The Play in Full

འཕགས་པ་རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ།

The Play in Full

འཕགས་པ་རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ།

Chapter 10 · The Demonstration at the Writing School

EN
Monks, when the young child had grown a little older, he was taken to school. He went there amid hundreds of thousands of auspicious signs, and he was surrounded and attended by tens of thousands of boys, along with ten thousand carts filled with hard food, soft food, and condiments, and ten thousand carts filled with gold coins and gems. These were distributed in the streets and road junctions, and the entrances to the markets of the city of Kapilavastu. At the same time a symphony of eight hundred thousand cymbals was sounded, and a heavy rain of flowers fell.
BO
ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་འཁྲུགས་པ་མངོན་དུ་བྱས་པ་དེ་ཚུན་ཆད་དགེ་སློང་དག་ངས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་ཁས་འཆེས་ཏེ། ངའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཡང་སྐྱེས་སོ། ། ངའི་སྐྱེ་བ་ ཟད་དོ། ། ཚངས་པར་སྤྱད་པ་བསྙེན་ཏོ། ། བྱ་བ་བྱས་སོ། ། འདི་ལ་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་སོ། ། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ཚངས་དབྱངས་མིའམ་ཅི་ཡི་སྐད་ཀྱིས་གསུང་། ། ཡན་ལག་ཁྲག་ཁྲིག་སྟོང་འཕགས་བསྐལ་པ་བྱེ་མང་དུ། ། རྟག་ཏུ་བདེན་པ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པས་རང་བྱུང་བ། ། ཤཱཀྱ་ ཐུབ་པས་ཀཽཎྜི་ནྱ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ། མིག་དང་རྣ་བ་སྣ་ནི་མི་རྟག་མི་བརྟན་ཏེ། ། ལྕེ་དང་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་བདག་མེད་སྟོང་། ། བེམས་པོ་རང་བཞིན་རྩྭ་དང་རྩིག་པ་ལྟར་མི་གཡོ། ། འདི་ལ་བདག་མེད་མིང་དང་སྲོག་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན། ། ཆོས་འདི་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་སྟེ། ། མཐའ་དང་མཐའ་མེད་ལྟ་དང་བྲལ་ཞིང་ནམ་མཁའ་འདྲ། ། བྱེད་པ་པོ་མེད་དེ་བཞིན་ཚོར་བ་པོ་ཡང་མེད། ། དགེ་དང་མི་དགེ་བྱས་པའི་ལས་ནི་ཆུད་མི་ཟ། ། ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་། །
EN
Hundreds of thousands of girls, adorned with all kinds of jewelry, perched themselves on the balconies, turrets, arches, windows, upper stories, and roofs of the homes. Gazing at the Bodhisattva, they tossed flowers. There were also eight thousand goddesses, who were adorned with loose hanging jewelry and carried bhadraṃkara gems. They went ahead of the Bodhisattva, cleansing his way. Gods, nāgas, yakṣas, gandharvas, demigods, garuḍas, kinnaras, and mahoragas revealed the upper halves of their bodies, and festooned wreaths of flowers and woven silk from the sky. All the Śākya factions, with King Śuddhodana leading the way, went ahead of the Bodhisattva. With such an array as this, the Bodhisattva was taken to school.
BO
སྲེད་པ་ཆུ་ཡིས་རྣམ་པར་འཕེལ་ནས་འབྱུང་བར་འགྱུར། ། ལམ་གྱིས་ཆོས་རྣམས་ མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་མཐོང་ནས། ། ཤིན་ཏུ་ཟད་ཅིང་བྱང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ནི་འགགས། ། ཀུན་རྟོག་རྟོག་པས་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པས། ། མ་རིག་བྱུང་སྟེ་འདི་ལ་འབྱུང་བྱེད་གང་ཡང་མེད། ། འདུ་བྱེད་རྒྱུ་ཡང་འབྱིན་ཏེ་འཕོ་བ་ཡོད་མ་ཡིན། ། འཕོ་བར་འགྱུར་ལ་བརྟེན་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ འབྱུང་། ། རྣམ་པར་ཤེས་ལས་དེ་ལྟར་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱང་འབྱུང་། ། མིང་དང་གཟུགས་ལས་དབང་པོ་དྲུག་ནི་ཡང་དག་འབྱུང་། ། དབང་པོ་དེ་དག་འདུས་པ་ལ་ནི་རེག་ཅེས་བརྗོད། ། རེག་པ་ལས་ནི་ཚོར་བ་རྣམ་གསུམ་འབྱུང་བར་འགྱུར། ། {ཆུང་ཟད་,ཅུང་ཟད་}ཚོར་བ་གང་ཡིན་དེ་ཀུན་སྲེད་པར་བཤད། ། སྲེད་པས་ལས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་། ། ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་ནི་སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་། ། སྲིད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དེ་ཡི་སྐྱེ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར། ། སྐྱེ་བའི་གཞི་ལས་རྒ་དང་ན་དང་སྡུག་བསྔལ་འགྱུར། ། སྲིད་པའི་དྲ་བ་འདི་ནི་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པ་མང་། ། དེ་ལྟར་འགྲོ་བ་འདི་རྣམས་ཐམས་ ཅད་རྐྱེན་བྱུང་ཉིད། ། བདག་གམ་གང་ཟག་འཕོ་བ་པོ་ནི་གང་ཡང་མེད། །
EN
As soon as the Bodhisattva arrived in school, the schoolmaster, who was called Viśvāmitra, was unable to withstand the Bodhisattva’s splendor and radiance, and prostrated to him face-down on the ground. A god from the Heaven of Joy called Śubhāṅga saw the schoolmaster collapsed on the ground and, grabbing him with his right hand, raised him up. Suspended in the sky, Śubhāṅga then spoke the following verses to King Śuddhodana and the crowd:
BO
གང་ན་རྟོག་དང་རྣམ་རྟོག་མེད་དེ་ཚུལ་བཞིན་བརྗོད། ། ཚུལ་བཞིན་གང་ན་ཡོད་དེར་མ་རིག་གང་ཡང་མེད། ། གང་ན་མ་རིག་པ་ནི་འགགས་པར་གྱུར་དེ་ན། ། སྲིད་པའི་ཡན་ལག་ཀུན་ཟད་བྱུང་ཞིང་ཟད་ནས་འགགས། དེ་ལྟར་རྐྱེན་འདི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐུགས་སུ་ཆུད། ། དེས་ན་རང་བྱུང་བདག་ཉིད་བདག་ལ་ལུང་སྟོན་ཏོ། ། རྒྱུ་རྣམས་རྟོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཡིན་པ་མ་གཏོགས་པར། ། ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཡིན་མི་སྨྲ། ། འདི་ལ་ཕ་རོལ་མུ་སྟེགས་ཅན་རྟེན་གནས་མེད་དེ། ། ཆོས་སྦྱོར་འདི་འདྲ་འདི་ལ་རབ་ཏུ་རྩོད་པ་སྟོང་། ། ཡང་དག་མངོན་སངས་རྒྱས་ལས་སྤྱད་ཅིང་རབ་དག་པ། ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཆོས་འདི་ཤེས་པའི་སྐལ་བ་ཡོད། ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས། ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་བསྐོར་བ། ། ཀཽཎྜི་ནྱས་ནི་ཀུན་ཤེས་ཏེ། ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ནི་ མངོན་དུ་གྲུབ། ། སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ནི། ། དེ་དག་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡིན་ཏེ། ། ཚངས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གནས་ཀྱི་བར། ། གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་སྒྲ་སོང་བ། ། འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་སྐྱོབ་པ་ཡིས། ། རྡུལ་མེད་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར། ། གང་དག་འཇིག་རྟེན་རབ་དཀོན་པ། །
EN
“Whatever topics of knowledge are circulating in this world of humans— Numbers, scripts, mathematics, the permutations of the elements, And all the immeasurable mundane techniques of craftsmanship— This child already learned these things many tens of millions of eons ago.
BO
དཀོན་མཆོག་གསུམ་ནི་བྱུང་བར་གྱུར། ། ཀཽཎྜི་ནྱ་ལ་སོགས་པ་དག ། དགེ་སློང་དག་ནི་ལྔ་པོ་དང་། ། ལྷ་ནི་བྱེ་བ་དྲུག་ཅུ་རྣམས། ། ཆོས་ཀྱི་མིག་ནི་རྣམ་པར་སྦྱངས། ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ན། ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་འཁོད་པའི་ལྷ། ། གཞན་ཡང་བྱེ་བ་བརྒྱད་ཅུ་པོ། ། དེ་ དག་མིག་ནི་རྣམ་པར་སྦྱངས། ། བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་མི་ཡི་རྣམས། ། གང་དག་ལྷགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་། ། མིག་ནི་རྣམ་པར་སྦྱངས་གྱུར་ཏེ། ། ཐམས་ཅད་ངན་པར་འགྲོ་ལས་གྲོལ། ། སྐད་ཅིག་དེ་ལ་ཕྱོགས་བཅུ་མཐའ་ཡས་པར་ནི་སངས་རྒྱས་གསུང་སོང་སྟེ། ། སྟོབས་བཅུ་ཤཱཀྱའི་ཁྱུ་མཆོག་ འདི་ནི་དྲང་སྲོང་ལྷུང་བར་གཤེགས་ནས་སུ། ། བཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དམ་པ་གཞན་མིན་བསྐོར་ཏོ་ཞེས། ། གསུང་སྙན་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་དགེ་བ་བར་སྣང་ཀུན་ཏུ་གྲགས་པར་གྱུར། ། ཕྱོགས་བཅུ་དག་ན་སངས་རྒྱས་གང་དག་ཇི་སྙེད་ཐམས་ཅད་མི་གསུང་གྱུར། ། ཐུབ་པ་དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་རིམ་གྲོ་ པ་དག་ཀུན་གྱིས་རྒྱལ་བ་ལ། ། སྒྲ་གསན་ནས་ནི་ཅི་སླད་སྟོབས་བཅུས་ཆོས་ཀྱི་བཀའ་མཆིད་རྒྱུན་ཀྱང་བཀུམ། ། ཅི་ཡི་སླད་དུ་མི་གསུང་བཞུགས་པར་གྱུར་པ་མྱུར་དུ་ལེགས་པར་གསུངས། །
EN
“Nonetheless he acts solely in harmony with people. The Well-Instructed One thus came to school for the sake of instruction, In order to mature many children for the Highest Vehicle And to bring a myriad other beings to immortality.
BO
སྔོན་གྱི་སྲིད་པ་བརྒྱར་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སྟོབས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབས་ནས་སུ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་མང་རྣམས་ཀྱང་ཕྱིར་ནི་བསྙིལ་བ་མཛད། ། དེས་ན་ཕན་པ་མཛད་པས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་བྱང་ཆུབ་ཤིས་པ་བརྙེས། ། འཁོར་ལོ་གསུམ་དུ་བསྐོར་བ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བས་དེས་ནི་མི་གསུང་གྱུར། ། ཐུབ་པ་དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་གསུང་འདི་ཐོས་ནས་སེམས་ཅན་བྱེ་བ་བརྒྱ། ། བྱམས་པའི་ སྟོབས་བསྐྱེད་ནས་ནི་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ཤིས་པར་ཡང་དག་ཞུགས། ། བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱང་ཐུབ་པ་དེ་ལས་བརྩོན་འགྲུས་མཐུས་འཕགས་རྗེས་བསླབས་ཏེ། ། འཇིག་རྟེན་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་མཆོག་གི་ཆོས་མིག་སྦྱིན་པར་མྱུར་གྱུར་ཅིག ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནས་འདུས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་དག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་བའི་ཕྱོགས་ཉན་པར་འཚལ་ བ་ལགས་ན། དེའི་སླད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་བསྐོར་བ།
EN
“He knows the way of the path of the transcendent four truths. He is adept in how things arise based on causes, And how the cessation and termination of conditioned existence leads to the calm state. When he knows all that, how could he not know the subject of scripts?
BO
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བཤད་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བྱམས་པ་ཆོས་ ཀྱི་འཁོར་ལོ་དེ་ནི་གཏིང་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཟབ་པའོ། ། འཁོར་ལོ་དེ་ནི་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མཐོང་བར་དཀའ་བའོ། ། འཁོར་ལོ་དེ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡིད་ལ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དཀའ་བའོ། ། འཁོར་ལོ་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ རྟོགས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་ཤེས་པར་དཀའ་བའོ། ། འཁོར་ལོ་དེ་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། རྙོག་པ་མེད་པའོ། ། འཁོར་ལོ་དེ་ནི་དཔེ་གཞག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཕྲ་བའོ། ། འཁོར་ལོ་དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་སྙིང་པོའོ། ། འཁོར་ལོ་དེ་ནི་སྔོན་གྱི་ མཐར་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་མི་ཕྱེད་པའོ། ། འཁོར་ལོ་དེ་ནི་སྤྲོས་པའི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྤྲོས་པ་མེད་པའོ། ། འཁོར་ལོ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་མི་འཁྲུགས་པའོ། ། འཁོར་ལོ་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བའོ། །
EN
“There is no master superior to him throughout the three worlds; Among all gods and humans, he alone is foremost. All of you do not know even the names of the scripts That he has learned before, many tens of millions of eons ago.
BO
བྱམས་པ་ ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བསྟན་པ་འཇིག་པའི་འཁོར་ལོའོ། ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགག་པ་མེད་པ་དང་། འབྱུང་བ་མེད་པའི་འཁོར་ལོའོ། ། ཀུན་གཞི་མེད་པའི་འཁོར་ལོའོ། ། རྟོག་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་རྟོགས་པའི་འཁོར་ལོའོ། ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་འཁོར་ལོའོ། ། མཚན་མ་མེད་པའི་འཁོར་ལོའོ། ། སྨོན་པ་མེད་པའི་འཁོར་ལོའོ། ། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པའི་འཁོར་ལོའོ། ། དབེན་པའི་འཁོར་ལོའོ། ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་འཁོར་ལོའོ། ། འགོག་པའི་ འཁོར་ལོའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་འཁོར་ལོའོ། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་འདྲེས་པ་མེད་པའི་འཁོར་ལོའོ། ། ཡང་དག་པའི་མཐའ་རྣམ་པར་མི་འཁྲུགས་པའི་འཁོར་ལོའོ། ། ཆགས་པ་མེད་ཅིང་སྒྲིབས་པ་མེད་པའི་འཁོར་ལོའོ། ། རྟེན་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་གཉིས་སུ་ལྟ་བ་ ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བའི་འཁོར་ལོའོ། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཐའ་དང་དབུས་མེད་པར་རྣམ་པར་མི་འཁྲུགས་པའི་འཁོར་ལོའོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་རྒྱུན་མི་གཅོད་པའི་འཁོར་ལོའོ། །
EN
“This pure being knows in a single instant The manifold, diverse thoughts of beings. When he knows such invisible and formless things, Why mention the visible forms of scripts?”
BO
འཇུག་པ་མེད་ཅིང་མངོན་པར་གྲུབ་པ་མེད་པའི་འཁོར་ལོའོ། ། ཤིན་ཏུ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་འཁོར་ལོའོ། ། བླང་བ་མེད་པ་དང་དོར་བ་མེད་པའི་འཁོར་ལོའོ། ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་འཁོར་ལོའོ། ། རང་བཞིན་གྱིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་འཁོར་ལོའོ། ། ཡུལ་གཅིག་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་པའི་འཁོར་ལོའོ། ། སེམས་ཅན་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ ཕྱད་པར་བྱིན་གྱིས་རློབ་ཅིང་ལྡོག་པ་མེད་པའི་འཁོར་ལོའོ། ། གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པ་དོན་དམ་པའི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པའི་འཁོར་ལོའོ། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཡང་དག་པར་འདུ་བའི་འཁོར་ལོའོ། ། འཁོར་ལོ་དེ་ནི་ཚད་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པས་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། ། འཁོར་ལོ་དེ་ནི་གྲངས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་གྲངས་མེད་པའོ། ། འཁོར་ལོ་དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་ལམ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། ། འཁོར་ལོ་དེ་ནི་གཞལ་བ་དང་བྲལ་བས་མཚུངས་པ་མེད་པའོ། ། འཁོར་ལོ་དེ་ནི་སྒྲ་སྐད་ཀྱི་ཚིག་གི་ལམ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ བརྗོད་དུ་མེད་པ་སྟེ། ཚད་མེད་པ། དཔེ་མེད་པ། དཔེ་དང་བྲལ་བ། ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་ཤིང་འདྲ་བ། ཆད་པ་མེད་པ། རྟག་པ་མེད་པ། རྟེན་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་མི་འགལ་བ། ཞི་བ། ཤིན་ཏུ་ཉེ་བར་ཞི་བ།
EN
When he had spoken these verses, the god honored the Bodhisattva with celestial flowers and immediately thereafter disappeared.
BO
དེ་ཁོ་ན། དེ་བཞིན་ཉིད། མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད། གཞན་མ་ཡིན་པ། གཞན་ དུ་མི་འགྱུར་བ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲར་བརྗོད་པ། བདུད་རྣམས་ཚར་གཅོད་པ། མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཕམ་པར་བྱེད་པ། འཁོར་བའི་ཡུལ་ལས་འདའ་བ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ། འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ། རང་སངས་རྒྱས་ རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་དབྱེར་མེད་པའོ། ། ། ། འཕགས་པ་རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། བམ་པོ་བཅོ་བརྒྱད་པ་སྟེ་ཐ་མ། བྱམས་པ་དེ་ བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་བསྐོར་ཏེ། དེ་བསྐོར་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ་ཞེས་བྱའོ། ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། ། རང་བྱུང་ཞེས་བྱའོ། ། ཆོས་ཀྱི་རྗེ་ཞེས་བྱའོ། ། འདྲེན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། རྣམ་པར་འདྲེན་པ་ཞེས་ བྱའོ། ། ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། དེད་དཔོན་ཞེས་བྱའོ། ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་སྒྱུར་བ་ཞེས་བྱའོ། ། ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཅེས་བྱའོ། ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཞེས་བྱའོ། ། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་བདག་ཅེས་བྱའོ། །
EN
The nannies and the entourage of maids were asked to stay at the school, while the remaining Śākyas, headed by Śuddhodana, departed. The Bodhisattva took up a writing board made of sandalwood. It was decorated with flecks of divine gold of prime quality and studded with precious gems on all sides. He then addressed the master Viśvāmitra:
BO
མཆོད་སྦྱིན་རྗེ་ཞེས་བྱའོ། ། མཆོད་སྦྱིན་ལེགས་པར་མཛད་པ་ཞེས་ བྱའོ། ། བརྟུལ་ཞུགས་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། ། དགོངས་པ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། འཆད་པ་པོ་ཞེས་བྱའོ། ། དབུགས་འབྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། བདེ་བ་མཛད་པ་ཞེས་བྱའོ། ། དཔའ་བོ་ཞེས་བྱའོ། ། ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་ཞེས་བྱའོ། ། གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། གདུགས་ དང་རྒྱལ་མཚན་དང་བ་དན་བསྒྲེང་བ་ཞེས་བྱའོ། ། སྣང་བ་མཛད་པ་ཞེས་བྱའོ། ། འོད་མཛད་པ་ཞེས་བྱའོ། ། མུན་པ་སེལ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། སྒྲོན་མ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། ། ཡང་དག་པའི་གསོ་བ་མཛད་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཟུག་རྔུ་འབྱིན་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་ བྱའོ། ། ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་རབ་རིབ་མི་མངའ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། ཀུན་ཏུ་གཟིགས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཀུན་ཏུ་རྣམ་པར་གཟིགས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཀུན་ནས་སྤྱན་ཅེས་བྱའོ། ། ཀུན་ནས་འོད་ཅེས་བྱའོ། ། ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་ཞེས་བྱའོ། ། ཀུན་ནས་སྒོ་ཞེས་བྱའོ། ། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱའོ། ། ཀུན་ཏུ་མཛེས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། གནས་པ་མེད་ལ་བླང་བ་མེད་ཅིང་དོར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། ། མཐོ་བར་སེམས་པ་དང་། དམའ་བར་སེམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ས་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །
EN
“Which script, O master, will you be teaching me? Will it be the Brāhmī script, the Kharoṣṭī script, or the Puṣkarasāri script? Will it be the Aṅga script, the Vaṅga script, the Magadha script, the Maṅgalya script, the Aṅgulīya script, the Śakāri script, the Brahmavali script, the Pāruṣya script, the Drāviḍa script, the Kirāta script, the Dākṣiṇya script, the Ugra script, the Saṃkhyā script, the Anuloma script, the Avamūrdha script, the Darada script, the Khāṣya script, the Cīna script, the Lūna script, the Hūṇa script, the Madhyākṣara­vistara script, the Puṣpa script, the Deva script, the Nāga script, the Yakṣa script, the Gandharva script, the Kinnara script, the Mahoraga script, the Asura script, the Garuḍa script, the Mṛgacakra script, the Vāyasaruta script, the Bhaumadeva script, the Antarīkṣa­deva script, the Uttara­kuru­dvīpa script, the Aparagoḍānī script, the Pūrvavideha script, the Utkṣepa script, the Nikṣepa script, the Vikṣepa script, the Prakṣepa script, the Sāgara script, the Vajra script, the Lekhapratilekha script, the Anudruta script, the Śāstrāvarta script, the Gaṇanāvarta script, the Utkṣepāvarta script, the Nikṣepāvarta script, the Pādalikhita script, the Dviruttara­pada­saṃdhi script, the Yāvaddaśottara­pada­saṃdhi script, the Madhyāhāriṇī script, the Sarva­ruta­saṃgrahaṇī script, the Vidyānulomā­vimiśrita script, the Ṛṣi­tapastapta script, the Rocamāna script, the Dharaṇī­prekṣiṇī script, the Gagana­prekṣiṇī script, the Sarvauṣadhi­niṣyanda script, the Sarva­sāra­saṃgrahaṇī script, or the Sarva­bhūta­ruta­grahaṇī script? Master, which of those sixty-four scripts will you teach me?”
BO
རབ་ཏུ་མི་གཡོས་པའི་ཕྱིར་རིའི་དབང་པོ་དང་འདྲ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཔལ་ཞེས་བྱའོ། ། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་མངོན་པར་འཕགས་པའི་ཕྱིར། སྤྱི་གཙུག་བལྟར་མི་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ། ། ཟབ་ཅིང་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རྒྱ་མཚོ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་ ཆོས་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་ཞེས་བྱའོ། ། གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རླུང་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཆགས་པ་མེད་ཅིང་བཅིངས་པ་མེད་ལ་གྲོལ་བ་མེད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བློ་ཆགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ ཆོས་ཞེས་བྱའོ། ། བསྙེན་པར་དཀའ་ཞིང་རློམ་སེམས་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྲེག་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་མེ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་རྙོག་པ་མེད་ཅིང་སྐུ་དང་ཐུགས་དྲི་མ་མེད་ལ་སྡིག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཆུ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཡེ་ཤེས་ཡུལ་ ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཐའ་དང་དབུང་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། །
EN
The schoolmaster Viśvāmitra was amazed, and he smiled. Setting aside pride, conceit, and arrogance, he replied with the following verses:
BO
མངོན་པར་ཤེས་པ་བརྙེས་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། སྒྲིབ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་གནས་ པ་ཞེས་བྱའོ། ། ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པར་མིག་གི་ལམ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བའི་སྐུ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གྱི་མཆོག་ཅེས་བྱའོ། ། སེམས་ཅན་ཆགས་པ་མེད་པ་ ཞེས་བྱའོ། ། བློ་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཞེས་བྱའོ། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཞེས་བྱའོ། ། འཇིག་རྟེན་ན་མངོན་པར་འཕགས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱིས་མི་གོས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ མགོན་པོ་ཞེས་བྱའོ། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱའོ། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕུལ་ཞེས་བྱའོ། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཅེས་བྱའོ། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་མཆོད་པ་ཞེས་བྱའོ། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་དཔུང་གཉེན་ཞེས་བྱའོ། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་བྱོན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱའོ། །
EN
“How wonderful! Even though the Pure Being Is learned in all the treatises, in the world He follows the conventions of the world. Thus he has come to school.
BO
འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བླ་མ་ཞེས་བྱའོ། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་དོན་མཛད་པ་ཞེས་བྱའོ། ། འཇིག་རྟེན་དང་འཐུན་པར་མཛད་པ་ཞེས་བྱའོ། ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བདག་པོ་བརྙེས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། སྦྱིན་གནས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། ། མཆོད་པའི་ འོས་ཞེས་བྱའོ། ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། ། སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། ། སེམས་ཅན་དམ་པ་ཞེས་བྱའོ། ། སེམས་ཅན་མཆོག་ཅེས་བྱའོ། ། སེམས་ཅན་རབ་མཆོག་ཅེས་བྱའོ། ། སེམས་ཅན་བླ་མ་ཞེས་བྱའོ། ། སེམས་ཅན་གོང་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། ། སེམས་ཅན་མཉམ་པ་མེད་ པ་ཞེས་བྱའོ། ། སེམས་ཅན་འདྲ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། ། རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ལམ་བརྙེས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ལམ་སྟོན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ལམ་མཚོན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ལམ་ལ་ཤིན་ཏུ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། བདུད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་འཇོམས་པར་མཛད་པ་ཞེས་བྱའོ། ། རྒ་ཤི་མི་མངའ་བས་བསིལ་བའི་དངོས་པོ་བརྙེས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། མུན་པ་མུན་ནག་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །
EN
“He has learned scripts Even the names of which I have not heard, Yet he has come to school.
BO
ཐེ་ཙོམ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། དོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་ བྱའོ། ། ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། སོམ་ཉི་བཏུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། ཡིད་གཉིས་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། ཞེ་སྡང་དང་ བྲལ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། གཏི་མུག་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། ཟག་པ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཉོན་མོངས་པ་མི་མངའ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། དབང་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཐུགས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། ཅང་མཁྱེན་པ་ཞེས་ བྱའོ། ། གླང་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། ། བྱ་བ་མཛད་པ་ཞེས་བྱའོ། ། བྱེད་པ་མཛད་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཁུར་བོར་བ་ཞེས་བྱའོ། ། རང་གི་དོན་རྗེས་སུ་བརྙེས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། སྲིད་པར་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། ། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། སེམས་ཀྱི་ དབང་དམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་བྱོན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་བྱོན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་མངོན་པར་འཕགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །
EN
“Although I indeed see his face, The crown of his head is out of sight. If his knowledge of scripts is already perfect, How can I school him in that knowledge?
BO
བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་བྱོན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་མངོན་པར་འཕགས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། བསམ་གཏན་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ བརྙེས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་བྱོན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། སྨོན་ལམ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། ། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། དགའ་བ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། སེམས་ཅན་བསྡུ་བ་ལ་བརྩོན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བརྙེས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། རྟོན་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ། ། བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། ། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། དྲན་པ་དང་བློ་གྲོས་དང་རྟོགས་པ་དང་བློ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་ བྱའོ། ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་། དབང་པོ་དང་། སྟོབས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ལམ་དང་། ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་གིས་སྣང་བ་བརྙེས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་རྒལ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། ཕ་རོལ་ཏུ་བྱོན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཐང་ལ་བྱོན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། བདེ་བ་བརྙེས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། མི་བསྙེངས་པ་བརྙེས་པ་ཞེས་བྱའོ།
EN
“This god, great god of gods, Supreme divine scholar among all gods, Is superior and without equal. No person in the world is comparable to him.
BO
། ཉོན་མོངས་པའི་ཚེར་མ་དཀྲུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱའོ། ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། ། སྐྱེས་བུ་སེང་གེ་ཞེས་བྱའོ། ། འཇིགས་པ་དང་ སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་པ་མི་མངའ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། གླང་པོ་ཞེས་བྱའོ། ། དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། ། དྲི་མ་གསུམ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། རིག་པ་པོ་ཞེས་བྱའོ། ། རིག་པ་གསུམ་བརྙེས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཆུ་བོ་བཞི་ལས་རྒལ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། རིན་པོ་ཆེའི་གདུགས་འཛིན་པ་གཅིག་པུར་ གྱུར་པའི་ཕྱིར་རྒྱལ་རིགས་ཞེས་བྱའོ། ། སྡིག་པའི་ཆོས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་བྲམ་ཟེ་ཞེས་བྱའོ། ། མ་རིག་པའི་སྒོ་ངའི་སྦུབས་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་ཞེས་བྱའོ། ། ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་དགེ་སྦྱོང་ཞེས་བྱའོ། ། ཉོན་མོངས་པ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་གཙང་སྦྲ་ ཅན་ཞེས་བྱའོ། ། སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། སྟོབས་བཅུ་མངའ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱའོ། ། སྐུ་བསྒོམས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། རྒྱལ་པོའི་ཡང་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱའོ། ། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱའོ། ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་མཆོག་དམ་པ་བསྐོར་ཞིང་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་ཞེས་ བྱའོ། ། མི་འཁྲུགས་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །
EN
“Only because of his unparalleled expertise In applying knowledge and means, Will I teach this learned being— The final refuge of all beings.”
BO
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་ཞེས་བྱའོ། ། ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གོ་འཕང་གི་ཐབས་བརྙེས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་གྱི་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བརྙེས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། བློན་པོ་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཞལ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བལྟས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་འཁོར་ཅན་ཞེས་བྱའོ། ། གདུལ་བ་ཤིན་ཏུ་བཏུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་ལེགས་པར་ལུང་བསྟན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུ་དང་འདྲ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། འཕགས་པའི་ནོར་བདུན་གྱི་མཛོད་བྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ལྷུག་པར་གཏོང་བ་ཞེས་བྱའོ། ། བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། རེ་བ་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། འཇིག་ རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བས་རྗེས་སུ་སྐྱོང་བ་ཞེས་བྱའོ། ། དབང་པོ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཡེ་ཤེས་མཆོག་གི་རྡོ་རྗེ་འཆང་བ་ཞེས་བྱའོ། ། ཀུན་ནས་སྤྱན་ཞེས་བྱའོ། ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲིབ་པ་མི་མངའ་བར་གཟིགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །
EN
Monks, then the schoolmaster taught writing to the Bodhisattva, along with ten thousand other children. However, through the power of the Bodhisattva, as the schoolmaster was saying the alphabet to the children, he did it in the following manner:
BO
ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ ཞེས་བྱའོ། ། ཆོས་ཀྱི་གར་གྱི་རྒྱུད་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྟོན་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཟླ་བ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བལྟ་བས་མི་ངོམས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། འོད་རྣམ་པར་དག་ཅིང་ཀུན་དུ་ཡངས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། དགའ་བ་དང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བར་མཛད་པའི་འོད་ཅེས་བྱའོ། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་ཤིང་གཟིགས་པར་སྣང་བ་ཞེས་བྱའོ། ། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་དང་བསམ་པའི་སྣོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་བརྙེས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། ། སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་སྐར་མའི་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ཅན་ཞེས་བྱའོ། ། ཉི་མའི་ དཀྱིལ་འཁོར་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། མུན་པ་མུན་ནག་བསལ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། ཏོག་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱའོ། ། འོད་ཟེར་ཚད་མེད་ཅིང་མཐའ་ཡས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། སྣང་བ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། དྲིས་པ་ཐམས་ཅད་ལུང་བསྟན་པ་སྟོན་པ་ལ་རྨོངས་པ་མི་མངའ་ བ་ཞེས་བྱའོ། ། མ་རིག་པའི་མུན་པ་ཆེན་པོ་འཇོམས་པར་མཛད་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོས་རྣམ་པར་གཟིགས་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །
EN
“When he said the letter a, out came the statement: ‘Every composite phenomenon is impermanent (anityaḥ sarva­saṃ­skāraḥ).’ When he said the letter ā, out came the statement: ‘Beneficial to self and others (ātmaparahita).’ When he said the letter i, out came the statement: ‘The vast development of the senses (indriyavaipulya).’ When he said the letter ī, out came the statement: ‘The world is riddled with plague (ītibahulaṃ jagat).’ When he said the letter u, out came the statement: ‘The world is rife with misfortune (upa­drava­bahulaṃ jagat).’ When he said the letter ū, out came the statement: ‘The world is of little substance (ūnasattvaṃ jagat).’ When he said the letter e, out came the statement: ‘Faults come from desire (eṣaṇā­samutthāna­doṣa).’ When he said the letter ai, out came the statement: ‘The noble path is virtuous (airyāpathaḥ śreyāniti).’ When he said the letter o, out came the statement: ‘The stream has been forded (oghottara).’ When he said the letter au, out came the statement: ‘Spontaneously generated (aupapāduka).’ When he said the letter aṃ, out came the statement: ‘The emergence of what is efficacious (amoghotpatti).’ When he said the letter aḥ, out came the statement: ‘Reaching an end (astaṃgamana).’
BO
རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། ། བྱམས་པ་དང་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་འོད་ཟེར་མཉམ་པར་གཏོང་ཞིང་ ཡུལ་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་ཅིང་རྙེད་པར་དཀའ་ལ་བལྟ་དཀའ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཅན་ཞེས་བྱའོ། ། ཚངས་པ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། རབ་ཏུ་ཞི་བའི་སྤྱོད་ལམ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། སྤྱོད་ལམ་དང་སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། གཟུགས་དམ་པ་མངའ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། བལྟ་བས་མི་ངོམས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། དབང་པོ་ཞི་བ་ཞེས་བྱའོ། ། ཡིད་ཞི་བ་ཞེས་བྱའོ། ། ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཞི་གནས་དམ་པ་བརྙེས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། དུལ་བ་དང་ཞི་གནས་མཆོག་བརྙེས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཞི་གནས་ དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། སྦས་པ་དང་། དབང་པོ་ཐུལ་བ་དང་། གླང་པོ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་དང་། མཚོ་ལྟར་རྙོག་པ་མེད་ཅིང་དང་བ་ཞེས་བྱའོ། ། ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་སྤངས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། སྐྱེས་བུ་མཆོག་ཅེས་བྱའོ། །
EN
“When he said the letter ka, out came the statement: ‘Immersion in the full ripening of actions (karma­vipākāvatāra).’ When he said the letter kha, out came the statement: ‘All phenomena are like space (kha­sama­sarva­dharma).’ When he said the letter ga, out came the statement: ‘Immersion in the profound Dharma of dependent origination (gambhīra­dharma­pratītya­samutpādāvatāra).’ When he said the letter gha, out came the statement: ‘Eradicating the darkness of delusion and the thick veils of ignorance (ghana­paṭalāvidyā­mohāndhakāra­vidhamana).’ When he said the letter ṅ, out came the statement: ‘The complete purification of factors (aṅgaviśuddhi).’
BO
དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུའི་འཁོར་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྐུ་སྤྲས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། སྐྱེས་བུ་ཁྱུ་མཆོག་ཅེས་བྱའོ། ། སྟོབས་བཅུ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། མི་འཇིགས་པ་བཞི་བརྙེས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། ། སྟོན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་མཐའ་མ་སྨད་པ་ཞེས་བྱའོ། ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་ འཁོར་མངའ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་ཚུལ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་གོས་པའི་ཕྱིར་སྨོན་པ་མེད་པ་ ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུན་བཅད་པའི་ཕྱིར། མངོན་པར་འདུ་མཛད་པ་མི་མངའ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། ཡང་དག་པའི་མཐའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་རྣམ་པར་མི་འཁྲུགས་པའི་ཕྱིར། ། ཡང་དག་པར་གསུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །
EN
“When he said the letter ca, out came the statement: ‘The path of the four noble truths (caturārya­satya­patha).’ When he said the letter cha, out came the statement: ‘Abandoning the passion of lust (chanda­rāga­prahāṇa).’ When he said the letter ja, out came the statement: ‘Transcending old age and death (jarā­maraṇa­samatikramaṇa).’ When he said the letter jha, out came the statement: ‘Vanquishing the forces of the god of love (jhaṣa­dhvaja­bala­nigrahaṇa).’ When he said the letter ña, out came the statement: ‘Making known (jñāpana).’
BO
དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པའི་ ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ། གཞན་མ་ཡིན་པ་གསུང་བ་ཞེས་བྱའོ། ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། རྨི་ལམ་དང་། ཆུ་ཟླ་དང་། བྲག་ཅ་དང་། མིག་ཡོར་དང་མཚུངས་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཡོངས་སུ་མྱ་ ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་དོན་ཡོད་པ་ཞེས་བྱའོ། ། སེམས་ཅན་གདུལ་བར་བཏུལ་བའི་རྩལ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གོམ་པ་འདོར་བ་དོན་ཡོད་པ་ཞེས་བྱའོ། ། མ་རིག་པ་དང་སྲིད་པའི་སྲེད་པ་ཡང་དག་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་འོབས་ལས་རྒལ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། ངེས་པར་འབྱིན་ པའི་ལམ་ལེགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཟམ་པ་བཏགས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། བདུད་ཀྱི་ཡུལ་དང་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་གོས་པའི་ཕྱིར་བདུད་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ལས་རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། འདོད་པའི་ཁམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་འདོད་པའི་འདམ་ལས་རྒལ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་ང་རྒྱལ་གྱི་རྒྱལ་མཚན་བསྙལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །
EN
“When he said the letter ṭa, out came the statement: ‘Severing the round of rebirths (vaṭṭopacchedana).’ When he said the letter ṭha, out came the statement: ‘A question rejected out of hand (ṭhapanīyapraśna).’ When he said the letter ḍa, out came the statement: ‘Vanquishing the evil one and those who cause discord (ḍamara­māra­nigrahaṇa).’ When he said the letter ḍha, out came the statement: ‘The impure regions (mīḍhaviṣayāḥ).’ When he said the letter ṇa, out came the statement: ‘Afflictions are subtle (reṇukleśāḥ).’
BO
གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་བསྒྲེང་བ་ཞེས་བྱའོ། ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་ཏོག་མཐའ་ཡས་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་ཤིང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་ཤིན་ཏུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་སྡོང་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། ། འབྱུང་བ་དང་མཐོང་བ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ཨུ་དུམ་བཱ་རའི་མེ་ཏོག་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་ བྱའོ། ། ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བསམ་པ་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱལ་པོ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཡུན་རིང་པོ་ནས་གཏོང་བ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་དཀའ་ཐུབ་དང་བརྟུལ་ཞུགས་དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བརྟན་པོར་ ཡང་དག་པར་བླངས་པས་མི་གཡོ་ཞིང་མི་སྐྱོད་པའི་ཕྱིར། ཞབས་ཤིན་ཏུ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཡུན་རིང་པོ་ནས་ཕ་མ་དང་། དགེ་སྦྱོང་དང་། བྲམ་ཟེ་དང་། བླ་མ་དང་། སྦྱིན་གནས་རྣམས་དང་། ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བ་དང་། སྐྱབས་སུ་ལྷགས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ བའི་ཕྱིར། །
EN
“When he said the letter ta, out came the statement: ‘Suchness is undifferentiated (tathatāsaṃbheda).’ When he said the letter tha, out came the statement: ‘Strength, power, force, and self-confidence (thāma­bala­vegavaiśāradya).’ When he said the letter da, out came the statement: ‘Generosity, discipline, restraint, and gentleness (dāna­dama­saṃyama­saurabhya).’ When he said the letter dha, out came the statement: ‘The wealth of the noble ones is sevenfold (dhanamāryāṇāṃ saptavidham).’ When he said the letter na, out came the statement: ‘Full knowledge of name and form (nāmarūpaparijñā).’
BO
ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་བཀྲ་ཤིས་དང་གཡུང་དྲུང་འཁྱིལ་པ་དང་། འཁོར་ལོ་རྩིབས་སྟོང་དང་ལྡན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཡུན་རིང་པོ་ནས་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཞབས་ཀྱི་རྟིང་པ་ཡངས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཡུན་རིང་པོ་ནས་སེམས་ཅན་གཞན་སྲོག་གཅོད་པ་སྤང་བ་ཡང་དག་པར་ འཛིན་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཕྱག་གི་སོར་མོ་རིང་བ་ཞེས་བྱའོ། ། ཡུན་རིང་པོ་ནས་སྲོག་གཅོད་པ་སྤང་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་མཛད་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་སྐྱབས་མཛད་པའི་ཕྱིར། སྐུ་ཆེ་ཞིང་དྲང་བ་ཞེས་བྱའོ། ། ཡུན་རིང་པོ་ནས་ཕ་མ་དང་། དགེ་སྦྱོང་དང་། བྲམ་ཟེ་དང་། བླ་མ་དང་། སྦྱིན་གནས་ལ་བསྙེན་བཀུར་དང་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་བྱེད་ཅིང་བཀྲུ་བ་དང་། བྱུག་པ་དང་། མར་དང་། འབྲུ་མར་གྱིས་སྐུད་ཅིང་ལག་དར་ཏེ་ལུས་ལ་སྤྱད་པ་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བའི་ཕྱིར། ཕྱག་དང་ཞབས་འཇམ་ཞིང་མཉེན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་པོ་སྦྱིན་པ་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། དོན་བྱེད་པ་དང་། དོན་འཐུན་པའི་དྲ་བས་སེམས་ཅན་བསྡུ་བ་ལ་མཁས་པ་ལེགས་པར་བསླབས་པའི་ཕྱིར་ཕྱག་དང་ཞབས་དྲ་བས་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །
EN
“When he said the letter pa, out came the statement: ‘The absolute (paramārtha).’ When he said the letter pha, out came the statement: ‘The actualization of the attainment of the fruition (phala­prāpti­sākṣātkriyā).’ When he said the letter ba, out came the statement: ‘Liberation from bondage (bandhanamokṣa).’ When he said the letter bha, out came the statement: ‘The destruction of existence (bhavavibhava).’ When he said the letter ma, out came the statement: ‘The cessation of arrogance and pride (mada­mānopaśamana).’
BO
ཡུན་རིང་པོ་ནས་གོང་ནས་གོང་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞབས་མཐོ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། ཡུན་ རིང་པོ་ནས་ཕ་མ་དང་། དགེ་སྦྱོང་དང་། བྲམ་ཟེ་དང་། བླ་མ་དང་། སྦྱིན་གནས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་ལ་སྐོར་བ་བྱེད་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། གུས་པར་ཆོས་ཉན་ཅིང་སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གཞན་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་སྟོན་པ་ལ་ སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་གི་སྤུ་གྱེན་དུ་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བར་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཡུན་རིང་པོ་ནས་བསྟི་སྟང་དུ་བྱས་ཏེ། ཆོས་ཉན་པ་དང་། འཛིན་པ་དང་། ཀློག་པ་དང་། ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་། དོན་དང་ཚིག་རྣམ་པར་ངེས་པར་རྟོག་པ་ལ་མཁས་པས་རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་ ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་སྦྱིན་པ་དང་། བསྟི་སྟང་དུ་བྱས་ཏེ་ཆོས་སྟོན་ཅིང་མི་བརྙས་པའི་བློ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བྱིན་པ་{རི་དགས་,རི་དྭགས་}ཨེ་ན་ཡའི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཡུན་རིང་པོ་ནས་དགེ་སྦྱོང་དང་། བྲམ་ཟེ་རྣམས་དང་།
EN
“When he said the letter ya, out came the statement: ‘Understanding phenomena exactly as they are (yathāvaddharma­prativedha).’ When he said the letter ra, out came the statement: ‘Dissatisfaction with pleasure is delighting in the absolute (ratyarati­paramārtha­rati).’ When he said the letter la, out came the statement: ‘Severing the vine (latāchedana).’ When he said the letter va, out came the statement: ‘The best vehicle (varayāna).’
BO
དེ་ལས་གཞན་པ་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་ པ་རྣམས་ལ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པ་དང་། སྒྲེན་མོ་རྣམས་ལ་གོས་སྦྱིན་པ་དང་། གཞན་གྱི་ཆུང་མ་ལ་མི་འཕྱོ་བ་དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པ་རྗེས་སུ་བསྲུང་བ་བརྟན་པོར་ཡང་ དག་པར་བླངས་པའི་ཕྱིར་མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཡུན་རིང་པོ་ནས་ལག་པ་དང་རྐང་པ་སྦོམ་པ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་མི་འཚེ་བར་སྦྱོར་བ་དང་། ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། ངག་གི་ལས་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཕྱག་རིང་བ་ཞེས་བྱའོ། ། ཡུན་རིང་པོ་ནས་ ཟས་ཀྱི་ཚོད་ཤེས་པ་དང་ཉུང་ངུ་ཟ་བ་དང་། ལྟོ་སྡོམ་པ་དང་། ནད་པ་ལ་སྨན་སྦྱིན་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་དམན་པ་ལ་མི་བརྙས་པ་དང་། མགོན་མེད་པ་ཁྱད་དུ་མི་གསོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་ཞིག་པ་འཆོས་པ་དང་། མཆོད་རྟེན་རྩིག་པ་དང་། འཇིགས་པས་ཉེན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ ལ་མི་འཇིགས་པ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལྟར་ཆུ་ཞེང་གབ་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཡུན་རིང་པོ་ནས་ཕ་མ་དང་། བྲམ་ཟེ་དང་། དགེ་སྦྱོང་དང་། བླ་མ་དང་།
EN
“When he said the letter śa, out came the statement: ‘Calm abiding and insight (śamatha­vipaśyanā).’ When he said the letter ṣa, out came the statement: ‘Destroying the six sense bases and obtaining the superknowledges and wisdoms (ṣaḍāyatana­nigrahaṇābhijña­jñānāvāpti).’ When he said the letter sa, out came the statement: ‘Attaining the perfect awakening to omniscient wisdom (sarva­jña­jñānābhisaṃ­bodhana).’ When he said the letter ha, out came the statement: ‘Destroying the afflictions and parting from desire (hatakleśavirāga).’ When he said the letter kṣa, out came the statement: ‘Reaching the end of letters, all phenomena are ineffable (kṣara­paryantābhilāpya sarvadharma).’ ”
BO
སྦྱིན་གནས་རྣམས་ལ་བཀྲུ་བ་དང་། བསྐུ་བ་དང་། མར་དང་། འབྲུ་མར་གྱིས་སྐུད་པ་དང་། གྲང་བའི་དུས་ན་ནི་ཆུ་དྲོན་པོ་དང་ཚ་བའི་དུས་ན་ནི་ཆུ་གྲང་ བ་དང་། བསིལ་གྲིབ་དང་དུས་ཀྱི་བདེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་སྦྱིན་པ་དང་། ཤིང་བལ་འཇམ་པོ་ལྟར་རེག་ན་བདེ་ཞིང་འཇམ་པའི་རས་ལེགས་པར་བཏིང་བའི་མལ་ཆ་སྦྱིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་ལ་སྤོས་ཀྱི་འབྲུ་མར་འཐོར་བ་དང་། དར་ཕྲ་མོའི་རྒྱལ་མཚན་དང་། བ་དན་དང་། སྲད་བུ་འབུལ་ བའི་ཕྱིར་སྐུའི་པགས་པ་འཇམ་ཞིང་མཉེན་ལ་སྲབ་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཡུན་རིང་པོ་ནས་སེམས་ཅན་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པ་དང་། བྱམས་པ་བསྒོམས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། བཟོད་པ་དང་དེས་པ་ལ་སེམས་ཅན་གཞན་དག་འཛུད་པ་དང་། ཁོན་དུ་འཛིན་པ་མེད་ཅིང་གནོད་སེམས་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་ གྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་རྣམས་ལ་གསེར་གྱི་རྒྱན་དང་། གསེར་གྱི་མེ་ཏོག་དང་། གསེར་གྱི་ཕྱེ་མ་འཐོར་བ་དང་། གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུའི་དར་གྱི་བ་དན་དང་། རྒྱལ་མཚན་དང་། རྒྱན་དང་། གསེར་གྱི་སྣོད་དང་། གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུའི་གོས་འབུལ་བའི་ཕྱིར།
EN
Thus, while the schoolmaster taught the children the alphabet, there emerged innumerable hundreds of thousands of excellent Dharma teachings due to the Bodhisattva’s power. Moreover, while the Bodhisattva was attending school, 32,000 children gave rise to thoughts aimed at unexcelled, perfect, and complete awakening. This is the circumstance and the reason why the Bodhisattva attended school, even though he was already so learned.
BO
པགས་པའི་མདོག་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱའོ། ། ཡུན་རིང་པོ་ནས་མཁས་པའི་གན་དུ་འགྲོ་ཞིང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་གང་ཡིན་ཞེས་འདྲི་བ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། བསྟེན་པར་བྱ་བ་དང་། བསྟེན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ། ངན་པ་དང་། འབྲིང་དང་། གྱ་ནོམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འདྲི་བ་དང་། དེའི་དོན་དཔྱད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་འཇལ་བ་ལ་རྨོངས་པ་མེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་ལ་སྲིན་བུ་ཀི་ཏ་དང་། ལུ་ཏའི་ཚད་དང་། བ་རྒྱ་དང་། མེ་ཏོག་རྙིང་པ་དང་། རྩྭ་སྣ་ཚོགས་དང་། ཕྱག་དར་ཡོད་པ་སེལ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་སྤུ་རེ་རེ་ནས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཡུན་རིང་པོ་ནས་ཕ་མ་དང་། གཙོ་བོ་དང་། དམ་པ་དང་། མཆོད་པའི་འོས་དང་། དགེ་སྦྱོང་དང་། བྲམ་ཟེ་དང་། ཕོངས་པ་དང་། སློང་ བ་ལ་{སྩོགས་,སོགས་}པ་འོངས་པ་དག་ལ་བསྟི་སྟང་དུ་བྱས་ཏེ། བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཟས་དང་། སྐོམ་དང་། མལ་ཆ་དང་། སྨན་དང་། གོས་དང་། གནས་དང་། མར་མེ་དང་། འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་རུང་བ་སྦྱོར་བ་དང་། ཁྲོན་པ་དང་། རྫིང་ཆུ་བསིལ་བས་གང་བ་དག ། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ ལོངས་སྤྱོད་དུ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་བདུན་མཐོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །

English translation published by 84000: Translating the Words of the Buddha (https://84000.co), CC BY-NC-ND 3.0. Translated by Catherine Dalton.

Source