The Inquiry of Lokadhara

འཕགས་པ་འཇིག་རྟེན་འཛིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དྲིས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ།

The Inquiry of Lokadhara

འཕགས་པ་འཇིག་རྟེན་འཛིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དྲིས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ།

Chapter Four: Understanding the Twelve Sense Sources

EN
The Blessed One continued addressing Lokadhara: “How are bodhisattva great beings knowledgeable about the twelve sense sources? When discerning the twelve sense sources, they think, ‘The eye sense source cannot be observed in the eye. In the eye, there is no definitive eye sense source. The eye sense source cannot be observed to be an entity.’ Why is this? The eye sense source is born from many causes and conditions and arises through mistaken perception. It depends upon form, because it observes form. When the two meet, the condition of form brings the condition of the eye sense source into existence. Because the form and eye sense sources are mutually dependent, they are collectively called the eye’s form. Regarding the so-called eye and form, form is the gateway through which the eye sense source is generated, and the eye also generates and illuminates the form sense source. Therefore, with regard to the sense sources, the eye sense source is so-called because it is labeled a sense source gateway via the condition of form and the form sense source is so-called because it is seen by the eye. While I teach that they do exist relatively, the eye does not exist in form, form does not exist in the eye, the eye does not exist in the eye, and form does not exist in form. The eye sense source is thus labeled because observation of form arises from many conditions. Additionally, the form sense source is thus labeled because the eye consciousness and the characteristic of sight arise through dependent origination.
BO
འཕགས་ པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་སུ་རྟོགས་སོ། ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ནི་འོངས་པ་མེད་སོང་བ་ཡང་མེད། དམིགས་པ་ཡང་མེད་དོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་དམ་པ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་སུ་མི་དམིགས། དམིགས་སུ་མེད། བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མཁས་པ་དག་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལ་བྱེད་པ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་བྱས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་སུ་རྟོགས། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལ་སྐྱེ་བའི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ མ་སྐྱེས་པར་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་སོ། ། འཇིག་རྟེན་འཛིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་རྟོགས་སོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དེ་ལྟར་རྟོག་པའི་ཚེ་འདོད་པའི་ཁམས་ དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ལ་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དང་། ཅིའང་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་རྟོགས་སོ། ། ཇི་ལྟར་རྟོག་ཅེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་པའི་ཁམས་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་མེད། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ མེད། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ལ་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་མེད་དེ།
EN
“How is it that, contrary to what is mistakenly claimed on the relative level, ultimately, the eye sense source and the form sense source are both taught to be unobservable? When the wise seek the sense sources, they do not see them as truly existent. Childish ordinary beings with mistaken perception speak of the eye sense source and the form sense source as two entities. I have taught that the eye sense source and the form sense source are false sense sources. In order to bring about an accurate understanding of the true characteristics of phenomena, I have said that the sense sources arise due to dependent origination, in association with delusion; and thus, the characteristic of sense sources cannot be truly observed therein. Why is this? The eye and form sense sources do not exist internally, externally, or somewhere in-between. The eye and form sense sources are not past, present, or future. However, since form is perceived due to a gathering of causes and conditions in the present moment, it is called the eye sense source; this accords with what is experienced by childish ordinary beings. By understanding that the sense sources are false, nonexistent, and arisen from mistaken imputation, the wise see and understand that the sense sources are not sense sources. They do not speak of the characteristics of the sense sources, and they understand that the sense sources have no fixed characteristics, yet the wise teach them to be dependently originated. The Thus-Gone One has said that these sense sources are known and understood; namely, that the sense sources are false, nonexistent, dependent upon causes and conditions, and arisen from mistaken formations. The sense sources are uncreated and devoid of agent. The eye sense source cannot be known or conceived in relation to the form sense source, nor can the form sense source be known or conceived in relation to the eye sense source; both are devoid of marks. By virtue of the characteristic of being void in reality, the sense sources are beyond investigation and description. Since the characteristic of the sense sources arises in dependence, childish beings mistakenly apprehend them, while the noble ones correctly understand and know them. They know that the eye and form sense sources are characterized as being unborn, unceasing, and without coming or going. Thus, the eye does not perceive the eye, the eye does not conceptualize the eye, form does not perceive form, and form does not conceptualize form. Why is this? Because both are empty. Because both are void, the characteristic of the eye cannot be known via the eye, and the characteristic of form cannot be known via form. Both eye and form lack characteristics and qualities. Since they lack true characteristics, the eye is not created by the eye, the eye cannot be understood by the eye, form is not created by form, and form cannot be understood by form. Because both are nonexistent, the eye does not think, ‘I am the eye,’ and form does not think, ‘I am form.’ The identity of both eye and form is essentially an illusion, and so eye and form are also synonyms for falsity. Bodhisattvas likewise discern and contemplate ear and sound, nose and odor, tongue and taste, and body and texture in the same manner as the eye and form sense sources.”
BO
ཁམས་ཀྱིས་ཁམས་མེད་པའི་ཆོས་སྟོན་པས་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་འཇུག་པར་དགའ་བ་ལ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་སྟོན་ཏོ། ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ལ་འཇུག་པར་དགའ་བ་ལ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སྟོན་ཏོ། ། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ལ་འཇུག་པར་དགའ་བ་ལ་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སྟོན་ཏོ། ། ཁམས་ཀྱིས་ཁམས་མེད་པ་མཚོན་ཅིང་བརྗོད་དོ། ། མཁས་པ་དག་ནི་ཅིའང་མེད་པའི་ཁམས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་ ཤེས་སོ། ། མཁས་པ་དག་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་མི་དམིགས་སོ། ། ཁམས་གསུམ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་ངེས་པའི་ཆོས་མེད་དེ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མང་པོ་ལས་སྐྱེས་པར་ཤེས་པས་དེ་བས་ན་མཁས་པ་དག་ནི་ཁམས་ མེད་པ་ལ་ཁམས་གསུམ་དུ་ཤེས་སོ། ། དེ་ལ་ཁམས་མེད་དེ། ཁམས་གསུམ་ཆར་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་འགྲོའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཁས་པ་དག་ནི་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་དམིགས་པས། ཁམས་གསུམ་ལ་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་ དང་། ད་ལྟར་གྱིར་མི་དམིགས་མི་བརྗོད་དོ། ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཁམས་གསུམ་ལ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཅི་ཡང་མེད་པར་རང་བཞིན་མེད་པ། ཆོས་རྣམས་དང་བྲལ་བ།
EN
“Lokadhara, how do bodhisattva great beings discern and contemplate the mind sense source? When bodhisattva great beings discern and contemplate the mind sense source, they think, ‘The mind sense source is unobservable. There are no true characteristics of a sense source in the mind. The mind sense source is insubstantial.’ Why is this? The mind sense source arises from mistaken perception, through the process of dependent origination. Since it depends upon the mental-object sense source, it performs its function based on the meeting of the two. The mind sense source occurs because of the condition of the mental-object sense source. It is discerned through the condition of the mental-object sense source, and its characteristic is twofold. The mental-object sense source finds its locus in dependence upon the mind. Mind is the gateway of the arising and development of mental objects, and the mental-object sense source is likewise the gateway of the mind. Therefore, it is termed the mental-object sense source. The mind sense source is named as such due to it being the gateway of the mental-object sense source. The mental-object sense source is taught in order to demonstrate and bring about knowledge of the gateway of the mind’s characteristics. Although the relative truth is expressed correctly, the mind does not rely upon mental objects, and mental objects do not rely upon the mind. Yet, the mind sense source is so-called because it dependently originates, and mental objects are its conditions; while the mental-object sense source is so-called because it demonstrates dependent origination and the characteristics of the mind. These are explained according to delusional perception on the relative level, whereas on the ultimate level, the mind sense source and mental-object sense source are said to be unobservable. Upon investigation, the wise do not find the sense sources to be truly existent. Childish ordinary beings, with their mistaken perception, talk about the mind sense source and the mental-object sense source as two kinds of marks. The mind and mental-object sense sources are false and nonexistent. Since the Thus-Gone One accurately understands this, he calls them sense sources. Since sense sources are dependently originated from mistaken formations, no mind or mental-object sense source can be truly observed there. The mind and mental-object sense sources do not exist internally, externally, or somewhere in-between.
BO
ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བྱང་བར་རྟོགས་ཏེ། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡོངས་སུ་ གཅད་པའི་ཕྱིར། ཁམས་གསུམ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་གསུངས་སོ། ། ཁམས་གསུམ་གྱི་དངོས་པོ་བསྟན་པ་ཡང་སེམས་ཅན་དག་ཁམས་མེད་པའི་དོན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁམས་གསུམ་གསུངས་ཏེ་ཁམས་ཀྱི་དངོས་པོར་མ་ ཡིན་ནོ། ། མཁས་པ་དག་ནི་ཁམས་གསུམ་ནི་ཁམས་མེད་པར་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་སོ། ། འཇིག་རྟེན་འཛིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དེ་ལྟར་རྟོག་པའི་ཚེ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དང་བདག་གི་ཁམས་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་མེད་པ་ དང་། ཅིའང་མེད་པའི་ཁམས་དང་། མ་སྐྱེས་པའི་ཁམས་སུ་རྟོགས་སོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དང་། བདག་གི་ཁམས་དང་། ནམ་མཁའི་ཁམས་བྱེ་བྲག་མེད་དེ་ཐ་མི་དད་དོ། ། ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་དག་ཀྱང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་བྱུང་སྟེ། རྐྱེན་མང་པོ་ལས་སྐྱེས་པས་ཁམས་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ལ་ངེས་པའི་ཁམས་མེད་དོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ནམ་མཁའ་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་ཁམས་མེད་དོ། ། མཚན་ཉིད་དེ་དག་ཀྱང་ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་རྟོགས་པས་ཁམས་མེད་པའི་དོན་ཏོ། ། འདི་ལྟ་སྟེ།
EN
“Moreover, the mind sense source is not past, future, or present. Yet, based upon the perception in present adventitious conditions, the mind sense source and mental-object sense source are taught in accord with childish ordinary beings’ thinking. The wise understand the mind sense source and mental-object sense source as sense sources that are not sense sources; they are false, nonexistent, and arisen from mistaken conceptuality. Why is this? Because sense sources definitively lack the characteristic of being sense sources. The wise thus realize the sense sources to be false and nonexistent, in that the mind sense source and mental-object sense source are inherently unobservable, and any true characteristic that arises from the mind sense source and mental-object sense source is also unobservable.
BO
ནམ་མཁའ་ལ་ ཁམས་མེད་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱང་མཐར་མཚན་མ་དང་བྲལ་ཏེ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཁམས་དང་བྲལ་བའོ། ། ཁམས་ལ་ཁམས་མེད་དེ། ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ནང་ན་མི་གནས། ཕྱི་རོལ་ན་མི་གནས། གཉི་གའི་བར་ན་མི་གནས་ཏེ། ཁམས་ ཀྱི་ནང་ན་ཁམས་མེད་དོ། ། མེད་པ་ནི་མཚན་ཉིད་དུ་མ་བསྡུས་པ། ཁམས་ལ་མི་གནས་པའོ། ། ཁམས་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་མེད། ཁམས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་སྐྱེས་པའོ། ། མཁས་པ་དག་ནི་ཁམས་ཀྱི་རྣམས་ལ་ཁམས་སྐྱེ་བར་མི་དམིགས། ཁམས་ལ་འགོག་པར་མི་ དམིགས། ཁམས་ལ་གནས་པར་མི་དམིགས་སོ། ། ཁམས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་སྐྱེས་པ། མ་བྱུང་བ། མི་གནས་པ། ཐོག་མ་ནས་དམིགས་སུ་མེད་པའོ། ། མཁས་པ་དག་ནི་མིང་ཙམ་དུ་བཏགས་པའི་ཁམས་ལ་མི་ཆགས། ཆགས་པར་མི་བྱེད། མི་འཛིན། མི་ རྟོག་གོ། ། དེ་བས་ན་མཁས་པ་དག་ནི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁམས་མ་སྐྱེས་པར་ཤེས་ཤིང་མཐོང་སྟེ། མ་སྐྱེས་པས་ན་འགོག་པ་མེད་དེ། དོན་དམ་པ་ལ་ཁམས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་དོ། ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ན་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་རྣམས་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བརྗོད་དོ། ། དོན་དམ་པར་ནི་ཁམས་སུ་བརྗོད་པ་ཡང་མེད་དོ། ། མཁས་པ་དག་ནི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པའི་དོན་དུ་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་སོ། །
EN
“Since the mind sense source and mental-object sense source are thus dependently originated, the Thus-Gone One describes the characteristics of knowing and understanding the sense sources as follows: the sense sources are false, nonexistent, arisen from mistaken formations, and dependent upon causes and conditions; the mind sense source and mental-object sense source are uncreated, devoid of action, and devoid of agent; the mental-object sense source cannot be known or conceived by the mind sense source; and the mind sense source cannot be known or conceived in relation to the mental-object sense source. Why is this? It is due to the absence of them both. By virtue of thus being devoid of two characteristics, no divisions can be made between them. Even though these sense sources are dependently originated, they are taught according to the mistaken thinking of childish ordinary beings. According to the understanding and realization of noble beings, the mind sense source does not arise; it is unborn, does not cease, does not come, and does not go. The mind cannot be understood by the mind or conceptualized to be the mind. Mental objects cannot be understood by mental objects or conceptualized by mental objects. This is because both of them are empty. Because both are void, the mind cannot understand the characteristics of mind, and mental objects cannot understand the characteristics of mental objects. Since both of them have nonexistent characteristics, they have no actual qualities whatsoever. Mind cannot either create or destroy mind. Mental objects cannot either create or destroy mental objects. Because neither exists, the mind sense source does not think, ‘I am the mind sense source,’ and the mental object sense source does not think, ‘I am the mental object sense source.’ Both are empty and thus illusory; yet they are distinguished and labeled in name and term. This is how bodhisattva great beings discern and contemplate the mind and mental-object sense sources.”
BO
འཇིག་རྟེན་འཛིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དེ་ལྟར་ཁམས་{བཅྭ་,བཅོ་}བརྒྱད་དང་། ཁམས་གསུམ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ དང་། བདག་གི་ཁམས་དང་། ནམ་མཁའི་ཁམས་རྟོགས་ཤིང་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དེ་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་པའི་ཚེ་ཁམས་སུ་མི་དམིགས། ཁམས་སུ་མི་མཐོང་། ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་ཡང་རྟོགས་ཤིང་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཁམས་མེད་ པར་འཇུག་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་སོ། ། ཁམས་སུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཡང་ཤེས་ཤིང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཁམས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་ཁམས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་ཞུགས་པར་ཡང་ཤེས། ཁམས་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ཡང་ཤེས་ཤིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཁམས་རྣམས་རྣམ་པར་སྟོན་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཁམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་གནས་པར་ཡང་བྱེད་དོ། ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཚིག་དང་སྨྲ་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཁམས་མེད་པའི་ཆོས་སྟོན་ཀྱང་མཚན་མ་གཉིས་སུ་ཁམས་མི་སྟོན་ཏོ། ། ཁམས་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་ཀྱང་ཐབས་ཀྱིས་ཁམས་ཀྱི་རྣམས་རྟེན་ཅིང་ འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བར་སྟོན་ཏོ། ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཚིག་དང་སྨྲ་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་སྨིན་པར་བྱེད་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དོན་དམ་པ་སྟོན་ཏོ། །
EN
“Lokadhara, how do bodhisattva great beings discern and contemplate the six inner and six outer sense sources? They do so in this way: The twelve sense sources all arise from falsity, many conditions, and mistaken perception. Because they are of two marks, they are both outer and inner. Because childish ordinary beings who have not heard the genuine Dharma do not understand the true reality of the twelve sense sources, they become attached to the eye sense source and think, ‘I am the eye sense source,’ or ‘this is my eye sense source.’ Likewise, they become attached to the form sense source and think, ‘I am the form sense source,’ or ‘this is my form sense source.’ It is the same with regard to the ear and sound, the nose and odor, the tongue and taste, the body and tactile objects, and the mind and mental objects, to which they become attached and think, ‘I am mind,’ or ‘this is my mind,’ and ‘I am mental objects,’ or ‘these are my mental objects.’ As they become attached in this way and are hurt and bound by the twelve sense sources, they cycle again and again among the five classes of beings, without knowing the way out.
BO
ཁམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པ་ལ་ཁམས་ཀྱང་ཁམས་ཐམས་ཅད་མེད་པར་ཡིད་ཆེས་ཤིང་རྟོགས་སོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ འཛིན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དོན་དམ་པས་ཁམས་སུ་མི་དམིགས། ཁམས་ཀྱི་ཆོས་སུ་མི་དམིགས་སོ། ། འཇིག་རྟེན་འཛིན་ངས་ནི་ཁམས་ཐམས་ཅད་འགགས་པའང་མེད། བཅད་པ་ཡང་མེད་པར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ སོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་དམ་པ་ལ་ཁམས་རྣམས་མེད་དོ། ། ཁམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁམས་གང་ཡང་མེད་དེ་ངེས་པ་མེད་དོ། ། ཁམས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་སྟེ། ཁམས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁར་འཇུག་པས་ཁམས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཁམས་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་དོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཁམས་སུ་མ་གསུངས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱང་མ་གསུངས་སོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅི་ཡང་མེད་པས་ཅིའང་མེད་པའི་ཁམས་མི་གསུང་ངོ་། ། འཇིག་ རྟེན་འཛིན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་ཅིའང་མེད་པའི་ཁམས་གསུངས་མོད་ཀྱི་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་ན་ཁམས་སུ་གསུངས་པ་མེད་དེ། འཇིག་རྟེན་འཛིན་དེ་ལྟར་ན་ཁམས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །
EN
“When they genuinely investigate the twelve sense sources in this fashion, bodhisattva great beings see them to be false, illusory, insubstantial, void, hollow, empty, and illusory. They will not become attached to the eye sense source as I or mine, and so forth, up to they will not become attached to the mental object sense source as I or mine. Without becoming attached, they do not falsely conceptualize. This is how bodhisattvas are skilled in the twelve sense sources.
BO
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཁམས་ རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་དང་། ཁམས་ཐམས་ཅད་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཁམས་ཙམ་དུ་ཤེས་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་དང་། ཁམས་ཀྱི་ངེས་པ་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཤེས་པ་དང་། ཁམས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ ལ་མཁས་པ་དང་། ཅི་དང་ཅི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཁམས་ཀྱི་འདུས་པ་ཤེས་པ་དང་། ཁམས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཤེས་པ་དང་། བདེན་པའི་ཁམས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཤེས་པ་དང་། ཁམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་མཁས་པ་དང་། ཁམས་ཐམས་ཅད་ཁམས་མེད་པར་ཤེས་པ་ དང་། ཁམས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་འཐུན་པར་ཤེས་ཏེ་ཁམས་རྣམས་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་མི་འབྱེད་པ་དང་། ཁམས་རྣམས་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་མི་དམིགས། བྱེ་བྲག་ཏུ་མི་བརྗོད་དོ། ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཁམས་འཇིག་པ་སྟོན་པ་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་རོ། ། འཇིག་རྟེན་འཛིན་ འདི་ལྟ་སྟེ། སྒྱུ་མ་མཁན་མཁས་པ་ཞིག་སེམས་ཅན་ལ་སྒྱུ་མ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་ཏེ། སྒྱུ་མའི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་ལ་མཛའ་ཞིང་བཤེས་པ་དག་གིས་འདི་སྐད་དུ་འདི་ནི་སྒྱུ་མའོ། ། སྒྱུ་མར་བྱས་པའི་དངོས་པོ་སྟེ། སྒྱུ་མ་དེ་ལ་ཡང་དག་པ་ མེད་དོ། །
EN
“Lokadhara, thus skilled in the twelve sense sources, bodhisattva great beings do not become attached to or hindered by any of the twelve sense sources. They contemplate the sense sources as something to be known and understood. Skilled in discerning the sense sources, they understand and realize that the twelve sense sources are born from many conditions. Because of the absence of marks, they know how to do away with the marks of the twelve sense sources, how to not follow the path that involves the sense sources, and how the sense sources are devoid of marks. They also know and understand the entirety of methods related to the practice of their characteristics. Lokadhara, it is like this: just as water can fall from the four sides of a device conjured by an illusionist, so can the twelve sense sources perform all sorts of functions through inner and outer dependent origination. Yet there is nothing in them that can be truly observed to substantially exist. Bound by the magic of previous actions, these twelve sense sources perform all sorts of functions.
BO
ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སེམས་ཅན་ལ་སྟོན་ཏོ་ཞེས་སྨྲས་ན་མཁས་པ་དག་ནི་སྒྱུ་མར་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། ། འཇིག་རྟེན་འཛིན་འཇིག་རྟེན་གྱི་རང་བཞིན་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་ན་འཇིག་ རྟེན་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་སོ། ། འཇིག་རྟེན་སྤྱོད་པ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྦྱོར་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དག་ལ་འཇིག་རྟེན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྟོན་ཏོ། ། གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ལ་ཡང་དག་པའི་བདེན་པར་འཛིན་ན་འཇིག་རྟེན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྟོན་ཏོ། ། དེ་ལ་མཁས་ པ་བློ་ཟབ་མོ་དབང་པོ་རྣོ་བ་དག་ནི་ཟུར་ཙམ་བསྟན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། མི་བདེན་པ་དངོས་པོ་མེད་པར་ཤེས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་བསླུས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྐྱེན་ལ་རག་ལུས་ པར་ཤེས་སོ། ། འཇིག་རྟེན་འཛིན་དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཁམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པ་དག་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོའི་མདོ་སྡེ་བརྗོད་དུ་མེད། དམིགས་སུ་མེད་པ། ཁམས་ཐམས་ཅད་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བར་བྱེད་པ་སྟོན་པ།
EN
“Lokadhara, it is like this: The sense sources are the gateways of the arising and multiplying of the afflictions of childish ordinary beings, who lack understanding. In this regard, the eye is the gateway of form, because it generates both desire and aversion. Form is also the gateway of the eye, because it also generates both desire and aversion. The same is true of the ear, nose, tongue, body, and mind, as for example the mind is the gateway of mental objects and generates both desire and aversion. Mental objects are also the gateway of the mind and generate desire and aversion. In this way, the twelve sense sources comingle and combine with desire and aversion, thus leading to failed understanding of their true characteristics. Lokadhara, by clearly understanding the intrinsic nature of the sense sources and their characteristics, bodhisattva great beings avoid becoming bound by desire and aversion. Lokadhara, thus do bodhisattva great beings fully understand the sense sources.”
BO
ཁམས་ཐམས་ ཅད་ཡི་གེ་མེད་པ། འདུས་པ་མེད་པ། བརྗོད་དུ་མེད་པ། ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སྟོན་པ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་སྟོན་པ། གཞན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་དག་པ་ཉིད་བརྗོད་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་ རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་པ་དང་། དབང་དང་དབང་མ་ཡིན་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་། དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དོན་དང་། ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་དང་། བཀྲི་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བའི་རྣམ་ པར་གྲོལ་བའི་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་འདི་ལས་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། ། ཁམས་{བཅྭ་,བཅོ་}བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་མོ། ། ། ། འཇིག་རྟེན་འཛིན་ཅེས་བྱ་བའི་མདོ་བམ་པོ་གསུམ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་འཛིན་ལ་འདི་ སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ལ་མཁས་པ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་ཡང་དག་པར་རྟོག་པ་ན་འདི་སྙམ་དུ་མིག་ལ་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ དམིགས་སུ་མེད།
BO
བསྐལ་པ་གཅིག་ལ་སྐྱེ་བ་ལྔ་བརྒྱའི་བར་དུ་རྟག་ཏུ་མིའི་ ནང་དུ་སྐྱེ་ཞིང་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་དག་པ་ཉིད་བསྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱེད་དོ། ། གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་དོན་བྱས་སོ། ། འཇིག་རྟེན་འཛིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིན་ཆེན་འོད་དེ་བཞིན་དུ་མཐར་གྱིས་སངས་ རྒྱས་ཁྲི་ཕྲག་དུ་མ་དང་ཕྲད་ནས་ཐ་མ་སངས་རྒྱས་ཚད་མེད་འོད་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པ། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་འདས་ནས་གདོད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། ། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཁྲི་ཕྲག་ཁྲག་ ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དང་ཕྲད་དེ། དེ་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་སྟེ་དོན་ཐམས་ཅད་གདོན་མི་ཟ་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མཁྱེན་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་རིག་པ། བླ་ན་མེད་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ། ལྷ་དང་མིའི་སྟོན་པ།
BO
སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་ཚད་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་གྱི་འཁོར་ཡང་གྲངས་ མེད་དེ། སངས་རྒྱས་དེའི་ཚེའི་ཚད་ཀྱང་བསྐལ་པ་གཉིས་ཏེ། སངས་རྒྱས་དེའི་ཞིང་རབ་ཏུ་བདེ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་རྒྱན་དམ་པས་ཤིན་ཏུ་བརྒྱན་ཏོ། ། འཇིག་རྟེན་འཛིན་དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆོས་དེ་དག་གི་སྦྱོར་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པར་འདོད་པ་དག་ཤིན་ཏུ་ བརྩོན་འགྲུས་སུ་ཆོས་འདི་དག་ལ་བསླབ་པ་དང་། འདོན་པ་དང་། ནན་ཏན་བྱའོ། ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཆོས་དེ་དག་ལ་སྦྱོར་བ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དག་ཆོས་རྣམ་པ་བཞི་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ། ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མ་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་། གཅིག་པུ་འདུག་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ལེ་ལོའི་སེམས་ཡོངས་སུ་བསལ་བར་བྱའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམ་པ་དེ་བཞི་དང་ལྡན་པས་མང་དུ་ཐོས་པ་ལ་བརྩོན་ཞིང་བཟོད་ པ་ལ་བདེ་བར་གནས་པས་མྱུར་དུ་ཆོས་རྣམ་པ་བཞི་དང་ཕྲད་པར་འགྱུར་རོ། ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་དབུས་སུ་སྐྱེ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་དང་ཕྲད་པ་དང་།
BO
ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པ་དང་། སྡིག་པའི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། ། གཞན་ ཡང་འཇིག་རྟེན་འཛིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཆོས་འདི་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པ་དག་ནི་སྦྱིན་པའི་སྟོབས་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། བཟོད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། བསམ་གཏན་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཆོས་འདི་ལ་གནས་ན་དེ་ལ་སྦྱོར་བའི་སྟོབས་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་འཛིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་ཕྲ་མོ་སྤྱོད་ཀྱང་སེམས་ཅན་དག་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སེམས་དང་ལྡན་ནོ། ། དེ་ལྟར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སེམས་ལ་ཞུགས་པས་ཆོས་དེ་དག་གི་སྦྱོར་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་འགྱུར་རོ། ། འཇིག་རྟེན་འཛིན་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་འདི་ལྟ་བུ་དག་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དག་གཟུངས་ཀྱི་སྒོར་འཇུག་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་གཟུངས་ཀྱི་སྒོར་འཇུག་པ་ལ་བརྩོན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ།
BO
ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྐྱེན་ཚད་མེད་པ་ལ་རྟོག་པ་དང་། ཚད་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟོག་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་ པའི་སྦྱོར་བ་ཚད་མེད་པ་ལ་རྟོག་པའོ། ། དེ་ལྟར་བརྩོན་པའི་ཚེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོར་སྦྱོར་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ཚད་མེད་པའི་རྐྱེན་ལ་འཇུག་པ་དང་། ཚད་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པའི་འཇུག་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མཐུ་དང་ལྡན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་དག་པ་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་ མཁས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་དང་། དྲན་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་དང་། ལུས་འཕོས་ནས་ཀྱང་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་དྲན་པ་དང་ལྡན་ པ་དང་། ཆོས་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ནས་ནམ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། འཇིག་རྟེན་འཛིན་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་གཟུངས་ཀྱི་སྒོར་ཞུགས་པས་ན་ཅི་དང་ཅིར་ལྡན་པ་དེའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་ཆོས་ ཐམས་ཅད་རྟོགས་ཏེ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གཅིག་གིས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་སྟོང་ལ་འཇུག་ཅིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱོར་བ་ཡང་ཐོབ་བོ། །
BO
འཇིག་རྟེན་འཛིན་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དེ་ལྟར་ཆོས་ལ་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་པས་མཚན་ཉིད་གཅིག་པའི་ སྒོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། ། མཚན་ཉིད་གཅིག་པའི་སྒོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ནས་མཚན་ཉིད་ཚད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇུག་གོ། ། དེ་ལྟར་ཞུགས་ནས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དང་ཐབས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོར་འཇུག་གོ། ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོར་ཞུགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱོར་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། ། འཇིག་རྟེན་འཛིན་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཤེས་རབ་མང་དུ་བསྒོམས་པས་བསམ་གཏན་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་ཤུགས་ཀྱིས་དམིགས་པ་ཚད་མེད་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལྡང་བ་ཚད་མེད་པ་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འདི་ལ་གནས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བ་ཐོབ་ པར་འགྱུར་རོ། །
BO
འཇིག་རྟེན་འཛིན་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་རྟག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་ལ་དམིགས་པའི་ཐབས་ལ་རྟོག་པ་དང་། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ལ་རྟོག་པ་དང་། གཞན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་ཐབས་རྣམ་ པར་འཇིག་པ་ལ་བརྩོན་པའི་ནན་ཏན་བྱེད་དེ་དེ་ལ་ཆགས་པའི་གནས་ཀྱང་མེད་དོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་ཆོས་དེ་ལ་བསྒོམས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། འཇིག་རྟེན་འཛིན་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ རྣམས་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་དེ། སྦྱོར་བའི་སྟོབས་བསྐྱེད་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་རྟོག་ཅིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་བདེ་བ་ལ་མི་གནས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་དང་འདྲེས་པར་མི་སྤྱོད་དོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་དང་ལྡན་པས་ན་མྱུར་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་ མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་ཞིང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་དང་། དྲན་པའི་མཐུ་ཐོབ་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་པའི་ཤེས་རབ་ཐོབ་པ་དང་།
BO
ལུས་འདི་འཕོས་ནས་ཀྱང་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་དྲན་པ་ དང་ལྡན་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། འཇིག་རྟེན་འཛིན་དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཆོས་འདི་དག་གི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འདོད་པ་དག་ཆོས་འདི་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། འཇིག་རྟེན་འཛིན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་འདི་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་བསྒོམས་ན་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་ཆོས་འདི་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། འཇིག་རྟེན་འཛིན་སྔོན་འདས་པའི་བསྐལ་པ་ཚད་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་གྲངས་མེད་པ་འདས་པ་དེའི་དུས་ན། ཚད་མེད་ཡོན་ཏན་འོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མཁྱེན་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་རིག་པ། བླ་ན་མེད་པ་སྐྱེས་བུ་འདུལ་ཞིང་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ། ལྷ་དང་མིའི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་དུ་མངོན་པར་བྱུང་ངོ་། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མེད་འོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྒྱལ་པོ་དེའི་ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་གཅིག་གོ། །
BO
སངས་རྒྱས་དེའི་ཞིང་ཡང་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་དྲ་བས་བླ་རེར་བྲེས་སོ། ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་ཤིང་ཏ་ལ་རྣམས་ཀྱིས་ འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ཡོངས་སུ་བརྒྱན་ཏོ། ། ཤིང་ཏ་ལ་དེ་དག་ལ་ཡང་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་དྲ་བས་སྟེང་བླ་རེས་བྲེས་ཏེ། ཤིང་དེ་དག་རེ་རེའི་འོག་ན་ཡང་སེང་གེའི་ཁྲི་རེ་རེ་སྟེ། ཤིང་ཏ་ལ་དེ་དག་ཀུན་ལས་ལྷའི་ན་བཟའ་རང་སྐྱེས་སོ། ། སེང་གེའི་ཁྲི་དེ་དག་ཀྱང་རིན་པོ་ཆེ་ བཻདཱུརྱ་དང་། འཛམ་བུའི་ཆུ་ཀླུང་གི་གསེར་དང་། མུ་ཏིག་དམར་པོ་ལས་བྱས་པའོ། ། ཤིང་ཏ་ལ་དེ་དག་གི་ཕྱོགས་བཞི་ན་བསུང་གི་ཤིང་དང་མེ་ཏོག་གི་ཤིང་གིས་བསྐོར་ཅིང་བརྒྱན་ཏོ། ། ཤིང་དེ་དག་རེ་རེའི་འོག་ན་ཡང་རྫིང་བུ་རེ་རེ་སྟེ། ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཆུས་ ཡོངས་སུ་གང་ངོ་། ། རྫིང་བུ་དེ་དག་ཀྱང་ཤེལ་དང་། ཨ་མྲ་གར་བ་དང་། མུ་ཏིག་དམར་པོ་ལས་བྱས་པ། ཆུ་དེ་དག་གི་སྟེང་ན་པད་མོ་སྔོན་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ལེ་བརྒན་གྱིས་སྟེང་ཡོངས་སུ་ཁེབས་ཏེ། རྫིང་དེ་རྣམས་ཀྱི་འགྲམ་ཡང་རིན་པོ་ ཆེ་སྣ་བདུན་ལས་བྱས་སོ། ། འཇིག་རྟེན་འཛིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ནི་དེ་ལྟར་རིན་པོ་ཆེ་མང་པོས་ཡོངས་སུ་བརྒྱན་ཏེ།
BO
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེའི་ཕྱོགས་བཞི་ན་གཞན་ཡང་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གནམ་གྱི་ལྷ་རྫས་ཀྱི་ཤིང་པ་རི་ཛཱ་ཏ་ཀ་དང་། ཀོ་བི་དཱ་ར་སྟོང་ཕྲག་དུ་མས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ དེའི་མཐའ་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཏོ། ། རིན་པོ་ཆེའི་ཤིང་དེ་དག་གི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཉི་མ་དང་། ཟླ་བ་དང་། སྐར་མའི་འོད་ཐམས་ཅད་མི་སྣང་བར་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏོ། ། འཇིག་རྟེན་འཛིན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེའི་ཤིང་ཏ་ལ་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་དྲ་བ་ཀུན་ནས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ སྒྲ་དབྱངས་དམ་པ་ཇི་ལྟར་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་གླུ་དང་བསྟོད་པའི་དབྱངས་ལྟ་བུ་རང་འབྱུང་སྟེ། རྟག་ཏུ་འདི་ལྟ་བུའི་དབྱངས་ཤིན་ཏུ་སྙན་པ་གྲག་གི ། ངན་སོང་གསུམ་མེད་དེ་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་མིང་ཙམ་ཡང་མི་གྲག་གོ ། འཇིག་རྟེན་འཛིན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མེད་འོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ རྒྱལ་པོས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་འདི་དག་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་ཅིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་ བ་སྟོན་ཏོ། ། འཇིག་རྟེན་འཛིན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མེད་འོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྒྱལ་པོ་ཆོས་སྟོན་པའི་ཚེ།
BO
ཉིན་ཞག་གཅིག་ལའང་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱ་སྟོང་སྙེད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་ ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། ། འཇིག་རྟེན་འཛིན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མེད་འོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྒྱལ་པོས་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་སོ། ། སངས་ རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མང་ངོ་། ། འཇིག་རྟེན་འཛིན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་དམ་པའི་ཆོས་བསྐལ་པ་ཕྱེད་ཀྱི་བར་དུ་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མེད་འོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྒྱལ་པོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ ངན་ལས་འདས་ནས་དམ་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་འཇིག་ཏུ་ཉེ་བ་ན་འོག་མའི་ཕྱོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བཅུ་འདས་པའི་ཕ་རོལ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚད་མེད་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་དེ་ནས་ཚེ་འཕོས་ཏེ་ཞིང་འདིར་སྐྱེས་ནས་ལོ་བཅུ་དྲུག་ལོན་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ།
BO
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་ མེད་འོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྒྱལ་པོའི་ཆོས་རྣམ་པར་འཇིག་ཏུ་ཉེ་བ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྦྱོར་བའི་མདོ་ཐོས་པར་གྱུར་ཏོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚད་མེད་བློ་གྲོས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་འདི་ཐོས་ ནས་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་དེ། ཆོས་འདི་དག་གི་མཐར་ཡང་ཕྱིན་ཅིང་། སྦྱོར་བའི་མཐུ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་དེ་ནས་ཚེ་འཕོས་ནས། སངས་རྒྱས་ཁྲི་ཕྲག་ཉི་ཤུ་དང་ཕྲད་དེ་ཆོས་འདི་ དག་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏོ། ། སྔོན་གྱི་གནས་ཀྱང་རྟག་ཏུ་དྲན་པས་གཞོན་ནུ་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ། ཚངས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་ཅིང་རྟག་ཏུ་དྲན་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏོ། ། གང་ནས་གང་དུ་སྐྱེས་པའི་གནས་ཀུན་ཏུ་ཆོས་འདི་ལྟ་བུ་དང་མ་བྲལ་ཏེ། སྐྱེ་བའི་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་དྲན་ པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་ལྡན་ཏེ། དེ་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ནས་མཚན་ཡང་ཚད་མེད་འོད་ཀྱི་བཀོད་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱའོ། །
BO
འཇིག་རྟེན་འཛིན་དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འདོད་པ་དག་ང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལྔ་བརྒྱའི་ཐ་མ་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ཞིང་ཡི་དམ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་ནས་མོས་པ་ཆེན་ པོ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་དང་། བག་བྱེད་པ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་དེ། ཕྱི་མའི་དུས་ངན་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་མདོ་སྡེ་འདི་དག་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་བསྲུང་ཞིང་བསྐྱབ་པར་བྱའོ། ། དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཟང་སྐྱོང་ལ་སོགས་པ་འདུག་པ་སྟན་ལས་ལངས་ནས་བཅོམ་ ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་ཀྱང་ཕྱི་མ་མ་འོངས་པའི་དུས་ལྔ་བརྒྱའི་ཐ་མ་ལ་དམ་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་འཇིག་ཏུ་ཉེ་བ་ན། བདག་ཅག་གིས་མདོ་སྡེ་འདི་དག་ལ་སོགས་པ་བསྲུང་ཞིང་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་ བརྩོན་འགྲུས་ཤིན་ཏུ་བསྐྱེད་དེ་ཀློག་པ་དང་། འདོན་པ་དང་། ཉན་པ་དང་། འཛིན་པ་དང་། གཞན་དག་ལ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་འཚལ་ལོ། །
BO
གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་དུ་མ་སྙེད་འདུག་པ་ལས་ལངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས། མིག་མི་འཛུམས་པར་བལྟ་ཞིང་འདི་སྐད་དུ་ཡི་དམ་དུ་བཅས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་གིས་ཕྱི་མ་མ་འོངས་པའི་དུས་ལྔ་བརྒྱའི་ཐ་མ་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོ་ཆགས་པ་མེད་པའི་མདོ་སྡེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྣང་བ་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་ཡོན་ཏན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་བདག་ཅག་གིས་ཤིན་ཏུ་བསྲུང་ཞིང་འཛིན་པར་འཚལ་ལ། ཆོས་འདི་ཐོས་ནས་རྣམ་པར་དག་ཅིང་ སེམས་རབ་ཏུ་དག་པར་གྱུར་ཏེ་ཚོལ་བ་དང་། འཆང་བ་དང་། འཛིན་པ་དང་། འདོན་པ་དང་། ཀློག་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་བགྱིའོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞད་མོ་འཛུམ་པ་མཛད་པ་དང་། དེའི་ཚེ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འོད་ཟེར་ གྱིས་ཀུན་ཏུ་སྣང་བར་གྱུར་ཏེ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱང་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཡོས་སོ། །
BO
དེའི་ཚེ་ན་དགའ་བོ་འདུག་པ་ལས་ལངས་ནས་བླ་གོས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེ་ ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་རྒྱུ་ཅིའི་རྐྱེན་གྱིས་ན་དེང་འདིར་བཞད་མོ་འཛུམ་པ་མཛད་དེ་ས་ཆེན་པོ་ཡང་རབ་ཏུ་གཡོས་པར་གྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ ཆེན་པོ་འདི་རྣམས་ཡི་དམ་ཆེན་པོ་བཅས་ནས། ཕྱི་མ་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོའི་མདོ་སྡེ་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཆོས་འདི་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་བསྲུང་ཞིང་འཛིན་པར་ཡི་དམ་བཅས་པ་མཐོང་ངམ། དགའ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་དག་ནི་སྐྱེ་བ་འདི་གཅིག་པུར་ཡི་དམ་འདི་ ལྟ་བུར་བཅའ་བ་མ་ཡིན་གྱི། དགའ་བོ་ངས་མངོན་པར་དྲན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་དག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཚད་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སུ་ཡང་ཡི་དམ་འདི་ལྟ་བུ་བཅས་ཏེ་དུས་གསུམ་དུ་སངས་རྒྱས་དེ་དག་གི་ཆོས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་བསྲུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཚད་ མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་དོན་བྱས་སོ། ། དེ་ཡང་དུས་གསུམ་དུ་ངའི་ཆོས་ཀྱང་སྐྱོབ་ཅིང་བསྲུང་བར་འགྱུར་ཏེ།
BO
ད་ལྟར་གྱི་དུས་དང་ང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཆོས་རྣམ་པར་འཇིག་ཏུ་ཉེ་བ་ན་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ དོན་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། འཇིག་རྟེན་འཛིན་བཟང་སྐྱོང་ལ་སོགས་པ་དུས་གསུམ་དུ་ངའི་ཆོས་བསྲུང་བར་མ་ཟད་ཀྱི་བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་དུས་གསུམ་དུ་བསྲུང་ཞིང་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་མ་འོངས་པའི་དུས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ ལྟ་བུ་དག་ཀྱང་བསྲུང་ཞིང་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། ། དགའ་བོ་ངས་སྐྱེས་བུ་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་དོན་བྱས་པ་བཤད་ན་བརྗོད་ཀྱིས་མི་རྫོགས་སོ། ། དགའ་བོ་ངས་སྐྱེས་བུ་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་ཀུན་ བཤད་ན་སྐྱེ་བོ་དག་ཡིད་ཆེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། གལ་ཏེ་སྐྱེ་བོ་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་མ་གྱུར་ན་ཡུན་རིང་པོར་བདེ་བ་སྟོར་ནས་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་མྱོང་ཞིང་ངན་སོང་དུ་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ། ། དགའ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་ལ་གནས་པ་ནི་ མ་གཏོགས་ཏེ། སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་དོན་བྱས་པ་ཕྱོགས་གཅིག་ཅིག་བཤད་པར་བྱའོ། །
BO
གལ་ཏེ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་གང་བ་ཐམས་ཅད་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་ལྷུང་ལ། དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གིས་འདི་སྐད་དུ་ དེ་དག་ལ་ཁྱེད་རྣམས་མ་འཇིགས་ཤིག ། ཁྱེད་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོའི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་སོ་སོ་ནས་ངས་བླང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་ལས་ཐར་བ་དེ་དག་གི་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་སོ་སོར་རེ་རེ་ནས་ལོ་བརྒྱ་སྟོང་གི་བར་དུ་ལུས་ ཀྱིས་བླངས་ན། དགའ་བོ་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡིད་ལ་ཇི་སྙམ། སྐྱེས་བུ་དེས་ཤིན་ཏུ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་ཕན་པ་ཆེན་པོ་བྱས་པ་ཡིན་ནམ། དགའ་བོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕན་པ་ཆེན་པོ་དང་བདེ་བ་ཆེན་པོ་བགྱིས་པ་ལགས་སོ། ། དགའ་བོ་སྐྱེས་བུ་དེས་ སེམས་ཅན་དེ་དག་དམྱལ་བ་ལས་ཕྱུང་ནས་ཀྱང་བདག་གི་མཐུ་རྩལ་གྱིས་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་གྱི་བདེ་བ་མཆོག་དམ་པ་དང་ལྡན་པ་བྱས་ན། དགའ་བོ་སྐྱེས་བུ་དེས་ཤིན་ཏུ་དྲིན་གྱིས་ཕན་བཏགས་ཤིང་སེམས་ཅན་དག་ལ་ཤིན་ཏུ་བདེ་བ་བྱིན་ནམ། དགའ་བོས་གསོལ་པ། སྐྱེས་བུ་དེས་ཕན་པ་བགྱིས་པ་ནི་ཚིག་གིས་བརྗོད་པར་སླ་བ་མ་ལགས་སོ། ། དགའ་བོ་ངས་དེང་བདེན་པར་གསུངས་ཏེ།
BO
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཟང་སྐྱོང་ལ་སོགས་པས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་དོན་བྱས་པའི་གན་ན་སྐྱེས་བུ་དེས་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ དོན་བྱས་པ་ནི་རྩིས་སམ། བགྲང་བའམ། དཔེའི་བར་དུ་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགའ་བོ་སྐྱེས་བུ་དེས་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཀྱིས་ཕན་པ་བྱས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་པས་སྐྱོ་ཞིང་ཆོག་ཤེས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། འདོད་པ་ སྤོང་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕྱིར་མ་ཡིན། དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ། ། དགའ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་སེམས་ཅན་དག་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་དོན་བྱས་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བདེ་བ་དང་། མཁས་ པ་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཚོལ་བ་ལ་མོས་པ་བྱིན་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་བྱེད་པ། ཡང་དག་པའི་གནས་སུ་མ་ཆུད་པ་དག་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བསྟན་ ཅིང་གསུངས་པས་ཕན་པ་དང་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། ། དགའ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བསྟན་ཅིང་བརྗོད་དེ་ཕན་པ་དང་།
BO
དགའ་བར་བྱས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གདུང་བསྐྱབ་ ཅིང་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ན་གནས་སོ། དགའ་བོ་སྐྱེས་བུ་དེ་དག་སྔོན་འདས་པའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་གི་བར་དུ་སངས་རྒྱས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱེད་པ་དང་། མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་ཡང་བསྐལ་པ་ཚད་མེད་པ་ཁྲག་ཁྲིག་ བརྒྱ་སྟོང་གི་བར་དུ་སངས་རྒྱས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགའ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་སངས་རྒྱས་ཚད་མེད་པ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་བཙུད་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་ ཡོངས་སུ་བསྐྱབས་ནས་སངས་རྒྱས་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱ་སྟོང་རྣམས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་བྱས་སོ། །
BO
དེ་ནས་ཡང་སེམས་ཅན་གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་བཙུད་དེ་བསྟན་ཅིང་བསླབས་པའི་མཐུས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ན་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱའོ། ། དགའ་བོ་བཟང་སྐྱོང་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བདེ་བ་སྟོབས་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། ། དགའ་བོ་དེ་ལ་གང་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕ་དང་མ་ལྟ་བུ་དང་། གནས་དང་སྐྱབས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་གང་ཡིན་པ་བཤད་པར་འདོད་ན་བཟང་སྐྱོང་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྒྱ་པོ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། དགའ་བོ་དེ་ལ་གང་ ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་འདྲི་ན། དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་བཟང་སྐྱོང་ལ་{སྩོགས་,སོགས་}པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྒྱ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ན་གནས་སོ། །
BO
རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དག་ལ་སོགས་པས་ཕྱི་མ་མ་འོངས་པའི་དུས་ལྔ་བརྒྱའི་ཐ་མར་ཡང་བསྟན་ཅིང་བསླབ་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་མཐུ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ངན་སོང་གསུམ་དུ་མི་ལྟུང་ཞིང་དེ་ མ་ཡིན་པ་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ལ་བཀོད་དོ། ། དགའ་བོ་སངས་རྒྱས་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ་རྣམས་ཀྱིས་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་ཀྱང་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དག་ལ་སོགས་པས་དེ་ལྟ་བུའི་ ཡོན་ཏན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དགའ་བོ་ངས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་ཚད་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་གི་བར་དུ་ཆོས་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབས་པ་རྣམས་རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་དག་གིས་བསྲུང་ཞིང་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། ། དགའ་བོ་ངས་བསྐལ་པ་ཁྲི་ཕྲག་ཚད་མེད་པའི་བར་དུ་ཆོས་ དཀོན་མཆོག་བསྒྲུབས་པ་རྣམས་འདི་དག་ལ་གཏད་ཅིང་གདམས་སོ། ། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་ན་ད་ལྟར་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དགོངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
BO
དགའ་བོ་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དག་ལ་རྟག་ཏུ་ལྷ་དང་མི་ དང་འཇིག་རྟེན་དུ་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕྱག་བྱ་བའི་གནས་ཡིན་ནོ། ། དགའ་བོ་སྐྱེས་བུ་དེ་དག་ལ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་སྟོང་སྙེད་ཀྱང་ཆོས་གསུངས་པའི་ཚེ་རྟག་པར་བསྔགས་ཤིང་གསུངས་སོ། ། དགའ་བོ་ངས་ངེས་པར་ལུང་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐེ་ ཚོམ་གཅད་པའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་གིས་ཕྱི་མ་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་མདོ་སྡེ་འདི་འཆང་བ་དང་། འཛིན་པ་དང་། ཀློག་པ་དང་། འདོན་པ་དང་། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་དང་། གཞན་ལ་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་ཅིང་འཆད་ན་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ ལ་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བར་བསྙེན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་ཕྱི་མ་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་མདོ་སྡེ་འདི་ཐོས་ནས་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོའི་ཆོས་འདི་ལ་དད་ཅིང་མོས་ཏེ་ཡི་དམ་བཅས་ན་ངས་དེ་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པར་བྱའོ། །
BO
ཕྱི་མ་མ་ འོངས་པའི་དུས་ལྔ་བརྒྱའི་ཐ་མར་དད་ཅིང་མོས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་བརྩོན་འགྲུས་ཤིན་ཏུ་བརྩམས་ནས་མདོ་སྡེ་འདི་བསྲུང་ཞིང་འཛིན་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་ཡང་ངས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་གཏད་ཅིང་གདམས་སོ། ། གལ་ཏེ་ཉན་ ཐོས་པ་ཞིག་གིས་ཆོས་ཟབ་མོ་འདི་དག་ལ་དད་ཅིང་ལོག་པའི་སེམས་མེད་ན་དེ་ཡང་ཕྱི་མ་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་སངས་རྒྱས་བྱམས་པ་དང་ཕྲད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ངས་ལུང་བསྟན་ཏོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཚོལ་བ་གང་ཞིག་ཆོས་འདི་འཛིན་ཅིང་དད་ན་སངས་རྒྱས་བྱམས་པས་ལུང་བསྟན་ པར་འགྱུར་ཏེ། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱིས་རབ་ཏུ་འབྱུང་ཞིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུད་སློབ་པར་འགྱུར་རོ། ། དགའ་བོ་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཕྱི་མ་མ་འོངས་པའི་དུས་ལྔ་བརྒྱའི་ཐ་མ་ལ་ཆོས་འདིའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་ན་སྐྱེས་བུ་དེ་དག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་རྣོ་ཞིང་རྟག་པར་རིག་ པར་བྱའོ། ། སྔོན་བྱུང་བའི་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་གོ། ། །
BO
དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཇིག་རྟེན་འཛིན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་དོན་གྱི་སླད་དུ་མདོ་སྡེ་འདི་བསྐྱབ་པའི་སླད་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕྱི་མ་མ་མཆིས་པའི་དུས་སུ་མདོ་སྡེ་འདི་ཐོས་ན་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་དགའ་བ་དང་བདེ་བར་ལྡན་ཞིང་ཆོས་འདི་དག་ བསྒྲུབ་པའི་སླད་དུ་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་འདི་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་ཕྱིར་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་དྲི་དང་བསུང་ངོ་མཚར་རྨད་དང་ལྡན་པས་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏོ། ། སེམས་ ཅན་རྣམས་གཅིག་ལ་གཅིག་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་བལྟ་བར་གྱུར་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་འཇིག་རྟེན་འཛིན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། འཇིག་རྟེན་འཛིན་ངས་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་མདོ་སྡེ་འདི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་ གཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
BO
འཇིག་རྟེན་འཛིན་གང་ཞིག་གིས་མདོ་སྡེ་འདི་འཆང་ངམ། འཛིན་ཏམ། ཀློག་གམ། འདོན་ན་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་འགྱུར་རོ། ། སྐྱེས་བུ་དེ་དག་མྱུར་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པར་འགྱུར་བར་ལུང་ བསྟན་ཏོ། ། འཇིག་རྟེན་འཛིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་གང་ཞིག་མདོ་སྡེ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་འདི་འཆང་ངམ། འཛིན་ཏམ། ཀློག་གམ། འདོན་ཏམ། ཡིད་ལ་བྱེད་དམ། གཞན་དག་ལ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་ཅིང་འཆད་ན་སྐྱེས་བུ་དེ་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་མྱུར་ དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང་། ཁམས་{བཅྭ་,བཅོ་}བརྒྱད་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་བྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་དང་། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་དང་། དབང་པོ་ལྔ་དང་། སྟོབས་ལྔ་ དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་དང་། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་ལ་སྦྱོར་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། གཞན་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར།
BO
ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པ་དང་། དྲན་པའི་སྟོབས་མྱུར་དུ་ཐོབ་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་པའི་ཤེས་རབ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པ་དང་། གཞན་ཡང་ལུས་འདི་བརྗེས་ཀྱང་དྲན་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་ པ་དང་ལྡན་པ་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། འཇིག་རྟེན་འཛིན་མདོ་སྡེ་འདི་ནི་ཕྱི་མ་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཆོས་ཆེན་པོའི་སྣང་བ་བྱེད་ཅིང་ཡེ་ཤེས་འོད་ཀྱིས་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་རོ། ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། ། འཇིག་རྟེན་འཛིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་ཕྱི་མ་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་མདོ་སྡེ་འདི་འམ་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་གཞན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་དུ་གཏོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ དང་ལྡན་པ་དང་ཕྲད་ན། སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་བདུད་ཀྱིས་བར་དུ་མི་གཅོད་ཅིང་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པས་ཀྱང་བར་དུ་གཅོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །
BO
འཇིག་རྟེན་འཛིན་སྐྱེས་བུ་དེ་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་མ་ཐོབ་པ་ཞིག་ན་ཡང་སངས་རྒྱས་གཉིས་སམ་སངས་རྒྱས་གསུམ་པོ་ལས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ བཟོད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བར་ངས་ལུང་བསྟན་ཏོ། ། གལ་ཏེ་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཞིག་ན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མྱུར་དུ་དབང་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། མྱུར་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པ་དང་། མྱུར་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་གྱི་འཁོར་ཚད་མེད་པ་ཐོབ་པ་ དང་། མྱུར་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། འཇིག་རྟེན་འཛིན་ངས་མདོ་སྡེ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་འདི་གསུངས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕྱི་མ་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ཐེ་ཚོམ་གཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འཇིག་རྟེན་འཛིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ ཕན་པའི་དངོས་པོ་བཞི་མཐོང་བས་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་མདོ་སྡེ་འདི་ལ་སོགས་པ་བསྲུང་བ་དང་། འཛིན་པར་ཡི་དམ་ལེན་ཏོ། ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་མྱུར་དུ་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་སྙམ་པ་དང་།
BO
སེམས་ཅན་རྣམས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡང་དག་པའི་ཆོས་འཛིན་ཅིང་བསྲུང་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟོད་ཅིང་བསྔགས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ པ་དང་བཞིའོ། ། འཇིག་རྟེན་འཛིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཁྱེད་ལ་སོགས་པས་ངས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་གི་བར་དུ་བསྒྲུབས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དཀོན་མཆོག་གི་སྡེ་སྣོད་འདི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་ཤོད་ཅིག ། དེའི་ཚེ་བཟང་སྐྱོང་ལ་སོགས་པས་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་སྤྱི་བོས་ཕྱག་འཚལ་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། བདག་ཅག་གི་རྔོ་ཅི་ཐོགས་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་ཕྱི་མ་མ་མཆིས་པའི་དུས་སུ་ཆོས་དཀོན་མཆོག་འདི་རྒྱས་པར་སྟོན་ཅིང་བཤད་པར་འཚལ་ལོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ། ། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་མདོ་སྡེ་ འདི་གསུངས་པའི་ཚེ་དཔག་ཏུ་མེད་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་སྙེད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་བོ། །
BO
སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་རྣམས་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་ དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་གདོན་མི་ཟ་བར་ལུང་བསྟན་ཏོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་གསུངས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇིག་རྟེན་འཛིན་དང་བཟང་སྐྱོང་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་དག་དང་འཁོར་རྣམ་བཞི་དང་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་ལ་སོགས་པ་ ཐམས་ཅད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའོ། ། ། ། གདམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་སོ། ། ། ། འཕགས་པ་འཇིག་རྟེན་འཛིན་ཅེས་བྱ་བའི་མདོ་རྫོགས་སོ། ། ། །

English translation published by 84000: Translating the Words of the Buddha (https://84000.co), CC BY-NC-ND 3.0. Translated by Timothy Hinkle.

Source