་ཀྱིས་སྡིག་པ་སྡིག་པ་ལས་ཤོགས་ཤིག་དང་། དེ་ ལྟར་ན་ལས་བསྲབས་པ་ཉིད་དང་། ཡོངས་སུ་ཟད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་དག་གིས་སྡིག་པ་སྡིག་པ་ལས་བཤགས་ཀྱང་ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་གཏུན་འདྲ་བ་དག་ཏུ་གྱུར་ཏོ། ། ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཕྲུ་བ་འདྲ་བ་གང་དག་མཐོང་བ་དེ་དག་ནི་དགེ་འདུན་ རྣམས་ལ་རིམ་གྲོར་བྱེད་པའི་ལྷ་འབངས་སུ་གྱུར་ཏེ། དེ་དག་སྨན་སྐོལ་བར་བྱེད་པ་ན། དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་མི་སྙན་པར་སྨྲས་པ་དང་། དེ་དག་སེམས་རབ་ཏུ་ཁྲོས་པས་ཕྲུ་བ་དེ་དག་བཅག་པས། ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ཕྲུ་བ་འདྲ་བ་དག་ཏུ་གྱུར་ཏོ། ། ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ ཅན་རྐེད་པ་ཆད་པ་ཆུ་རྒྱུས་ཀྱིས་བཟུང་བ་གང་དག་མཐོང་བ་དེ་དག་ཀྱང་དགེ་སློང་རྙེད་པ་སྟོབས་པ་དག་ཏུ་གྱུར་པ་ན། དེ་དག་སེར་སྣས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པས་རྙེད་པ་བསྒྱུར་ཏེ། དབྱར་གྱི་རྙེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དགུན་གྱིར་བསྒྱུར།
EN
When Upatiṣya looked at the conversation recorded on the board, he saw that everything was exactly as Sañjayin had said, at which point he said to Kolita, “Our preceptor Sañjayin concealed his learning from us. If he had found such rare ambrosia, he did not share it with us. For if he himself saw forms in other lands with the divine eye and heard pleasant sounds with the divine ear, then his claim to have found no ambrosia is not true.”
BO
དགུན་གྱི་རྙེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དབྱར་གྱིར་ བསྒྱུར་བས་ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་རྐེད་པ་ཆད་པ་ཆུ་རྒྱུས་ཀྱིས་བཟུང་བ་དག་ཏུ་གྱུར་ཏོ། ། དགེ་སློང་རྣམས་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་ནས་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུས་པ། བཙུན་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་འདུན་འཚོས་ལས་ཅི་ཞིག་བགྱིས་ན། ལས་དེའི་ རྣམ་པར་སྨིན་པས་ཕྱུག་པ་ནོར་མང་བ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བའི་ཁྱིམ་དུ་སྐྱེས་ཤིང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་མངོན་དུ་བགྱིས་པ་དང་། གདུལ་བའི་དོན་ཆེན་པོ་བགྱིས་པར་གྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་དགེ་འདུན་འཚོ་ཉིད་ཀྱིས་ལས་ཚོགས་རྙེད་པ། རྐྱེན་ཡོངས་ སུ་བསྒྱུར་བ། འོད་པ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་གནས་པ། གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དག་བྱས་ཤིང་བསགས་པས། དགེ་སློང་དགེ་འདུན་འཚོ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ལས་བྱས་ཤིང་བསགས་པ་དག་གཞན་སུ་ཞིག་གིས་སོ་སོར་མྱོང་བར་འགྱུར། དགེ་སློང་དག་ལས་བྱས་ཤིང་ བསགས་པ་དག་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སའི་ཁམས་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་མི་འགྱུར། ཆུའི་ཁམས་ལ་མི་འགྱུར། མེའི་ཁམས་ལ་མི་འགྱུར། རླུང་གི་ཁམས་ལ་མི་འགྱུར། འདི་ལྟར་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་བྱས་ཤིང་བསགས་པ་དག་ནི་ཟིན་པའི་ཕུང་པོ་དང་།
EN
Kolita thought, “Upatiṣya is intelligent. Were he to find such ambrosia he may not tell me and a situation such as this might happen again.”
BO
ཁམས་དང་། སྐྱེ་ མཆེད་དག་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ལས་རྣམས་བསྐལ་པ་བརྒྱར་ཡང་ནི། ། ཆུད་མི་ཟ་བའང་ཚོགས་དང་དུས། ། རྙེད་ན་ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་ནི། ། འབྲས་བུ་དག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཉིད། ། དགེ་སློང་དག་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན། བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདི་ཉིད་ལ་སྐྱེ་ དགུའི་ཚེ་ལོ་ཉི་ཁྲི་ཐུབ་པ་ན་སྟོན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་ བཅོམ་ལྡན་འདས་འོད་སྲུང་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ། དེ་བཱ་རཱ་ཎ་སཱི་ན་དྲང་སྲོང་སྨྲ་བ་{རི་དགས་,རི་དྭགས་}ཀྱི་ནགས་ན་ཉེ་བར་རྟེན་ཅིང་བཞུགས་སོ། ། དེའི་བསྟན་པ་ལ་འདི་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཞལ་ཏ་བྱེད་པར་གྱུར་ཅིང་དེ་ལ་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ལྔ་བརྒྱ་ཡོད་པར་གྱུར་ཏོ། ། རི་བྲགས་ན་ གནས་པའི་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་དེ་ཡང་ཕལ་ཆེར་དེ་ལ་མངོན་པར་དད་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ནས་དེས་ཚེ་ཇི་སྲིད་པར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པ་ན་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་འགའ་ཡང་མ་ཐོབ་བོ། །
EN
Then he said, “Upatiṣya, join me in a pledge. Whoever finds such ambrosia first, he shall share it with the other.”
BO
དེ་དུས་གཞན་ཞིག་ན་ན་བར་གྱུར་ནས་དེ་ལ་རྩ་བ་དང་། སྡོང་བུ་དང་། ལོ་མ་དང་། མེ་ཏོག་ དང་། འབྲས་བུའི་སྨན་དག་གིས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཀྱང་ནད་དེ་ཉེ་བར་ཞི་བར་མ་གྱུར་ཅིང་ཉམ་དམས་ནས་དེ་འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་སྨོན་ལམ་འདི་སྐད་ཅེས། བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡོན་གནས་བླ་ན་མེད་པ་འོད་སྲུང་ ལ་ཚེ་ཇི་སྲིད་པར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པ་ན་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་འགའ་ཡང་མ་ཐོབ་སྟེ། བདག་གིས་ཚེ་ཇི་སྲིད་པར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་གིས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་བླ་མ་ ལ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཁྱོད་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་སྐྱེ་དགུའི་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་ཐུབ་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་ མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ།
EN
They made the pledge and set out into the realm.
BO
སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་པ་དེའི་བསྟན་པ་ལ་བདག་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་གདབ་པར་བརྩམས་ སོ། ། དེ་ནས་དེའི་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དག་ལྷགས་ཏེ་དྲིས་པ། མཁན་པོས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཅུང་ཟད་བརྙེས་པ་མཆིས་སམ། དེས་སྨྲས་པ་མེད་དོ། ། དེ་དག་གིས་དྲིས་པ། སྨོན་ལམ་ཇི་སྐད་བཏབ། དེས་སྨྲས་པ། འདི་དང་འདི་སྐད་ཅེས་སོ། ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། བདག་ཅག་ཀྱང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཁན་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་པར་གྱུར་ཅིག ། དེ་ནས་རི་བྲགས་ན་གནས་པའི་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ དེས་འཕགས་པ་དེ་ནའོ་ཞེས་ཐོས་ནས་དེ་དག་ཀྱང་དེའི་གན་དུ་སོང་སྟེ་དྲིས་པ། འཕགས་པས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཅུང་ཟད་བརྙེས་པ་མཆིས་སམ། དེས་སྨྲས་པ་མེད་དོ། ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། སྨོན་ལམ་ཇི་སྐད་བཏབ། དེས་སྨྲས་པ། འདི་དང་འདི་སྐད་ཅེས་སོ། ། དེ་དག་ གིས་སྨྲས་པ།

English translation published by 84000: Translating the Words of the Buddha (https://84000.co), CC BY-NC-ND 3.0. Translated by Robert Miller.

Source