The Great Vehicle Sutra on the Unobstructed Teaching of the Supreme Perfection of Wisdom

འཕགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ།

The Great Vehicle Sutra on the Unobstructed Teaching of the Supreme Perfection of Wisdom

འཕགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ།

Chapter 4 · The Consolation of the Invalid

EN
Then, the Buddha said to the crown prince, Mañjuśrī, “Mañjuśrī, go to the Licchavi Vimalakīrti to inquire about his illness.”
BO
ཀུན་དགའ་བོ་ཁྱོད་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་དགོངས་ཏེ་མང་དུ་ཐོས་པའི་ མཆོག་གོ་ཞེས་ངས་བསྟན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ནང་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། ཀུན་དགའ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྟ་ཞོག་གི ། དེ་དག་ནི་མཁས་པ་དག་གིས་ཚོད་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་དགའ་བོ་རྒྱ་མཚོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཏིང་ནི་ཚད་གཟུང་བར་ནུས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ ཤེས་རབ་དང་། ཡེ་ཤེས་དང་། དྲན་པ་དང་། གཟུངས་དང་། སྤོབས་པའི་གཏིང་ནི་ཚོད་གཟུང་མི་ནུས་སོ། ། ཀུན་དགའ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཁྱོད་བཏང་སྙོམས་སུ་གྱིས་ཤིག ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ་ལིད་ཙ་བཱི་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པ་འདིས་སྔ་དྲོ་ གཅིག་ལ་བཀོད་པ་བསྟན་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྫུ་འཕྲུལ་ཐོབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་དུའང་རྫུ་འཕྲུལ་དང་རྣམ་པར་སྤྲུལ་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོན་མི་ནུས་སོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤོས་མཆོག་བརྩེགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ ནས་ལྷགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །
EN
Mañjuśrī replied, “Lord, it is difficult to attend upon the Licchavi Vimalakīrti. He is gifted with marvelous eloquence concerning the law of the profound. He is extremely skilled in full expressions and in the reconciliation of dichotomies. His eloquence is inexorable, and no one can resist his imperturbable intellect. He accomplishes all the activities of the bodhisattvas. He penetrates all the secret mysteries of the bodhisattvas and the buddhas. He is skilled in civilizing all the abodes of devils. He plays with the great superknowledges. He is consummate in wisdom and liberative art. He has attained the supreme excellence of the indivisible, nondual sphere of the ultimate realm. He is skilled in teaching the Dharma with its infinite modalities within the uniform ultimate. He is skilled in granting means of attainment in accordance with the spiritual faculties of all living beings. He has thoroughly integrated his realization with skill in liberative art. He has attained decisiveness with regard to all questions. Thus, although he cannot be withstood by someone of my feeble defenses, still, sustained by the grace of the Buddha, I will go to him and will converse with him as well as I can.”
BO
བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་གིས་འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ལ་ངན་པར་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་ཡིད་ལ་བགྱིས་པ་རྣམས་སྤང་ བར་འཚལ་ལོ། ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་དང་། ཐབས་མཁས་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། དེ་དག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟ་བུར་བཞེད་པ་དེ་ལྟར་དེ་ལྟ་བུར་ ཞིང་བཀོད་པ་སྟོན་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྤོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲི་མཆོག་དེར་མཆིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྫོངས་ཤིག་བདག་ཅག་ལ་སྩལ་བར་གསོལ། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་ སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཟད་པ་དང་། མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དོ། ། དེ་ལ་ཁྱེད་ཀྱིས་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་སོ། ། མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཏེ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུས་ བྱས་ཟད་པར་མི་བྱ། འདུས་མ་བྱས་ལའང་གནས་པར་མི་བྱའོ། ། དེ་ལ་འདུས་བྱས་མི་ཟད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལས་མ་ཉམས་པའོ། །
EN
Thereupon, in that assembly, the bodhisattvas, the great disciples, the Śakras, the Brahmās, the Lokapālas, and the gods and goddesses, all had this thought: “Surely the conversations of the crown prince Mañjuśrī and that good man will result in a profound teaching of the Dharma.”
BO
སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མ་བཏང་བའོ། ། ལྷག་པའི་བསམ་པས་ཡང་དག་པར་བཙུད་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་མི་བརྗེད་པའོ། ། སེམས་ ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་མི་སྐྱོ་བའོ། ། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་མི་གཏོང་བའོ། ། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ལུས་དང་སྲོག་འདོར་བའོ། ། དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་ལ་ཆོག་མི་ཤེས་པའོ། ། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་མཁས་པ་ལ་འགོད་པའོ། ། ཆོས་ཚོལ་བ་ལ་ལེ་ལོ་མེད་ པའོ། ། ཆོས་བསྟན་པ་ལ་སློབ་དཔོན་དཔེ་མཁྱུད་མི་བྱེད་པའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བལྟ་བ་དང་། མཆོད་པའི་དངོས་པོ་ལ་བརྩོན་པའོ། ། བསམས་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བས་མི་སྐྲག་པའོ། ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་རྒུད་པ་དག་ལ་མ་ཁེངས་མི་འདུད་པའོ། ། མ་བསླབ་ པ་རྣམས་ལ་མི་བརྙས་ཤིང་ལོབས་པ་རྣམས་ལ་སྟོན་པ་ལྟར་ཕངས་པར་སེམས་པའོ། ། ཉོན་མོངས་པ་རྒྱས་པ་རྣམས་ལ་ཚུལ་བཞིན་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའོ། ། དབེན་པ་ལ་དགའ་ཞིང་དེ་ལ་མ་ཆགས་པའོ། ། བདག་གི་བདེ་བ་ལ་མ་ཞེན་ཅིང་ཕ་རོལ་བདེ་བ་ལ་ཞེན་པའོ། ། བསམ་གཏན་དང་། ཏིང་ ངེ་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་མནར་མེད་པ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པའོ། ། འཁོར་བ་ལ་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལྟ་བུར་འདུ་ཤེས་པའོ། །
EN
Thus, eight thousand bodhisattvas, five hundred disciples, a great number of Śakras, Brahmās, Lokapālas, and many hundreds of thousands of gods and goddesses, all followed the crown prince Mañjuśrī to listen to the Dharma. And the crown prince Mañjuśrī, surrounded and followed by these bodhisattvas, disciples, Śakras, Brahmās, Lokapālas, gods, and goddesses, entered the great city of Vaiśālī.
BO
སློང་བ་རྣམས་ལ་དག་པའི་བཤེས་གཉེན་དུ་འདུ་ཤེས་པའོ། ། བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ པ་ཉིད་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་འདུ་ཤེས་པའོ། ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་རྣམས་ལ་བསྐྱབ་པར་འདུ་ཤེས་པའོ། ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་ཕ་མར་འདུ་ཤེས་པའོ། ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་བདག་པོ་གཡོག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པའོ། ། དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ ཀྱིས་ཆོག་མི་ཤེས་ཤིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བདག་གི་ཞིང་དུ་སྒྲུབ་པའོ། ། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་ཡོངས་སུ་བསྐང་བའི་ཕྱིར་གཏན་པ་མེད་པའི་མཆོད་སྦྱིན་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའོ། ། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་མི་བྱེད་པས་ལུས་དང་། ངག་དང་། སེམས་བརྒྱན་ པའོ། ། ལུས་དང་ངག་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་འཁོར་བའོ། ། སེམས་དཔའ་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་ཐོས་ཀྱང་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་བའོ། ། ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་ཚར་གཅད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚོན་རྣོན་པོ་ཐོགས་ པའོ། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁུར་བཀུར་བའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ཀུན་ཤེས་པའོ། །
EN
Meanwhile, the Licchavi Vimalakīrti thought to himself, “Mañjuśrī, the crown prince, is coming here with numerous attendants. Now, may this house be transformed into emptiness!”
BO
བདུད་ཀྱི་སྡེ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་འབར་བའོ། ། ང་རྒྱལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཚོལ་བའོ། ། ཆོས་གཟུང་བའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ཉུང་ཞིང་ཆོག་ཤེས་པའོ། ། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དགའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་མ་འདྲེས་པའོ། ། འཇིག་རྟེན་དང་འཐུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་ལས་མ་ཉམས་པའོ། ། བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མངོན་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་ པའོ། ། ཐོས་པ་ཐམས་ཅད་གཟུང་བའི་ཕྱིར། གཟུངས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་སོ། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐེ་ཙོམ་གཅད་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པའོ། ། ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བྱིན་གྱི་རླབས་ཐོགས་པ་མེད་པའོ། ། སྤོབས་པ་ འཐོབ་པ་རབ་ཏུ་རྙེད་པས་སྤོབས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པའོ། ། དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ལྷ་དང་མིའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མྱོང་བའོ། ། ཚད་མེད་པ་བཞི་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་པས་ཚངས་པའི་ལམ་དུ་འགོད་པའོ། ། ཆོས་བསྟན་པར་གསོལ་བ་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཞིང་ལེགས་སོ་ ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབྱངས་རབ་ཏུ་ཐོབ་པའོ། ། ལུས་དང་། ངག་དང་། ཡིད་སྡོམ་པས་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་དང་།
EN
Then, magically his house became empty. Even the doorkeeper disappeared. And, except for the invalid’s couch upon which Vimalakīrti himself was lying, no bed or couch or seat could be seen anywhere.
BO
ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཆགས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་སྡུད་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་ དག་པར་འཛུད་པའོ། ། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཆུད་མི་ཟ་བས་བག་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ལ་བརྩོན་ཞིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུས་བྱས་ཟད་པར་མི་བྱེད་དོ། ། ཇི་ལྟར་ན་འདུས་མ་བྱས་ལ་མི་གནས་ཤེ་ན། གང་གི་ཚེ་སྟོང་པ་ཉིད་ ལ་བྱང་བར་བྱེད་ཅིང་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་ཡང་མི་བྱེད། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་ཡོངས་སུ་བྱང་བར་བྱེད་ཀྱང་མཚན་མ་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་ཡང་མི་བྱེད། སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་ཡོངས་སུ་བྱང་བར་བྱེད་ཀྱང་སྨོན་པ་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་ཡང་མི་བྱེད། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་ ལ་ཡོངས་སུ་བྱང་བར་བྱེད་ཀྱང་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་ཡང་མི་བྱེད། མི་རྟག་པར་སོ་སོར་རྟོག་ཀྱང་དགེ་བའི་རྩ་བས་ཆོག་མི་ཤེས། སྡུག་བསྔལ་བར་སོ་སོར་རྟོག་ཀྱང་བསམས་བཞིན་དུ་སྐྱེ། བདག་མེད་པར་སོ་སོར་རྟོག་ཀྱང་བདག་ཡོངས་སུ་འདོར་ བའང་མ་ཡིན། ཞི་བར་སོ་སོར་རྟོག་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཞི་བའང་མི་སྐྱེད། དབེན་པར་སོ་སོར་རྟོག་ཀྱང་ལུས་དང་སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་འབད།
EN
Then, the Licchavi Vimalakīrti saw the crown prince Mañjuśrī and addressed him thus: “Mañjuśrī! Welcome, Mañjuśrī! You are very welcome! Here you are, without previously having come, been seen, or been heard.
BO
གནས་མེད་པར་སོ་སོར་རྟོག་ཀྱང་དཀར་པོའི་ཆོས་ཀྱི་གནས་སྤོང་བའང་མ་ཡིན། འབྱུང་བ་མེད་པར་སོ་སོར་རྟོག་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཁུར་བླངས་པ་ ཡང་ཐོགས། ཟག་པ་མེད་པར་སོ་སོར་རྟོག་ཀྱང་འཁོར་བའི་རྒྱུན་ལ་སློང་བར་ཡང་བྱེད། རྒྱུ་བ་མེད་པར་སོ་སོར་རྟོག་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་བར་ཡང་འགྱུར་བདག་མེད་པར་སོ་སོར་རྟོག་ཀྱང་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མི་འདོར། མི་སྐྱེ་བར་སོ་སོར་རྟོག་ཀྱང་ ཉན་ཐོས་ཀྱི་ངེས་པར་ཡང་མི་ལྟུང་། གསོག་དང་། གསོབ་དང་། སྙིང་པོ་མེད་པ་དང་། བདག་པོ་མེད་པ་དང་། གནས་མེད་པར་སོ་སོར་རྟོག་ཀྱང་བསོད་ནམས་གསོག་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་གསོབ་མ་ཡིན་པ་དང་། བརྣགས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་རང་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་སུ་དབང་ བསྐུར་བ་དང་། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་བརྩོན་པ་དང་། ངེས་པའི་དོན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ལ་མོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ལ་མི་གནས་ཤིང་འདུས་བྱས་ཀྱང་ཟད་པར་མི་བྱེད་དོ། །
EN
Mañjuśrī declared, “Householder, it is as you say. Who comes, ultimately comes not. Who goes, ultimately goes not. Why? Coming is not really known in coming, and going is not really known in going. What is seen is not to be seen again, ultimately.
BO
རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ལ་མི་གནས་སོ། ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཟད་པར་མི་བྱེད་དོ། ། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ལ་མི་གནས་སོ། ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ འདུས་བྱས་ཟད་པར་མི་བྱེད་དོ། ། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ལ་མི་གནས་སོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་མོས་པའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཟད་པར་མི་བྱེད་དོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ལ་མི་གནས་སོ། ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཟད་པར་མི་བྱེད་དོ། ། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ལ་མི་གནས་སོ། ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཟད་པར་མི་བྱེད་དོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ལ་མི་གནས་ སོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཟད་པར་མི་བྱེད་དོ། ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མྱོང་བའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ལ་མི་གནས་སོ། །
EN
“Good sir, is your condition tolerable? Is it livable? Are your physical elements not disturbed? Is your sickness diminishing? Is it not increasing? The Buddha asks about you—if you have slight trouble, slight discomfort, slight sickness, if your distress is light, if you are cared for, strong, at ease, without self-reproach, and if you are living in touch with the supreme happiness.
BO
ཆོས་ཀྱི་དོན་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཟད་པར་མི་བྱེད་དོ། ། དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ལ་མི་གནས་སོ། ། དགེ་བའི་རྩ་བའི་བག་ཆགས་ ཀྱི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཟད་པར་མི་བྱེད་དོ། ། སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ལ་མི་གནས་སོ། ། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཟད་པར་མི་བྱེད་དོ། ། བསམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ལ་མི་གནས་སོ། ། ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཟད་ པར་མི་བྱེད་དོ། ། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔས་རྣམ་པར་རྩེན་པའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ལ་མི་གནས་སོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཟད་པར་མི་བྱེད་དོ། ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་བསྐང་བའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ལ་མི་གནས་སོ། ། དུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་ འདུས་བྱས་ཟད་པར་མི་བྱེད་དོ། ། ཆོས་ཀྱི་ནོར་ཀུན་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ལ་མི་གནས་སོ། ། ཉི་ཙེ་བའི་ཆོས་མི་འདོད་པས་འདུས་བྱས་ཟད་པར་མི་བྱེད་དོ། ། ཆོས་ཀྱི་སྨན་ཀུན་སྡུད་པའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ལ་མི་གནས་སོ། །
EN
“Householder, whence came this sickness of yours? How long will it continue? How does it stand? How can it be alleviated?”
BO
ཅི་རིགས་པར་ཆོས་ཀྱི་སྨན་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཟད་པར་མི་ བྱེད་དོ། ། དམ་བཅས་པ་ལ་བརྟན་པའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ལ་མི་གནས་སོ། ། དམ་བཅས་པ་ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཟད་པར་མི་བྱེད་དོ། ། ཆོས་ཀྱི་རྩི་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ལ་མི་གནས་སོ། ། འདི་ལྟར་ཆོས་ཆུང་ངུའི་སྨན་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཟད་ པར་མི་བྱེད་དོ། ། དེ་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ལ་མི་གནས་སོ། ། ནད་ཐམས་ཅད་ཞི་བའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཟད་པར་མི་བྱེད་དོ། ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུས་བྱས་ཟད་པར་མི་བྱེད་ཅིང་འདུས་མ་བྱས་ལ་མི་གནས་ཏེ། དེ་ནི་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཟད་པ་དང་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལ་བརྩོན་པར་གྱིས་ཤིག ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་ཚིམ་ཞིང་མགུ་ལ་ཡི་རངས་ཏེ། རབ་ཏུ་དགའ་ནས་དགའ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པ་བྱ་བ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་དང་།
EN
Vimalakīrti replied, “Mañjuśrī, my sickness comes from ignorance and the thirst for existence and it will last as long as do the sicknesses of all living beings. Were all living beings to be free from sickness, I also would not be sick. Why? Mañjuśrī, for the bodhisattva, the world consists only of living beings, and sickness is inherent in living in the world. Were all living beings free of sickness, the bodhisattva also would be free of sickness. For example, Mañjuśrī, when the only son of a merchant is sick, both his parents become sick on account of the sickness of their son. And the parents will suffer as long as that only son does not recover from his sickness. Just so, Mañjuśrī, the bodhisattva loves all living beings as if each were his only child. He becomes sick when they are sick and is cured when they are cured. You ask me, Mañjuśrī, whence comes my sickness; the sicknesses of the bodhisattvas arise from great compassion.”
BO
ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་མཆོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཐམས་ཅད་ཕྱེ་མ་དང་། སྤོས་དང་། བདུག་པ་མང་པོ་ཐམས་ཅད་དང་མེ་ཏོག་གིས་པུས་མོ་ནུབ་ཙམ་དུ་ཁེབས་ པར་བྱས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུའང་མངོན་པར་བཀྲམ་པ་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་གསུམ་བསྐོར་ནས་ཆེད་དུ་རྗོད་པ་བརྗོད་ཅིང་། དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏེ། སྐད་ཅིག་ཡུད་ ཙམ་ཐང་ཅིག་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྤོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དེར་འཁོད་དོ། ། ཟད་པ་དང་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྫོངས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་པའོ། ། ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལིད་ཙ་བཱི་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་གང་གི་ཚེ་དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ལྟ་འདོད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་ལྟ། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལིད་ཙ་བཱི་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །
EN
Mañjuśrī: Householder, why is your house empty? Why have you no servants?
BO
བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གི་ཚེ་བདག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ལྟ་འཚལ་བ་དེའི་ཚེ་ དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་མཐོང་བས་ལྟ་བ་ལགས་སོ། ། སྔོན་གྱི་མཐའ་ནས་མ་སྐྱེས་པ་དང་། ཕྱི་མའི་མཐར་མི་འཕོ་བ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་དུས་ལའང་མི་གནས་པར་བལྟ་ལགས་སོ། ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། གཟུགས་མ་མཆིས་པའོ། ། ཚོར་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། ཚོར་བ་མ་མཆིས་པའོ། ། འདུ་ཤེས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། འདུ་ཤེས་མ་མཆིས་པའོ། ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། འདུ་བྱེད་མ་མཆིས་པའོ། ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་མཆིས་པའོ། ། ཁམས་བཞི་ནི་མི་ གནས་པ་སྟེ། ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་མཚུངས་པའོ། ། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ནི་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ། མིག་གི་ལམ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ། རྣ་བའི་ལམ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ། སྣའི་ལམ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ། ལྕེའི་ལམ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ། ལུས་ཀྱི་ལམ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ། ཡིད་ཀྱི་ལམ་ ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ། ཁམས་གསུམ་པ་དང་མ་འདྲེས་པ། དྲི་མ་གསུམ་དང་བྲལ་བ། རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་མཆིས་པ། རིག་པ་གསུམ་ཐོབ་པ།
EN
Vimalakīrti: Mañjuśrī, all buddhafields are also empty.
BO
མ་ཐོབ་པ་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཆགས་པའི་མཐར་ཕྱིན་པ། ཡང་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐའ་མ་མཆིས་པ། དེ་ བཞིན་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་དེ་ཕན་ཚུན་དུ་བྲལ་བ། རྒྱུས་མ་བསྐྱེད་པ། རྐྱེན་ལ་རག་མ་ལས་པ། མཚན་ཉིད་མ་མཆིས་པ། མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པ་མ་ལགས་པ། མཚན་ཉིད་གཅིག་པའང་མ་ལགས་པ། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའང་མ་ལགས་པ། རྟོགས་པར་འགྱུར་བའང་མ་ལགས་པ། ཀུན་ཏུ་ རྟོགས་པར་འགྱུར་བའང་མ་ལགས་པ། རྣམ་པར་རྟོགས་པར་གྱུར་བའང་མ་ལགས་པ། ཕ་རོལ་ནའང་མ་ལགས་པ། ཚུ་རོལ་ནའང་མ་ལགས་པ། དབུས་ན་ཡང་མ་ལགས་པ། འདི་ན་ཡང་མ་ལགས་པ། ཕ་བིན་ཡང་མ་ལགས་པ། དེ་ན་ཡང་མ་ལགས་པ། གཞན་ན་ཡང་མ་ལགས་པ། རྣམ་པར་ ཤེས་པས་འཚལ་བར་བགྱི་བའང་མ་ལགས་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་པའང་མ་ལགས་པ། མུན་པ་ཡང་མ་ལགས་པ། སྣང་བ་ཡང་མ་ལགས་པ། མིང་མ་མཆིས་པ། མཚན་མ་མ་མཆིས་པ། ཉམ་ཆུང་བ་ཡང་མ་ལགས་པ། སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ལགས་པ། ཡུལ་ལ་མི་ གནས་ཤིང་ཕྱོགས་ལ་མི་གནས་པ་དགེ་བའང་མ་ལགས་པ། མི་དགེ་བའང་མ་ལགས་པ། འདུས་བྱས་ཀྱང་མ་ལགས་པ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་མ་ལགས་པ། གང་གི་དོན་དུའང་བརྗོད་པ་མ་ལགས་པ། སྦྱིན་པར་ཡང་མ་ལགས་པ། སེར་སྣར་ཡང་མ་ལགས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་སུའང་མ་ ལགས་པ།
EN
Mañjuśrī: What makes them empty?
BO
འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སུའང་མ་ལགས་པ། བཟོད་པར་ཡང་མ་ལགས་པ། གནོད་སེམས་སུ་ཡང་མ་ལགས་པ། བརྩོན་འགྲུས་སུའང་མ་ལགས་པ། ལེ་ལོར་ཡང་མ་ལགས་པ། བསམ་གཏན་དུའང་མ་ལགས་པ། གཡེང་བར་ཡང་མ་ལགས་པ། ཤེས་རབ་ཏུ་ཡང་མ་ལགས་ པ། འཆལ་པའི་ཤེས་རབ་ཏུའང་བརྗོད་པའང་མ་ལགས་པ། བདེན་པར་ཡང་མ་ལགས་པ། {བརྫུན་,རྫུན་}པར་ཡང་མ་ལགས་པ། ངེས་པར་འབྱིན་པ་ཡང་མ་ལགས་པ། ངེས་པར་མི་འབྱིན་པའང་མ་ལགས་པ། འགྲོ་བར་བགྱི་བ་ཡང་མ་ལགས་པ། འགྲོ་བར་མི་བགྱི་བ་ཡང་མ་ལགས་པ། སྨྲ་ བ་དང་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་ཆད་པ་སྟེ། ཞིང་དུ་གྱུར་པའང་མ་ལགས་པ། ཞིང་དུ་མ་གྱུར་པ་ཡང་མ་ལགས་པ། སྦྱིན་པར་འོས་པ་ཡང་མ་ལགས་པ། སྦྱིན་པ་མི་སྦྱོང་བའང་མ་ལགས་པ། གཟུང་བར་བགྱི་བའང་མ་ལགས་པ། རེག་པར་བགྱི་བའང་མ་ལགས་པ། མཚན་མ་མ་མཆིས་པ། འདུས་མ་བགྱིས་པ། གྲངས་དང་བྲལ་བ། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པ། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་མཚུངས་པ། མཚུངས་པ་མ་མཆིས་པ། བརྩོན་འགྲུས་མཚུངས་པ་མ་མཆིས་པ། གཞལ་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ། སོང་བའང་མ་ལགས་པ། ཞུགས་པའང་མ་ལགས་པ། ཤིན་ཏུ་འདས་པའང་མ་ལགས་ པ། མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་རིག་པའང་མ་ལགས་པ།
EN
Vimalakīrti: They are empty because of emptiness.
BO
མདུད་པ་ཐམས་ཅད་མ་མཆིས་པ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་མཚུངས་པ་ཐོབ་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྙོམས་ཤིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བྱེ་བྲག་མ་མཆིས་པ་ཐོབ་པ། ཐམས་ཅད་དུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་ བ་མ་མཆིས་པ། ཅི་ཡང་མ་མཆིས་པ། སྙིགས་མ་མ་མཆིས་པ། མི་རྟོག་པ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ། མ་བགྱིས་པ། མ་སྐྱེས་པ། མ་འཐོན་པ། མ་བྱུང་བ། ཀུན་ནས་མ་བྱུང་བ། འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ལགས་པ། འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བའང་མ་ལགས་པ། འཇིག་པ་མ་མཆིས་པ། ཀུན་གཞི་ མ་མཆིས་པ། མྱ་ངན་མ་མཆིས་པ། དགའ་བ་མ་མཆིས་པ། རླབས་མ་མཆིས་པ། ཐ་སྙད་དུ་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བགྱི་བ་མ་ལགས་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་འདི་འདྲ་སྟེ། དེ་ལ་དེ་ལྟར་བལྟ་ལགས་སོ། ། གང་གིས་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་ མཐོང་བ་ལགས་སོ། ། གང་གིས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མཐོང་བ་དེ་ནི་ལོག་པར་མཐོང་བ་ལགས་སོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རིགས་ཀྱི་བུ་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ འདིར་མཆིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ།
EN
Mañjuśrī: What is “empty” about emptiness?
BO
ཤཱ་རིའི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་འདི་ལ་ཁྱོད་གང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ། འདིར་སྐྱེས་ཞེས་དྲིས་ཤིག ། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ལིད་ཙ་བཱི་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་གང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་ འདིར་སྐྱེས། དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་སྨྲས་པ། གནས་བརྟན་གྱིས་ཆོས་གང་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་དེ་ལ་འཆི་འཕོ་དང་། སྐྱེ་བ་གང་ཡང་ཡོད་དམ། སྨྲས་པ། ཆོས་དེ་ལ་འཆི་འཕོའམ་སྐྱེ་བ་གང་ཡང་མེད་དོ། ། སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཆི་འཕོ་མེད་ཅིང་སྐྱེ་བ་མེད་ན་ ཅིའི་ཕྱིར་ན་དེ་ལྟ་བུར་ཁྱོད་གང་ནས་ཤི་འཕོས་ཤིང་འདིར་སྐྱེས་སྙམ་དུ་སེམས། བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གང་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་བུད་མེད་དམ་སྐྱེས་པ་ལ་ཁྱོད་གང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་འདིར་སྐྱེས་ཞེས་དྲིས་ན་དེའི་ལན་ཅི་སྐད་ཅེས་འདེབས། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་སྤྲུལ་པ་ལ་འཆི་འཕོ་ཡང་མེད། སྐྱེ་ བའང་མེད་ན་དེ་ཅི་ཞིག་ལན་ལྡོན། སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྤྲུལ་པའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་གསུངས་སམ། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། ། སྨྲས་པ།
EN
Vimalakīrti: Constructions are empty, because of emptiness.
BO
བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲུལ་པའི་རང་བཞིན་ལྟ་བུ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱོད་འདི་སྙམ་དུ་ ཁྱོད་ག་ལས་ཤི་འཕོས་ཏེ་འདིར་སྐྱེས་སྙམ་དུ་སེམས། བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་འཆི་འཕོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་རྒྱུན་ཏོ། ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཆི་འཕོ་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཟད་པར་མི་བྱེད་དོ། ། དེ་སྐྱེ་ཡང་མི་དགེ་བའི་རྒྱུན་འབྲེལ་བར་མི་བྱེད་དོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ཤཱ་རིའི་བུ་རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མངོན་པར་དགའ་བ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་འཁྲུགས་པའི་དྲུང་ནས་འདིར་འོངས་སོ། ། གསོལ་ པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ཙམ་དུ་རྣམ་པར་དག་པ་ནས་མཆིས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ནོངས་པ་མང་པོའི་སྐྱོན་ཆགས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ནི་ངོ་མཚར་ཏོ། ། དེ་ནས་ལིད་ཙ་བཱི་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་སྨྲས་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཉི་མའི་འོད་རྣམས་མུན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འགྲོགས་སམ། སྨྲས་པ། དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །
EN
Mañjuśrī: Can emptiness be conceptually constructed?
BO
རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་གཉིས་མི་འགྲོགས་སམ། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་གཉིས་མི་འགྲོགས་ཏེ། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཤར་མ་ཐག་ཏུ་མུན་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། སྨྲས་པ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་ ཉི་མ་འཆར། སྨྲས་པ། དེ་ནི་སྣང་བར་བྱ་བ་དང་མུན་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བར་བྱ་བ་དང་། མུན་པ་ཆེན་པོ་བསལ་བའི་ཕྱིར་བསམས་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་ཤིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་མུན་པ་ཡང་རྣམ་པར་སེལ་ཏོ། ། དེ་ནས་འཁོར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མངོན་པར་དགའ་བ་དེ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་འཁྲུགས་པ་དེ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་དང་། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་དེ་དག་བདག་ཅག་གིས་བལྟའོ་སྙམ་དུ་སྐོམ་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཁོར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་ཐུགས་ཀྱིས་མཁྱེན་ནས་ལིད་ཙ་བཱི་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །
EN
Vimalakīrti: Even that concept is itself empty, and emptiness cannot construct emptiness.
BO
རིགས་ ཀྱི་བུ་འཁོར་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མངོན་པར་དགའ་བ་དེ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་འཁྲུགས་པ་དེ་མཐོང་བར་འདོད་ཀྱིས་འཁོར་འདི་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྟོན་ཅིག ། དེ་ནས་ལིད་ཙ་བཱི་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་འདི་སྙམ་དུ་བསམས་ཏེ། བདག་སེང་གེའི་ཁྲི་འདི་ལས་མ་ལངས་པར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ ཁམས་མངོན་པར་དགའ་བ་དེ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ་དང་། ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་གནས་པ་ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་གི་རིས་བསྐོར་བ་དང་བཅས་པ་དང་། འབབ་ཆུ་དང་། མཚེའུ་དང་། ཆུ་མིག་དང་། མཚོ་དང་། རྒྱ་མཚོའི་འོབས་དང་བཅས་པ་ དང་། རི་རབ་དང་། རི་བོ་དང་། དེའུ་དང་། བོག་རིར་བཅས་པ་དང་། ཟླ་བ་དང་། ཉི་མ་དང་། སྐར་མར་བཅས་པ་དང་། ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟའི་གནས་སུ་བཅས་པ་དང་། ཚངས་པའི་གནས་དང་འཁོར་དུ་བཅས་པ་དང་། གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། གྲོང་རྡལ་དང་། ལྗོངས་དང་། ཡུལ་འཁོར་དང་། མིར་བཅས་པ། བུད་མེད་དང་། ཁྱིམ་དུ་བཅས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་བཅས་པ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་འཁོར་དང་བཅས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་འཁྲུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དང་།
EN
Mañjuśrī: Householder, where should emptiness be sought?
BO
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་འཁྲུགས་པ་ཡང་འཁོར་རྒྱ་མཚོ་སྙེད་ཀྱི་ནང་ན་ བཞུགས་ཤིང་ཆོས་འཆད་པ་དང་། གང་པད་མ་གང་དག་ཕྱོགས་བཅུ་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་བྱེད་པ་དེ་དག་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་སྐས་གསུམ་འཛམ་བུའི་གླིང་ནས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་གནས་ཀྱི་བར་དུ་མངོན་པར་འཕགས་པའི་སྐས་དེ་ལ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་མི་འཁྲུགས་པ་ལ་བལྟ་བ་དང་། ཕྱག་བྱ་བ་དང་། བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་དང་། ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་འབབ། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་མི་རྣམས་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་བལྟ་བའི་ཕྱིར་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་གནས་སུ་འཛེག་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་ཚོགས་པ་འཇིག་རྟེན་ གྱི་ཁམས་མངོན་པར་དགའ་བ་དེ་ཆུའི་ཕུང་པོ་ནས་བཟུང་སྟེ། འོག་མིན་གྱི་གནས་ཀྱི་བར་དུ་རྫ་མཁན་གྱི་འཁོར་ལོ་བཞིན་དུ་ཉི་ཙེ་བར་བཅད་དེ། ལག་པ་གཡས་པས་བླངས་ནས་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་བཞིན་དུ་ཐོགས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་འདིར་བཅུག་གོ། ། བཅུག་ནས་ཀྱང་འཁོར་འདི་ཐམས་ ཅད་ལ་བསྟན་པར་བྱའོ། །
EN
Vimalakīrti: Mañjuśrī, emptiness should be sought among the sixty-two convictions.
BO
དེ་ནས་ལིད་ཙ་བཱི་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པ་དེ་འདི་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་འདི་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མངོན་པར་བྱས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མངོན་པར་དགའ་བ་དེ་ཉི་ཚེ་བར་བཅད་ནས་ལག་པ་གཡས་པས་བླངས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ ཁམས་མི་མཇེད་འདིར་བཅུག་གོ། ། དེར་ཉན་ཐོས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། ལྷ་དང་། མི་གང་དག་ལྷའི་མིག་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ཐོབ་པ་དེ་དག་གིས་སྐད་ཆེར་བོས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་འཚལ་ཏོ། ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་བདག་ཅག་འཚལ་ཏོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ བདག་ཅག་གི་སྐྱབས་མཛོད་ཅིག་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། འདུལ་བའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་ཁྱེར་བ་དེ་ནི་ངའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ན་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་གིས་ནི་བདག་ཅག་གར་ ཁྱེར་མི་ཤེས་མི་མཐོང་ངོ་། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མངོན་པར་དགའ་བ་དེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་འདིར་བཅུག་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་གང་བའམ། བྲི་བར་ཡང་མི་མངོན་ཏེ། དོག་ཅིང་གཅེར་བའང་མེད་དོ། །
EN
Mañjuśrī: Where should the sixty-two convictions be sought?
BO
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མངོན་པར་དགའ་བ་དེ་ཡང་བྲི་བ་མེད་དེ་སྔོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་ཀྱང་ དེ་བཞིན་དུ་སྣང་ངོ་། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་འཁོར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཀྱེ་གྲོགས་པོ་དག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་འཁྲུགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བཀོད་པ་དང་། ཉན་ཐོས་བཀོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་བཀོད་པ་འདི་དག་ལ་ལྟོས་ཤིག ། དེ་དག་གིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཐོང་ལགས་སོ། ། བཀའ་སྩལ་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་འདྲ་བ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་འཁྲུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བསླབ་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མངོན་པར་དགའ་བ་བསྟན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་འཁྲུགས་པ་བསྟན་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་འདིའི་ལྷ་དང་མིའི་སྐྱེ་དགུ་ལས་ཁྲི་ཕྲག་བཅུ་བཞི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་ པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེས་སོ། ། ཀུན་གྱིས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མངོན་པར་དགའ་བ་དེར་སྐྱེ་བར་སྨོན་ལམ་བཏབ་སྟེ།
EN
Vimalakīrti: They should be sought in the liberation of the tathāgatas.
BO
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མངོན་པར་དགའ་བར་སྐྱེ་བར་ལུང་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ལིད་ཙ་བཱི་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་འཇིག་ རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་འདིར་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྨིན་པར་བྱས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མངོན་པར་དགའ་བ་དེ་སླར་གནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཞག་གོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ཤཱ་རིའི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མངོན་པར་དགའ་བ་དེ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་འཁྲུགས་པ་དེ་མཐོང་ངམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་མཐོང་ལགས་སོ། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་དེ་འདྲ་བར་གྱུར་ཅིག ། སེམས་ཅན་ཐམས་ ཅད་ཀྱང་རིགས་ཀྱི་བུ་ལིད་ཙ་བཱི་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་དེ་འདྲ་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག ། བདག་ཅག་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་མཐོང་བ་ཐོབ་པ་ནི་རྙེད་པ་ལེགས་པར་ལགས་ཏེ། གང་དག་ཐ་ན་ད་ལྟར་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ།
EN
Mañjuśrī: Where should the liberation of the tathāgatas be sought?
BO
ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ རྣམ་གྲངས་འདི་ཐོས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་རྙེད་པ་རབ་ཏུ་རྙེད་པར་འགྱུར་ན། གང་དག་ཐོས་ནས་མོས་པ་དང་། ཡིད་ཆེས་པ་དང་། འཛིན་པ་དང་། འཆང་བ་དང་། ཀློག་པ་དང་། ཀུན་ཆུབ་པར་བགྱིད་པ་དང་། མོས་ནས་སྟོན་པ་དང་། རབ་ཏུ་འདོན་པ་དང་། གཞན་དག་ལའང་འཆད་པ་དང་། སྒོམ་ པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་འཚལ། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་གང་དག་གི་སུག་པར་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ། ། གང་དག་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཁ་ཏོན་དུ་བགྱིད་པ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པ་ལགས་ སོ། ། གང་དག་ཆོས་འདི་ལ་མོས་པ་རྣམས་ལ་རིམ་གྲོ་དང་བསྙེན་བཀུར་བགྱིད་པ་དེ་དག་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྲུང་བ་ལགས་སོ། ། གང་དག་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལེགས་པར་བྲིས་ཏེ་འཆང་བ་དང་རི་མོར་བགྱིད་པ་དེ་དག་གི་ཁྱིམ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་པར་འགྱུར་རོ། ། གང་དག་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་ གྲངས་འདི་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དེ་དག་ནི་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ལགས་སོ། །
EN
Vimalakīrti: It should be sought in the prime mental activity of all living beings. Mañjuśrī, you ask me why I am without servants, but all māras and opponents are my servants. Why? The māras advocate this life of birth and death and the bodhisattva does not avoid life. The outsider opponents advocate convictions, and the bodhisattva is not troubled by convictions. Therefore, all māras and opponents are my servants.
BO
གང་དག་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལས་ཐ་ན་ཚིག་བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་ཙམ་དང་། སྡོམ་པའི་ཚིག་ཙམ་ཡང་གཞན་དག་ལ་སྟོན་པ་དེ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོད་སྦྱིན་ཆེན་པོ་བགྱིད་པ་ལགས་སོ། ། གང་དག་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་བཟོད་པ་དང་། འདུན་པ་དང་། བློ་གྲོས་དང་། རྟོག་པ་དང་། ལྟ་བ་དང་། མོས་པ་དག་ནི་དེ་ཉིད་དེ་དག་ལ་ལུང་བསྟན་པ་ལགས་སོ། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མངོན་པར་དགའ་བ་བླངས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་འཁྲུགས་པ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་ པའོ། ། ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་སྔོན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་ཐོས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལས་རྣམ་པར་སྤྲུལ་ པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་སྔོན་ནམ་ཡང་མ་ཐོས་ལགས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་གང་དག་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་འཛིན་པ་དང་། འཆང་བ་དང་། ཀློ་ག་པ་དང་། ཀུན་ཆུབ་པར་བགྱིད་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཐེ་ཙོམ་མ་མཆིས་པར་འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཀྱི་སྣོད་ དུ་འགྱུར་ན།
EN
Mañjuśrī: Householder, of what sort is your sickness?
BO
གང་དག་བསྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ལ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་འཚལ་ཏེ། དེ་དག་གིས་ངན་སོང་ཐམས་ཅད་ནི་བཅད། དེ་དག་གིས་བདེ་འགྲོའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ནི་ཕྱེ། དེ་དག་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་གཟིགས། དེ་དག་གིས་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་བཅོམ། དེ་དག་གིས་བདུད་ཐམས་ཅད་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕམ་པར་བགྱིས། དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ནི་རྣམ་པར་སྦྱངས། དེ་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་ནི་གནས། དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ནི་ཡང་དག་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ལགས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་དག་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་འཆང་བ་དེ་དག་ལ་བདག་འཁོར་ཐམས་ཅད་དང་བཅས་པས་རིམ་གྲོ་དང་གཡོག་བགྱིའོ། ། གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། གྲོང་རྡལ་དང་། ལྗོངས་དང་། ཡུལ་འཁོར་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་འཁོར་གང་ན་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་སྤྱོད་པ་དང་། འཆང་ བ་དང་། རབ་ཏུ་སྟོན་པ་དེར་ཆོས་ཉན་པའི་སླད་དུ་བདག་གཡོག་དང་བཅས་ཏེ་མཆིའོ། ། རིགས་ཀྱི་བུ་མ་དད་པ་རྣམས་ནི་དད་པ་བསྐྱེད་པར་བགྱི། དད་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་དང་ལྡན་པས་བསྲུང་ཞིང་བསྐྱབ་པར་བགྱིའོ། ། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་།
EN
Vimalakīrti: It is immaterial and invisible.
BO
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་འདི་སྐད་ ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། ། ལྷའི་དབང་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ་། ། ལྷའི་དབང་པོ་འདས་པ་དང་། མ་བྱོན་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལས་ བསྟན་ཏོ། ། ལྷའི་དབང་པོ་དེ་བས་ན་གང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་འཛིན་པ་དང་། ཐ་ན་གླེགས་བམ་ལ་འདྲི་བ་དང་། འཛིན་པ་དང་། ཀློག་པ་དང་། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་གིས་ནི་འདས་པ་དང་། མ་བྱོན་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ མཆོད་པར་འགྱུར་རོ། ། ལྷའི་དབང་པོ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཕོའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་གིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡོངས་སུ་གང་བ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་བུ་རམ་ཤིང་གི་ཚལ་ལམ། འདམ་བུའི་ཚལ་ལམ། སྨྱིག་མའི་ཚལ་ལམ། ཏིལ་གྱི་ཞིང་ངམ། སེང་ལྡེང་གི་ཚལ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་གང་བ་རྣམས་ལ་བསྐལ་པའམ། བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པར་རིམ་གྲོར་བྱས། བླ་མར་བྱས། བསྟི་སྟང་དུ་བྱས་ཏེ།
EN
Mañjuśrī: Is it physical or mental?
BO
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ལ་མཆོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཀྱིས་མཆོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ ནས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རེ་རེ་ལ་ཡང་མཆོད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་མཁྲེགས་པ་མ་ཞིག་པའི་སྐུ་གདུང་གི་མཆོད་རྟེན་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ལས་བྱས་པ་རྒྱར་ནི་གླིང་ཆེན་པོ་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚད་ཙམ། འཕང་དུ་ནི་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཕྱིན་པ། གདུགས་དང་། བ་དན་དང་། སྲོག་ཤིང་བསྒྲེངས་པས་ མཛེས་པར་རབ་ཏུ་བྱས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་སོ་སོར་བྱས་ནས་དེས་དེ་ལ་བསྐལ་པའམ། བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པར་མེ་ཏོག་ཐམས་ཅད་དང་། སྤོས་ཐམས་ཅད་དང་། རྒྱལ་མཚན་ཐམས་ཅད་དང་། བ་དན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་པ་བྱས་ཤིང་རྔ་དང་སིལ་སྙན་ རྣམས་བརྡུངས་ཏེ་མཆོད་ན་ལྷའི་དབང་པོ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་དེའི་གཞི་ལས་བསོད་ནམས་མང་དུ་བསྐྱེད་དམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མང་ལགས་སོ། ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་མང་ལགས་ཏེ། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་གིས་ཀྱང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ ཕུང་པོ་དེའི་མཐར་ཕྱིན་པར་མི་ནུས་ལགས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ།
EN
Vimalakīrti: It is not physical, since the body is insubstantial in itself. It is not mental, since the nature of the mind is like illusion.
BO
ལྷའི་དབང་པོ་ཁྱོད་མོས་པར་བྱའོ། ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། ། གང་རྣམ་པར་ཐར་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་འཛིན་ཏམ། ཀློག་གམ། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པའི་རིགས་ཀྱི་ བུ་ཕོའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་བསོད་ནམས་ཤིན་ཏུ་མང་དུ་བསྐྱེད་དོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྷའི་དབང་པོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ནི་ཆོས་ལས་བྱུང་སྟེ། དེ་ཆོས་ཀྱིས་མཆོད་པར་ནུས་ཀྱི་ཟང་ཟིང་གིས་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ལྷའི་དབང་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་ འདི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ལྷའི་དབང་པོ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་ཡང་ཆེས་གྲངས་མེད་པ། རྒྱ་ཆེ་བ། ཚད་མེད་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་གྱུར་པ་དེའི་དུས་དེའི་ཚེ་ན་བསྐལ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཆེར་བཀོད་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ།
EN
Mañjuśrī: Householder, which of the four main elements is disturbed: earth, water, fire, or air?
BO
དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་དེའི་ཚེའི་ཚད་ནི་བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུར་གྱུར་ཏོ། ། དེའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནི་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཡོད་དོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ནི་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་ཡོད་དོ། ། ལྷའི་དབང་པོ་དེའི་ ཚེ་དེའི་དུས་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་རིན་ཆེན་གདུགས་ཞེས་བྱ་བ་གླིང་བཞི་ལ་དབང་བ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དེ་ལ་བུ་དཔའ་བ། རྟུལ་ཕོད་པ། ཡན་ལག་མཆོག་གི་གཟུགས་དང་ལྡན་པ། ཕ་རོལ་གྱི་སྡེ་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་སྟོང་དུ་ཚང་བ་ཡོད་དོ། ། རྒྱལ་པོ་རིན་ཆེན་གདུགས་ དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལ་བར་གྱི་བསྐལ་པ་ལྔའི་བར་དུ་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རི་མོར་བྱས་སོ། ། ལྷའི་དབང་པོ་བར་གྱི་བསྐལ་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་འདས་ནས་རྒྱལ་པོ་རིན་ཆེན་གདུགས་ཀྱིས་བུ་སྟོང་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། ཀྱེ་ཁྱེད་ ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག ། ངས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱས་ཀྱིས་ད་ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པར་གྱིས་ཤིག །
EN
Vimalakīrti: Mañjuśrī, I am sick only because the elements of living beings are disturbed by sicknesses.
BO
དེ་ནས་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་དེ་དག་ཕ་རྒྱལ་པོ་རིན་ཆེན་གདུགས་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་སྨྲས་ནས་དེ་མཉན་ཏེ། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཚོགས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྨན་ གྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་བསྐལ་པ་བར་མ་ལྔའི་བར་དུ་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རིམ་གྲོར་བྱས་སོ། ། དེའི་ནང་ནས་རྒྱལ་བུ་ཟླ་གདུགས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཅིག་པུ་དབེན་པར་སོང་ནས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། མཆོད་པ་དེ་བས་མཆོད་པ་གཞན་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡོད་དམ་སྙམ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བར་སྣང་དེ་ལས་ལྷ་དག་འདི་སྐད་ཅེས་ཟེར་རོ། ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཆོས་ཀྱི་མཆོད་པ་ནི་མཆོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་གོ། ། དེས་སྨྲས་པ། ཆོས་ཀྱི་མཆོད་པ་དེ་གང་ཡིན། ལྷས་སྨྲས་པ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་དེའི་དྲུང་དུ་སོང་ལ་ ཆོས་ཀྱི་མཆོད་པ་དེ་གང་ལགས་ཞེས་ཞུས་ཤིག་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཁྱོད་ལ་ལུང་སྟོན་ཏོ། ། དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་རྒྱལ་བུ་ཟླ་གདུགས་གཞོན་ནུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་པ་དང་།
EN
Mañjuśrī: Householder, how should a bodhisattva console another bodhisattva who is sick?
BO
བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ། ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་རྒྱལ་བུ་ཟླ་གདུགས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཀྱི་མཆོད་པ་ཆོས་ཀྱི་མཆོད་པ་ཞེས་བགྱི་བའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོད་པ་དེ་ གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་ཀྱི་མཆོད་པ་ནི་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་ཟབ་མོར་སྣང་བ། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་མི་འཐུན་པ། རྟོགས་པར་དཀའ་བ། མངོན་པར་དཀའ་བ། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དཀའ་བ། ཕྲ་བ་ཞིབ་པ། མི་ དམིགས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ནང་དུ་གཏོགས་པ། གཟུངས་དང་མདོ་སྡེའི་རྒྱལ་པོའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་འཁོར་ལོ་སྟོན་པ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལས་བྱུང་བ། འཛིན་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་ལྡན་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ བསྒྲུབ་པར་གཏོགས་པ། སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་འཇུག་པ། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་སྟོན་པ། བདུད་ཀྱི་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བསྟན་པ། བདག་མེད་པ།
EN
Vimalakīrti: He should tell him that the body is impermanent, but should not exhort him to renunciation or disgust. He should tell him that the body is miserable, but should not encourage him to find solace in liberation; that the body is selfless, but that living beings should be developed; that the body is peaceful, but not to seek any ultimate calm. He should tell him to confess his evil deeds, but not just to escape them. He should encourage his empathy for all living beings on account of his own sickness, his remembrance of suffering experienced from beginningless time, and his consciousness of working for the welfare of living beings. He should encourage him to manifest the roots of virtue, to maintain the primal purity and the lack of craving, and thus to always strive to become the king of healers, who can cure all sicknesses. Thus should a bodhisattva console a sick bodhisattva, in such a way as to make him happy.
BO
སེམས་ཅན་མེད་པ། སྲོག་མེད་པ། གང་ཟག་མེད་པ། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་ དང་། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་དང་། མ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་སྒྲུབ་པ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ། ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། མིའམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོའི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྟོད་ ཅིང་བསྔགས་པ། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རིགས་རྒྱུན་མི་གཅོད་པ། ཆོས་ཀྱི་མཛོད་འཛིན་པ། ཆོས་ཀྱི་མཆོད་པའི་མཆོག་ལ་ཞུགས་པ། འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ། ཡང་དག་པའི་དོན་གྱི་ཆོས་སོ་སོར་ ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལ་འཇུག་པ། ཆོས་ཀྱི་མདོ་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། ཞི་བ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བ། སེར་སྣ་ཅན་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་དང་། གནོད་སེམས་ཅན་དང་། ལེ་ལོ་ཅན་དང་། བརྗེད་ངས་པ་དང་། ཤེས་རབ་འཆལ་པ་སྤ་འགོང་བ། ཕས་ཀྱི་རྒོལ་ བ་དང་། ལྟ་བ་ངན་པ་དང་། དམིགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཐམས་ཅད་སྡངས་པར་བྱེད་པ།
EN
Mañjuśrī asked, “‌Noble sir, how should a sick bodhisattva control his own mind?”
BO
སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟོད་པ། འཁོར་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་གང་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་དང་། འཆང་བ་དང་། སོ་སོར་ རྟོག་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཀུན་སྡུད་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོད་པ་ཞེས་བྱའོ། ། རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་ཆོས་ཀྱི་མཆོད་པ་ནི་གང་ཆོས་ལ་ཆོས་སུ་ངེས་པར་སེམས་པ། ཆོས་ལ་ཆོས་བཞིན་ནན་ཏན་བྱེད་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བར་འཐུན་པ། མཐར་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ། སྐྱེ་བ་མེད་པ། འབྱུང་བ་མེད་ པ་ལ་བཟོད་པ། བདག་མེད་པ་སེམས་ཅན་མེད་པར་འཇུག་པ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དང་མི་འགལ་བ་དང་། འཐབ་པ་མེད་པ། རྩོད་པ་མེད་པ། ང་ཡི་བ་མེད་པ། ངར་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ། དོན་ལ་རྟོན་གྱི་ཚིག་འབྲུ་ལ་མི་རྟོན་པ། ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་རྟོན་པ། ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལ་ རྟོན་གྱི་དྲང་བའི་དོན་ཀུན་རྫོབ་ལ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པ། ཆོས་ཉིད་ལ་རྟོན་གྱི་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་དམིགས་པར་འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ། ཀུན་གཞི་མེད་པར་འཇུག་པ། ཀུན་གཞི་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པ།
EN
Vimalakīrti replied, “Mañjuśrī, a sick bodhisattva should control his own mind with the following consideration: Sickness arises from total involvement in the process of misunderstanding from beginningless time. It arises from the afflictions that result from unreal mental constructions, and hence ultimately nothing is perceived which can be said to be sick. Why? The body is the issue of the four main elements, and in these elements there is no owner and no agent. There is no self in this body, and, except for arbitrary insistence on self, ultimately no ‘I’ which can be said to be sick can be apprehended. Therefore, thinking, ‘ “I” should not adhere to any self, and “I” should rest in the knowledge of the root of illness,’ he should abandon the conception of himself as a personality and produce the conception of himself as a thing, thinking, ‘This body is an aggregate of many things. When it is born, only things are born; when it ceases, only things cease. These things have no awareness or feeling of each other. When they are born, they do not think, “I am born”; when they cease, they do not think, “I cease.” ’
BO
མ་རིག་པ་རྣམ་པར་ཞི་བ་ནས། རྒ་ཤི་ དང་། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པའི་བར་དུ་རྣམ་པར་ཞི་ཞིང་དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་བ་ཟད་མི་ཤེས་པར་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པས་མངོན་པར་སྒྲུབ་ཅིང་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་མི་ལྟ་ བ་འདི་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོད་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ལྷའི་དབང་པོ་དེ་ལྟར་རྒྱལ་བུ་ཟླ་གདུགས་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་དེ་ལས་ཆོས་ཀྱི་མཆོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཐོས་པ་དང་རྗེས་སུ་འཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། ། གོས་དང་རྒྱན་ཅི་ཐོགས་པ་རྣམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ དེ་ལ་ཕུལ་ནས་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ལ་མཆོད་པ་བགྱི་བའི་སླད་དུ་བདག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བར་སྤྲོའོ། །
EN
“Furthermore, he should understand thoroughly the conception of himself as a thing by cultivating the following consideration: ‘Just as in the case of the conception of “self,” so the conception of “thing” is also a misunderstanding, and this misunderstanding is also a grave sickness; I should free myself from this sickness and should strive to abandon it.’
BO
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་བདག་གིས་བདུད་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ རྣམས་བཅོམ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱིན་གྱི་བརླབ་པར་གསོལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེའི་བསམ་པ་མཁྱེན་ནས་ཕྱི་མའི་དུས་ཕྱི་མའི་ཚེ་ན་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་སྐྱོང་ཞིང་སྲུང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་བར་ལུང་བསྟན་ ཏོ། ། ལྷའི་དབང་པོ་དེ་ནས་རྒྱལ་བུ་ཟླ་གདུགས་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་བཞུགས་བཞིན་དུ་དད་པས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་ལ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ནས་གནས་སོ། ། དེ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཤིང་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་རབ་ཏུ་གནས་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པར་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ བསྐྱེད་དེ། ། གཟུངས་རྣམས་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་སྤོབས་པ་རྒྱུན་མི་ཆད་པ་ཐོབ་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་དེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ཀྱང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་དེས་ ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་བཞིན་དུ་བར་གྱི་བསྐལ་པ་བཅུའི་བར་དུ་རྗེས་སུ་བསྐོར་ཏོ། །
EN
“What is the elimination of this sickness? It is the elimination of egoism and possessiveness. What is the elimination of egoism and possessiveness? It is the freedom from dualism. What is freedom from dualism? It is the absence of involvement with either the external or the internal. What is absence of involvement with either external or internal? It is non-deviation, non-fluctuation, and non-distraction from sameness. What is sameness? It is the sameness of everything from self to liberation. Why? Because both self and liberation are void. How can both be void? As verbal designations, they both are void, and neither is established in reality. Therefore, one who sees such sameness makes no difference between sickness and voidness; his sickness is itself voidness, and that sickness as voidness is itself void.
BO
ལྷའི་དབང་པོ་དེ་ལྟར་དགེ་སློང་ཟླ་གདུགས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པས་སེམས་ཅན་བྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་བྱས་པར་གྱུར་ ཏོ། ། སྲོག་ཆགས་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་བཅུ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་བཏུལ་ལོ། ། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ནི་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་བྱས་སོ། ། ལྷའི་དབང་པོ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རིན་ཆེན་གདུགས་ཞེས་བྱ་བའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པ་སྙམ་དུ་འཛིན་ན་ལྷའི་དབང་ པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིན་ཆེན་འོད་འཕྲོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རིན་ཆེན་གདུགས་ཞེས་བྱ་བའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་གྱུར་ཏོ། ། རྒྱལ་པོ་རིན་ཆེན་གདུགས་དེའི་བུ་སྟོང་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་ད་ལྟར་གྱི་བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་དག་ཡིན་ ཏེ། གང་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདི་ལ་སངས་རྒྱས་སྟོང་ཚང་བར་འབྱུང་བའོ། ། དེ་ལས་བཞི་ནི་སངས་རྒྱས་ལོག་པར་དད་སེལ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་བྱུང་སྟེ། ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །
EN
“The sick bodhisattva should recognize that sensation is ultimately nonsensation, but he should not realize the cessation of sensation. Although both pleasure and pain are abandoned when the buddha-qualities are fully accomplished, there is then no sacrifice of the great compassion for all living beings living in the bad migrations. Thus, recognizing in his own suffering the infinite sufferings of these living beings, the bodhisattva correctly contemplates these living beings and resolves to cure all sicknesses.
BO
འཁོར་བ་འཇིག་ལ་སོགས་པ་སྣང་མཛད་ལ་ཐུག་པའི་བར་དུ་སྟེ། ཐ་མར་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྣང་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ འབྱུང་ངོ་། ། ལྷའི་དབང་པོ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་དེའི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ། རྒྱལ་བུ་ཟླ་གདུགས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཞན་ཡིན་པ་སྙམ་དུ་འཛིན་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྷའི་དབང་པོ་ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་བུ་ཟླ་གདུགས་ཞེས་ བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ། ལྷའི་དབང་པོ་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་འདི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ལྷའི་དབང་པོ་ཇི་ཙམ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་མཆོད་པའི་ནང་ན་ཆོས་ཀྱི་མཆོད་པ་ནི་མཆོག་ཅེས་བྱའོ། ། མཆོག་དང་། དམ་པ་དང་། མཆོག་རབ་དང་། གྱ་ནོམ་པ་དང་། བླ་མ་དང་། བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ལྷའི་དབང་པོ་དེ་ ལྟ་བས་ནང་ལ་ཟང་ཟིང་གིས་མ་མཆོད་པར་ཆོས་ཀྱི་མཆོད་པས་མཆོད་ཅིག ། ང་ལ་ཟང་ཟིང་གིས་བསྟི་སྟང་མ་བྱེད་ཆོས་ཀྱི་བསྟི་སྟང་གིས་རི་མོར་གྱིས་ཤིག ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ།
EN
“As for these living beings, there is nothing to be applied, and there is nothing to be removed; one has only to teach them the Dharma for them to realize the basis from which sicknesses arise. What is this basis? It is object-perception. To the extent that a basis of object-perception is objectified, it is the basis of sickness. What is it that is objectified? The three realms of existence are objectified. What is the thorough understanding of the basis of that object-perception? It is its nonperception, as one does not objectify a thing that is not perceived. What does one not perceive? One does not perceive the two views, the view of the self and the view of the other. Therefore, it is called nonperception.
BO
བྱམས་པ་ངས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་ པའི་བྱང་ཆུབ་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་གྲངས་མེད་པར་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པ་འདི་ཁྱོད་ལ་གཏད་དོ། ། ཅི་ནས་ཕྱི་མའི་དུས་ཕྱི་མའི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལྟ་བུ་ཁྱོད་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཞིང་མ་ནུབ་པར་གྱིས་ཤིག ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱམས་པ་མ་འོངས་ པའི་དུས་ན་རིགས་ཀྱི་བུ་ཕོའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དང་། ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དེ་དག་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་མ་ཐོས་པས་ཉམས་པར་གྱུར་ཏ་རེ། འདི་ལྟ་བུའི་མདོ་སྡེ་ཐོས་ ནས་ཤིན་ཏུ་དགའ་ཞིང་དད་པ་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། སྤྱི་བོས་ལེན་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་ཀྱི་བུ་དང་། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་བསྲུང་བའི་ཕྱིར། བྱམས་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེའི་དུས་ན་མདོ་སྡེ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་རྒྱས་པར་གྱིས་ཤིག ། བྱམས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་འདི་གཉིས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། ཚིག་ དང་ཚིག་འབྲུ་སྣ་ཚོགས་ལ་དད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་།
EN
“Mañjuśrī, thus should a sick bodhisattva control his own mind in order to overcome old age, sickness, death, and birth. Such, Mañjuśrī, is the sickness of the bodhisattva. If he takes it otherwise, all his efforts will be in vain. Just as one is called ‘hero’ when one overcomes all enemies, so, too, one is called ‘bodhisattva’ when one conquers the miseries of aging, sickness, and death.
BO
ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཟབ་མོས་མི་སྐྲག་ཅིང་། ཡང་དག་པ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ། བྱམས་པ་དེ་གཉིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའོ། ། བྱམས་པ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་ཚིག་དང་ཚིག་འབྲུ་སྣ་ཚོགས་ལ་དད་ཅིང་ ལྷུར་ལེན་པ་དེ་དག་ནི་ལས་དང་པོ་པ་ཡིན་ཏེ། ཚངས་པར་སྤྱད་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། བྱམས་པ་གང་དག་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་མ་གོས་པ་ཕྲུགས་པ་དང་། སྣྲེལ་ཞིའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚིག་དང་། རིམ་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་འདི་འདོན་པ་དང་། ཉན་པ་དང་། མོས་པ་དང་། སྟོན་པར་འགྱུར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ དག་ནི་རིང་དུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། བྱམས་པ་དེ་ལ་ལས་དང་པོ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་བདག་ལ་རྨ་འབྱིན་ཏེ། ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་ངེས་པར་སེམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། སྔོན་མ་ཐོས་པའི་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་ཐོས་ན་སྐྲག་ཅིང་ཐེ་ཙོམ་དུ་གྱུར་ནས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ བར་མི་བྱེད་ཅིང་། འདི་ལྟ་བུར་བདག་ཅག་གིས་སྔོན་མ་ཐོས་ན་དེ་གང་ནས་འོངས་ཞེས་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། ། རིགས་ཀྱི་བུ་གང་དག་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་འཛིན་པ་དང་། ཆོས་ཟབ་མོའི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་དང་།
EN
“The sick bodhisattva should tell himself: ‘Just as my sickness is unreal and nonexistent, so the sicknesses of all living beings are unreal and nonexistent.’ Through such considerations, he arouses the great compassion toward all living beings without falling into any sentimental compassion, but instead, arouses great compassion toward all living beings through striving to eliminate the incidental afflictions. Why? Because great compassion that falls into sentimentally purposive views only exhausts the bodhisattva in his reincarnations. But the great compassion that is free of involvement with sentimentally purposive views does not exhaust the bodhisattva in all his reincarnations. He does not reincarnate through involvement with such views but reincarnates with his mind free of involvement. Hence, even his reincarnation is like a liberation. Being reincarnated as if being liberated, he has the power and ability to teach the Dharma that liberates living beings from their bondage. As the Lord declares: ‘It is not possible for one who is himself bound to deliver others from their bondage. But one who is himself liberated is able to liberate others from their bondage.’ Therefore, the bodhisattva should participate in liberation and should not participate in bondage.
BO
ཆོས་ཟབ་མོ་སྟོན་པ་དེ་དག་ལ་མི་སྟེན། མི་འགྲོགས། བསྙེན་བཀུར་མི་བྱེད་ཅིང་། དེ་དག་ལ་བསྟི་སྟང་མི་བྱེད་ པར་གྱུར་ཏེ་བར་བར་དུ་དེ་དག་ལ་མི་སྙན་པར་ཡང་བརྗོད་དོ། ། རྒྱུ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ལས་དང་པོ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་ཉིད་ལ་རྨ་འབྱིན་ཏེ་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་ངེས་པར་མི་རྟོག་པའོ། ། རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་ཟབ་མོ་ལ་མི་མོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་ཉིད་ལ་རྨ་འབྱིན་ཏེ། མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ལ་ཡང་བཟོད་པ་ ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། ལས་དང་པོ་པ་སྤྱད་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བརྙས་ཤིང་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་དེ་འཛིན་དུ་མི་འཇུག ། མི་འབྱེད། མི་སྟོན་པ་དང་། གང་ཟབ་མོ་ལ་ཤིན་ཏུ་མ་དད་པས་བསླབ་པ་ལ་རི་མོ་མི་བྱེད་ཅིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཟང་ཟིང་སྦྱིན་པས་ནི་སེམས་ཅན་ལ་ ཕན་འདོགས་ཤིང་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་མ་ཡིན་ཏེ། བྱམས་པ་ཟབ་མོ་ལ་མོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྒྱུ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ལ་རྨ་འབྱིན་ཏེ། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའང་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་འདི་སྐད་ ཅེས་གསོལ་ཏོ། །
EN
“What is bondage? And what is liberation? To indulge in liberation from the world without employing liberative art is bondage for the bodhisattva. To engage in life in the world with full employment of liberative art is liberation for the bodhisattva. To experience the taste of contemplation, meditation, and concentration without skill in liberative art is bondage. To experience the taste of contemplation and meditation with skill in liberative art is liberation. Wisdom not integrated with liberative art is bondage, but wisdom integrated with liberative art is liberation. Liberative art not integrated with wisdom is bondage, but liberative art integrated with wisdom is liberation.
BO
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ངོ་མཚར་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལེགས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་ད་སླན་ཆད་ནོངས་པ་འདི་དག་སྤང་བར་བགྱིའོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་ རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་གྲངས་མ་མཆིས་པ་ནས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པ་འདི་བསྲུང་བར་བགྱིའོ། ། གཟུང་བར་བགྱིའོ། ། མ་འོངས་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་ཕོ་དང་། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་དེ་དག་ལ་མདོ་སྡེ་འདི་ལྟ་བུ་ལག་ཏུ་སོན་པར་བགྱིའོ། ། དྲན་པ་གང་གིས་འདི་འདྲ་བའི་ མདོ་སྡེ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་མོས་པ་དང་། འཛིན་པ་དང་། འཆང་བ་དང་། ཀུན་ཆུབ་པར་བགྱིད་པ་དང་། འཛུད་པ་དང་། ཡི་གེར་འདྲི་བ་དང་། གཞན་དག་ལའང་རྒྱ་ཆེར་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པར་བགྱིའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་དེ་དག་བརྟན་པར་བགྱིའོ། ། བཅོམ་ལྡན་ འདས་དེའི་དུས་ན་འདི་ལྟ་བུའི་མདོ་སྡེ་འདི་ལ་མོས་པ་དང་། རབ་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ལགས་པར་རིག་པར་བགྱིའོ། །
EN
“How is wisdom not integrated with liberative art a bondage? Wisdom not integrated with liberative art consists of concentration on voidness, signlessness, and wishlessness, and yet it fails to concentrate on cultivation of the auspicious signs and marks, on the adornment of the buddhafield, and on the work of development of living beings—and it is bondage.
BO
དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ནས་ལེགས་སོ་ ལེགས་སོ། ། བྱམས་པ་ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་དེ་ནི་ལེགས་པར་སྨྲས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའང་ཁྱོད་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་གནང་བ་མཛད་དོ། ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་དབྱངས་གཅིག་ཏུ་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་ཀྱང་དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སོ་སོ་ནས་མཆིས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་འདི་རྒྱས་པར་བགྱིའོ། ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དག་ཀྱང་མོས་པར་བགྱིའོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིས་ཀྱང་འདི་སྐད་ཅེས་ གསོལ་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། གྲོང་རྡལ་དང་། ཡུལ་འཁོར་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་འཁོར་གང་དང་གང་ན་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལྟ་བུ་སྤྱོད་པ་དང་། འཆད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་དེ་དང་། དེ་དག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་ རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་ཡང་དཔུང་དང་བཅས་པ་དང་། བཞོན་པ་དང་བཅས་པ་འཁོར་དང་བཅས་ཏེ། དེར་ཆོས་ཉན་པའི་སླད་དུ་མཆིའོ། །
EN
“How is wisdom integrated with liberative art a liberation? Wisdom integrated with liberative art consists of concentration on cultivation of the auspicious signs and marks, on the adornment of the buddhafield, and on the work of development of living beings, all the while concentrating on deep investigation of voidness, signlessness, and wishlessness—and it is liberation.
BO
ཆོས་སྨྲ་བ་དེའི་དཔག་ཚད་ཁོར་ཡུག་ཏུ་ཅི་ནས་ཀྱང་ཆོས་སྨྲ་བ་དེ་ལ་གླགས་ལྟ་བ་དང་། ཀླན་ཀ་ཚོལ་བ་གང་གིས་ཀྱང་གླགས་མི་རྙེད་པར་བསྲུང་བར་ བགྱིའོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ཀུན་དགའ་བོ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཟུང་ཤིག ། ཆོངས་ཤིག ། གཞན་དག་ལ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཅིག ། གསོལ་པ། བདག་གིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་ གྲངས་འདི་བཟུང་བ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདིའི་མིང་ཅི་ལགས། འདི་ཇི་ལྟར་གཟུང་བར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ་དེའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་བསྟན་པ་དང་། ཕྲུགས་སུ་སྦྱར་ བ་སྣྲེལ་ཞིར་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ལེའུ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཀུན་དགའ་བོ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཟུང་ཤིག ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས། ལིད་ཙ་བཱི་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པ་དང་། འཇམ་ དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་དང་། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་དེ་དག་དང་།
EN
“What is the bondage of liberative art not integrated with wisdom? The bondage of liberative art not integrated with wisdom consists of the bodhisattva’s planting of the roots of virtue without dedicating them for the sake of enlightenment, while living in the grip of dogmatic convictions, passions, attachments, resentments, and their subconscious instincts.
BO
ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེ་དག་དང་། ལྷ་དང་། མི་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། དྲི་ཟར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡི་རངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ། ། སྔོན་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་གཏད་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པའོ། ། ། ། འཕགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་རྫོགས་ སོ། ། ། ། ཤུ་ལོ་ཀ་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ་སྟེ་བམ་པོ་དྲུག་གོ། ། ལོ་ཙྪ་བ་བན་དེ་ཆོས་ཉིད་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ། ། ། །
EN
“What is the liberation of liberative art integrated with wisdom? The liberation of liberative art integrated with wisdom consists of the bodhisattva’s dedication of his roots of virtue for the sake of enlightenment, without taking any pride therein, while forgoing all convictions, passions, attachments, resentments, and their subconscious instincts.
EN
“Mañjuśrī, thus should the sick bodhisattva consider things. His wisdom is the consideration of body, mind, and sickness as impermanent, miserable, empty, and selfless. His liberative art consists of not exhausting himself by trying to avoid all physical sickness, and of applying himself to accomplish the benefit of living beings, without interrupting the cycle of reincarnations. Furthermore, his wisdom lies in understanding that body, mind, and sickness are neither new nor old, whether considered simultaneously or sequentially. And his liberative art lies in not seeking pacification or cessation of body, mind, or sicknesses.
EN
“That, Mañjuśrī, is the way a sick bodhisattva should concentrate his mind; he should live neither in control of his mind, nor in indulgence of his mind. Why? To live by indulging the mind is proper for fools and to live in control of the mind is proper for the disciples. Therefore, the bodhisattva should live neither in control nor in indulgence of his mind. Not living in either of the two extremes is the domain of the bodhisattva.
EN
“Not the domain of the ordinary individual and not the domain of the arhat, such is the domain of the bodhisattva. The domain of the world yet not the domain of the afflictions, such is the domain of the bodhisattva. Where one understands liberation, yet does not enter final and complete liberation, there is the domain of the bodhisattva. Where the four māras manifest, yet where all the works of māras are transcended, there is the domain of the bodhisattva. Where one seeks the gnosis of omniscience, yet does not attain this gnosis at the wrong time, there is the domain of the bodhisattva. Where one knows the four noble truths, yet does not realize those truths at the wrong time, there is the domain of the bodhisattva. A domain of introspective insight, wherein one does not arrest voluntary reincarnation in the world, such is the domain of the bodhisattva. A domain where one realizes birthlessness, yet does not become destined for the ultimate, such is the domain of the bodhisattva. Where one sees relativity without entertaining any convictions, there is the domain of the bodhisattva. Where one associates with all beings, yet keeps free of all afflictive instincts, there is the domain of the bodhisattva. A domain of solitude with no place for the exhaustion of body and mind, such is the domain of the bodhisattva. The domain of the triple world, yet indivisible from the ultimate realm, such is the domain of the bodhisattva. The domain of voidness, yet where one cultivates all types of virtues, such is the domain of the bodhisattva. The domain of signlessness, where one keeps in sight the deliverance of all living beings, such is the domain of the bodhisattva. The domain of wishlessness, where one voluntarily manifests lives in the world, such is the domain of the bodhisattva.
EN
“A domain essentially without undertaking, yet where all the roots of virtue are undertaken without interruption, such is the domain of the bodhisattva. The domain of the six transcendences, where one attains the transcendence of the thoughts and actions of all living beings, such is the domain of the bodhisattva. The domain of the six superknowledges, wherein defilements are not exhausted, such is the domain of the bodhisattva. The domain of living by the holy Dharma, without even perceiving any evil paths, such is the domain of the bodhisattva. The domain of the four immeasurables, where one does not accept rebirth in the heaven of Brahmā, such is the domain of the bodhisattva. The domain of the six remembrances, unaffected by any sort of defilement, such is the domain of the bodhisattva. The domain of contemplation, concentration, and absorption, where one does not reincarnate in the formless realms by force of these concentrations and absorptions, such is the domain of the bodhisattva. The domain of the four foci of mindfulness, where body, sensation, mind, and things are not ultimately of concern, such is the domain of the bodhisattva. The domain of the four right efforts, where the duality of good and evil is not apprehended, such is the domain of the bodhisattva. The domain of the four bases of magical powers, where they are effortlessly mastered, such is the domain of the bodhisattva. The domain of the five spiritual faculties, where one knows the degrees of the spiritual faculties of living beings, such is the domain of the bodhisattva. The domain of living with the five powers, where one delights in the ten powers of the tathāgata, such is the domain of the bodhisattva. The domain of perfection of the seven factors of enlightenment, where one is skilled in the knowledge of fine intellectual distinctions, such is the domain of the bodhisattva. The domain of living by the eightfold path, without even perceiving any evil paths, such is the domain of the bodhisattva. The domain of the cultivation of the aptitude for mental quiescence and transcendental analysis, where one does not fall into extreme quietism, such is the domain of the bodhisattva. The domain of the realization of the unborn nature of all things, yet of the perfection of the body, the auspicious signs and marks, and the ornaments of the Buddha, such is the domain of the bodhisattva. The domain of manifesting the attitudes of the disciples and the solitary sages without sacrificing the qualities of the Buddha, such is the domain of the bodhisattva. The domain of conformity to all things utterly pure in nature while manifesting behavior that suits the inclinations of all living beings, such is the domain of the bodhisattva. A domain where one realizes that all the buddhafields are indestructible and uncreatable, having the nature of infinite space, yet where one manifests the establishment of the qualities of the buddhafields in all their variety and magnitude, such is the domain of the bodhisattva. The domain where one turns the wheel of the holy Dharma and manifests the magnificence of ultimate liberation, yet never forsakes the career of the bodhisattva, such is the domain of the bodhisattva!”
EN
When Vimalakīrti had spoken this discourse, eight thousand of the gods in the company of the crown prince Mañjuśrī conceived the spirit of unexcelled, perfect enlightenment.

English translation published by 84000: Translating the Words of the Buddha (https://84000.co), CC BY-NC-ND 3.0. Translated by Robert A. F. Thurman.

Source