The Sutra of the Questions of Sagaramati

འཕགས་པ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ།

The Sutra of the Questions of Sagaramati

འཕགས་པ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ།

Chapter Four: Teaching Through Analogies

EN
The bodhisattva great being Sāgaramati then asked the Blessed One, “Blessed One, how do bodhisattvas defeat māras and obstructers?”
BO
བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཆོས་རྣམ་པར་བསྒྲུབ་པ་འདི་ལ་མོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བ་མི་བསྐྱེད་དོ། ། དེ་དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ ཡིན་ཏེ། འདིར་གང་ལ་ཡང་ཕན་པའམ་གནོད་པ་མི་བྱེད་དོ། ། དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་གོ་ཆ་དེ་ཡང་མི་འདོར་རོ། ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བཻ་དཱུརྱ་རིན་ཐང་མེད་པ། ཤིན་ཏུ་བྱང་ བ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ། ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པ་རྫབ་ཀྱི་ནང་དུ་བཅུག་ནས་ལོ་སྟོང་ལོན་ལ་དེ་ལོ་སྟོང་འདས་ནས་རྫབ་དེ་ནས་ཕྱུང་སྟེ་བཀྲུས་ཤིང་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ཏེ། བྱི་དོར་བྱས་ན་ཤིན་ཏུ་དག་ཅིང་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་ལ་ཤིན་ཏུ་བྱང་ནས་དེ་ཉིད་དག་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་ནོར་བུ་ རིན་པོ་ཆེའི་རང་བཞིན་མི་འདོར་རོ། ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བར་རབ་ཏུ་ཤེས་ལ་དེ་ཡང་བློ་བུར་གྱི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་བྱས་པར་མཐོང་ངོ་། །
EN
“Sāgaramati,” answered the Blessed One, “when bodhisattva great beings are no longer interested in any clinging, they defeat māras and obstructers. When they are no longer interested in marks and reference points, they defeat māras and obstructers. Sāgaramati, there are four māras: the māra of the aggregates, the māra of the afflictions, the māra of the Lord of Death, and the māra of the gods.
BO
དེ་ལ་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་འདི་དག་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ལ་ཞུགས་པ་མེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་བརྟགས་པ་ལས་བྱུང་དུ་ཟད་པས་བདག་གིས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་བློ་བུར་གྱི་ཉོན་ མོངས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྟན་ནུས་སོ་སྙམ་ནས་དེ་ཞུམ་པའི་སེམས་མི་སྐྱེད་ཀྱི་དེ་དེ་བས་ཀྱང་ཤས་ཆེར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཐར་བར་བྱ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་བསྐྱེད་དོ། ། དེ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ལ་ནི་སྟོབས་དང་མཐུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ནི་སྟོབས་མེད་པ་ཉམ་ཆུང་བ་དག་གོ། ། དེ་དག་ནི་ཡང་དག་པ་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་གནས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་བརྟགས་པ་དག་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་བརྟགས་ན་འཁྲུགས་ པར་མི་འགྱུར་བས་བདག་གིས་དེ་དག་ལ་ཅི་ནས་ཀྱང་འདྲེ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བརྟག་པར་བྱའོ། ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་མི་འདྲེ་བ་ནི་ལེགས་པ་ཡིན་གྱི་འདྲེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །
EN
“Regarding this, the māra of the aggregates is defeated by contemplating how phenomena are illusory. The māra of the afflictions is defeated by reflection on emptiness. The māra of the Lord of Death is defeated by contemplating the unborn and non-arising. The māra of the gods is defeated by the path that halts all imputations made out of pride.
BO
གལ་ཏེ་བདག་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་འདྲེ་བར་གྱུར་ན་ཉོན་མོངས་པའི་བཅིང་བས་བཅིངས་ པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་བཅིང་བ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཆོས་བསྟན་གྱིས་བདག་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་མི་འདྲེ་བར་བྱས་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་བཅིང་བ་སྤང་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ། ། བདག་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ གང་དག་འཁོར་བའི་རྒྱུན་བྱེད་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་དང་ནི་འདྲེ་བར་བྱའོ་སྙམ་མོ། ། འཁོར་བའི་རྒྱུན་བྱེད་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ ཡོངས་སུ་བཙལ་བར་མི་ངོམས་པ་དང་། བསམས་བཞིན་དུ་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་དང་ཕྲད་པར་སྨོན་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་བརྩོན་པ་ དང་། སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ཅི་ཡོད་སྙམ་པ་ལ་སྤྲོ་བ་དང་། ཆོས་འདོད་པའི་བག་ལ་ཉལ་མི་འདོར་བ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའོ། །
EN
“Moreover, the māra of the aggregates is defeated by understanding suffering. The māra of the afflictions is defeated by abandoning the origin. The māra of the Lord of Death is defeated by actualizing cessation. The māra of the gods is defeated by cultivating the path.
BO
བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དེ་དག་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་ནི་དེ་དག་གིས་འདྲེ་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་སྐྱོན་རྣམས་ཀྱིས་མི་གོས་སོ། ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལགས་ན་ཅིའི་སླད་དུ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཞེས་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་ པ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་འདི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁམས་གསུམ་དང་འདྲེ་ཞིང་ཁམས་གསུམ་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཡང་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་ བསམས་བཞིན་དུ་ཁམས་གསུམ་དང་འདྲེའོ། ། དེའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་དུ་འདྲེ་བས་དེ་སྐད་བྱ་ཡི། སེམས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཚོང་དཔོན་ ནམ་ཁྱིམ་བདག་ཅིག་ལ་བུ་སྡུག་པ་ཕངས་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལྟ་བ་དང་འཐུན་པ་གཅིག་པུ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་ལ། ཁྱེའུ་དེ་ཡང་བྱིས་པར་གྱུར་པས་གར་བྱེད་བཞིན་དུ། ཁྲོན་པ་བཙོག་པ་ཞིག་ཏུ་ལྷུང་བ་དང་།
EN
“Moreover, the māra of the aggregates is defeated by realizing formations to be suffering. The māra of the afflictions is defeated by realizing formations to be impermanent. The māra of the Lord of Death is defeated by realizing phenomena to be selfless. The māra of the gods is defeated by realizing that nirvāṇa is peace.
BO
དེ་ནས་ཁྱེའུ་དེའི་མ་དང་། མཛའ་བཤེས་དང་། ཉེ་དུ་ དག་གིས་ཁྱེའུ་དེ་ཁྲོན་པ་བཙོག་པར་ལྷུང་བར་མཐོང་ལ། མཐོང་ནས་ཀྱང་སྒྲ་ཆེར་ཕྱུང་སྟེ་མྱ་ངན་བྱེད་ཅིང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་གྱི་ཁྲོན་པ་བཙོག་པ་དེར་ཞུགས་ཏེ་བུ་གཅིག་པ་དེ་མི་འབྱིན་ལ། དེ་ནས་ཁྱེའུ་དེའི་ཕ་འོངས་ཏེ་དེས་བུ་གཅིག་པ་ཁྲོན་པ་བཙོག་པར་ལྷུང་བ་དེ་མཐོང་ལ་མཐོང་ནས་ ཀྱང་བུ་གཅིག་པ་དེ་ལ་བསམ་པ་ཐག་པ་ནས་བྱམས་ཤིང་རྗེས་སུ་ཆགས་པས་མི་སྨོད་པར་མྱུར་དུ་སྐྱེན་པར་ལ་གོར་དུ་ཁྲོན་པ་བཙོག་པ་དེར་ཞུགས་ཏེ། བུ་གཅིག་པ་ཕྱུང་བ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་ནི་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཇི་ཙམ་དུ་དོན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དཔེར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། ། འདིར་དོན་དུ་ལྟ་བ་ གང་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཁྲོན་པ་བཙོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཚིག་{བླ་དགས་,བླ་དྭགས་}སོ། ། བུ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་{བླ་དགས་,བླ་དྭགས་}ཏེ་དེ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བུ་གཅིག་པ་ལྟར་འདུ་ཤེས་སོ། ། མ་དང་མཛའ་བཤེས་དང་ཉེ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་{བླ་དགས་,བླ་དྭགས་}ཏེ།
EN
“Moreover, Sāgaramati, when bodhisattvas discard the stains of their inner afflictions, practice giving without forgetting the mind of awakening, and dedicate this toward omniscience, they destroy the māra of the aggregates. When bodhisattvas practice giving without consideration for, or attachment to, the body and dedicate this to omniscience, they destroy the māra of the afflictions. When bodhisattvas practice giving with the thought, ‘Ah, I shall make good use of these possessions of mine that are otherwise impermanent and ordinary,’ and dedicate this to omniscience, they destroy the māra of the Lord of Death. When bodhisattvas develop great compassion for all beings, practice giving in order to attract all beings and liberate them, and dedicate this to omniscience, they destroy the māra of the gods.
BO
དེ་དག་ནི་འཁོར་བར་ལྷུང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་མཐོང་ན་མྱ་ངན་བྱེད་ཅིང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་གྱི་འབྱིན་ནི་མི་ནུས་སོ། ། ཚོང་དཔོན་ནམ་ཁྱིམ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚིག་{བླ་དགས་,བླ་དྭགས་} ཏེ། དེ་ནི་སེམས་དག་ཅིང་དྲི་མ་མེད་དེ་དྲི་མ་དང་བྲལ་ལ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསམས་བཞིན་དུ་ཁམས་གསུམ་དུ་མཚམས་སྦྱོར་རོ། ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྟེ། གང་ཉོན་མོངས་པའི་བཅིང་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་ཡང་ཐབས་མཁས་པས་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཉེ་བར་ལེན་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པས་རང་གི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གནོད་པ་མེད་ཅིང་ཉོན་མོངས་པའི་བཅིང་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ ལ་ཆོས་ཀྱང་སྟོན་ཏོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དྲི་མ་མ་མཆིས་ཤིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་ཏེ།
EN
“Moreover, Sāgaramati, bodhisattvas destroy the māra of the aggregates by maintaining discipline without any desire to prolong their rebirths in saṃsāra. Bodhisattvas destroy the māra of the afflictions by maintaining discipline within the view of selflessness. Bodhisattvas destroy the māra of the Lord of Death by maintaining discipline in order to undermine aging and death with pure discipline. Bodhisattvas destroy the māra of the gods by maintaining discipline with the intention that they will establish all beings that have corrupt discipline in the discipline of noble beings.
BO
དེ་དག་ཀྱང་འཁོར་བ་ལ་མི་སྨོད་ཅིང་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པས་ཀྱང་འདུས་མ་བྱས་ སུ་མི་ལྟུང་ཞིང་འབྲས་བུ་ཡང་ཐོབ་པར་མི་བགྱིད་པ་ནི་བགྱི་དཀའ་བ་བགྱིད་པའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡན་ལག་གཉིས་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ལམ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ ཐབས་ལ་མཁས་པའོ། ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དྲི་མ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་ཏེ་དག་པར་གྱུར་པ་འདི་ནི་དེའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་བ་ལ་མི་སྨོད་ཅིང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་ སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བར་ཡང་འཛིན་པ་འདི་ནི་དེའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའོ། ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་གཞན་ཡང་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་དང་། མ་ སྐྱེས་པ་དང་མ་བྱུང་བར་སོ་སོར་རྟོག་པ་འདི་ནི་དེའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །
EN
“Moreover, Sāgaramati, bodhisattvas destroy the māra of the aggregates by cultivating patience without apprehending a self. Bodhisattvas destroy the māra of the afflictions by cultivating patience without apprehending beings. Bodhisattva destroy the māra of the Lord of Death by cultivating patience without apprehending saṃsāra. Bodhisattvas destroy the māra of the gods by cultivating patience without apprehending nirvāṇa.
BO
གང་གི་ཚེ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་སེམས་ཀྱིས་འདུས་མ་བྱས་སུ་མི་ལྟུང་ཞིང་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་ཡང་མི་བྱེད་པ་འདི་ནི་དེའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའོ། ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ གཞན་ཡང་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐ་དད་དུ་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ཡང་མི་མཐོང་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་མཉམ་པ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་མཉམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པའི་དབྱིངས་ཀྱི་མཉམ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཀྱི་མཉམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་མཉམ་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་འཇུག་པས་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་འདི་ནི་དེའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། ། གང་གི་ཚེ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ཏུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ ཤིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ལ་ལྟ་བས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་མི་ལྟ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་འདི་ནི་དེའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའོ། ། རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་སྦྱིན་པ་དག་པ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། ། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དག་པ་ནི་ ཐབས་སོ། ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་བསམ་གཏན་དག་པ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །
EN
“Moreover, Sāgaramati, bodhisattvas transcend the māra of the aggregates by practicing diligence while disengaging from the body. Bodhisattvas transcend the māra of the afflictions by practicing diligence while disengaging from the mind. Bodhisattvas transcend the māra of the Lord of Death by practicing diligence in the midst of the unborn and non-arising. Bodhisattvas transcend the māra of the gods by practicing diligence for the sake of ripening beings and upholding the Dharma without being saddened by saṃsāra.
BO
ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དག་པ་ནི་ཐབས་སོ། ། མདོར་བསྡུ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་དག་པ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། ། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དག་པ་ནི་ཐབས་སོ། ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་གང་ལགས། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དག་པ་ནི་གང་ལགས། ཤེས་རབ་དག་པ་ནི་གང་ལགས། ཐབས་དག་པ་ནི་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་པ་ནི་གང་བདག་དང་། སེམས་ཅན་དང་། སྲོག་དང་། གསོ་བ་དང་། སྐྱེས་བུ་དང་། གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བར་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་སོགས་པའོ། ། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དག་པ་ནི་གང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་འདྲིས་ པར་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། ། ཤེས་རབ་དག་པ་ནི་གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། ཐབས་དག་པ་ནི་གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སོ་སོ་ཅི་རིགས་པར་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་མཁས་པའོ། ། བློ་ གྲོས་རྒྱ་མཚོ་གཞན་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་པ་ནི་གང་སྲིད་པར་འགྲོ་བའི་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པར་དགེ་བའི་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སོགས་པའོ། །
EN
“Moreover, Sāgaramati, bodhisattvas transcend the māra of the aggregates by practicing concentration without sustaining the aggregates. Bodhisattvas transcend the māra of the afflictions by practicing concentration without sustaining the elements. Bodhisattvas transcend the māra of the Lord of Death by practicing concentration without sustaining the sense sources. Bodhisattvas transcend the māra of the gods by dedicating these aspects of practicing concentration to awakening.
BO
ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དག་པ་ནི་གང་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་གཞོལ་བས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིད་ལ་ བྱེད་པ་དང་བྲལ་བར་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། ། ཤེས་རབ་དག་པ་ནི་གང་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བར་གྱུར་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པའོ། ། ཐབས་དག་པ་ནི་སེམས་ཅན་གང་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་དོན་འཐུན་ པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པའོ། ། གཞན་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་མི་ཟད་པ་དང་ལག་ན་རིན་པོ་ཆེའོ། ། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དག་པ་ནི་གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་། སློབ་པ་དང་། མི་སློབ་པ་དང་། རང་སངས་ རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་དང་། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེས་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཅིང་ཡང་དག་པར་འཇུག་པའོ། ། ཤེས་རབ་དག་པ་ནི་གང་གཟུངས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་ནས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ གསུངས་པ་ཀུན་ཏུ་འཛིན་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱེད་པའོ། ། ཐབས་དག་པ་ནི་གང་སྤོབས་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་། སྤོབས་པ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་།
EN
“Moreover, Sāgaramati, bodhisattvas find victory over the māra of the aggregates by utilizing insight to become learned in the aggregates. Bodhisattvas find victory over the māra of the afflictions by utilizing insight to become learned in the elements. Bodhisattvas find victory over the māra of the Lord of Death by utilizing insight to become learned in the sense sources. Bodhisattvas find victory over the māra of the gods by utilizing insight to become learned in dependent origination and thus not actualizing the limit of reality.
BO
ཆོས་བསྟན་པ་དོན་ཡོད་པས་ལེགས་པར་བཤད་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཚིམ་པར་བྱེད་པའོ། ། བློ་གྲོས་རྒྱ་ མཚོ་གཞན་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་པ་ནི་གང་ཚེ་རབས་ཚེ་རབས་དག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་བརྗེད་པའོ། ། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དག་པ་ནི་གང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་བརྗེད་པར་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། ། ཤེས་རབ་དག་པ་ནི་གང་མི་གནས་ པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་ཤེས་པའོ། ། ཐབས་དག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཕ་རོལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པའོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་འདི་སྐད་ཅེས་ གསོལ་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དོན་ཇི་ལྟར་བདག་གིས་འཚལ་བ་ལྟར་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་འདི་སྙམ་བགྱིད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ནི་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གི་བྱང་ཆུབ་མ་ལགས་པའི་ཆོས་གང་ཡང་མ་མཆིས་སོ། ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན།
EN
“Moreover, Sāgaramati, the māra of the aggregates has no chance when bodhisattvas aspire to the emptiness of all phenomena. The māra of the afflictions has no chance when bodhisattvas trust that all phenomena are signless. The māra of the Lord of Death has no chance when bodhisattvas have no doubt that all phenomena are the wishless state. The māra of the gods has no chance when bodhisattvas have no doubt that phenomena are unconditioned, and do not become arrogant even if they gather roots of virtue.
BO
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་བོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་ལ་རིང་བའི་འདུ་ཤེས་མི་ བགྱིའོ། ། ཡུལ་དྲུག་པོ་དག་གི་ནང་ནས་ཆོས་གང་དེ་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་བོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་མོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དག་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་པ་ཐོབ་པར་ འགྱུར་རོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་བཞིན་ཏེ། ཡུལ་དྲུག་པོ་དག་གི་ནང་ནས་ཆོས་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་ མཁས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམས་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཁྱོད་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན་བསྐལ་ པ་གྲངས་མེད་པའི་ཡང་ཆེས་གྲངས་མེད་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཚད་མེད་པ།
EN
“Moreover, Sāgaramati, when bodhisattvas cultivate the application of mindfulness of body to the body and do not form the concepts that go along with the body, they defeat the māra of the aggregates. When bodhisattvas cultivate the application of mindfulness of feelings to feelings and do not form the concepts that go along with feelings, they defeat the māra of the afflictions. When bodhisattvas cultivate the application of mindfulness of mind to the mind and do not form the concepts that go along with the mind, they defeat the māra of the Lord of Death. When bodhisattvas cultivate the application of mindfulness of mental phenomena to mental phenomena and do not form the concepts that go along with mental phenomena, protecting their intention to awaken, they defeat the māra of the gods.
BO
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མཚུངས་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་སྐར་མདོག་གི་བསྐལ་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་སྤྲུལ་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་ སངས་རྒྱས་འོད་ཟེར་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཞེས་བྱ་བ་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ་། ། ཅིའི་ཕྱིར་ དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་འོད་ཟེར་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཐོབ་ཅིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་ནས་ལུས་ལས་འོད་འདི་ལྟ་བུ་ཕྱུང་སྟེ། འོད་རབ་ཏུ་ཕྱུང་བ་དེས་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཚད་མེད་གྲངས་ མེད་བགྲང་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དག་སྣང་བ་ཆེན་པོས་གསལ་བར་གྱུར་ཏོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་དག་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་འཁོད་པ་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་པ་དེ་མཐོང་ངོ་། །
EN
“Sāgaramati, all of the māras’ activities are motivated by the workings of the self. Thus, bodhisattvas do not motivate themselves by the workings of the self. The self is not a self, but is selfless, so there is no phenomenon than can generate the self. Cognizing this with discriminating wisdom, bodhisattvas don the armor of the Great Vehicle for the sake of ignorant beings, not because they impute self or other. When wearing this armor, they will ask themselves how to make this armor meaningful. They think the following: ‘I am not wearing this armor so that I may dismantle the self, nor am I am wearing it so that I may dismantle a being, a life force, sustenance, a person, or personhood. Instead, I will abandon the entire basis for beings to sustain the view of self, beings, life force, sustenance, people, or personhood. What is this basis? The basis is being mistaken. The aggregates, elements, and sense sources are the basis. As their minds are mistaken in this regard, beings perceive what is impermanent to be permanent, what is suffering to be happiness, what is not a self to be a self, and what is ugly to be attractive. Now, so that they may come to understand perception, I will teach them the Dharma.’
BO
མཐོང་ ནས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་མེ་ཏོག་དག་གཏོར་ཏོ། ། གཏོར་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་འོངས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་ལུས་ལ་བབ་བོ། ། མེ་ཏོག་དེ་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཤིན་ཏུ་སྤྲུལ་པ་དེར་མི་བདུན་གྱི་འཕང་ཙམ་གྱི་མེ་ཏོག་བཀྲམ་ པ་གཅིག་པུ་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་དབང་ཆེ་བ་དབང་ཆེ་བར་གྲགས་པའི་ལྷ་གང་དག་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་འཁོད་པ་དེ་དག་གིས་འོད་དེ་མཐོང་ནས་གང་འདི་ལྟ་བུ་རྣམ་པར་དག་པའི་འོད་བྱུང་བ་ལས་ན་ཀྱེ་མ་འདི་ནི་ད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འོད་ ཟེར་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཆེད་དུ་བརྗོད་དེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་མཚན་འོད་ཟེར་སྣང་བ་མཐའ་ཡས། འོད་ཟེར་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ཤིན་ཏུ་སྤྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན།
EN
“What does it mean to understand perception? It is to be without grasping or clinging. When one does not grasp, one does not cling. When one does not cling, there is no delusion. When there is no delusion, one understands perception.”
BO
འཇིག་རྟེན་གྱི་ ཁམས་དེ་ན་འཁོད་པའི་མི་དེ་དག་གི་ལོངས་སྤྱོད་དང་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་ནི་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷའི་བུ་རྣམས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་དང་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་ཅི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་བར་གྱུར་པས་དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ཤིན་ཏུ་སྤྲུལ་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་བསྐལ་པ་དེ་སྐར་མདོག་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་བསྐལ་པ་ཁྲི་འདས་ནས་བསྐལ་པ་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་བྱུང་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐར་མ་ལ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་ངོ་། ། གང་གི་འོག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་ཟེར་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་དེས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་མཚན་གྱིས་བསྐལ་པ་དེ་སྐར་མདོག་ཅེས་བྱའོ། ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་བསྐལ་པ་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་བཅུ་བཞི་བྱུང་ངོ་། ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཤིན་ཏུ་སྤྲུལ་པ་དེ་ནི་འབྱོར་པ་རྒྱས་པ་ཞི་བ་ལོ་ལེགས་པ་ལྷ་དང་མིས་གང་བ། ཡངས་ཤིང་ ཐ་གྲུ་ཆེ་བར་གྱུར་ཏེ། གླིང་བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་ཡོད་དོ། ། གླིང་རེ་རེའི་ཚད་ཀྱང་དཔག་ཚད་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་ཡོད་དོ། །
EN
“Does one then understand past, present, or future perceptions?” asked Sāgaramati.
BO
དཔག་ཚད་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་རེ་རེ་ལ་ཡང་གྲོང་ཁྱེར་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་བཞི་སྟོང་ཡོད་པར་གྱུར་ཏོ། ། གྲོང་ཁྱེར་རེ་རེ་ཡང་ གྲོང་དང་ཚོང་འདུས་དང་རི་འོར་གྱི་གྲོང་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་བཞི་སྟོང་གིས་ཀུན་ནས་བསྐོར་བར་གྱུར་ཏོ། ། གྲོང་ཁྱེར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ན་ཡང་སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་བཅུ་ཡོད་པར་གྱུར་ཏོ། ། གྲོང་དང་ཚོང་འདུས་དང་རི་འོར་གྱི་གྲོང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ན་ཡང་མིའི་སྐྱེ་ དགུའི་སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱད་བརྒྱད་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། ། དབང་ཆེ་བ་དབང་ཆེ་བར་གྲགས་པའི་མི་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་རྒྱས་པར་གྱུར་ཏོ། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ནི་གསེར་དང་དངུལ་དང་ཤེལ་དང་བཻ་དཱུརྱ་དང་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བཞི་ ལས་གྲུབ་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ན་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་དང་གོས་དང་རྒྱན་དང་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་དག་བསམས་པ་ཙམ་གྱིས་འབྱོར་ཏོ། ། ལྷ་དང་མི་དེ་དག་ཀྱང་ང་ཡི་བ་མེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་ཟེར་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ དེའི་ཚེའི་ཚད་ནི་བར་གྱི་བསྐལ་པ་བཅུ་ཐུབ་པར་གྱུར་ཏོ། །
EN
“Neither past, nor present, nor future perceptions! Why is this? Past perceptions are exhausted. Present perceptions do not remain. Future perceptions have not yet come. One understands perception when one no longer observes perceptions in any of the three times. Then, having this understanding of perception, the conduct of bodhisattvas is pure. They completely understand the conduct of all beings.
BO
དེའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་ནི་ཉན་ཐོས་བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཡོད་དོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འདུས་པ་ཆེན་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་ཡོད་དོ། ། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་གྲོང་ཁྱེར་ ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་སྐུ་སྐྱེ་བའི་སར་གྱུར་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དེ་ནས་མངོན་པར་བྱུང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དགའ་བ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་ཏེ་བཞུགས་སོ། ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དགའ་བ་ འབྱུང་བ་དེར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། ། དེའི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ལྟར་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། གླང་པོ་རིན་པོ་ཆེ་ དང་། རྟ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། བུད་མེད་རིན་པོ་ཆེ་དང་། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། ཁྱིམ་བདག་རིན་པོ་ཆེ་དང་། བློན་པོ་རིན་པོ་ཆེ་དང་བདུན་ནོ། །
EN
“Sāgaramati, bodhisattvas’ conduct will be impure to the degree that they fail to understand the conduct of beings. When they understand the conduct of beings, their bodhisattva conduct will be pure. They will teach the Dharma in accord with their understanding of these modes of conduct. They will teach in order to reverse the different kinds of beings’ conduct.
BO
རྒྱལ་པོ་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏེ། ལྷག་ པའི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་ཞེ་འགྲས་པ་མེད་པའོ། ། རྒྱལ་པོ་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དེའི་བཙུན་མོའི་འཁོར་གྱི་བུད་མེད་ནི་བྱེ་བ་ཕྲག་བཞི་ཡོད་དེ། གཟུགས་བཟང་བ་མཛེས་པ་བལྟ་ན་སྡུག་པ་ལྷའི་བུ་མོའི་གཟུགས་དང་འདྲ་བ་ བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཤ་སྟག་གོ། ། དེ་ལ་བུ་སྟོང་ཡོད་དེ། དཔའ་བ། རྟུལ་ཕོད་པ། ཡན་ལག་བཟང་པོ་མཆོག་གི་གཟུགས་དང་ལྡན་པ། ཕ་རོལ་གྱི་སྡེ་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུའི་སྟོབས་ཀྱི་ཤུགས་ཕྱེད་ བདོག་པ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཡན་ལག་རྣམ་པར་སྤྲས་པ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཤ་སྟག་གོ། ། དེ་ལ་བུ་མོ་བརྒྱད་འབུམ་ཡོད་དེ། གཟུགས་བཟང་བ་མཛེས་པ་བལྟ་ན་སྡུག་པ་ལྷའི་བུ་མོའི་ གཟུགས་འདྲ་བ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཤ་སྟག་གོ། །
EN
“Sāgaramati, there are those who have desirous thoughts who also are involved in aggression. There are those who have aggressive thoughts who also are involved in desire. There are those who have aggressive thoughts who also are involved in stupidity. There are those who have stupid thoughts who also are involved in aggression. There are those who have stupid thoughts who also are involved in desire. There are those who have desirous thoughts who also are involved in stupidity. There are those who have desirous and aggressive thoughts who also are involved in stupidity. There are those who have aggressive and stupid thoughts who also are involved in desire. There are those who have stupid and desirous thoughts who also are involved in aggression.
BO
བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་རྒྱལ་པོ་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་ཟེར་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་དེ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལ་བར་གྱི་བསྐལ་པ་ གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་རུང་བ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དགེ་སྦྱོང་དང་འཐུན་པ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་གོས་དང་། ཟས་དང་། མལ་ཆ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང་ཡོ་བྱད་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱན་དྲངས་པར་གྱུར་ཏོ། ། རྒྱལ་པོ་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་མཆོད་པའི་ལས་ཀྱི་ཕྱིར་འཁོར་ གྱི་ཁྱམས་ཡངས་ཤིང་ཐ་གྲུ་ཆེ་བ། ཆུ་ཞེང་དཔག་ཚད་ལྔ་འབུམ་ཡོད་པ། ས་ཕྱོགས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བཻ་དཱུརྱས་སྤྲས་པ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་ཕྱི་རས་བསྐོར་བ། ཙན་དན་དམར་པོ་དང་། ཙན་དན་སྦྲུལ་གྱི་སྙིང་པོ་གཤིབས་ཏེ་སྦྱར་བ་སྣ་ཚོགས་བལྟ་ན་སྡུག་པ། ལྷའི་ གཞལ་མེད་ཁང་འདྲ་བར་བྱས་སོ། ། གཞན་ཡང་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་གྱིས་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པས་ཡ་བྱས་སོ། ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དེ་ལྟར་རྒྱལ་པོ་ཡུན་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་གང་གཞན་མི་བྱེད་པར་རྒྱུན་ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་ཡང་དག་པར་བླངས། བསླབ་ པའི་གནས་ལྔ་ཡོངས་སུ་བཟུང་སྟེ།
EN
“Sāgaramati, there are some who engage in desire who should eliminate aggression. There are some who engage in aggression who should eliminate desire. There are some who engage in aggression who should eliminate stupidity. There are some who engage in stupidity who should eliminate aggression. There are some who engage in stupidity who should eliminate desire. There are some who engage in desire who should eliminate stupidity. There are some who engage in desire or aggression who should eliminate stupidity. There are some who engage in aggression or stupidity who should eliminate desire. There are some who engage in stupidity or desire who should eliminate aggression.
BO
བཙུན་མོའི་འཁོར་དང་བཅས་རང་གི་སྐྱེ་བོ་དང་བཅས་གཡོག་འཁོར་དང་བཅས་པས་བར་གྱི་བསྐལ་པ་གཉིས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ནས་བར་གྱི་བསྐལ་པ་དེ་གཉིས་འདས་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་འོད་ཟེར་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་དེ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ལན་བདུན་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ། ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་ཟེར་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པ་རྣམས་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱད་པར་དུ་མཆི་བས་དེ་ལ་གང་མ་ཆགས་ པ་རྣམས་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་མི་གཡོ་མི་འགྱུར་ཞིང་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པ་རྣམས་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམས་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་རྒྱང་རིང་དུའང་ལྟ་ལ་རྩ་བ་ཡང་མ་ཆད་པ་རྣམས་ལགས།
EN
“Sāgaramati, there are those who are first desirous and then aggressive. There are beings who are first aggressive and then desirous. There are beings who are first aggressive and then stupid. There are beings who are first stupid and then aggressive. There are beings who are first stupid and then desirous. There are beings who are first desirous and then stupid. There are beings who are first desirous and aggressive and then stupid. There are beings who are first aggressive and stupid and then desirous. There are beings who are first stupid and desirous and then aggressive.
BO
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུལ་ཡང་འབྱོར་ལ་བག་མཆིས་པ་ཡང་མི་འདོར་བ་རྣམས་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་ཟབ་མོའི་ཚུལ་ལ་མི་སྐྲག་པ་རྣམས་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པ་རྣམས་ཞེས་བགྱི། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་ཟེར་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ དེས་རྒྱལ་པོ་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་དང་བཤད་དོ། ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་ འཇོག་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། ། བཞི་གང་ཞེ་ན། མོས་པ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བའི་དད་པ་འཕགས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བརྩོན་འགྲུས་འབར་བས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་བློས་མངོན་པར་ ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྩེན་པ་དང་།
EN
“Sāgaramati, there are those who are desirous of form and averse to sound. There are those who are desirous of sound and averse to form. There are those who are desirous of smell and averse to taste. There are those who are desirous of taste and averse to smell. There are those who are desirous of touch and averse to mental phenomena. There are those who are desirous of mental phenomena and averse to touch.
BO
སོ་སོ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་ འཇོག་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བས་དེ་ལ་མ་ཆགས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། ། བཞི་གང་ཞེ་ན། སེམས་ལས་སུ་རུང་བས་བསམ་གཏན་ལས་ལྡོག་པ་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཡིན། གཞན་ལ་བདེ་བ་ རབ་ཏུ་སྦྱིན་པས་བདག་བདེ་བ་ལ་མི་ཆགས་པ་རྣམས་ཡིན། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་ཤིང་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཡིན། གོང་ནས་གོང་མའི་ཁྱད་པར་འདོད་པས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བས་དེ་ལ་མ་ཆགས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་བློ་མི་གཡོ་མི་འགྱུར་ཞིང་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། ། བཞི་གང་ཞེ་ན། སྒྱུ་དང་ གཡོ་མེད་པའི་བསམ་པ་དང་། བསམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་སྦྱོར་བ་དང་།
EN
“Sāgaramati, there are beings who can be guided by disengaging from form, but not from sound. There are beings who can be guided by disengaging from sound, but not from form. There are beings who can be guided by disengaging from smell, but not from taste. There are beings who can be guided by disengaging from taste, but not from smell. There are beings who can be guided by disengaging from touch, but not from mental phenomena. There are beings who can be guided by disengaging from mental phenomena, but not from touch.
BO
སྦྱོར་བ་ལས་མི་ལྡོག་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པ་མ་བོར་བར་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་བློ་མི་གཡོ་ མི་འགྱུར་ཞིང་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། ། བཞི་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་པར་ཡང་མཐོང་ལ་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་ བཞིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པར་ཡང་རབ་ཏུ་ཤེས་ལ་ཡི་གེ་དང་ངེས་པའི་ཚིག་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱང་སྟོན་ཅིང་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་ བར་ཡང་མོས་ལ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་ཉམས་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་ལ་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡང་རྟོག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྩོལ་བའི་རྒྱུན་ཀྱང་མི་གཅོད་པ་སྟེ།
EN
“Sāgaramati, there are beings who can be guided by disengaging from body, but not from mind. There are beings who can be guided by disengaging from mind, but not from body. There are beings who can be guided by disengaging from body and mind, and there are those who cannot be guided by disengaging from body or mind.
BO
རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་ན་རྒྱང་རིང་དུ་ཡང་ལྟ་ལ། རྩ་བ་ཡང་མ་ཆད་པ་ རྣམས་ཡིན་ནོ། ། བཞི་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་ཡང་ལྟ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་མི་འདོར་བ་རྣམས་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཡང་ལྟ་ལ་རང་གི་ཤེས་པས་ཀྱང་ཞུམ་པ་མེད་པ་རྣམས་ཡིན། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་ལ་ཡང་ལྟ་ལ་ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་ བསྟན་པས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་རྣམས་ཡིན། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་ལྟ་ལ་ཚེ་དང་། འཆི་འཕོ་དང་། སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་མི་སྨོད་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་རྒྱང་རིང་དུ་ཡང་ལྟ་ ཞིང་རྩ་བ་ཡང་མ་ཆད་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་ཡུལ་ཡང་འབྱོར་ལ་བག་ཡོད་པ་ཡང་མི་འདོར་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ། ། བཞི་གང་ཞེ་ན།
EN
“Sāgaramati, there are beings who can be guided by the message of impermanence, but not by the messages of suffering, selflessness, or peace. There are beings who can be guided by the message of suffering, but not by the messages of impermanence, selflessness, or peace. There are beings who can be guided by the message of selflessness, but not by the messages of impermanence, suffering, or peace. There are beings who can be guided by the message of peace, but not by the messages of impermanence, suffering, or selflessness.
BO
མི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་ཡང་ གྱུར་ལ་འདུ་བྱེད་ལ་མི་རྟག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པས་ཡུལ་འབྱོར་ཀྱང་བག་མེད་པར་མི་འགྱུར་བ་རྣམས་ཡིན། ལྷ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་དུ་ཡང་འགྱུར་ལ་འདུ་བྱེད་ལ་སྡུག་བསྔལ་བར་སོ་སོར་རྟོག་པས་ཡུལ་འབྱོར་ཀྱང་བག་མེད་པར་མི་འགྱུར་བ་རྣམས་ ཡིན། བདུད་ཀྱི་རིས་ཀྱི་ལྷ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བདུད་ཉིད་དུ་ཡང་ཉེ་བར་སྟོན་ལ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་སོ་སོར་རྟོག་པས་ཡུལ་འབྱོར་ཀྱང་བག་མེད་པར་མི་འགྱུར་བ་རྣམས་ཡིན། ཚངས་རིས་ཀྱི་ལྷ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚངས་པ་དབང་སྒྱུར་དུ་ཡང་གྱུར་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པ་ལ་ཞི་བར་རྟོག་པས་ཡུལ་འབྱོར་ཀྱང་བག་མེད་པར་མི་འགྱུར་བ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་ཡུལ་ཡང་འབྱོར་ལ་བག་ཡོད་པ་ཡང་མི་འདོར་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ། ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་དོན་ཟབ་མོའི་ཚུལ་ལ་མི་སྐྲག་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། ། བཞི་གང་ཞེ་ན།
EN
“Sāgaramati, there are beings who can be guided by miracles based on speech, but not by miracles based on instruction. There are beings who can be guided by miracles based on instruction, but not by miracles based on speech. There are beings who can be guided by miracles based on miraculous powers, but not by miracles based on speech or instruction. There are beings who can be liberated by miracles based on speech. There are beings who can be liberated by miracles based on instruction. There are beings who can be liberated by miracles based on miraculous powers.
BO
ཡང་དག་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གང་དག་ཕྱི་རོལ་དུ་མི་བྱེད་པར་རྒྱུན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཟབ་མོ་འདི་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ལ་བསྟེན་པ་དང་། མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་ཚུལ་ འདི་ལྟ་བུ་དེ་དག་མཉན་པའི་ཕྱིར་དཔག་ཚད་བརྒྱར་ཡང་འགྲོ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་དཔྱོད་པ་དང་། དོན་ལ་རྟོན་པ་ཡིན་གྱི་ཚིག་འབྲུ་ལ་རྟོན་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ ལྡན་ན་དོན་ཟབ་མོའི་ཚུལ་ལ་མི་སྐྲག་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་བརྩོན་ པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ་དང་། འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་ཡོངས་ སུ་མི་སྐྱོ་བར་བརྩོན་པས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོགས་པ་སྟེ།
EN
“Sāgaramati, there are beings for whom practice will come swiftly but liberation slowly. There are beings for whom practice will come slowly but liberation swiftly. There are beings for whom both practice and liberation will come slowly. There are beings for whom both practice and liberation will come swiftly.
BO
རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དེ་ལྟར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་འོད་ཟེར་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་དེས་བཞི་པ་བསྒྲུབ་པ་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན། སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་བཅུས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། ། དགེ་སློང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱད་ལེན་པ་མེད་པས་ཟག་པ་རྣམས་ལས་སེམས་རྣམ་ པར་གྲོལ་ལོ། ། རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་དེ་དག་དང་། རྒྱལ་པོའི་བུ་མོ་རྣམས་དང་། རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོའི་འཁོར་ནི་ཆུང་ངུའི་རྗེས་སུ་འཐུན་པའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་སྐྱེས་སོ། ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་རྣོ་བའི་རྗེས་སུ་འཐུན་པའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་སྐྱེས་སོ། ། དེ་ནས་རྒྱལ་ པོ་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཚིམ་ཞིང་མགུ་ལ་ཡི་རངས་ཤིང་རབ་ཏུ་དགའ་སྟེ་དགའ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ནས་རྒྱལ་སྲིད་ཐམས་ཅད་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པའི་ཕྱིར་ཕུལ་ལོ། ། ། ། འཕགས་པ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ། བམ་པོ་དགུ་པ།
EN
“Sāgaramati, there are beings who can be liberated by causes, but not by conditions. There are beings who can liberated by conditions but not by causes. There are beings who can be liberated by both causes and conditions. There are also beings who cannot be liberated by either causes or conditions.
BO
བློ་གྲོས་རྒྱ་ མཚོ་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་ཟེར་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་དེས་རྒྱལ་པོ་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པའི་ཕྱིར་རྒྱལ་སྲིད་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཕུལ་ཟིན་ན། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ དད་པས་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ཤིག ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་དོན་ཆེ་བ་ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་རྒྱ་ཆེ་བའོ། ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་གཏོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའི་འཐོབ་པ་ཆེན་པོ་ནི་ཉི་ཤུ་པོ་འདི་དག་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བླ་ན་མེད་པའི་འཐོབ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་དག་གོ། ། ཉི་ཤུ་པོ་དེ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱལ་སྲིད་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་གཡོག་འཁོར་དང་དབང་ཕྱུག་འདོར་བས་ང་ཡི་བ་མེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ མེད་པ་འཐོབ་པ་དང་། ཁྱིམ་ནས་འབྱུང་བ་ལ་གཞོལ་བས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་བྱུང་བ་འཐོབ་པ་དང་། ངུར་སྨྲིག་འཛིན་པས་རྙོག་པ་མེད་པའི་སེམས་འཐོབ་པ་དང་། འཕགས་པའི་རིགས་ཆོག་ཤེས་པས་དགང་སླ་བ་དང་།
EN
“Sāgaramati, there are beings who can be liberated by seeing inner flaws, but not by seeing outer flaws. There are beings who can be liberated by seeing outer flaws, but not by seeing inner flaws. There are beings who can be liberated by seeing both inner and outer flaws. There are beings who cannot be liberated by seeing either inner or outer flaws.
BO
གསོ་སླ་བ་འཐོབ་པ་དང་། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོ་བྱད་ བསྙུངས་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་པས་འདོད་པ་ཆེ་བ་དང་སྡིག་པ་འདོད་པ་སྤོང་བ་འཐོབ་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ལྷ་དང་མིར་སྐྱེ་བ་འཐོབ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་འདོར་བས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་འཐོབ་པ་དང་། དགོན་པ་དབེན་པ་ན་གནས་པས་འདུ་ འཛི་དང་མི་འདྲེ་བ་འཐོབ་པ་དང་། གནོད་པ་མེད་པས་ཆོས་སེམས་པའི་བདེ་བ་འཐོབ་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་ལག་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་འཐོབ་པ་དང་། ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བས་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་འཐོབ་པ་དང་། ང་རྒྱལ་མེད་པས་ཡེ་ ཤེས་ཆེན་པོ་འཐོབ་པ་དང་། དོན་ཉུང་ཞིང་བྱེད་པ་ཉུང་བས་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་འཐོབ་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་པས་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་འཐོབ་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཐར་བར་བྱེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་འཐོབ་ པ་དང་། ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་འཐོབ་པ་དང་། སེམས་རབ་ཏུ་སྦྱངས་པས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོ་འཐོབ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པས་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་འཐོབ་པ་དང་།
EN
“Sāgaramati, some beings can attain liberation through the path of ease, but not through the path of hardship. Yet, for some it will occur through the path of hardship, and not of ease. For some a combination of hardship and ease will bring it about. Still, there are some who cannot attain freedom through either the path of ease or hardship.
BO
ཚུལ་བཞིན་གྱིས་ཆོས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པས་མི་ སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་འཐོབ་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འཛིན་པའི་སྤྱོད་པས་མྱུར་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་པ་འཐོབ་པ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་གཏོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་འཐོབ་པ་ཆེན་པོ་ཉི་ཤུ་པོ་འདི་དག་རྙེད་ པར་དཀའ་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་བས་ན། ཁྱོད་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ཤིག ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་རྒྱལ་པོ་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་པས་རྒྱལ་སྲིད་ཐམས་ ཅད་སྤངས། རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་དཔལ་ཡང་སྤངས་ཏེ་ཁྱིམ་ན་གནས་པས་ཡིད་བྱུང་བས་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བྲེགས་ཏེ་གོས་ངུར་སྨྲིག་བགོས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་བསྟན་པ་ལ་དད་པས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ་། ། དེ་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་རིག་ནས་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོའི་འཁོར་ ཀྱང་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ་། ། དེ་དག་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་རིག་ནས་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་རྣམས་ཀྱང་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ་། ། དེ་དག་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་རིག་ནས་རྒྱལ་པོའི་བུ་མོ་གཞོན་ནུ་མ་རྣམས་ཀྱང་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ་། །
EN
“Sāgaramati, some beings can be guided through directives, and others though support, being cut down , being accepted, beauty, ugliness, aggression, love, cursing, and dependent origination. Some beings can be guided by pleasant destinies, others by hellish destinies, and still others by transverse destinies.
BO
དེ་དག་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་རིག་ནས་རྒྱལ་པོའི་ཡུལ་ན་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་དགུ་ཡང་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་དེ་དག་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཆོས་ཚོལ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་བརྩོན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ་གནས་སོ། ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་སེམས་ཅན་བསོད་ནམས་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་པས་ཇི་ཙམ་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ དེའི་གསུང་རབ་མཛེས་པར་གྱུར་པ་ལ་ལྟོས། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་ཟེར་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་དེ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གང་ལ་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བགྱིད་པར་གནས་ཤིང་དོན་མཆིས་པར་ཡུལ་འཁོར་གྱི་བསོད་སྙོམས་ཡོངས་སུ་འཚལ་བར་འགྱུར་བའི་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་བདག་ལ་སྩལ་དུ་གསོལ། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ དེས་དགེ་སློང་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། དགེ་སློང་ཁྱོད་ཀྱི་མིང་ནི་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །
EN
“There are also some beings who can be guided by teachings on the applications of mindfulness, teachings on the right abandonments, teachings on the bases of miracles, teachings on the faculties, teachings on the strengths, teachings on the branches of awakening, teachings on the path, teachings on tranquility, or teachings on special insight. Some beings, Sāgaramati, can also be guided by teachings that describe the truths of the noble ones.
BO
ཁྱོད་སོང་ལ་རང་གི་ཡུལ་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པར་གྱིས་ཤིག ། རང་གི་ཡུལ་ལ་ཚུལ་བཞིན་གྱིས་སོ་སོར་རྟོགས་ཤིག ། ཅི་ནས་ཀྱང་ཡུལ་དྲུག་པོ་དག་གི་ནང་ནས་ཆོས་གང་ཁྱོད་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་བྱང་ཆུབ་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོགས་ཤིག ། བྱང་ཆུབ་ལ་རིང་བའི་འདུ་ཤེས་མ་བྱེད་ཅིག ། ཉེ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་མ་བྱེད་ཅིག ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་དགེ་སློང་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་གདམས་ངག་འདིས་གདམས་པ་དང་གཅིག་པུ་དབེན་པར་རྟུན་ཅིང་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་ལ་བག་ཡོད་པར་གནས་ཏེ་རང་གི་ཡུལ་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་གོ། ། དེའི་ཚུལ་བཞིན་ གྱིས་སོ་སོར་རྟོག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་གི་ཡུལ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། ། རྣ་བའི་ཡུལ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ ལོ། ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། །
EN
“In this way, Sāgaramati, the conduct of beings is unfathomable. The thoughts of beings are unfathomable. The experience of beings is unfathomable. Thus, when bodhisattvas enter into unfathomable penetrating knowing, they are able to penetrate the unfathomable forms of conduct of unfathomable beings.
BO
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ནི་ སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། ། མིག་གི་ཡུལ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཡུལ་ལོ། ། མཚན་མ་མེད་པའི་ཡུལ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཚན་ མ་མེད་པའི་ཡུལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། ། ཡིད་ཀྱི་བར་གྱི་ཡུལ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཡུལ་ལོ། ། མཚན་མ་མེད་པའི་ཡུལ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཚན་མ་མེད་པའི་ཡུལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། ། དེ་བཞིན་དུ་མིག་གི་ ཡུལ་ནི་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཡུལ་ལོ། ། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པའི་ཡུལ་ལོ། ། མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་བྱུང་བའི་ཡུལ་ལོ། ། མ་བྱུང་བའི་ཡུལ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མ་བྱུང་བའི་ཡུལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱི་བར་གྱི་ཡུལ་དང་སྦྱར་རོ། །
EN
“Sāgaramati, to draw an analogy, suppose a person was caught in a net called ‘completely lassoed.’ Were that person to draw on the power of the spell called ‘deliverer from all lassoes,’ then as soon as they became ensnared, they could utilize that spell to instantly cut through all the fetters. They would then be free to go where they pleased. Likewise, Sāgaramati, penetrating the thoughts of all beings, bodhisattvas who are skilled in means can cut all the binding afflictive emotions of beings with the power of the spell of the perfection of insight. Though they have not yet reached the wisdom of a buddha, they enact buddha activity, and thus remain close to beings.”
BO
བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དེ་ལྟར་དགེ་སློང་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་འདིས་ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་རུང་སྟེ་འདུན་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་སེམས་དང་། དཔྱོད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བསྒོམས་པས་རིང་པོ་མ་ཐོགས་པར་ མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་བསྐྱེད་པར་གྱུར་ཏོ། ། བག་ཡོད་པའི་སྤྱོད་པ་དེས་ཀྱང་དོན་དང་ངེས་པར་བྱུང་བའི་ཚིག་ཐམས་ཅད་སྡུད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཟུངས་རབ་ཏུ་ཐོབ་པོ། ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་གང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་འབྱོར་པ་སྤངས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དགེ་སློང་དུ་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་པ་སྙམ་དུ་ཁྱོད་དོགས་ཤིང་ཡིད་གཉིས་སུ་གྱུར་ཏམ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཁྱོད་ཉིད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དགེ་སློང་ཡུལ་ ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །
EN
Venerable Śāradvatīputra then remarked to the Buddha, “Blessed One, the extent of beings’ limitless modes of conduct and the unfathomable wisdom of the buddhas is incredible. Blessed One, it truly amazes me that when novice bodhisattvas first hear of the extent of beings’ limitless modes of conduct and the unfathomable wisdom of the buddhas, they are not intimidated, scared, or unnerved.”
BO
བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་གང་དག་དགེ་སློང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དེའི་རྗེས་སུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོར་གྱུར་པ་དེ་དག་གཞན་དག་ཅིག་ཡིན་པ་སྙམ་དུ་ཁྱོད་སེམས་ན། དེ་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་གང་དག་ཁྱོད་ཀྱི་ཕྱི་བཞིན་འབྲང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་དག་གོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྔོན་བྱུང་བའི་ལེའུ་འདི་བཤད་པ་ན་སྲོག་ཆགས་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ བརྒྱད་སྟོང་གིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། ། སྔོན་བྱུང་བའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བཅུ་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དེ་ལྟ་བས་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་ བྱང་ཆུབ་མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཁྱོད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ།
EN
The Blessed One responded to the Venerable Śāradvatīputra, “Tell me, Śāradvatīputra, when lion cubs hear a lion’s roar, are they intimidated, scared, or unnerved?”
BO
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཚིག་ཏུ་བྱས་ཤིང་ཚིག་ལྷུར་བླང་བར་མི་བྱའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ བྱའོ། ། ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་ནི་བརྗོད་པར་སླའི། དགེ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བསྒྲུབ་པ་ནི་དཀའོ་སྙམ་པའོ། ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ལ་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མགྲོན་དུ་གཉེར་ཏེ། ཁོ་བོས་སེམས་ཅན་ཁྱེད་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་ཚིམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱས་ལ་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། དེ་ལས་གཞན་པ་དགེ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་བརྩོན་པར་མི་ བྱེད་ན་དེ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་སླུ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མགྲོན་དུ་གཉེར་ཏེ་ཁོ་བོས་སེམས་ཅན་ཁྱོད་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་ཚིམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱས་ལ་ མང་དུ་ཐོས་པ་དང་།
EN
“Blessed One, they are not.”
BO
དེ་ལས་གཞན་པ་དགེ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྒྱལ་པོའམ་རྒྱལ་པོའི་བློན་པོས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ ཅད་ལ་སང་ཟན་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་མགྲོན་དུ་བོས་ལ་ཡལ་བར་བོར་ཏེ། བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་མ་སྦྱར་ན་དེས་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་དེ་ཐམས་ཅད་བསླུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བའི་ཟས་མ་ཐོབ་པས་འཕྱ་ཞིང་སླར་འོང་བ་དེ་བཞིན་དུ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔས་མ་རྒལ་བ་བསྒྲལ་བ་དང་། མ་གྲོལ་བ་དགྲོལ་བ་དང་། དབུགས་མ་ཕྱིན་པ་དབུགས་དབྱུང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དབུགས་ཕྱུང་ལ་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། དེ་ལས་གཞན་ པའི་དགེ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་བརྩོན་པར་མི་བྱེད་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ་སླུ་བ་ཡིན་ནོ། །
EN
The Blessed One continued, “Likewise, Śāradvatīputra, when novice bodhisattvas hear the Thus-Gone One’s lion’s roar, they are not intimidated, scared, or unnerved. They are not frightened by hearing of beings’ limitless modes of conduct.
BO
དེ་ལྟ་བུ་དེ་སྔོན་སངས་རྒྱས་མཐོང་བའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་ ན་འཕྱ་ཞིང་གཞོགས་འཕྱས་བྱེད་ལ་རྣམ་པར་སྨོད་དེ། གང་དག་མཆོད་སྦྱིན་བྱ་བར་དམ་བཅས་པ་ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའི་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་བདག་པོ་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་དཀོན་ནོ། ། དེ་བས་ཀྱང་གང་དག་མཆོད་སྦྱིན་ཆེན་པོ་དེ་བརྩམས་ནས་བླ་ན་མེད་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡོངས་ སུ་སྐྱོ་བར་མི་འགྱུར་བ་དག་ནི་ཆེས་དཀོན་ནོ། ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གང་གིས་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ་སླུ་བར་འགྱུར་བའི་ཚིག་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་གཞན་ཡང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ལ་ཆོས་ཀྱི་ དོན་བྱ་བར་གསོལ་བ་བཏབ་ལ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁོ་བོས་ཁྱེད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དོན་འདི་ཡོངས་སུ་ཐོབ་པར་བྱའོ་ཞེས་ཚིག་སྨྲས་པར་གྱུར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་ལ་ལུས་ནི་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་བྱའི་སེམས་ཅན་སླུ་བར་ནི་མི་བྱའོ། ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཁྱོད་ཀྱིས་རྣམ་ གྲངས་འདིས་ཀྱང་འདི་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། །
EN
“Śāradvatīputra, to draw another analogy, even though a fire may be small, it will not be intimidated by any amount of trees and grass. It will never think that it is unable to burn them. Likewise, Śāradvatīputra, even the feeble light of a novice bodhisattva’s insight is not intimidated by beings’ afflictive emotions. They do not worry that they lack the power to pacify afflictive emotions. Accurately investigating beings’ afflictive emotions only becomes a cause of deeper insight.
BO
བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་སྔོན་བྱུང་བའི་འདས་པའི་དུས་ན་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་ཡང་ཆེས་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། སེང་གེའི་རྒྱལ་པོ་དར་དཀར་ལྟ་བུའི་རལ་པ་ཅན་ཡན་ལག་མ་སྨད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ ཅད་ལ་བྱམས་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་རྩ་བ་དང་ལོ་མ་དང་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་ལ་མོས་པ་ཞིག་རིའི་ཕུག་བགྲོད་དཀའ་བ་ཞིག་ན་གནས་སོ། ། རི་ཕུག་བགྲོད་དཀའ་བ་དེ་ན་སྤྲེའུ་ཕོ་མོ་གཉིས་ཤིག་ཀྱང་གནས་སོ། ། དེ་ནས་དུས་གཞན་ཞིག་ན་སྤྲེའུ་མོ་དེ་ལ་བུ་འབྲངས་ནས་དེ་ལས་ཕྲུ་གུ་ གཉིས་བྱུང་ངོ་། ། དེ་ནས་སྤྲེའུ་དེ་དང་སྤྲེའུ་མོ་དེས་ཕྲུ་གུ་དེ་གཉིས་{རི་དགས་,རི་དྭགས་}ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་ལ་བཏམས་ཏེ་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་དོང་ངོ་། ། དེ་ནས་བྱ་རྒོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྤུ་གྲི་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེང་གི་བར་སྣང་ལས་བབས་ཏེ་སྤྲེའུའི་ཕྲུ་གུ་དེ་གཉིས་བླངས་ནས་སྟེང་གི་བར་སྣང་ལ་གནས་པར་གྱུར་པ་ དང་། {རི་དགས་,རི་དྭགས་}ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེས་བྱ་རྒོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྤུ་གྲི་བས་སྤྲེའུའི་ཕྲུ་གུ་དེ་གཉིས་ཁྱེར་བ་མཐོང་ངོ་། ། མཐོང་ནས་ཀྱང་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། བྱ་རྒོད་རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ལ་བདག་གསོལ་བ། །
EN
“Śāradvatīputra, to draw another analogy, imagine a scene in which fire becomes opposed to all trees, leaves, and branches. They might all prepare to fight and have a great dispute, thinking, ‘We will start a war in seven days.’ The grass and trees would then gather other grasses and trees, commanding them to support and join rank. Together they might then amass to a pile the size of Mount Meru. Now, someone might then go before the fire and ask, ‘Why have you not assembled an army? Do you think you alone can be victorious over all these grasses and trees?’ The fire would then reply, ‘I do not have to assemble an army. And why not? Because these opposing forces of grass and trees are my support—the more they are, the stronger I become. If they were not there, I would also swiftly perish.’
BO
བདག་གི་སྤྲེའུའི་ཕྲུ་གུ་དེ་གཉིས་ཁྱེད་ཀྱིས་ཐོང་། ། བདག་ནི་དེ་དག་འཇིགས་ མེད་བྱ་ཕྱིར་གནས། ། སྐྱབས་སུ་དོང་བ་མ་གསད་ཁྱེད་ཀྱིས་ཐོང་། ། དེ་ནས་བྱ་རྒོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་{རི་དགས་,རི་དྭགས་}ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། {རི་དགས་,རི་དྭགས་}རྒྱལ་པོ་གལ་ཏེ་ཁྱོད་ནི་བདག་འདོར་ན། ། དེ་ལྟར་ན་ནི་འདི་གཉིས་མི་གསད་གཏང་བར་བྱ། ། ཁོ་བོས་ འདི་གཉིས་ཟོས་ནས་ཁོ་བོ་མཁའ་ལ་གནས། ། ཁྱོད་ནི་ཁྲོས་པར་གྱུར་ཀྱང་བདག་ལ་ཅི་བྱར་ཡོད། ། {རི་དགས་,རི་དྭགས་}ཀྱི་རྒྱལ་པོས་ཡང་སྨྲས་པ། བདག་ནི་བཏང་གིས་ཡོངས་སུ་བཟའ་བར་གྱིས། ། བདག་གི་སྤྲེའུའི་ཕྲུ་གུ་གཉིས་ནི་བཏང་བར་གསོལ། ། བྱང་ཆུབ་ཞུགས་པ་དམ་ བཅས་སྲུང་བར་བྱེད། ། མཁས་པ་དག་ནི་{བརྫུན་,རྫུན་}དུ་སྨྲ་བ་མེད། ། བདག་{བརྫུན་,རྫུན་}འགྱུར་དུ་འོང་སྟེ་ལྷག་བསམ་པས། ། དེ་ནས་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ལུས་འདོར་ཏེ། ། དེ་ནས་ལྷག་པའི་བསམ་པས་དགར་གྱུར་ནས། ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ལུས་གཏོང་ངོ་། ། དེ་ནས་བྱ་རྒོད་ ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དེས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་དེ་མཐོང་ནས་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་ཏེ་ཆེད་དུ་བརྗོད་དེ་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ།
EN
“Likewise, Śāradvatīputra, the more bodhisattvas send their limitless fire of insight toward the limitless afflictions of all beings, the stronger these bodhisattvas become. Accurately investigating the afflictions of all beings becomes a cause of deeper insight. If bodhisattvas were to become concerned only with eliminating their own afflictions and shied away from eliminating the afflictions of all beings, they would swiftly fall to the level of either a hearer or a solitary buddha. Śāradvatīputra, from this teaching you should understand that the more bodhisattvas examine beings’ afflictive emotions through appropriate mental engagement, the stronger they become. If someone can hear this without being intimidated, that person must be recognized as a bodhisattva who is skilled in means.
BO
གང་དག་གཞན་ཕྱིར་རང་གི་ལུས་འདོར་བ། ། དེ་དག་འཚོ་བའི་འཇིག་རྟེན་འདིར་བདེར་འཚོ། ། ཁོ་བོས་སྤྲེའུའི་ཕྲུ་གུ་འདི་གཉིས་གཏང་བར་བྱ། ། ཁྱོད་ཀྱང་འཚོ་ཞིང་རིང་དུ་ ཆོས་སྤྱོད་ཅིག ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་{རི་དགས་,རི་དྭགས་}ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་པ་སྙམ་དུ་ཁྱོད་སེམས་ན་དེ་ལྟར་མི་བལྟའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ང་ཉིད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་{རི་དགས་,རི་དྭགས་}ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེར་གྱུར་ཏོ། ། འོད་སྲུང་ཆེན་ པོ་ནི་སྤྲེའུར་གྱུར་ཏོ། ། སེར་སྐྱ་བཟང་མོ་ནི་སྤྲེའུ་མོར་གྱུར་ཏོ། ། སྒྲ་གཅན་ཟིན་དང་ཀུན་དགའ་བོ་ནི་སྤྲེའུ་ཕྲུག་ཏུ་གྱུར་ཏོ། ། དགེ་སློང་ཕྲེང་བ་བཟང་པོ་ནི་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱ་རྒོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྤུ་གྲི་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ ལུས་ནི་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་བྱའི་སྐྱབས་སུ་དོང་བ་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་མི་བྱ་སྟེ་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན།
EN
“Śāradvatīputra, to draw another analogy, a young poisonous snake can hunt without any assistance. Likewise, Śāradvatīputra, novice bodhisattvas can amass the branches of awakening without any assistance. Even on their own, they can themselves amass the branches of awakening.
BO
བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པ་སྨྲ་བ་ནི་ཇི་སྐད་སྨྲ་བ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་སྣང་བ་འདི་ནི་དེའི་དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྨྲ་བ་ནི་ཇི་སྐད་སྨྲ་བ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བསླབ་པ་དང་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འཛིན་ཅིང་སྤྱོད་པར་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་འདི་ནི་དེའི་དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཟོད་པ་སྨྲ་བ་ནི་ཇི་སྐད་སྨྲ་བ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་གནོད་སེམས་དང་ཐ་བ་དང་ཞེ་སྡང་སྤོང་བར་སྣང་བ་འདི་ནི་དེའི་དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་ འགྲུས་སྨྲ་བ་ནི་ཇི་སྐད་སྨྲ་བ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་སྣང་བ་འདི་ནི་དེའི་དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་གཏན་སྨྲ་བ་ནི་ཇི་སྐད་སྨྲ་བ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་བསམ་གཏན་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ལ་སྣང་བ་འདི་ནི་དེའི་དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་སྨྲ་བ་ནི་ཇི་སྐད་སྨྲ་བ་སྟེ།
EN
“Śāradvatīputra, to draw another analogy, even a hundred thousand fireflies cannot outshine the light of the sun. Likewise, Śāradvatīputra, the entirety of afflictions cannot outshine the light of a bodhisattva’s insight.
BO
གང་གི་ཚེ་ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་སྤོབས་པ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མཁས་པར་སྣང་བ་ཉིད་ནི་དེའི་དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དག་སྤོང་བར་སྨྲ་བ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་སྨྲ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་སྐད་སྨྲ་བ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་དང་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་ བརྩོན་པར་སྣང་བ་འདི་ནི་དེའི་དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། ། གཞན་ཡང་བསམ་པ་ནི་ཇི་སྐད་སྨྲ་བའོ། ། གཡོ་མེད་ཅིང་སྒྱུ་མེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། ། སྦྱོར་བ་ནི་ཇི་སྐད་སྨྲ་བའོ། ། སྦྱོར་བ་ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། ། རྩོམ་པ་ནི་ཇི་སྐད་སྨྲ་བའོ། ། རྩོམ་པ་ ལ་ཞུམ་པ་མེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། ། ལྷག་པའི་བསམ་པ་ནི་ཇི་སྐད་སྨྲ་བའོ། ། དེ་ལ་མ་ཆགས་པར་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ནི་དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། ། དམ་བཅས་པ་ནི་ཇི་སྐད་སྨྲ་བའོ། ། དམ་བཅས་པ་ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། ། ཐོས་པ་ཀུན་ཏུ་ འཛིན་པ་ནི་ཇི་སྐད་སྨྲ་བའོ། ། ཐོས་པ་སྒྲུབ་པ་ནི་དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། །
EN
“Śāradvatīputra, to draw another analogy, even a small amount of a healing antidote to poison can ameliorate a wide variety of poisons. Likewise, Śāradvatīputra, even a small amount of a bodhisattva’s healing insight can ameliorate a wide variety of poisonous afflictive emotions.
BO
ཚིག་གིས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ནི་ཇི་སྐད་སྨྲ་བའོ། ། ལུས་དང་སེམས་ཞུམ་པ་མེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། ། ང་རྒྱལ་མེད་པ་ནི་ཇི་སྐད་སྨྲ་བའོ། ། ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་བྱེད་ པའོ། ། བསླབ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ནི་ཇི་སྐད་སྨྲ་བའོ། ། བསླབ་པ་མ་ཉམས་པ་ནི་དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། ། སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནི་ཇི་སྐད་སྨྲ་བའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་སྒྲུབ་པ་ནི་དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། ། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ནི་ཇི་སྐད་སྨྲ་བའོ། ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ནི་དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། ། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ནི་ཇི་སྐད་སྨྲ་བའོ། ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འདུག་པ་ནི་དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། ། ཡང་དག་པར་བླངས་པ་བརྟན་པ་ནི་ཇི་སྐད་སྨྲ་བའོ། ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་ དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་ནི་ཇི་སྐད་སྨྲ་བའོ། ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རིགས་མི་འཆད་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །
EN
“Śāradvatīputra, to draw another analogy, water falling from the sky has a consistent taste but will end up taking on a great variety of tastes in different containers. Likewise, Śāradvatīputra, bodhisattvas accomplish the consistent taste of liberated wisdom but give diverse Dharma teachings according to the diverse faculties of beings.
BO
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད་པ་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྔ་སྟོང་གིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་པད་མ་བཀོད་པས་འདི་ སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ཙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བགྱིད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ཐམས་ཅད་བསྟན་པ་ནི་ངོ་མཚར་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་བསྒྲུབ་པ་འདི་ཡང་ ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བགྱིད་པ་ལགས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་བསྒྲུབ་པ་ཤེས་སམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཚལ་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ བསྒྲུབ་པ་ལས་རྩོམས་ལ་སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་གང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འཚལ་ནས་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་ངེས་པར་གྱུར་པ་ལ་འཇུག་པ་ཤེས་པ་ལ་མཁས་ཀྱང་མངོན་སུམ་ དུ་ཡང་མི་བགྱིད་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པའོ། །
EN
“Śāradvatīputra, to draw another analogy, wherever the gold of the Jambu River is found, all other precious jewels appear dull. Likewise, Śāradvatīputra, anywhere the precious bodhisattvas are, all hearers and solitary buddhas appear dull.
BO
བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རི་དབང་རྒྱལ་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཀྱང་བསྒྲུབ་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་སྤོབས་ལགས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྒྲུབ་པ་ནི་བསྒྲུབ་པ་མ་མཆིས་པའོ། ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་དམིགས་ ཏེ། གང་བསྒྲུབ་པ་དང་། གང་ལ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་འདི་ནི་དེའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པ་ལགས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱལ་པོ་སྣང་བས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ལ་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་འཇུག་པ་དེ་ལ་སྒྲུབ་པ་ག་ལ་མཆིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་གནས་པ་དེ་ཆོས་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་ལགས་སོ། ། གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་དེ་ཉིད་དེའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པ་ ལགས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷུན་པོའི་སྒྲོན་མེའི་རྒྱལ་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལྟ་བ་མ་མཆིས་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ལགས་ཏེ། ལྟ་བ་དང་བཅས་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་མ་མཆིས་སོ། །
EN
“Śāradvatīputra, to draw another analogy, when a universal monarch is present, all lesser kings will pay obeisance to him. Likewise, Śāradvatīputra, when the children of the Dharma King develop the mind of awakening, the entire world of gods, humans, and asuras will pay them homage.
BO
བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་གདེག་ པ་མ་མཆིས་པ་དང་། གཞག་པ་མ་མཆིས་པས་ཆོས་གང་ལའང་མི་ལྟ་བ་འདི་ནི་དེའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པ་ལགས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉི་མའི་སྙིང་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གནས་པ་ནི་གཡོ་བ་ལགས་ཏེ། མི་གནས་པ་ལ་གཡོ་བ་མ་ མཆིས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གནས་པར་མི་བགྱིད་པ་དེ་ནི་མི་གཡོའོ། ། གང་མི་གཡོ་བ་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཁྲུགས་ཏེ། འདི་ནི་དེའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པ་ལགས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔའ་བོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་ནི་སེམས་ཀྱིས་སྤྱོད་དོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་ནི་སེམས་ཀྱིས་རྒྱུག་གོ། ། རྗེས་སུ་རྒྱུག་གོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་སེམས་ཐམས་ཅད་སེམས་མ་མཆིས་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་མི་སེམས་མི་རྟོག་སྟེ། འདི་ནི་དེའི་ སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པ་ལགས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐོང་དགས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྡུག་བསྔལ་དུ་གསུངས་ཏེ།
EN
“Śāradvatīputra, to draw another analogy, wealth does not come to beings who have not created the merit for it. Likewise, Śāradvatīputra, the mind of awakening will not arise in those who have not developed roots of virtue.
BO
བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུན་བཀུམ་ ནས་ཚོར་བ་མ་མཆིས་ཤིང་ལེན་པ་མ་མཆིས་ཀྱང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ལ་ཡང་རིག་པར་མི་བགྱིད་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་འདི་ནི་དེའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པ་ལགས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གླང་ཆེན་སྤོས་ཀྱི་བལ་གླང་གིས་ གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ལྟ་བས་གླགས་པར་གྱུར་པས་ཁུར་གྱིས་ནོན་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡོངས་སུ་འཚལ་བ་དང་ལྡན་ཏེ་ཁུར་མྱུར་དུ་འདོར་བ་དེ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ལྟ་བས་གླགས་པར་གྱུར་པས་ཁུར་གྱིས་ནོན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁུར་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་ཤིང་མངོན་པར་གྲུབ་པ་མ་མཆིས་པས་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཡང་དག་པའི་འདུ་ཤེས་སུ་མི་འགྱུར་བ་འདི་ནི་དེའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པ་ལགས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འགྲོ་བ་འཛིན་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་སྒྲུབ་པ་ལགས་ཀྱི་ཡ་ང་བའི་སྦྱོར་བའི་མ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པར་བགྱིའོ། །
EN
“Śāradvatīputra, to draw another analogy, molasses does not come about without sugarcane seeds. Likewise, Śāradvatīputra, bodhisattvas will not accomplish unsurpassed and perfect awakening without the seed of the mind of awakening.
BO
དེ་ ལ་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་པས་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འཚལ་བ་འདི་ནི་དེའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པ་ལགས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་བརྟན་པས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ། མ་བྱུང་བ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་གནས་པ་ལ་མི་གནས་པ་འདི་ནི་དེའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པ་ལགས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔལ་བརྩེགས་རྒྱལ་ པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཡང་མཐོང་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་གོ་ཆ་དེ་ཡང་མི་འདོར་ཞིང་རྩོལ་བ་ཡང་དོན་མཆིས་པར་མཐོང་བ་འདི་ནི་དེའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པ་ ལགས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་ཟེར་ཐོགས་པ་མེད་པས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱུ་བའི་གནས་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཙམ་དུ་བདུད་ཀྱི་ལས་སོ། ། ཅི་ཙམ་དུ་བདུད་ཀྱི་ལས་ལགས་པ་དེ་ཙམ་དུ་སྒྲུབ་པ་མ་མཆིས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱུ་བ་མ་མཆིས་ པའི་གནས་ལ་གནས་པ་ལ་ནི་བདུད་ཀྱིས་གླགས་མི་རྙེད་དེ།
EN
“Śāradvatīputra, to draw another analogy, given the healing skill of the king of physicians, there is nothing that does not appear as medicine. Likewise, Śāradvatīputra, for bodhisattvas who experience the perfection of insight there is no phenomenon that is not seen in terms of awakening.
BO
བདུད་ཀྱི་ལམ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བགྱིའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་འབར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ གང་དག་ཆོས་འགའ་ཞིག་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པར་འཚལ་བ་དེ་དག་གི་འབད་པ་དོན་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མ་མཆིས་པར་ཡང་འདིར་འཚལ་ལ་འཚལ་བ་གང་ལགས་པས་ཀྱང་རློམ་སེམས་སུ་མི་བགྱིད་པ་འདི་ནི་ དེའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པ་ལགས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངན་སྤོང་གིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དག་འགྱུར་བ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ལ་སྒྲུབ་པ་ག་ལ་མཆིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་འགྱུར་བ་མ་མཆིས་པ་དང་རྟོག་པ་མ་མཆིས་ པ་ནི་སྒྲུབ་པ་སྟེ། གང་འགྱུར་བ་མ་མཆིས་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་མཆིས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལགས་སོ། ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་འཚལ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བགྱིའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་བསམ་པ་ལེགས་པར་སེམས་ཀྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བགྱི་སྟེ།
EN
“Śāradvatīputra, to draw another analogy, Rāhu, lord of the asuras, cannot permanently interrupt the progression of the chariots of the sun and moon. Likewise, Śāradvatīputra, not even all the māras could completely interrupt a bodhisattva’s diligent progression along the path of awakening.
BO
གང་འདིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་རྣམས་ཀྱང་སེམས་མ་ ལགས་པར་སེམས་འཚལ་བ་ལ་འཇུག་པ་འདི་ནི་དེའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པ་ལགས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་སྒྲུབ་པ་ལགས་ཏེ། མ་ཞི་བ་ལ་ནི་སྒྲུབ་པ་མ་མཆིས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཞི་བ་དང་རབ་ཏུ་ཞི་བ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བ་དེ་རྟོག་པ་དང་སྤོང་བར་མི་བགྱིད་དེ་རྟོག་པ་དང་སྤོང་བ་དང་བྲལ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་འདི་ནི་དེའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པ་ལགས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་དེད་དཔོན་བཟང་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའི་རྩ་བས་བརྟན་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཐོབ་པར་བགྱིད་པ་ལགས་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བས་མ་བརྟན་པ་ནི་མ་ལགས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་བསོད་ ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཀྱང་བརྟན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཀྱང་བརྟན་ཏེ། བསོད་ནམས་མཉམ་པ་ཉིད་བས་ཡེ་ཤེས་མཉམ་པ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་མཉམ་པ་ཉིད་པས་བསོད་ནམས་མཉམ་པ་ཉིད། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་མཉམ་པ་ཉིད་པས་བྱང་ཆུབ་མཉམ་པ་ཉིད།
EN
“Śāradvatīputra, to draw another analogy, gods who play around in the form realm live in celestial mansions in the sky. Likewise, Śāradvatīputra, for bodhisattvas who play around in the profound, all phenomena are equivalent to space and are like unsurpassed and perfect awakening.
BO
བྱང་ཆུབ་མཉམ་པ་ཉིད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་འདི་ནི་དེའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པ་ལགས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དུས་དཔོག་རྒྱལ་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དབྱེར་མ་མཆིས་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཡང་དག་པར་འདུ་བར་འཚལ་ནས་ཆོས་གང་ཡང་འབྱེད་པར་ཡང་མི་བགྱིད། སྦྱོར་བར་ཡང་མི་བགྱིད་པ་འདི་ནི་དེའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པ་ལགས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་དོན་ལེགས་སེམས་ཀྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དོན་ལ་རྟོན་པ་ལགས་ཀྱི་ཚིག་འབྲུ་ལ་མ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་བློས་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པ་དང་སྟོན་པར་ བགྱིད་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་དོན་བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་པ་དེ་ལས་ཀྱང་མི་གཡོ་བ་འདི་ནི་དེའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པ་ལགས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྣམ་པར་དག་པས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ལགས་ཏེ།
EN
“Śāradvatīputra, to draw another analogy, even though space can enter into anything that functions as a container, space neither grows nor shrinks. Likewise, Śāradvatīputra, the extent of a bodhisattva’s strength of dedication determines the extent to which they take hold of the qualities of buddhahood. Yet the qualities of buddhahood neither increase nor decrease.
BO
བཅོམ་ལྡན་ འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་ནི་སྐད་དང་ཚིག་དང་བརྗོད་པ་ལྷུར་ལེན་པ་མ་ལགས་ཀྱི་དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་སྒྲུབ་པ་ཚོལ་བ་ལགས་ཏེ། ཇི་ལྟར་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་ཚོལ་བ་འདི་ནི་དེའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་ དག་པ་ལགས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤིན་ཏུ་དྲི་མེད་སེམས་པས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། གོས་དྲི་མ་ཅན་བཀྲུ་བར་བགྱིའི་དྲི་མ་མ་མཆིས་པ་ནི་མ་ལགས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་ནི་ཡང་ དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བགྱིའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གི་སེམས་དང་ཡིད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་མི་འཇུག་པ་དེ་དག་པའོ། ། དག་པ་གང་ལགས་པ་དེ་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པ་ལ་ གནས་པ་ཞེས་བགྱིའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་འདི་ནི་ཚེགས་ཆུང་ངུས་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པ་འཕགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན།
EN
“Śāradvatīputra, to draw another analogy, an archer’s strength will determine how far an arrow travels when shot into space. Yet in space the arrow meets no end. Likewise, Śāradvatīputra, the extent of a bodhisattva’s strength of faith determines the extent to which they aspire to the qualities of buddhahood. Yet, they will not reach any end of the qualities of buddhahood.
BO
བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་ལ་གནས་ཤིང་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་ལས་མི་འདའ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ལགས་སོ། ། གང་དག་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་ གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ལགས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའ་བར་འཚལ་བས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ལ་བསྙེན་པར་བགྱི། ། བསྟེན་པར་བགྱི། བསྙེན་བཀུར་བགྱིའོ། ། དགེ་བའི་ བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཚེགས་ཆུང་ངུས་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པར་འཕགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཁྱོད་ཀྱིས་ བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་རྣམས་ཤེས་སམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་རྣམས་འཚལ་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ།
EN
“Śāradvatīputra, to draw another analogy, vessels not fashioned by a potter cannot rightly be called vessels. Likewise, Śāradvatīputra, roots of virtue not dedicated toward awakening cannot rightly be called perfections.
BO
བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་གང་ཐོས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་འདའ་བར་འགྱུར་ཞིང་བདུད་དང་ ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཆོམས་ཏེ་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བར་ཁྱོད་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་བསྟན་པ་ལ་རྩོམ་སྟེ་སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་ རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་བདག་གིས་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་བཤད་པར་བགྱིའོ། ། བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་རྣམས་གང་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་ནི་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་དག་སྟེ། བཅུ་གཉིས་གང་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་མི་ཕངས་པའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་བཏང་བའི་སེམས་འཇུག་གི་ཕངས་པའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་བཏང་བའི་སེམས་མི་འཇུག་པ་དང་། སེམས་ཅན་གང་དག་དེ་ལ་དགའ་བར་གྱུར་པ་དེ་དག་ལ་ནི་སྦྱིན་པར་བགྱིད་སེམས་ཅན་གང་དག་དགའ་བར་མ་ གྱུར་པ་དེ་དག་ལ་ནི་སྦྱིན་པར་མི་བགྱིད་ཅིང་དེས་དངོས་པོ་ཐ་དད་དུ་བགྱིད་སེམས་ཅན་ཐ་དད་དུ་བགྱིད་ན།
EN
“Śāradvatīputra, to draw another analogy, anyone who beholds a universal monarch will no longer put their hopes in lesser kings. Likewise, Śāradvatīputra, anyone who beholds the Thus-Gone One, the Dharma King, will no longer put their hopes in any hearer or solitary buddha.
BO
བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་སྟེ་དང་པོའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཞིང་དགེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་ཏེ། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས། ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རགས་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ། འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་དག ། བསླབ་པའི་གནས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་རྣམས་ལ་ སློབ་སྟེ། དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་དང་བྲམ་ཟེ་ལ་བསྙེན་ཅིང་སྟེན་ལ་བསྙེན་བཀུར་བགྱིད་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཁྲོ་བ་དང་སྡང་བ་དང་ཞེ་འགྲས་པར་བགྱིད་ཅིང་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ལ་སྟོད་དེ་གཞན་ལ་སྨོད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་སྟེ་གཉིས་པའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཟོད་པ་སྒྲུབ་སྟེ། ལུས་ཀྱིས་ཀྱང་བཟོད་ངག་གིས་ཀྱང་བཟོད་ན། སེམས་ཀྱིས་གནོད་པ་བགྱིད་དེ། དེ་སེམས་ཅན་ སྟོབས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ནི་བཟོད།
EN
“Śāradvatīputra, to draw another analogy, no jewels come from the water in an ox’s hoof print. Likewise, Śāradvatīputra, the Three Jewels do not arise from the hearers’ discipline.
BO
སེམས་ཅན་ཉམ་ཆུང་བ་རྣམས་ལ་ནི་མི་བཟོད་པ་སེམས་ཅན་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ནི་བཟོད་པའི་སྟོབས་ཉེ་བར་སྟོན། སེམས་ཅན་ཉམ་ཆུང་བ་རྣམས་ལ་ནི་གནོད་སེམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྟོབས་ཉེ་བར་སྟོན་ཏེ། དེ་རེ་ཞིག་ ནི་བཟོད་རེ་ཞིག་ནི་མི་བཟོད། ཁ་ཅིག་ལ་ནི་བཟོད། ཁ་ཅིག་ལ་ནི་མི་བཟོད་ལ་དེ་གང་གི་ཚེ་བཟོད་པ་དེའི་ཚེ་བཟོད་པས་རྒྱགས་ཏེ་རློམ་སེམས་སུ་བགྱིད། གང་གི་ཚེ་མི་བཟོད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་མྱུར་དུ་སོ་སོར་མི་འཆགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ བཟོད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་སྟེ་གསུམ་པའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པར་གྱུར་ལ། དེ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པར་གནས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་ སྨིན་པར་བགྱིད་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མི་བགྱིད། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུན་དུ་སྟོན་གྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཏམ་འཆབ་པར་བགྱིད། འཇིག་རྟེན་པའི་བགྱི་བ་ལ་ཞལ་ཏ་བགྱིད་པར་བརྩོན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ ཡོངས་སུ་མི་ཚོལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པས་དགའ་བ་ཐོབ་སྟེ།
EN
“Śāradvatīputra, to draw another analogy, all jewels come from the great ocean. Likewise, Śāradvatīputra, the Three Jewels of Buddha, Dharma, and Saṅgha all come from the bodhisattvas’ oceanic discipline and learning.
BO
འདི་ལྟ་སྟེ། མེ་ཏོག་དང་། སྤོས་དང་། ཕྲེང་བ་དང་། བདུག་པ་དང་། བྱུག་པ་དང་། ཕྱེ་མ་དང་། ན་བཟའ་དང་། གདུགས་དང་། རྒྱལ་མཚན་དང་། བ་དན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་མཆོད་པར་བགྱིད་དེ་དེ་ལ་གཞོལ། དེ་ལ་འབབ། དེ་ལ་བབ་པར་གྱུར་ཀྱང་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་དང་། ཐོས་པ་བསྟན་པ་དང་། ཐོས་པ་ལ་སོ་སོར་བརྟག་པ་དང་། ཐོས་པ་སྒྲུབ་པར་བརྩོན་འགྲུས་མི་རྩོམ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་སྟེ་བཞི་པའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་གཏན་བཞི་སྐྱེད། གཟུགས་མ་མཆིས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་སྐྱེད་ཅིང་སྒྲུབ་སྟེ། དེ་དག་ལ་རྒྱུན་དུ་མང་ དུ་གནས་པར་གྱུར་ལ། དེ་ཞི་བའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེ་དག་ལ་གནས་ཤིང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིད་པ་ལ་སྨོད། ཆོས་བསྟན་པ་ལ་སྨོད། སེམས་ཅན་དང་འདྲེ་བ་ལ་སྨོད། བསོད་ནམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་སྨོད་ཅིང་མི་གཡོ་བའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རོ་ མྱོང་བར་བགྱིད་ཅིང་། གཅིག་པུར་དགའ་བས་དགའ་བ་ཐོབ་སྟེ། འབད་པ་ཆུང་ངུར་གནས་པར་གྱུར་ནས། བསམ་གཏན་ལས་ལྡོག་པར་ཡོངས་སུ་མི་ཚོལ་གྱི།
EN
“Śāradvatīputra, to draw another analogy, in the time following a prince’s birth, he is not called either the king or not the king. Likewise, Śāradvatīputra, a novice bodhisattva is not called the buddha or not the buddha.
BO
འདོད་པའི་ཁམས་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ལ་གསད་པར་འདུ་ཤེས་ཤིང་གཟུགས་མ་མཆིས་པའི་ཁམས་ ཀྱི་རོ་མྱོང་བར་བགྱིད་ལ། དེ་ལུས་དམན་པས་གཟུགས་མ་མཆིས་པའི་ཁམས་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་བགྱིད་ཅིང་ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་སྟེ། དེ་དེར་སྐྱེ་ནས་ཀྱང་གང་སངས་རྒྱས་མང་པོ་དང་། སངས་རྒྱས་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་དང་། སངས་རྒྱས་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་མཉེས་པར་མི་བགྱིད་པ་དེའི་གནས་མཆིས་སོ། ། སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་དང་། ཆོས་མཉན་པ་དང་། དགེ་འདུན་ལ་བསྙེན་བཀུར་བགྱིད་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིད་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་ སུ་གཟུང་བ་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སོགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར། དེའི་དབང་པོ་རྣམས་བླུན་ཞིང་རྟུལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་འགྱུར། དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་གང་དང་གང་དུ་སྐྱེས་པ་དེ་དང་དེར་ཡང་རྟུལ་བའི་རྒྱུད་ཅན་དུ་འགྱུར་ཞིང་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཆེ་བར་འགྱུར་ བ་འདི་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་སྟེ་ལྔ་པའོ། །
EN
“Śāradvatīputra, to draw another analogy, a precious jewel cannot perform its function without being polished. Likewise, Śāradvatīputra, novice bodhisattvas are not without fear of the Dharma teachings.
BO
བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ་རྐྱེན་ཤིན་ཏུ་མཐོང་བའི་སླད་དུ་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པར་ གྱུར། རྒྱུ་མ་མཆིས་པ་དང་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བགྱི་བ་མ་མཆིས་པར་གྱུར་ཏེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་སྨོད་ཐབས་དང་བྲལ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པར་མི་བགྱིད། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་བརྩོན་པར་མི་བགྱིད་ལ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མཆོག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ནི་དམན་པའོ་སྙམ་ན་དེའི་ དབང་པོ་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་བཏང་སྙོམས་སུ་ལྟུང་བ་སྟེ། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིས་སེམས་ཅན་རྣམས་མི་སྡུད་ཅིང་སྤྲོས་པ་མ་མཆིས་པ། མངོན་པར་འདུ་བགྱི་བ་མ་མཆིས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རོ་མྱོང་བར་བགྱིད་པ་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་སྟེ་དྲུག་པའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགོན་པ་པར་གྱུར་ཏེ།
EN
“Śāradvatīputra, to draw another analogy, when a precious jewel has been polished, its luster arouses delight. Likewise, Śāradvatīputra, bodhisattvas who have undergone lengthy training and have no fear of the Dharma teachings arouse the delight of all beings.
BO
བས་མཐའི་གནས་མལ་ལ་མངོན་པར་དགའ་ཞིང་འདོད་པ་ཆུང་ལ་ཆོག་ཤེས་ཏེ། རབ་ཏུ་དབེན་ཅིང་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་དང་མི་འདྲེ་སྟེ། དེ་དོན་ ཉུང་བ་དང་བགྱི་བ་ཉུང་བས་བདེ་བར་གནས་ཏེ་གཡོ་བ་མ་མཆིས་ཀྱང་མང་དུ་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱི་བ་དང་། ཆོས་མཉན་པ་ལ་བརྩོན་པར་མི་གནས། ཆོས་ཀྱི་འབེལ་བའི་བཀའ་མཆིད་དང་དོན་རྣམ་པར་ངེས་པའི་བཀའ་མཆིད་ བགྱི་བ་ལ་རྒྱུན་དགུམ་པར་སེམས་ཏེ། ཡོངས་སུ་འདྲི་བའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ལགས། དགེ་བའི་ཅི་ཞེས་ཚོལ་བ་ལ་མི་བརྩོན། དེ་དགོན་པ་ལ་གནས་པ་དང་གཅིག་པུར་དགའ་བས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་མི་རྒྱུ་བ་སྟེ། དེ་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་གནོན་པ་ཙམ་གྱིས་དགའ་བ་ ཐོབ་ཅིང་བག་ལ་ཉལ་ཡང་དག་པར་གཞོམ་པའི་སླད་དུ་ལམ་སྒོམ་པར་མི་བགྱིད། དེ་དེ་ན་བདག་གི་དོན་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་སླད་དུ་བརྩོན་པར་མི་འགྱུར་བ་འདི་དག་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགོན་པ་ལ་གནས་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་སྟེ་ བདུན་པའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མང་དུ་ཐོས་པར་གྱུར་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་གཏམ་ཅན་ནི་ཚིག་མཉན་པར་འོས་པ། ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པ།
EN
“Śāradvatīputra, to draw another analogy, even a tiny precious gem should not be disregarded. Why is this? Even though it is tiny, if it is placed in any dwelling, house, or home, it will completely illuminate it. Likewise, Śāradvatīputra, even novice bodhisattvas should not be denigrated. Why is this? Once they attain awakening, the brilliance of their buddhahood will expand to fill all buddha realms.
BO
སྙན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གཏམ་ཅན་དང་སྤོབས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར་ཀྱང་དེ་ཟང་ཟིང་གི་སླད་དུ་ ཆོས་སྟོན་ཏེ། ཟང་ཟིང་མ་མཆིས་པའི་སེམས་ཀྱིས་མ་ལགས། གང་ལས་དེའི་གོས་དང་། ཟས་དང་། མལ་ཆ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང་། ཡོ་བྱད་རྣམས་མཆི་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་གྱི་སེམས་ཅན་གང་དག་དད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་དང་བ་མང་བ། ལེགས་ པར་བཤད་པའི་དོན་འཚལ་བར་ནུས་ཤིང་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཟང་ཟིང་གིས་དེ་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་མི་བགྱིད་པ་དེ་དག་ལ་ཆོས་མི་སྟོན་པ་དང་། གང་དག་དེ་ལ་འགེད་པར་བགྱིད་པ་ནི་དམན་པ། དམན་པར་གྱུར་པ། གཏི་མུག་གི་རང་བཞིན་ཅན། ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པ་ དེ་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། དེ་ཟང་ཟིང་གིས་སྦགས་པའི་རྒྱུད་དེས་གང་དག་ཆོས་བསྟན་པར་བགྱི་བ་མ་ལགས་པ། སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པ་དེ་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་ཅིང་གང་དག་བསྟན་པར་བགྱི་བ་དེ་དག་ལ་མི་སྟོན་པ་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ བསྟན་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པ་ན་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ཏེ།
EN
“Śāradvatīputra, to draw another analogy, priceless precious jewels cannot be assessed. Likewise, Śāradvatīputra, bodhisattvas who are irreversibly destined for awakening cannot be proud.
BO
དེ་གཞན་དག་ལ་ཟབ་མོའི་བཀའ་མཆིད་རྒྱུན་བཀུམ་ནས་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པ་ན་པའི་བཀའ་མཆིད་སྣ་ཚོགས་སྟོན་ཏེ། དེ་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པ་ན་པའི་བཀའ་མཆིད་སྟོན་པས་འཇིག་རྟེན་དགའ་ཞིང་མངོན་པར་དགའ་བའི་ཚིག་དང་། ལན་གྱི་ཚིག་ལ་མཁས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་དགའ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བགྱི་བ་ཡང་སྩོལ་བར་འགྱུར་ལ། དེས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ ཡི་རངས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ལྷའི་བུ་གང་དག་སྔོན་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ། ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་མོས་པ། ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་དེར་འདུས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་ཡིད་མི་བདེ་སྟེ། ཡི་མ་རངས་ནས་གང་འཇིག་རྟེན་གྱི་དགའ་བས་མངོན་པར་དགའ་བའི་སེམས་ཅན་ དེ་དག་ལ་ཟབ་མོའི་གཏམ་གྱི་རྒྱུན་བཅད་དེ་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པ་ན་པའི་གཏམ་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་ཟབ་མོའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ རྣམས་འབྱུང་གི། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པ་ན་པའི་གཏམ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་མཆི་ཞིང་འཁོར་དེ་ནས་མཆི་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚིག་སྨྲའོ། །
EN
“Śāradvatīputra, to draw another analogy, when the fruit of a tree are ripe, the branches will bend under their weight. Likewise, Śāradvatīputra, bodhisattvas who have perfected all positive qualities bow before all beings.
BO
བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པ་ན་པའི་བཀའ་མཆིད་སྣ་ཚོགས་བགྱིད་ ཀྱི་ཟབ་མོའི་བཀའ་མཆིད་འཆབ་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ནུབ་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་ཞུགས་པ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཀའ་མཆིད་ཟབ་མོ་འཆབ་ཅིང་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པ་ན་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་སྟེ་དགུ་པའོ། ། བཅོམ་ལྡན་ འདས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལྟར་བཅོས་པ་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་གང་དག་དེ་ལ་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལས་འདུན་པ་ཟློག་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིད་པ་ལས་འདུན་པ་ཟློག་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ལས་ འདུན་པ་ཟློག་པ་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལས་འདུན་པ་ཟློག་པ་དང་། རབ་ཏུ་དབེན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། དོན་ཉུང་ཞིང་བགྱིད་པ་ཉུང་བ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་ལྡན་པའི་བཀའ་མཆིད་དེ་ལ་རྒྱུན་དུ་མང་དུ་སྟོན་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་ པའི་བཀའ་མཆིད་དེ་ལ་མི་སྟོན་པ་དག་ལ་བསྙེན་ཅིང་བསྟེན་ཏེ་བསྙེན་བཀུར་བགྱིད་པ་དང་།
EN
“Śāradvatīputra, to draw another analogy, the fire that burns this great earth at the end of an eon does not come from anywhere. Likewise, Śāradvatīputra, the bodhisattva’s wisdom fire that consumes all afflictions, which arise through the force of habit and then leads to fully awakening to unsurpassed and perfect buddhahood, does not come from anywhere.
BO
གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབེན་པར་གནས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ལྡང་བ་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གདོན་མི་ཟ་བར་ཞལ་ཏ་བྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞལ་ཏ་བགྱིད་ པའི་དྲི་མ་ལ་སྦྱོར་ལ། གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞལ་ཏ་བགྱིད་པའི་དྲི་མ་ལ་སྦྱོར་བ་དེའི་ཚེ། དབེན་པ་ལ་སྦྱོར་ཞིང་མཚན་མ་དང་བཅས་པ་དང་རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་བཟོད་པའི་ས་ཉེ་བར་སྟོན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལས་ཡང་དག་པ་ཡང་དག་ཕུལ་གང་ལགས་པ་དེ་དག་དེ་ལ་ མི་སྟོན་ཏོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལས་ཡང་དག་པ་ཡང་དག་ཕུལ་དེ་དག་གང་ལགས་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལས་ཡང་དག་པ་ཡང་དག་ཕུལ་ལགས་སོ། ། བཅུ་པོ་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དད་པའི་རྩ་བ་ལ་རབ་ཏུ་ གནས་ཏེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ལ་བསྙེན་ཅིང་བསྟེན་ཏེ་བསྙེན་བཀུར་བགྱིད་པ་དང་། མགོ་དང་གོས་ལ་ཞུགས་འབར་བ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་ཆོས་ཅི་ཞེས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་ལ་གནས་ཏེ་ཡང་དག་པའི་བརྩོན་པ་མི་འདོར་བ་དང་། བག་ མཆིས་པར་ལས་བགྱིད་པ་ཆུད་མི་གཟོན་པ་དང་།
EN
“Śāradvatīputra, to draw another analogy, space is the essence of the worlds of the trichiliocosm, whether they are burnt or not. Likewise, Śāradvatīputra, the essence of all phenomena is awakening, whether a bodhisattva fully awakens to perfect buddhahood or not.
BO
བདག་བདེ་བ་ལ་མི་ཆགས་པར་རྟག་པར་རྒྱུན་ཏུ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིད་པ་དང་། ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བར་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་ སུ་སྦྱང་བའི་སླད་དུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བས་མི་ངོམས་པ་དང་། གཟུངས་དང་སྤོབས་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སས་མི་གོས་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལས་ཤིན་ཏུ་བཟླ་བའི་སླད་དུ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བཅུ་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལས་ཡང་དག་པ་ཡང་དག་ཕུལ་ལགས་ཏེ། གང་དག་ལ་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔས་བསླབ་པར་བགྱི་བ་དེ་དག་དེ་ལ་མི་སྟོན་པ་དང་། དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་བྱང་ཆུབ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པའི་ཡིན་གྱི་ལེ་ལོ་ཅན་གྱི་མ་ཡིན་ནོ། །
EN
“Śāradvatīputra, bodhisattvas who hear this presentation of analogies taught by the Thus-Gone One for the sake of gathering bodhisattvas, and are inspired by it, will all become exactly what has been analogized here.”
BO
གལ་ཏེ་ཁྱོད་བསྐལ་པ་བརྒྱད་དམ་བཅུས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་ རྫོགས་པར་སངས་མ་རྒྱས་ན་ཕྱིས་ཁྱོད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་མཆི་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་སྒྱིད་ལུག་ནས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བགྱིད་པའི་གནས་མཆིས་ན། བཅོམ་ལྡན་ འདས་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལྟར་བཅོས་པའི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་སྟེ་བཅུ་པའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁེངས་ཤིང་ང་རྒྱལ་གྱིས་རེངས་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ང་རྒྱལ་དེས་བླ་མ་རྣམས་དང་། སྦྱིན་གནས་རྣམས་ དང་། ཕ་མ་དང་། སློབ་དཔོན་དང་། མཁན་པོ་རྣམས་དང་། དེ་ལས་གཞན་པ་བླ་མ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་ཀུན་ཏུ་འདུད་པ་དང་། འདུད་པ་དང་། རབ་ཏུ་འདུད་པར་མི་བགྱིད་ཅིང་དེ་ལ་མ་གུས་པར་གྱུར་པ་དང་། གང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ ལ་མཁས་པ། ཁྱད་པར་ཐོབ་པ། གཟུངས་དང་སྤོབས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བགྱི་བ་ཐམས་ཅད་ཚར་ཕྱིན་པ་དེ་དག་གི་གན་དུ་མི་མཆི། མི་བསྙེན། མི་བསྟེན། བསྙེན་བཀུར་མི་བགྱིད།
EN
When the Blessed One had taught this garland of analogies, twenty-four thousand beings developed the mind directed toward unsurpassed and perfect awakening. The Blessed One then spoke the following verses:
BO
ཡོངས་སུ་མི་འདྲི། ཡོངས་སུ་འདྲིར་མི་སྩོལ་ཅིང་དེ་ མ་ཐོས་པའི་ཆོས་ཉན་པར་མི་བགྱིད། ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་དཀར་བར་མི་བགྱིད། དེ་ལས་གཞན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པའི་གང་ཟག་གང་དག་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུས་ཟིན་པ། ཆོས་ངན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ལ་དགའ་བ་རྙེད་པ་དང་། དེ་དག་ཀྱང་ དེ་བཞིན་དུ་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་དམན་པ་ལ་སྟེན་ཅིང་། ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞན་པའི་འགྲོ་བ། བླུན་པ། འོན་པ། ལྐུགས་པའི་འགྲོ་བ། འགྲོ་བ་དམན་པ་ཉིད་དུ་མཆི་བར་འགྱུར་རོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་ལ་ ལ་ཞིག་གིས་གྲམ་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་ཤིང་ཙམ་པ་ཀ་བསྐྲུན་ལ་ཆབ་སྩོལ་བར་མི་བགྱིད་ཀྱི། གང་ནས་ཆབ་མཆི་བར་མཐོང་བའི་ཕྱོགས་དེར་ཡང་གོར་མ་དང་གྱོ་མོ་དག་གིས་བཀུམ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་ན་ཞུགས་ཤིང་ཙམ་པ་ཀ་ཆབ་དང་བྲལ་བ་དེ་ལ་ཡལ་ག་དང་ལོ་མ་དང་ ཡལ་ག་ཕྲེའུ་མ་ཆགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཆགས་པར་མི་འགྱུར། ཡལ་ག་དང་ལོ་མ་དང་ཡལ་ག་ཕྲེའུ་ཆགས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྐམས་ཏེ་དོག་ས་ལ་ལྷུང་བར་འགྱུར་རོ། །
EN
“A buddha’s awakening is supremely difficult to see. It is profound, subtle, immaculate, and not even slightly real. Thus, when someone wishes for awakening, They should not be obstructed by phenomena.
BO
བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁེངས་ཤིང་ ང་རྒྱལ་གྱིས་རེངས་པར་གྱུར་ན། དེ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཆོས་མཉན་པ་དང་བྲལ་ཏེ། མ་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མི་ཉན། ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་དཀར་བར་མི་བགྱིད་དོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། གང་གི་ཚེ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་མཆིས་ པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་གཞོལ་བའི་ཕྱོགས་ན་མཆིས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་གཞོལ་བའི་སླད་དུ་ཆུ་ཀླུང་ཐམས་ཅད་དང་ཆབ་མིག་དང་། འབབ་ཆུ་ཐམས་ཅད་ཚེགས་ཆུང་ངུས་དེར་འབབ་བོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ང་རྒྱལ་མ་མཆིས་པ་བླ་མ་དང་། སྦྱིན་ གནས་ལ་གུས་པ་ཡང་ཚེགས་ཆུང་ངུས་ཆོས་ཟབ་མོའི་སྒོ་རྣམས་རྣ་བའི་དབང་པོ་ལ་གྲགས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་དྲན་པ་ལ་ཡང་གནས་པར་འགྱུར་རོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁེངས་ང་རྒྱལ་གྱིས་རེངས་པར་གྱུར་ཏེ། བླ་མ་ དང་སྦྱིན་གནས་རྣམས་ལ་ཀུན་ཏུ་མི་འདུད་ཅིང་འདུད་པར་མི་བགྱིད་ལ་རབ་ཏུ་མི་འདུད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱེ་མའོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ནི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུས་ཟིན་པར་རིག་པར་བགྱི་སྟེ།
EN
“Wisdom is pure and uncontrived, Totally illuminating and lucid. Sublime awakening can be reached By maintainig this immaculate seal.
BO
བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ང་རྒྱལ་དང་རབ་ཏུ་ ལྡན་པའི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟུགས་བཟང་ཞིང་མཛེས་ལ་ཕྱུག་ཅིང་ནོར་ཆེ་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་ནོར་མང་ལ་མཛོད་དང་བང་བ་མང་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར་ཏེ་གཟུགས་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དང་། རུས་དང་། རིགས་དང་། གཡོག་འཁོར་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བརྟན་པར་གྱུར། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་ཞིང་དེ་གཟུགས་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དང་། གཡོག་འཁོར་དང་། དབང་ཕྱུག་གི་སྟོབས་ཀྱིས་རྒྱགས་ཤིང་བག་མ་ མཆིས་པར་གྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་གཏོགས་པ་ཁྱིམ་གྱི་གནས་ནས་མངོན་པར་བྱུང་བ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་བརྩོན་པ། གདུགས་དང་བསེར་མས་ཤ་དང་ཁྲག་བསྐམས་པ། རྐེ་བ། ཉམ་ཆུང་བ། ལུས་རྩས་ཡོག་ པ། མགོ་དང་གོས་ལ་ཞུགས་འབར་བ་བཞིན་དུ་གདུགས་མཚན་དུ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ། དགེ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་རྟག་ཏུ་བརྩོན་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ལ་རྐེ་ཞིང་ཉམ་ཆུང་ལ་མདོག་ངན་ཅིང་མི་སྡུག་པར་རིག་ནས་བརྙས་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་།
EN
“Across the limits of both past and future, The mind is pure and its nature luminous. Any afflictive emotion causes the mind to be disturbed, So they should be properly abandoned.
BO
དེ་དག་ལས་ ལེགས་པར་བཤད་པ་ཉན་པར་མི་འཚལ་གྱི་དེ་དེ་བས་ཤས་ཆེར་དམན་ཞིང་ཆེས་རྨུགས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱགས་པ་དང་བག་མ་མཆིས་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བཅུ་གཉིས་ པོ་དེ་དག་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལས་ཤིན་ཏུ་མ་འདས་ན་ཐ་ན་རྗེས་སུ་འཐུན་པའི་བཟོད་པ་ཡང་མི་འཐོབ་ན། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་ འཚལ་ཏེ་དེ་ནི་གནས་མ་མཆིས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འཚལ་བས་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་འདི་དག་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའ་བར་བགྱིའོ། ། ། ། འཕགས་པ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ། བམ་པོ་བཅུ་པ་སྟེ་ཐ་མ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ།
EN
“There is no agent or one who feels. Phenomena are unreal and leave no trace. There is no individual and the self is shown to be selfless— In essence it is like a dream, or like space.
BO
བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་འདི་དག་ལེགས་པར་ བཤད་པ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དེའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་གང་ལ་གནས་ན་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའ་བར་འགྱུར་བ་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་རབ་ཏུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ཁྱོད་ལ་ བཤད་དོ། ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་རབ་ཏུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་རབ་ཏུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ཡིན་ནོ། ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཞུགས་ཀྱང་བདག་ཉིད་སྐྱབས་བྱེད་པས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཆེར་བྱམས་པ་འདི་ནི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་རབ་ཏུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་དང་པོའོ། ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་རང་བཞིན་པས་མཚན་མ་ མེད་པའི་རྣམ་པར་ཞུགས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་བྱེད་པས།
EN
“Phenomena are not determined by physical actions, Nor imputed by the speech or the mind. Truly they are uncreated and not due to anything extraneous. They cannot be described in any way.
BO
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཆེར་སྙིང་རྗེ་བ་འདི་ནི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་རབ་ཏུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་གཉིས་པའོ། ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྨོན་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་པས་སྨོན་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཞུགས་ཀྱང་ སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསམས་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་འདི་ནི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་རབ་ཏུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་གསུམ་པའོ། ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པར་ཞུགས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ ལ་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་རབ་ཏུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་བཞི་པའོ། ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་པས་ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པར་ཞུགས་ཀྱང་ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པའི་སེམས་ ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་རབ་ཏུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ལྔ་པའོ། །
EN
“They are like space, an immaculate essence— Formless, indescribable, Not cognizable by the eye, the ear, the nose, The tongue, the body, or the mind.
BO
བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གཏི་མུག་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་པས་གཏི་མུག་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པར་ཞུགས་ཀྱང་གཏི་མུག་ལ་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་ བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་རབ་ཏུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་དྲུག་པའོ། ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཞུགས་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་བདུད་ཀྱི་ ལྕགས་ཀྱུ་རབ་ཏུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་བདུན་པའོ། ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འབྱུང་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་པས་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འབྱུང་བ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཞུགས་ཀྱང་། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ ལ་ཆོས་སྟོན་པ་འདི་ནི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་རབ་ཏུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་བརྒྱད་པའོ། །
EN
“They have no characteristics; all characteristics miss the mark. They are peaceful and not really there, like a reflection of the moon. Neither mind nor thoughts can move toward them. They cannot be conceived or perceived.
BO
བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངང་མཉམ་ཞིང་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་རང་བཞིན་པས་ངང་མཉམ་ཞིང་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཞུགས་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་མི་འདོར་བར་སེམས་ཅན་ རྣམས་ལ་ཐེག་པ་གསུམ་རྣམ་པར་དགོད་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་འདི་ནི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་རབ་ཏུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་དགུ་པའོ། ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་མི་གནས་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་མི་བརྗེད། རྩོམ་ པ་ཐམས་ཅད་དང་ཡང་བྲལ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཐར་བར་བྱ་བའི་རྩོམ་པ་ཡང་མི་འདོར། སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལས་ཀྱང་མི་ལྡོག་པ་འདི་ནི། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་རབ་ཏུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ སྒོ་བཅུ་པའོ། ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་རབ་ཏུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་ན་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པར་འགྱུར་རོ། ། བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་རབ་ཏུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བཤད་ པ་ན།
EN
“They cannot be known by the action of wisdom, Nor by the action of consciousness. This Dharma cannot be explained through language. The Buddha’s compassion is unsurpassable.
BO
བདུད་ཀྱི་གནས་ཐམས་ཅད་མོག་མོག་པོར་གྱུར་ཏེ་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཡོས་སོ། ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཛོད་སྤུ་ནས་འོད་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་བདུད་ཀྱི་གནས་ཐམས་ཅད་མོག་མོག་པོར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ཚེ་བདུད་ ཀྱི་གནས་ཐམས་ཅད་མོག་མོག་པོར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ནས་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་ལྟས་རྒྱ་ཆེན་པོ་འདི་མཐོང་ནས་རིངས་ཤིང་མྱུར་བར་ལ་གོར་དུ་དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་པ་བསྡུས་ཏེ། བཀོད་པ་ཅི་འདྲ་བས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གན་དུ་འགྲོ་བའི་ བཀོད་པ་དེ་འདྲ་བའི་དཔག་ཚད་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཚུན་ཆད་བདུད་ཀྱི་སྡེས་བཀང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་ག་ལ་བ་དེར་དོང་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་དེར་དེས་བསྒྲིམས་པར་གྱུར་ཏེ། འོངས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། གང་དག་ཕྱིར་ མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་། འཁོར་དེ་ལས་སེམས་ཅན་གང་དག་འདུལ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་དང་། གང་དག་སྲིད་པར་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་སྤངས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ལྟ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་མ་གཏོགས་པར་གང་གིས་ཀྱང་དེ་མ་མཐོང་ངོ་། །
EN
“When beings who have made preparations And been accepted by a spiritual friend Hear this Dharma, Vast and pure is their joy.
BO
དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདུད་སྡིག་ཅན་བཀོད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པས་འོང་བ་མཐོང་ངམ། གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཐོང་ལགས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་བདུད་སྡིག་ཅན་འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་བར་ཆད་བྱ་བའི་ཕྱིར་འོངས་ན་འདི་ཅི་ཞིག་བྱ། གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེང་འདི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་འཕང་བར་བགྱིའོ། ། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས། བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། རིགས་ཀྱི་བུ་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ནི་ག་ལ་ཡོད། དེ་ན་ཆོས་སྟོན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་ནི་ཅི་ཞིག་བྱ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་སྨྲས་པ། བཙུན་ པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཤར་ཕྱོགས་ལོགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ནས་གང་གཱའི་ཀླུང་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདས་པ་ན་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཡོད་དེ།
EN
“Māras, who can create no troubles for such beings, wonder, ‘What is he thinking? What is he doing?’ When one has transcended conceptual mind and its domain, How can the māras ever create obstacles?
BO
དེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་ སངས་རྒྱས་བདུད་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་བདེ་བའི་རྒྱུ་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱུ་དང་། བཀོད་ པའི་རྒྱུ་བསྐལ་པར་བརྗོད་ཀྱང་ཟད་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བདུད་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་དེས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ པ་དེའི་ཚེ། དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མ་ཐོབ་པར་ལུས་ལས་བདུད་ཀུན་ཏུ་སྐུལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་འོད་ཟེར་བྱུང་ནས་འོད་ཟེར་དེས་བསྐུལ་བས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་བདུད་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་འཁོད་པའི་བདུད་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་གཡོག་འཁོར་བྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་ ཡོད་པ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བར་ཆད་བྱ་བར་བརྩམས་པ་དང་།
EN
“When the four māras have been transcended, One’s family, intellect, and merit Will be firmly based in the domain of buddhahood, And one will engage in awakened conduct.
BO
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བར་ཆད་བྱེད་མ་ནུས་ཏེ། དེ་དག་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཞབས་གཉིས་ལ་གཏུགས་སོ། ། དེས་ ཀྱང་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དེ་དག་བསམ་པ་ཐག་པ་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བདུད་དེ་དག་ལ་ཆོས་བསྟན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཕྱིས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་བདུད་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་ཞེས་བྱའོ། དེ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་མཆོག་གི་ཕྲུགས་དང་། བཟང་པོའི་ཕྲུགས་ཀྱང་བདུད་ལས་བཏུལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ། ། རིམ་གྲོ་བ་ཡང་བདུད་ལས་བཏུལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་དེ་ནི་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཏམ་འབའ་ཞིག་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏེ། དེ་ན་ཐེག་པ་གཞན་གྱི་མིང་ཡང་མེད་དོ། ། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ནི་དེ་འདྲ་སྟེ། དེར་འཕངས་ན་ཕྱིས་བདུད་ཀྱི་ལས་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་གྱི། བདུད་ ལས་བཏུལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས།
EN
“One who is aware of all beings’ conduct Will engage in supreme awakened action. When hearing of these many kinds of conduct, One can teach the Dharma of their characteristics.
BO
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ནས་བདུད་སྡིག་ཅན་དངངས་སྐྲག་འཇིགས་ཏེ། སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་ནས། འཁོར་དེ་ནས་འགྲོ་བར་འདོད་ན་ འགྲོ་མ་ནུས་ཏེ་མི་སྣང་བར་མ་གྱུར་ན། དེ་དེ་བས་ཀྱང་ཆེར་དངངས་ཤིང་སྐྲག་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་གཉིས་ལ་གཏུགས་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེར་འཕང་བར་མི་འགྱུར་བར་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ ལ་བསྐྱབ་ཏུ་གསོལ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་བདག་ལ་བསྐྱབ་ཏུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྡིག་ཅན་མ་འཇིགས་ཤིག། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་དག་ནི་སེམས་ཅན་ལ་རྣམ་པར་འཚེ་བའི་ཕྱིར་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། སྡིག་ཅན་ཁྱོད་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་འདི་ལ་བཟོད་པ་གསོལ་ཅིག་དང་། འདི་ཉིད་ཁྱོད་ལ་སྐྱོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ནས་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཁྱོད་བདག་ལ་བཟོད་པ་ མཛད་དུ་གསོལ། བདག་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེར་མི་འཕང་བར་གསོལ།
EN
“Beings’ conduct is diverse And they are always basing it on one another. Understanding the different types of conduct, Great beings always deliver definitive teachings.
BO
ཇི་ལྟར་གང་ན་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཁྱོད་ལྟ་བུ་ཆོས་སྟོན་པར་གྱུར་པའི་འཁོར་དེར་བར་ཆད་བགྱི་བའི་སླད་དུ་ལན་འགའ་ཡང་མཆི་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བགྱིའོ། ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ སྨྲས་པ། སྡིག་ཅན་ཁོ་བོ་ལྟ་བུ་དག་ལ་བཟོད་པ་གསོལ་མི་དགོས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པ་ཉིད་དོ། ། སྡིག་ཅན་ཁྱོད་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེར་སོང་ལ། འཇིག་ རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་བཀོད་པ་དེ་དག་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་དེ་ལ་ལྟོས་ཤིག་དང་ཁྱོད་ལ་འཚེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ལག་པ་གཡས་པ་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ཅན་བརྐྱང་ནས། བདུད་སྡིག་ ཅན་གྱི་སྤྱི་བོར་བཞག་ནས། བདེན་པ་དང་བདེན་པའི་ཚིག་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་སེར་སྣ་དང་། སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་དཔེ་མཁྱུད་མེད་པའི་བདེན་པ་དང་བདེན་པའི་ཚིག་དེས་བདག་གིས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ཅི་འདྲ་བར་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱི་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་ གྱུར་ཅིག་ཅེས་དེ་ལྟ་བུའི་བདེན་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་བྱས་སོ། །
EN
“Some beings are predominantly desirous, And many have a potential for aggression. They are tormented by their aggression And harmed by their great stupidity.
BO
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཚིག་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་མ་ཐག་ཏུ། དེ་ནས་བདུད་སྡིག་ཅན་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་མཆོག་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ། དེས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ འདི་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཡོས་པར་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་དེ་ལ་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེར་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ནས་བདུད་སྡིག་ཅན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བདུད་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ལན་བདུན་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ འདུག་གོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་བདུད་ལས་བཏུལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་འཁོད་པ་དེ་དག་གིས་བདུད་སྡིག་ཅན་དེ་མཐོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རབ་ཏུ་ འཇོམས་པ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །
EN
“When beings’ diverse conduct has been understood, And its marks, conditions, And reference points have been mastered, One can then teach their characteristics.
BO
བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་དབང་ཆུང་ཞིང་མདོག་ངན་ལ་མི་སྡུག་པ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་གང་ནས་མཆིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ནུབ་ཕྱོགས་ལོགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ནས་གང་གཱའི་ཀླུང་ བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདས་པ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡོད་དོ། ། དེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། འཚོའོ་གཞེས་སོ། ། དེ་འདུས་པ་ཆེན་པོའི་ ལེའུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་ཏོ། ། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཆད་དོ། ། དེར་ཕྱོགས་བཅུ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་ཅིང་བགྲང་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དག ། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་མཉན་པའི་ཕྱིར་འདུས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་ དེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་གོ་ཆ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བགོས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་ཡོངས་སུ་འདྲི་ཞིང་ཡོངས་སུ་འདྲིར་འཇུག་པ་ཡང་འདུས་པར་གྱུར་ཏོ། ། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དེའི་ཐ་མ་བཤད་པའི་ཚེ་བདུད་སྡིག་ཅན་མིག་ གིས་མི་རྩོལ་བར་བྱ་བའི་ལས་ཀྱི་ཕྱིར་འོངས་པ་དང་།
EN
“Wise beings who are learned and lucid Can slice through the ropes That tie others down in strong nets, Thus freeing them to proceed to better states as they wish.
BO
སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེས་འདུལ་བའི་དབང་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། བདུད་སྡིག་ཅན་དེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་འཕངས་སོ། ། དེ་ནས་བདུད་ལས་བཏུལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་བདུད་སྡིག་ཅན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་ སྨྲས་སོ། ། ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱི་གྲོགས་ཡིན་གྱིས། སྡིག་ཅན་ཁྱོད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེད་ཅིག ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་བདུད་དུ་གྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་བར་ཆད་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ལས། ཁོ་བོ་ཅག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་སྡིག་ཅན་ཁྱོད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེད་ཅིག ། དེ་ནས་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་ལྷག་པའི་བསམ་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་ རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས་བདག་གིས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ཕྱིན་ཆད་བདུད་ཀྱི་ལས་མི་བྱའོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་བདུད་སྡིག་ཅན་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་ པའི་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་བཞག་སྟེ།
EN
“Thus, bodhisattvas are heroic and learned. Knowing the thoughts of all beings, They destroy all their afflictions And help them to remove their obscurations.
BO
དེ་ན་འདུས་པ་ཆེན་པོའི་ལེའུའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་ཅི་འདྲ་བ་ལ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གསོལ་བ་བཏབ་བོ། ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་གང་བདུད་སྡིག་ཅན་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་འདུག་པའི་ཁའི་ སྒོ་དང་། བ་སྤུའི་ཁུང་ཐམས་ཅད་ནས་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་འདུས་པ་ཆེན་པོའི་ལེའུ་རབ་ཏུ་བཤད་པ་ལྟ་བུའི་གཏམ་བྱུང་སྟེ། ཡི་གེ་དེ་དག་དང་། ཚིག་དང་། ཡི་གེའི་འབྲུ་དེ་དག་དང་མཉམ་ཞིང་མི་ཉུང་མི་མང་མ་ལྷག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ བྱས་སོ། ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་བདུད་སྡིག་ཅན་དེ་ལས་འདུས་པ་ཆེན་པོའི་ལེའུའི་གཏམ་ཐོས་ནས། ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་དེ་དང་། བཅོམ་ ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དེ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དེ་དང་། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནས་འདུས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་བལྟ་བར་བགྱིའོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རབ་ཏུ་འཇོམས་པས་ མཛོད་སྤུ་ནས།
EN
“The sun’s light needs no assistance, Nor does a poisonous snake. A lion’s roar does not need to be helped. Bodhisattvas likewise require no accompaniment.
BO
གཟུགས་ཐམས་ཅད་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འོད་ཟེར་ཕྱུང་སྟེ། འོད་ཟེར་ཕྱུང་བ་དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གང་གཱའི་ཀླུང་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་མ་སྙེད་དེ་དག་ལས་འདས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་འདི་སྣང་བ་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པའི་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་ན་བསྐལ་པ་བརྒྱར་ཡང་བསྔགས་པའི་མཐར་མི་ཕྱིན་པའི་སེང་གེའི་ཁྲི་ཆེན་པོ་ལ་བཞུགས་ཏེ། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནས་འདུས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་རྣམས་ལ་འདུས་པ་ཆེན་པོའི་ལེའུའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཡང་མཐོང་ངོ་། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་ཆུས་ཡོངས་སུ་གང་བའི་རྒྱ་མཚོ་གཅིག་ལྟ་བུར་གནས་པ་འདི་ཡང་མཐོང་ངོ་། ། དེ་ནས་སྒྲིབ་པ་ཅི་ཡང་མེད་པར་མཐོང་ངོ་། ། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནས་འདུས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྒྱང་གྲགས་ཀྱི་ཚད་ཙམ་གྱི་རིན་པོ་ཆེའི་པད་མ་དག་ལ་འཁོད་ཅིང་ཆོས་ཉན་པ་དེ་དག་ཀྱང་མཐོང་ངོ་། མཐོང་ནས་ཀྱང་ཚིམ་ཞིང་མགུ་ལ་ཡི་རངས་ཤིང་རབ་ཏུ་ དགའ་སྟེ།
EN
“With no companion, alone, and by themselves, They accomplish many buddha qualities; Come to possess diligence, power, and strength; And defeat beings’ afflictions.
BO
དགའ་བ་དང་། ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་མེ་ཏོག་གཏོར་ཏོ། ། གཏོར་མ་ཐག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་འོངས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་སྤྱི་གཙུག་གི་མཚམས་སུ་མེ་ཏོག་གི་ གདུགས་ཆེན་པོར་གྱུར་ཏོ། ། དེར་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེས་མེ་ཏོག་གི་གདུགས་དེ་མཐོང་ནས་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་མེ་ཏོག་གི་གདུགས་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་མེ་ཏོག་འདི་དག་གང་ནས་མཆིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གྲོགས་པོ་དག་མེ་ཏོག་འདི་དག་ནི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ནས་འོངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་ང་ལ་མཆོད་པའི་ལས་ཀྱི་ཕྱིར་གཏོར་ཏོ། ། གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་ གིས་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་དེ་དང་། བདུད་སྡིག་ཅན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་ཅི་བགྱིད་པ་བལྟ་བར་བགྱིའོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཁོར་དེས་གསོལ་བ་ བཏབ་པ་མཁྱེན་ནས།
EN
“Just as the strength of a fire will grow The more grass is added to it, Likewise, the more bodhisattvas experience afflictions, The stronger the fire of their insight blazes.”
BO
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་དེ་དང་། བདུད་སྡིག་ཅན་དེ་འཁོར་ འདི་ལ་སྟོན་ཅིག ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐབས་ཕྱེ་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་སོར་མོ་བཅུ་ལས་འོད་ཟེར་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་ཕྱུང་ནས། འོད་ཟེར་དེ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གང་གཱའི་ཀླུང་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་མ་སྙེད་པོ་དེ་དག་ལས་འདས་ ནས་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣང་བ་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེར་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེ་དང་། བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རབ་ཏུ་ འཇོམས་པ་དེ་དང་། བདུད་སྡིག་ཅན་ཆོས་ཀྱི་ཁྲི་ཆེན་པོ་ལ་འདུག་སྟེ་འདུས་པ་ཆེན་པོའི་ལེའུའི་གཏམ་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ཡང་མཐོང་ངོ་། ། མཐོང་ནས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེ་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ནས་རང་རང་གི་པད་མའི་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ།

English translation published by 84000: Translating the Words of the Buddha (https://84000.co), CC BY-NC-ND 3.0. Translated by Timothy Hinkle.

Source