इंद्रा १ ग्नि ३ रुद्र ११ नव ९ नेत्र ३ युगेन १२ दिक्षु १० ऋत्व ६ ष्ट ८ षोसिद्धसाध्यग्रसु सिद्धः | अरिः | पुनः सिद्धरिस्थसिद्धस्यध्यः | सिद्ध सुसिद्धः | सिद्ध अरिः साध्यसिद्धः | साध्यं साध्यः | साध्य सुसिद्धः | साध्य अरिः | सुसिद्धसिद्धः | सुसिद्धसाध्यः | सुसिद्धसुसिद्धः | सुसिद्ध अरिः | ३२अ) उश १६ चतुर्दश १४ भूतं केषु ५ पातोल ७ पंचदश १५ वह्नि हिमांशु १३ कोष्ठे वर्णान्न्यसेल्लिपिभवान् क्रमशस्तुधीमान् || अकथह १ उ ङ प २ ऌ झ म ६ ऊ ड व ५ इति प्रादक्षिण्येन कोण चतुष्केन लिखेत् || आखदल २ ऋ च फ ४ ॡ ञ य ८ ॐ ट श ७ इति दक्षिण चतुष्के || इ ग ध क्ष २१ ऋ च्छ व १२ ए ट र १६ अं ण ष १५ इति पश्चिम चतुष्के || ई घ न १ ऋ ज भ १० ऐ ठ ल १४ अः त स १ इति तदुत्तर चतुष्के || एवं तस्मिन् कोष्ठे साधक नामाद्याक्षरं भवति प्रादक्षिण्येन तमारभ्य सिद्धसाध्य सुसिद्धारि क्रमेण गणयेत् || अथ फलं | सिद्धः सिध्यति कालेन साध्यसु जप होमतः | सुसिद्धस्तु ग्रहादेवरिपुर्मूलान्निकृंतति || इति चतुष्के चतुष्के क्रमः | अथ चेदेकस्मिṁश्चतुष्के मंत्राद्याक्षरं तदायं क्रमः | साधकाद्याक्षरस्य चतुष्ककोष्ठमारभ्य मंत्राक्षर चतुष्कपर्यंतं सिद्धादिगणनाकार्या ततो यस्मिṁश्चतुष्ककोष्ठे साधकाद्याक्षर मंत्राक्षरस्थित चतुष्कस्य तमेव कोष्ठमारभ्य पुनः सिद्धादि गणनाकार्या तदे तत्फलं | सिद्धसिद्धो यथोक्तेन द्विगुणात् सिद्धसाधक || सिद्धसुसिद्धोऽर्द्ध्वजपात्सिद्धारिर्हति वांधवान् | ३२ब्) साध्यसिद्धस्त्रिघ्नजपात्साध्यसाध्यो निरर्थकः | तत्सुसिद्धोद्विप्नजपात्साध्यारिर्हंति गोत्रजान् | सुसिद्धसिद्धोऽर्ध्वजपात् सुसिद्धसाध्योगुणाधितान् | तत्सुसिद्धोग्रहादेवतदरिर्ज्ञातिहा भवेत् | अरिसिद्धः सुतंहन्यादरिसाध्यस्तु कन्यकं | तत्सुसिद्धस्तु पत्नीघ्नो अर्यरिः साधकायहः || नृसिंहार्कवराहाणां प्रासाद प्रणवस्य च | स पिंडाक्षरमंत्राणां सिद्धादीन्नैव शोधयेत् ||
मूलमंत्रेण प्राणायामं कृत्वाः अर्धस्थापनविधिना अर्घपात्रं स्थापयित्वा पात्रांतरे ॐ आधारशक्त्यै नमः १ मूलप्रकृत्यै २ मंडुकाय ३ कालाग्नि रुद्राय ४ कूर्माय ५ अनंताय ६ महावराहाय ७ भूम्यै ८ महामेरवे ९ कल्पवृक्षाय १० सुवर्णमंडपाय ११ रत्नसिंहासनाय १२ नम इत्युपर्युपरिपूजयेत् || तदुपरि चतुरस्रं पीठं परिकल्प्य आग्नेयादि कोणमारभ्य धर्माय १ ज्ञानाय २ वैराग्याय ३ ऐश्वर्याय नमः ४ इति पीठकोणेषु पूजयेत् | ॐ अधर्माय नमः १ अज्ञानाय २ अवैराग्याय ३ अनैश्वर्याय नमः ४ इति पीठगात्रेषु || तं तमसे नमः १ रं रजसे २ सं सत्वाय ३ मां मायायै ४ विं विद्यायै ५ आं आत्मने ६ पं परमात्मने ७ ज्ञां ज्ञानात्मने ८ वं वह्निमंडलात्मने ९ नम इत्युपर्युपरिपूजयेत् | तदुपरि अष्टदलं कमलं परिकल्प्य तत्कर्णिकायां ह्मौ इति वीजं लिखित्वा अं आं इत्यादिद्वंद्वंकेशरेषु लिखेत् | क च ट त प य श इति वर्गसप्तकं लक्षं इत्येकः | एवं वर्गाष्टकं पद्मपत्राष्टकेषु लिखेत् || तद्वहिर्वह्निमंडलं विलिख्य तत्कोणेषु ठकारं दिक्षु वकारं विलिखेत् | पद्मकर्णिकायां देवीं पूर्वोक्तां सरस्वतीं आवाह्य पाद्यादिभिरुपचारैः पूजयेत् | ४१ब्)
SK
अग्नीशासुरवायुषु पुरतः पृष्ठतश्चांगानि पूजयेत् | अंगदेवता पूजा सर्वत्र नम्ॐता शिखादिष्टपि | अं आं नम इति केसरस्थानेषु पूजयित्वा पत्रेषु लिखिताष्ट वर्गान् पूजयेत् | ॐ मेधायै नमः १ प्रज्ञायै २ प्रभायै ३ विद्यायै ४ धिये ५ धृत्यै ६ स्मृत्यै ७ बुध्यै नमः ८ इति प्रागादि पत्रेषु पूजयेत् || विद्यैश्वर्यै नमः इति कमलकर्णिकायांपुरतः | ब्राह्म्यै १ माहेश्वर्यै २ कौमार्यै ३ वैष्णव्यै ४ वाराह्यै ५ माहेंद्र्यै ६ चामुंडायै ७ महालक्ष्म्यै नमः इति स्वदिक्षु पूजयेत् || इंद्राय नमः १ अग्नये २ यमाय ३ निरृतये ४ वरुणाय ५ वायवे ६ कुवेराय ७ ईशानाय नम इति स्वदिक्षु पूजयेत् || ततो यथा शक्ति जपित्वा देवीं विसर्जयेत् | लक्षं पुरश्चरणं | न्यासश्चलक्षं | मधुरत्रयसंयुक्तैः शुद्धैस्तिलैर्दशांशो होमः || त्रिमासमंभः परिजप्तमे तया पिवेद्दिनादावपिविद्ययासुधीः | अनेनमूकोपिकवित्वगर्वितः परां च सिद्धिं लभतेऽर्कमासतः || विन्यासैरथसजपैर्हुतार्चनाद्यैर्ध्यानैश्च प्रभजति भारतीयः | सश्रीमान् पुनरचिरेण काव्यकर्ताव्यासादीञ्जयतिजरायमृत्युरोगैः || सोमसूर्याग्नि रूपाः स्युर्वर्ण लोहत्रयं तथा | रौप्यमिंदुः स्मृतो हेमसूर्यस्ताम्रंहुताशनः || लोहभागाः समुद्दिष्टा स्वराद्यक्षरसंख्यया | तैर्लोहैः कारयेन्मुद्रामसंकलित संगतां || साग्रं सहस्रं संजप्यता स्पृष्ट्वा जुहुयात्ततः | तस्यां संपातयेन्मंत्री सर्पिषा पूर्वसंख्यया || ४२अ) निक्षिप्य कुंभेतां मुद्रामाभिषेकोक्त वर्त्मनां | आवाह्य पूजयेद्देवीमुपचारैः समाहितः || अभिषिच्य विनीताय दद्यात्तां मुद्रिकां गुरुः | इयं रक्षा क्षुद्ररोग विषज्वर विनाशिनी || व्याघ्रचोरमृगादिभ्यो रक्षां कुर्याद्विशेषतः | युद्धे विजयमाप्नोति धारयनानुजेश्वरः ||
ह्रां ह्रीं इत्यादि शारदायां षडंगं || ऐंद्रां द्रावणवाणाय नमः १ ऐंद्रीं मोहनवाणाय नमः २ ऐं क्लीं संदीपनवाणाय नमः ३ ऐं क्लूं संतापनवाणाय नमः ४ ऐं सः वशीकरणवाणाय नमः ५ इत्याधारनाभि हृदयानन मूर्ध्वसु न्यसेत् | ऐं मोहनकामाय नमः १ ऐं क्लीं कंदर्पकामाय २ ऐं क्लीं क्लूं मकरध्वजकामाय ३ ऐं स्त्रीं मन्मथकामायतेष्वेवं | इत्यादि वहवोन्यासाग्रंथ गौरवान्नलिखिताः | ध्यानं | उद्यद्भानु सहस्रकांति मरुणक्षौमां शिरोमालिकां रक्तालिप्तपयोधं राजयवंटी विद्यामभीतिंवरं | हस्ताब्जैर्दधतीं त्रिनेत्र विलसद्वक्त्रारविंदश्रियं देवीं वद्ध हिमांशु रत्नमुकुटां वंदे समंदस्मितां | उपरितन दक्षिणवामं हस्तयोर्जपवटी पुस्तके | दक्षिणवामाधस्तनयोः अभयवरौ | इति ध्यात्वा मानसिकपूजानंतरं आधारादि शक्तिपीठे द्वादशदलांतर नवयोनि चक्रं लिखित्वा पद्मपत्रेषु वामायै ज्येष्ठायै २ रौद्र्यै ३ अंविकायै ४ इच्छायै ५ ज्ञानायै ६ सत्कृतायै ७ कुब्जिकायै ८ प्रद्व्यै ९ विषघ्न्यै १० दूत्यै ११ भूतये १२ सर्वानंदायै नम इति पूजयेत् || शारदायां त्वष्टदलपद्मं | तत्रैताः शक्तयः | इच्छाज्ञानाक्रियाकामिनी कामदायिनी रतिः रतिप्रियानंदा पूज्या मनोन्मनीं मध्ये || ततो नवयोनि मध्ये ऐं परायै १ अपरायै २ परापरायै ३ हसोः सदाशिव महाप्रेत पद्मासनाय नम इत्यासनं संपूज्य तत्र देवी मावाह्य पूजयेत् | ४९ब्)
SK
ततोऽंगपूजा | ततो मध्ययोतर्वहिः षट्कोणस्यांतः पुर्वादि प्रधानदिक्षु चतुरोवाणान् संपूज्य पंचमं देव्यग्रभागे पूजयेत् | द्रां शोषणवाणाय नमः १ द्रीं मोहनवाणाय नमः २ क्लीं संदीपनवाणाय नमः ३ क्लूं संतापनवाणाय नमः ४ सः उन्मादनवाणाय नमः ५ इति पूजयेत् || मध्यं योन्यवं शिष्टयोनिषु प्रागादि क्रमेण सुभगायै १ भगायै २ भगसर्पिण्यै ३ भगमालिन्यै ४ अनंगायै ५ अनंगकुसुमायै ६ अनंगमेखलायै ७ अनंगमदनायै नमः ८ इति पूजयेत् || तद्वहिर्ब्राह्म्यादयः || तद्वहिर्भैरवान् | असितांग भैरवाय १ रुरुभैरवाय २ चंडभैरवाय ३ क्रोधभैरवाय ४ उन्मादभैरवाय ५ कपालिभैरवाय ६ भीषणभैरवाय ७ संहारभैरवाय ८ नम इति दलाग्रेषु पूजयेत् || लोकपालाṁश्च स्वदिक्षु | ततो यथाशक्ति जपं निवेद्य विसर्जयेदिति | द्वादशलक्षं पुरश्चरणं | मधुरत्रयाक्तैः पलाशकुसुमैर्द्वादश सहस्रं होमः | करवीर कुसुमैश्च दशांशोहोमः || वाक्सिद्धिं लभते मंत्री पलाशकुसुमैर्हुतात् || कर्पूरकपिचोराणि समभागानि कल्पयेत् | चतुर्भागं जटामांसी तावती रोचनामता || कुंकुमं सप्तभागंस्यादिग्भागं चंदनं मतं | अगुरुर्नवभागः स्यादिति भागक्रमेण तु || हिमाद्भिः कन्ययापिष्टमे तत्सर्वं सुसोधितं | ५०अ) आदायतिलकं मालेकुर्याद्भूमिपतीन्नरान् || वनितामदगर्वाद्या मदोन्मत्तान्मतंगजान् | सिंहव्याघ्रान् महासर्पान् भूतवेताल राक्षसान् ||
SK
दर्शनादेववशयेत्तिलकं कारयन्नरः || अथास्या मंत्रप्रभेदाः || ईं इत्येकोमंत्रः १ ऐं रां इत्येको मंत्रः ऐं रीक्षं इत्येको मंत्रः ३ ऐं क्लीं सौं इत्येकः ४ ऐं ह्रीं हौं इत्येकं ५ सैं क्लीं सौं इत्येकः ६ शैं ख्लीं श्रौं इत्येकः ७ ह्रैं ह्रीं ह्रौं इत्येकः ८ क्लीं ऐं सौं ९ क्लीं सौं ऐं १० श्रैं श्रौं श्रीं ११ सकल ह्रीं सैं हैं सं १२ ह्रां सकल ह्रीं १३ श्रौं श्रैं श्रौं १४ सहक्लीं श्रैं श्रूं स्क्ल्रीं ह्रौं सहक्लौं १५ सहैं सहौं १६ ह्क्लीं सहक्लीं १७ सहौं सहक्लीं १८ श्रैं सहैं सहक्लीं १९ सहैं सहौं सहैं २० सहक्लीं सह्रौं सहैं २१ सह्रौं सहक्लीं सहैं २२ सहैं ऐं ईं जौं २३ हसैं हसक्लीं हसौः | इं जौं ऐं २५ जौं ईं ऐं २६ एभ्योऽन्ये मंत्रभेदाः संतिते ग्रंथ गौरवान्नलिखिताः एतेषां ऋष्यादि पूजांतं त्रिपुरावत् || अथ वालत्रिपुरा | ऐं क्लीं सौः | अस्य दक्षिणामूर्ति ऋषिर्गायत्री छंदः वालत्रिपुरादेवता ऐं वीजं क्लीं शक्तिः विद्यार्थे विनियोगः ऐं मध्यमयोः १ क्लीं अनामिकयोः २ सौः कनिष्ठिकयोः ३ ऐं अंगुष्ठयोः ४ | क्लीं तर्जन्योः ५ सौः करपुटयोः ६ ऐं आधारे ७ क्लीं हृदये ८ सौः ब्रह्मरंध्रे ९ ५०ब्)
तत्रैकाक्षरः | श्रीं | श्रीमंत्रस्य भृगुरृषिः त्रिवृदनुष्टुप् छंदः श्रीर्देवताशंवीजं ईं शक्तिःरंकीलकं महासंपत्प्राप्तये विनियोगः | श्रां हृदयाय नमः १ श्रीं शिरसे स्वाहा २ श्रूं शिखायै वषट् ३ श्रैं कवचाय हुं ४ श्रौं नेत्रत्रयाय वौषट् ५ श्रल्लस्त्राय फट् ६ || आगमोक्त न्यासा उच्यंते | महाश्रिये १ महाविद्युत्प्रभे स्वाहा २ गौरी महावले वंधवंध स्वाहा ३ धृति स्वाहा ४ हुं महाकाये पद्महस्ते हुं फट् ५ इति पंचांगानि || ततो ध्यानं | भूयाद्भूयोद्विपद्माऽभयवरकरा तप्तकार्तस्वराभाशुभ्रा आभेभयुग्मद्वयकरं धृतकुंभांद्भिरासिच्यमाना | रत्नौघावद्दमौलिर्विमलतरदुकूलार्तवाले पराढ्या पद्माक्षी पद्मनाभो रसिकृत वसतिः पद्मगाश्रीः श्रियेवः || ५२अ)
SK
उपरितन दक्षिणवामकराभ्यां पद्मद्वयं तदधः अभयवरौ | इति ध्यात्वा मानसिकपूजांते वाह्यपूजां कुर्यात् | आधारादि पीठं पूजयेत् | अं आधारशक्त्यै नमः १ मूलप्रकृत्यै २ मंडूकाय ३ कूर्माय ४ अनंताय ५ महावराहाय ६ भूम्यै ७ क्षीरोदार्णवाय ८ श्वेतद्वीपाय ९ रत्नमंडपाय १० रत्नसिंहासनाय ११ नम इत्युपर्युपरि पूजयित्वा तदुपरि चतुरस्रं पीठं परिकल्प्य धर्माय १ ज्ञानाय २ वैराग्याय ३ ऐश्वर्याय ४ नम इति पीठकोणेषु पूजयेत् | अधर्माय १ अज्ञानाय २ अवैराग्याय ३ अनैश्वर्याय ४ नम इति पीठगात्रेषु | तं तमसे नमः परं रजसे २ सं सत्वाय ३ मां मायायै ४ विं विद्यायै ५ वह्निमंडलाय ६ सूर्यमंडलाय ७ सोममंडलाय नम इति पीठमध्ये उपर्युपरिपृष्ठयित्वा तदुपरि श्वेतकमलं परिकल्प्य विभूत्यै नमः १ उन्नत्यै २ कांत्यै ३ हृत्यै ४ कीर्त्यै ५ सन्नत्यै ६ पुष्ट्यै ७ उत्कृष्ट्यै ८ दलेषु | मध्येन् *?यै नमः इति पूजयेत् || कर्णिकायां देवीमावाह्य पाद्यादिभिरुपचारैः पूजयेत् | अग्नीशासुरवायुषुपुरतः पृष्ठतंश्चांगानि पूजयेत् | वासुदेवाय १ संकर्षणाय २ प्रद्युम्नाय ३ अनिरुद्धाय ४ नम इति पूर्वादि प्रधानदिक्षु | दमकाय १ शललाय २ शुल्गुलकाय ३ कुरुंटकाय ४ नम इति कोणपत्रेषु पूजयेत् || शंखनिधये नमः इति दक्षिणपार्श्वे | ५२ब्)
SK
पद्मनिधये नमः इति वा वामार्धे || वलाक्यै १ विमलायै २ कमलायै ३ वनमनिकायै ४ विभीषिकायै ५ मालिकायै ६ शांकर्यै वसुमालिकायै ८ नम इत्यष्ट **? पूजयेत् || यथाशक्ति जपित्वा निवेद्य विसर्जयेत् | द्वात्रिंशल्लक्षं पुरश्चरणं | मधुरत्रयाक्तैः कमलैर्विल्वसमिद्भिर्वादश ***? होमः || इच्छंयो भवते मंत्री विधिना साधकोत्तमः | धनधान्यसमृद्धः स्यात् | श्रियमाप्नोत्यनंदितां | वक्षः प्रमाणे सलि***? मंत्रमिमं जपेत् | त्रिलक्षं संयतो मंत्री देवीं ध्यात्वार्कमंडले | संभवेत् स्वल्पकालेनरमाया वसतिः स्थिरा || **? कमलवासिनी मंत्रः || नमः कमलवासिन्यै स्वाहा | अस्य दक्ष ऋषिर्विराट्छंदः कमलवासिनी देवतानंवीजं स्वाहा ***? कीलकं संपदर्थे विनियोगः | ॐ देव्यै नमः हृदये १ ॐ पद्मिन्यै नमः शिरः २ | ॐ विष्णुपत्न्यै नमः शिखा ३ ॐ वरदायै नमः *****? padmasthā padmanetrakamalayugavarābhīti yugdo ****? dehocchābhiḥ prabhābhistribhuvanamakhilaṃ bhāsurābhāsayaṃtī || muktāhārāṃbhirāmonnatakucakalasāratnamaṃjīraka ****? myaṃdagadājrādhṛtamaṇimukuṭāśreyase *rbha? vedvaḥ || uparitana vāmadakṣiṇayoḥ kamale tadadho varāmaye | 53a)
ध्यानं अरुणकमल संस्थातद्रजः पुंजवर्णाकर कमलधृतेष्टाभीति युग्मांवुजा च | मणिमुकुट विचित्रा लंकृताकल्पव्रजैर्भवतु भुवनमाता संततं श्रीः श्रियेवः | उपरिकरयोः कमले तदधो वराभये | इति ध्यात्वा श्रीमंत्रोक्त पीठे श्रियमावाह्य पूजयेत् | हिरण्यवर्णामित्यनया आवाहनं १ तांम आवहेत्यनया आसनं परिकल्प्य २ अश्वपूर्वामित्यनया अर्घं ३ कांसोस्मीत्यनयापाद्यं ४ चंद्रामित्यनया आचमनीयं ५ आदित्यवर्णेत्यनया मधुपर्कं ६ उपैतुमामित्यनया अभिषेकं ७ क्षुत्पिपासामित्यनया वस्त्रं ८ गंध्रद्वारामित्यनयाभूषणानि ९ मनसः काममित्यनया अनुलेपनं १० कर्दमेणेत्यनया पुष्पाणि परिकल्पयेत् ११ ततः परिवारानर्चयेत् | ततो दलेषु | पद्मायै नमः १ पद्मवर्णायै नमः २ पद्मस्थायै ३ आर्दायै ४ तर्पयंत्यै ५ तृप्तायै ६ ज्वलिन्यै ७ स्वर्णप्रकारयै ८ नम इति पूजयेत् || लोकपालाṁश्च स्वदिक्षु | तद्वहिस्तदस्त्राणि | ततः सपरिवारायै भगवत्यै नमः || आपः सृजंत्विति अनयाधूपं १२ आर्दां पुष्करिणी नित्यनयादीपं १३ आर्दामित्यनयानैवेद्यं १४ ततो देव्यैमंगलारात्रिकं विधाय | वह्नौ स घृतेनान्नेनैकैकामाहुतिं दत्वा देव्यै आचमनीयं विधायस्तुत्वा | तांम आवहेत्यनया स्वहृदये देवी तु द्वासयेत् | ५८अ) इति पूजा || शुक्लां प्रतिपद्यमारभ्य यावदेकादशी तावत् द्वादश साहस्रं ब्रह्मचर्य परो मौनी शुक्लवस्त्रालंकारवान् जपेत् | द्वादश्यां त्रिमधुराक्तैः पद्मैर्विल्ववृक्षसमिद्भिः पायसेन घृतेन त्रिःत्रिःशतमेकैकेनाहुतिं जुहुयात् | द्वादश विप्रान् भोजयेत् | मंत्रः सिद्धो भवति || तद्यथा | परिषिंचे त्रिशोनित्यं सूक्तैस्तैः स्नानकर्मणि | आदित्याभिमुखोजप्यावगवच्च तर्पयेत् ||
SK
प्रयोगेषु चत्वारिंशच्छुक्रवारेषु | अंत्यामृचमष्टोत्तरशतं जपित्वा नवनीताक्तानि कमलानि तांवत् संख्ययैव जुहुयात् | कांसोस्मीत्यनया एवं षण्मासात्महासं पत्तिर्भवति || प्रत्यहं तर्पणांते एतैरपि तर्पयेत् | ॐ श्रियै तर्पयामि १ लक्ष्म्यै २ वरदायै ३ विष्णुपत्यै ४ वसुदायै ५ हिरण्यरूपायै ६ सुवर्णमालिन्यै ७ रजतस्रजायै ८ सुवर्णगृहायै ९ सुवर्णप्राकारायै १० पद्मवासिन्यै ११ पद्महस्तायै १२ पद्मप्रियायै १३ मुक्तालंकारायै १४ सूर्यायै १५ चंद्रायै १६ विल्वप्रियायै १७ ईश्वरायै १८ भुक्त्यै १९ प्रमुक्त्यै २० विभूत्यै २१ ऋद्ध्यै २२ समृद्ध्यै २३ तुष्ट्यै २४ पुष्ट्यै २५ धनदायै २६ धनेश्वर्यै २७ श्रद्धायै २८ भोगिन्यै २९ भोगदायै ३० धात्र्यैश विधात्र्यै नम इति सूक्तविधिः || इति श्रीमदाशादित्यत्रिपाठीसंगृहीतेमंत्रकोषेलक्ष्मीमंत्रकथनंनाम दशमः परिच्छेदः || ५८ब्)
अनंताय ६ वराहाय ७ भूम्यै ८ नालाय ९ कमलाय १ नमः इत्युपर्युपरि संपूज्य तदुपरि चतुरस्रं पीठं परिकल्प | अग्न्यादि कोणेषु प्रभूतायै १ विमलायै २ सारसायै ३ समाराध्यायै ४ नम इति पूजयेत् | परमसुखायै नम इति मध्ये || तेष्वेव कोणेषु | धर्माय १ ज्ञानाय २ वैराग्याय ३ ऐश्वर्याय ४ नम इति पूजयेत् | प्रधान पूर्वादि दिक्षु अधर्माय १ अज्ञानाय २ अवैराग्याय ३ अनैश्वर्याय ४ नमः इति पूजयेत् || तं तमसे नमः १ रं रजसे नमः २ सं सत्वाय ३ मां मायायै ४ विं विद्यायै ५ आत्मने ६ अम्टरात्मने ७ परमात्मने ८ ज्ञानात्मने ९ वह्निमंडलाय १० सूर्यमंडलाय ११ सोममंडलाय नमः १२ इत्युपर्युपरि पूजयित्वां तदुपर्यष्टदलं कमलं परिकल्प्य पूर्वादि पत्रेषुरां दीप्तायै १ रीं सूक्ष्मायै २ रूं जयायै ३ रें भद्रायै ४ रैं विभूत्यै ५ रौं विमलायै ६ रिं अमृतायै ७ रं विद्युतायै नमः इति पूजयेत् | रः सर्वतोमुख्यै नमः इति मध्ये || ब्रह्मविष्णु शिवात्मकायसौराय योगपीठात्मने नम इति पीठं पूजयित्वा तत्र देवमावाह्य आवाहन स्थापनस्वारात संनिरोधावगुंठन संव्यायनमुद्राः प्रदर्श्य मूलमंत्रेण सर्वं | ततो देवदेहे षडंगानि विन्यस्य पाद्या चमनीयार्धा चमनीय मधुपर्काचमनीय स्नानाचमनीय वस्त्रगंधपुष्पाक्षतारात्रिक धूपदीपनैवेद्यानि मूलमंत्रेण दद्यात् | ततोऽग्नीशासुरवायुषु पुरं पृष्ठं तश्चांगानि पूजयेत् | हृल्लेखायै १ गगनायै २ रक्तायै ३ करालिकायै ४ महोक्षुष्मायै ५ नमः ऋर्धे ५ पूर्वादिदिक्षु सोमाय १ अंगारकात्र २ ६०अ)
गाङ्गेरवासनाय नमः इत्यासनं संपूज्य देवमावाह्य पाद्यादिभिरुपचारैः पूजयेच्च || अंगैः प्रथमावरणं | विघ्नादि विनायकैर्द्वितीयं | ब्राह्म्यादिभिस्तृतीयालोकपालैश्चतुर्थं | लक्षत्रयं पुरश्चरणं | कमलैर्वातिलैः साज्यैर्दशांशोहोमः || अथ गणपति मंत्रश्चतुरक्षरः || ॐ ह्रीं श्रीं ह्रीं | अस्य शुक्रऋषिर्गायत्री छंदः गणपतिर्देवताग्रींवीजं ह्रीं शक्तिः इष्टार्थे | ग्रां हृदयं १ ग्रीं शिरः २ ग्रूं शिखा ३ ग्रैं कवचं ४ ग्रौं नेत्रं ५ ग्रः अस्त्रं ६ | ध्यानं | हेमाभं हेमवस्त्रं वृहडुदरतनुं चारुवाहुं त्रिनेत्रं दोर्भिः पाशाक्षसूत्रे निजरदनशृणीमोदकं पुष्करेण विभ्राणं हेमभूषं तरुणतरणिसंकाशशक्त्यासमेतं विघ्नांतं विघ्नमंतस्त्रिभुवननमितं चिंतयेत्तं गणेशं || उपरितनदक्षिणं वामकरयोः पाशांकुशौ | तदधः करयोरक्षमालारदौ विभ्राणं | शुंडादंडेनमोदकं | इति ध्यात्वा | पूर्वोक्तपीठे देवमावाह्य पूजयेत् | आदौ अंगावरणं | वक्रतुंडाय १ एकदंष्ट्राय २ महोदराय ३ गजाननाय ४ लंवोदराय ५ विकटाय ६ विघ्नराजाय ७ धूम्रवर्णाय ८ नम इति दलेषु || ६५अ) तेष्वेव ब्राह्म्यादयः | लोकपालाश्च | अष्टोत्तरशतं जपित्वा विसर्जयेत् | लक्षत्रयं पुरश्चरणं | तिलैर्दशांशोहोमः || आज्यान्नैर्जुहुयान्नित्यमन्नवान् वत्सराद्भवेत् | पायसान्नेन महतीं श्रियमाप्नोति मानवः ||
SK
अथ शक्तिगणपति मंत्रो द्वादशाक्षरः | ह्रीं गं ह्रीं महागणपतये स्वाहा | अस्य गणकऋषिस्त्रिवृदनुष्टुप् छंदः शक्तिगणपतिर्देवतागंस्वाहांवीज शक्ती इष्टार्थे ह्रां गां हृदयं १ ह्रीं गीं शिरः २ ह्रूं गुं शिखा ३ ह्रैं गैं कवचं ४ ह्रौं ग्रौं नेत्रं ५ ह्रः ग्रः अस्त्रं ६ ध्यानं मुक्तागैरं भवजलमुखं चंद्रचूडं त्रिनेत्रं हस्तैः स्वीयैर्दधतमरविंदांकुशौरत्नकुंभौ | अंकस्थायाः सरसिजरुचस्तवूजालंविपाणैर्देव्यायोनौ विनिहितकरं रत्नमौलिंभजामः || उपरितन दक्षिण वामकरयोः कमलांकुशौ | रत्नकुंभौ शुंडादंडस्तद्योनिपिधाने | दक्षिणाधः करमारभ्य वा कमलादि चतुष्टयं | एवं वा सुधांभो निधिमध्यस्थं रक्तराजीवसन्निभं | कोटिवालार्कसंकाशं पाशमंकुशमैक्षवं | धारयंतं च चषकं पिवंतं चेक्षुजं रसं || शुंडा दंडेन चषकं वामांकस्थित यान्वितं शक्त्या कमलधारिण्या ध्यात्वा विघ्नेशमर्चयेत् || ६५ब्)
SK
उपरितन करयोर्दक्षिणवामयोः पाशांकुशौ | तदधो गुडसेक्षु रस चषको चषकांतेक्षुरसं शुंडादंडेनपिवंतं ध्यायेत् | पूर्वोक्त पीठेदेवं शक्तिसहितमावाह्य पूजयेत् | वामायै १ ज्येष्टायै २ कल्पै ३ रौद्र्यै ४ कलविकलिन्यै ५ वलविकलिन्यै ६ ववप्रमथिन्यै ७ सर्वभूतदमन्यै ८ मनोन्मन्यै ९ नम इति दलेषु मध्ये च पूजयेत् | प्रमोदाय १ सुमुखाय २ दुर्मुखाय ३ विघ्ननाशकाय ४ नम इति दिक्षु | आं ब्राह्म्यै १ ईं माहेश्वर्यै २ ऋं कौमार्यै ३ ॠं वैष्णव्यै ४ ऌं कराह्यै ५ ऐं माहेंद्र्यै ६ अं चामुंडायै ७ अः महालक्ष्म्यै नमः इति पूजयेत् | लोकपालांश्च स्वदिक्षु | जपित्वा देवं विसर्जयेत् | पुरश्चरणं पूर्वोक्तं || अथ विरिगणपतिमंत्रः | ह्रीं विरिविरिगणपति वरवरद सर्वलोकंमेवशमानय स्वाहा | अस्य मंत्रस्य गणपति ऋषिर्गायत्री छंदः | विरिविघ्नेश्वरो देवता वश्यादि सिद्ध्यर्थे विनियोगः | ह्रीं विरिविरिहृदयं १ ह्रीं गणपतिशिरः २ ह्रीं वरवरदशिखा ३ ह्रीं सर्वलोकंमेनेत्रं ४ ह्रीं वशमानय कवचं ५ ह्रीं स्वाहा अस्त्रं ६ ध्यानं | सिंदूराभमिभाननंत्रिणयमं हस्तेषु पाशांकुशौ विभ्राणं मधुमत्कपालमनिशंसार्द्धेंदु मौलिंभजे || ६६अ)
तत्रादौ प्रासादः | हौं | प्रासादमंत्रस्य वामदेव ऋषिः पंक्तिः छंदः सदाशिवो देवताहं वीजं ॐ शक्तिः इष्टार्थे विनियोगः | हां हृदयाय नमः १ हीं शिरसे स्वाहा २ हूं शिखायै वषट् २ हैं कवचाय हुं ४ हौं नेत्रत्रयाय वौषट् ५ हः अस्त्राय फट् ६ ॐ हौं ईशानाय नमः १ ॐ हैं तत्पुरुषाय नमः २ ॐ हूं अघोराय नमः ३ हीं वामदेवाय नमः ४ हं सद्योजाताय नमः ५ इति पंचमंत्रान् अंगुष्ठादिकं निष्ठांतासु अंगुलीषु विन्यस्य ताभिरेवांगुलीभिर्मूर्धान न हृदय गुह्यपादेषु विन्यसेत् | पुनरेवतान् पंचमंत्रान् अर्धं पूर्वदक्षिणोत्तर पश्चिममुखेषु विन्यसेत् | ततो ध्यानं | शूलाहीटंकघंटाऽसिशृणकुलिशपाशाग्न्यभीतीर्दधानं दोर्भिः शीतांशुखंडप्रतिघटित जटाभारमौलिं त्रिनेत्रं | नानाकत्याभिरामापघनमभिमतार्थप्रदं सुप्रसन्नं पद्मस्थं पंचवक्त्रं स्फटिकमणिनिभं पार्वतीशं नमामि || दक्षाधः करमारभ्य प्रादक्षिण्येन शूलाद्या युधानि वामाधः करपर्यंतं क्रमेण ध्येयानि | दक्षिणवामो परिकरयोः शूलाही तदधः टंकघंटे तदधः अस्यंकुशौ | तदधः कुलिशपाशौ | तदधोग्न्यभये इति कश्चित् | इति ध्यात्वा मानसिकपूजानंतरं वाह्यपूजां कुर्यात् | पूर्वविधिनाऽर्घ स्थापनंविधाय देवामतपात्रे | ७१अ)
SK
ॐ हां कालाग्नि रुद्राय आधारशक्त्यै १ मूलप्रकृत्यै २ कूर्माय ३ महावराहाय ४ अनंताय ५ भूम्यै ६ कैलास्राय ७ कल्पवृक्षाय ८ रत्नमंडपाय ९ रत्नसिंहासनाय १० स्कंदादिसहित कमलासनाय नमः ११ इत्युपर्युपरि पूजयेत् | तदुपरि चतुरस्रं पीठं परिकल्प धर्माय १ ज्ञानाय २ वैराग्याय ३ ऐश्वर्याय ४ नमः इति पीठकोणेषु पूजयेत् | अधर्माय १ अज्ञानाय २ अवैराग्याय ३ अनैश्वर्याय ४ नमः इति पीठगात्रेषु पूजयेत् | मध्ये तं तमसे १ रं रजसे २ सं सत्वाय ३ मां मायायै ४ विं विद्यायै ५ आत्मने ६ अंतरात्मने ७ परमात्मने ८ ज्ञानात्मने ९ वह्निमंडलाय १० सूर्यमंडलाय ११ सोममंडलाय १२ नमं इति पूजयेत् | तदुपर्यष्टदलं कमलं परिकल्प पूर्वादिपत्रेषु वामायै १ ज्येष्ठायै २ रौद्र्यै ३ काल्यै ४ कलविकलिन्यै ५ वलप्रमथिन्यै ६ सर्वभूतमदन्यै ८ नम इति पूजयेत् | ततः मनोन्मत्यै नमः इति मध्ये || ॐ नमो भगवते सकलगुणात्मशक्तियुक्तायानंताय योगपीठात्मने नमः इति पुष्पांजलिना आसनं पूज्यः तत्र हृदयाद्देवमावाह्यपाद्यादिभिरुपचारैः पूजयेत् | तत्र पश्चिमेभागे मृगाक्षमाला अभयवरकरं कुंदगौरं चतुर्मुखं ध्यात्वा ॐ हंसद्योजाताय नमः इति सद्योजातं पूजयेत् || १ || वामबागे कुंकुमाभं अभयवरपरश्वधाक्षमालाधारयंतं ध्यात्वा ॐ हिं वामदेवाय नम इति वामदेवं पूजयेत् || २ || ७१ब्)
SK
दक्षिणभागे कज्जलाभं चतुर्मुखं अक्षस्रग्वेद पाशांकुश डमरुक खट्वांग शूलकपालानि दक्षिण वामकराभ्यां क्रमेण दधानं ध्यात्वा ॐ हुं अघोराय नमः इति पूजयेत् || ३ || सर्वभागे हेमवर्णं चतुर्मुखं वेदाक्षाभयवरं कुठारं दधानं ध्यात्वा ॐ हें तत्पुरुषाय नमः इति तत्पुरुषं पूजयेत् || ४ || मध्ये मौक्तिकाभं पंचवक्त्रं सुप्रसन्नं अक्षस्रग्वेद पाशांकुशं डमरुकखट्वांग शूलकपालानि विभ्राणं ध्यात्वा ॐ हौं ईशानाय नमः इति ईशानं पूजयेत् || ५ || आग्नेयादि कोणेषु निवृत्त्यै १ प्रतिष्ठायै २ विद्यायै ३ शांत्यै ४ मध्ये शांत्यतीतायै नमः इति पूजयेत् || इति प्रथमा वृत्तिः || अंगैर्द्वितीया | अनंताय १ सूक्ष्माय २ शैवोत्तमाय ३ एकनेत्राय ४ एकरुद्राय ५ त्रिमूर्तये ६ श्रीखंडाय ७ शिखंडिने नमः इति पूजयेत् || एते अनंतादयः शूलाशनि **? योल्लसितकराः पाटलिपीतसितारुणसितरक्तसित धूम्रवर्णाः पद्मस्था ध्येयाः | उत्तरदलमारभ्यः उमायै १ चंडेश्वराय २ नंदिने ३ महाकालाय ४ ७२अ) गणेश्वराय ५ वृषाय ६ भृंगिरिटये ७ स्कंदाय नमः ८ इति पूजयेत् | उमाद्याः कनकविदुर विद्रुममरकतेमुक्तासिताच्छरक्ताभाध्येया || इंद्रादीṁश्च स्वदिक्षु | तदस्त्राणि च पूजयेत् | इति पूजयित्वा जपं समर्प्य देवस्य तनो परिवारान् विलप्य स्वहृदये देवमुद्वास्य षडंगं विन्यस्य चंडेश्वराय नम इत्यधो देवस्य पूजयेत् | इति पूजा संक्षेपः || केचित्तु हृल्लेखापुटितं वीजं जपांदौवर्णयंति | एकादशलक्षं पुरश्चरणं | त्रिमधुराक्तैः करवीर कुसुमैर्दशांशोहोमः | पंचब्रह्मन्यासो गौरवान्नलिखितं | एवं प्रतिदिनं देवं पूजयेत् साधकोत्तमः | पुत्रमित्रादिसहितांश्रियं प्राप्यं प्रमोदते || अथ पंचाक्षरः ||
SK
ॐ नमः शिवाय | अस्य वामदेवऋषिः पंक्तिः छंदः शिवोदेवता इष्टार्थेमंवीजं आयशक्तिः नं कीलकं ज्ञानार्थे विनियोगः || ॐ इति वीजं नमः इति शक्तिः इति जपकाले केचित् | प्रणवप्रासादपूर्वकं जपेदित्यप्यस्ति | न कारादीनां पंचाक्षराणां गोतमात्रि विश्वामित्रांगिरोभरद्वाजा ऋषयः गायत्र्यनुष्टुप् त्रिष्टुप् वृहती विराट् छंदांसि इंद्ररुद्रहरिब्रह्मस्कंदा देवताः पीतकृष्णधूम्रश्वेतवर्णाः | ७२ब्) मूलमंत्रेणं प्राणायामं करशुद्धिं च विधाय | ॐ हृदयं १ नं शिरः २ मं शिखा ३ शिं कवचं ४ वां नेत्रत्रयं ५ यं अस्त्रं ६ || अथवा ॐ सर्वज्ञधाम्ने हृदयं १ नं त्रिधाम्ने शिरः २ मं अनादिवोधधाम्ने शिखा ३ शिं स्वतंत्रधाम्ने कवचं ४ वां ज्योतिर्धाम्ने नेत्रत्रयं ५ यं अनंतशक्तिधाम्ने नमः अस्त्रं ६ | न्यासं च | नं तत्पुरुषाय नमः १ मं अघोराय २ शिं सद्योजाताय ३ वां वामदेवाय ४ यं ईशानाय नमः इति तर्जनी मध्यमानामिका कनिष्ठांगुष्ठेषु न्यसेत् || वक्त्रहृद्गुह्यमाश्यमूर्द्धसु च विन्यसेत् | प्राग्याम्यपश्चिमोदीव्योर्द्धवक्त्रेषु च विन्यसेत् || ततो ध्यानं | विभ्रद्दोर्भिः कुठारं मृगमभयवरौ सु प्रसन्नो महेशः सर्वालंकारदीप्तः सरसिजनिलयो व्याघ्रचर्मांतवासाः | ध्येयो मुक्तायरागामृतरसकलिताद्रिप्रभः पंचवक्त्रस्त्र्यक्षः कोटीरकोटी घटित तु हिनरोचिष्कलोत्तुंगमौलिः || दक्षिण वामकराभ्यां परशुमृगौ तदधोऽभयवरौविभ्रत् | इति ध्यात्वा वाह्यपूजां कुर्यात् | पूर्वोक्ते शैवे पीठे देवमावाह्य पाद्यादिभिरुपचारैः पूजयेत् | ईशानादिभिः प्रथमावरणं | अंगौर्द्वतीयं | अनंताद्यैस्त्रितीयं | उमाद्यैश्चतुर्थं | इंद्रादिभिः पंचमं | तदायुधैः षष्ठं | एवं संपूज्य जपानंतरमुद्वासयेत् | वर्णलक्षं पुरश्चरणं | शुद्धैस्तिलैर्दशांशोहोमं | दुग्धान्नैर्दुग्धसमिद्भिर्वाहोमः || ७३अ)
पूर्वोक्तपीठे देवमावाह्य पूजयेत् | अंगैः प्रथमावरणं | जपादिभिर्द्वितीयं | दुर्गायै १ सुभगायै २ कराल्यै ३ मोहिन्यै ४ नम इति पूजयेत् ईशानादि कोणेषु | लोकपालाṁश्च स्वदिक्षु | तदस्त्राणि च | जपित्वा देवं विसर्जत् | लक्षं पुरश्चरणं | सर्पिपायसेनायुतं होमः || अथ त्र्यंवकमंत्रः | त्र्यंवकं यजामहे सुगंधिं पुष्टिवर्धनं | उर्वारुकमिववंधनान्मृत्योर्मुक्षीयमामृतान् | त्र्यंवकमंत्रस्य वशिष्ठ ऋषिरनुष्टुप् छंदः त्र्यंवक रुद्रो देवता मृत्युंजयादि सिद्धये विनियोगः | त्र्यंवकं हृदयं १ यजामहे शिरः २ सुगंधिं पुष्टिवर्धनं शिखा ३ उर्वारुकमिव वंधनान् कवचं ४ मृत्योर्मुक्षीय नेत्रत्रयं ५ मातृतात् अस्त्रं ६ पादद्वयसंध्यंसेषु दशवर्णान् विन्यसेत् | गुह्याधारोदर हृदयकंधरेषु पंचवर्णान् | वाहुद्वयसंध्यंसेषुदश | घ्राणयोर्द्वयं | आस्ये एकं | नयनयोरेकं | कर्णयोरेकं | शिरस्येकं इत्यक्षरन्यासः | त्र्यंवकं शिरसि १ यजामहे भ्रुवोः २ सुगंधिं नयनयोः ३ पुष्टिंवर्धनं मुखे ४ उर्वारुकं कंठे ५ इव हृदये ६ वंधनात् उदरे ७ मृत्योर्गुह्य ८ मुक्षीय *?र्वोः ९ माजान्वोः १० अमृतात् पादद्वये ११ न्यसेत् | इति पदन्यासः | ७६अ)
SK
अच्छस्वच्छारविंदस्थित उभयकरांतस्थितं पूर्णकुंभं द्वाभ्यां वेदाक्षमाले निजकरकमलाभ्यां घटौ नित्यपूर्णौ | द्वाभ्यांतौ च स्रवंतौ शिरसि शशिकलावंधुरेप्लावयंतौ देहं देवोदधानः प्रदिश तु विशदा कल्पजालः प्रियंवः | उपरितन वामदक्षिण करधृत कुंभद्वयामृतेनात्मशिरः सिंचंतं | तदधस्तनाभ्याममृत पूर्णकुंभद्वयं धारयंतं | तदधस्तनाभ्यां वेदाक्षमाले ध्यायेत् | शारदायां वेदस्थाने मृग उक्तः | इति मानसिक पूजांते पूर्वोक्तेपीठे देवमावाह्य पाद्यादिभिरुपचारैः पूजयेत् || अंगैः प्रथमावृत्तिः | अर्काय १ इंदवे २ धरण्यै ३ तोयाय ४ अनलाय ५ वायवे ६ आकाशाय ७ आत्मने ८ नम इति पूर्वादि पत्रेषु पूजयेत् | रमायै १ रक्तायै २ प्रभायै ३ ज्योत्स्नायै ४ पूर्णायै ५ उषायै ६ पूरण्यै ७ स्वधायै ८ नमः इति पूजयेत् | विश्वायै १ विद्यायै २ सितायै ३ प्रच्छ्यै ४ सारायै ५ संध्यायै ६ शिवायै ७ आर्द्रायै ८ प्रज्ञायै ९ प्रभायै १० मेधायै ११ कांत्यै १२ शांत्यै १३ धृत्यै १४ मत्यै १५ नमः इति पूजयेत् || धरायै १ उमायै २ पावन्यै ३ पद्मायै ४ शांतायै ५ अमोघायै ६ जयायै ७ अमलायै ८ नमः इति पूजयेत् || लोकपालाṁश्च स्वदिक्षु | तदस्त्राणि च | एवं संपूज्य जपित्वा देवं विसर्जयेत् || लक्षं पुरश्चरणं | विल्वपलाशवटपिप्पल सिद्धार्थपायसक्षीरदूर्वाभिः प्रत्येकं दशांशोहोमः || ७६ब्)
भुंजानः प्रयतो मंत्री गोमूत्रैः पक्वमोदनं | भिक्षान्नमथ वा मंत्री यतिर्यावकभुक्तथा || अश्रुत्वा वेदशास्त्राणां कोविदो जायते ध्रुवं || अथ यंत्र मुच्यते || दशदलपद्मं विरचयेत् | साध्यनाम युक्तं प्राणवं विलिख्य दलमूलेषु मंत्रवर्णद्वयं अंत्यदले अवशिष्टं वर्णं तद्वहिर्मात्रिकाभिर्वेष्टयेत् | ७८ब्) एतद्यंत्र जपादिभिः साधितं पानीयादिपीतं महासारस्वतं स्यात् || अथ मंत्रांतरं || ॐ नमो भगवते दक्षिणामूर्तये मह्यं मेधां प्रयच्छ स्वाहा | अस्य ब्रह्मा ऋषिर्गायत्री छंदः दक्षिणामूर्तिर्देवता सारस्वतार्थे विनियोगः | अंगमंत्रैरंगुष्ठादिन्यासः | ॐ नमो भगवते हृदयं १ दक्षिणामूर्तये शिरः २ | मह्यं शिखा ३ मेधां कवचं ४ प्रयच्छ नेत्रत्रयं ५ स्वाहा अस्त्रं ६ || अथाक्षरन्यासः | मूर्ध्निपश्चाल्ललाटे च चक्षुषोः श्रवणद्वये | नासापुटद्वये पश्चाद्गंडयोर्दंतयोर्द्वयोः || जिह्वाग्रे नासिकाग्रे च ऊष्टयोर्युगलेगले | वाह्वोश्च हृदये चैव नाभौ गुह्ये गुदे तथा || ऊर्वोश्चजान्वोर्जंघायां पार्ष्णिपादे तथैव च | सर्वांगसंधिषु परं न्यसेद्वानतंत्रितः || ध्यानं | ध्यात्वा देवं जगन्नाथं दक्षिणामूर्तिमव्ययं | कुंदेंदु शंखधवलं व्याघ्र चर्मांत वा ससं || व्याख्या पीठे समासीनमाक्रांताप स्मृतिं सदा | वामपाणितलेद्योतज्जातवेद स पुस्तकं || व्याख्या मुद्राक्षमालाभ्यां विराजित करद्वयं | मुनिभिः सेवितं देवमशेषार्थ फलप्रदं || ७९अ)
SK
अथवा | कपर्दिनं चम्ड्रकलावतं संत्रिनेत्रमिंदु प्रतिमं स्मृतो ज्वलां | चतुर्भुजं ज्ञानदमक्षसूत्रं पुस्तानि हस्तं हृदि भावयामि | इति ध्यात्वा पूर्वोक्ते शैवेपीठे देवमावाह्य पाद्यादिभिरुपचारैः पूजयेत् | अंगैः प्रथमांवरणं | ब्राह्मणाय १ शक्राय २ सनंदाय ३ सनत्कुमाराय ४ शुकाय ५ व्यासाय ६ गणेशाय ७ सिद्धाय ८ गंधर्वाय ९ योगींद्राय १० विद्याधराय ११ नम इति पूजयेत् || एते पुस्तक सरस्वती वाचयतो ध्येयाः | लोकपालाṁश्च स्वदिक्षु | तदायुधानि च | लक्षंमेकं पुरश्चरणं | सवूतैः पद्मैर्दशांशोहोमः || एच्छं जपादिभिः सिद्धे मंत्रेस्मिन्साधकोत्तमः | मंत्रेणानेनंसंजप्तैर्विशुद्धैः सलिलैः सुधीः | अभिषिंचेत् स्वशिरसिश्रियमारोग्यमाप्नुयात् | कंठमात्रोदके स्थित्वा जपन्मंत्र सहस्रकं | प्रत्यहं मंडलादर्वाक् कवीनामग्रणीर्भवेत् || अथैकपंचाशदक्षरात्मको अघोर मंत्रः | ह्रीं स्फुरस्फुर प्रस्फुरप्रस्फुर घोरघोरतरतनुरूप वम चटचट प्रचटप्रचट कहकह वमवम वंधवंध घातयघातय हुं फट् | अस्य मंत्रस्य अघोर ऋषिरनुष्टुप् छंदः अघोररूप रुद्रोदेवता सकलशत्रुक्षयपूर्वक सकलसमृद्धिकामनार्थे विनियोगः | ॐ ह्रीं स्फुरस्फुर हृदयाय नमः १ ७९ब्)
SK
प्रस्फुर २ शिरसे स्वहा २ घोरघोरतरतनुरूपशिखा ३ चट २ प्रचट २ कवचं ४ कह २ वम २ नेत्रत्रयाय वौषट् ५ वंध २ घातय २ कवचाय हुं ६ हुं फट् अस्त्राय फट् ७ | इति षडंगं | ह्रीं स्फुर २ मूर्ध्नि १ प्रस्फुर २ नेत्रयोः २ घोर आस्ये ३ घोरतरतनुरूपकंठे ४ चटचट हृदि ५ प्रचट २ नाभौ ६ कह २ गुह्ये ७ वम २ ऋर्वोः ८ वंध २ जान्वोः ९ घातय २ जंघयोः १० हुं फट् पादयोः ११ | ततो ध्यानं | सजलघनसमानं भीमदंष्ट्रं त्रिणेत्रं भुजगधरमघोरं रक्तवस्त्रांगरागं | परशुडमरुखड्गान्खेटकं वाण च | *? bhavet prabhuḥ | vaśye kuṃkumasaṃkāśo muktau caṃdra sa***? | तदधो वाणकार्मुकौ | तदधः शूलकपाले विधतां | इति ध्यात्वा पूर्वोक्ते शैवे पीठे देवमावाह्य पाद्यादिभिरुपचारैः पूजयेत् | यथा विधि | अंगैः प्रथमावरणं | परशवे १ डमरुकाय २ खड्गाय ३ खेटाय ४ वाणाय ५ कार्मुकाय ६ शूलाय ७ कपालाय ८ नम इति कमलपत्रेषु पूजयेत् | ततो ब्राह्म्यादीन् | दिक्याशाṁश्च | इति पूजांते जपं निवेद्य विसर्जयेत् | लक्षं पुरश्चरणं | घृताक्तैस्तिलैर्दशांशोहोमः || क्रमात् सर्पिरयामार्गतिलसर्ष*? पायसैः | ८०अ)
इति श्रीमदाशादित्यत्रिपाठीसंगृहीते मंत्रकोषे नृसिंहमंत्रकथनं नाम षोडशपरिच्छेदः || पंचायतनमंत्रकथनानंतरं नानामंत्रा उच्यंते || तत्रादौ गायत्रीविधानं लिख्यते | प्रणवस्य ब्रह्माऋषिर्गायत्री छंदः परमात्मा देवता व्याहृतीनांतिसृणांसामस्तेन प्रजापतिरृषिः एकैकशोगौतमभरद्वाजविश्वामित्राऋषयः गायत्र्युष्णिगनुष्टुप्छंदांसि अग्निर्वायुरादित्यो देवताः || गायत्र्या विश्वामित्रऋषिर्दैवीगायत्रीछंदः १३१ब्) सवितादेवतावरेण्यमित्यत्ररमितिशक्तिः वमिति वीजं णकारः | साधारण शक्तिः | णकारो वलमिति श्रुतेः || अथ पदन्यासः | ॐ तत् पादात्मने नमः १ ॐ सवितुर्जान्वात्मने नमः २ ॐ वरेण्यं गुह्यात्मने नमः ३ ॐ भर्गोजठरात्मने ४ ॐ देवस्य हृदयात्मने ५ ॐ धीमहि वर्णात्मने ६ ॐ धियः पूर्वमुखायै ७ ॐ यो पश्चिममुखायै ८ ॐ नः मूर्धात्मने ९ ॐ प्रचोदयात् अस्त्राय फट् १० || पुनः | ॐ तत् मूर्धात्मने १ ॐ सवितुर्भ्रूमध्यात्मने २ ॐ वरेण्यं च क्षुरात्मने ३ ॐ भर्गोवक्त्रात्मने ४ ॐ देवस्य कर्णात्मने ५ ॐ धीमहि हृदयात्मने ६ ॐ धियः नाभ्यात्मने ७ ॐ यः गुह्यात्मने ८ ॐ नः जान्वात्मने ९ ॐ प्रचोदयात् पादात्मने १० || पुनः | ॐ तत् गुह्यात्मने १ ॐ सवितुः चक्षुरात्मने २ ॐ वरेण्यं वागात्मने ३ ॐ भर्गो कर्णात्मने ४ ॐ देवस्य हृदयात्मने ५ ॐ धीमहिजान्वात्मने ६ ॐ धियः अंद्र्यात्मने ७ ॐ यः ललाटात्मने ८ ॐ नः घ्राणात्मने ९ ॐ प्रचोदयात् मूर्ध्ने नमः १० || पुनः ॐ भूस्तत्सवितुर्वरेण्यं भूरग्नये पृथिव्यै ब्रह्मणेलोकत्रयात्मने नमः १ ॐ भुवः भर्गोदेवस्यधीमहि भुवोऽंतरिक्षाय वायवे विष्णवे वेदत्रयात्मने नमः २ १३२अ)
SK
ॐ स्वः धियोयोनः प्रचोदयात् स्वरादित्यायदिवे महेश्वराय प्राणत्रयात्मने नमः ३ पादहृदशिरः सुपादन्यासः || अथ सशक्तिकाक्षरन्यासः || ॐ तत्प्रह्लादिन्यै चंपकनिभायै नमः १ ॐ सप्रभायैश्वेतवर्णायै २ ॐ विनित्यायै पिंगलवर्णायै ३ ॐ तुः विश्वप्रभायै इंद्रनीलनिभायै ४ ॐ र्व विलासिन्यै वह्निदीप्तायै ५ ॐ रे प्रभावत्यै वह्निरूपायै ६ ॐ णि जयायै विद्युत्प्रभायै ७ ॐ यं शांतायै रक्तवर्णायै ८ ॐ भ कांतायै जलदवर्णायै ९ ॐ र्गो दुर्गायै रक्तवर्ण निभायै १० ॐ दे सरस्वत्यै मरकतनिभायै ११ ॐ व विश्वरूपायै शुक्लरूपायै १२ ॐ स्य विशालायै सुवर्णप्रभायै १३ ॐ धी ईशायै कुंदप्रभायै १४ ॐ मव्यापिन्यै पद्मरागनिभायै १५ ॐ हि विमलायै शंखनिभायै १६ ॐ धि तमोपहारिण्यै पांडुरप्रभायै १७ ॐ यो सूक्ष्मायै इंद्रगोपनिभायै १८ ॐ यो विश्वयोन्यै कुंकुमनिभायै १९ ॐ नः जयावहायै सूर्योदयनिभायै २० ॐ प्रलयायै नीलोत्पलनिभायै २१ ॐ चोपरायै गोरोचननिभायै २२ ॐ द शोभायै कुंदेंदुशंखधवलायै २३ ॐ यात् भद्ररूपिण्यै स्फटिकनिभायै नमः २४ || ॐ तदग्नये चंपकनिभाय पद्मासन रूढाय १३२ब्)
SK
ब्रह्मविष्णु शिवात्मने नमः १ ॐ स प्रजापतये श्यामवर्णाय पद्मासन रूढाय ब्रह्मविष्णुशिवात्मने नमः २ ॐ विसोमाय पिंगलनिभाय पद्मासनरूढायेत्यादि ३ ॐ तुः ईशानाय इंद्रनीलनिभाय प० ४ ॐ र्वः आदित्याय वह्निदीप्ताय प० ५ ॐ रे वृहस्पतये वह्निरूपाय ६ ॐ णि इंद्राय विद्युत्प्रभाय ७ ॐ यं भगदेवाय रक्तवर्णाय ८ ॐ भ अर्यम्ने जलदवर्णाय ९ ॐ र्गो सवित्रेरक्तगौरनिभाय १० ॐ देत्वष्ट्रेमरकतनिभाय ११ ॐ व पूष्णे शुक्लवर्णाय १२ ॐ स्य इंद्राग्निभ्यां सुवर्णप्रभायां पद्मासनरूढाभ्यां ब्रह्मविष्णु शिवात्मभ्यां नमः १३ ॐ धी वायवे कुंदप्रभाय १४ ॐ म वामदेवाय पद्मरागनिभाय १५ ॐ हि मित्रावरुणाभ्यां शंखनिभाभ्यां १६ ॐ धि भ्रातृव्य देवाय पांडुर प्रभाय १२ ॐ यो विश्वेदेवेभ्य इंद्रगोपनिभेभ्य पद्मासन रूढेभ्यो ब्रह्मविष्णु शिवात्मभ्यो नमः १८ ॐ यो विष्णवे कुंकुमनिभाय १९ ॐ नः वसुभ्यः सूर्योदयनिभेभ्यः प० २० ॐ प्रपितृभ्यो नीलोत्पल निभेभ्यः प० २१ ॐ चो कुवेराय गोरोचननिभाय २२ ॐ द अश्विभ्यां कुंदेंदु शंखनिभाभ्यां २३ ॐ यात् ब्रह्मणे स्फटिकनिभाय पद्मासनरूढाय ब्रह्मविष्णुशिवात्मने नमः २४ || १३३अ)
SK
ॐ तदग्नये पृथिव्यात्मने नमः १ ॐ स प्रजापतये अ वात्मने २ ॐ वि सोमाय वह्न्यात्मने ३ ॐ तुः ईशानाय वां द्यात्मने ४ ॐ र्व आदित्याय आकाशात्मने ५ ॐ रे वृहस्पतये गंधतन्मात्रात्मने ६ ॐ णि इंद्राय रसतन्मात्रात्मने ७ ॐ यं भगदेवाय रूपतन्मात्रात्मने ८ ॐ भ अर्यम्ने स्पर्शतन्मात्रात्मने ९ ॐ र्गो सवित्रेशष्टतन्मात्रात्मने १० ॐ देत्वष्ट्रे रूपस्थात्मने ११ ॐ व पूष्णे पाद्यात्मने १२ ॐ स्य इंद्राग्निभ्यां पादात्मभ्यां नमः १३ ॐ धी वायवे पाण्यात्मने १४ ॐ म वामदेवाय वागात्मने १५ ॐ हि मित्रावरुणाभ्यांघ्राणात्मभ्यां १६ ॐ धि भ्रातृव्यदेवाय जिह्वात्मने नमः १२ ॐ यो विश्वेभ्यो देवेभ्यश्चक्षुरात्मभ्यो नमः १८ ॐ य्ॐ विष्णवेत्वगात्मने १९ ॐ नः वसुभ्यः श्रोत्रात्मभ्यो नमः २० ॐ प्र पितृभ्योमन आत्मभ्यः २१ ॐ चो कुवेराय वुद्ध्यात्मने २२ ॐ द अश्विभ्यां अहंकारात्मभ्यां २३ ॐ याद्ब्रह्मणे अव्यक्तात्मने नमः २४ || ॐ तत् हृदयाय नमः १ ॐ स वितुः शिरसे स्वाहा २ ॐ वरेण्यं शिखायै वषट् ३ ॐ भर्गोः कवचाय हुं ४ ॐ देवस्य अस्त्राय फट् ५ ॐ धीमहि नेत्रत्रयाय १३३ब्)
SK
वौषट् ६ ॐ धियोयोनः पार्श्वाभ्यां नमः ७ ॐ प्रचोदयात् हस्ताभ्यां नमः ८ || पुनः | तत्सवितुर्ब्रह्मणे हृदयाय नमः | ॐ वरेण्यं विष्णवे शिरसे स्वाहा २ ॐ भर्गोदेवस्य रुद्राय शिखायै वषट् ३ ॐ धियः ईश्वराय कवचाय हुं ४ ॐ योनः सदाशिवात्मने नेत्रत्रयाय वौषट् ५ ॐ प्रचोदयात् अस्त्राय फट् ६ || ततोऽक्षरशक्तिन्यासः || ॐ तत्तध्यायै १ ॐ स समग्रायै २ ॐ वि विमलायै ३ॐ तु तुष्ट्यै ४ ॐ र्व वंद्यायै ५ ॐ रे रेवत्यै ६ ॐ णि निरवद्यायै ७ ॐ यं यज्ञविद्यायै ८ ॐ भ भर्गायै ९ ॐ र्गो गोदायै १० ॐ दे देविन्यै ११ ॐ व वरदायै १२ ॐ स्प स्पंदनायै १३ ॐ धी धीरायै १४ ॐ म मधुरायै १५ ॐ हि हिमवत्सुतायै १६ ॐ धि धिस्न्यै १७ ॐ यो योगिन्यै १८ ॐ यो योगदायै १९ ॐ नः नर्मदायै २० ॐ प्र प्रमथप्रियायै २१ ॐ चो चोरिण्यै २२ ॐ द दयितायै २३ यात् याज्ञ्यै नमः २४ || स्थानानि | पादसंधि चतुःकांडनाभिहृद्गलोदोर्द्वयोः | संध्यास्यनासागंडाक्षिकर्णभ्रूमस्तकेष्वपि | वारुणेंदवयाम्ये प्रगूर्ध्वगेषु मुखेषु च | क्रमेण वर्णान् विन्यस्य गायत्र्याविंत्रवित्तमः | इति न्यासानंतरं ध्यानं संध्यात्रयेकार्यं | पूर्वाह्ने ब्रह्मदैवत्यां रक्तवर्णां रक्तवस्त्रां सर्वाभरणभूषितां चतुर्भुजां कमंडल्वक्षमालावरदाभयधारिणीं चतुर्मुखां हंसारूढां गायत्रीं ध्यायेत् | १३४अ)
SK
अपराह्ने विष्णुदैवत्यां कृष्णवर्णां पीतांवरां सर्वाभरणभूषितां चतुर्भुजां शंखचक्रगदाभयधारिणीं गरुडारूढां सावित्रीं ध्यायेत् | मध्याह्ने रुद्रदैवत्यां श्वेतवर्णां श्वेतवस्त्रां चतुर्भुजां सर्वाभरणभूषितां शूलकपालवरदाभयकरां वृषारूढां सरस्वतीं ध्यायेत् | अन्यदात्वेवं मुक्ताविन्दुमहेमनीलवलच्छायै मुखैस्तीक्ष्ण सावित्रीं वरदाभ्यांकुशकरांपाशं कपालं गुणं शंखंचक्रमथारविंदयुगलं हस्तैर्वहंतीं भजे | एवं ध्यात्वा तीव्रादि शक्तिसहिते सौरेपीठे त्रिकोण मध्ये देवीमावाह्यहा मुद्राः प्रदर्शयेत् || तद्यथा | संमुखं १ संपुटं २ विवृतं ३ एकमुखं ४ द्विमुखं ५ त्रिमुखं ६ चतुर्मुखं ७ पंचमुखं ८ षण्मुखं ९ द्विलिंगिनं १० शंकटं ११ प्रागग्र्यं १२ यमास्यं १३ ग्रथितं १४ विमुखं १५ अधोमुखं १६ प्रलंवमुष्टिं १७ मीनाक्रांतं १८ कूर्माक्रांतं १९ वराहाक्रांतं २० सिंहाक्रांतं २१ महाक्रांतं २२ प्रलंवं २३ मुद्गरं २४ एतामुद्राश्चतुर्विंशागायत्रीषु प्रसाधिकाः | वृथा मंत्राजपाश्चैव स्नानं भोजनमेव च | तथा वै तीर्थयात्रा वै मुद्राहीने वृथा हि सा || यज्ञश्च विफलस्तेषां होमोदेवार्चनं तथा | तस्मान्मुद्राः सदा ज्ञेया विद्वद्भिर्यत्नमास्थितैः || एवं मुद्राः प्रदर्श्य पाद्यादिभिरुपचारैर्गायत्रीं पूजयेत् | गायत्र्यै १ सावित्र्यै २ सरस्वत्यै ३ नम इति त्रिकोणेषु | १३४ब्)
SK
ब्रह्मणे १ विष्णवे २ महेश्वराय ३ इति तद्वहिः || उखायै १ प्रज्ञायै २ प्रभायै ३ संध्यायै ४ नमः इति चतुर्दिक्षु | तत्ॐगावरणं | प्रह्लादिन्यै १ प्रभायै २ नित्यायै ३ विश्वंभरायै ४ विलासिन्यै ५ प्रभावत्यै ६ जयायै ७ शांतायै ८ दुर्गायै ९ सरस्वत्यै १० दुर्गारूपायै ११ विशालायै १२ ईशानायै १३ विमलायै १४ तमोपहारिण्यै १५ सूक्ष्मायै १६ विश्वयोन्यै १७ जयावहायै १८ पद्मायै १९ परायै २० शोभनायै २१ भद्ररूपायै २२ नमः इति आवरणत्रयं कमलपत्राष्टकेषु पूजयेत् | ततो ब्राह्म्यादयः ततो नवग्रहाः | आदित्य पर्षद्भ्यो नमः इति | ततो लोकपालाः पूज्याः | अष्टोत्तरशतमष्टाविंशतिं वा जपित्वा उत्तरे शिखरे इति विसर्जयेत् | चतुर्विंशति लक्षं पुरश्चरणं | चतुर्विंशति सहस्रं शुद्धैस्तिलैर्होमः | पायसंघृतं तिलादूर्वाक्षीरद्रुमसमिधः पृथक् पृथक् सहस्रं जुहुयात् | ततो गायत्री सिद्धा भवति | तत्वसंख्या सहस्राणि मंत्रविज्जुहुयात्तिलैः | सर्वपाप विनिर्मुक्तो दीर्घमायुः स विंदति || आयुषेसाज्यहविषा केवलेनाथ सर्पिषा | दूर्वात्रिकैस्तिलैर्मंत्री जुहुयात्त्रिसहस्रकं || अरुणाब्जैस्त्रिमध्वक्तैर्जुहुयादयुतंनरः | महालक्ष्मीर्भवेत्तस्य षण्मासान्नात्रसंशयः || त्रिमधुघृतशर्करामधुनीत्यर्थः | ब्रह्मश्रिये प्रजुहुयात् प्रसूनैर्ब्रह्मवृक्षजैः || १३५अ)
पर्वतोत्पाटन कुमारब्रह्मचारिन् गंभीरशष्ट सर्वविग्रहविनाशन सर्वज्वरोत्सादनडाकिनी विध्वंस न ह्रीं ह्रीं ह्रां ह्यैं एहि सर्वविषं हरहर ४ रवलं क्षोभय्ॐ हुं फट् स्वाहा || हनू तनू मंत्रस्येश्वर ऋषिस्त्रिष्टुप् छंदः हनूमान् देवता सकलकोपद्रव शांत्यर्थे विनियोगः | अंजना सुताय हृदयं १ रुद्रमूर्तये शिरः २ वायुसुताय शिखा ३ अग्निगर्भाय कवचं ४ मदूतायनेत्रं ५ ब्रह्मास्त्र निवारणायास्त्रं ६ | एकवीरत्वात्परि**?दिकं नास्ति | एतेन सर्वेण सर्वं साधये | इत्यादयेनेके प्रयोगामंत्राश्च जायंतेते ग्रंथगौरवान्नलिखिताः || अथ प्राणप्रतिष्ठामंत्रः || प्राणप्रतिष्ठामंत्रं विनार्वेमंत्राव्यर्थाः | तथा चोक्तं | प्राणप्रतिष्ठान मनोर्विधानं प्रवक्ष्यते संप्रति सर्वसिद्ध्यै | यस्मादृतेऽमीकथिताः प्रयोगाव्यर्थी भवेयुर्गत्तजीवकल्पाः | मंत्रस्तु | आं ह्रीं क्र्ॐ य र ल व श ष स हौं हंसः मम प्राणा इह प्राणाः ममजीवहस्थितः | मम सर्वेंद्रियाणि वाङ्मनश्चक्षुः श्रोत्र जिह्वा घ्राणा प्राणा इहैवागत्यागत्यसुखंचिरं तिष्ठं तु स्वाहा हंसं || प्राणप्रतिष्ठा मंत्रस्य ब्रह्मविष्णुरुद्राऋषयः ऋग्यजुः सामाथर्वाणि छंदांसि सकल जगत्सृष्टिकारिणं प्राणशक्तिर्देवता आंवीजं क्र्ॐ शक्तिः वश्याकर्षणविद्वेषसास्तंभनोच्चाटन मारणार्थे विनियोगः | ॐ पृथिव्याचाय हुं ४ सहस्रवाहवे अस्त्राय फट् ५ || १५३अ)
SK
अथापरः || ॐ प्र्ॐ नमो भगवते कार्तं वीर्यार्जुनाय है हयकार्तवीर्यार्जुन सहस्रकरसहस्रदृशसहस्रदुष्टांतक सर्वशिष्टेष्ट पद उदधे रागं तु कामस्मद्वसुलुंपकान् चौरसमूहान् स्वकरसहस्रैर्निवारय २ रंध २ स्वपाशहस्तैर्वंध २ स्वांकुश सहस्रैराखंडयाखंडयस्वधायोद्गतैर्वाण सहस्रैर्मर्दय २ स्वशंखोद्गतनादसहस्रैर्भीषय २ स्वहस्तोद्गत वज्र सहस्रैर्निकृंतय २ परकृतं त्रासय २ गर्जयागर्जय आकर्षय २ भ्रासय २ मोहय २ मादय २ उन्मादय २ तापय २ दीपय २ शोषय २ विदारय २ स्तंभय २ जृंभय २ विजृंभय २ मारय २ वशीकुरु २ उच्चाटय २ विनाशय २ दत्तात्रेय श्रीपाद प्रियतम श्रीकार्तवीर्यार्जुन सर्वंत उदधें रागतान् वसुलुंपकान् चोरसमूहान् सम्यगुन्मूल २ हुं फट् स्वाहा | अस्य ऋष्यादिकं षडंगं ध्यानं च पूर्ववत् || ॐ भ्रां परितोमेभ्रम्यन्नव्याद्द्विद्युत् समप्रभः सर्वतोमेभ्रम्यन्नव्याद्धन्वीवाणी रविप्रभः | इत्यादयोऽनेकेमंत्राः संति तान् ग्रंथ गौरवान्नलिखामः || अथ हनूमन्मंत्रः | ॐ नमो भगवते हनूमते प्रकटपराक्रमाय आक्रांतदिङ्मंडलाय यशोविलासधवलीकृतदिङ्मंडलाय वज्रदेह रुद्रावतारलंकापुरीदहन उदधि वंधन दशग्रीव कृतांतसीताश्वासनायुत नागवलांजना गर्भसंभूत रामलक्ष्मणानंदककपिसैन्यप्राकारसुग्रीवसा १५३ब्)
हंसात्मको यमयामग्नेस्तेजसा दीप्यमानः | सनामृत्योस्त्रायतां नमो ब्रह्मणे विश्वनाभिः || अस्य प्रजापति ऋषिरनुष्टुप् छंदः ब्रह्मा देवताधन पुत्रादि सिद्ध्यर्थे विनियोगः | हंसात्मको यं हृदयं १ अपामग्नेः शिरः २ तेजसादीप्यमानः शिखा ३ सनोमृत्योस्त्रायतां कवचं ४ नमो ब्रह्मणे नेत्रं ५ विश्वनाभिः अस्त्रं ६ ध्यानं | अर्कौघायुतसंकाशं रक्तवस्त्रं महातनुं | स्रुक् स्रुचौ चाक्षमालां कमंडलुं कैर्धृतां || चतुर्मुख मुदारांगमालोलायतलोचनं | जटाधरं जगद्योनिंकुंडलाभ्यां विराजितं || हारकेयूर वलयग्नैवेयोर्मिभिरावृतं | सर्वर्तु कुसुमैः शुभ्रैः सर्ववर्णिरलंकृतं || आद्यैर्देवर्षि सिंहैश्च सेव्यमानं समं ततः | उद्गिरंतं श्रुतीर्दिक्षुशाखाभेदेन दिक् क्रमान् || एवं ध्यात्वा जपेन्मंत्रं मष्टोत्तरशतं पुनः | अथ पूजा | मानसिक पूजानंतरं वाह्यपूजां च कुर्यात् | आधारादि पीठं संपूज्य तदुपरि अष्टदलं कमलं परिकल्प्य पूर्वादि दिक्षु नित्यायै १ श्रद्धायै २ धारायै ३ पावन्यै ४ योगायै ५ शिखायै ६ धायिन्यै ७ नमः इति पूजयेत् | तत्कर्णिकायां देवमावाह्य मुद्राः प्रदर्श्य गायत्र्या अर्घं दद्यात् १ हस्ताभ्यामिति पाद्यं दद्यात् २ १५९अ)
SK
हिरण्यमंत्रेणा चमनं ३ मूलमंत्रेण मधुपर्कं ४ ध्रुवासुत्वेति स्नानं ५ युवस्त्राणीति वस्त्रं ६ हंस दृषदिति यज्ञोपवीतं ७ व्याहृत्या भूषणानि ८ गंधद्वारेणेति गंधं पुष्पाणि च ९ पौरुषेण स्रुतिं कुर्यात् १० || दलेषु गोदाय १ प्रमोदाय २ हंसाय ३ सामगाय ४ सत्यलक्षणाय ५ हिरण्यगर्भाय ६ विश्वनाभये ७ नमः इति पूजयेत् | तेष्वेव दलेषु श्रद्धायै १ लक्ष्म्यै २ धृत्यै ३ तुष्ट्यै ४ पुष्ट्यै ५ मेधायै ६ सरस्वत्यै ७ क्रियायै ८ नमः इति पूजयेत् | पुनस्तेष्वेव | भृगवे १ पुलस्त्याय २ पुलहाय ३ क्रतवे ४ अंगिरसे ५ मरीचये ६ दक्षाय ७ अत्रये ८ नमः इति || वशिष्ठाय नमः इत्यग्रे | एवं कुंभाक्षश्रकपुस्तकाभीतिरवच्छिन्नाधनं च पृथिवीं यावद्भवति || इति गृहस्थानां धर्मार्थं कामाभिलाषवतं | केचन मंत्रा अत्रव्यक्तीकृताः | एभ्योप्यन्यान् जानीमः तानरुचौनलिखामः || इतो मुमुक्षोः प्रणवस्व रूपं निरूप्यते | तद्यथा | तल्पादुच्छायोदकमुपस्पृश्य प्रातः प्रसन्नवदनं स्वगुरुं मुर्ध्नि चिंतयेत् | ज्ञानमुद्रालसट्वाहुं ज्ञानदं शिवमादरात् | प्रणवं स्थित्वानाभ्यादि स्थितं ब्रह्मविष्णुरुद्रेश्वरा द्वादशाद्गलदमृतमयैरुपहारैरभ्यर्च्य १५९ब्) प्रणवेच्चारणायैकी कृत्यपरं चिन्मयं विभाव्य | स्वातं त्र्यानंद संपूर्णं सच्चिदानंदसुंदरं | अद्वयं परमं तेजो नित्यसस्मिन्निरंजनं ||
मष्टवारं जपित्वा संप्रोक्ष्य सोहमित्युपविश्य गुर्वादीन् प्रणमत् | तथाहि परमशिवाद्यशेषवारंपर्यक्रमेण स्वगुरुपादांवुजं यावत्तावत् प्रणमामीति शिरसि नत्वा ॐ गुरुभ्यो नमः | ॐ गणपतये | ॐ दुर्गायै | ॐ क्षं क्षेत्रपालाय | ॐ सरस्वत्यै | ॐ परमात्मने नमः इति वामदक्षान्स वामदक्षौ तु पुरतो हृद्यभिमंत्र्य | प्रणवस्यांतर्यामी ऋषिर्वापरमात्मा देवता आकारोवीजं ॐकारः शक्तिः मकारः क्षेत्रं प्रणवो वाचकः ब्रह्मवाच्यं मोक्षार्थे विनियोगः | प्रणवो ब्रह्मपुत्रोलातव्यगोत्रः १ अकारस्यांतर्यामी ऋषिर्ब्रह्मा ऋषिर्वा गायत्री छंदः २ ब्रह्मादेवताः ३ पृथिवी तत्वं ४ ऋग्वेदस्वरूपं ५ भूर्लोको ६ गार्हपत्यं क्षेत्रं ७ उदात्तः स्वरः ८ नाभिः स्थानं ९ रजोगुणः १० प्रातः सवनं ११ भूर्व्याहृतिः १२ प्राणोवृत्तिः १३ इडानाडी १४ जाग्रदवस्थां १५ विश्वः पुरुषः १६ पीतवर्णा १७ सृष्टिक्रिया १८ सृष्ट्यर्थे विनियोगः || ॐकारस्यं ब्रह्मा अत्रिर्वायुर्विष्णुर्वा ऋषि १ स्त्रिष्टुप् छंदः २ विष्णुर्देवता ३ रुद्रोऽधिदैवतं ४ अंतरिक्षं तत्वं यजुर्वेद स्वरूपं ५ भुवोलोकः ६ अन्वाहार्य पवनं क्षेत्र ७ अनुदात्तः स्वरः ८ हृदयं स्थानं ९ सत्वं गुणः १० माध्यंदिनं सवनं ११ भुवोव्या हृतिः १२ अषांवृत्तिः १३ पिंगलानाडी १४ स्वप्नावस्था १५ तैजसः पुरुषः १६ विद्विद्वर्णः १७ स्थितिक्रिया १८ स्थित्यर्थे विनियोगः || मकारस्य वामदेवो रुद्रः सूर्यो वा ऋषिः १ जगतीच्छंदः २ ईश्वरो देवता ३ रुद्रोऽधिदैवतं ४ द्यौस्तत्वं ५ सामवेदस्वरूपं ६ स्वर्लोकः ७ आहवनीयं क्षेत्रं ८ स्वरितः स्वरः ९ भ्रूमध्यं स्थानं १० तमोगुणः ११ तृतीयं सवनं १२ खर्व्याहृतिः १३ व्यानोवृत्तिः १४ सुषुम्ना नाडी १५ सुषुप्त्यवल्ला १६ १६०ब्)
SK
प्राज्ञः पुरुषः १७ शुक्लोवर्णः १८ संहारक्रिया १९ लयार्थे विनियोगः || अर्धमात्रस्य संवर्तकाग्नि ऋषिर्विराट् छंदः पुरुषोṁधिदेवता मरुतोऽधिदैवतं सोमलोकस्तत्वं अथर्ववेदस्वरूपं सर्वोवर्णस्तुरीयावस्था जीवस्य प्राणेश्वरार्थे विनियोगः | इति स्मृत्वा ततोऽंगुलि शोधनमन्त्रेण अंगुष्ठादिकानिष्ठिकातं चोपदेश क्रमेण युगपदुभयकरांगुलिषु विन्यस्य कोर्पराद्यांगुल्यग्रांतं च कृत्वा दिग्वंधनं च कुर्वन् दिक्षु लोकपालाṁस्तदाश्रयं प्राकारत्रयं कुर्यात् | तथाहि ॐ अं ॐ नमः १ उं ऊं ऊं नमः २ ॐ मं ॐ नमः ३ एवं पादादि मस्तकांतं व्याप्य स्थूलसूक्ष्म सुषुप्त्यात्मकं विराट् हिरण्यगर्भ ज्ञानात्मकं समग्नौ विलीनं द्यात्वा तदभिमानिन्यात्मनि चिद्रूप संहरण प्रणवं जपेत् | जपेनैव ज्ञानावाप्तिर्भवति | यदि वाह्यपूजांकत्तुमिच्छति तदा एवं कुर्यात् || प्रणवस्य प्रजापति ऋषिर्दैवी गायत्री छंदः परमात्मा देवता ज्ञानप्राप्त्यर्थे विनियोगः | अं ॐ आं हृदयाय नमः १ इं ऋं इं शिरः २ उं ऊं ऋं शिखायै वषट् ३ एं ॐ ऐं कवचाय हुं उं ऊं अं नेत्राभ्यां वौषट् ५ अ उं अः अस्त्राय फट् ॐ भूः इत्यादि षड्भिर्व्याहृतिभिर्वा | ध्यानं | विष्णुं भास्वत्किरीटांगदवलयगदा कल्पहारोदरांह्नि श्रेणीभूषं स वक्षोमणिमकर महाकुंडला मंडिताग्रं | हस्तोद्यच्चक्रशंखांवुजा दमभलंपीतकौशेयभासाविद्यो तद्भासमुद्यद्दिन करसदृशं पद्मसंस्थं नमामि || १६१अ)
इंद्रा १ ग्नि ३ रुद्र ११ नव ९ नेत्र ३ युगेन १२ दिक्षु १० ऋत्व ६ ष्ट ८ षोसिद्धसाध्यग्रसु सिद्धः | अरिः | पुनः सिद्धरिस्थसिद्धस्यध्यः | सिद्ध सुसिद्धः | सिद्ध अरिः साध्यसिद्धः | साध्यं साध्यः | साध्य सुसिद्धः | साध्य अरिः | सुसिद्धसिद्धः | सुसिद्धसाध्यः | सुसिद्धसुसिद्धः | सुसिद्ध अरिः | ३२अ) उश १६ चतुर्दश १४ भूतं केषु ५ पातोल ७ पंचदश १५ वह्नि हिमांशु १३ कोष्ठे वर्णान्न्यसेल्लिपिभवान् क्रमशस्तुधीमान् || अकथह १ उ ङ प २ ऌ झ म ६ ऊ ड व ५ इति प्रादक्षिण्येन कोण चतुष्केन लिखेत् || आखदल २ ऋ च फ ४ ॡ ञ य ८ ॐ ट श ७ इति दक्षिण चतुष्के || इ ग ध क्ष २१ ऋ च्छ व १२ ए ट र १६ अं ण ष १५ इति पश्चिम चतुष्के || ई घ न १ ऋ ज भ १० ऐ ठ ल १४ अः त स १ इति तदुत्तर चतुष्के || एवं तस्मिन् कोष्ठे साधक नामाद्याक्षरं भवति प्रादक्षिण्येन तमारभ्य सिद्धसाध्य सुसिद्धारि क्रमेण गणयेत् || अथ फलं | सिद्धः सिध्यति कालेन साध्यसु जप होमतः | सुसिद्धस्तु ग्रहादेवरिपुर्मूलान्निकृंतति || इति चतुष्के चतुष्के क्रमः | अथ चेदेकस्मिṁश्चतुष्के मंत्राद्याक्षरं तदायं क्रमः | साधकाद्याक्षरस्य चतुष्ककोष्ठमारभ्य मंत्राक्षर चतुष्कपर्यंतं सिद्धादिगणनाकार्या ततो यस्मिṁश्चतुष्ककोष्ठे साधकाद्याक्षर मंत्राक्षरस्थित चतुष्कस्य तमेव कोष्ठमारभ्य पुनः सिद्धादि गणनाकार्या तदे तत्फलं | सिद्धसिद्धो यथोक्तेन द्विगुणात् सिद्धसाधक || सिद्धसुसिद्धोऽर्द्ध्वजपात्सिद्धारिर्हति वांधवान् | ३२ब्) साध्यसिद्धस्त्रिघ्नजपात्साध्यसाध्यो निरर्थकः | तत्सुसिद्धोद्विप्नजपात्साध्यारिर्हंति गोत्रजान् | सुसिद्धसिद्धोऽर्ध्वजपात् सुसिद्धसाध्योगुणाधितान् | तत्सुसिद्धोग्रहादेवतदरिर्ज्ञातिहा भवेत् | अरिसिद्धः सुतंहन्यादरिसाध्यस्तु कन्यकं | तत्सुसिद्धस्तु पत्नीघ्नो अर्यरिः साधकायहः || नृसिंहार्कवराहाणां प्रासाद प्रणवस्य च | स पिंडाक्षरमंत्राणां सिद्धादीन्नैव शोधयेत् ||
मूलमंत्रेण प्राणायामं कृत्वाः अर्धस्थापनविधिना अर्घपात्रं स्थापयित्वा पात्रांतरे ॐ आधारशक्त्यै नमः १ मूलप्रकृत्यै २ मंडुकाय ३ कालाग्नि रुद्राय ४ कूर्माय ५ अनंताय ६ महावराहाय ७ भूम्यै ८ महामेरवे ९ कल्पवृक्षाय १० सुवर्णमंडपाय ११ रत्नसिंहासनाय १२ नम इत्युपर्युपरिपूजयेत् || तदुपरि चतुरस्रं पीठं परिकल्प्य आग्नेयादि कोणमारभ्य धर्माय १ ज्ञानाय २ वैराग्याय ३ ऐश्वर्याय नमः ४ इति पीठकोणेषु पूजयेत् | ॐ अधर्माय नमः १ अज्ञानाय २ अवैराग्याय ३ अनैश्वर्याय नमः ४ इति पीठगात्रेषु || तं तमसे नमः १ रं रजसे २ सं सत्वाय ३ मां मायायै ४ विं विद्यायै ५ आं आत्मने ६ पं परमात्मने ७ ज्ञां ज्ञानात्मने ८ वं वह्निमंडलात्मने ९ नम इत्युपर्युपरिपूजयेत् | तदुपरि अष्टदलं कमलं परिकल्प्य तत्कर्णिकायां ह्मौ इति वीजं लिखित्वा अं आं इत्यादिद्वंद्वंकेशरेषु लिखेत् | क च ट त प य श इति वर्गसप्तकं लक्षं इत्येकः | एवं वर्गाष्टकं पद्मपत्राष्टकेषु लिखेत् || तद्वहिर्वह्निमंडलं विलिख्य तत्कोणेषु ठकारं दिक्षु वकारं विलिखेत् | पद्मकर्णिकायां देवीं पूर्वोक्तां सरस्वतीं आवाह्य पाद्यादिभिरुपचारैः पूजयेत् | ४१ब्)
SK
अग्नीशासुरवायुषु पुरतः पृष्ठतश्चांगानि पूजयेत् | अंगदेवता पूजा सर्वत्र नम्ॐता शिखादिष्टपि | अं आं नम इति केसरस्थानेषु पूजयित्वा पत्रेषु लिखिताष्ट वर्गान् पूजयेत् | ॐ मेधायै नमः १ प्रज्ञायै २ प्रभायै ३ विद्यायै ४ धिये ५ धृत्यै ६ स्मृत्यै ७ बुध्यै नमः ८ इति प्रागादि पत्रेषु पूजयेत् || विद्यैश्वर्यै नमः इति कमलकर्णिकायांपुरतः | ब्राह्म्यै १ माहेश्वर्यै २ कौमार्यै ३ वैष्णव्यै ४ वाराह्यै ५ माहेंद्र्यै ६ चामुंडायै ७ महालक्ष्म्यै नमः इति स्वदिक्षु पूजयेत् || इंद्राय नमः १ अग्नये २ यमाय ३ निरृतये ४ वरुणाय ५ वायवे ६ कुवेराय ७ ईशानाय नम इति स्वदिक्षु पूजयेत् || ततो यथा शक्ति जपित्वा देवीं विसर्जयेत् | लक्षं पुरश्चरणं | न्यासश्चलक्षं | मधुरत्रयसंयुक्तैः शुद्धैस्तिलैर्दशांशो होमः || त्रिमासमंभः परिजप्तमे तया पिवेद्दिनादावपिविद्ययासुधीः | अनेनमूकोपिकवित्वगर्वितः परां च सिद्धिं लभतेऽर्कमासतः || विन्यासैरथसजपैर्हुतार्चनाद्यैर्ध्यानैश्च प्रभजति भारतीयः | सश्रीमान् पुनरचिरेण काव्यकर्ताव्यासादीञ्जयतिजरायमृत्युरोगैः || सोमसूर्याग्नि रूपाः स्युर्वर्ण लोहत्रयं तथा | रौप्यमिंदुः स्मृतो हेमसूर्यस्ताम्रंहुताशनः || लोहभागाः समुद्दिष्टा स्वराद्यक्षरसंख्यया | तैर्लोहैः कारयेन्मुद्रामसंकलित संगतां || साग्रं सहस्रं संजप्यता स्पृष्ट्वा जुहुयात्ततः | तस्यां संपातयेन्मंत्री सर्पिषा पूर्वसंख्यया || ४२अ) निक्षिप्य कुंभेतां मुद्रामाभिषेकोक्त वर्त्मनां | आवाह्य पूजयेद्देवीमुपचारैः समाहितः || अभिषिच्य विनीताय दद्यात्तां मुद्रिकां गुरुः | इयं रक्षा क्षुद्ररोग विषज्वर विनाशिनी || व्याघ्रचोरमृगादिभ्यो रक्षां कुर्याद्विशेषतः | युद्धे विजयमाप्नोति धारयनानुजेश्वरः ||
ह्रां ह्रीं इत्यादि शारदायां षडंगं || ऐंद्रां द्रावणवाणाय नमः १ ऐंद्रीं मोहनवाणाय नमः २ ऐं क्लीं संदीपनवाणाय नमः ३ ऐं क्लूं संतापनवाणाय नमः ४ ऐं सः वशीकरणवाणाय नमः ५ इत्याधारनाभि हृदयानन मूर्ध्वसु न्यसेत् | ऐं मोहनकामाय नमः १ ऐं क्लीं कंदर्पकामाय २ ऐं क्लीं क्लूं मकरध्वजकामाय ३ ऐं स्त्रीं मन्मथकामायतेष्वेवं | इत्यादि वहवोन्यासाग्रंथ गौरवान्नलिखिताः | ध्यानं | उद्यद्भानु सहस्रकांति मरुणक्षौमां शिरोमालिकां रक्तालिप्तपयोधं राजयवंटी विद्यामभीतिंवरं | हस्ताब्जैर्दधतीं त्रिनेत्र विलसद्वक्त्रारविंदश्रियं देवीं वद्ध हिमांशु रत्नमुकुटां वंदे समंदस्मितां | उपरितन दक्षिणवामं हस्तयोर्जपवटी पुस्तके | दक्षिणवामाधस्तनयोः अभयवरौ | इति ध्यात्वा मानसिकपूजानंतरं आधारादि शक्तिपीठे द्वादशदलांतर नवयोनि चक्रं लिखित्वा पद्मपत्रेषु वामायै ज्येष्ठायै २ रौद्र्यै ३ अंविकायै ४ इच्छायै ५ ज्ञानायै ६ सत्कृतायै ७ कुब्जिकायै ८ प्रद्व्यै ९ विषघ्न्यै १० दूत्यै ११ भूतये १२ सर्वानंदायै नम इति पूजयेत् || शारदायां त्वष्टदलपद्मं | तत्रैताः शक्तयः | इच्छाज्ञानाक्रियाकामिनी कामदायिनी रतिः रतिप्रियानंदा पूज्या मनोन्मनीं मध्ये || ततो नवयोनि मध्ये ऐं परायै १ अपरायै २ परापरायै ३ हसोः सदाशिव महाप्रेत पद्मासनाय नम इत्यासनं संपूज्य तत्र देवी मावाह्य पूजयेत् | ४९ब्)
SK
ततोऽंगपूजा | ततो मध्ययोतर्वहिः षट्कोणस्यांतः पुर्वादि प्रधानदिक्षु चतुरोवाणान् संपूज्य पंचमं देव्यग्रभागे पूजयेत् | द्रां शोषणवाणाय नमः १ द्रीं मोहनवाणाय नमः २ क्लीं संदीपनवाणाय नमः ३ क्लूं संतापनवाणाय नमः ४ सः उन्मादनवाणाय नमः ५ इति पूजयेत् || मध्यं योन्यवं शिष्टयोनिषु प्रागादि क्रमेण सुभगायै १ भगायै २ भगसर्पिण्यै ३ भगमालिन्यै ४ अनंगायै ५ अनंगकुसुमायै ६ अनंगमेखलायै ७ अनंगमदनायै नमः ८ इति पूजयेत् || तद्वहिर्ब्राह्म्यादयः || तद्वहिर्भैरवान् | असितांग भैरवाय १ रुरुभैरवाय २ चंडभैरवाय ३ क्रोधभैरवाय ४ उन्मादभैरवाय ५ कपालिभैरवाय ६ भीषणभैरवाय ७ संहारभैरवाय ८ नम इति दलाग्रेषु पूजयेत् || लोकपालाṁश्च स्वदिक्षु | ततो यथाशक्ति जपं निवेद्य विसर्जयेदिति | द्वादशलक्षं पुरश्चरणं | मधुरत्रयाक्तैः पलाशकुसुमैर्द्वादश सहस्रं होमः | करवीर कुसुमैश्च दशांशोहोमः || वाक्सिद्धिं लभते मंत्री पलाशकुसुमैर्हुतात् || कर्पूरकपिचोराणि समभागानि कल्पयेत् | चतुर्भागं जटामांसी तावती रोचनामता || कुंकुमं सप्तभागंस्यादिग्भागं चंदनं मतं | अगुरुर्नवभागः स्यादिति भागक्रमेण तु || हिमाद्भिः कन्ययापिष्टमे तत्सर्वं सुसोधितं | ५०अ) आदायतिलकं मालेकुर्याद्भूमिपतीन्नरान् || वनितामदगर्वाद्या मदोन्मत्तान्मतंगजान् | सिंहव्याघ्रान् महासर्पान् भूतवेताल राक्षसान् ||
SK
दर्शनादेववशयेत्तिलकं कारयन्नरः || अथास्या मंत्रप्रभेदाः || ईं इत्येकोमंत्रः १ ऐं रां इत्येको मंत्रः ऐं रीक्षं इत्येको मंत्रः ३ ऐं क्लीं सौं इत्येकः ४ ऐं ह्रीं हौं इत्येकं ५ सैं क्लीं सौं इत्येकः ६ शैं ख्लीं श्रौं इत्येकः ७ ह्रैं ह्रीं ह्रौं इत्येकः ८ क्लीं ऐं सौं ९ क्लीं सौं ऐं १० श्रैं श्रौं श्रीं ११ सकल ह्रीं सैं हैं सं १२ ह्रां सकल ह्रीं १३ श्रौं श्रैं श्रौं १४ सहक्लीं श्रैं श्रूं स्क्ल्रीं ह्रौं सहक्लौं १५ सहैं सहौं १६ ह्क्लीं सहक्लीं १७ सहौं सहक्लीं १८ श्रैं सहैं सहक्लीं १९ सहैं सहौं सहैं २० सहक्लीं सह्रौं सहैं २१ सह्रौं सहक्लीं सहैं २२ सहैं ऐं ईं जौं २३ हसैं हसक्लीं हसौः | इं जौं ऐं २५ जौं ईं ऐं २६ एभ्योऽन्ये मंत्रभेदाः संतिते ग्रंथ गौरवान्नलिखिताः एतेषां ऋष्यादि पूजांतं त्रिपुरावत् || अथ वालत्रिपुरा | ऐं क्लीं सौः | अस्य दक्षिणामूर्ति ऋषिर्गायत्री छंदः वालत्रिपुरादेवता ऐं वीजं क्लीं शक्तिः विद्यार्थे विनियोगः ऐं मध्यमयोः १ क्लीं अनामिकयोः २ सौः कनिष्ठिकयोः ३ ऐं अंगुष्ठयोः ४ | क्लीं तर्जन्योः ५ सौः करपुटयोः ६ ऐं आधारे ७ क्लीं हृदये ८ सौः ब्रह्मरंध्रे ९ ५०ब्)
तत्रैकाक्षरः | श्रीं | श्रीमंत्रस्य भृगुरृषिः त्रिवृदनुष्टुप् छंदः श्रीर्देवताशंवीजं ईं शक्तिःरंकीलकं महासंपत्प्राप्तये विनियोगः | श्रां हृदयाय नमः १ श्रीं शिरसे स्वाहा २ श्रूं शिखायै वषट् ३ श्रैं कवचाय हुं ४ श्रौं नेत्रत्रयाय वौषट् ५ श्रल्लस्त्राय फट् ६ || आगमोक्त न्यासा उच्यंते | महाश्रिये १ महाविद्युत्प्रभे स्वाहा २ गौरी महावले वंधवंध स्वाहा ३ धृति स्वाहा ४ हुं महाकाये पद्महस्ते हुं फट् ५ इति पंचांगानि || ततो ध्यानं | भूयाद्भूयोद्विपद्माऽभयवरकरा तप्तकार्तस्वराभाशुभ्रा आभेभयुग्मद्वयकरं धृतकुंभांद्भिरासिच्यमाना | रत्नौघावद्दमौलिर्विमलतरदुकूलार्तवाले पराढ्या पद्माक्षी पद्मनाभो रसिकृत वसतिः पद्मगाश्रीः श्रियेवः || ५२अ)
SK
उपरितन दक्षिणवामकराभ्यां पद्मद्वयं तदधः अभयवरौ | इति ध्यात्वा मानसिकपूजांते वाह्यपूजां कुर्यात् | आधारादि पीठं पूजयेत् | अं आधारशक्त्यै नमः १ मूलप्रकृत्यै २ मंडूकाय ३ कूर्माय ४ अनंताय ५ महावराहाय ६ भूम्यै ७ क्षीरोदार्णवाय ८ श्वेतद्वीपाय ९ रत्नमंडपाय १० रत्नसिंहासनाय ११ नम इत्युपर्युपरि पूजयित्वा तदुपरि चतुरस्रं पीठं परिकल्प्य धर्माय १ ज्ञानाय २ वैराग्याय ३ ऐश्वर्याय ४ नम इति पीठकोणेषु पूजयेत् | अधर्माय १ अज्ञानाय २ अवैराग्याय ३ अनैश्वर्याय ४ नम इति पीठगात्रेषु | तं तमसे नमः परं रजसे २ सं सत्वाय ३ मां मायायै ४ विं विद्यायै ५ वह्निमंडलाय ६ सूर्यमंडलाय ७ सोममंडलाय नम इति पीठमध्ये उपर्युपरिपृष्ठयित्वा तदुपरि श्वेतकमलं परिकल्प्य विभूत्यै नमः १ उन्नत्यै २ कांत्यै ३ हृत्यै ४ कीर्त्यै ५ सन्नत्यै ६ पुष्ट्यै ७ उत्कृष्ट्यै ८ दलेषु | मध्येन् *?यै नमः इति पूजयेत् || कर्णिकायां देवीमावाह्य पाद्यादिभिरुपचारैः पूजयेत् | अग्नीशासुरवायुषुपुरतः पृष्ठतंश्चांगानि पूजयेत् | वासुदेवाय १ संकर्षणाय २ प्रद्युम्नाय ३ अनिरुद्धाय ४ नम इति पूर्वादि प्रधानदिक्षु | दमकाय १ शललाय २ शुल्गुलकाय ३ कुरुंटकाय ४ नम इति कोणपत्रेषु पूजयेत् || शंखनिधये नमः इति दक्षिणपार्श्वे | ५२ब्)
SK
पद्मनिधये नमः इति वा वामार्धे || वलाक्यै १ विमलायै २ कमलायै ३ वनमनिकायै ४ विभीषिकायै ५ मालिकायै ६ शांकर्यै वसुमालिकायै ८ नम इत्यष्ट **? पूजयेत् || यथाशक्ति जपित्वा निवेद्य विसर्जयेत् | द्वात्रिंशल्लक्षं पुरश्चरणं | मधुरत्रयाक्तैः कमलैर्विल्वसमिद्भिर्वादश ***? होमः || इच्छंयो भवते मंत्री विधिना साधकोत्तमः | धनधान्यसमृद्धः स्यात् | श्रियमाप्नोत्यनंदितां | वक्षः प्रमाणे सलि***? मंत्रमिमं जपेत् | त्रिलक्षं संयतो मंत्री देवीं ध्यात्वार्कमंडले | संभवेत् स्वल्पकालेनरमाया वसतिः स्थिरा || **? कमलवासिनी मंत्रः || नमः कमलवासिन्यै स्वाहा | अस्य दक्ष ऋषिर्विराट्छंदः कमलवासिनी देवतानंवीजं स्वाहा ***? कीलकं संपदर्थे विनियोगः | ॐ देव्यै नमः हृदये १ ॐ पद्मिन्यै नमः शिरः २ | ॐ विष्णुपत्न्यै नमः शिखा ३ ॐ वरदायै नमः *****? padmasthā padmanetrakamalayugavarābhīti yugdo ****? dehocchābhiḥ prabhābhistribhuvanamakhilaṃ bhāsurābhāsayaṃtī || muktāhārāṃbhirāmonnatakucakalasāratnamaṃjīraka ****? myaṃdagadājrādhṛtamaṇimukuṭāśreyase *rbha? vedvaḥ || uparitana vāmadakṣiṇayoḥ kamale tadadho varāmaye | 53a)
ध्यानं अरुणकमल संस्थातद्रजः पुंजवर्णाकर कमलधृतेष्टाभीति युग्मांवुजा च | मणिमुकुट विचित्रा लंकृताकल्पव्रजैर्भवतु भुवनमाता संततं श्रीः श्रियेवः | उपरिकरयोः कमले तदधो वराभये | इति ध्यात्वा श्रीमंत्रोक्त पीठे श्रियमावाह्य पूजयेत् | हिरण्यवर्णामित्यनया आवाहनं १ तांम आवहेत्यनया आसनं परिकल्प्य २ अश्वपूर्वामित्यनया अर्घं ३ कांसोस्मीत्यनयापाद्यं ४ चंद्रामित्यनया आचमनीयं ५ आदित्यवर्णेत्यनया मधुपर्कं ६ उपैतुमामित्यनया अभिषेकं ७ क्षुत्पिपासामित्यनया वस्त्रं ८ गंध्रद्वारामित्यनयाभूषणानि ९ मनसः काममित्यनया अनुलेपनं १० कर्दमेणेत्यनया पुष्पाणि परिकल्पयेत् ११ ततः परिवारानर्चयेत् | ततो दलेषु | पद्मायै नमः १ पद्मवर्णायै नमः २ पद्मस्थायै ३ आर्दायै ४ तर्पयंत्यै ५ तृप्तायै ६ ज्वलिन्यै ७ स्वर्णप्रकारयै ८ नम इति पूजयेत् || लोकपालाṁश्च स्वदिक्षु | तद्वहिस्तदस्त्राणि | ततः सपरिवारायै भगवत्यै नमः || आपः सृजंत्विति अनयाधूपं १२ आर्दां पुष्करिणी नित्यनयादीपं १३ आर्दामित्यनयानैवेद्यं १४ ततो देव्यैमंगलारात्रिकं विधाय | वह्नौ स घृतेनान्नेनैकैकामाहुतिं दत्वा देव्यै आचमनीयं विधायस्तुत्वा | तांम आवहेत्यनया स्वहृदये देवी तु द्वासयेत् | ५८अ) इति पूजा || शुक्लां प्रतिपद्यमारभ्य यावदेकादशी तावत् द्वादश साहस्रं ब्रह्मचर्य परो मौनी शुक्लवस्त्रालंकारवान् जपेत् | द्वादश्यां त्रिमधुराक्तैः पद्मैर्विल्ववृक्षसमिद्भिः पायसेन घृतेन त्रिःत्रिःशतमेकैकेनाहुतिं जुहुयात् | द्वादश विप्रान् भोजयेत् | मंत्रः सिद्धो भवति || तद्यथा | परिषिंचे त्रिशोनित्यं सूक्तैस्तैः स्नानकर्मणि | आदित्याभिमुखोजप्यावगवच्च तर्पयेत् ||
SK
प्रयोगेषु चत्वारिंशच्छुक्रवारेषु | अंत्यामृचमष्टोत्तरशतं जपित्वा नवनीताक्तानि कमलानि तांवत् संख्ययैव जुहुयात् | कांसोस्मीत्यनया एवं षण्मासात्महासं पत्तिर्भवति || प्रत्यहं तर्पणांते एतैरपि तर्पयेत् | ॐ श्रियै तर्पयामि १ लक्ष्म्यै २ वरदायै ३ विष्णुपत्यै ४ वसुदायै ५ हिरण्यरूपायै ६ सुवर्णमालिन्यै ७ रजतस्रजायै ८ सुवर्णगृहायै ९ सुवर्णप्राकारायै १० पद्मवासिन्यै ११ पद्महस्तायै १२ पद्मप्रियायै १३ मुक्तालंकारायै १४ सूर्यायै १५ चंद्रायै १६ विल्वप्रियायै १७ ईश्वरायै १८ भुक्त्यै १९ प्रमुक्त्यै २० विभूत्यै २१ ऋद्ध्यै २२ समृद्ध्यै २३ तुष्ट्यै २४ पुष्ट्यै २५ धनदायै २६ धनेश्वर्यै २७ श्रद्धायै २८ भोगिन्यै २९ भोगदायै ३० धात्र्यैश विधात्र्यै नम इति सूक्तविधिः || इति श्रीमदाशादित्यत्रिपाठीसंगृहीतेमंत्रकोषेलक्ष्मीमंत्रकथनंनाम दशमः परिच्छेदः || ५८ब्)
अनंताय ६ वराहाय ७ भूम्यै ८ नालाय ९ कमलाय १ नमः इत्युपर्युपरि संपूज्य तदुपरि चतुरस्रं पीठं परिकल्प | अग्न्यादि कोणेषु प्रभूतायै १ विमलायै २ सारसायै ३ समाराध्यायै ४ नम इति पूजयेत् | परमसुखायै नम इति मध्ये || तेष्वेव कोणेषु | धर्माय १ ज्ञानाय २ वैराग्याय ३ ऐश्वर्याय ४ नम इति पूजयेत् | प्रधान पूर्वादि दिक्षु अधर्माय १ अज्ञानाय २ अवैराग्याय ३ अनैश्वर्याय ४ नमः इति पूजयेत् || तं तमसे नमः १ रं रजसे नमः २ सं सत्वाय ३ मां मायायै ४ विं विद्यायै ५ आत्मने ६ अम्टरात्मने ७ परमात्मने ८ ज्ञानात्मने ९ वह्निमंडलाय १० सूर्यमंडलाय ११ सोममंडलाय नमः १२ इत्युपर्युपरि पूजयित्वां तदुपर्यष्टदलं कमलं परिकल्प्य पूर्वादि पत्रेषुरां दीप्तायै १ रीं सूक्ष्मायै २ रूं जयायै ३ रें भद्रायै ४ रैं विभूत्यै ५ रौं विमलायै ६ रिं अमृतायै ७ रं विद्युतायै नमः इति पूजयेत् | रः सर्वतोमुख्यै नमः इति मध्ये || ब्रह्मविष्णु शिवात्मकायसौराय योगपीठात्मने नम इति पीठं पूजयित्वा तत्र देवमावाह्य आवाहन स्थापनस्वारात संनिरोधावगुंठन संव्यायनमुद्राः प्रदर्श्य मूलमंत्रेण सर्वं | ततो देवदेहे षडंगानि विन्यस्य पाद्या चमनीयार्धा चमनीय मधुपर्काचमनीय स्नानाचमनीय वस्त्रगंधपुष्पाक्षतारात्रिक धूपदीपनैवेद्यानि मूलमंत्रेण दद्यात् | ततोऽग्नीशासुरवायुषु पुरं पृष्ठं तश्चांगानि पूजयेत् | हृल्लेखायै १ गगनायै २ रक्तायै ३ करालिकायै ४ महोक्षुष्मायै ५ नमः ऋर्धे ५ पूर्वादिदिक्षु सोमाय १ अंगारकात्र २ ६०अ)
गाङ्गेरवासनाय नमः इत्यासनं संपूज्य देवमावाह्य पाद्यादिभिरुपचारैः पूजयेच्च || अंगैः प्रथमावरणं | विघ्नादि विनायकैर्द्वितीयं | ब्राह्म्यादिभिस्तृतीयालोकपालैश्चतुर्थं | लक्षत्रयं पुरश्चरणं | कमलैर्वातिलैः साज्यैर्दशांशोहोमः || अथ गणपति मंत्रश्चतुरक्षरः || ॐ ह्रीं श्रीं ह्रीं | अस्य शुक्रऋषिर्गायत्री छंदः गणपतिर्देवताग्रींवीजं ह्रीं शक्तिः इष्टार्थे | ग्रां हृदयं १ ग्रीं शिरः २ ग्रूं शिखा ३ ग्रैं कवचं ४ ग्रौं नेत्रं ५ ग्रः अस्त्रं ६ | ध्यानं | हेमाभं हेमवस्त्रं वृहडुदरतनुं चारुवाहुं त्रिनेत्रं दोर्भिः पाशाक्षसूत्रे निजरदनशृणीमोदकं पुष्करेण विभ्राणं हेमभूषं तरुणतरणिसंकाशशक्त्यासमेतं विघ्नांतं विघ्नमंतस्त्रिभुवननमितं चिंतयेत्तं गणेशं || उपरितनदक्षिणं वामकरयोः पाशांकुशौ | तदधः करयोरक्षमालारदौ विभ्राणं | शुंडादंडेनमोदकं | इति ध्यात्वा | पूर्वोक्तपीठे देवमावाह्य पूजयेत् | आदौ अंगावरणं | वक्रतुंडाय १ एकदंष्ट्राय २ महोदराय ३ गजाननाय ४ लंवोदराय ५ विकटाय ६ विघ्नराजाय ७ धूम्रवर्णाय ८ नम इति दलेषु || ६५अ) तेष्वेव ब्राह्म्यादयः | लोकपालाश्च | अष्टोत्तरशतं जपित्वा विसर्जयेत् | लक्षत्रयं पुरश्चरणं | तिलैर्दशांशोहोमः || आज्यान्नैर्जुहुयान्नित्यमन्नवान् वत्सराद्भवेत् | पायसान्नेन महतीं श्रियमाप्नोति मानवः ||
SK
अथ शक्तिगणपति मंत्रो द्वादशाक्षरः | ह्रीं गं ह्रीं महागणपतये स्वाहा | अस्य गणकऋषिस्त्रिवृदनुष्टुप् छंदः शक्तिगणपतिर्देवतागंस्वाहांवीज शक्ती इष्टार्थे ह्रां गां हृदयं १ ह्रीं गीं शिरः २ ह्रूं गुं शिखा ३ ह्रैं गैं कवचं ४ ह्रौं ग्रौं नेत्रं ५ ह्रः ग्रः अस्त्रं ६ ध्यानं मुक्तागैरं भवजलमुखं चंद्रचूडं त्रिनेत्रं हस्तैः स्वीयैर्दधतमरविंदांकुशौरत्नकुंभौ | अंकस्थायाः सरसिजरुचस्तवूजालंविपाणैर्देव्यायोनौ विनिहितकरं रत्नमौलिंभजामः || उपरितन दक्षिण वामकरयोः कमलांकुशौ | रत्नकुंभौ शुंडादंडस्तद्योनिपिधाने | दक्षिणाधः करमारभ्य वा कमलादि चतुष्टयं | एवं वा सुधांभो निधिमध्यस्थं रक्तराजीवसन्निभं | कोटिवालार्कसंकाशं पाशमंकुशमैक्षवं | धारयंतं च चषकं पिवंतं चेक्षुजं रसं || शुंडा दंडेन चषकं वामांकस्थित यान्वितं शक्त्या कमलधारिण्या ध्यात्वा विघ्नेशमर्चयेत् || ६५ब्)
SK
उपरितन करयोर्दक्षिणवामयोः पाशांकुशौ | तदधो गुडसेक्षु रस चषको चषकांतेक्षुरसं शुंडादंडेनपिवंतं ध्यायेत् | पूर्वोक्त पीठेदेवं शक्तिसहितमावाह्य पूजयेत् | वामायै १ ज्येष्टायै २ कल्पै ३ रौद्र्यै ४ कलविकलिन्यै ५ वलविकलिन्यै ६ ववप्रमथिन्यै ७ सर्वभूतदमन्यै ८ मनोन्मन्यै ९ नम इति दलेषु मध्ये च पूजयेत् | प्रमोदाय १ सुमुखाय २ दुर्मुखाय ३ विघ्ननाशकाय ४ नम इति दिक्षु | आं ब्राह्म्यै १ ईं माहेश्वर्यै २ ऋं कौमार्यै ३ ॠं वैष्णव्यै ४ ऌं कराह्यै ५ ऐं माहेंद्र्यै ६ अं चामुंडायै ७ अः महालक्ष्म्यै नमः इति पूजयेत् | लोकपालांश्च स्वदिक्षु | जपित्वा देवं विसर्जयेत् | पुरश्चरणं पूर्वोक्तं || अथ विरिगणपतिमंत्रः | ह्रीं विरिविरिगणपति वरवरद सर्वलोकंमेवशमानय स्वाहा | अस्य मंत्रस्य गणपति ऋषिर्गायत्री छंदः | विरिविघ्नेश्वरो देवता वश्यादि सिद्ध्यर्थे विनियोगः | ह्रीं विरिविरिहृदयं १ ह्रीं गणपतिशिरः २ ह्रीं वरवरदशिखा ३ ह्रीं सर्वलोकंमेनेत्रं ४ ह्रीं वशमानय कवचं ५ ह्रीं स्वाहा अस्त्रं ६ ध्यानं | सिंदूराभमिभाननंत्रिणयमं हस्तेषु पाशांकुशौ विभ्राणं मधुमत्कपालमनिशंसार्द्धेंदु मौलिंभजे || ६६अ)
तत्रादौ प्रासादः | हौं | प्रासादमंत्रस्य वामदेव ऋषिः पंक्तिः छंदः सदाशिवो देवताहं वीजं ॐ शक्तिः इष्टार्थे विनियोगः | हां हृदयाय नमः १ हीं शिरसे स्वाहा २ हूं शिखायै वषट् २ हैं कवचाय हुं ४ हौं नेत्रत्रयाय वौषट् ५ हः अस्त्राय फट् ६ ॐ हौं ईशानाय नमः १ ॐ हैं तत्पुरुषाय नमः २ ॐ हूं अघोराय नमः ३ हीं वामदेवाय नमः ४ हं सद्योजाताय नमः ५ इति पंचमंत्रान् अंगुष्ठादिकं निष्ठांतासु अंगुलीषु विन्यस्य ताभिरेवांगुलीभिर्मूर्धान न हृदय गुह्यपादेषु विन्यसेत् | पुनरेवतान् पंचमंत्रान् अर्धं पूर्वदक्षिणोत्तर पश्चिममुखेषु विन्यसेत् | ततो ध्यानं | शूलाहीटंकघंटाऽसिशृणकुलिशपाशाग्न्यभीतीर्दधानं दोर्भिः शीतांशुखंडप्रतिघटित जटाभारमौलिं त्रिनेत्रं | नानाकत्याभिरामापघनमभिमतार्थप्रदं सुप्रसन्नं पद्मस्थं पंचवक्त्रं स्फटिकमणिनिभं पार्वतीशं नमामि || दक्षाधः करमारभ्य प्रादक्षिण्येन शूलाद्या युधानि वामाधः करपर्यंतं क्रमेण ध्येयानि | दक्षिणवामो परिकरयोः शूलाही तदधः टंकघंटे तदधः अस्यंकुशौ | तदधः कुलिशपाशौ | तदधोग्न्यभये इति कश्चित् | इति ध्यात्वा मानसिकपूजानंतरं वाह्यपूजां कुर्यात् | पूर्वविधिनाऽर्घ स्थापनंविधाय देवामतपात्रे | ७१अ)
SK
ॐ हां कालाग्नि रुद्राय आधारशक्त्यै १ मूलप्रकृत्यै २ कूर्माय ३ महावराहाय ४ अनंताय ५ भूम्यै ६ कैलास्राय ७ कल्पवृक्षाय ८ रत्नमंडपाय ९ रत्नसिंहासनाय १० स्कंदादिसहित कमलासनाय नमः ११ इत्युपर्युपरि पूजयेत् | तदुपरि चतुरस्रं पीठं परिकल्प धर्माय १ ज्ञानाय २ वैराग्याय ३ ऐश्वर्याय ४ नमः इति पीठकोणेषु पूजयेत् | अधर्माय १ अज्ञानाय २ अवैराग्याय ३ अनैश्वर्याय ४ नमः इति पीठगात्रेषु पूजयेत् | मध्ये तं तमसे १ रं रजसे २ सं सत्वाय ३ मां मायायै ४ विं विद्यायै ५ आत्मने ६ अंतरात्मने ७ परमात्मने ८ ज्ञानात्मने ९ वह्निमंडलाय १० सूर्यमंडलाय ११ सोममंडलाय १२ नमं इति पूजयेत् | तदुपर्यष्टदलं कमलं परिकल्प पूर्वादिपत्रेषु वामायै १ ज्येष्ठायै २ रौद्र्यै ३ काल्यै ४ कलविकलिन्यै ५ वलप्रमथिन्यै ६ सर्वभूतमदन्यै ८ नम इति पूजयेत् | ततः मनोन्मत्यै नमः इति मध्ये || ॐ नमो भगवते सकलगुणात्मशक्तियुक्तायानंताय योगपीठात्मने नमः इति पुष्पांजलिना आसनं पूज्यः तत्र हृदयाद्देवमावाह्यपाद्यादिभिरुपचारैः पूजयेत् | तत्र पश्चिमेभागे मृगाक्षमाला अभयवरकरं कुंदगौरं चतुर्मुखं ध्यात्वा ॐ हंसद्योजाताय नमः इति सद्योजातं पूजयेत् || १ || वामबागे कुंकुमाभं अभयवरपरश्वधाक्षमालाधारयंतं ध्यात्वा ॐ हिं वामदेवाय नम इति वामदेवं पूजयेत् || २ || ७१ब्)
SK
दक्षिणभागे कज्जलाभं चतुर्मुखं अक्षस्रग्वेद पाशांकुश डमरुक खट्वांग शूलकपालानि दक्षिण वामकराभ्यां क्रमेण दधानं ध्यात्वा ॐ हुं अघोराय नमः इति पूजयेत् || ३ || सर्वभागे हेमवर्णं चतुर्मुखं वेदाक्षाभयवरं कुठारं दधानं ध्यात्वा ॐ हें तत्पुरुषाय नमः इति तत्पुरुषं पूजयेत् || ४ || मध्ये मौक्तिकाभं पंचवक्त्रं सुप्रसन्नं अक्षस्रग्वेद पाशांकुशं डमरुकखट्वांग शूलकपालानि विभ्राणं ध्यात्वा ॐ हौं ईशानाय नमः इति ईशानं पूजयेत् || ५ || आग्नेयादि कोणेषु निवृत्त्यै १ प्रतिष्ठायै २ विद्यायै ३ शांत्यै ४ मध्ये शांत्यतीतायै नमः इति पूजयेत् || इति प्रथमा वृत्तिः || अंगैर्द्वितीया | अनंताय १ सूक्ष्माय २ शैवोत्तमाय ३ एकनेत्राय ४ एकरुद्राय ५ त्रिमूर्तये ६ श्रीखंडाय ७ शिखंडिने नमः इति पूजयेत् || एते अनंतादयः शूलाशनि **? योल्लसितकराः पाटलिपीतसितारुणसितरक्तसित धूम्रवर्णाः पद्मस्था ध्येयाः | उत्तरदलमारभ्यः उमायै १ चंडेश्वराय २ नंदिने ३ महाकालाय ४ ७२अ) गणेश्वराय ५ वृषाय ६ भृंगिरिटये ७ स्कंदाय नमः ८ इति पूजयेत् | उमाद्याः कनकविदुर विद्रुममरकतेमुक्तासिताच्छरक्ताभाध्येया || इंद्रादीṁश्च स्वदिक्षु | तदस्त्राणि च पूजयेत् | इति पूजयित्वा जपं समर्प्य देवस्य तनो परिवारान् विलप्य स्वहृदये देवमुद्वास्य षडंगं विन्यस्य चंडेश्वराय नम इत्यधो देवस्य पूजयेत् | इति पूजा संक्षेपः || केचित्तु हृल्लेखापुटितं वीजं जपांदौवर्णयंति | एकादशलक्षं पुरश्चरणं | त्रिमधुराक्तैः करवीर कुसुमैर्दशांशोहोमः | पंचब्रह्मन्यासो गौरवान्नलिखितं | एवं प्रतिदिनं देवं पूजयेत् साधकोत्तमः | पुत्रमित्रादिसहितांश्रियं प्राप्यं प्रमोदते || अथ पंचाक्षरः ||
SK
ॐ नमः शिवाय | अस्य वामदेवऋषिः पंक्तिः छंदः शिवोदेवता इष्टार्थेमंवीजं आयशक्तिः नं कीलकं ज्ञानार्थे विनियोगः || ॐ इति वीजं नमः इति शक्तिः इति जपकाले केचित् | प्रणवप्रासादपूर्वकं जपेदित्यप्यस्ति | न कारादीनां पंचाक्षराणां गोतमात्रि विश्वामित्रांगिरोभरद्वाजा ऋषयः गायत्र्यनुष्टुप् त्रिष्टुप् वृहती विराट् छंदांसि इंद्ररुद्रहरिब्रह्मस्कंदा देवताः पीतकृष्णधूम्रश्वेतवर्णाः | ७२ब्) मूलमंत्रेणं प्राणायामं करशुद्धिं च विधाय | ॐ हृदयं १ नं शिरः २ मं शिखा ३ शिं कवचं ४ वां नेत्रत्रयं ५ यं अस्त्रं ६ || अथवा ॐ सर्वज्ञधाम्ने हृदयं १ नं त्रिधाम्ने शिरः २ मं अनादिवोधधाम्ने शिखा ३ शिं स्वतंत्रधाम्ने कवचं ४ वां ज्योतिर्धाम्ने नेत्रत्रयं ५ यं अनंतशक्तिधाम्ने नमः अस्त्रं ६ | न्यासं च | नं तत्पुरुषाय नमः १ मं अघोराय २ शिं सद्योजाताय ३ वां वामदेवाय ४ यं ईशानाय नमः इति तर्जनी मध्यमानामिका कनिष्ठांगुष्ठेषु न्यसेत् || वक्त्रहृद्गुह्यमाश्यमूर्द्धसु च विन्यसेत् | प्राग्याम्यपश्चिमोदीव्योर्द्धवक्त्रेषु च विन्यसेत् || ततो ध्यानं | विभ्रद्दोर्भिः कुठारं मृगमभयवरौ सु प्रसन्नो महेशः सर्वालंकारदीप्तः सरसिजनिलयो व्याघ्रचर्मांतवासाः | ध्येयो मुक्तायरागामृतरसकलिताद्रिप्रभः पंचवक्त्रस्त्र्यक्षः कोटीरकोटी घटित तु हिनरोचिष्कलोत्तुंगमौलिः || दक्षिण वामकराभ्यां परशुमृगौ तदधोऽभयवरौविभ्रत् | इति ध्यात्वा वाह्यपूजां कुर्यात् | पूर्वोक्ते शैवे पीठे देवमावाह्य पाद्यादिभिरुपचारैः पूजयेत् | ईशानादिभिः प्रथमावरणं | अंगौर्द्वतीयं | अनंताद्यैस्त्रितीयं | उमाद्यैश्चतुर्थं | इंद्रादिभिः पंचमं | तदायुधैः षष्ठं | एवं संपूज्य जपानंतरमुद्वासयेत् | वर्णलक्षं पुरश्चरणं | शुद्धैस्तिलैर्दशांशोहोमं | दुग्धान्नैर्दुग्धसमिद्भिर्वाहोमः || ७३अ)
पूर्वोक्तपीठे देवमावाह्य पूजयेत् | अंगैः प्रथमावरणं | जपादिभिर्द्वितीयं | दुर्गायै १ सुभगायै २ कराल्यै ३ मोहिन्यै ४ नम इति पूजयेत् ईशानादि कोणेषु | लोकपालाṁश्च स्वदिक्षु | तदस्त्राणि च | जपित्वा देवं विसर्जत् | लक्षं पुरश्चरणं | सर्पिपायसेनायुतं होमः || अथ त्र्यंवकमंत्रः | त्र्यंवकं यजामहे सुगंधिं पुष्टिवर्धनं | उर्वारुकमिववंधनान्मृत्योर्मुक्षीयमामृतान् | त्र्यंवकमंत्रस्य वशिष्ठ ऋषिरनुष्टुप् छंदः त्र्यंवक रुद्रो देवता मृत्युंजयादि सिद्धये विनियोगः | त्र्यंवकं हृदयं १ यजामहे शिरः २ सुगंधिं पुष्टिवर्धनं शिखा ३ उर्वारुकमिव वंधनान् कवचं ४ मृत्योर्मुक्षीय नेत्रत्रयं ५ मातृतात् अस्त्रं ६ पादद्वयसंध्यंसेषु दशवर्णान् विन्यसेत् | गुह्याधारोदर हृदयकंधरेषु पंचवर्णान् | वाहुद्वयसंध्यंसेषुदश | घ्राणयोर्द्वयं | आस्ये एकं | नयनयोरेकं | कर्णयोरेकं | शिरस्येकं इत्यक्षरन्यासः | त्र्यंवकं शिरसि १ यजामहे भ्रुवोः २ सुगंधिं नयनयोः ३ पुष्टिंवर्धनं मुखे ४ उर्वारुकं कंठे ५ इव हृदये ६ वंधनात् उदरे ७ मृत्योर्गुह्य ८ मुक्षीय *?र्वोः ९ माजान्वोः १० अमृतात् पादद्वये ११ न्यसेत् | इति पदन्यासः | ७६अ)
SK
अच्छस्वच्छारविंदस्थित उभयकरांतस्थितं पूर्णकुंभं द्वाभ्यां वेदाक्षमाले निजकरकमलाभ्यां घटौ नित्यपूर्णौ | द्वाभ्यांतौ च स्रवंतौ शिरसि शशिकलावंधुरेप्लावयंतौ देहं देवोदधानः प्रदिश तु विशदा कल्पजालः प्रियंवः | उपरितन वामदक्षिण करधृत कुंभद्वयामृतेनात्मशिरः सिंचंतं | तदधस्तनाभ्याममृत पूर्णकुंभद्वयं धारयंतं | तदधस्तनाभ्यां वेदाक्षमाले ध्यायेत् | शारदायां वेदस्थाने मृग उक्तः | इति मानसिक पूजांते पूर्वोक्तेपीठे देवमावाह्य पाद्यादिभिरुपचारैः पूजयेत् || अंगैः प्रथमावृत्तिः | अर्काय १ इंदवे २ धरण्यै ३ तोयाय ४ अनलाय ५ वायवे ६ आकाशाय ७ आत्मने ८ नम इति पूर्वादि पत्रेषु पूजयेत् | रमायै १ रक्तायै २ प्रभायै ३ ज्योत्स्नायै ४ पूर्णायै ५ उषायै ६ पूरण्यै ७ स्वधायै ८ नमः इति पूजयेत् | विश्वायै १ विद्यायै २ सितायै ३ प्रच्छ्यै ४ सारायै ५ संध्यायै ६ शिवायै ७ आर्द्रायै ८ प्रज्ञायै ९ प्रभायै १० मेधायै ११ कांत्यै १२ शांत्यै १३ धृत्यै १४ मत्यै १५ नमः इति पूजयेत् || धरायै १ उमायै २ पावन्यै ३ पद्मायै ४ शांतायै ५ अमोघायै ६ जयायै ७ अमलायै ८ नमः इति पूजयेत् || लोकपालाṁश्च स्वदिक्षु | तदस्त्राणि च | एवं संपूज्य जपित्वा देवं विसर्जयेत् || लक्षं पुरश्चरणं | विल्वपलाशवटपिप्पल सिद्धार्थपायसक्षीरदूर्वाभिः प्रत्येकं दशांशोहोमः || ७६ब्)
भुंजानः प्रयतो मंत्री गोमूत्रैः पक्वमोदनं | भिक्षान्नमथ वा मंत्री यतिर्यावकभुक्तथा || अश्रुत्वा वेदशास्त्राणां कोविदो जायते ध्रुवं || अथ यंत्र मुच्यते || दशदलपद्मं विरचयेत् | साध्यनाम युक्तं प्राणवं विलिख्य दलमूलेषु मंत्रवर्णद्वयं अंत्यदले अवशिष्टं वर्णं तद्वहिर्मात्रिकाभिर्वेष्टयेत् | ७८ब्) एतद्यंत्र जपादिभिः साधितं पानीयादिपीतं महासारस्वतं स्यात् || अथ मंत्रांतरं || ॐ नमो भगवते दक्षिणामूर्तये मह्यं मेधां प्रयच्छ स्वाहा | अस्य ब्रह्मा ऋषिर्गायत्री छंदः दक्षिणामूर्तिर्देवता सारस्वतार्थे विनियोगः | अंगमंत्रैरंगुष्ठादिन्यासः | ॐ नमो भगवते हृदयं १ दक्षिणामूर्तये शिरः २ | मह्यं शिखा ३ मेधां कवचं ४ प्रयच्छ नेत्रत्रयं ५ स्वाहा अस्त्रं ६ || अथाक्षरन्यासः | मूर्ध्निपश्चाल्ललाटे च चक्षुषोः श्रवणद्वये | नासापुटद्वये पश्चाद्गंडयोर्दंतयोर्द्वयोः || जिह्वाग्रे नासिकाग्रे च ऊष्टयोर्युगलेगले | वाह्वोश्च हृदये चैव नाभौ गुह्ये गुदे तथा || ऊर्वोश्चजान्वोर्जंघायां पार्ष्णिपादे तथैव च | सर्वांगसंधिषु परं न्यसेद्वानतंत्रितः || ध्यानं | ध्यात्वा देवं जगन्नाथं दक्षिणामूर्तिमव्ययं | कुंदेंदु शंखधवलं व्याघ्र चर्मांत वा ससं || व्याख्या पीठे समासीनमाक्रांताप स्मृतिं सदा | वामपाणितलेद्योतज्जातवेद स पुस्तकं || व्याख्या मुद्राक्षमालाभ्यां विराजित करद्वयं | मुनिभिः सेवितं देवमशेषार्थ फलप्रदं || ७९अ)
SK
अथवा | कपर्दिनं चम्ड्रकलावतं संत्रिनेत्रमिंदु प्रतिमं स्मृतो ज्वलां | चतुर्भुजं ज्ञानदमक्षसूत्रं पुस्तानि हस्तं हृदि भावयामि | इति ध्यात्वा पूर्वोक्ते शैवेपीठे देवमावाह्य पाद्यादिभिरुपचारैः पूजयेत् | अंगैः प्रथमांवरणं | ब्राह्मणाय १ शक्राय २ सनंदाय ३ सनत्कुमाराय ४ शुकाय ५ व्यासाय ६ गणेशाय ७ सिद्धाय ८ गंधर्वाय ९ योगींद्राय १० विद्याधराय ११ नम इति पूजयेत् || एते पुस्तक सरस्वती वाचयतो ध्येयाः | लोकपालाṁश्च स्वदिक्षु | तदायुधानि च | लक्षंमेकं पुरश्चरणं | सवूतैः पद्मैर्दशांशोहोमः || एच्छं जपादिभिः सिद्धे मंत्रेस्मिन्साधकोत्तमः | मंत्रेणानेनंसंजप्तैर्विशुद्धैः सलिलैः सुधीः | अभिषिंचेत् स्वशिरसिश्रियमारोग्यमाप्नुयात् | कंठमात्रोदके स्थित्वा जपन्मंत्र सहस्रकं | प्रत्यहं मंडलादर्वाक् कवीनामग्रणीर्भवेत् || अथैकपंचाशदक्षरात्मको अघोर मंत्रः | ह्रीं स्फुरस्फुर प्रस्फुरप्रस्फुर घोरघोरतरतनुरूप वम चटचट प्रचटप्रचट कहकह वमवम वंधवंध घातयघातय हुं फट् | अस्य मंत्रस्य अघोर ऋषिरनुष्टुप् छंदः अघोररूप रुद्रोदेवता सकलशत्रुक्षयपूर्वक सकलसमृद्धिकामनार्थे विनियोगः | ॐ ह्रीं स्फुरस्फुर हृदयाय नमः १ ७९ब्)
SK
प्रस्फुर २ शिरसे स्वहा २ घोरघोरतरतनुरूपशिखा ३ चट २ प्रचट २ कवचं ४ कह २ वम २ नेत्रत्रयाय वौषट् ५ वंध २ घातय २ कवचाय हुं ६ हुं फट् अस्त्राय फट् ७ | इति षडंगं | ह्रीं स्फुर २ मूर्ध्नि १ प्रस्फुर २ नेत्रयोः २ घोर आस्ये ३ घोरतरतनुरूपकंठे ४ चटचट हृदि ५ प्रचट २ नाभौ ६ कह २ गुह्ये ७ वम २ ऋर्वोः ८ वंध २ जान्वोः ९ घातय २ जंघयोः १० हुं फट् पादयोः ११ | ततो ध्यानं | सजलघनसमानं भीमदंष्ट्रं त्रिणेत्रं भुजगधरमघोरं रक्तवस्त्रांगरागं | परशुडमरुखड्गान्खेटकं वाण च | *? bhavet prabhuḥ | vaśye kuṃkumasaṃkāśo muktau caṃdra sa***? | तदधो वाणकार्मुकौ | तदधः शूलकपाले विधतां | इति ध्यात्वा पूर्वोक्ते शैवे पीठे देवमावाह्य पाद्यादिभिरुपचारैः पूजयेत् | यथा विधि | अंगैः प्रथमावरणं | परशवे १ डमरुकाय २ खड्गाय ३ खेटाय ४ वाणाय ५ कार्मुकाय ६ शूलाय ७ कपालाय ८ नम इति कमलपत्रेषु पूजयेत् | ततो ब्राह्म्यादीन् | दिक्याशाṁश्च | इति पूजांते जपं निवेद्य विसर्जयेत् | लक्षं पुरश्चरणं | घृताक्तैस्तिलैर्दशांशोहोमः || क्रमात् सर्पिरयामार्गतिलसर्ष*? पायसैः | ८०अ)
इति श्रीमदाशादित्यत्रिपाठीसंगृहीते मंत्रकोषे नृसिंहमंत्रकथनं नाम षोडशपरिच्छेदः || पंचायतनमंत्रकथनानंतरं नानामंत्रा उच्यंते || तत्रादौ गायत्रीविधानं लिख्यते | प्रणवस्य ब्रह्माऋषिर्गायत्री छंदः परमात्मा देवता व्याहृतीनांतिसृणांसामस्तेन प्रजापतिरृषिः एकैकशोगौतमभरद्वाजविश्वामित्राऋषयः गायत्र्युष्णिगनुष्टुप्छंदांसि अग्निर्वायुरादित्यो देवताः || गायत्र्या विश्वामित्रऋषिर्दैवीगायत्रीछंदः १३१ब्) सवितादेवतावरेण्यमित्यत्ररमितिशक्तिः वमिति वीजं णकारः | साधारण शक्तिः | णकारो वलमिति श्रुतेः || अथ पदन्यासः | ॐ तत् पादात्मने नमः १ ॐ सवितुर्जान्वात्मने नमः २ ॐ वरेण्यं गुह्यात्मने नमः ३ ॐ भर्गोजठरात्मने ४ ॐ देवस्य हृदयात्मने ५ ॐ धीमहि वर्णात्मने ६ ॐ धियः पूर्वमुखायै ७ ॐ यो पश्चिममुखायै ८ ॐ नः मूर्धात्मने ९ ॐ प्रचोदयात् अस्त्राय फट् १० || पुनः | ॐ तत् मूर्धात्मने १ ॐ सवितुर्भ्रूमध्यात्मने २ ॐ वरेण्यं च क्षुरात्मने ३ ॐ भर्गोवक्त्रात्मने ४ ॐ देवस्य कर्णात्मने ५ ॐ धीमहि हृदयात्मने ६ ॐ धियः नाभ्यात्मने ७ ॐ यः गुह्यात्मने ८ ॐ नः जान्वात्मने ९ ॐ प्रचोदयात् पादात्मने १० || पुनः | ॐ तत् गुह्यात्मने १ ॐ सवितुः चक्षुरात्मने २ ॐ वरेण्यं वागात्मने ३ ॐ भर्गो कर्णात्मने ४ ॐ देवस्य हृदयात्मने ५ ॐ धीमहिजान्वात्मने ६ ॐ धियः अंद्र्यात्मने ७ ॐ यः ललाटात्मने ८ ॐ नः घ्राणात्मने ९ ॐ प्रचोदयात् मूर्ध्ने नमः १० || पुनः ॐ भूस्तत्सवितुर्वरेण्यं भूरग्नये पृथिव्यै ब्रह्मणेलोकत्रयात्मने नमः १ ॐ भुवः भर्गोदेवस्यधीमहि भुवोऽंतरिक्षाय वायवे विष्णवे वेदत्रयात्मने नमः २ १३२अ)
SK
ॐ स्वः धियोयोनः प्रचोदयात् स्वरादित्यायदिवे महेश्वराय प्राणत्रयात्मने नमः ३ पादहृदशिरः सुपादन्यासः || अथ सशक्तिकाक्षरन्यासः || ॐ तत्प्रह्लादिन्यै चंपकनिभायै नमः १ ॐ सप्रभायैश्वेतवर्णायै २ ॐ विनित्यायै पिंगलवर्णायै ३ ॐ तुः विश्वप्रभायै इंद्रनीलनिभायै ४ ॐ र्व विलासिन्यै वह्निदीप्तायै ५ ॐ रे प्रभावत्यै वह्निरूपायै ६ ॐ णि जयायै विद्युत्प्रभायै ७ ॐ यं शांतायै रक्तवर्णायै ८ ॐ भ कांतायै जलदवर्णायै ९ ॐ र्गो दुर्गायै रक्तवर्ण निभायै १० ॐ दे सरस्वत्यै मरकतनिभायै ११ ॐ व विश्वरूपायै शुक्लरूपायै १२ ॐ स्य विशालायै सुवर्णप्रभायै १३ ॐ धी ईशायै कुंदप्रभायै १४ ॐ मव्यापिन्यै पद्मरागनिभायै १५ ॐ हि विमलायै शंखनिभायै १६ ॐ धि तमोपहारिण्यै पांडुरप्रभायै १७ ॐ यो सूक्ष्मायै इंद्रगोपनिभायै १८ ॐ यो विश्वयोन्यै कुंकुमनिभायै १९ ॐ नः जयावहायै सूर्योदयनिभायै २० ॐ प्रलयायै नीलोत्पलनिभायै २१ ॐ चोपरायै गोरोचननिभायै २२ ॐ द शोभायै कुंदेंदुशंखधवलायै २३ ॐ यात् भद्ररूपिण्यै स्फटिकनिभायै नमः २४ || ॐ तदग्नये चंपकनिभाय पद्मासन रूढाय १३२ब्)
SK
ब्रह्मविष्णु शिवात्मने नमः १ ॐ स प्रजापतये श्यामवर्णाय पद्मासन रूढाय ब्रह्मविष्णुशिवात्मने नमः २ ॐ विसोमाय पिंगलनिभाय पद्मासनरूढायेत्यादि ३ ॐ तुः ईशानाय इंद्रनीलनिभाय प० ४ ॐ र्वः आदित्याय वह्निदीप्ताय प० ५ ॐ रे वृहस्पतये वह्निरूपाय ६ ॐ णि इंद्राय विद्युत्प्रभाय ७ ॐ यं भगदेवाय रक्तवर्णाय ८ ॐ भ अर्यम्ने जलदवर्णाय ९ ॐ र्गो सवित्रेरक्तगौरनिभाय १० ॐ देत्वष्ट्रेमरकतनिभाय ११ ॐ व पूष्णे शुक्लवर्णाय १२ ॐ स्य इंद्राग्निभ्यां सुवर्णप्रभायां पद्मासनरूढाभ्यां ब्रह्मविष्णु शिवात्मभ्यां नमः १३ ॐ धी वायवे कुंदप्रभाय १४ ॐ म वामदेवाय पद्मरागनिभाय १५ ॐ हि मित्रावरुणाभ्यां शंखनिभाभ्यां १६ ॐ धि भ्रातृव्य देवाय पांडुर प्रभाय १२ ॐ यो विश्वेदेवेभ्य इंद्रगोपनिभेभ्य पद्मासन रूढेभ्यो ब्रह्मविष्णु शिवात्मभ्यो नमः १८ ॐ यो विष्णवे कुंकुमनिभाय १९ ॐ नः वसुभ्यः सूर्योदयनिभेभ्यः प० २० ॐ प्रपितृभ्यो नीलोत्पल निभेभ्यः प० २१ ॐ चो कुवेराय गोरोचननिभाय २२ ॐ द अश्विभ्यां कुंदेंदु शंखनिभाभ्यां २३ ॐ यात् ब्रह्मणे स्फटिकनिभाय पद्मासनरूढाय ब्रह्मविष्णुशिवात्मने नमः २४ || १३३अ)
SK
ॐ तदग्नये पृथिव्यात्मने नमः १ ॐ स प्रजापतये अ वात्मने २ ॐ वि सोमाय वह्न्यात्मने ३ ॐ तुः ईशानाय वां द्यात्मने ४ ॐ र्व आदित्याय आकाशात्मने ५ ॐ रे वृहस्पतये गंधतन्मात्रात्मने ६ ॐ णि इंद्राय रसतन्मात्रात्मने ७ ॐ यं भगदेवाय रूपतन्मात्रात्मने ८ ॐ भ अर्यम्ने स्पर्शतन्मात्रात्मने ९ ॐ र्गो सवित्रेशष्टतन्मात्रात्मने १० ॐ देत्वष्ट्रे रूपस्थात्मने ११ ॐ व पूष्णे पाद्यात्मने १२ ॐ स्य इंद्राग्निभ्यां पादात्मभ्यां नमः १३ ॐ धी वायवे पाण्यात्मने १४ ॐ म वामदेवाय वागात्मने १५ ॐ हि मित्रावरुणाभ्यांघ्राणात्मभ्यां १६ ॐ धि भ्रातृव्यदेवाय जिह्वात्मने नमः १२ ॐ यो विश्वेभ्यो देवेभ्यश्चक्षुरात्मभ्यो नमः १८ ॐ य्ॐ विष्णवेत्वगात्मने १९ ॐ नः वसुभ्यः श्रोत्रात्मभ्यो नमः २० ॐ प्र पितृभ्योमन आत्मभ्यः २१ ॐ चो कुवेराय वुद्ध्यात्मने २२ ॐ द अश्विभ्यां अहंकारात्मभ्यां २३ ॐ याद्ब्रह्मणे अव्यक्तात्मने नमः २४ || ॐ तत् हृदयाय नमः १ ॐ स वितुः शिरसे स्वाहा २ ॐ वरेण्यं शिखायै वषट् ३ ॐ भर्गोः कवचाय हुं ४ ॐ देवस्य अस्त्राय फट् ५ ॐ धीमहि नेत्रत्रयाय १३३ब्)
SK
वौषट् ६ ॐ धियोयोनः पार्श्वाभ्यां नमः ७ ॐ प्रचोदयात् हस्ताभ्यां नमः ८ || पुनः | तत्सवितुर्ब्रह्मणे हृदयाय नमः | ॐ वरेण्यं विष्णवे शिरसे स्वाहा २ ॐ भर्गोदेवस्य रुद्राय शिखायै वषट् ३ ॐ धियः ईश्वराय कवचाय हुं ४ ॐ योनः सदाशिवात्मने नेत्रत्रयाय वौषट् ५ ॐ प्रचोदयात् अस्त्राय फट् ६ || ततोऽक्षरशक्तिन्यासः || ॐ तत्तध्यायै १ ॐ स समग्रायै २ ॐ वि विमलायै ३ॐ तु तुष्ट्यै ४ ॐ र्व वंद्यायै ५ ॐ रे रेवत्यै ६ ॐ णि निरवद्यायै ७ ॐ यं यज्ञविद्यायै ८ ॐ भ भर्गायै ९ ॐ र्गो गोदायै १० ॐ दे देविन्यै ११ ॐ व वरदायै १२ ॐ स्प स्पंदनायै १३ ॐ धी धीरायै १४ ॐ म मधुरायै १५ ॐ हि हिमवत्सुतायै १६ ॐ धि धिस्न्यै १७ ॐ यो योगिन्यै १८ ॐ यो योगदायै १९ ॐ नः नर्मदायै २० ॐ प्र प्रमथप्रियायै २१ ॐ चो चोरिण्यै २२ ॐ द दयितायै २३ यात् याज्ञ्यै नमः २४ || स्थानानि | पादसंधि चतुःकांडनाभिहृद्गलोदोर्द्वयोः | संध्यास्यनासागंडाक्षिकर्णभ्रूमस्तकेष्वपि | वारुणेंदवयाम्ये प्रगूर्ध्वगेषु मुखेषु च | क्रमेण वर्णान् विन्यस्य गायत्र्याविंत्रवित्तमः | इति न्यासानंतरं ध्यानं संध्यात्रयेकार्यं | पूर्वाह्ने ब्रह्मदैवत्यां रक्तवर्णां रक्तवस्त्रां सर्वाभरणभूषितां चतुर्भुजां कमंडल्वक्षमालावरदाभयधारिणीं चतुर्मुखां हंसारूढां गायत्रीं ध्यायेत् | १३४अ)
SK
अपराह्ने विष्णुदैवत्यां कृष्णवर्णां पीतांवरां सर्वाभरणभूषितां चतुर्भुजां शंखचक्रगदाभयधारिणीं गरुडारूढां सावित्रीं ध्यायेत् | मध्याह्ने रुद्रदैवत्यां श्वेतवर्णां श्वेतवस्त्रां चतुर्भुजां सर्वाभरणभूषितां शूलकपालवरदाभयकरां वृषारूढां सरस्वतीं ध्यायेत् | अन्यदात्वेवं मुक्ताविन्दुमहेमनीलवलच्छायै मुखैस्तीक्ष्ण सावित्रीं वरदाभ्यांकुशकरांपाशं कपालं गुणं शंखंचक्रमथारविंदयुगलं हस्तैर्वहंतीं भजे | एवं ध्यात्वा तीव्रादि शक्तिसहिते सौरेपीठे त्रिकोण मध्ये देवीमावाह्यहा मुद्राः प्रदर्शयेत् || तद्यथा | संमुखं १ संपुटं २ विवृतं ३ एकमुखं ४ द्विमुखं ५ त्रिमुखं ६ चतुर्मुखं ७ पंचमुखं ८ षण्मुखं ९ द्विलिंगिनं १० शंकटं ११ प्रागग्र्यं १२ यमास्यं १३ ग्रथितं १४ विमुखं १५ अधोमुखं १६ प्रलंवमुष्टिं १७ मीनाक्रांतं १८ कूर्माक्रांतं १९ वराहाक्रांतं २० सिंहाक्रांतं २१ महाक्रांतं २२ प्रलंवं २३ मुद्गरं २४ एतामुद्राश्चतुर्विंशागायत्रीषु प्रसाधिकाः | वृथा मंत्राजपाश्चैव स्नानं भोजनमेव च | तथा वै तीर्थयात्रा वै मुद्राहीने वृथा हि सा || यज्ञश्च विफलस्तेषां होमोदेवार्चनं तथा | तस्मान्मुद्राः सदा ज्ञेया विद्वद्भिर्यत्नमास्थितैः || एवं मुद्राः प्रदर्श्य पाद्यादिभिरुपचारैर्गायत्रीं पूजयेत् | गायत्र्यै १ सावित्र्यै २ सरस्वत्यै ३ नम इति त्रिकोणेषु | १३४ब्)
SK
ब्रह्मणे १ विष्णवे २ महेश्वराय ३ इति तद्वहिः || उखायै १ प्रज्ञायै २ प्रभायै ३ संध्यायै ४ नमः इति चतुर्दिक्षु | तत्ॐगावरणं | प्रह्लादिन्यै १ प्रभायै २ नित्यायै ३ विश्वंभरायै ४ विलासिन्यै ५ प्रभावत्यै ६ जयायै ७ शांतायै ८ दुर्गायै ९ सरस्वत्यै १० दुर्गारूपायै ११ विशालायै १२ ईशानायै १३ विमलायै १४ तमोपहारिण्यै १५ सूक्ष्मायै १६ विश्वयोन्यै १७ जयावहायै १८ पद्मायै १९ परायै २० शोभनायै २१ भद्ररूपायै २२ नमः इति आवरणत्रयं कमलपत्राष्टकेषु पूजयेत् | ततो ब्राह्म्यादयः ततो नवग्रहाः | आदित्य पर्षद्भ्यो नमः इति | ततो लोकपालाः पूज्याः | अष्टोत्तरशतमष्टाविंशतिं वा जपित्वा उत्तरे शिखरे इति विसर्जयेत् | चतुर्विंशति लक्षं पुरश्चरणं | चतुर्विंशति सहस्रं शुद्धैस्तिलैर्होमः | पायसंघृतं तिलादूर्वाक्षीरद्रुमसमिधः पृथक् पृथक् सहस्रं जुहुयात् | ततो गायत्री सिद्धा भवति | तत्वसंख्या सहस्राणि मंत्रविज्जुहुयात्तिलैः | सर्वपाप विनिर्मुक्तो दीर्घमायुः स विंदति || आयुषेसाज्यहविषा केवलेनाथ सर्पिषा | दूर्वात्रिकैस्तिलैर्मंत्री जुहुयात्त्रिसहस्रकं || अरुणाब्जैस्त्रिमध्वक्तैर्जुहुयादयुतंनरः | महालक्ष्मीर्भवेत्तस्य षण्मासान्नात्रसंशयः || त्रिमधुघृतशर्करामधुनीत्यर्थः | ब्रह्मश्रिये प्रजुहुयात् प्रसूनैर्ब्रह्मवृक्षजैः || १३५अ)
पर्वतोत्पाटन कुमारब्रह्मचारिन् गंभीरशष्ट सर्वविग्रहविनाशन सर्वज्वरोत्सादनडाकिनी विध्वंस न ह्रीं ह्रीं ह्रां ह्यैं एहि सर्वविषं हरहर ४ रवलं क्षोभय्ॐ हुं फट् स्वाहा || हनू तनू मंत्रस्येश्वर ऋषिस्त्रिष्टुप् छंदः हनूमान् देवता सकलकोपद्रव शांत्यर्थे विनियोगः | अंजना सुताय हृदयं १ रुद्रमूर्तये शिरः २ वायुसुताय शिखा ३ अग्निगर्भाय कवचं ४ मदूतायनेत्रं ५ ब्रह्मास्त्र निवारणायास्त्रं ६ | एकवीरत्वात्परि**?दिकं नास्ति | एतेन सर्वेण सर्वं साधये | इत्यादयेनेके प्रयोगामंत्राश्च जायंतेते ग्रंथगौरवान्नलिखिताः || अथ प्राणप्रतिष्ठामंत्रः || प्राणप्रतिष्ठामंत्रं विनार्वेमंत्राव्यर्थाः | तथा चोक्तं | प्राणप्रतिष्ठान मनोर्विधानं प्रवक्ष्यते संप्रति सर्वसिद्ध्यै | यस्मादृतेऽमीकथिताः प्रयोगाव्यर्थी भवेयुर्गत्तजीवकल्पाः | मंत्रस्तु | आं ह्रीं क्र्ॐ य र ल व श ष स हौं हंसः मम प्राणा इह प्राणाः ममजीवहस्थितः | मम सर्वेंद्रियाणि वाङ्मनश्चक्षुः श्रोत्र जिह्वा घ्राणा प्राणा इहैवागत्यागत्यसुखंचिरं तिष्ठं तु स्वाहा हंसं || प्राणप्रतिष्ठा मंत्रस्य ब्रह्मविष्णुरुद्राऋषयः ऋग्यजुः सामाथर्वाणि छंदांसि सकल जगत्सृष्टिकारिणं प्राणशक्तिर्देवता आंवीजं क्र्ॐ शक्तिः वश्याकर्षणविद्वेषसास्तंभनोच्चाटन मारणार्थे विनियोगः | ॐ पृथिव्याचाय हुं ४ सहस्रवाहवे अस्त्राय फट् ५ || १५३अ)
SK
अथापरः || ॐ प्र्ॐ नमो भगवते कार्तं वीर्यार्जुनाय है हयकार्तवीर्यार्जुन सहस्रकरसहस्रदृशसहस्रदुष्टांतक सर्वशिष्टेष्ट पद उदधे रागं तु कामस्मद्वसुलुंपकान् चौरसमूहान् स्वकरसहस्रैर्निवारय २ रंध २ स्वपाशहस्तैर्वंध २ स्वांकुश सहस्रैराखंडयाखंडयस्वधायोद्गतैर्वाण सहस्रैर्मर्दय २ स्वशंखोद्गतनादसहस्रैर्भीषय २ स्वहस्तोद्गत वज्र सहस्रैर्निकृंतय २ परकृतं त्रासय २ गर्जयागर्जय आकर्षय २ भ्रासय २ मोहय २ मादय २ उन्मादय २ तापय २ दीपय २ शोषय २ विदारय २ स्तंभय २ जृंभय २ विजृंभय २ मारय २ वशीकुरु २ उच्चाटय २ विनाशय २ दत्तात्रेय श्रीपाद प्रियतम श्रीकार्तवीर्यार्जुन सर्वंत उदधें रागतान् वसुलुंपकान् चोरसमूहान् सम्यगुन्मूल २ हुं फट् स्वाहा | अस्य ऋष्यादिकं षडंगं ध्यानं च पूर्ववत् || ॐ भ्रां परितोमेभ्रम्यन्नव्याद्द्विद्युत् समप्रभः सर्वतोमेभ्रम्यन्नव्याद्धन्वीवाणी रविप्रभः | इत्यादयोऽनेकेमंत्राः संति तान् ग्रंथ गौरवान्नलिखामः || अथ हनूमन्मंत्रः | ॐ नमो भगवते हनूमते प्रकटपराक्रमाय आक्रांतदिङ्मंडलाय यशोविलासधवलीकृतदिङ्मंडलाय वज्रदेह रुद्रावतारलंकापुरीदहन उदधि वंधन दशग्रीव कृतांतसीताश्वासनायुत नागवलांजना गर्भसंभूत रामलक्ष्मणानंदककपिसैन्यप्राकारसुग्रीवसा १५३ब्)
हंसात्मको यमयामग्नेस्तेजसा दीप्यमानः | सनामृत्योस्त्रायतां नमो ब्रह्मणे विश्वनाभिः || अस्य प्रजापति ऋषिरनुष्टुप् छंदः ब्रह्मा देवताधन पुत्रादि सिद्ध्यर्थे विनियोगः | हंसात्मको यं हृदयं १ अपामग्नेः शिरः २ तेजसादीप्यमानः शिखा ३ सनोमृत्योस्त्रायतां कवचं ४ नमो ब्रह्मणे नेत्रं ५ विश्वनाभिः अस्त्रं ६ ध्यानं | अर्कौघायुतसंकाशं रक्तवस्त्रं महातनुं | स्रुक् स्रुचौ चाक्षमालां कमंडलुं कैर्धृतां || चतुर्मुख मुदारांगमालोलायतलोचनं | जटाधरं जगद्योनिंकुंडलाभ्यां विराजितं || हारकेयूर वलयग्नैवेयोर्मिभिरावृतं | सर्वर्तु कुसुमैः शुभ्रैः सर्ववर्णिरलंकृतं || आद्यैर्देवर्षि सिंहैश्च सेव्यमानं समं ततः | उद्गिरंतं श्रुतीर्दिक्षुशाखाभेदेन दिक् क्रमान् || एवं ध्यात्वा जपेन्मंत्रं मष्टोत्तरशतं पुनः | अथ पूजा | मानसिक पूजानंतरं वाह्यपूजां च कुर्यात् | आधारादि पीठं संपूज्य तदुपरि अष्टदलं कमलं परिकल्प्य पूर्वादि दिक्षु नित्यायै १ श्रद्धायै २ धारायै ३ पावन्यै ४ योगायै ५ शिखायै ६ धायिन्यै ७ नमः इति पूजयेत् | तत्कर्णिकायां देवमावाह्य मुद्राः प्रदर्श्य गायत्र्या अर्घं दद्यात् १ हस्ताभ्यामिति पाद्यं दद्यात् २ १५९अ)
SK
हिरण्यमंत्रेणा चमनं ३ मूलमंत्रेण मधुपर्कं ४ ध्रुवासुत्वेति स्नानं ५ युवस्त्राणीति वस्त्रं ६ हंस दृषदिति यज्ञोपवीतं ७ व्याहृत्या भूषणानि ८ गंधद्वारेणेति गंधं पुष्पाणि च ९ पौरुषेण स्रुतिं कुर्यात् १० || दलेषु गोदाय १ प्रमोदाय २ हंसाय ३ सामगाय ४ सत्यलक्षणाय ५ हिरण्यगर्भाय ६ विश्वनाभये ७ नमः इति पूजयेत् | तेष्वेव दलेषु श्रद्धायै १ लक्ष्म्यै २ धृत्यै ३ तुष्ट्यै ४ पुष्ट्यै ५ मेधायै ६ सरस्वत्यै ७ क्रियायै ८ नमः इति पूजयेत् | पुनस्तेष्वेव | भृगवे १ पुलस्त्याय २ पुलहाय ३ क्रतवे ४ अंगिरसे ५ मरीचये ६ दक्षाय ७ अत्रये ८ नमः इति || वशिष्ठाय नमः इत्यग्रे | एवं कुंभाक्षश्रकपुस्तकाभीतिरवच्छिन्नाधनं च पृथिवीं यावद्भवति || इति गृहस्थानां धर्मार्थं कामाभिलाषवतं | केचन मंत्रा अत्रव्यक्तीकृताः | एभ्योप्यन्यान् जानीमः तानरुचौनलिखामः || इतो मुमुक्षोः प्रणवस्व रूपं निरूप्यते | तद्यथा | तल्पादुच्छायोदकमुपस्पृश्य प्रातः प्रसन्नवदनं स्वगुरुं मुर्ध्नि चिंतयेत् | ज्ञानमुद्रालसट्वाहुं ज्ञानदं शिवमादरात् | प्रणवं स्थित्वानाभ्यादि स्थितं ब्रह्मविष्णुरुद्रेश्वरा द्वादशाद्गलदमृतमयैरुपहारैरभ्यर्च्य १५९ब्) प्रणवेच्चारणायैकी कृत्यपरं चिन्मयं विभाव्य | स्वातं त्र्यानंद संपूर्णं सच्चिदानंदसुंदरं | अद्वयं परमं तेजो नित्यसस्मिन्निरंजनं ||
मष्टवारं जपित्वा संप्रोक्ष्य सोहमित्युपविश्य गुर्वादीन् प्रणमत् | तथाहि परमशिवाद्यशेषवारंपर्यक्रमेण स्वगुरुपादांवुजं यावत्तावत् प्रणमामीति शिरसि नत्वा ॐ गुरुभ्यो नमः | ॐ गणपतये | ॐ दुर्गायै | ॐ क्षं क्षेत्रपालाय | ॐ सरस्वत्यै | ॐ परमात्मने नमः इति वामदक्षान्स वामदक्षौ तु पुरतो हृद्यभिमंत्र्य | प्रणवस्यांतर्यामी ऋषिर्वापरमात्मा देवता आकारोवीजं ॐकारः शक्तिः मकारः क्षेत्रं प्रणवो वाचकः ब्रह्मवाच्यं मोक्षार्थे विनियोगः | प्रणवो ब्रह्मपुत्रोलातव्यगोत्रः १ अकारस्यांतर्यामी ऋषिर्ब्रह्मा ऋषिर्वा गायत्री छंदः २ ब्रह्मादेवताः ३ पृथिवी तत्वं ४ ऋग्वेदस्वरूपं ५ भूर्लोको ६ गार्हपत्यं क्षेत्रं ७ उदात्तः स्वरः ८ नाभिः स्थानं ९ रजोगुणः १० प्रातः सवनं ११ भूर्व्याहृतिः १२ प्राणोवृत्तिः १३ इडानाडी १४ जाग्रदवस्थां १५ विश्वः पुरुषः १६ पीतवर्णा १७ सृष्टिक्रिया १८ सृष्ट्यर्थे विनियोगः || ॐकारस्यं ब्रह्मा अत्रिर्वायुर्विष्णुर्वा ऋषि १ स्त्रिष्टुप् छंदः २ विष्णुर्देवता ३ रुद्रोऽधिदैवतं ४ अंतरिक्षं तत्वं यजुर्वेद स्वरूपं ५ भुवोलोकः ६ अन्वाहार्य पवनं क्षेत्र ७ अनुदात्तः स्वरः ८ हृदयं स्थानं ९ सत्वं गुणः १० माध्यंदिनं सवनं ११ भुवोव्या हृतिः १२ अषांवृत्तिः १३ पिंगलानाडी १४ स्वप्नावस्था १५ तैजसः पुरुषः १६ विद्विद्वर्णः १७ स्थितिक्रिया १८ स्थित्यर्थे विनियोगः || मकारस्य वामदेवो रुद्रः सूर्यो वा ऋषिः १ जगतीच्छंदः २ ईश्वरो देवता ३ रुद्रोऽधिदैवतं ४ द्यौस्तत्वं ५ सामवेदस्वरूपं ६ स्वर्लोकः ७ आहवनीयं क्षेत्रं ८ स्वरितः स्वरः ९ भ्रूमध्यं स्थानं १० तमोगुणः ११ तृतीयं सवनं १२ खर्व्याहृतिः १३ व्यानोवृत्तिः १४ सुषुम्ना नाडी १५ सुषुप्त्यवल्ला १६ १६०ब्)
SK
प्राज्ञः पुरुषः १७ शुक्लोवर्णः १८ संहारक्रिया १९ लयार्थे विनियोगः || अर्धमात्रस्य संवर्तकाग्नि ऋषिर्विराट् छंदः पुरुषोṁधिदेवता मरुतोऽधिदैवतं सोमलोकस्तत्वं अथर्ववेदस्वरूपं सर्वोवर्णस्तुरीयावस्था जीवस्य प्राणेश्वरार्थे विनियोगः | इति स्मृत्वा ततोऽंगुलि शोधनमन्त्रेण अंगुष्ठादिकानिष्ठिकातं चोपदेश क्रमेण युगपदुभयकरांगुलिषु विन्यस्य कोर्पराद्यांगुल्यग्रांतं च कृत्वा दिग्वंधनं च कुर्वन् दिक्षु लोकपालाṁस्तदाश्रयं प्राकारत्रयं कुर्यात् | तथाहि ॐ अं ॐ नमः १ उं ऊं ऊं नमः २ ॐ मं ॐ नमः ३ एवं पादादि मस्तकांतं व्याप्य स्थूलसूक्ष्म सुषुप्त्यात्मकं विराट् हिरण्यगर्भ ज्ञानात्मकं समग्नौ विलीनं द्यात्वा तदभिमानिन्यात्मनि चिद्रूप संहरण प्रणवं जपेत् | जपेनैव ज्ञानावाप्तिर्भवति | यदि वाह्यपूजांकत्तुमिच्छति तदा एवं कुर्यात् || प्रणवस्य प्रजापति ऋषिर्दैवी गायत्री छंदः परमात्मा देवता ज्ञानप्राप्त्यर्थे विनियोगः | अं ॐ आं हृदयाय नमः १ इं ऋं इं शिरः २ उं ऊं ऋं शिखायै वषट् ३ एं ॐ ऐं कवचाय हुं उं ऊं अं नेत्राभ्यां वौषट् ५ अ उं अः अस्त्राय फट् ॐ भूः इत्यादि षड्भिर्व्याहृतिभिर्वा | ध्यानं | विष्णुं भास्वत्किरीटांगदवलयगदा कल्पहारोदरांह्नि श्रेणीभूषं स वक्षोमणिमकर महाकुंडला मंडिताग्रं | हस्तोद्यच्चक्रशंखांवुजा दमभलंपीतकौशेयभासाविद्यो तद्भासमुद्यद्दिन करसदृशं पद्मसंस्थं नमामि || १६१अ)