SK
(Pअस्_१) KA_I,१.१-५ Rओ_I,१-४ {१/१०} अथ शब्दानुशासनम् . (Pअस्_१) KA_I,१.१-५ Rओ_I,१-४ {२/१०} अथ इति अयम् शब्दः अधिकारार्थः प्रयुज्यते . (Pअस्_१) KA_I,१.१-५ Rओ_I,१-४ {३/१०} शब्दानुशासनम् शास्त्रम् अधिकृतम् वेदितव्यम् . (Pअस्_१) KA_I,१.१-५ Rओ_I,१-४ {४/१०} केषाम् शब्दानाम् . (Pअस्_१) KA_I,१.१-५ Rओ_I,१-४ {५/१०} लौकिकानाम् वैदिकानाम् च . (Pअस्_१) KA_I,१.१-५ Rओ_I,१-४ {६/१०} तत्र लौकिकाः तावत् : गौः अश्वः पुरुषः हस्ती शकुनिः मृगः ब्राह्मणः इति . (Pअस्_१) KA_I,१.१-५ Rओ_I,१-४ {७/१०} वैदिकाः खलु अपि : शम् नः देवीः अभिष्टये . (Pअस्_१) KA_I,१.१-५ Rओ_I,१-४ {८/१०} इषे त्वा ऊर्जे त्वा . (Pअस्_१) KA_I,१.१-५ Rओ_I,१-४ {९/१०} अग्निम् ईऌए पुरोहितम् . (Pअस्_१) KA_I,१.१-५ Rओ_I,१-४ {१०/१०} अग्ने अयाहि वीतये इति . (Pअस्_२) KA_I,१.६-१३ Rओ_I,५-७ {१/१९} अथ गौः इति अत्र कः शब्दः . (Pअस्_२) KA_I,१.६-१३ Rओ_I,५-७ {२/१९} किम् यत् तत् सास्नालाङ्गूलककुदखुरविषाणि अर्थरूपम् सः शब्दः . (Pअस्_२) KA_I,१.६-१३ Rओ_I,५-७ {३/१९} न इति आह . (Pअस्_२) KA_I,१.६-१३ Rओ_I,५-७ {४/१९} द्रव्यम् नाम तत् . (Pअस्_२) KA_I,१.६-१३ Rओ_I,५-७ {५/१९} यत् तर्हि तत् इङ्गितम् चेष्टितम् निमिषितम् सः शब्दः . (Pअस्_२) KA_I,१.६-१३ Rओ_I,५-७ {६/१९} न इति आह . (Pअस्_२) KA_I,१.६-१३ Rओ_I,५-७ {७/१९} क्रिया नाम सा . (Pअस्_२) KA_I,१.६-१३ Rओ_I,५-७ {८/१९} यत् तर्हि तत् शुक्लः नीलः कृष्णः कपिलः कपोतः इति सः शब्दः . (Pअस्_२) KA_I,१.६-१३ Rओ_I,५-७ {९/१९} न इति आह . (Pअस्_२) KA_I,१.६-१३ Rओ_I,५-७ {१०/१९} गुणः नाम सः . (Pअस्_२) KA_I,१.६-१३ Rओ_I,५-७ {११/१९} यत् तर्हि तत् भिन्नेषु अभिन्नम् छिन्नेषु अच्छिन्नम् सामान्यभूतम् सः शब्दः . (Pअस्_२) KA_I,१.६-१३ Rओ_I,५-७ {१२/१९} न इति आह . (Pअस्_२) KA_I,१.६-१३ Rओ_I,५-७ {१३/१९} आकृतिः नाम सा . (Pअस्_२) KA_I,१.६-१३ Rओ_I,५-७ {१४/१९} कः तर्हि शब्दः . (Pअस्_२) KA_I,१.६-१३ Rओ_I,५-७ {१५/१९} येन उच्चारितेन सास्नालाङ्गूलककुदखुरविषाणिनाम् सम्प्रत्ययः भवति सः शब्दः . (Pअस्_२) KA_I,१.६-१३ Rओ_I,५-७ {१६/१९} अथ वा प्रतीतपदार्थकः लोके ध्वनिः शब्दः इति उच्यते . (Pअस्_२) KA_I,१.६-१३ Rओ_I,५-७ {१७/१९} तत् यथा शब्दम् कुरु मा शब्दम् कार्षीः शब्दकारी अयम् माणवकः इति . (Pअस्_२) KA_I,१.६-१३ Rओ_I,५-७ {१८/१९} ध्वनिम् कुर्वन् एवम् उच्यते . (Pअस्_२) KA_I,१.६-१३ Rओ_I,५-७ {१९/१९} तस्मात् ध्वनिः शब्दः . (Pअस्_३) KA_I,१.१४-२.२ Rओ_I,८-१४ {१/१७} कानि पुनः शब्दानुशासनस्य प्रयोजनानि . (Pअस्_३) KA_I,१.१४-२.२ Rओ_I,८-१४ {२/१७} रक्षोहागमलघ्वसन्देहाः प्रोयोजनम् . (Pअस्_३) KA_I,१.१४-२.२ Rओ_I,८-१४ {३/१७} रक्षार्थम् वेदानाम् अध्येयम् व्याकरणम् . (Pअस्_३) KA_I,१.१४-२.२ Rओ_I,८-१४ {४/१७} लोपागमवर्णविकारज्ञः हि सम्यक् वेदान् परिपालयिष्यति . (Pअस्_३) KA_I,१.१४-२.२ Rओ_I,८-१४ {५/१७} ऊहः खलु अपि. न सर्वैः लिङ्गैः न च सर्वाभिः विभक्तिभिः वेदे मन्त्राः निगदिताः. ते च अवश्यम् यज्ञगतेन यथायथम् विपरिणमयितव्याः. तान् न अवैयाकरणः शक्नोति यथायथम् विपरिणमयितुम्. तस्मात् अध्येयम् व्याकरणम् . (Pअस्_३) KA_I,१.१४-२.२ Rओ_I,८-१४ {६/१७} आगमः खलु अपि . (Pअस्_३) KA_I,१.१४-२.२ Rओ_I,८-१४ {७/१७} ब्राह्मणेन निष्कारणः धर्मः षडङ्गः वेदः अध्येयः ज्ञेयः इति . (Pअस्_३) KA_I,१.१४-२.२ Rओ_I,८-१४ {८/१७} प्रधानम् च षट्सु अङ्गेषु व्याकरणम् . (Pअस्_३) KA_I,१.१४-२.२ Rओ_I,८-१४ {९/१७} प्रधाने च कृतः यत्नः फलवान् भवति . (Pअस्_३) KA_I,१.१४-२.२ Rओ_I,८-१४ {१०/१७} लघ्वर्थम् च अध्येयम् व्याकरणम्. ब्राह्मणेन अवश्यम् शब्दाः ज्ञेयाः इति . (Pअस्_३) KA_I,१.१४-२.२ Rओ_I,८-१४ {११/१७} न च अन्तरेण व्याकरणम् लघुना उपायेन शब्दाः शक्याः ज्ञातुम् . (Pअस्_३) KA_I,१.१४-२.२ Rओ_I,८-१४ {१२/१७} असन्देहार्थम् च अध्येयम् व्याकरणम् . (Pअस्_३) KA_I,१.१४-२.२ Rओ_I,८-१४ {१३/१७} याज्ञिकाः पठन्ति . (Pअस्_३) KA_I,१.१४-२.२ Rओ_I,८-१४ {१४/१७} स्थूलपृषतीम् आग्निवारुणीम् अनड्वाहीम् आलभेत इति . (Pअस्_३) KA_I,१.१४-२.२ Rओ_I,८-१४ {१५/१७} तस्याम् सन्देहः स्थूला च असौ पृषती च स्थूलपृषती स्थूलानि पृषन्ति यस्याः सा स्थूलपृषती . (Pअस्_३) KA_I,१.१४-२.२ Rओ_I,८-१४ {१६/१७} ताम् न अवैयाकरणः स्वरतः अध्यवस्यति . (Pअस्_३) KA_I,१.१४-२.२ Rओ_I,८-१४ {१७/१७} यदि पूर्वपदप्रकृतिस्वरत्वम् ततः बहुव्रीहिः. अथ अन्तोदात्तत्वम् ततः तत्पुरुषः इति . (Pअस्_४.१) KA_I,२.३-९ Rओ_I,११-१२ {१/८} इमानि च भूयः शब्दानुशासनस्य प्रयोजनानि . (Pअस्_४.१) KA_I,२.३-९ Rओ_I,११-१२ {२/८} ते असुराः , दुष्टः शब्दः , यत् अधीतम् , यः तु प्रयुङ्क्ते , अविद्वांसः , विभक्तिम् कुर्वन्ति , यः वै इमाम् , चत्वारि , उत त्वः , सक्तुम् इव , सारस्वतीम् , दशम्याम् पुत्रस्य , सुदेवः असि वरुण इति . (Pअस्_४.१) KA_I,२.३-९ Rओ_I,११-१२ {३/८} ते असुराः . (Pअस्_४.१) KA_I,२.३-९ Rओ_I,११-१२ {४/८} ते असुराः हेलयः हेलयः इति कुर्वन्तः परा बभूवुः . (Pअस्_४.१) KA_I,२.३-९ Rओ_I,११-१२ {५/८} तस्मात् ब्राह्मणेन न म्लेच्छितवै न अपभाषितवै . (Pअस्_४.१) KA_I,२.३-९ Rओ_I,११-१२ {६/८} म्लेच्छः ह वै एषः यत् अपशब्दः . (Pअस्_४.१) KA_I,२.३-९ Rओ_I,११-१२ {७/८} म्लेच्छाः मा भूम इति अध्येयम् व्याकरणम् . (Pअस्_४.१) KA_I,२.३-९ Rओ_I,११-१२ {८/८} ते असुराः (Pअस्_४.२) KA_I,२.१०-१४ Rओ_I,१२-१३ {१/५} दुष्टः शब्दः . (Pअस्_४.२) KA_I,२.१०-१४ Rओ_I,१२-१३ {२/५} दुष्टः शब्दः स्वरतः वर्णतः वा मिथ्या प्रयुक्तः न तम् अर्थम् आह . (Pअस्_४.२) KA_I,२.१०-१४ Rओ_I,१२-१३ {३/५} सः वाग्वज्रः यजमानम् हिनस्ति यथा इन्द्रशत्रुः स्वरतः अपराधात् . (Pअस्_४.२) KA_I,२.१०-१४ Rओ_I,१२-१३ {४/५} दुष्टान् शब्दान् मा प्रयुक्ष्महि इति अध्येयम् व्याकरणम् . (Pअस्_४.२) KA_I,२.१०-१४ Rओ_I,१२-१३ {५/५} दुष्टः शब्दः . (Pअस्_४.३) KA_I,२.१४-१७ Rओ_I,३ {१/३} यत् अधीतम् . (Pअस्_४.३) KA_I,२.१४-१७ Rओ_I,३ {२/३} यत् अधीतम् अविज्ञातम् निगदेन एव शब्द्यते अनग्नौ इव शुष्कैधः न तत् ज्वलति कर्हि चित् . (Pअस्_४.३) KA_I,२.१४-१७ Rओ_I,३ {३/३} तस्मात् अनर्थकम् मा अधिगीष्महि इति अध्येयम् व्याकरणम्. यत् अधीतम् . (Pअस्_४.४) KA_I,२.१८-३.५ Rओ_I,१३-१५ {१/२७} यः तु प्रयुङ्क्ते . (Pअस्_४.४) KA_I,२.१८-३.५ Rओ_I,१३-१५ {२/२७} यः तु प्रयुङ्क्ते कुशलः विशेषे शब्दान् यथावत् व्यवहारकाले सः अनन्तम् आप्नोति जयम् परत्र वाग्योगवित् दुष्यति च अपशब्दैः . (Pअस्_४.४) KA_I,२.१८-३.५ Rओ_I,१३-१५ {३/२७} कः . (Pअस्_४.४) KA_I,२.१८-३.५ Rओ_I,१३-१५ {४/२७} वाग्योगवित् एव . (Pअस्_४.४) KA_I,२.१८-३.५ Rओ_I,१३-१५ {५/२७} कुतः एतत् . (Pअस्_४.४) KA_I,२.१८-३.५ Rओ_I,१३-१५ {६/२७} यः हि शब्दान् जानाति अपशब्दान् अपि असौ जानाति . (Pअस्_४.४) KA_I,२.१८-३.५ Rओ_I,१३-१५ {७/२७} यथा एव हि शब्दज्ञाने धर्मः एवम् अपशब्दज्ञाने अपि अधर्मः . (Pअस्_४.४) KA_I,२.१८-३.५ Rओ_I,१३-१५ {८/२७} अथ वा भूयान् अधर्मः प्राप्नोति . (Pअस्_४.४) KA_I,२.१८-३.५ Rओ_I,१३-१५ {९/२७} भूयांसः अपशब्दाः अल्पीयांसः शब्दाः . (Pअस्_४.४) KA_I,२.१८-३.५ Rओ_I,१३-१५ {१०/२७} एकैकस्य हि शब्दस्य बहवः अपशब्दाः . (Pअस्_४.४) KA_I,२.१८-३.५ Rओ_I,१३-१५ {११/२७} तत् यथा गौः इति अस्य शब्दस्य गावी गोणी गोता गोपोतलिका इति एवमादयः अपभ्रंशाः . (Pअस्_४.४) KA_I,२.१८-३.५ Rओ_I,१३-१५ {१२/२७} अथ यः अवाग्योगवित् . (Pअस्_४.४) KA_I,२.१८-३.५ Rओ_I,१३-१५ {१३/२७} अज्ञानम् तस्य शरणम् . (Pअस्_४.४) KA_I,२.१८-३.५ Rओ_I,१३-१५ {१४/२७} न अत्यन्ताय अज्ञानम् शरणम् भवितुम् अर्हति . (Pअस्_४.४) KA_I,२.१८-३.५ Rओ_I,१३-१५ {१५/२७} यः हि अजानन् वै ब्राह्मणम् हन्यात् सुराम् वा पिबेत् सः अपि मन्ये पतितः स्यात्. एवम् तर्हि सः अनन्तम् आप्नोति जयम् परत्र वाग्योगवित् दुष्यति च अपशब्दैः . (Pअस्_४.४) KA_I,२.१८-३.५ Rओ_I,१३-१५ {१६/२७} कः. अवाग्योगवित् एव . (Pअस्_४.४) KA_I,२.१८-३.५ Rओ_I,१३-१५ {१७/२७} अथ यः वाग्योगवित् . (Pअस्_४.४) KA_I,२.१८-३.५ Rओ_I,१३-१५ {१८/२७} विज्ञानम् तस्य शरणम् . (Pअस्_४.४) KA_I,२.१८-३.५ Rओ_I,१३-१५ {१९/२७} क्व पुनः इदम् पठितम् . (Pअस्_४.४) KA_I,२.१८-३.५ Rओ_I,१३-१५ {२०/२७} भ्राजाः नाम श्लोकाः . (Pअस्_४.४) KA_I,२.१८-३.५ Rओ_I,१३-१५ {२१/२७} किम् च भोः श्लोकाः अपि प्रमाणम् . (Pअस्_४.४) KA_I,२.१८-३.५ Rओ_I,१३-१५ {२२/२७} किम् च अतः . (Pअस्_४.४) KA_I,२.१८-३.५ Rओ_I,१३-१५ {२३/२७} यदि प्रमाणम् अयम् अपि श्लोकः प्रमाणम् भवितुम् अर्हति . (Pअस्_४.४) KA_I,२.१८-३.५ Rओ_I,१३-१५ {२४/२७} यत् उदुम्बरवर्णानाम् घटीनाम् मण्डलम् महत् पीतम् न स्वर्गम् गमयेत् किम् तत् क्रतुगतम् नयेत् इति . (Pअस्_४.४) KA_I,२.१८-३.५ Rओ_I,१३-१५ {२५/२७} प्रमत्तगीतः एषः तत्रभवतः . (Pअस्_४.४) KA_I,२.१८-३.५ Rओ_I,१३-१५ {२६/२७} यः तु अप्रमत्तगीतः तत् प्रमानम् . (Pअस्_४.४) KA_I,२.१८-३.५ Rओ_I,१३-१५ {२७/२७} यस् तु प्रयुङ्क्ते . (Pअस्_४.५) KA_I,३.६-९ Rओ_I,१५ {१/४} अविद्वांसः . (Pअस्_४.५) KA_I,३.६-९ Rओ_I,१५ {२/४} अविद्वांसः प्रत्यभिवादे नाम्नः ये प्लुतिम् न विदुः कामम् तेषु तु विप्रोष्य स्त्रीषु इव अयम् अहम् वदेत् . (Pअस्_४.५) KA_I,३.६-९ Rओ_I,१५ {३/४} अभिवादे स्त्रीवत् मा भूम इति अध्येयम् व्याकरणम् . (Pअस्_४.५) KA_I,३.६-९ Rओ_I,१५ {४/४} अविद्वांसः (Pअस्_४.६) KA_I,३.१०-११ Rओ_I,१६ {१/३} विभक्तिम् कुर्वन्ति . (Pअस्_४.६) KA_I,३.१०-११ Rओ_I,१६ {२/३} याज्ञिकाः पठन्ति : प्रयाजाः सविभक्तिकाः कार्याः इति . (Pअस्_४.६) KA_I,३.१०-११ Rओ_I,१६ {३/३} न च अन्तरेण व्याकरणम् प्रयाजाः सविभक्तिकाः शक्याः कर्तुम्. विभक्तिम् कुर्वन्ति (Pअस्_४.७) KA_I,३.१२-१३ Rओ_I,१६ {१/४} यः वै इमाम् . (Pअस्_४.७) KA_I,३.१२-१३ Rओ_I,१६ {२/४} यः वै इमाम् पदशः स्वरशः अक्षरशः वाचम् विदधाति सः आर्त्विजीनः . (Pअस्_४.७) KA_I,३.१२-१३ Rओ_I,१६ {३/४} आर्त्विजीनाः स्याम इति अध्येयम् व्याकरणम् . (Pअस्_४.७) KA_I,३.१२-१३ Rओ_I,१६ {४/४} यः वै इमाम् . (Pअस्_४.८) KA_I,३.१४-२९ Rओ_I,१६-१८ {१/२९} चत्वारि . (Pअस्_४.८) KA_I,३.१४-२९ Rओ_I,१६-१८ {२/२९} चत्वरि शृङ्गा त्रयः अस्य पदा द्वे शीर्षे सप्त हस्तासः अस्य त्रिधा बद्धः वृषभः रोरवीति महः देवः मर्त्यान् अ विवेश . (Pअस्_४.८) KA_I,३.१४-२९ Rओ_I,१६-१८ {३/२९} चत्वारि शृङ्गानि चत्वारि पदजातानि नामाख्यातोपसर्गनिपाताः च . (Pअस्_४.८) KA_I,३.१४-२९ Rओ_I,१६-१८ {४/२९} त्रयः अस्य पादाः त्रयः कालाः भूतभविष्यद्वर्तमानाः . (Pअस्_४.८) KA_I,३.१४-२९ Rओ_I,१६-१८ {५/२९} द्वे शीर्षे द्वौ शब्दात्मानौ नित्यः कार्यः च . (Pअस्_४.८) KA_I,३.१४-२९ Rओ_I,१६-१८ {६/२९} सप्त हस्तासः अस्य सप्त विभक्तयः . (Pअस्_४.८) KA_I,३.१४-२९ Rओ_I,१६-१८ {७/२९} त्रिधा बद्धः त्रिषु स्थानेषु बद्धः उरसि कण्ठे शिरसि इति . (Pअस्_४.८) KA_I,३.१४-२९ Rओ_I,१६-१८ {८/२९} वृषभः वर्षणात् . (Pअस्_४.८) KA_I,३.१४-२९ Rओ_I,१६-१८ {९/२९} रोरवीति शब्दम् करोति . (Pअस्_४.८) KA_I,३.१४-२९ Rओ_I,१६-१८ {१०/२९} कुतः एतत् . (Pअस्_४.८) KA_I,३.१४-२९ Rओ_I,१६-१८ {११/२९} रौतिः शब्दकर्मा . (Pअस्_४.८) KA_I,३.१४-२९ Rओ_I,१६-१८ {१२/२९} महः देवः मर्त्यान् आविवेश इति . (Pअस्_४.८) KA_I,३.१४-२९ Rओ_I,१६-१८ {१३/२९} महान् देवः शब्दः . (Pअस्_४.८) KA_I,३.१४-२९ Rओ_I,१६-१८ {१४/२९} मर्त्याः मरणधर्माणः मनुष्याः . (Pअस्_४.८) KA_I,३.१४-२९ Rओ_I,१६-१८ {१५/२९} तान् आविवेश . (Pअस्_४.८) KA_I,३.१४-२९ Rओ_I,१६-१८ {१६/२९} महता देवेन नः साम्यम् यथा स्यात् इति अध्येयम् व्याकरणम् . (Pअस्_४.८) KA_I,३.१४-२९ Rओ_I,१६-१८ {१७/२९} अपरः आह : चत्वरि वक् परिमिता पदनि तनि विदुः ब्राह्मण ये मनीषिणः गुहा त्रीणि निहिता न इङ्गयन्ति तुरीयम् वाचः मनुष्याः वदन्ति . (Pअस्_४.८) KA_I,३.१४-२९ Rओ_I,१६-१८ {१८/२९} चत्वारि वाक् परिमिता पदानि . (Pअस्_४.८) KA_I,३.१४-२९ Rओ_I,१६-१८ {१९/२९} चत्वारि पदजातानि नामाख्यातोपसर्गनिपाताः च . (Pअस्_४.८) KA_I,३.१४-२९ Rओ_I,१६-१८ {२०/२९} तानि विदुः ब्राह्मणाः ये मनीषिणः . (Pअस्_४.८) KA_I,३.१४-२९ Rओ_I,१६-१८ {२१/२९} मनसः ईषिणः मनीषिणः . (Pअस्_४.८) KA_I,३.१४-२९ Rओ_I,१६-१८ {२२/२९} गुहा त्रीणि निहिता न इङ्गयन्ति . (Pअस्_४.८) KA_I,३.१४-२९ Rओ_I,१६-१८ {२३/२९} गुहायाम् त्रीणि निहितानि न इङ्गयन्ति . (Pअस्_४.८) KA_I,३.१४-२९ Rओ_I,१६-१८ {२४/२९} न चेष्टन्ते . (Pअस्_४.८) KA_I,३.१४-२९ Rओ_I,१६-१८ {२५/२९} न निमिषन्ति इति अर्थः . (Pअस्_४.८) KA_I,३.१४-२९ Rओ_I,१६-१८ {२६/२९} तुरीयम् वाचः मनुष्याः वदन्ति . (Pअस्_४.८) KA_I,३.१४-२९ Rओ_I,१६-१८ {२७/२९} तुरीयम् ह वै एतत् वाचः यत् मनुष्येषु वर्तते . (Pअस्_४.८) KA_I,३.१४-२९ Rओ_I,१६-१८ {२८/२९} चतुर्थम् इति अर्थः . (Pअस्_४.८) KA_I,३.१४-२९ Rओ_I,१६-१८ {२९/२९} चत्वारि . (Pअस्_४.९) KA_I,४.५-८ Rओ_I,१८-१९ {१/११} उत त्वः . (Pअस्_४.९) KA_I,४.५-८ Rओ_I,१८-१९ {२/११} उत त्वः पश्यन् न ददर्श वचम् उत त्वः श्र्ण्वन् न शृणोति एनाम् उतो त्वस्मै तन्वम् विसस्रे जाय इव पत्ये उशती सुवसाः . (Pअस्_४.९) KA_I,४.५-८ Rओ_I,१८-१९ {३/११} अपि खलु एकः पश्यन् अपि न पश्यति वाचम् . (Pअस्_४.९) KA_I,४.५-८ Rओ_I,१८-१९ {४/११} अपि खलु एकः श्र्ण्वन् अपि न श्र्णोति एनाम् . (Pअस्_४.९) KA_I,४.५-८ Rओ_I,१८-१९ {५/११} अविद्वांसम् आह अर्धम् . (Pअस्_४.९) KA_I,४.५-८ Rओ_I,१८-१९ {६/११} उतो त्वस्मै तन्वम् विसस्रे . (Pअस्_४.९) KA_I,४.५-८ Rओ_I,१८-१९ {७/११} तनुम् विवृणुते . (Pअस्_४.९) KA_I,४.५-८ Rओ_I,१८-१९ {८/११} जाया इव पत्ये उशती सुवासाः . (Pअस्_४.९) KA_I,४.५-८ Rओ_I,१८-१९ {९/११} तद् यथा जाया पत्ये कामयमाना सुवासाः स्वम् आत्मानम् विवृणुते एवम् वाक् वाग्विदे स्वात्मानम् विवृणुते . (Pअस्_४.९) KA_I,४.५-८ Rओ_I,१८-१९ {१०/११} वाक् नः विवृणुयात् आत्मानम् इति अध्येयम् व्याकरणम् . (Pअस्_४.९) KA_I,४.५-८ Rओ_I,१८-१९ {११/११} उत त्वः . (Pअस्_४.१०) KA_I,४.९-१८ Rओ_I,१९-२० {१/१७} सक्तुम् इव . (Pअस्_४.१०) KA_I,४.९-१८ Rओ_I,१९-२० {२/१७} सक्तुम् इव तितौना पुनन्तः यत्र धीराः मनसा वचम् अक्रत अत्रा सखायः सख्यनि जानते भद्र एषाम् लक्ष्मीः निहिता अधि वाचि . (Pअस्_४.१०) KA_I,४.९-१८ Rओ_I,१९-२० {३/१७} सक्तुः सचतेः दुर्धावः भवति . (Pअस्_४.१०) KA_I,४.९-१८ Rओ_I,१९-२० {४/१७} कसतेः वा विपरीतात् विकसितो भवति . (Pअस्_४.१०) KA_I,४.९-१८ Rओ_I,१९-२० {५/१७} तितौ परिपवनम् भवति ततवत् वा तुन्नवत् वा . (Pअस्_४.१०) KA_I,४.९-१८ Rओ_I,१९-२० {६/१७} धीराः ध्यानवन्तः मनसा प्रज्ञानेन वाचम् अक्रत वाचम् अकृषत . (Pअस्_४.१०) KA_I,४.९-१८ Rओ_I,१९-२० {७/१७} अत्रा सखायः सख्यानि जानते . (Pअस्_४.१०) KA_I,४.९-१८ Rओ_I,१९-२० {८/१७} सायुज्यानि जानते . (Pअस्_४.१०) KA_I,४.९-१८ Rओ_I,१९-२० {९/१७} क्व . (Pअस्_४.१०) KA_I,४.९-१८ Rओ_I,१९-२० {१०/१७} यः एषः दुर्घः मार्गः एकगम्यः वाग्विषयः . (Pअस्_४.१०) KA_I,४.९-१८ Rओ_I,१९-२० {११/१७} के पुनः ते . (Pअस्_४.१०) KA_I,४.९-१८ Rओ_I,१९-२० {१२/१७} वैयाकरणाः . (Pअस्_४.१०) KA_I,४.९-१८ Rओ_I,१९-२० {१३/१७} कुतः एतत् . (Pअस्_४.१०) KA_I,४.९-१८ Rओ_I,१९-२० {१४/१७} भद्रा एषाम् लक्ष्मीः निहिता अधि वाचि . (Pअस्_४.१०) KA_I,४.९-१८ Rओ_I,१९-२० {१५/१७} एषाम् वाचि भद्रा लक्ष्मीः निहिता भवति . (Pअस्_४.१०) KA_I,४.९-१८ Rओ_I,१९-२० {१६/१७} लक्ष्मीः लक्षणात् भासनात् परिवृढा भवति . (Pअस्_४.१०) KA_I,४.९-१८ Rओ_I,१९-२० {१७/१७} सक्तुम् इव . (Pअस्_४.११) KA_I,४.१९-२१ Rओ_I,२१ {१/३} सारस्वतीम्. याज्ञिकाः पठन्ति : आहिताग्निः अपशब्दम् प्रयुज्य प्रायश्चित्तीयाम् सारस्वतीम् इष्टिम् निर्वपेत् इति . (Pअस्_४.११) KA_I,४.१९-२१ Rओ_I,२१ {२/३} प्रायश्चित्तीयाः मा भूम इति अध्येयम् व्याकरणम् . (Pअस्_४.११) KA_I,४.१९-२१ Rओ_I,२१ {३/३} सारस्वतीम् . (Pअस्_४.१२) KA_I,४.२२-२५ Rओ_I,२१ {१/६} दशम्याम् पुत्रस्य . (Pअस्_४.१२) KA_I,४.२२-२५ Rओ_I,२१ {२/६} याज्ञिकाः पठन्ति : दशम्युत्तरकालम् पुत्रस्य जातस्य नाम विदध्यात् घोषवदादि अन्तरन्तःस्थम् अवृद्धम् त्रिपुरुषानूकम् अनरिप्रतिष्ठितम् . (Pअस्_४.१२) KA_I,४.२२-२५ Rओ_I,२१ {३/६} तत् हि प्रतिष्ठिततमम् भवति . (Pअस्_४.१२) KA_I,४.२२-२५ Rओ_I,२१ {४/६} द्व्यक्षरम् चतुरक्षरम् वा नाम कृतम् कुर्यात् न तद्धितम् इति . (Pअस्_४.१२) KA_I,४.२२-२५ Rओ_I,२१ {५/६} न च अन्तरेण व्याकरणम् कृतः तद्धिताः वा शक्याः विज्ञातुम् . (Pअस्_४.१२) KA_I,४.२२-२५ Rओ_I,२१ {६/६} दशम्याम् पुत्रस्य . (Pअस्_४.१३) KA_I,४.२६-५.४ Rओ_I,२१-२२ {१/११} सुदेवः असि . (Pअस्_४.१३) KA_I,४.२६-५.४ Rओ_I,२१-२२ {२/११} सुदेवः असि वरुण यस्य ते सप्त सिन्धवः अनुक्षरन्ति काकुदम् सूर्म्यम् सुषिरम् इव . (Pअस्_४.१३) KA_I,४.२६-५.४ Rओ_I,२१-२२ {३/११} सुदेवः असि वरुण सत्यदेवः असि यस्य ते सप्त सिन्धवः सप्त विभक्तयः . (Pअस्_४.१३) KA_I,४.२६-५.४ Rओ_I,२१-२२ {४/११} अनुक्षरन्ति काकुदम् . (Pअस्_४.१३) KA_I,४.२६-५.४ Rओ_I,२१-२२ {५/११} काकुदम् तालु . (Pअस्_४.१३) KA_I,४.२६-५.४ Rओ_I,२१-२२ {६/११} काकुः जिह्वा सा अस्मिन् उद्यते इति काकुदम् . (Pअस्_४.१३) KA_I,४.२६-५.४ Rओ_I,२१-२२ {७/११} सूर्म्यम् सुषिराम् इव . (Pअस्_४.१३) KA_I,४.२६-५.४ Rओ_I,२१-२२ {८/११} तद् यथा शोभनाम् ऊर्मीम् सुषिराम् अग्निः अन्तः प्रविश्य दहति एवम् तव सप्त सिन्धवः सप्त विभक्तयः तालु अनुक्षरन्ति . (Pअस्_४.१३) KA_I,४.२६-५.४ Rओ_I,२१-२२ {९/११} तेन असि सत्यदेवः . (Pअस्_४.१३) KA_I,४.२६-५.४ Rओ_I,२१-२२ {१०/११} सत्यदेवाः स्याम इति अध्येयम् व्याकरणम् . (Pअस्_४.१३) KA_I,४.२६-५.४ Rओ_I,२१-२२ {११/११} सुदेवः असि . (Pअस्_५) KA_I,५.५-११ Rओ_I,२२-२३ {१/८} किम् पुनः इदम् व्याकरनम् एव अधिजिगांसमानेभ्यः प्रयोजनम् अन्वाख्यायते न पुनः अन्यत् अपि किम् चित् . (Pअस्_५) KA_I,५.५-११ Rओ_I,२२-२३ {२/८} ओम् इति उक्त्वा वृत्तान्तशः शम् इति एवमादीन् शब्दान् पठन्ति . (Pअस्_५) KA_I,५.५-११ Rओ_I,२२-२३ {३/८} पुराकल्पे एतत् आसीत् : संस्कारोत्तरकालम् ब्राह्मणाः व्याकरणम् स्म अधीयते . (Pअस्_५) KA_I,५.५-११ Rओ_I,२२-२३ {४/८} तेभ्यः तत्र स्थानकरणानुप्रदानज्ञेभ्यः वैदिकाः शब्दाः उपदिश्यन्ते . (Pअस्_५) KA_I,५.५-११ Rओ_I,२२-२३ {५/८} तत् अद्यत्वे न तथा . (Pअस्_५) KA_I,५.५-११ Rओ_I,२२-२३ {६/८} वेदम् अधीत्य त्वरिताः वक्तारः भवन्ति : वेदात् नः वैदिकाः शब्दाः सिद्धाः लोकात् च लौकिकाः . (Pअस्_५) KA_I,५.५-११ Rओ_I,२२-२३ {७/८} अनर्थकम् व्याकरणम् इति . (Pअस्_५) KA_I,५.५-११ Rओ_I,२२-२३ {८/८} तेभ्यः विप्रतिपन्नबुद्धिभ्यः अध्येतृभ्यः आचार्यः इदम् शास्त्रम् अन्वाचष्टे : इमानि प्रयोजनानि अध्येयम् व्याकरणम् इति . (Pअस्_६) KA_I,५.११-२२ Rओ_I,२३-२४ {१/२०} उक्तः शब्दः . (Pअस्_६) KA_I,५.११-२२ Rओ_I,२३-२४ {२/२०} स्वरूपम् अपि उक्तम् . (Pअस्_६) KA_I,५.११-२२ Rओ_I,२३-२४ {३/२०} प्रयोजनानि अपि उक्तानि . (Pअस्_६) KA_I,५.११-२२ Rओ_I,२३-२४ {४/२०} शब्दानुशासनम् इदानीम् कर्तव्यम् . (Pअस्_६) KA_I,५.११-२२ Rओ_I,२३-२४ {५/२०} तत् कथम् कर्तव्यम् . (Pअस्_६) KA_I,५.११-२२ Rओ_I,२३-२४ {६/२०} किम् शब्दोपदेशः कर्तव्यः आहोस्वित् अपशब्दोपदेशः आहोस्वित् उभयोपदेशः इति . (Pअस्_६) KA_I,५.११-२२ Rओ_I,२३-२४ {७/२०} अन्यतरोपदेशेन कृतम् स्यात् . (Pअस्_६) KA_I,५.११-२२ Rओ_I,२३-२४ {८/२०} तत् यथा भक्ष्यनियमेन अभक्ष्यप्रतिषेधो गम्यते . (Pअस्_६) KA_I,५.११-२२ Rओ_I,२३-२४ {९/२०} पञ्च पञ्चनखाः भक्ष्याः इति उक्ते गम्यते एतत् : अतः अन्ये अभक्ष्याः इति . (Pअस्_६) KA_I,५.११-२२ Rओ_I,२३-२४ {१०/२०} अभक्ष्यप्रतिषेधेन वा भक्ष्यनियमः . (Pअस्_६) KA_I,५.११-२२ Rओ_I,२३-२४ {११/२०} तत् यथा अभक्ष्यः ग्राम्यकुक्कुटः अभक्ष्यः ग्राम्यशूकरः इति उक्ते गम्यते एतत् : आरण्यः भक्ष्यः इति . (Pअस्_६) KA_I,५.११-२२ Rओ_I,२३-२४ {१२/२०} एवम् इह अपि : यदि तावत् शब्दोपदेशः क्रियते गौः इति एतस्मिन् उपदिष्टे गम्यते एतत् : गाव्यादयः अपशब्दाः इति . (Pअस्_६) KA_I,५.११-२२ Rओ_I,२३-२४ {१३/२०} अथ अपशब्दोपदेशः क्रियते गाव्यादिषु उपदिष्टेषु गम्यते एतत् : गौः इति एषः शब्दः इति . (Pअस्_६) KA_I,५.११-२२ Rओ_I,२३-२४ {१४/२०} किम् पुनः अत्र ज्यायः . (Pअस्_६) KA_I,५.११-२२ Rओ_I,२३-२४ {१५/२०} लघुत्वात् शब्दोपदेशः . (Pअस्_६) KA_I,५.११-२२ Rओ_I,२३-२४ {१६/२०} लघीयान् शब्दोपदेशः गरीयान् अपशब्दोपदेशः . (Pअस्_६) KA_I,५.११-२२ Rओ_I,२३-२४ {१७/२०} एकैकस्य शब्दस्य बहवः अपभ्रंशाः . (Pअस्_६) KA_I,५.११-२२ Rओ_I,२३-२४ {१८/२०} तत् यथा . (Pअस्_६) KA_I,५.११-२२ Rओ_I,२३-२४ {१९/२०} गौः इति अस्य शब्दस्य गावीगोणीगोतागोपोतलिकादयः अपभ्रंशाः . (Pअस्_६) KA_I,५.११-२२ Rओ_I,२३-२४ {२०/२०} इष्टान्वाख्यानम् खलु अपि भवति . (Pअस्_७) KA_I,५.२३-६.७ Rओ_I,२४-२५ {१/२१} अथ एतस्मिन् शब्दोपदेशे सति किम् शब्दानाम् प्रतिपत्तौ प्रतिपदपाठः कर्तव्यः : गौः अश्वः पुरुषः हस्ती शकुनिः मृगः ब्राह्मणः इति एवमादयः शब्दाः पठितव्याः . (Pअस्_७) KA_I,५.२३-६.७ Rओ_I,२४-२५ {२/२१} न इति आह . (Pअस्_७) KA_I,५.२३-६.७ Rओ_I,२४-२५ {३/२१} अनभ्युपायः एषः शब्दानाम् प्रतिपत्तौ प्रतिपदपाठः . (Pअस्_७) KA_I,५.२३-६.७ Rओ_I,२४-२५ {४/२१} एवम् हि श्रूयते : बृहस्पतिः इन्द्राय दिव्यम् वर्षसहस्रम् प्रतिपदोक्तानाम् शब्दानाम् शब्दपारायणम् प्रोवाच न अन्तम् जगाम . (Pअस्_७) KA_I,५.२३-६.७ Rओ_I,२४-२५ {५/२१} बृहस्पतिः च प्रवक्ता इन्द्रः च अध्येता दिव्यम् वर्षसहस्रम् अध्ययनकालः न च अन्तम् जगाम . (Pअस्_७) KA_I,५.२३-६.७ Rओ_I,२४-२५ {६/२१} किम् पुनः अद्यत्वे . (Pअस्_७) KA_I,५.२३-६.७ Rओ_I,२४-२५ {७/२१} यः सर्वथा चिरम् जीवति सः वर्षशतम् जीवति . (Pअस्_७) KA_I,५.२३-६.७ Rओ_I,२४-२५ {८/२१} चतुर्भिः च प्रकारैः विद्या उपयुक्ता भवति आगमकालेन स्वाध्यायकालेन प्रवचनकालेन व्यवहारकालेन इति . (Pअस्_७) KA_I,५.२३-६.७ Rओ_I,२४-२५ {९/२१} तत्र च आगमकालेन एव आयुः पर्युपयुक्तम् स्यात् . (Pअस्_७) KA_I,५.२३-६.७ Rओ_I,२४-२५ {१०/२१} तस्मात् अनभ्युपायः शब्दानाम् प्रतिपत्तौ प्रतिपदपाठः . (Pअस्_७) KA_I,५.२३-६.७ Rओ_I,२४-२५ {११/२१} कथम् तर्हि इमे शब्दाः प्रतिपत्तव्याः . (Pअस्_७) KA_I,५.२३-६.७ Rओ_I,२४-२५ {१२/२१} किम् चित् सामन्यविशेषवत् लक्षणम् प्रवर्त्यम् येन अल्पेन यत्नेन महतः महतः शब्दौघान् प्रतिपद्येरन् . (Pअस्_७) KA_I,५.२३-६.७ Rओ_I,२४-२५ {१३/२१} किम् पुनः तत् . (Pअस्_७) KA_I,५.२३-६.७ Rओ_I,२४-२५ {१४/२१} उत्सर्गापवादौ . (Pअस्_७) KA_I,५.२३-६.७ Rओ_I,२४-२५ {१५/२१} कः चित् उत्सर्गः कर्तव्यः कः चित् अपवादः . (Pअस्_७) KA_I,५.२३-६.७ Rओ_I,२४-२५ {१६/२१} कथञ्जातीयकः पुनः उत्सर्गः कर्तव्यः कथञ्जातीयकः अपवादः . (Pअस्_७) KA_I,५.२३-६.७ Rओ_I,२४-२५ {१७/२१} सामन्येन उत्सर्गः कर्तव्यः . (Pअस्_७) KA_I,५.२३-६.७ Rओ_I,२४-२५ {१८/२१} तत् यथा कर्मणि अण् . (Pअस्_७) KA_I,५.२३-६.७ Rओ_I,२४-२५ {१९/२१} तस्य विशेषेण अपवादः . (Pअस्_७) KA_I,५.२३-६.७ Rओ_I,२४-२५ {२०/२१} तत् यथा . (Pअस्_७) KA_I,५.२३-६.७ Rओ_I,२४-२५ {२१/२१} आतः अनुपसर्गे कः . (Pअस्_८) KA_I,६.८-११ Rओ_I,२५-२६ {१/६} किम् पुनः आकृतिः पदार्थः आहोस्वित् द्रव्यम् . (Pअस्_८) KA_I,६.८-११ Rओ_I,२५-२६ {२/६} उभयम् इति आह . (Pअस्_८) KA_I,६.८-११ Rओ_I,२५-२६ {३/६} कथम् ज्ञायते . (Pअस्_८) KA_I,६.८-११ Rओ_I,२५-२६ {४/६} उभयथा हि आचार्येण सूत्राणि पठितानि . (Pअस्_८) KA_I,६.८-११ Rओ_I,२५-२६ {५/६} आकृतिम् पदार्थम् मत्वा जात्याख्यायाम् एकस्मिन् बहुवचनम् अन्यतरस्याम् इति उच्यते . (Pअस्_८) KA_I,६.८-११ Rओ_I,२५-२६ {६/६} द्रव्यम् पदार्थम् मत्वा सरूपाणाम् एकशेषः एकविभक्तौ इति एकशेषः आरभ्यते . (Pअस्_९) KA_I,६.१२-१४ Rओ_I,२६-२७ {१/४} किम् पुनः नित्यः शब्दः आहोस्वित् कार्यः . (Pअस्_९) KA_I,६.१२-१४ Rओ_I,२६-२७ {२/४} सङ्ग्रहे एतत् प्राधान्येन परीक्षितम् नित्यः वा स्यात् कार्यः वा इति . (Pअस्_९) KA_I,६.१२-१४ Rओ_I,२६-२७ {३/४} तत्र उक्ताः दोषाः प्रयोजनानि अपि उक्तानि . (Pअस्_९) KA_I,६.१२-१४ Rओ_I,२६-२७ {४/४} तत्र तु एषः निर्णयः यदि एव नित्यः अथ अपि कार्यः उभयथा अपि लक्षणम् प्रवर्त्यम् इति . (Pअस्_१०.१) KA_I,६.१४-७.७ Rओ_I,२७-३० {१/३३} कथम् पुनः इदम् भगवतः पाणिनेः आचार्यस्य लक्षणम् प्रवृत्तम् . (Pअस्_१०.१) KA_I,६.१४-७.७ Rओ_I,२७-३० {२/३३} सिद्धे शब्दार्थसम्बन्धे . (Pअस्_१०.१) KA_I,६.१४-७.७ Rओ_I,२७-३० {३/३३} सिद्धे शब्दे अर्थे सम्बन्धे च इति . (Pअस्_१०.१) KA_I,६.१४-७.७ Rओ_I,२७-३० {४/३३} अथ सिद्धशब्दस्य कः पदार्थः . (Pअस्_१०.१) KA_I,६.१४-७.७ Rओ_I,२७-३० {५/३३} नित्यपर्यायवाची सिद्धशब्दः . (Pअस्_१०.१) KA_I,६.१४-७.७ Rओ_I,२७-३० {६/३३} कथम् ज्ञायते . (Pअस्_१०.१) KA_I,६.१४-७.७ Rओ_I,२७-३० {७/३३} यत् कूटस्थेषु अविचालिषु भावेषु वर्तते . (Pअस्_१०.१) KA_I,६.१४-७.७ Rओ_I,२७-३० {८/३३} तत् यथा सिद्धा द्यौः , सिद्धा पृथिवी सिद्धम् आकाशम् इति . (Pअस्_१०.१) KA_I,६.१४-७.७ Rओ_I,२७-३० {९/३३} ननु च भोः कार्येषु अपि वर्तते . (Pअस्_१०.१) KA_I,६.१४-७.७ Rओ_I,२७-३० {१०/३३} तत् यथा सिद्धः ओदनः , सिद्धः सूपः सिद्धा यवागूः इति . (Pअस्_१०.१) KA_I,६.१४-७.७ Rओ_I,२७-३० {११/३३} यावता कार्येषु अपि वर्तते तत्र कुतः एतत् नित्यपर्यायवाचिनः ग्रहणम् न पुनः कार्ये यः सिद्धशब्दः इति . (Pअस्_१०.१) KA_I,६.१४-७.७ Rओ_I,२७-३० {१२/३३} सङ्ग्रहे तावत् कार्यप्रतिद्वन्द्विभावात् मन्यामहे नित्यपर्यायवाचिनः ग्रहणम् इति . (Pअस्_१०.१) KA_I,६.१४-७.७ Rओ_I,२७-३० {१३/३३} इह अपि तत् एव . (Pअस्_१०.१) KA_I,६.१४-७.७ Rओ_I,२७-३० {१४/३३} अथ वा सन्ति एकपदानि अपि अवधारणानि . (Pअस्_१०.१) KA_I,६.१४-७.७ Rओ_I,२७-३० {१५/३३} तत् यथा : अब्भक्षः वायुभक्षः इति . (Pअस्_१०.१) KA_I,६.१४-७.७ Rओ_I,२७-३० {१६/३३} अपः एव भक्षयति वायुम् एव भक्षयति इति गम्यते . (Pअस्_१०.१) KA_I,६.१४-७.७ Rओ_I,२७-३० {१७/३३} एवम् इह अपि सिद्धः एव न साध्यः इति . (Pअस्_१०.१) KA_I,६.१४-७.७ Rओ_I,२७-३० {१८/३३} अथ वा पूर्वपदलोपः अत्र द्रष्टव्यः : अत्यन्तसिद्धः सिद्धः इति . (Pअस्_१०.१) KA_I,६.१४-७.७ Rओ_I,२७-३० {१९/३३} तत् यथा देवदत्तः दत्तः , सत्यभामा भामा इति . (Pअस्_१०.१) KA_I,६.१४-७.७ Rओ_I,२७-३० {२०/३३} अथ वा व्याख्यानतः विशेषप्रतिपत्तिः न हि सन्देहात् अलक्षणम् इति नित्यपर्यायवाचिनः ग्रहणम् इति व्याख्यास्यामः . (Pअस्_१०.१) KA_I,६.१४-७.७ Rओ_I,२७-३० {२१/३३} किम् पुनः अनेन वर्ण्येन . (Pअस्_१०.१) KA_I,६.१४-७.७ Rओ_I,२७-३० {२२/३३} किम् न महता कण्ठेन नित्यशब्दः एव उपात्तः यस्मिन् उपादीयमाने असन्देहः स्यात् . (Pअस्_१०.१) KA_I,६.१४-७.७ Rओ_I,२७-३० {२३/३३} मङ्गलार्थम् . (Pअस्_१०.१) KA_I,६.१४-७.७ Rओ_I,२७-३० {२४/३३} माङ्गलिकः आचार्यः महतः शास्त्रौघस्य मङ्गलार्थम् सिद्धशब्दम् आदितः प्रयुङ्क्ते . (Pअस्_१०.१) KA_I,६.१४-७.७ Rओ_I,२७-३० {२५/३३} मङ्गलादीनि हि शास्त्राणि प्रथन्ते वीरपुरुषकाणि च भवन्ति आयुष्मत्पुरुषकाणि च . (Pअस्_१०.१) KA_I,६.१४-७.७ Rओ_I,२७-३० {२६/३३} अध्येतारः च सिद्धार्थाः यथा स्युः इति . (Pअस्_१०.१) KA_I,६.१४-७.७ Rओ_I,२७-३० {२७/३३} अयम् खलु अपि नित्यशब्दः न अवश्यम् कूटस्थेषु अविचालिषु भावेषु वर्तते . (Pअस्_१०.१) KA_I,६.१४-७.७ Rओ_I,२७-३० {२८/३३} किम् तर्हि . (Pअस्_१०.१) KA_I,६.१४-७.७ Rओ_I,२७-३० {२९/३३} आभीक्ष्ण्ये अपि वर्तते . (Pअस्_१०.१) KA_I,६.१४-७.७ Rओ_I,२७-३० {३०/३३} तत् यथा नित्यप्रहसितः नित्यप्रजल्पितः इति . (Pअस्_१०.१) KA_I,६.१४-७.७ Rओ_I,२७-३० {३१/३३} यावता आभीक्ष्ण्ये अपि वर्तते तत्र अपि अन्येन एव अर्थः स्यात् व्याख्यानतः विशेषप्रतिपत्तिः न हि सन्देहात् अलक्षणम् इति . (Pअस्_१०.१) KA_I,६.१४-७.७ Rओ_I,२७-३० {३२/३३} पश्यति तु आचार्यः मङ्गलार्थः च एव सिद्धशब्दः आदितः प्रयुक्तः भविष्यति शक्ष्यामि च एनम् नित्यपर्यायवाचिनम् वर्णयितुम् इति . (Pअस्_१०.१) KA_I,६.१४-७.७ Rओ_I,२७-३० {३३/३३} अतः सिद्धशब्दः एव उपात्तः न नित्यशब्दः (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {१/४७} अथ कम् पुनः पदार्थम् मत्वा एषः विग्रहः क्रियते सिद्धे शब्दे अर्थे सम्बन्धे च इति . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {२/४७} आकृतिम् इति आह . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {३/४७} कुतः एतत् . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {४/४७} आकृतिः हि नित्या . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {५/४७} द्रव्यम् अनित्यम् . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {६/४७} अथ द्रव्ये पदार्थे कथम् विग्रहः कर्तव्यः . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {७/४७} सिद्धे शब्दे अर्थसम्बन्धे च इति . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {८/४७} नित्यः हि अर्थवताम् अर्थैः अभिसम्बन्धः . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {९/४७} अथ वा द्रव्ये एव पदार्थे एषः विग्रहः न्याय्यः सिद्धे शब्दे अर्थे सम्बन्धे च इति. द्रव्यम् हि नित्यम् आकृतिः अनित्या . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {१०/४७} कथम् ज्ञायते . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {११/४७} एवम् हि दृश्यते लोके . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {१२/४७} मृत् कया चित् आकृत्या युक्ता पिण्डः भवति . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {१३/४७} पिण्डाकृतिम् उपमृद्य घटिकाः किर्यन्ते . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {१४/४७} घटिकाकृतिम् उपमृद्य कुण्डिकाः क्रियन्ते . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {१५/४७} तथा सुवर्णम् कया चित् आकृत्या युक्तम् पिण्डः भवति . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {१६/४७} पिण्डाकृतिम् उपमृद्य रुचकाः क्रियन्ते . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {१७/४७} रुचकाकृतिम् उपमृद्य कटकाः क्रियन्ते . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {१८/४७} कटकाकृतिम् उप्मृद्य स्वस्तिकाः क्रियन्ते . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {१९/४७} पुनः आवृत्तः सुवर्णपिण्डः पुनः अपरया आकृत्या युक्तः खदिरागारसवर्णे कुण्डले भवतः . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {२०/४७} आकृतिः अन्या च अन्या च भवति द्रव्यम् पुनः तद् एव . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {२१/४७} आकृत्युपमर्देन द्रव्यम् एव अवशिष्यते . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {२२/४७} आकृतौ अपि पदार्थे एषः विग्रहः न्याय्यः सिद्धे शब्दे अर्थे सम्बन्धे च इति . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {२३/४७} ननु च उक्तम् आकृतिः अनित्या इति . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {२४/४७} न एतत् अस्ति . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {२५/४७} नित्या आकृतिः . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {२६/४७} कथम् . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {२७/४७} न क्व चित् उपरता इति कृत्वा सर्वत्र उपरता भवति . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {२८/४७} द्रव्यान्तरस्था तु उपलभ्यते . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {२९/४७} अथ वा न इदम् एव नित्यलक्षणम् ध्रुवम् कूटस्थम् अविचालि अनपायोपजनविकारि अनुत्पत्ति अवृद्धि अव्यययोगि इति तन् नित्यम् इति . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {३०/४७} तत् अपि नित्यम् यस्मिन् तत्त्वम् न विहन्यते . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {३१/४७} किम् पुनः तत्त्वम् . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {३२/४७} तद्भावः तत्त्वम् . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {३३/४७} आकृतौ अपि तत्त्वम् न विहन्यते . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {३४/४७} अथ वा किम् नः एतेन इदम् नित्यम् इदम् अनित्यम् इति . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {३५/४७} यत् नित्यम् तम् पदार्थम् मत्वा एषः विग्रहः क्रियते सिद्धे शब्दे अर्थे सम्बन्धे च इति . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {३६/४७} कथम् पुनः ज्ञायते सिद्धः शब्दः अर्थः सम्बन्धः च इति . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {३७/४७} लोकतः . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {३८/४७} यत् लोके अर्थम् उपादाय शब्दान् प्रयुञ्जते . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {३९/४७} न एषाम् निर्वृत्तौ यत्नम् कुर्वन्ति . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {४०/४७} ये पुनः कार्याः भावाः निर्वृत्तौ तावत् तेषाम् यत्नः क्रियते . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {४१/४७} तत् यथा . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {४२/४७} घटेन कार्यम् करिष्यन् कुम्भकारकुलम् गत्वा आह कुरु घटम् . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {४३/४७} कार्यम् अनेन करिष्यामि इति . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {४४/४७} न तद्वत् शब्दान् प्रयोक्ष्यमाणः वैयाकरणकुलम् गत्वा आह . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {४५/४७} कुरु शब्दान् . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {४६/४७} प्रयोक्ष्ये इति . (Pअस्_१०.२) KA_I,७.८-८.१ Rओ_I,३०-३२ {४७/४७} तावति एव अर्थम् उपादाय शब्दान् प्रयुञ्जते . (Pअस्_११) KA_I,८.१-२२ Rओ_I,३२-३५ {१/३५} यदि तर्हि लोकः एषु प्रमाणम् किम् शास्त्रेण क्रियते . (Pअस्_११) KA_I,८.१-२२ Rओ_I,३२-३५ {२/३५} लोकतः अर्थप्रयुक्ते शब्दप्रयोगे शास्त्रेण धर्मनियमः . (Pअस्_११) KA_I,८.१-२२ Rओ_I,३२-३५ {३/३५} लोकतः अर्थप्रयुक्ते शब्दप्रयोगे शास्त्रेण धर्मनियमः क्रियते . (Pअस्_११) KA_I,८.१-२२ Rओ_I,३२-३५ {४/३५} किम् इदम् धर्मनियमः इति . (Pअस्_११) KA_I,८.१-२२ Rओ_I,३२-३५ {५/३५} धर्माय नियमः धर्मनियमः धर्मार्थः वा नियमः धर्मनियमः धर्मप्रयोजनः वा नियमः धर्मनियमः . (Pअस्_११) KA_I,८.१-२२ Rओ_I,३२-३५ {६/३५} यथा लौकिकवैदिकेषु . (Pअस्_११) KA_I,८.१-२२ Rओ_I,३२-३५ {७/३५} प्रियतद्धिताः दाक्षिणात्याः . (Pअस्_११) KA_I,८.१-२२ Rओ_I,३२-३५ {८/३५} यथा लोके वेदे च इति प्रयोक्तव्ये यथा लौकिकवैदिकेषु इति प्रयुञ्जते . (Pअस्_११) KA_I,८.१-२२ Rओ_I,३२-३५ {९/३५} अथ वा युक्तः एव तद्धितार्थः . (Pअस्_११) KA_I,८.१-२२ Rओ_I,३२-३५ {१०/३५} यथा लौकिकेषु वैदिकेषु च कृतान्तेषु . (Pअस्_११) KA_I,८.१-२२ Rओ_I,३२-३५ {११/३५} लोके तावत् अभक्ष्यः ग्राम्यकुक्कुटः अभक्ष्यः ग्राम्यशूकरः इति उच्यते . (Pअस्_११) KA_I,८.१-२२ Rओ_I,३२-३५ {१२/३५} भक्ष्यम् च नाम क्षुत्प्रतीघातार्थम् उपादीयते . (Pअस्_११) KA_I,८.१-२२ Rओ_I,३२-३५ {१३/३५} शक्यम् च अनेन श्वमांसादिभिः अपि क्षुत् प्रतिहन्तुम् . (Pअस्_११) KA_I,८.१-२२ Rओ_I,३२-३५ {१४/३५} तत्र नियमः क्रियते . (Pअस्_११) KA_I,८.१-२२ Rओ_I,३२-३५ {१५/३५} इदम् भक्ष्यम् . (Pअस्_११) KA_I,८.१-२२ Rओ_I,३२-३५ {१६/३५} इदम् अभक्ष्यम् इति . (Pअस्_११) KA_I,८.१-२२ Rओ_I,३२-३५ {१७/३५} तथा खेदात् स्त्रीषु प्रवृत्तिः भवति . (Pअस्_११) KA_I,८.१-२२ Rओ_I,३२-३५ {१८/३५} समानः च खेदविगमः गम्यायाम् च अगम्यायाम् च . (Pअस्_११) KA_I,८.१-२२ Rओ_I,३२-३५ {१९/३५} तत्र नियमः क्रियते : इयम् गम्या इयम् अगम्या इति . (Pअस्_११) KA_I,८.१-२२ Rओ_I,३२-३५ {२०/३५} वेदे खलु अपि पयोव्रतः ब्राह्मणः यवागूव्रतः राजन्यः आमिक्षाव्रतः वैश्यः इति उच्यते . (Pअस्_११) KA_I,८.१-२२ Rओ_I,३२-३५ {२१/३५} व्रतम् च नाम अभ्यवहारार्थम् उपादीयते . (Pअस्_११) KA_I,८.१-२२ Rओ_I,३२-३५ {२२/३५} शक्यम् च अनेन शालिमांसादीनि अपि व्रतयितुम् . (Pअस्_११) KA_I,८.१-२२ Rओ_I,३२-३५ {२३/३५} तत्र नियमः क्रियते . (Pअस्_११) KA_I,८.१-२२ Rओ_I,३२-३५ {२४/३५} तथा बैल्वः खादिरः वा यूपः स्यात् इति उच्यते . (Pअस्_११) KA_I,८.१-२२ Rओ_I,३२-३५ {२५/३५} यूपः च नाम पश्वनुबन्धार्थम् उपादीयते . (Pअस्_११) KA_I,८.१-२२ Rओ_I,३२-३५ {२६/३५} शक्यम् च अनेन किम् चित् एव काष्ठम् उच्छ्रित्य अनुच्छ्रित्य वा पशुः अनुबन्द्धुम् . (Pअस्_११) KA_I,८.१-२२ Rओ_I,३२-३५ {२७/३५} तत्र नियमः क्रियते . (Pअस्_११) KA_I,८.१-२२ Rओ_I,३२-३५ {२८/३५} तथा अग्नौ कपालानि अधिश्रित्य अभिमन्त्रयते . (Pअस्_११) KA_I,८.१-२२ Rओ_I,३२-३५ {२९/३५} भृगूणाम् अङ्गिरसाम् घर्मस्य तपसा तप्यध्वम् इति . (Pअस्_११) KA_I,८.१-२२ Rओ_I,३२-३५ {३०/३५} अन्तरेण अपि मन्त्रम् अग्निः दहनकर्मा कपालानि सन्तापयति . (Pअस्_११) KA_I,८.१-२२ Rओ_I,३२-३५ {३१/३५} तत्र नियमः क्रियते . (Pअस्_११) KA_I,८.१-२२ Rओ_I,३२-३५ {३२/३५} एवम् क्रियमाणम् अभ्युदयकारि भवति इति . (Pअस्_११) KA_I,८.१-२२ Rओ_I,३२-३५ {३३/३५} एवम् इह अपि समानायाम् अर्थगतौ शब्देन च अपशब्देन च धर्मनियमः क्रियते . (Pअस्_११) KA_I,८.१-२२ Rओ_I,३२-३५ {३४/३५} शब्देन एव अर्थः अभिधेयः न अपशब्देन इति . (Pअस्_११) KA_I,८.१-२२ Rओ_I,३२-३५ {३५/३५} एवम् क्रियमाणम् अभ्युदयकारि भवति इति . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {१/६२} अस्ति अप्रयुक्तः . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {२/६२} सन्ति वै शब्दाः अप्रयुक्ताः . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {३/६२} तत् यथा ऊष तेर चक्र पेच इति . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {४/६२} किम् अतः यत् सन्ति अप्रयुक्ताः . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {५/६२} प्रयोगात् हि भवान् शब्दानाम् साधुत्वम् अध्यवस्यति . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {६/६२} ये इदानीम् अप्रयुक्ताः न अमी साधवः स्युः . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {७/६२} इदम् विप्रतिषिद्धम् यत् उच्यते सन्ति वै शब्दाः अप्रयुक्ताः इति . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {८/६२} यदि सन्ति न अप्रयुक्ताः . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {९/६२} अथ अप्रयुक्ताः न सन्ति . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {१०/६२} सन्ति च अप्रयुक्ताः च इति विप्रतिषिद्धम् . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {११/६२} प्रयुञ्जानः एव खलु भवान् आह सन्ति शब्दाः अप्रयुक्ताः इति . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {१२/६२} कः च इदानीम् अन्यः भवज्जातीयकः पुरुषः शब्दानाम् प्रयोगे साधुः स्यात् . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {१३/६२} न एतत् विप्रतिषिद्धम् . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {१४/६२} सन्ति इति तावत् ब्रूमः यत् एतान् शास्त्रविदः शास्त्रेण अनुविदधते . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {१५/६२} अप्रयुक्ताः इति ब्रूमः यत् लोके अप्रयुक्ताः इति . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {१६/६२} यत् अपि उच्यते कः च इदानीम् अन्यः भवज्जातीयकः पुरुषः शब्दानाम् प्रयोगे साधुः स्यात् इति . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {१७/६२} न ब्रूमः अस्माभिः अप्रयुक्ताः इति . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {१८/६२} किम् तर्हि . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {१९/६२} लोके अप्रयुक्ताः इति . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {२०/६२} ननु च भवान् अपि अभ्यन्तरः लोके . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {२१/६२} अभ्यन्तरः अहम् लोके न तु अहम् लोकः . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {२२/६२} अस्ति अप्रयुक्तः इति चेत् न अर्थे शब्दप्रयोगात् . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {२३/६२} अस्ति अप्रयुक्तः इति चेत् तत् न . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {२४/६२} किम् कारणम् . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {२५/६२} अर्थे शब्दप्रयोगात् . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {२६/६२} अर्थे शब्दाः प्रयुज्यन्ते . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {२७/६२} सन्ति च एषाम् शब्दानाम् अर्थाः येषु अर्थेषु प्रयुज्यन्ते . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {२८/६२} अप्रयोगः प्रयोगान्यत्वात् . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {२९/६२} अप्रयोगः खलु एषां शब्दानाम् न्याय्यः . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {३०/६२} कुतः . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {३१/६२} प्रयोगान्यत्वात् . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {३२/६२} यत् एतेषाम् शब्दानाम् अर्थे अन्यान् शब्दान् प्रयुञ्जते . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {३३/६२} तत् यथा . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {३४/६२} ऊष इति एतस्य शब्दस्य अर्थे क्व यूयम् उषिताः . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {३५/६२} तेर इति अस्य अर्थे किम् यूयम् तीर्णाः . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {३६/६२} चक्र इति अस्य अर्थे किम् यूयम् कृतवन्तः . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {३७/६२} पेच इति अस्य अर्थे किम् यूयम् पक्ववन्तः इति . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {३८/६२} अप्रयुक्ते दीर्घसत्त्रवत् . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {३९/६२} यदि अपि अप्रयुक्ताः अवश्यम् दीर्घसत्त्रवत् लक्षणेन अनुविधेयाः . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {४०/६२} तत् यथा . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {४१/६२} दीर्घसत्त्राणि वार्षशतिकानि वार्षसहस्रिकाणि च . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {४२/६२} न च अद्यत्वे कः चित् अपि व्यवहरति . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {४३/६२} केवलम् ऋषिसम्प्रदायः धर्मः इति कृत्वा याज्ञिकाः शास्त्रेण अनुविदधते . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {४४/६२} सर्वे देशान्तरे . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {४५/६२} सर्वे खलु अपि एते शब्दाः देशान्तरे प्रयुज्यन्ते . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {४६/६२} न च एते उपलभ्यन्ते . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {४७/६२} उपलब्धौ यत्नः क्रियताम् . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {४८/६२} महान् हि शब्दस्य प्रयोगविषयः . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {४९/६२} सप्तद्वीपा वसुमती त्रयः लोकाः चत्वारः वेदाः साङ्गाः सरहस्याः बहुधा विभिन्नाः एकशतम् अध्वर्युशाखाः सहस्रवर्त्मा सामवेदः एकविंसतिधा बाह्वृच्यम् नवधा आथर्वणः वेदः वाकोवाक्यम् इतिहासः पुराणम् वैद्यकम् इति एतावान् शब्दस्य प्रयोगविषयः . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {५०/६२} एतावन्तम् शब्दस्य प्रयोगविषयम् अननुनिशम्य सन्ति अप्रयुक्ताः इति वचनम् केवलम् साहसमात्रम् . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {५१/६२} एतस्मिन् अतिमहति शब्दस्य प्रयोगविषये ते ते शब्दाः तत्र तत्र नियतविषयाः दृश्यन्ते . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {५२/६२} तत् यथा . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {५३/६२} शवतिः गतिकर्मा कम्बोजेषु एव भाषितः भवति . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {५४/६२} विकारे एनम् आर्याः भाषन्ते शवः इति . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {५५/६२} हम्मतिः सुराष्ट्रेषु रंहतिः प्राच्यमध्येषु गमिम् एव तु आर्याः प्रयुञ्जते . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {५६/६२} दातिः लवनार्थे प्राच्येषु दात्रम् उदीच्येषु . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {५७/६२} ये च अपि एते भवतः अप्रयुक्ताः अभिमताः शब्दाः एतेषाम् अपि प्रयोगः दृश्यते . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {५८/६२} क्व . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {५९/६२} वेदे . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {६०/६२} यत् वः रेवतीः रेवत्यम् तत् ऊष . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {६१/६२} यत् मे नरः श्रुत्यम् ब्रह्म चक्र . (Pअस्_१२) KA_I,८.२३-१०.३ Rओ_I,३५-३९ {६२/६२} यत्र नः चक्र जरसम् तनुनाम् इति . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {१/५४} किम् पुनः शब्दस्य ज्ञाने धर्मः आहोस्वित् प्रयोगे . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {२/५४} कः च अत्र विशेषः . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {३/५४} ज्ञाने धर्मः इति चेत् तथा अधर्मः . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {४/५४} ज्ञाने धर्मः इति चेत् तथा अधर्मः प्राप्नोति . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {५/५४} यः हि शब्दान् जानाति अपशब्दान् अपि असौ जानाति . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {६/५४} यथा एव शब्दज्ञाने धर्मः एवम् अपशब्दज्ञाने अपि अधर्मः . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {७/५४} अथ वा भूयान् अधर्मः प्राप्नोति .भूयांसः अपशब्दाः अल्पीयांसः शब्दाः . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {८/५४} एकैकस्य शब्दस्य बहवः अपभ्रंशाः . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {९/५४} तत् यथा . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {१०/५४} गौः इति अस्य गावी गोणी गोता गोपोतलिका इति एवमादयः अपभ्रंशाः . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {११/५४} आचारे नियमः . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {१२/५४} आचारे पुनः ऋषिः नियमम् वेदयते . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {१३/५४} ते असुराः हेलयः हेलयः इति कुर्वन्तः पराबभूवुः इति . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {१४/५४} अस्तु तर्हि प्रयोगे . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {१५/५४} प्रयोगे सर्वलोकस्य . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {१६/५४} यदि प्रयोगे धर्मः सर्वः लोकः अभ्युदयेन युज्येत . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {१७/५४} कः च इदानीम् भवतः मत्सरः यदि सर्वः लोकः अभ्युदयेन युज्येत . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {१८/५४} न खलु कः चित् मत्सरः . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {१९/५४} प्रयत्नानर्थक्यम् तु भवति . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {२०/५४} फलवता च नाम प्रयत्नेन भवितव्यम् न च प्रयत्नः फलात् व्यतिरेच्यः . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {२१/५४} ननु च ये कृतप्रयत्नाः ते साधीयः शब्दान् प्रयोक्ष्यन्ते . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {२२/५४} ते एव साधीयः अभ्युदयेन योक्ष्यन्ते . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {२३/५४} व्यतिरेकः अपि वै लक्ष्यते . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {२४/५४} दृश्यन्ते हि कृतप्रयत्नाः च अप्रवीणाः अकृतप्रयत्नाः च प्रवीणाः . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {२५/५४} तत्र फलव्यतिरेकः अपि स्यात् . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {२६/५४} एवम् तर्हि न अपि ज्ञाने एव धर्मः न अपि प्रयोगे एव . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {२७/५४} किम् तर्हि शास्त्रपूर्वके प्रयोगे अभ्युदयः तत् तुल्यम् वेदशब्देन . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {२८/५४} शास्त्रपूर्वकम् यः शब्दान् प्रयुङ्क्ते सः अभ्युदयेन युज्यते . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {२९/५४} तत् तुल्यम् वेदशब्देन . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {३०/५४} वेदशब्दाः अपि एवम् अभिवदन्ति . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {३१/५४} यः अग्निष्टोमेन यजते यः उ च एनम् एवम् वेद . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {३२/५४} यः अग्निम् नाचिकेतम् चिनुते यः उ च एनम् एवम् वेद . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {३३/५४} अपरः आह : तत् तुल्यम् वेदशब्देन इति . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {३४/५४} यथा वेदशब्दाः नियमपूर्वम् अधीताः फलवन्तः भवन्ति एवम् यः शास्त्रपूर्वकम् शब्दान् प्रयुङ्क्ते सः अभ्युदयेन युज्यते इति . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {३५/५४} अथ वा पुनः अस्तु ज्ञाने एव धर्मः इति . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {३६/५४} ननु च उक्तम् ज्ञाने धर्मः इति चेत् तथा अधर्मः इति . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {३७/५४} न एषः दोषः . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {३८/५४} शब्दप्रमाणकाः वयम् . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {३९/५४} यत् शब्दः आह तत् अस्माकम् प्रमाणम् . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {४०/५४} शब्दः च शब्दज्ञाने धर्मम् आह न अपशब्दज्ञाने अधर्मम् . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {४१/५४} यत् च पुनः अशिष्टाप्रतिषिद्धम् न एव तत् दोषाय भवति न अभ्युदयाय . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {४२/५४} तत् यथा . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {४३/५४} हिक्कितहसितकण्डूयितानि न एव दोषाय भवन्ति न अपि अभ्युदयाय . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {४४/५४} अथ वा अभ्युपायः एव अपशब्दज्ञानम् शब्दज्ञाने . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {४५/५४} यः अपशब्दान् जानाति शब्दान् अपि असौ जानाति . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {४६/५४} तत् एवम् ज्ञाने धर्मः इति ब्रुवतः अर्थात् आपन्नम् भवति अपशब्दज्ञानपूर्वके शब्दज्ञाने धर्मः इति . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {४७/५४} अथ वा कूपखानकवत् एतत् भवति . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {४८/५४} तत् यथा कूपखानकः खनन् यदि अपि मृदा पांसुभिः च अवकीर्णः भवति सः अप्सु सञ्जातासु ततः एव तम् गुणम् आसादयति येन सः च दोषः निर्हण्यते भूयसा च अभ्युदयेन योगः भवति एवम् इह अपि यदि अपि अपशब्दज्ञाने अधर्मः तथा अपि यः तु असौ शब्दज्ञाने धर्मः तेन सः च दोषः निर्घानिष्यते भूयसा च अभ्युदयेन योगः भविष्यति . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {४९/५४} यत् अपि उच्यते आचारे नियमः इति याज्ञे कर्मणि सः नियमः . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {५०/५४} एवम् हि श्रूयते . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {५१/५४} यर्वाणः तर्वाणः नाम ऋषयः बभूवुः प्रत्यक्षधर्माणः परापरज्ञाः विदितवेदितव्याः अधिगतयाथातथ्याः . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {५२/५४} ते तत्रभवन्तः यत् वा नः तत् वा नः इति प्रोयोक्तव्ये यर् वा णः तर् वा णः इति प्रयुञ्जते याज्ञे पुनः कर्मणि न अपभाषन्ते . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {५३/५४} तैः पुनः असुरैः याज्ञे कर्मणि अपभाषितम् . (Pअस्_१३) KA_I,१०.४-११.१४ Rओ_I,३९-४२ {५४/५४} ततः ते पराबभूताः . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {१/५९} अथ व्याकरणम् इति अस्य शब्दस्य कः पदार्थः . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {२/५९} सूत्रम् . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {३/५९} सूत्रे व्याकरणे षष्ठ्यर्थः अनुपपन्नः . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {४/५९} सूत्रे व्याकरणे षष्ठ्यर्थः न उपपद्यते व्याकरणस्य सूत्रम् इति . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {५/५९} किम् हि तत् अन्यत् सूत्रात् व्याकरणम् यस्य अदः सूत्रम् स्यात् . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {६/५९} शब्दाप्रतिपत्तिः . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {७/५९} शब्दानाम् च अप्रतिपत्तिः प्राप्नोति व्याकरणात् शब्दान् प्रतिपद्यामहे इति . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {८/५९} न हि सूत्रतः एव शब्दान् प्रतिपद्यन्ते . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {९/५९} किम् तर्हि . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {१०/५९} व्याख्यानतः च . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {११/५९} ननु च तत् एव सूत्रम् विगृहीतम् व्याख्यानम् भवति . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {१२/५९} न केवलानि चर्चापदानि व्याख्यनम् वृद्धिः आत् ऐच् इति . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {१३/५९} किम् तर्हि . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {१४/५९} उदाहरणम् प्रत्युदाहरणम् वाक्याध्याहारः इति एतत् समुदितम् व्याख्यानम् भवति . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {१५/५९} एवम् तर्हि शब्दः . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {१६/५९} शब्दे ल्युडर्थः . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {१७/५९} यदि शब्दः व्याकरणम् ल्युडर्थः न उपपद्यते व्याक्रियते अनेन इति व्याकरणम् . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {१८/५९} न हि शब्देन किम् चित् व्याक्रियते . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {१९/५९} केन तर्हि . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {२०/५९} सूत्रेण . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {२१/५९} भवे . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {२२/५९} भवे च तद्धितः न उपपद्यते व्याकरणे भवः योगः वैयाकरणः इति . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {२३/५९} न हि शब्दे भवः योगः . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {२४/५९} क्व तर्हि . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {२५/५९} सूत्रे . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {२६/५९} प्रोक्तादयः च तद्धिताः . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {२७/५९} प्रोक्तादयः च तद्धिताः न उपपद्यन्ते पाणिनिना प्रोक्तम् पाणिनीयम् , आपिशलम् , काशकृत्स्नम् इति . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {२८/५९} न हि पाणिनिना शब्दाः प्रोक्ताः . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {२९/५९} किम् तर्हि . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {३०/५९} सूत्रम् . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {३१/५९} किमर्थम् इदम् उभयम् उच्यते भवे प्रोक्तादयः च तद्धिताः इति न प्रोक्तादयः च तद्धिताः इति एव भवे अपि तद्धितः चोदितः स्यात् . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {३२/५९} पुरस्तात् इदम् आचार्येण दृष्टम् भवे तद्धितः इति तत् पठितम् . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {३३/५९} ततः उत्तरकालम् इदम् दृष्टम् प्रोक्तादयः च तद्धिताः इति तत् अपि पठितम् . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {३४/५९} न च इदानीम् आचार्याः सूत्राणि कृत्वा निवर्तयन्ति . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {३५/५९} अयम् तावत् अदोषः यत् उच्यते शब्दे ल्युडर्थः इति . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {३६/५९} न अवश्यम् करणाधिकरणयोः एव ल्युट् विधीयते किम् तर्हि अन्येषु अपि कारकेषु कृत्यल्युटः बहुलम् इति . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {३७/५९} तत् यथा प्रस्कन्दनम् प्रपतनम् इति . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {३८/५९} अथ वा शब्दैः अपि शब्दाः व्याक्रियन्ते . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {३९/५९} तत् यथा गौः इति उक्ते सर्वे सन्देहाः निवर्तन्ते न अश्वः न गर्दभः इति . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {४०/५९} अयम् तर्हि दोषः भवे प्रोक्तादयः च तद्धिताः इति . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {४१/५९} एवम् तर्हि लक्ष्यलक्षणे व्याकरणम् . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {४२/५९} लक्ष्यम् च लक्षणम् च एतत् समुदितम् व्याकरणम् भवति . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {४३/५९} किम् पुनः लक्ष्यम् लक्षणम् च . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {४४/५९} शब्दः लक्ष्यम् सूत्रम् लक्षणम् . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {४५/५९} एवम् अपि अयम् दोषः समुदाये व्याकरणशब्दः प्रवृत्तः अवयवे न उपपद्यते . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {४६/५९} सूत्राणि च अधीयानः इष्यते वैयाकरणः इति . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {४७/५९} न एषः दोषः . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {४८/५९} समुदायेषु हि शब्दाः प्रवृत्ताः अवयवेषु अपि वर्तन्ते . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {४९/५९} तत् यथा पूर्वे पञ्चालाः , उत्तरे पञ्चालाः , तैलम् भुक्तम् , घृतम् भुक्तम् , शुक्लः , नीलः , कृष्णः इति . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {५०/५९} एवम् अयम् समुदाये व्याकरणशब्दः प्रवृत्तः अवयवे अपि वर्तते . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {५१/५९} अथ वा पुनः अस्तु सूत्रम् . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {५२/५९} ननु च उक्तम् सूत्रे व्याकरणे षष्ठ्यर्थः अनुपपन्नः इति . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {५३/५९} न एष दोषः . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {५४/५९} व्यपदेशिवद्भावेन भविष्यति . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {५५/५९} यत् अपि उच्यते शब्दाप्रतिपत्तिः इति न हि सूत्रतः एव शब्दान् प्रतिपद्यन्ते किम् तर्हि व्याख्यानतः च इति परिहृतम् एतत् तत् एव सूत्रम् विगृहीतम् व्याख्यानम् भवति इति . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {५६/५९} ननु च उक्तम् न केवलानि चर्चापदानि व्याख्यानम् वृद्धिः आत् ऐच् इति किम् तर्हि उदाहरणम् प्रत्युदाहरणम् वाक्याध्याहारः इति एतत् समुदितम् व्याख्यानम् भवति इति . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {५७/५९} अविजानतः एतत् एवम् भवति . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {५८/५९} सूत्रतः एव हि शब्दान् प्रतिपद्यन्ते . (Pअस्_१४) KA_I,११.१४-१२.२७ Rओ_I,४२-४७ {५९/५९} आतः च सूत्रतः एव यः हि उत्सूत्रम् कथयेत् न अदः गृह्येत . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {१/८०} अथ किमर्थः वर्णानाम् उपदेशः . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {२/८०} वृत्तिसमवायार्थः उपदेशः . वृत्तिसमवायार्थः वर्णानाम् उपदेशः कर्तव्यः . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {३/८०} किम् इदम् वृत्तिसमवयार्थः इति . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {४/८०} वृत्तये समवायः वृत्तिसमवायः , वृत्त्यर्थः वा समवायः वृत्तिसमवायः , वृत्तिप्रयोजनः वा वृत्तिसमवयः . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {५/८०} का पुनः वृत्तिः . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {६/८०} शास्त्रप्रवृत्तिः . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {७/८०} अथ कः समवयः . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {८/८०} वर्णानाम् आनुपूर्व्येण सन्निवेशः . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {९/८०} अथ कः उपदेशः . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {१०/८०} उच्चारणम् . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {११/८०} कुतः एतत् . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {१२/८०} दिशिः उच्चारणक्रियः . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {१३/८०} उच्चार्य हि वर्णान् आह : उपदिष्टाः इमे वर्णाः इति . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {१४/८०} अनुबन्धकरणार्थः च . अनुबन्धकरणार्थः च वर्णानाम् उपदेशः कर्तव्यः . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {१५/८०} अनुबन्धान् आसङ्क्ष्यामि इति . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {१६/८०} न हि अनुपदिश्य वर्णान् अनुबन्धाः शक्याः आसङ्क्तुम् . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {१७/८०} सः एषः वर्णानाम् उपदेशः वृत्तिसमवायार्थः च अनुबन्धकरणार्थः च . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {१८/८०} वृत्तिसमवायः च अनुबन्धकरणार्थः च प्रत्याहारार्थम् . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {१९/८०} प्रत्याहारः वृत्त्यर्थः . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {२०/८०} इष्टबुद्ध्यर्थः च . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {२१/८०} इष्टबुद्ध्यर्थः च वर्णानाम् उपदेशः . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {२२/८०} इष्टान् वर्णान् भोत्स्ये इति . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {२३/८०} इष्टबुद्ध्यर्थः च इति चेत् उदात्तानुदात्तस्वरितानुनासिक्दीर्घप्लुतानाम् अपि उपदेशः . इष्टबुद्ध्यर्थः च इति चेत् उदात्तानुदात्तस्वरितानुनासिक्दीर्घप्लुतानाम् अपि उपदेशः कर्तव्यः . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {२४/८०} एवङ्गुणाः अपि हि वर्णाः इष्यन्ते . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {२५/८०} आकृत्युपदेशात् सिद्धम् . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {२६/८०} आकृत्युपदेशात् सिद्धम् एतत् . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {२७/८०} अवर्णाकृतिः उपदिष्टा सर्वम् अवर्णकुलम् ग्रहीष्यति . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {२८/८०} तथा इवर्णकुलाकृतिः . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {२९/८०} तथा उवर्णकुलाकृतिः . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {३०/८०} आकृत्युपदेशात् सिद्धम् इति चेत् संवृतादीनाम् प्रतिषेधः . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {३१/८०} आकृत्युपदेशात् सिद्धम् इति चेत् संवृतादीनाम् प्रतिषेधः वक्तव्यः . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {३२/८०} के पुनः संवृतादयः . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {३३/८०} संवृतः कलः ध्मातः एणीकृतः अम्बूकृतः अर्धकः ग्रस्तः निरस्तः प्रगीतः उपगीतः क्ष्विण्णः रोमशः इति . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {३४/८०} अपरः आह : ग्रस्तम् निरस्तम् अविलम्बितम् निर्हतम् अम्बूकृतम् ध्मातम् अथो विकम्पितम् सन्दष्टम् एणीकृतम् अर्धकम् द्रुतम् विकीर्णम् एताः स्वरदोषभावनाः इति . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {३५/८०} अतः अन्ये व्यञ्जनदोषाः . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {३६/८०} न एषः दोषः . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {३७/८०} गर्गादिबिदादिपाठात् संवृतादीनाम् निवृत्तिः भविष्यति . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {३८/८०} अस्ति अन्यत् गर्गादिबिदादिपाठे प्रयोजनम् . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {३९/८०} किम् . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {४०/८०} समुदायानाम् साधुत्वम् यथा स्यात् इति . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {४१/८०} एवम् तर्हि अष्टादशधा भिन्नाम् निवृत्तकलादिकाम् अवर्णस्य प्रत्यापत्तिम् वक्ष्यामि . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {४२/८०} सा तर्हि वक्तव्या . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {४३/८०} लिङ्गार्था तु प्रत्यापत्तिः . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {४४/८०} लिङ्गार्थ सा तर्हि भविष्यति . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {४५/८०} तत् तर्हि वक्तव्यम् . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {४६/८०} यदि अपि एतत् उच्यते अथ वा एतर्हि अनुबन्धशतम् न उच्चार्यम् इत्सञ्ज्ञा च न वक्तव्या लोपः च न वक्तव्यः . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {४७/८०} यत् अनुबन्धैः क्रियते तत् कलादिभिः करिष्यति . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {४८/८०} सिध्यति एवम् अपाणिनीयम् तु भवति . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {४९/८०} यथान्यासम् एव अस्तु . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {५०/८०} ननु च उक्तम् आकृत्युपदेशात् सिद्धम् इति चेत् संवृतादीनाम् प्रतिषेधः इति .परिहृतम् एतत् गर्गादिबिदादिपाठात् संवृतादीनाम् निवृत्तिः भविष्यति . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {५१/८०} ननु च अन्यत् गर्गादिबिदादिपाठे प्रयोजनम् उक्तम् . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {५२/८०} किम् . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {५३/८०} समुदायानाम् साधुत्वम् यथा स्यात् इति . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {५४/८०} एवम् तर्हि उभयम् अनेन क्रियते . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {५५/८०} पाठः च एव विशेष्यते कलादयः च निवर्त्यन्ते . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {५६/८०} कथम् पुनः एकेन यत्नेन उभयम् लभ्यम् . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {५७/८०} लभ्यम् इति आह . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {५८/८०} कथम् . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {५९/८०} द्विगताः अपि हेतवः भवन्ति . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {६०/८०} तत् यथा : आम्राः च सिक्ताः पितरः च प्रीणिताः इति . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {६१/८०} तथा वाक्यानि अपि ड्विष्ठानि भवन्ति . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {६२/८०} श्वेतः धावति , अलम्बुसानाम् याता इति . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {६३/८०} अथ वा इदम् तावत् अयम् प्रष्टव्यः . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {६४/८०} क्वे इमे संवृतादयः श्रूयेरन् इति . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {६५/८०} आगमेषु . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {६६/८०} आगमाः शुद्धाः पठ्यन्ते . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {६७/८०} विकारेषु तर्हि . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {६८/८०} विकाराः शुद्धाः पठ्यन्ते . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {६९/८०} प्रत्ययेषु तर्हि . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {७०/८०} प्रत्ययाः शुद्धाः पठ्यन्ते . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {७१/८०} धातुषु तर्हि . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {७२/८०} धातवः अपि शुद्धाः पठ्यन्ते . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {७३/८०} प्रातिपदिकेषु तर्हि . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {७४/८०} प्रातिपदिकानि अपि शुद्धानि पठ्यन्ते . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {७५/८०} यानि तर्हि अग्रहणानि प्रातिपदिकानि . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {७६/८०} एतेषाम् अपि स्वरवर्णानुपूर्वीज्ञानार्थः उपदेशः कर्तव्यः . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {७७/८०} शशः षषः इति मा भूत् . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {७८/८०} पलाशः पलाषः इति मा भूत् . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {७९/८०} मञ्चकः मञ्जकः इति मा भूत् . (Pअस्_१५) KA_I,१३.१-१४.२२ Rओ_I,४७-५३ {८०/८०} आगमाः च विकाराः च प्रत्ययाः सह धातुभिः उच्चार्यन्ते ततः तेषु न इमे प्राप्ताः कलादयः . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {१/७४} अकारस्य विवृतोपदेशः आकारग्रहणार्थः . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {२/७४} अकारस्य विवृतोपदेशः कर्तव्यः . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {३/७४} किम् प्रयोजनम् . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {४/७४} आकारग्रहणार्थः . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {५/७४} अकारः सवर्णग्रगणेन आकारम् अपि यथा गृह्णीयात् . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {६/७४} किम् च कारणम् न गृह्णीयात् . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {७/७४} विवारभेदात् . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {८/७४} किम् उच्यते विवारभेदात् इति न पुनः कालभेदाद् अपि . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {९/७४} यथा एव हि विवारभिन्नः एवम् कालभिन्नः अपि . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {१०/७४} सत्यम् एतत् . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {११/७४} वक्ष्यति तुल्यास्यप्रयत्नम् सवर्णम् इति अत्र आस्यग्रहणस्य प्रयोजनम् आस्ये येषाम् तुल्यः देशः प्रयत्नः च ते सवर्णसञ्ज्ञकाः भवन्ति इति . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {१२/७४} बाह्यः च पुनः आस्यात् कालः . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {१३/७४} तेन स्यात् एव कालभिन्नस्य ग्रहणम् न पुनः विवारभिन्नस्य . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {१४/७४} किम् पुनः इदम् विवृतस्य उपदिश्यमानस्य प्रयोजनम् अन्वाख्यायते आहोस्वित् संवृतस्य उपदिश्यमानस्य विवृतोपदेशः चोद्यते . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {१५/७४} विवृतस्य उपदिश्यमानस्य प्रयोजनम् अन्वाख्यायते . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {१६/७४} कथम् ज्ञायते . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {१७/७४} यत् अयम् अ* अ इति अकारस्य विवृतस्य संवृतताप्रत्यापत्तिम् शास्ति . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {१८/७४} न एतत् अस्ति ज्ञापकम् . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {१९/७४} अस्ति हि अन्यत् एतस्य वचने प्रयोजनम् . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {२०/७४} किम् . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {२१/७४} अतिखट्वः , अतिमालः इति अत्र आन्तर्यतः विवृतस्य विवृतः प्राप्नोति . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {२२/७४} संवृतः स्यात् इति एवमर्था प्रत्यापत्तिः . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {२३/७४} न एतत् अस्ति . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {२४/७४} न एव लोके न च वेदे अकारो विवृतः अस्ति . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {२५/७४} कः तर्हि . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {२६/७४} संवृतः . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {२७/७४} यः अस्ति सः भविष्यति . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {२८/७४} तत् एतत् प्रत्यापत्तिवचनम् ज्ञापकम् एव भविष्यति विवृतस्य उपदिश्यमानस्य प्रयोजनम् अन्वाख्यायते इति . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {२९/७४} कः पुनः अत्र विशेषः विवृतस्य उपदिश्यमानस्य प्रयोजनम् अन्वाख्यायेत संवृतस्य उपदिश्यमानस्य वा विवृतोपदेशः चोद्येत इति . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {३०/७४} न खलु कः चिद् विशेषः . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {३१/७४} आहोपुरुषिकामात्रम् तु भवान् आह संवृतस्य उपदिश्यमानस्य विवृतोपदेशः चोद्यते इति . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {३२/७४} वयम् तु ब्रूमः विवृतस्य उपदिश्यमानस्य प्रयोजनम् अन्वाख्यायते इति. तस्य विवृतोपदेशात् अन्यत्र अपि विवृतोपदेशः सवर्णग्रहणार्थः . तस्य एतस्य आक्षरसमाम्नायिकस्य विवृतोपदेशात् अन्यत्र अपि विवृतोपदेशः कर्तव्यः . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {३३/७४} क्व अन्यत्र . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {३४/७४} धातुप्रातिपदिकप्रत्ययनिपातस्थस्य . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {३५/७४} किम् प्रयोजनम् . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {३६/७४} सवर्णग्रहणार्थः . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {३७/७४} आक्षरसमाम्नायिकेन अस्य ग्रहणम् यथा स्यात् . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {३८/७४} किम् च कारणम् न स्यात् . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {३९/७४} विवारभेदात् एव . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {४०/७४} आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति भवति आक्षरसमाम्नायिकेन धात्वादिस्थस्य ग्रहणम् इति यत् अयम् अकः सवर्णे दीर्घः इति प्रत्याहारे अकः ग्रहणम् करोति . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {४१/७४} कथम् कृत्वा ज्ञापकम् . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {४२/७४} न हि द्वयोः आक्षरसमाम्नायिकयोः युगपत् समवस्थानम् अस्ति . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {४३/७४} न एतत् अस्ति ज्ञापकम् . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {४४/७४} अस्ति हि अन्यत् एतस्य वचने प्रयोजनम् . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {४५/७४} किम्. यस्य आक्षरसमाम्नायिकेन ग्रहणम् अस्ति तदर्थम् एतत् स्यात् . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {४६/७४} खट्वाढकम् मालाढकम् इति . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {४७/७४} सति प्रयोजने न ज्ञापकम् भवति . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {४८/७४} तस्मात् विवृतोपदेशः कर्तव्यः . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {४९/७४} कः एषः यत्नः चोद्यते विवृतोपदेशः नाम . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {५०/७४} विवृतः वा उपदिश्येत संवृतः वा कः नु अत्र विशेषः . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {५१/७४} सः एषः सर्वः एवमर्थः यत्नः यानि एतानि प्रातिपदिकानि अग्रहणानि तेषाम् एतेन अभ्युपायेन उपदेशः चोद्यते . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {५२/७४} तत् गुरु भवति . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {५३/७४} तस्मात् वक्तव्यम् धात्वादिस्थः च विवृतः इति . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {५४/७४} दीर्घप्लुतवचने च संवृतनिवृत्त्यर्थः . दीर्घप्लुतवचने च संवृतनिवृत्त्यर्थः विवृतोपदेशः कर्तव्यः . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {५५/७४} दीर्घप्लुतौ संवृतौ मा भूताम् इति . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {५६/७४} वृक्षाभ्याम् देवदत्ता इति . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {५७/७४} न एव लोके न च वेदे दीर्घप्लुतौ संवृतौ स्तः . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {५८/७४} कौ तर्हि . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {५९/७४} विवृतौ . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {६०/७४} यौ स्तः तौ भविष्यतः . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {६१/७४} स्थानी प्रकल्पयेत् एतौ अनुस्वारः यथा यणम् . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {६२/७४} संवृतः स्थानी संवृतौ दीर्घप्लुतौ प्रकल्पयेत् अनुस्वारः यथा यणम् . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {६३/७४} तत् यथा सय्Śयन्ता सव्Śवत्सरः यल्Ś लोकम् तल्Ś लोकम् इति . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {६४/७४} अन्स्वारः स्थानी यणम् अनुनासिकम् प्रकल्पयति . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {६५/७४} विषमः उपन्यासः . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {६६/७४} युक्तम् यत् सतः तत्र प्रकॢप्तिः भवति . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {६७/७४} सन्ति हि यणः सानुनासिकाः निरनुनासिकाः च . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {६८/७४} दीर्घप्लुतौ पुनः न एव लोके न च वेद संवृतौ स्तः . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {६९/७४} कौ तर्हि . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {७०/७४} विवृतौ . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {७१/७४} यौ स्तः तौ भविष्यतः . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {७२/७४} एवम् अपि कुतः एतत् तुल्यस्थानौ प्रयत्नभिन्नौ भविष्यतः न पुनः तुल्यप्रयत्नौ स्थानभिन्नौ स्याताम् ईकारः ऊकारः वा इति . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {७३/७४} वक्ष्यति स्थाने अन्तरतमः इति अत्र स्थाने इति वर्तमाने पुनः स्थानेग्रहणस्य प्रयोजनम् . (Śस्_१.१) KA_I,१५.२-१६.१८ Rओ_I,५४-६० {७४/७४} यत्र अनेकविधम् आन्तर्यम् तत्र स्थानतः एव आन्तर्यम् बलीयः यथा स्यात् . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {१/१०९} तत्र अनुवृत्तिनिर्देशे सवर्णाग्रहणम् अनण्त्वात् . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {२/१०९} तत्र अनुवृत्तिनिर्देशे सवर्णानाम् ग्रहणम् न प्राप्नोति . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {३/१०९} अस्य च्वौ यस्य ईति च . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {४/१०९} किम् कारणम् . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {५/१०९} अनण्त्वात् . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {६/१०९} न हि एते अणः ये अनुवृत्तौ . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {७/१०९} के तर्हि . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {८/१०९} ये अक्षरसमाम्नये उपदिश्यन्ते . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {९/१०९} एकत्वात् अकारस्य सिद्धम् . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {१०/१०९} एकः अयम् अकारः यः च अक्षरसमाम्नये यः च अनुवृत्तौ यः च धात्वादिस्थः . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {११/१०९} अनुबन्धसङ्करः तु . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {१२/१०९} अनुबन्धसङ्करः तु प्राप्नोति . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {१३/१०९} कर्मणि अण् , आतः अनुपसर्गे कः इति के अपि णित्कृतम् प्राप्नोति . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {१४/१०९} एकाजनेकाज्ग्रहणेषु च अनुपपत्तिः . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {१५/१०९} एकाजनेकाज्ग्रहणेषु च अनुपपत्तिः भविष्यति . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {१६/१०९} तत्र कः दोषः . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {१७/१०९} किरिणा गिरिणा इति अत्र एकाज्लक्षणम् अन्तोदात्तत्वम् प्राप्नोति . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {१८/१०९} इह च घटेन तरति घटिक इति द्व्यज्लक्षणः ठन् न प्राप्नोति . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {१९/१०९} द्रव्यवत् च उपचाराः . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {२०/१०९} द्रव्यवत् च उपचाराः प्राप्नुवन्ति . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {२१/१०९} तत् यथा . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {२२/१०९} द्रव्येषु न एकेन घटेन अनेकः युगपत् कार्यम् करोति . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {२३/१०९} एवम् इमम् अकारम् न अनेकः युगपत् उच्चारयेत् . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {२४/१०९} विषयेण तु नानालिङ्गकारणात् सिद्धम् . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {२५/१०९} यत् अयम् विषये विषये नानालिङ्गम् अकारम् करोति कर्मणि अण् आतः अनुपसर्गे कः इति तेन ज्ञायते नानुबन्धसङ्करः अस्ति इति . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {२६/१०९} यदि हि स्यात् नानालिङ्गकरणम् अनर्थकम् स्यात् . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {२७/१०९} एकम् एव अयम् सर्वगुणम् उच्चारयेत् . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {२८/१०९} न एतत् अस्ति ज्ञपकम् . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {२९/१०९} इत्सञ्ज्ञाप्रकॢप्त्यर्थम् एतत् स्यात् . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {३०/१०९} न हि अयम् अनुबन्धैः शल्यकवत् शक्यः उपचेतुम् . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {३१/१०९} इत्सञ्ज्ञयाम् हि दोषः स्यात् . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {३२/१०९} आयम्य हि द्वयोः इत्सञ्ज्ञा स्यात् . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {३३/१०९} कयोः . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {३४/१०९} आद्यन्तयोः . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {३५/१०९} एवम् तर्हि विषयेण तु पुनः लिङ्गकरणात् सिद्धम् . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {३६/१०९} यत् अयम् विषये विषये पुनः लिङ्गम् अकारम् करोति प्राक् दीव्यतः अण् , शिवादिभ्यः अण् इति तेन ज्ञायते न अनुबन्धसङ्करः अस्ति इति . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {३७/१०९} यदि हि स्यात् पुनः लिङ्गकरणम् अनर्थकम् स्यात् . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {३८/१०९} अथ वा पुनः अस्तु विषयेण तु नानालिङ्गकारणात् सिद्धम् इति एव . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {३९/१०९} ननु च उक्तम् इत्सञ्ज्ञाप्रकॢप्त्यर्थम् एतत् स्यात् इति . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {४०/१०९} न एष दोषः . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {४१/१०९} लोकतः एतत् सिद्धम् . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {४२/१०९} तत् यथा : लोके कः चित् देवदत्तम् आह : इह मुण्डो भव , इह जटी भव , इह शिखी भव इति . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {४३/१०९} यल्लिङ्गः यत्र उच्यते तल्लिङ्गः तत्र उपतिष्ठते . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {४४/१०९} एवम् अकारः यल्लिङ्गः यत्र उच्यते तल्लिङ्गः तत्र उपस्थास्यते . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {४५/१०९} यत् अपि उच्यते एकाजनेकाज्ग्रहणेषु च अनुपपत्तिः इति . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {४६/१०९} एकाजनेकाज्ग्रहणेषु च आवृत्तिसङ्ख्यानात् . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {४७/१०९} एकाजनेकाज्ग्रहणेषु च आवृत्तेः सङ्ख्यानात् अनेकाच्त्वम् भविष्यति . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {४८/१०९} तत् यथा सप्तदश सामिधेन्यः भवन्ति इति त्रिः प्रथमम् अन्वाह त्रिः उत्तमम् इति आवृत्तितः सप्तदशत्वम् भवति . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {४९/१०९} एवम् इह अपि आवृत्तितः अनेकाच्त्वम् भविष्यति . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {५०/१०९} भवेद् आवृत्तितः कार्यम् परिहृतम् . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {५१/१०९} इह तु खलु किरिणा गिरिणा इति एकाज्लक्षणम् अन्तोदात्तत्वम् प्राप्नोति एव . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {५२/१०९} एतत् अपि सिद्धम् . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {५३/१०९} कथम् . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {५४/१०९} लोकतः . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {५५/१०९} तत् यथा लोके ऋषिसहस्रम् एकाम् कपिलाम् एकैकशः सहस्रकृत्वः दत्त्वा तया सर्वे ते सहस्रदक्षिणः संपन्नाः एवम् इह अपि अनेकाच्त्वम् भविष्यति . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {५६/१०९} यत् अपि उच्यते द्रव्यवत् च उपचाराः प्राप्नुवन्ति इति . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {५७/१०९} भवेत् यत् असम्भवि कार्यम् तत् न अनेकः युगपत् कुर्यात् . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {५८/१०९} यत् तु खलु सम्भवि कार्यम् अनेकः अपि तत् युगपत् करोति . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {५९/१०९} तत् यथा घटस्य दर्शनम् स्पर्शनम् वा . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {६०/१०९} सम्भवि च इदम् कार्यम् अकारस्य उच्चारणम् नाम अनेकः अपि तत् युगपत् करिष्यति . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {६१/१०९} आन्यभाव्यम् तु कालशब्दव्यवायात् . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {६२/१०९} आन्यभाव्यम् तु अकारस्य . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {६३/१०९} कुतः . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {६४/१०९} कालशब्दव्यवायात् . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {६५/१०९} कालव्यवायात् शब्दव्यवायात् च . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {६६/१०९} कालव्यावायात् : दण्ड , अग्रम् . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {६७/१०९} शब्दव्यवायात् : दण्डः . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {६८/१०९} न च एकस्य आत्मनः व्यवायेन भवितव्यम् . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {६९/१०९} भवति चेत् भवति आन्यभाव्यम् अकारस्य . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {७०/१०९} युगपत् च देशपृथक्त्वदर्शनात् . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {७१/१०९} युगपत् च देशपृथक्त्वदर्शनात् मन्यामहे आन्यभाव्यम् अकारस्य इति . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {७२/१०९} यत् अयम् युगपत् देशपृथक्त्वेषु उपलभ्यते . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {७३/१०९} अश्वः , अर्कः , अर्थः इति . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {७४/१०९} न हि एकः देवदत्तः युगपत् स्रुघ्ने च भवति मथुरायाम् च . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {७५/१०९} यदि पुनः इमे वर्णाः शकुनिवत् स्युः . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {७६/१०९} तत् यथा शकुनयः आशुगमित्वात् पुरस्तात् उत्पतिताः पश्चात् दृश्यन्ते एवम् अयम् अकारः द इति अत्र दृष्टः ण्ड इति अत्र दृश्यते . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {७७/१०९} न एवम् शक्यम् . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {७८/१०९} अनित्यत्वम् एवम् स्यात् . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {७९/१०९} नित्याः च शब्दाः . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {८०/१०९} नित्येषु च शब्देषु कूटस्थैः अविचालिभिः वर्णैः भवितव्यम् अनपायोपजनविकारिभिः . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {८१/१०९} यदि च अयम् द इति अत्र दृष्टः ण्ड इति अत्र दृश्येत न अयम् कूटस्थः स्यात् . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {८२/१०९} यदि पुनः इमे वर्णाः आदित्यवत् स्युः . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {८३/१०९} तत् यथा एकः आदित्यः अनेकाधिकरण्स्थः युगपत् देशपृथक्त्वेषु उपलभ्यते . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {८४/१०९} विषमः उपन्यासः . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {८५/१०९} न एकः द्रष्टा आदित्यम् अनेकाधिकरणस्थम् युगपत् देशपृथक्त्वेषु उपलभते . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {८६/१०९} अकारम् पुनः उपलभते . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {८७/१०९} अकारम् अपि न उपलभते . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {८८/१०९} किम् कारणम् . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {८९/१०९} श्रोत्रोपलब्धिः बुद्धिनिर्ग्राह्यः प्रयोगेण अभिज्वलितः आकाशदेशः शब्दः एकम् च आकाशम् . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {९०/१०९} आकाशदेशाः अपि बहवः . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {९१/१०९} यावता बहवः तस्मात् आन्यभाव्यम् अकारस्य . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {९२/१०९} आकृतिग्रहणात् सिद्धम् . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {९३/१०९} अवर्णाकृतिः उपदिष्टा सर्वम् अवर्णकुलम् ग्रहीष्यति . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {९४/१०९} तथा इवर्णाकृतिः . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {९५/१०९} तथा उवर्णाकृतिः . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {९६/१०९} तद्वत् च तपरकरणम् . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {९७/१०९} एवम् च कृत्वा तपराः क्रियन्ते . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {९८/१०९} आकृतिग्रहणेन अतिप्रसक्तम् इति . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {९९/१०९} ननु च सवर्णग्रहणेन अतिप्रसक्तम् इति कृत्वा तपराः क्रियेरन् . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {१००/१०९} प्रत्याख्यायते तत् : सवर्णे अण्ग्रहणम् अपरिभाष्यम् आकृतिग्रहणात् अनन्यत्वात् च इति . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {१०१/१०९} हल्ग्रहणेषु च . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {१०२/१०९} किम् . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {१०३/१०९} आकृतिग्रहणात् सिद्धम् इति एव . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {१०४/१०९} झलो झलि : अवात्ताम् अवात्तम् अवात्त यत्र एतत् न अस्ति : अण् सवर्णान् गृह्णाति इति . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {१०५/१०९} रूपसामन्यात् वा . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {१०६/१०९} रूपसामान्यात् वा सिद्धम् . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {१०७/१०९} तत् यथा : तान् एव शाटकान् आच्छादयामः ये मथुरायाम् , तान् एव शालीन् भुञ्ज्महे ये मगधेषु , तत् एव इदम् भवतः कार्षापणम् यत् मथुरायाम् गृहीतम् . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {१०८/१०९} अन्यस्मिन् च अन्यस्मिन् च रूपसामान्यात् तत् एव इदम् इति भवति . (Śस्_१.२) KA_I,१६.१९-१९.८ Rओ_I,६०-६९ {१०९/१०९} एवम् इह अपि रूपसामान्यात् सिद्धम् (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {१/११५} ऌकारोपदेशः किमर्थः . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {२/११५} किम् विशेषेण ऌकारोपदेशः चोद्यते न पुनः अन्येषाम् अपि वर्णानाम् उपदेशः चोद्यते . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {३/११५} यदि किम् चित् अन्येषाम् अपि वर्णानाम् उपदेशे प्रयोजनम् अस्ति ऌकारोपदेशस्य अपि तत् भवितुम् अर्हति . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {४/११५} कः वा विशेषः . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {५/११५} अयम् अस्ति विशेषः . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {६/११५} अस्य हि ऌकारस्य अल्पीयान् च एव प्रयोगविषयः यः च अपि प्रयोगविषयः सः अपि कॢपिस्थस्य . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {७/११५} कॢपेः च लत्वम् असिद्धम् . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {८/११५} तस्य असिद्धत्वात् ऋकारस्य एव अच्कार्याणि भविष्यन्ति . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {९/११५} न अर्थः ऌकारोपदेशेन . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {१०/११५} अतः उत्तरम् पठति : ऌकारोपदेशः यदृच्छाशक्तिजानुकरणप्लुत्याद्यर्थः . ऌकारोपदेशः क्रियते यदृच्छाशब्दार्थः अशक्तिजानुकरणार्थः प्लुत्याद्यर्थः च . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {११/११५} यदृच्छाशब्दार्थः तावत् . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {१२/११५} यदृच्छया कः चित् ऌतकः नाम तस्मिन् अच्कार्याणि यथा स्युः . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {१३/११५} दधि ऌतक देहि . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {१४/११५} मधु ऌतक देहि . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {१५/११५} उदङ् ऌतकः अगमत् . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {१६/११५} प्रत्यङ् ऌतकः अगमत् . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {१७/११५} चतुष्टयी शब्दानाम् प्रवृत्तिः : जातिशब्दाः गुणशब्दाः क्रियाशब्दाः यदृच्छाशब्दाः चतुर्थाः . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {१८/११५} अशक्तिजानुकरणार्थः . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {१९/११५} अशक्त्या कया चित् ब्राह्मण्या ऋतकः इति प्रयोक्तव्ये ऌतकः इति प्रयुक्तम् . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {२०/११५} तस्य अनुकरणम् : ब्राह्मणी ऌतकः इति आह . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {२१/११५} कुमारी ऌतकः इति आह इति . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {२२/११५} प्लुताद्यर्थः च ऌकारोपदेशः कर्तव्यः . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {२३/११५} के पुनः प्लुतादयः . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {२४/११५} प्लुतिद्विर्वचनस्वरिताः : कॢप्तशिख कॢप्प्तः , प्रकॢप्तः . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {२५/११५} प्लुत्यादिषु कार्येषु कॢपेः लत्वम् सिद्धम् . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {२६/११५} तस्य सिद्धत्वात् अच्कार्याणि न सिध्यन्ति . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {२७/११५} तस्मात् ऌकारोपदेशः कर्तव्यः . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {२८/११५} न एतानि सन्ति प्रयोजनानि . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {२९/११५} न्याय्यभावात् कल्पनम् सञ्ज्ञादिषु . न्याय्यस्य ऋतकशब्दस्य भावात् कल्पनम् सञ्ज्ञादिषु साधु मन्यन्ते . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {३०/११५} ऋतकः एव असौ न ऌतकः इति . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {३१/११५} अपरः आह : न्याय्यः ऋतकशब्दः शास्त्रान्वितः अस्ति . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {३२/११५} सः कल्पयितव्यः साधुः सञ्ज्ञादिषु . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {३३/११५} ऋतकः एव असौ न ऌतकः . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {३४/११५} अयम् तर्हि यदृच्छाशब्दः अपरिहार्यः . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {३५/११५} ऌफिडः ऌफिड्डः . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {३६/११५} एषः अपि ऋफिडः ऋफिड्डः च . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {३७/११५} कथम् . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {३८/११५} अर्तिप्रवृत्तिः च एव लोके लक्ष्यते फिडिफिड्डौ औणादिकौ प्रत्ययौ . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {३९/११५} त्रयी च शब्दानाम् प्रवृत्तिः . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {४०/११५} जातिशब्दाः गुणशब्दाः क्रियाशब्दाः इति . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {४१/११५} न सन्ति यदृच्छाशब्दाः . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {४२/११५} अन्यथा कृत्वा प्रयोजनम् उक्तम् अन्यथा कृत्वा परिहारः . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {४३/११५} सन्ति यदृच्छाशब्दाः इति कृत्वा प्रयोजनम् उक्तम् . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {४४/११५} न सन्ति इति परिहारः . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {४५/११५} समाने च अर्थे शास्त्रान्वितः अशास्त्रान्वितस्य निवर्तकः भवति . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {४६/११५} तत् यथा . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {४७/११५} देवदत्तशब्दः देवदिण्णशब्दं निवर्तयति न गाव्यादीन् . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {४८/११५} न एष दोषः . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {४९/११५} पक्षान्तरैः अपि परिहाराः भवन्ति . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {५०/११५} अनुकरणम् शिष्टाशिष्टाप्रतिषिद्धेषु यथा लौकिकवैदिकेषु . अनुकरणम् हि शिष्टस्य साधु भवति . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {५१/११५} अशिष्टाप्रतिषिद्धस्य वा न एव तत् दोषाय भवति न अभ्युदयाय . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {५२/११५} यथा लौकिकवैदिकेषु . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {५३/११५} यथा लौकिकेषु वैदिकेषु च कृतान्तेषु . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {५४/११५} लोके तावत् : यः एवम् असौ ददाति यः एवम् असौ यजते यः एवम् असौ अधीते इति तस्य अनुकुर्वन् दद्यात् च यजेत च अधीयीत च सः अभ्युदयेन युज्यते . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {५५/११५} वेदे अपि : ये एवम् विश्वसृजः सत्त्राणि अध्यासते इति तेषाम् अनुकुर्वन् तद्वत् सत्त्राणि अध्यासीत सः अपि अभ्युदयेन युज्यते . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {५६/११५} अशिष्टाप्रतिषिद्धम् . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {५७/११५} यः एवम् असौ हिक्कति यः एवम् असौ हसति यः एवम् असौ कण्डूयति इति तस्य अनुकुर्वन् हिक्केत् च हसेत् च कण्डूयेत् च न एव तत् दोषाय स्यात् न अभ्युदयाय . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {५८/११५} यः तु खलु एवम् असौ ब्राह्मणम् हन्ति एवम् असौ सुराम् पिबति इति तस्य अनुकुर्वन् ब्राह्मणम् हन्यात् सुराम् वा पिबेत् सः अपि मन्ये पतितः स्यात् . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {५९/११५} विषमः उपन्यासः . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {६०/११५} यः च एवम् हन्ति यः च अनुहन्ति उभौ तौ हतः . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {६१/११५} यः च पिबति यः च अनुपिबति उभौ तौ पिबतः . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {६२/११५} यः तु खलु एवम् असौ ब्राह्मणम् हन्ति एवम् असौ सुराम् पिबति इति तस्य अनुकुर्वन् स्नातानुलिप्तः माल्यगुणकण्ठः कदलीस्तम्भम् छिन्द्यात् पयः वा पिबेत् न स मन्ये पतितः . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {६३/११५} एवम् इह अपि यः एवम् असौ अपशब्दम् प्रयुङ्क्ते इति तस्य अनुकुर्वन् अपशब्दम् प्रयुञ्जीत सः अपि अपशब्दभाक् स्यात् . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {६४/११५} अयम् तु अन्यः अपशब्दपदार्थकः शब्दः यदर्थः उपदेशः कर्तव्यः . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {६५/११५} न च अपशब्दपदार्थकः शब्दः अपशब्दः भवति . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {६६/११५} अवश्यम् च एतत् एवम् विज्ञेयम् . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {६७/११५} यः हि मन्येत अपशब्दपदार्थकः शब्दः अपशब्दः भवति इति अपशब्दः इति एव तस्य अपशब्दः स्यात् . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {६८/११५} न च एषः अपशब्दः . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {६९/११५} अयम् खलु अपि भूयः अनुकरणशब्दः अपरिहार्यः यदर्थः उपदेशः कर्तव्यः . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {७०/११५} साधु ऌकारम् अधीते . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {७१/११५} मधु ऌकारम् अधीते इति . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {७२/११५} क्वस्थस्य पुनः एतत् अनुकरणम् . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {७३/११५} कॢपिस्थस्य . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {७४/११५} यदि कॢपिस्थस्य कॢपेः च लत्वम् असिद्धम् तस्य असिद्धत्वात् ऋकारे एव अच्कार्याणि भविष्यन्ति . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {७५/११५} भवेत् तदर्थेन न अर्थः स्यात् . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {७६/११५} अयम् तु अन्यः कॢपिस्थपदार्थकः शब्दः यदर्थः उपदेशः कर्तव्यः . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {७७/११५} न कर्तव्यः . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {७८/११५} इदम् अवश्यम् वक्तव्यम् . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {७९/११५} प्रकृतिवत् अनुकरणम् भवति इति . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {८०/११५} किम् प्रयोजनम् . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {८१/११५} द्विः पचन्तु इति आह . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {८२/११५} तिङ् अतिङः इति निघातः यथा स्यात् . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {८३/११५} अग्नी इति आह . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {८४/११५} ईदूदेत् द्विवचनम् प्रगृह्यम् इति प्रगृह्यसञ्ज्ञा यथा स्यात् . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {८५/११५} यदि प्रकृतिवत् अनुकरणम् भवति इति उच्यते अपशब्दः एव असौ भवति कुमारीऌतकः इति आह . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {८६/११५} ब्रह्मणी ऌतकः इति आह . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {८७/११५} अपशब्दः हि अस्य प्रकृतिः . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {८८/११५} न चापशब्दः प्रकृतिः . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {८९/११५} न हि अपशब्दाः उपदिश्यन्ते . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {९०/११५} न च अनुपदिष्टा प्रकृतिः अस्ति. एकदेशविकृतस्य अनन्यत्वात् प्लुत्यादयः . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {९१/११५} एकदेशविकृतम् अनन्यवत् भवति इति प्लुत्यादयः भविष्यन्ति . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {९२/११५} यदि एकदेशविकृतम् अनन्यवत् भवति इति उच्यते राज्ञः क च राजकीयम् अल्लोपः अनः इति लोपः प्राप्नोति . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {९३/११५} एकदेशविकृतम् अनन्यवत् षष्ठीनिर्दिष्टस्य इति वक्ष्यामि . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {९४/११५} यदि षष्ठीनिर्दिष्टस्य इति उच्यते कॢप्तशिख इति प्लुतः न प्राप्नोति . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {९५/११५} न हि अत्र ऋकारः षष्ठीनिर्दिष्टः . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {९६/११५} कः तर्हि . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {९७/११५} रेफः . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {९८/११५} ऋकारः अपि अत्र षष्ठीनिर्दिष्टः . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {९९/११५} कथम् . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {१००/११५} अविभक्तिकः निर्देशः . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {१०१/११५} कृप उः रः लः कृपो रो लः इति . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {१०२/११५} अथ वा पुनः अस्तु अविशेषेण . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {१०३/११५} ननु च उक्तम् . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {१०४/११५} राज्ञः क च राजकीयम् अल्लोपः अनः इति लोपः प्राप्नोति इति . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {१०५/११५} वक्ष्यति एतत् . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {१०६/११५} श्वादीनाम् प्रसारणे नकारान्तग्रहणम् अनकारान्तप्रतिषेधार्थम् इति . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {१०७/११५} तत् प्रकृतम् उत्तरत्र अनुवर्तिष्यते . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {१०८/११५} अल्लोपः अनः नकारान्तस्य इति . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {१०९/११५} इह तर्हि कॢप्तशिख इति अनृतः इति प्रतिषेधः प्राप्नोति . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {११०/११५} रवत्प्रतिषेधात् च . रवत्प्रतिषेधात् च एतत् सिध्यति . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {१११/११५} गुरोः अरवतः इति वक्ष्यामि . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {११२/११५} यदि अरवतः इति उच्यते होतृ-ऋकार , होतॄऋकार , अत्र न प्राप्नोति . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {११३/११५} गुरोः अरवतः ह्रस्वस्य इति वक्ष्यामि . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {११४/११५} सः एषः सूत्रभेदेन ऌकारः प्लुत्याद्यर्थः सन् प्रत्याख्यायते . (Śस्_२) KA_I,१९.१०-२१.२८ Rओ_I,७०-७९ {११५/११५} सा एषा महतः वंशस्तम्बात् लट्वा अनुकृष्यते . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {१/८०} इदम् विचार्यते . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {२/८०} इमानि सन्ध्यक्षराणि तपराणि वा उपदिश्येरन् . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {३/८०} एत् , ओत् , ङ् . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {४/८०} ऐत् , औत् , च् इति . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {५/८०} अतपराणि वा यथान्यासम् इति . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {६/८०} कः च अत्र विशेषः . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {७/८०} सन्ध्यक्षरेषु तपरोपदेशः चेत् तपरोच्चारणम् . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {८/८०} सन्ध्यक्षरेषु तपरोपदेशः चेत् तपरोच्चारणम् कर्तव्यम् . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {९/८०} प्लुत्यादिषु अज्विधिः . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {१०/८०} प्लुत्यादिषु अजाश्रयः विधिः न सिध्यति . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {११/८०} गोत्रात नौत्रात इति अत्र अनचि च इति अचः उत्तरस्य यरः द्वे भवतः इति द्विर्वचनम् न प्राप्नोति . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {१२/८०} इह च प्रत्यङ् ऐतिकयन उदङ् औपगव इति अचि इति ङमुट् न प्राप्नोति . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {१३/८०} प्लुतसञ्ज्ञा च . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {१४/८०} प्लुतसञ्ज्ञा च न सिध्यति . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {१५/८०} ऐतिकयन औपगव . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {१६/८०} ऊकलः अच् ह्रस्वदीर्घप्लुतः इति प्लुतसञ्ज्ञा न प्राप्नोति . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {१७/८०} सन्तु तर्हि अतपराणि . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {१८/८०} अतपरे एचः इक् ह्रस्वादेशे . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {१९/८०} यदि अतपराणि एचः इक् ह्रस्वादेशे इति वक्तव्यम् . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {२०/८०} किम् प्रयोजनम् . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {२१/८०} एचः ह्रस्वादेशशासनेषु अर्धः एकारः अर्धः ओकारः वा मा भूत् इति . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {२२/८०} ननु च यस्य अपि तपराणि तेन अपि एतत् वक्तव्यम् . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {२३/८०} इमौ ऐचौ समाहारवर्णौ मात्रा अवर्णस्य मात्रा इवर्णोवर्णयोः . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {२४/८०} तयोः ह्रस्वादेशशासनेषु कदा चित् अवर्णः स्यात् कदा चित् इवर्णोवर्णौ . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {२५/८०} मा कदा चित् अवर्णम् भूत् इति . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {२६/८०} प्रत्याख्यायते एतत् : ऐचोः च उत्तरभूयस्त्वात् इति . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {२७/८०} यदि प्रत्याख्यानपक्षः इदम् अपि प्रत्याख्यायते : सिद्धम् एङः सस्थानत्वात् इति . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {२८/८०} ननु च एङः सस्थानतरौ अर्धः एकारः अर्धः ओकारः च . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {२९/८०} न तौ स्तः . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {३०/८०} यदि हि तौ स्याताम् तौ एव अयम् उपदिशेत् . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {३१/८०} ननु च भोः छन्दोगानाम् सात्यमुग्रिराणायनीयाः अर्धम् एकारम् अर्धम् ओकारम् च अधीयते : सुजाते एश्वसूनृते , अध्वर्यो ओद्रिभिः सुतम् , शुक्रम् ते एन्यत् यजतम् ते एन्यत् इति . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {३२/८०} पार्षदकृतिः एषा तत्रभवताम् . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {३३/८०} न एव हि लोके न अन्यस्मिन् वेदे अर्धः एकारः अर्धः ओकारः वा अस्ति . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {३४/८०} एकादेशे दीर्घग्रहणम् . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {३५/८०} एकादेशे दीर्घग्रहणम् कर्तव्यम् . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {३६/८०} आत् गुणः दीर्घः . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {३७/८०} वृद्धिः एचि दीर्घः इति . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {३८/८०} किम् प्रयोजनम् . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {३९/८०} आन्तर्यतः त्रिमात्रचतुर्नात्राणाम् स्थानिनाम् त्रिमात्रचतुर्मात्राः आदेशाः मा भूवन् इति. खट्वा , इन्द्रः खट्वेन्द्रः , खट्वा , उदकम् खट्वोदकम् , खट्वा , ईषा खट्वेषा , खट्वा , ऊढा खट्वोढा , खट्वा , एलका खट्वैलका , खट्वा , ओदनः खट्वौदनः , खट्वा , ऐतिकायनः खट्वैतिकायनः , खट्वा , औपगवः खट्वौपगवः . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {४०/८०} तत् तर्हि दीर्घग्रहणम् कर्तव्यम् . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {४१/८०} न कर्तव्यम् . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {४२/८०} उपरिष्टात् योगविभागः करिष्यते . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {४३/८०} अकः सवर्णे एकः भवति . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {४४/८०} ततः दीर्घः . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {४५/८०} दीर्घः च स भवति यः सः एकः पूर्वपरयोः इति एवम् निर्दिष्टः इति . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {४६/८०} इह अपि तर्हि प्राप्नोति . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {४७/८०} पशुम् , विद्धम् , पचन्ति इति . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {४८/८०} न एषः दोषः . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {४९/८०} इह तावत् पशुम् इति अमि एकः इति इयता सिद्धम् . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {५०/८०} सः अयम् एवम् सिद्धे सति यत् पूर्वग्रहणम् करोति तस्य एतत् प्रयोजनम् यथाजातीयकः पूर्वः तथाजातीयकः उभयोः यथा स्यात् इति . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {५१/८०} विद्धम् इति पूर्वः इति एव अनुवर्तते . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {५२/८०} अथ वा आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति न अनेन सम्प्रसारणस्य दीर्घः भवति इति यत् अयम् हलः उत्तरस्य सम्प्रसारणस्य दीर्घत्वम् शास्ति . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {५३/८०} पचन्ति इति अतः गुणे परः इति इयता सिद्धम् . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {५४/८०} सः अयम् एवम् सिद्धे सति यत् रूपग्रहणम् करोति तस्य एतत् प्रयोजनम् यथाजातीयकम् परस्य रूपम् तथाजातीयकम् उभयोः यथा स्यात् इति . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {५५/८०} इह तर्हि खट्वर्श्यः मालर्श्यः इति दीर्घवचनात् अकारः न आनन्तर्यात् एकाकौकारौ न . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {५६/८०} तत्र कः दोषः . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {५७/८०} विगृहीतस्य श्रवणम् प्रसज्येत . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {५८/८०} न ब्रूमः यत्र क्रियमाणे दोषः तत्र कर्तव्यम् . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {५९/८०} किम् तर्हि . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {६०/८०} यत्र क्रियमाणे न दोषः तत्र कर्तव्यम् इति . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {६१/८०} क्व च क्रियमाणे न दोषः . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {६२/८०} सञ्ज्ञाविधौ . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {६३/८०} वृद्धीः आत् ऐच् दीर्घः . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {६४/८०} अत् एङ् गुणः दीर्घः इति . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {६५/८०} तत् तर्हि दीर्घग्रहणम् कर्तव्यम् . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {६६/८०} न कर्तव्यम् . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {६७/८०} कस्मात् एव आन्तर्यतः त्रिमात्रचतुर्नात्राणाम् स्थानिनम् त्रिमात्रचतुर्मात्राः आदेशाः न भवन्ति . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {६८/८०} तपरे गुणवृद्धी . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {६९/८०} ननु च भोः तः परः यस्मात् सः अयम् तपरः . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {७०/८०} न इति आह . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {७१/८०} तात् अपि परः तपरः इति . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {७२/८०} यदि तात् अपि परः तपरः ॠदोः अप् इति इह एव स्यात् : यवः स्तवः . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {७३/८०} लवः पवः इति अत्र न स्यात् . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {७४/८०} न एषः तकारः . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {७५/८०} कः तर्हि . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {७६/८०} दकारः . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {७७/८०} किम् दकारे प्रयोजनम् . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {७८/८०} अथ किम् तकारे प्रयोजनम् . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {७९/८०} यदि असन्देहार्थः तकारः दकारः अपि . (Śस्_३-४.१) KA_I,२२.२-२३.२३ Rओ_I,७९-८४ {८०/८०} अथ मुखसुखार्थः तकारः दकारः अपि . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {१/१३८} इदम् विचार्यते . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {२/१३८} ये एते वर्णेषु वर्णैकदेशाः वर्णान्तरसमानाकृतयः एतेषाम् अवयवग्रहणेन ग्रहणम् स्यात् वा न वा इति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {३/१३८} कुतः पुनः इयम् विचारणा . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {४/१३८} इह समुदायाः अपि उपदिश्यन्ते अवयवाः अपि . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {५/१३८} अभ्यन्तरः च समुदाये अवयवः . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {६/१३८} तत् यथा : वृक्षः प्रचलन् सह अवयवैः प्रचलति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {७/१३८} तत्र समुदायस्थस्य अवयवस्य अवयवग्रहणेन ग्रहणम् स्यात् वा न वा इति जायते विचारणा . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {८/१३८} कः च अत्र विशेषः . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {९/१३८} वर्णैकदेशाः वर्णग्रहणेन चेत् सन्ध्यक्ष्रे समानाक्षरविधिप्रतिषेधः . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {१०/१३८} वर्णैकदेशाः वर्णग्रहणेन इति चेत् सन्ध्यक्षरे समानाक्षराश्रयः विधिः प्राप्नोति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {११/१३८} स प्रतिषेध्यः : अग्ने , इन्द्रम् . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {१२/१३८} वायो , उदकम् . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {१३/१३८} अकः सवर्णे दीर्घः इति दीर्घत्वम् प्राप्नोति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {१४/१३८} दीर्घे ह्रस्वविधिप्रतिषेधः . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {१५/१३८} दीर्घे ह्रस्वाक्षराश्रयः विधिः प्राप्नोति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {१६/१३८} स प्रतिषेध्यः . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {१७/१३८} ग्रामणीः , आलूय , प्रलूय . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {१८/१३८} ह्रस्वस्य पिति कृति तुक् भवति इति तुक् प्राप्नोति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {१९/१३८} न एषः दोषः . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {२०/१३८} आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति न दीर्घे ह्रस्वाश्रयः विधिः भवति इति यत् अयम् दीर्घात् छे तुकम् शास्ति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {२१/१३८} न एतत् अस्ति ज्ञापकम् . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {२२/१३८} अस्ति हि अन्यत् एतस्य वचने प्रयोजनम् . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {२३/१३८} किम् . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {२४/१३८} पदान्तात् वा इति विभाषाम् वक्ष्यामि इति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {२५/१३८} यत् तर्हि योगविभागम् करोति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {२६/१३८} इतरथा हि दीर्घात् पदान्तात् वा इति एव ब्रूयात् . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {२७/१३८} इह तर्हि खट्वाभिः , मालाभिः , अतः बिह्सः ऐस् , इति ऐस्भावः प्राप्नोति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {२८/१३८} तपरकरणसामर्थ्यात् न भविष्यति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {२९/१३८} इह तर्हि याता वाता , अतः लोपः आर्धधातुके इति अकारलोपः प्राप्नोति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {३०/१३८} ननु च अत्र अपि तपरकरणसामर्थ्यात् एव न भविष्यति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {३१/१३८} अस्ति हि अन्यत् तपरकरणे प्रयोजनम् . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {३२/१३८} किम् . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {३३/१३८} सर्वस्य लोपः मा भूत् इति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {३४/१३८} अथ क्रियमाणे अपि तपरे परस्य लोपे कृते पूर्वस्य कस्मात् न भवति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {३५/१३८} परलोपस्य स्थानिवद्भावात् असिद्धत्वात् च . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {३६/१३८} एवम् तर्हि आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति नाकारस्थस्य अकारस्य लोपः भवति इति यत् अयम् आतः अनुपसर्गे कः इति ककारम् अनुबन्धम् करोति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {३७/१३८} कथम् कृत्वा ज्ञापकम् . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {३८/१३८} कित्करणे एतत् प्रयोजनम् किति इति आकार्लोपः यथा स्यात् इति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {३९/१३८} यदि च आकारस्थस्य अपि अकार्लोपः स्यात् कित्करणम् अनर्थकम् स्यात् . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {४०/१३८} परस्य अकारस्य लोपे कृते द्वयोः अकारयोः पररूपे हि सिद्धम् रूपम् स्यात्: गोदः , कम्बलदः इति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {४१/१३८} पश्यति तु आचार्यः नाकारस्थस्य अकारस्य लोपः भवति इति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {४२/१३८} अतः ककारम् अनुबन्धम् करोति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {४३/१३८} न एतत् अस्ति ज्ञापकम् . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {४४/१३८} उत्तरार्थम् एतत् स्यात् . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {४५/१३८} तुन्दशोकयोः परिमृजापनुदोः इति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {४६/१३८} यत् तर्हि गापोः ठक् इति अनन्यार्थम् ककारम् अनुबन्धम् करोति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {४७/१३८} एकवर्णवत् च . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {४८/१३८} एकवर्णवत् च दीर्घः भवति इति वक्तव्यम् . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {४९/१३८} किम् प्रयोजनम् . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {५०/१३८} वाचा तरति इति द्व्यज्लक्षणः ठन् मा भूत् इति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {५१/१३८} इह च वाचः निमित्तम् , तस्य निमित्तम् संयोगोत्पात्तौ इति द्व्यज्लक्षणः यत् मा भूत् इति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {५२/१३८} अत्र अपि गोनौग्रहणम् ज्ञापकम् दीर्घात् द्व्यज्लक्षणः विधिः न भवति इति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {५३/१३८} अयम् तु सर्वेषाम् परिहारः : न अव्यपवृक्तस्य अवयवे तद्विधिः यथा द्रव्येषु . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {५४/१३८} न अव्यपवृक्तस्य अवयव्स्य अवयवाश्रयः विधिः भवति यथा द्रव्येषु . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {५५/१३८} तत् यथा द्रव्येषु : सप्तदश सामिधेन्यः भवन्ति इति न सप्तदशारत्निमात्रम् काष्ठम् अग्नौ अभ्याधीयते . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {५६/१३८} विषमः उपन्यासः . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {५७/१३८} प्रत्यृचम् च एव हि तत् कर्म चोद्यते असम्भवः च अग्नौ वेद्याम् च . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {५८/१३८} यथा तर्हि सप्तदश प्रादेशमात्रीः अश्वत्थीः समिधः अभ्यादधीत इति न सप्तदशप्रादेशमात्रम् काष्ठम् अभ्याधीयते . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {५९/१३८} अत्र अपि प्रतिप्रवणम् च एतत् कर्म चोद्यते तुल्यः च असम्भवः अग्नौ वेद्याम् च . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {६०/१३८} यथा तर्हि तैलम् न विक्रेतव्यम् , मांसम् न विक्रेतव्यम् इति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {६१/१३८} व्यपवृत्कम् च न विक्रीयते , अव्यपवृक्तम् च गावः च सर्षपाः च विक्रियन्ते . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {६२/१३८} तथा लोमनखम् स्पृष्ट्वा शौचम् कर्तव्यम् इति , व्यपवृक्तम् स्पृष्ट्वा नियोगतः कर्तव्यम् अव्यपवृक्ते कामचारः . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {६३/१३८} यत्र तर्हि व्यपवर्गः अस्ति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {६४/१३८} क्व च व्यपवर्गः अस्ति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {६५/१३८} सन्ध्यक्षरेषु . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {६६/१३८} सन्ध्यक्षरेषु विवृतत्वात् . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {६७/१३८} यत् अत्र अवर्णम् विवृततरम् तत् अन्यस्मात् अवर्णात् . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {६८/१३८} ये*अपि इवर्णोवर्णे विवृततरे ते*अन्याभ्याम् इवर्णोवर्णाभ्याम् . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {६९/१३८} अथवा पुनः न गृह्यन्ते . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {७०/१३८} अग्रहणम् चेत् नुड्विधिलादेशविनामेषु ऋकारग्रहणम् . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {७१/१३८} अग्रहणम् चेत् नुड्विधिलादेशविनामेषु ऋकारस्य ग्रहणम् कर्तव्यम् . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {७२/१३८} तस्मात् नुट् द्विहलः , ऋकारे च इति वक्तव्यम् इह अपि यथा स्यात् : आनृधतुः , आनृधुः इति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {७३/१३८} यस्य पुनः गृह्यन्ते द्विहलः इति एव तस्य सिद्धम् . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {७४/१३८} यस्य अपि न गृह्यन्ते तस्य अपि एषः न दोषः . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {७५/१३८} द्विहल्ग्रहणम् न करिष्यते . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {७६/१३८} तस्मात् नुट् भवति इति एव . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {७७/१३८} यदि न क्रियते आटतुः , आटुः इति अत्र अपि प्राप्नोति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {७८/१३८} अश्नोतिग्रहणम् नियमार्थम् भविष्यति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {७९/१३८} अश्नोतेः एव अवर्णोपधस्य न अन्यस्य अवर्णोपधस्य इति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {८०/१३८} लादेशे च ऋकारग्रहणम् कर्तव्यम् . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {८१/१३८} कृपः रः लः , ऋकारस्य च इति वक्तव्यम् इह अपि यथा स्यात् : कॢप्तः , कॢप्तवान् इति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {८२/१३८} यस्य पुनः गृह्यन्ते रः इति एव तस्य सिद्धम् . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {८३/१३८} यस्य अपि न गृह्यन्ते तस्य अपि एषः न दोषः . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {८४/१३८} ऋकारः अपि अत्र निर्दिश्यते . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {८५/१३८} कथम् . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {८६/१३८} अविभक्तिकः निर्देशः . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {८७/१३८} कृप , उः , रः , लः कृपो रो लः इति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {८८/१३८} अथ वा उभयतः स्फोटमात्रम् निर्दिश्यते . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {८९/१३८} रश्रुतेः लश्रुतिः भवति इति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {९०/१३८} विनामे ऋकारग्रहणम् कर्तव्यम् . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {९१/१३८} रषाभ्याम् नः णः समानपदे , ऋकारात् च इति वक्तय्वम् इह अपि यथा स्यात् : मातॄणाम् , पितॄणाम् इति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {९२/१३८} यस्य पुनः गृह्यन्ते रषाभ्याम् इति एव तस्य सिद्धम् . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {९३/१३८} न सिध्यति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {९४/१३८} यत् तत् रेफात् परम् भक्तेः तेन व्यवहितत्वात् न प्राप्नोति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {९५/१३८} मा भूत् एवम् . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {९६/१३८} अड्व्यवाये इति एव सिद्धम् . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {९७/१३८} न सिध्यति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {९८/१३८} वर्णैकदेशाः के वर्णग्रहणेन गृह्यन्ते . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {९९/१३८} ये व्यपवृक्ताः अपि वर्णाः भवन्ति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {१००/१३८} यत् च अपि रेफात् परम् भक्तेः न तत् क्व चित् अपि व्यपवृक्तम् दृश्यते . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {१०१/१३८} एवम् तर्हि योगविभागः करिष्यते . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {१०२/१३८} रषाभ्याम् नः णः समानपदे . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {१०३/१३८} ततः व्यवाये . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {१०४/१३८} व्यवाये च रषाभ्याम् नः णः भवति इति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {१०५/१३८} ततः अट्कुप्वाङ्नुम्भिः इति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {१०६/१३८} इदम् इदानीम् किमर्थम् . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {१०७/१३८} नियमार्थम् . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {१०८/१३८} एतैः एव आक्षरसमम्नायिकैः व्यवाये न अन्यैः इति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {१०९/१३८} यस्य अपि न गृह्यन्ते तस्य अपि एषः न दोषः . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {११०/१३८} आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति भवति ऋकारात् नः णत्वम् इति यत् अयम् क्षुभादिषु नृनमनशब्दम् पठति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {१११/१३८} न एतत् अस्ति ज्ञापकम् . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {११२/१३८} वृद्ध्यर्थम् एतत् स्यात् : नार्नमनिः . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {११३/१३८} यत् तर्हि तृप्नोतिशब्दम् पठति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {११४/१३८} यत् च अपि नृनमनशब्दम् पठति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {११५/१३८} ननु च उक्तम् वृद्ध्यर्थम् एतत् स्यात् इति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {११६/१३८} बहिरङ्गा वृद्धिः . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {११७/१३८} अन्तरङ्गम् णत्वम् . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {११८/१३८} असिद्धम् बहिरङ्गम् अन्तरङ्गे . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {११९/१३८} अथ वा उपरिष्टात् योगविभागः करिष्यते . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {१२०/१३८} ऋतो नः णः भवति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {१२१/१३८} ततः छन्दसि अवग्रहात् . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {१२२/१३८} ऋतः इति एव . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {१२३/१३८} प्लुतौ ऐचः इदुतौ . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {१२४/१३८} एतत् च वक्तव्यम् . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {१२५/१३८} यस्य पुनः गृह्यन्ते गुरोः टेः इति एव प्लुत्या तस्य सिद्धम् . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {१२६/१३८} यस्य अपि न गृह्यन्ते तस्य अपि एषः न दोषः . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {१२७/१३८} क्रियते एतत् न्यासे एव . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {१२८/१३८} तुल्यरूपे संयोगे द्विव्यञ्जनविधिः . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {१२९/१३८} तुल्यरूपे संयोगे द्विव्यञ्जनाश्रयः विधिः न सिध्यति : कुक्कुटः , पिप्पलः , पित्तम् इति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {१३०/१३८} यस्य पुनः गृह्यन्ते तस्य द्वौ ककारौ द्वौ पकारौ द्वौ तकारौ . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {१३१/१३८} यस्य अपि न गृह्यन्ते तस्य अपि द्वौ ककारौ द्वौ पकारौ द्वौ तकारौ . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {१३२/१३८} कथम् . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {१३३/१३८} मात्राकालः अत्र गम्यते . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {१३४/१३८} न च मात्रिकम् व्यञ्जनम् अस्ति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {१३५/१३८} अनुपदिष्टम् सत् कथम् शक्यम् विज्ञातुम् . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {१३६/१३८} यदि अपि तावत् अत्र एतत् शक्यते वक्तुम् यत्र एतत् न अस्ति अण् सवर्णान् गृह्णाति इति इह तु कथम् सय्Śयन्ता सव्Śवत्सरः यल्Ś लोकम् तल्Ś लोकम् इति यत्र एतत् अस्ति अण् सवर्णान् गृह्णाति इति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {१३७/१३८} अत्र अपि मात्राकलः गृह्यते न च मात्रिकम् व्यञ्जनम् अस्ति . (Śस्_३-४.२) KA_I,२३.२४-२६.२७ Rओ_I,८४-९३ {१३८/१३८} अनुपदिष्टम् सत् कथम् शक्यम् प्रतिपत्तुम् . (Śस्_५.१) P. I.२७.२-२० Rओ_I,९३-९४ {१/३०} सर्वे वर्णाः सकृत् उपदिष्टाः . (Śस्_५.१) P. I.२७.२-२० Rओ_I,९३-९४ {२/३०} अयम् हकारः द्विः उपदिश्यते पूर्वः च परः च . (Śस्_५.१) P. I.२७.२-२० Rओ_I,९३-९४ {३/३०} यदि पुनः पूर्वः एव उपदिश्येत परः एव वा . (Śस्_५.१) P. I.२७.२-२० Rओ_I,९३-९४ {४/३०} कः च अत्र विशेषः . (Śस्_५.१) P. I.२७.२-२० Rओ_I,९३-९४ {५/३०} हकारस्य परोपदेशे अड्ग्रहणेषु हग्रहणम् . (Śस्_५.१) P. I.२७.२-२० Rओ_I,९३-९४ {६/३०} हकारस्य परोपदेशे अड्ग्रहणेषु हग्रहणम् कर्तव्यम् . (Śस्_५.१) P. I.२७.२-२० Rओ_I,९३-९४ {७/३०} आतः अटि नित्यम् , शः छः अटि , दीर्घात् अटि समानपदे . (Śस्_५.१) P. I.२७.२-२० Rओ_I,९३-९४ {८/३०} हकारे च इति वक्तव्यम् इह अपि यथा स्यात् : महाŚ हि सः . (Śस्_५.१) P. I.२७.२-२० Rओ_I,९३-९४ {९/३०} उत्त्वे च . उत्त्वे च हकारग्रहणम् कर्तव्यम् . (Śस्_५.१) P. I.२७.२-२० Rओ_I,९३-९४ {१०/३०} अतः रोः अप्लुतात् अप्लुते , हशि च . (Śस्_५.१) P. I.२७.२-२० Rओ_I,९३-९४ {११/३०} हकारे च इति वक्तव्यम् इह अपि यथा स्यात् : पुरुषः हसति , ब्राह्मणः हसति इति . (Śस्_५.१) P. I.२७.२-२० Rओ_I,९३-९४ {१२/३०} अस्तु तर्हि पूर्वोपदेशः . (Śस्_५.१) P. I.२७.२-२० Rओ_I,९३-९४ {१३/३०} पूर्वोपदेशे कित्त्वक्सेड्विधयः झल्ग्रहणानि च . (Śस्_५.१) P. I.२७.२-२० Rओ_I,९३-९४ {१४/३०} यदि पूर्वोपदेशः कित्त्वम् विधेयम् . (Śस्_५.१) P. I.२७.२-२० Rओ_I,९३-९४ {१५/३०} स्निहित्वा स्नेहित्वा सिस्निहिषति सिस्नेहिषति . (Śस्_५.१) P. I.२७.२-२० Rओ_I,९३-९४ {१६/३०} रलः व्युपधात् हलादेः इति कित्त्वम् न प्राप्नोति . (Śस्_५.१) P. I.२७.२-२० Rओ_I,९३-९४ {१७/३०} क्सविधिः . (Śस्_५.१) P. I.२७.२-२० Rओ_I,९३-९४ {१८/३०} क्सः च विधेयः . (Śस्_५.१) P. I.२७.२-२० Rओ_I,९३-९४ {१९/३०} अधुक्षत् अलिक्षत् . (Śस्_५.१) P. I.२७.२-२० Rओ_I,९३-९४ {२०/३०} शलः इगुपधात् अनिटः क्सः इति क्सः न प्राप्नोति . (Śस्_५.१) P. I.२७.२-२० Rओ_I,९३-९४ {२१/३०} इड्विधिः . (Śस्_५.१) P. I.२७.२-२० Rओ_I,९३-९४ {२२/३०} इट् च विधेयः . (Śस्_५.१) P. I.२७.२-२० Rओ_I,९३-९४ {२३/३०} रुदिहि स्वपिहि . (Śस्_५.१) P. I.२७.२-२० Rओ_I,९३-९४ {२४/३०} वलादिलक्षणः इट् न प्राप्नोति. झल्ग्रहणानि च . (Śस्_५.१) P. I.२७.२-२० Rओ_I,९३-९४ {२५/३०} किम् . (Śस्_५.१) P. I.२७.२-२० Rओ_I,९३-९४ {२६/३०} अहकाराणि स्युः . (Śस्_५.१) P. I.२७.२-२० Rओ_I,९३-९४ {२७/३०} तत्र कः दोषः . (Śस्_५.१) P. I.२७.२-२० Rओ_I,९३-९४ {२८/३०} झलः झलि इति इह न स्यात् : अदाग्धाम् अदाग्धम् . (Śस्_५.१) P. I.२७.२-२० Rओ_I,९३-९४ {२९/३०} तस्मात् पूर्वः च उपदेष्टव्यः परः च . (Śस्_५.१) P. I.२७.२-२० Rओ_I,९३-९४ {३०/३०} यदि च किम् चित् अन्यत्र अपि उपदेशे प्रयोजनम् अस्ति तत्र अपि उपदेशः कर्तव्यः . (Śस्_५.२) KA_I,२७.२१-२८.१५ Rओ_I,९५-९७ {१/३६} इदम् विचार्यते : अयम् रेफः यकारवकाराभ्याम् पूर्वः एव उपदिश्येत ह र य वट् इति परः एव वा यथान्यासम् इति . (Śस्_५.२) KA_I,२७.२१-२८.१५ Rओ_I,९५-९७ {२/३६} कः च अत्र विशेषः . (Śस्_५.२) KA_I,२७.२१-२८.१५ Rओ_I,९५-९७ {३/३६} रेफस्य परोपदेशे अनुनासिकद्विर्वचनपरसवर्णप्रतिषेधः . (Śस्_५.२) KA_I,२७.२१-२८.१५ Rओ_I,९५-९७ {४/३६} रेफस्य परोपदेशे अनुनासिकद्विर्वचनपरसवर्णानाम् प्रतिषेधः वक्तव्यः . (Śस्_५.२) KA_I,२७.२१-२८.१५ Rओ_I,९५-९७ {५/३६} अनुनासिकस्य : स्वः नयति , प्रातः नयति इति यरः अनुनासिके अनुनासिकः वा इति अनुनासिकः प्राप्नोति . (Śस्_५.२) KA_I,२७.२१-२८.१५ Rओ_I,९५-९७ {६/३६} द्विर्वचनस्य : भद्रह्रदः , मद्रह्रदः इति यरः इति द्विर्वचनम् प्राप्नोति . (Śस्_५.२) KA_I,२७.२१-२८.१५ Rओ_I,९५-९७ {७/३६} परसवर्णस्य : कुण्डम् रथेन , वनम् रथेन . (Śस्_५.२) KA_I,२७.२१-२८.१५ Rओ_I,९५-९७ {८/३६} अनुस्वारस्य ययि इति परसवर्णः प्राप्नोति . (Śस्_५.२) KA_I,२७.२१-२८.१५ Rओ_I,९५-९७ {९/३६} अस्तु तर्हि पूर्वोपदेशः . (Śस्_५.२) KA_I,२७.२१-२८.१५ Rओ_I,९५-९७ {१०/३६} पूर्वोपदेशे कित्त्वप्रतिषेधः व्यलोपवचनम् च . (Śस्_५.२) KA_I,२७.२१-२८.१५ Rओ_I,९५-९७ {११/३६} यदि पूर्वोपदेशः कित्त्वम् प्रतिषेध्यम् . (Śस्_५.२) KA_I,२७.२१-२८.१५ Rओ_I,९५-९७ {१२/३६} देवित्वा दिदेविषति . (Śस्_५.२) KA_I,२७.२१-२८.१५ Rओ_I,९५-९७ {१३/३६} रलः व्युपधात् इति कित्त्वम् प्राप्नोति . (Śस्_५.२) KA_I,२७.२१-२८.१५ Rओ_I,९५-९७ {१४/३६} न एषः दोषः . (Śस्_५.२) KA_I,२७.२१-२८.१५ Rओ_I,९५-९७ {१५/३६} न एवम् विज्ञायते रलः व्युपधात् इति . (Śस्_५.२) KA_I,२७.२१-२८.१५ Rओ_I,९५-९७ {१६/३६} किम् तर्हि . (Śस्_५.२) KA_I,२७.२१-२८.१५ Rओ_I,९५-९७ {१७/३६} रलः अव्व्युपधात् इति . (Śस्_५.२) KA_I,२७.२१-२८.१५ Rओ_I,९५-९७ {१८/३६} किम् इदम् अव्व्युपधात् इति . (Śस्_५.२) KA_I,२७.२१-२८.१५ Rओ_I,९५-९७ {१९/३६} अवकारान्तात् व्युव्पधात् अव्व्युपधात् इति . (Śस्_५.२) KA_I,२७.२१-२८.१५ Rओ_I,९५-९७ {२०/३६} व्यलोपवचनम् च . (Śस्_५.२) KA_I,२७.२१-२८.१५ Rओ_I,९५-९७ {२१/३६} व्योः च लोपः वक्तव्यः : गौधेरः , पचेरन् यजेरन् . (Śस्_५.२) KA_I,२७.२१-२८.१५ Rओ_I,९५-९७ {२२/३६} जीवेः रदानुक् : जीरदानुः . (Śस्_५.२) KA_I,२७.२१-२८.१५ Rओ_I,९५-९७ {२३/३६} वलि इति लोपः न प्राप्नोति . (Śस्_५.२) KA_I,२७.२१-२८.१५ Rओ_I,९५-९७ {२४/३६} न एषः दोषः . (Śस्_५.२) KA_I,२७.२१-२८.१५ Rओ_I,९५-९७ {२५/३६} रेफः अपि अत्र निर्दिश्यते . (Śस्_५.२) KA_I,२७.२१-२८.१५ Rओ_I,९५-९७ {२६/३६} लोपः व्योः वलि इति रेफे च वलि च इति . (Śस्_५.२) KA_I,२७.२१-२८.१५ Rओ_I,९५-९७ {२७/३६} अथ वा पुनः अस्तु परोपदेशः . (Śस्_५.२) KA_I,२७.२१-२८.१५ Rओ_I,९५-९७ {२८/३६} ननु च उक्तम् रेफस्य परोपदेशे अनुनासिकद्विर्वचनपरसवर्णप्रतिषेधः इति . (Śस्_५.२) KA_I,२७.२१-२८.१५ Rओ_I,९५-९७ {२९/३६} अनुनासिकपरसवर्णयोः तावत् प्रतिषेधः न वक्तव्यः . (Śस्_५.२) KA_I,२७.२१-२८.१५ Rओ_I,९५-९७ {३०/३६} रेफोष्मणाम् सवर्णाः न सन्ति . (Śस्_५.२) KA_I,२७.२१-२८.१५ Rओ_I,९५-९७ {३१/३६} द्विर्वचने अपि न इमौ रहौ कार्यिणौ द्विर्वचनस्य . (Śस्_५.२) KA_I,२७.२१-२८.१५ Rओ_I,९५-९७ {३२/३६} किम् तर्हि . (Śस्_५.२) KA_I,२७.२१-२८.१५ Rओ_I,९५-९७ {३३/३६} निमित्तम् इमौ रहौ द्विर्वचनस्य . (Śस्_५.२) KA_I,२७.२१-२८.१५ Rओ_I,९५-९७ {३४/३६} तत् यथा . (Śस्_५.२) KA_I,२७.२१-२८.१५ Rओ_I,९५-९७ {३५/३६} ब्राह्मणाः भोज्यन्ताम् . (Śस्_५.२) KA_I,२७.२१-२८.१५ Rओ_I,९५-९७ {३६/३६} माठरकौण्डिन्यौ परिवेविष्टाम् इति. न इदानीम् तौ भुञ्जाते . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {१/७४} इदम् विचार्यते . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {२/७४} इमे अयोगवाहाः न क्व चित् उपदिश्यन्ते श्रूयन्ते च . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {३/७४} तेषाम् कार्यार्थः उपदेशः कर्तव्यः . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {४/७४} के पुनः अयोगवाहाः . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {५/७४} विसर्जनीयजिह्वामूलीयोपध्मानीयानुस्वारानुनासिक्ययमाः . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {६/७४} कथम् पुनः अयोगवाहाः . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {७/७४} यत् अयुक्ताः वहन्ति अनुपदिष्टाः च श्रूयन्ते . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {८/७४} क्व पुनः एषाम् उपदेशः कर्तव्यः . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {९/७४} अयोगवाहानाम् अट्सु णत्वम् . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {१०/७४} अयोगवाहानाम् अट्सु उपदेशः कर्तव्यः . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {११/७४} किम् प्रयोजनम् . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {१२/७४} णत्वम् . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {१३/७४} उरःकेण , उरःपेण : अड्व्यवाये इति णत्वम् सिद्धम् भवति . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {१४/७४} शर्षु जश्भावषत्वे . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {१५/७४} शर्षु उपदेशः कर्तव्यः . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {१६/७४} किम् प्रयोजनम् . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {१७/७४} जश्भावषत्वे . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {१८/७४} अयम् उब्जिः उपध्मानीयोपधः पठ्यते . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {१९/७४} तस्य जश्त्वे कृते उब्जिता उब्जितुम् इति एतत् रूपम् यथा स्यात् . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {२०/७४} यदि उब्जिः उपध्मानीयोपधः पठ्यते उब्जिजिषति इति उपध्मानीयादेः एव द्विर्वचनम् प्राप्नोति. दकारोपधे पुनः नन्द्राः संयोगादयः इति प्रतिषेधस्ः सिद्धः भवति . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {२१/७४} यदि दकारोपधः पठ्यते का रूपसिद्धिः : उब्जिता उब्जितुम् इति . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {२२/७४} असिद्धे भः उद्जेः . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {२३/७४} इदम् अस्ति स्तोः श्चुना श्चुः इति . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {२४/७४} ततः वक्ष्यामि भः उद्जेः . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {२५/७४} उद्जेः श्चुना सन्निपाते भः भवति इति . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {२६/७४} तत् तर्हि वक्तव्यम् . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {२७/७४} न वक्तव्यम् . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {२८/७४} निपातनात् एव सिद्धम् . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {२९/७४} किम् निपातनम् . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {३०/७४} भुजन्युब्जौ पण्युपतपयोः इति . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {३१/७४} इह अपि तर्हि प्राप्नोति अभ्युद्गः , समुद्गः इति . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {३२/७४} अकुत्वविषये तत् निपातनम् . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {३३/७४} अथ वा न एतत् उब्जेः रूपम् . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {३४/७४} गमेः द्व्युपर्सर्गात् डः विधीयते . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {३५/७४} अभ्युद्गतः अभ्युद्गः . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {३६/७४} समुद्गतः समुद्गः इति . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {३७/७४} षत्वम् च प्रयोजनम् . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {३८/७४} सर्पिःषु धनुःषु . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {३९/७४} शर्व्यवाये इति षत्वम् सिद्धम् भवति . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {४०/७४} नुम्विसर्जनीयशर्व्यवाये अपि इति विसर्जनीयग्रहणम् न कर्तव्यम् भवति . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {४१/७४} नुमः च अपि तर्हि ग्रहणम् शक्यम् अकर्तुम् . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {४२/७४} कथम् सर्पींषि धनूंषि . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {४३/७४} अनुस्वारे कृते शर्व्यवाये इति एव सिद्धम् . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {४४/७४} अवश्यम् नुमः ग्रहणम् कर्तव्यम् अनुस्वारविशेषणम् नुम्ग्रहणम् नुमः यः अनुस्वारः तत्र यथा स्यात् इह मा भूत् : पुंसु इति . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {४५/७४} अथ वा अविशेषेण उपदेशः कर्तव्यः . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {४६/७४} किम् प्रयोजनम् . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {४७/७४} अविशेषेण संयोगोपधासञ्ज्ञालोन्त्यद्विर्वचनस्थानिवद्भावप्रतिषेधाः . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {४८/७४} अविशेषेण संयोगसञ्ज्ञा प्रयोजनम् . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {४९/७४} ऊब्जक . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {५०/७४} हलः अनन्तराः संयोगः इति संयोगसञ्ज्ञा संयोगे गुरु इति गुरुसञ्ज्ञा गुरोः इति प्लुतः भवति . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {५१/७४} उपधासञ्ज्ञा च प्रयोजनम् . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {५२/७४} दुष्कृतम् , निष्कृतम् , निष्पीतम् , दुष्पीतम् . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {५३/७४} इदुदुपधस्य च अप्रत्ययस्य इति षत्वम् सिद्धम् भवति . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {५४/७४} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {५५/७४} न इदुदुपधग्रहणनेन विसर्जनीयः विशेष्यते . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {५६/७४} किम् तर्हि . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {५७/७४} सकारः विशेष्यते . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {५८/७४} इदुदुपधस्य सकारस्य यः विसर्जनीयः इति . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {५९/७४} अथ वा उपधाग्रहणम् न करिष्यते . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {६०/७४} इदुद्भ्याम् तु विसर्जनीयम् विशेषयिष्यामः . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {६१/७४} इदुद्भ्याम् उत्तरस्य विसर्जनीयस्य इति . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {६२/७४} अलः अन्त्यविधिः प्रयोजनम् . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {६३/७४} वृक्षः तरति . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {६४/७४} प्लक्षः तरति . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {६५/७४} अलः अन्त्यस्य विधयः भवन्ति इति अलः अन्त्यस्य सत्वम् सिद्धम् भवति . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {६६/७४} एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {६७/७४} निर्दिश्यमानस्य आदेशाः भवन्ति इति विसर्जनीयस्य एव भविष्यति . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {६८/७४} द्विर्वचनम् प्रयोजनम् . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {६९/७४} उरःकः , उरःपः . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {७०/७४} अनचि च . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {७१/७४} अचः उत्तरस्य यरः द्वे भवतः इति द्विर्वचनम् सिद्धम् भवति . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {७२/७४} स्थानिवद्भावप्रतिषेधः च प्रयोजनम् . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {७३/७४} यथा इह भवति उरःकेण , उरःपेण इति अड्व्यवाये अपि इति णत्वम् एवम् इह अपि स्थानिवद्भावात् प्राप्नोति व्यूढोरस्केन महोरस्केन इति . (Śस्_५.३) KA_I,२८.१६-२९.२८ Rओ_I,९७-१०१ {७४/७४} तत्र अनल्विधौ इति प्रतिषेधः सिद्धः भवति . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {१/१०१} किम् पुनः इमे वर्णाः अर्थवन्तः आहोस्वित् अनर्थकाः . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {२/१०१} अर्थवन्तः वर्णाः धातुप्रातिपदिकप्रत्ययनिपातानाम् एकवर्णानाम् अर्थदर्शनात् . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {३/१०१} धातवः एकवर्णाः अर्थवन्तः दृश्यन्ते : एति , अध्येति , अधीते इति . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {४/१०१} प्रातिपदिकनि एकवर्णानि अर्थवन्ति : आभ्याम् , एभिः , एषु . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {५/१०१} प्रत्ययाः एकवर्णाः अर्थवन्तः : औपगवः , कापटवः . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {६/१०१} निपाताः एकवर्णाः अर्थवन्तः : अ*अपेहि . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {७/१०१} इ*इन्द्रम् पश्य . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {८/१०१} उ*उत्तिष्ठ . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {९/१०१} धातुप्रातिपदिकप्रत्ययनिपातानाम् एकवर्णानाम् अर्थदर्शनात् मन्यामहे अर्थवन्तः वर्णाः इति . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {१०/१०१} वर्णव्यत्यये च अर्थान्तरगमनात् . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {११/१०१} वर्णव्यत्यये च अर्थान्तरगमनात् मन्यामहे अर्थवन्तः वर्णाः इति . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {१२/१०१} कूपः , सूपः , यूपः इति . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {१३/१०१} कूपः इति सककारेण कः चित् अर्थः गम्यते . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {१४/१०१} सूपः इति ककारापाये सकारोपजने च अर्थान्तरम् गम्यते . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {१५/१०१} यूपः इति ककारसकारापाये यकारोपजने च अर्थान्ततम् गम्यते . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {१६/१०१} ते मन्यामहे : यः कूपे कूपार्थः सः ककारस्य . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {१७/१०१} यः सूपे सूपार्थः सः सकारस्य . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {१८/१०१} यः यूपे यूपार्थः सः यकारस्य इति . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {१९/१०१} वर्णानुपलब्धौ च अनर्थगतेः . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {२०/१०१} वर्णानुपलब्धौ च अनर्थगतेः मन्यामहे अर्थवन्तः वर्णाः इति . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {२१/१०१} वृक्षः , ऋक्षः , काण्डीरः , आण्डीरः . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {२२/१०१} वृक्षः इति सककारेण कः चित् अर्थः गम्यते . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {२३/१०१} ऋक्षः इति वकारापाये सः अर्थः न गम्यते . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {२४/१०१} काण्डीरः इति सककारेण कः चित् अर्थः गम्यते . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {२५/१०१} आण्डीरः इति ककारापाये सः अर्थः न गम्यते . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {२६/१०१} किम् तर्हि उच्यते अनर्थगतेः इति . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {२७/१०१} न साधीयः हि अत्र अर्थस्य गतिः भवति . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {२८/१०१} एवम् तर्हि इदम् पठितव्यम् स्यात् . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {२९/१०१} वर्णानुपलब्धौ च अतदर्थगतेः . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {३०/१०१} किम् इदम् अतदर्थगतेः इति . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {३१/१०१} तस्य अर्थः तदर्थः . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {३२/१०१} तदर्थस्य गतिः तदर्थगतिः . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {३३/१०१} न तदर्थगतिः अतदर्थगतिः . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {३४/१०१} अतदर्थगतेः इति . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {३५/१०१} अथ वा सः अर्थः तदर्थः . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {३६/१०१} तदर्थस्य गतिः तदर्थगतिः . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {३७/१०१} न तदर्थगतिः अतदर्थगतिः . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {३८/१०१} अतदर्थगतेः इति . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {३९/१०१} सः तर्हि तथा निर्देशः कर्तव्यः . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {४०/१०१} न कर्तव्यः . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {४१/१०१} उत्तरपदलोपः अत्र द्रष्टव्यः . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {४२/१०१} तत् यथा: उष्ट्रमुखम् इव मुखम् अस्य उष्ट्रमुखः , खरमुखम् इव मुखम् अस्य खरमुखः . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {४३/१०१} एवम् अतदर्थगतेः अनर्थगतेः . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {४४/१०१} सङ्घातार्थवत्त्वात् च . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {४५/१०१} सङ्घातार्थवत्त्वात् च मन्यामहे अर्थवन्तः वर्णाः इति . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {४६/१०१} येषाम् सङ्घाताः अर्थवन्तः अवयवाः अपि तेषाम् अर्थवन्तः . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {४७/१०१} येषाम् पुनः अवयवाः अनर्थकाः समुदायाः अपि तेषाम् अनर्थकाः . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {४८/१०१} तत् यथा: एकः चक्षुष्मान् दर्शने समर्थः तत्समुदायः च शतम् अपि समर्थम् . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {४९/१०१} एकः च तिलः तैलदाने समर्थः तत्समुदायः च खारी अपि समर्था . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {५०/१०१} येषाम् पुनः अवयवाः अनर्थकाः समुदायाः अपि तेषाम् अनर्थकाः . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {५१/१०१} तत् यथा: एकः अन्धः दर्शने असमर्थः तत्समुदायः च शतम् अपि असमर्थम् . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {५२/१०१} एका च सिकता तैलदाने असमर्था तत्समुदायः च खारीशतम् अपि असमर्थम् . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {५३/१०१} यदि तर्हि इमे वर्णाः अर्थवन्तः अर्थवत्कृतानि प्राप्नुवन्ति . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {५४/१०१} कानि . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {५५/१०१} अर्थवत् प्रातिपदिकम् इति प्रातिपदिकसञ्ज्ञा प्रातिपदिकात् इति स्वाद्युत्पत्तिः सुबन्तम् पदम् इति पदसञ्ज्ञा . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {५६/१०१} तत्र कः दोषः . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {५७/१०१} पदस्य इति नलोपादीनि प्राप्नुवन्ति . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {५८/१०१} धनम् , वनम् इति . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {५९/१०१} सङ्घातस्य ऐकार्थ्यात् सुबभावः वर्णात् . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {६०/१०१} सङ्घातस्य एकत्वम् अर्थः . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {६१/१०१} तेन वर्णात् सुबुत्पत्तिः न भविष्यति . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {६२/१०१} अनर्थकाः तु प्रतिवर्णम् अर्थानुपलब्धेः . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {६३/१०१} अनर्थकाः तु वर्णाः . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {६४/१०१} कुतः . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {६५/१०१} प्रतिवर्णम् अर्थानुपलब्धेः . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {६६/१०१} न हि प्रतिवर्णम् अर्थाः उपलभ्यन्ते . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {६७/१०१} किम् इदम् प्रतिवर्णम् इति . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {६८/१०१} वर्णम् वर्णम् प्रति प्रतिवर्णम् . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {६९/१०१} वर्णव्यत्ययापायोपजनविकारेषु अर्थदर्शनात् . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {७०/१०१} वर्णव्यत्ययापायोपजनविकारेषु अर्थदर्शनात् मन्यामहे अनर्थकाः वर्णाः इति . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {७१/१०१} वर्णव्यत्यये: कृतेः तर्कुः , कसेः सिकताः , हिंसेः सिंहः . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {७२/१०१} वर्णव्यत्ययः न अर्थव्यत्ययः . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {७३/१०१} अपायः लोपः . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {७४/१०१} घ्नन्ति , घन्तु , अघ्नन् . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {७५/१०१} वर्णापायः नार्थापायः . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {७६/१०१} उपजनः आगमः . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {७७/१०१} लविता , लवितुम् . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {७८/१०१} वर्णोपजनः न अर्थोपजनः . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {७९/१०१} विकारः आदेशः . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {८०/१०१} घातयति , घातकः . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {८१/१०१} वर्णविकारः न अर्थविकारः . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {८२/१०१} यथा एव वर्णव्यत्ययापायोपजनविकाराः भवन्ति तद्वत् अर्थव्यत्ययापायोपजनविकारैः भवितव्यम् . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {८३/१०१} न च इह तद्वत् . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {८४/१०१} अतः मन्यामहे अनर्थकाः वर्णाः इति . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {८५/१०१} उभयम् इदम् वर्णेषु उक्तम् अर्थवन्तः अनर्थकाः इति च . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {८६/१०१} किम् अत्र न्याय्यम् . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {८७/१०१} उभयम् इति आह . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {८८/१०१} कुतः . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {८९/१०१} स्वभावतः . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {९०/१०१} तत् यथा: समानम् ईहमानानाम् अधीयानानाम् च के चित् अर्थैः युज्यन्ते अपरे न . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {९१/१०१} न च इदानीम् कः चित् अर्थवान् इति कृत्वा सर्वैः अर्थवद्भिः शक्यम् भवितुम् , कः चित् अनर्थकः इति कृत्वा सर्वैः अनर्थकैः . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {९२/१०१} तत्र किम् अस्माभिः शक्यम् कर्तुम् . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {९३/१०१} यत् धातुप्रत्ययप्रातिपदिकनिपाताः एकवर्णाः अर्थवन्तः अतः अन्ये अनर्थकाः इति स्वाभाविकम् एतत् . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {९४/१०१} कथम् यः एषः भवता वर्णानाम् अर्थवत्तायाम् हेतुः उपदिष्टः अर्थवन्तः वर्णाः धातुप्रातिपदिकप्रत्ययनिपातानाम् एकवर्णानाम् अर्थदर्शनात् वर्णव्यत्यये च अर्थान्तरगमनात् वर्णानुपलब्धौ च अनर्थगतेः सङ्घातार्थवत्त्वात् च इति . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {९५/१०१} सङ्घातान्तराणि एव एतानि एवञ्जातीयकानि अर्थान्तरेषु वर्तन्ते: कूपः , सूपः , यूपः इति . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {९६/१०१} यदि हि वर्णव्यत्ययकृतम् अर्थान्तरगमनम् स्यात् भूयिष्ठः कूपार्थः सूपे स्यात् सूपार्थः च कूपे कूपार्थः च यूपे यूपार्थः च कूपे सूपार्थः च यूपे यूपार्थः च सूपे . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {९७/१०१} यतः तु खलु न कः चित् कूपस्य वा सूपे सूपस्य वा कूपे कूपस्य वा यूपे यूपस्य वा कूपे सूपस्य वा यूपे यूपस्य वा सूपे अतः मन्यामहे सङ्घातान्तराणि एव एतानि एवञ्जातीयकानि अर्थान्तरेषु वर्तन्ते इति . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {९८/१०१} इदम् खलु अपि भवता वर्णानाम् अर्थवत्ताम् ब्रुवता साधीयः अनर्थकत्वम् द्योतितम् . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {९९/१०१} यः मन्यते यः कूपे कूपार्थः सः ककारस्य सूपे सूपार्थः सः सकारस्य यूपे यूपार्थः सः यकारस्य इति ऊपशब्दः तस्य अनर्थकः स्यात् . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {१००/१०१} तत्र इदम् अपरिहृतम् सङ्घातार्थवत्त्वात् च . (Śस्_५.४) KA_I,३०.१-३२.११ Rओ_I,१०१-१०६ {१०१/१०१} एतस्य अपि प्रातिपदिकस्ञ्ज्ञायाम् वक्ष्यति . (Śस्_५.५) KA_I,३२.१२-३३.४ Rओ_I,१०७-१०८ {१/२९} अ , इ , उण् ऋ , ऌक् ए , ओङ् ऐ , औच् . (Śस्_५.५) KA_I,३२.१२-३३.४ Rओ_I,१०७-१०८ {२/२९} प्रत्याहारे अनुबन्धानाम् कथम् अज्ग्रहणेषु न . (Śस्_५.५) KA_I,३२.१२-३३.४ Rओ_I,१०७-१०८ {३/२९} ये एते अक्षु प्रत्याहारार्थाः अनुबन्धाः क्रियन्ते एतेषाम् अज्ग्रहणेषु ग्रहणम् कस्मात् न भवति . (Śस्_५.५) KA_I,३२.१२-३३.४ Rओ_I,१०७-१०८ {४/२९} किम् च स्यात् . (Śस्_५.५) KA_I,३२.१२-३३.४ Rओ_I,१०७-१०८ {५/२९} दधि णकारीयति मधु णकारीयति इति . (Śस्_५.५) KA_I,३२.१२-३३.४ Rओ_I,१०७-१०८ {६/२९} इकः यण् अचि इति यणादेशः प्रसज्येत . (Śस्_५.५) KA_I,३२.१२-३३.४ Rओ_I,१०७-१०८ {७/२९} आचारात् . (Śस्_५.५) KA_I,३२.१२-३३.४ Rओ_I,१०७-१०८ {८/२९} किम् इदम् आचारात् इति . (Śस्_५.५) KA_I,३२.१२-३३.४ Rओ_I,१०७-१०८ {९/२९} आचार्याणाम् उपचारात् . (Śस्_५.५) KA_I,३२.१२-३३.४ Rओ_I,१०७-१०८ {१०/२९} न एतेषु आचार्याः अच्कार्याणि कृतवन्तः . (Śस्_५.५) KA_I,३२.१२-३३.४ Rओ_I,१०७-१०८ {११/२९} अप्रधानत्वात् . (Śस्_५.५) KA_I,३२.१२-३३.४ Rओ_I,१०७-१०८ {१२/२९} अप्रधानत्वात् च . (Śस्_५.५) KA_I,३२.१२-३३.४ Rओ_I,१०७-१०८ {१३/२९} न खलु अपि एतेषाम् अक्षु प्राधान्येन उपदेशः क्रियते . (Śस्_५.५) KA_I,३२.१२-३३.४ Rओ_I,१०७-१०८ {१४/२९} क्व तर्हि . (Śस्_५.५) KA_I,३२.१२-३३.४ Rओ_I,१०७-१०८ {१५/२९} हल्षु . (Śस्_५.५) KA_I,३२.१२-३३.४ Rओ_I,१०७-१०८ {१६/२९} कुतः एतत् . (Śस्_५.५) KA_I,३२.१२-३३.४ Rओ_I,१०७-१०८ {१७/२९} एषा हि आचार्यस्य शैली लक्ष्यते यत् तुल्यजातीयान् तुल्यजातीयेषु उपदिशति . (Śस्_५.५) KA_I,३२.१२-३३.४ Rओ_I,१०७-१०८ {१८/२९} अचः अक्षु हलः हल्षु . (Śस्_५.५) KA_I,३२.१२-३३.४ Rओ_I,१०७-१०८ {१९/२९} लोपः च बलवत्तरः . (Śस्_५.५) KA_I,३२.१२-३३.४ Rओ_I,१०७-१०८ {२०/२९} लोपः खलु अपि तावत् भवति . (Śस्_५.५) KA_I,३२.१२-३३.४ Rओ_I,१०७-१०८ {२१/२९} ऊकालः अच् इति वा योगः तत्कालानाम् यथा भवेत् अचाम् ग्रहणम् अच्कार्यम् तेन एतेषाम् न भविष्यति . (Śस्_५.५) KA_I,३२.१२-३३.४ Rओ_I,१०७-१०८ {२२/२९} अथ वा योगविभागः करिष्यते . (Śस्_५.५) KA_I,३२.१२-३३.४ Rओ_I,१०७-१०८ {२३/२९} ऊकालः अच् . (Śस्_५.५) KA_I,३२.१२-३३.४ Rओ_I,१०७-१०८ {२४/२९} उ ऊ उ३ इति एवङ्कालः अच् भवति . (Śस्_५.५) KA_I,३२.१२-३३.४ Rओ_I,१०७-१०८ {२५/२९} ततः ह्रस्वदीर्घप्लुतः . (Śस्_५.५) KA_I,३२.१२-३३.४ Rओ_I,१०७-१०८ {२६/२९} ह्रस्वदीर्घप्लुतसञ्ज्ञः च भवति ऊकालः अच् . (Śस्_५.५) KA_I,३२.१२-३३.४ Rओ_I,१०७-१०८ {२७/२९} एवम् अपि कुक्कुटः इति अत्र अपि प्राप्नोति . (Śस्_५.५) KA_I,३२.१२-३३.४ Rओ_I,१०७-१०८ {२८/२९} तस्मात् पूर्वोक्तः एव परिहारः . (Śस्_५.५) KA_I,३२.१२-३३.४ Rओ_I,१०७-१०८ {२९/२९} एषः एव अर्थः. अपरः आह : ह्रस्वादीनाम् वचनात् प्राक् यावत् तावत् एव योगः अस्तु अच्कार्याणि यथा स्युः तत्कालेषु अक्षु कार्याणि (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {१/४३} अथ किमर्थम् अन्तःस्थानाम् अण्सु उपदेशः क्रियते . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {२/४३} इह सय्Śय्Śयन्ता सव्Śव्Śवत्सरः यल्Ś ल्Śलोकम् तल्Ś ल्Śलोकम् इति परसवर्णस्य असिद्धत्वात् अनुस्वारस्य एव द्विर्वचनम् . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {३/४३} तत्र परस्य परसवर्णे कृते तस्य यय्ग्रहणेन ग्रहणात् पूर्वस्य अपि परसवर्णः यथा स्यात् . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {४/४३} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {५/४३} वक्ष्यति एतत् . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {६/४३} द्विर्वचने परसवर्णत्वम् सिद्धम् वक्तव्यम् इति . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {७/४३} यावता सिद्धत्वम् उच्यते परसवर्णः एव तावद् भवति . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {८/४३} परसवर्णे तर्हि कृते तस्य यर्ग्रहणेण ग्रहणात् द्विर्वचनम् यथा स्यात् . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {९/४३} मा भूत् द्विर्वचनम् . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {१०/४३} ननु च भेदः भवति. सति द्विर्वचने त्रियकारम् असति द्विर्वचने द्वियकारम् . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {११/४३} न अस्ति भेदः . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {१२/४३} सति अपि द्विर्वचने द्वियकारम् एव . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {१३/४३} कथम् . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {१४/४३} हलः यमाम् यमि लोपः इति एवम् एकस्य लोपेन भवितव्यम् . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {१५/४३} एवम् अपि भेदः . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {१६/४३} सति द्विर्वचने कदा चित् द्वियकारम् कदा चित् त्रियकारम् . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {१७/४३} सः एषः कथम् भेदः न स्यात् . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {१८/४३} यदि नित्यः लोपः स्यात् . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {१९/४३} विभाषा च सः लोपः . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {२०/४३} यथा अभेदः तथा अस्तु . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {२१/४३} अनुवर्तते विभाषा शरः अचि यत् वारयति अयम् द्वित्वम् . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {२२/४३} यत् अयम् शरः अचि इति द्विर्वचनप्रतिषेधम् शास्ति तत् ज्ञापयति आचार्यः अनुवर्तते विभाषा इति . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {२३/४३} कथम् कृत्वा ज्ञापकम् . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {२४/४३} नित्ये हि तस्य लोपे प्रतिषेधार्थः न कः चित् स्यात् . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {२५/४३} यदि नित्यः लोपः स्यात् प्रतिषेधवचनम् अनर्थकम् स्यात् . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {२६/४३} अस्तु अत्र द्विर्वचनम् . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {२७/४३} झरः झरि सवर्णे इति लोपः भविष्यति . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {२८/४३} पश्यति तु आचार्यः विभाषा सः लोपः इति . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {२९/४३} ततः द्विर्वचनप्रतिषेधम् शास्ति . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {३०/४३} न एतत् अस्ति ज्ञापकम् . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {३१/४३} नित्ये अपि तस्य लोपे सः प्रतिषेधः अवश्यम् वक्तव्यः . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {३२/४३} यत् एतत् अचः रहाभ्याम् इति द्विर्वचनम् लोपापवादः सः विज्ञायते . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {३३/४३} कथम् . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {३४/४३} यरः इति उच्यते . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {३५/४३} एतावन्तः च यरः यत् उत झरः वा यमः वा . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {३६/४३} यदि च अत्र नित्यः लोपः स्यात् द्विर्वचनम् अनर्थकम् स्यात् . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {३७/४३} किम् तर्हि तयोः योगयोः उदाहरणम् . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {३८/४३} यत् अकृते द्विर्वचने त्रिव्यञ्जनः संयोगः . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {३९/४३} प्रत्त्तम् , अवत्त्तम् , आदित्य्यः . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {४०/४३} इह इदानीम् कर्त्ता , हर्त्ता इति द्विर्वचनसामर्थ्यात् लोपः न भवति . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {४१/४३} एवम् इह अपि लोपः न स्यात्:: कर्षति वर्षति इति . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {४२/४३} तस्मात् नित्ये अपि लोपे अवश्यम् सः प्रतिषेधः वक्तव्यः . (Śस्_५.६) KA_I,३३.५-३४.२ Rओ_I,१०८-११० {४३/४३} तत् एतत् अत्यन्तम् सन्दिग्धम् वर्तते आचार्याणाम् विभाषा अनुवर्तते न वा इति . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {१/८१} अयम् णकारः द्विः अनुबध्यते पूर्वः च परः च . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {२/८१} तत्र अण्ग्रहणेषु इण्ग्रहणेषु च सन्देहः भवति पूर्वेण वा स्युः परेण वा इति . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {३/८१} कतरस्मिन् तावत् अण्ग्रहणे सन्देहः . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {४/८१} ढ्रलोपे पूर्वस्य दीर्घः अणः इति . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {५/८१} असन्दिग्धम् पूर्वेण न परेण . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {६/८१} कुतः एतत् . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {७/८१} पराभावात् . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {८/८१} न हि ढ्रलोपे परे अणः सन्ति . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {९/८१} ननु च अयम् अस्ति : आतृढम् आवृढम् इति . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {१०/८१} एवम् तर्हि सामर्थ्यात् पूर्वेण न परेण . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {११/८१} यदि हि परेण स्यात् अण्ग्रहणम् अनर्थकम् स्यात् . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {१२/८१} ढ्रलोपे पूर्वस्य दीर्घः अचः इति एव ब्रूयात् . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {१३/८१} अथ वा एतत् अपि न ब्रूयात् . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {१४/८१} अचः हि एतत् भवति ह्रस्वः दीर्घः प्लुतः इति . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {१५/८१} अस्मिन् तर्हि अण्ग्रहणे सन्देहः के अणः इति . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {१६/८१} असन्दिग्धम् पूर्वेण न परेण . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {१७/८१} कुतः एतत् . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {१८/८१} पराभावात् . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {१९/८१} न हि के परे अणः सन्ति . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {२०/८१} ननु च अयम् अस्ति . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {२१/८१} गोका नौका इति . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {२२/८१} एवम् तर्हि सामर्थ्यात् पूर्वेण न परेण . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {२३/८१} यदि हि परेण स्यात् अण्ग्रहणम् अनर्थकम् स्यात् . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {२४/८१} के अचः इति एव ब्रूयात् . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {२५/८१} अथ वा एतत् अपि न ब्रूयात् . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {२६/८१} अचः हि एतत् भवति ह्रस्वः दीर्घः प्लुतः इति . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {२७/८१} अस्मिन् तर्हि अण्ग्रहणे सन्देहः अणः अप्रगृह्यस्य अनुनासिकः इति . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {२८/८१} असन्दिग्धम् पूर्वेण न परेण . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {२९/८१} कुतः एतत् . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {३०/८१} पराभावात् . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {३१/८१} न हि पदान्ताः परे अणः सन्ति . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {३२/८१} ननु च अयम् अस्ति कर्तृ हर्तृ इति . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {३३/८१} एवम् तर्हि सामर्थ्यात् पूर्वेण न परेण . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {३४/८१} यदि हि परेण स्यात् अण्ग्रहणम् अनर्थकम् स्यात् .अचः अप्रगृह्यस्य अनुनासिकः इति एव ब्रूयात् . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {३५/८१} अथ वा एतत् अपि न ब्रूयात् . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {३६/८१} अचः एव हि प्रगृह्याः भवन्ति . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {३७/८१} अस्मिन् तर्हि अण्ग्रहणे सन्देहः उः अण् रपरः इति . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {३८/८१} असन्दिग्धम् पूर्वेण न परेण . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {३९/८१} कुतः एतत् . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {४०/८१} पराभावात् . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {४१/८१} न हि उः स्थाने परे अणः सन्ति . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {४२/८१} ननु च अयम् अस्ति कर्त्रर्थम् हर्त्रर्थम् इति . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {४३/८१} किम् च स्यात् . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {४४/८१} यदि अत्र रपरत्वम् स्यात् द्वयोः रेफयोः श्रवणम् प्रसज्येत . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {४५/८१} हलः यमाम् यमि लोपः इति एवम् एकस्य अत्र लोपः भवति. विभाषा सः लोपः . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {४६/८१} विभाषा श्रवणम् प्रसज्येत . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {४७/८१} अयम् तर्हि नित्यः लोपः रः रि इति . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {४८/८१} पदान्तस्य इति एवम् सः . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {४९/८१} न शक्यः पदान्तस्य विज्ञातुम् . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {५०/८१} इह हि लोपः न स्यात् जर्गृधेः लङ् अजर्घाः पास्पर्धेः अपास्पाः इति . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {५१/८१} इह तर्हि मातॄणाम् पितॄणाम् इति रपरत्वम् प्रसज्येत . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {५२/८१} आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति न अत्र रपरत्वम् भवति इति यत् अयम् ॠतः इत् धातोः इति धातुग्रहणम् करोति . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {५३/८१} कथम् कृत्वा ज्ञापकम् . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {५४/८१} धातुग्रहणस्य एतत् प्रयोजनम् . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {५५/८१} इह मा भूत् : मातॄणाम् , पितॄणाम् इति . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {५६/८१} यदि च अत्र रपरत्वम् स्यात् धातुग्रहणम् अनर्थकम् स्यात् . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {५७/८१} रपरत्वे कृते अनन्त्यत्वात् इत्त्वम् न भविष्यति . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {५८/८१} पश्यति तु आचार्यः न अत्र रपरत्वम् भवति इति ततः धातुग्रहणम् करोति . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {५९/८१} इह अपि तर्हि इत्त्वम् न प्राप्नोति चिकीर्षति जिहीर्षति इति . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {६०/८१} मा भूत् एवम् . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {६१/८१} उपधायाः च इति एवम् भविष्यति . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {६२/८१} इह अपि तर्हि प्राप्नोति मातॄणाम् , पितॄणाम् इति . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {६३/८१} तस्मात् तत्र धातुग्रहणम् कर्तव्यम् . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {६४/८१} एवम् तर्हि अण्ग्रहणसामर्थ्यात् पूर्वेण न परेण . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {६५/८१} यदि परेण स्यात् अण्ग्रहणम् अनर्थकम् स्यात् . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {६६/८१} उः अच् रपरः इति एव ब्रूयात् . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {६७/८१} अस्मिन् तर्हि अण्ग्रहणे सन्देहः : अणुदित्सवर्णस्य च अप्रत्ययः इति . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {६८/८१} असन्दिग्धम् परेण न पूर्वेण इति. कुतः एतत् . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {६९/८१} सवर्णे अण् तपरम् हि उः ऋत् . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {७०/८१} यत् अयम् उः ऋत् इति ऋकारम् तपरम् करोति तत् ज्ञापयति आचार्यः परेण न पूर्वेण . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {७१/८१} इण्ग्रहणेषु तर्हि सन्देहः . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {७२/८१} असन्दिग्धम् परेण न पूर्वेण इति. कुतः एतत् . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {७३/८१} य्वोः अन्यत्र परेण इण् स्यात् . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {७४/८१} यत्र इच्छति पूर्वेण सम्मृद्य ग्रहणम् तत्र करोति य्वोः इति . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {७५/८१} तत् च गुरु भवति . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {७६/८१} कथम् कृत्वा ज्ञापकम् . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {७७/८१} तत्र विभक्तिनिर्देशे सम्मृद्य ग्रहणे अर्धचतस्रः मात्राः . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {७८/८१} प्रत्याहारग्रहणे पुनः तिस्रः मात्राः . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {७९/८१} सः अयम् एवम् लघीयसा न्यासेन सिद्धे सति यत् गरीयांसम् यत्नम् आरभते तत् ज्ञापयति आचार्यः परेण न पूर्वेण इति . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {८०/८१} किम् पुनः वर्णोत्सत्तौ इव णकारः द्विः अनुबध्यते . (Śस्_६) KA_I,३४.४-३५.१८ Rओ_I,१११-११५ {८१/८१} एतत् ज्ञापयति आचार्यः भवति एषा परिभाषा व्याख्यानतः विशेषप्रतिपत्तिः न हि सन्देहात् अलक्षणम् इति. अणुदित्सवर्णम् परिहाय पूर्वेण अण्ग्रहणम् परेण इण्ग्रहणम् इति व्याख्यास्यामः . (Śस्_७-८.१) KA_I,३५.२०-३६.४ Rओ_I,११५-११६ {१/१७} किमर्थम् इमौ मुखनासिकावचनौ वर्णौ उभौ अपि अनुबध्येते न ञकार एव अनुबध्येत . (Śस्_७-८.१) KA_I,३५.२०-३६.४ Rओ_I,११५-११६ {२/१७} कथम् यानि मकारेण ग्रहणानि हलः यमाम् यमि लोपः इति . (Śस्_७-८.१) KA_I,३५.२०-३६.४ Rओ_I,११५-११६ {३/१७} सन्तु ञकारेण हलः यञाम् यञि लोपः इति . (Śस्_७-८.१) KA_I,३५.२०-३६.४ Rओ_I,११५-११६ {४/१७} न एवम् शक्यम्. झकारभकारपरयोः अपि हि झकारभकार्योः लोपः प्रसज्येत . (Śस्_७-८.१) KA_I,३५.२०-३६.४ Rओ_I,११५-११६ {५/१७} न झकारभकारौ झकारभकारयोः स्तः . (Śस्_७-८.१) KA_I,३५.२०-३६.४ Rओ_I,११५-११६ {६/१७} कथम् पुमः खय्यि अम्परे इति . (Śस्_७-८.१) KA_I,३५.२०-३६.४ Rओ_I,११५-११६ {७/१७} एतत् अपि अस्तु ञकारेण पुमः खय्यि अञ्परे इति . (Śस्_७-८.१) KA_I,३५.२०-३६.४ Rओ_I,११५-११६ {८/१७} न एवम् शक्यम् . (Śस्_७-८.१) KA_I,३५.२०-३६.४ Rओ_I,११५-११६ {९/१७} झकारभकारपरे हि खय्यि रुः प्रसज्येत . (Śस्_७-८.१) KA_I,३५.२०-३६.४ Rओ_I,११५-११६ {१०/१७} न झकारभकारपरः खय् अस्ति .कथम् ङमः ह्रस्वात् अचि ङमुट् नित्यम् इति . (Śस्_७-८.१) KA_I,३५.२०-३६.४ Rओ_I,११५-११६ {११/१७} एतत् अपि अस्तु ञकारेण ङञः ह्रस्वात् अचि ङञुट् नित्यम् इति . (Śस्_७-८.१) KA_I,३५.२०-३६.४ Rओ_I,११५-११६ {१२/१७} न एवम् शक्यम् . (Śस्_७-८.१) KA_I,३५.२०-३६.४ Rओ_I,११५-११६ {१३/१७} झकारभकारपरयोः अपि हि पदान्तयोः झकारभकारौ आगमौ स्याताम् . (Śस्_७-८.१) KA_I,३५.२०-३६.४ Rओ_I,११५-११६ {१४/१७} न झकारभकारौ पदान्तौ स्तः . (Śस्_७-८.१) KA_I,३५.२०-३६.४ Rओ_I,११५-११६ {१५/१७} एवम् अपि पञ्च आगमाः त्रयः आगमिनौ वैषम्यात् सङ्ख्यातानुदेशः न प्राप्नोति . (Śस्_७-८.१) KA_I,३५.२०-३६.४ Rओ_I,११५-११६ {१६/१७} सन्तु तावत् येषाम् आगमानाम् आगमिनः सन्ति . (Śस्_७-८.१) KA_I,३५.२०-३६.४ Rओ_I,११५-११६ {१७/१७} झकारभकारौ पदान्तौ न स्तः इति कृत्वा आगमौ अपि न भविष्यतः . (Śस्_७-८.२) KA_I,३६.५-११ Rओ_I,११७ {१/६} अथ किम् इदम् अक्षरम् इति . (Śस्_७-८.२) KA_I,३६.५-११ Rओ_I,११७ {२/६} अक्षरम् न क्षरम् विद्यात् . न क्षीयते न क्षरति इति वा अक्षरम् . (Śस्_७-८.२) KA_I,३६.५-११ Rओ_I,११७ {३/६} अश्नोतेः वा सरः अक्षरम् . (Śस्_७-८.२) KA_I,३६.५-११ Rओ_I,११७ {४/६} अश्नोतेः वा पुनः अयम् औणादिकः सरन्प्रत्ययः . (Śस्_७-८.२) KA_I,३६.५-११ Rओ_I,११७ {५/६} वर्णम् वा आहुः पूर्वसूत्रे . (Śस्_७-८.२) KA_I,३६.५-११ Rओ_I,११७ {६/६} अथ वा पूर्वसूत्रे वर्णस्य अक्षरम् इति सञ्ज्ञा क्रियते . (Śस्_७-८.३) KA_I,३६.१२-१८ Rओ_I,११८-१२० {१/७} किमर्थम् इदम् उपदिश्यते . (Śस्_७-८.३) KA_I,३६.१२-१८ Rओ_I,११८-१२० {२/७} अथ किमर्थम् इदम् उपदिश्यते . (Śस्_७-८.३) KA_I,३६.१२-१८ Rओ_I,११८-१२० {३/७} वर्णज्ञानम् वाग्विषयः यत्र ब्रह्म वर्तते . (Śस्_७-८.३) KA_I,३६.१२-१८ Rओ_I,११८-१२० {४/७} तदर्थम् इष्टद्बुद्ध्यर्थम् लघ्वर्थम् च उपदिश्यते . (Śस्_७-८.३) KA_I,३६.१२-१८ Rओ_I,११८-१२० {५/७} सः अयम् अक्षरसमाम्नायः वाक्समाम्नायः पुष्पितः फलितः चन्द्रतारकवत् प्रतिमण्डितः वेदितव्यः ब्रह्मराशिः . (Śस्_७-८.३) KA_I,३६.१२-१८ Rओ_I,११८-१२० {६/७} सर्ववेदपुण्यफलावाप्तिः च अस्य ज्ञाने भवति . (Śस्_७-८.३) KA_I,३६.१२-१८ Rओ_I,११८-१२० {७/७} मातापितरौ च अस्य स्वर्गे लोके महीयेते . (P_१,१.१.१) KA_I,३७.२-७ Rओ_I,१२१-१२३ {१/१३} कुत्वम् कस्मात् न भवति चोः कुः पदस्य इति . (P_१,१.१.१) KA_I,३७.२-७ Rओ_I,१२१-१२३ {२/१३} भत्वात् . (P_१,१.१.१) KA_I,३७.२-७ Rओ_I,१२१-१२३ {३/१३} कथम् भसञ्ज्ञा . (P_१,१.१.१) KA_I,३७.२-७ Rओ_I,१२१-१२३ {४/१३} अयस्मयादीनि छन्दसि इति . (P_१,१.१.१) KA_I,३७.२-७ Rओ_I,१२१-१२३ {५/१३} छन्दसि इति उच्यते . (P_१,१.१.१) KA_I,३७.२-७ Rओ_I,१२१-१२३ {६/१३} न च इदम् छन्दः . (P_१,१.१.१) KA_I,३७.२-७ Rओ_I,१२१-१२३ {७/१३} छन्दोवत् सूत्राणि भवन्ति . (P_१,१.१.१) KA_I,३७.२-७ Rओ_I,१२१-१२३ {८/१३} यदि भसञ्ज्ञा वृद्धिः आद् ऐच् अत् एङ् गुणः इति जश्त्वम् अपि न प्राप्नोति . (P_१,१.१.१) KA_I,३७.२-७ Rओ_I,१२१-१२३ {९/१३} उभयसञ्ज्ञानि अपि छन्दांसि दृश्यन्ते . (P_१,१.१.१) KA_I,३७.२-७ Rओ_I,१२१-१२३ {१०/१३} तत् यथा . (P_१,१.१.१) KA_I,३७.२-७ Rओ_I,१२१-१२३ {११/१३} सः सुष्टुभा सः ऋक्वता गणेन . (P_१,१.१.१) KA_I,३७.२-७ Rओ_I,१२१-१२३ {१२/१३} पदत्वात् कुत्वम् भत्वात् जश्व्तम् न भवति . (P_१,१.१.१) KA_I,३७.२-७ Rओ_I,१२१-१२३ {१३/१३} एवम् इह अपि भत्वात् कुत्वम् न भविष्यति (P_१,१.१.२) KA_I,३७.८-२४ Rओ_I,१२३-१२४ {१/२३} किम् पुनः इदम् तद्भावितग्रहणम् : वृद्धिः इति एवम् ये आकारैकारौकाराः भाव्यन्ते तेषाम् ग्रहणम् आहोस्वित् आदैज्मात्रस्य . (P_१,१.१.२) KA_I,३७.८-२४ Rओ_I,१२३-१२४ {२/२३} किम् च अतः . (P_१,१.१.२) KA_I,३७.८-२४ Rओ_I,१२३-१२४ {३/२३} यदि तद्भावितग्रहणम् शालीयः मालीयः इति वृद्धलक्षणः छः न प्राप्नोति . (P_१,१.१.२) KA_I,३७.८-२४ Rओ_I,१२३-१२४ {४/२३} आम्रमयम् शालमयम् वृद्धलक्षणः मयट् न प्राप्नोति . (P_१,१.१.२) KA_I,३७.८-२४ Rओ_I,१२३-१२४ {५/२३} आम्रगुप्तायनिः शालगुप्तयनिः वृद्धलक्षणः फिञ् न प्राप्नोति . (P_१,१.१.२) KA_I,३७.८-२४ Rओ_I,१२३-१२४ {६/२३} अथ ऐज्मात्रस्य ग्रहणम् सर्वः भासः सर्वभासः इति उत्तरपदपदवृद्धौ सर्वम् च इति एषः विधिः प्राप्नोति . (P_१,१.१.२) KA_I,३७.८-२४ Rओ_I,१२३-१२४ {७/२३} इह च तावती भार्या अस्य तावद्भार्यः यावद्भार्यः वृद्धिनिमित्तस्य इति पुंवद्भावप्रतिषेधः प्राप्नोति . (P_१,१.१.२) KA_I,३७.८-२४ Rओ_I,१२३-१२४ {८/२३} अस्तु तर्हि ऐज्मात्रस्य . (P_१,१.१.२) KA_I,३७.८-२४ Rओ_I,१२३-१२४ {९/२३} ननु च उक्तम् सर्वः भासः सर्वभासः इति उत्तरपदपदवृद्धौ सर्वम् च इति एषः विधिः प्राप्नोति . (P_१,१.१.२) KA_I,३७.८-२४ Rओ_I,१२३-१२४ {१०/२३} न एषः दोषः . (P_१,१.१.२) KA_I,३७.८-२४ Rओ_I,१२३-१२४ {११/२३} न एवम् विज्ञायते उत्तरपदस्य वृद्धिः उत्तरपदवृद्धिः उत्तरपदवृद्धौ इति . (P_१,१.१.२) KA_I,३७.८-२४ Rओ_I,१२३-१२४ {१२/२३} कथम् तर्हि . (P_१,१.१.२) KA_I,३७.८-२४ Rओ_I,१२३-१२४ {१३/२३} उत्तरपदस्य इति एवम् प्रकृत्य या वृद्धिः तद्वति उत्तरपदे इति एवम् एतत् विज्ञायते . (P_१,१.१.२) KA_I,३७.८-२४ Rओ_I,१२३-१२४ {१४/२३} अवश्यम् च एतत् एवम् विज्ञेयम् . (P_१,१.१.२) KA_I,३७.८-२४ Rओ_I,१२३-१२४ {१५/२३} तद्भावितग्रहणे सति अपि इह प्रसज्येत : सर्वः कारकः सर्वकारकः इति . (P_१,१.१.२) KA_I,३७.८-२४ Rओ_I,१२३-१२४ {१६/२३} यद् अपि उच्यते इह तावती भार्या अस्य तावद्भार्यः यावद्भार्यः वृद्धिनिमित्तस्य इति पुंवद्भावप्रतिषेधः प्राप्नोति इति न एषः दोषः . (P_१,१.१.२) KA_I,३७.८-२४ Rओ_I,१२३-१२४ {१७/२३} न एवम् विज्ञायते वृद्धेः निमित्तम् वृद्धिनिमित्तम् वृद्धिनिमित्तस्य इति . (P_१,१.१.२) KA_I,३७.८-२४ Rओ_I,१२३-१२४ {१८/२३} कथम् तर्हि . (P_१,१.१.२) KA_I,३७.८-२४ Rओ_I,१२३-१२४ {१९/२३} वृद्धेः निमित्तम् यस्मिन् सः अयम् वृद्धिनिमित्तः वृद्धिनिमित्तस्य इति . (P_१,१.१.२) KA_I,३७.८-२४ Rओ_I,१२३-१२४ {२०/२३} किम् च वृद्धेः निमित्तम्. यः असौ ककारः णकारः ञकारः वा . (P_१,१.१.२) KA_I,३७.८-२४ Rओ_I,१२३-१२४ {२१/२३} अथ वा यः कृत्स्नायाः वृद्धेः निमित्तम् . (P_१,१.१.२) KA_I,३७.८-२४ Rओ_I,१२३-१२४ {२२/२३} कः च कृत्स्नायाः वृद्धेः निमित्तम् . (P_१,१.१.२) KA_I,३७.८-२४ Rओ_I,१२३-१२४ {२३/२३} यः त्रयाणाम् आकारैकारौकाराणाम् . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {१/१३९} सञ्ज्ञाधिकारः सञ्ज्ञासम्प्रत्ययार्थः . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {२/१३९} अथ सञ्ज्ञा इति प्रकृत्य वृद्ध्यादयः शब्दाः पठितव्याः . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {३/१३९} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {४/१३९} सञ्ज्ञासम्प्रत्ययार्थः . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {५/१३९} वृद्ध्यादीनाम् शब्दानाम् सञ्ज्ञा इति एषः सम्प्रत्ययः यथा स्यात् . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {६/१३९} इतरथा हि असम्प्रत्ययः यथा लोके . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {७/१३९} अक्रियमाणे हि सञ्ज्ञाधिकारे वृद्ध्यादीनाम् सञ्ज्ञा इति एषः सम्प्रत्ययः न स्यात् . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {८/१३९} इदम् इदानीम् बहुसूत्रम् अनर्थकम् स्यात् . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {९/१३९} अनर्थकम् इति आह . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {१०/१३९} कथम् . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {११/१३९} यथा लोके . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {१२/१३९} लोके हि अर्थवन्ति च अनर्थकानि च वाक्यानि दृश्यन्ते . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {१३/१३९} अर्थवन्ति तावत् : देवदत्त गाम् अभ्याज शुक्लाम् दण्डेन . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {१४/१३९} देवदत्त गाम् अभ्याज कृष्णाम् इति . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {१५/१३९} अनर्थकानि च . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {१६/१३९} दश दाडिमानि षट् अपूपाः कुण्डम् अजाजिनम् पललपिण्डः अधोरुकम् एतत् कुमार्याः स्फैयकृतस्य पिता प्रतिशीनः इति . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {१७/१३९} सञ्ज्ञासञ्ज्ञ्यसन्देहः च . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {१८/१३९} क्रियमाणे अपि सञ्ज्ञाधिकारे सञ्ज्ञासञ्ज्ञिनोः असन्देहः वक्तव्यः . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {१९/१३९} कुतः हि एतत् वृद्धिशब्दः सञ्ज्ञा आदैचः सञ्ज्ञिनः इति . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {२०/१३९} न पुनः आदैचः सञ्ज्ञा वृद्धिशब्दः सञ्ज्ञी इति . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {२१/१३९} यत् तावत् उच्यते सञ्ज्ञाधिकारः कर्तव्यः सञ्ज्ञासम्प्रत्ययार्थः इति न कर्तव्यः . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {२२/१३९} आचार्याचारात् सञ्ज्ञासिद्धिः . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {२३/१३९} आचार्याचारात् सञ्ज्ञासिद्धिः भविष्यति . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {२४/१३९} किम् इदम् आचार्याचारात् . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {२५/१३९} आचार्याणाम् उपचारात् . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {२६/१३९} यथा लौकिकवैदिकेषु . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {२७/१३९} तत् यथा लौकिकेषु वैदिकेषु च कृतान्तेषु . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {२८/१३९} लोके तावत् : मातापितरौ पुत्रस्य जातस्य संवृते अवकाशे नाम कुर्वाते देवदत्तः यज्ञदत्तः इति . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {२९/१३९} तयोः उपचारात् अन्ये अपि जानन्ति इयम् अस्य सञ्ज्ञा इति . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {३०/१३९} वेदे : याज्ञिकाः सञ्ज्ञाम् कुर्वन्ति स्फ्यः यूपः चषालः इति . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {३१/१३९} तत्रभवताम् उपचारात् अन्ये अपि जानन्ति इयम् अस्य सञ्ज्ञा इति . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {३२/१३९} अपरे पुनः सिचि वृद्धिः इति उक्त्वा आकारैकारौकारान् उदाहरन्ति . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {३३/१३९} ते मन्यामहे : यया प्रत्याय्यन्ते सा सञ्ज्ञा ये प्रतीयन्ते ते सञ्ज्ञिनः इति . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {३४/१३९} यत् अपि उच्यते क्रियमाणे अपि सञ्ज्ञाधिकारे सञ्ज्ञासञ्ज्ञिनोः असन्देहः वक्तव्यः इति . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {३५/१३९} सञ्ज्ञासञ्ज्ञ्यसन्देहः . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {३६/१३९} सञ्ज्ञासञ्ज्ञिनोः असन्देहः सिद्धः . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {३७/१३९} कुतः . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {३८/१३९} आचार्याचारात् एव . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {३९/१३९} उक्तः आचार्याचारः . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {४०/१३९} अनाकृतिः . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {४१/१३९} अथ वा अनाकृतिः सञ्ज्ञा . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {४२/१३९} आकृतिमन्तः सञ्ज्ञिनः . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {४३/१३९} लोके अपि हि आक्र्तिमतः मांसपिण्डस्य देवदत्तः इति सञ्ज्ञा क्रियते . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {४४/१३९} लिङ्गेन वा . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {४५/१३९} अथ वा किम् चित् लिङ्गम् आसज्य वक्ष्यामि इत्थंलिङ्गा सञ्ज्ञा इति . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {४६/१३९} वृद्धिशब्दे च तत् लिङ्गम् करिष्यते न आदैच्छब्दे . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {४७/१३९} इदम् तावत् अयुक्तम् यत् उच्यते आचार्याचारात् इति . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {४८/१३९} किम् अत्र अयुक्तम् . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {४९/१३९} तम् एव उपालभ्य अगमकम् ते सूत्रम् इति तस्य एव पुनः प्रमाणीकरणम् इति एतत् अयुक्तम् . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {५०/१३९} अपरितुष्यन् खलु अपि भवान् अनेन परिहारेण आकृतिः लिङ्गेन वा इति आह . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {५१/१३९} तत् च अपि वक्तव्यम् . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {५२/१३९} यदि अपि एतत् उच्यते अथ वा एतर्हि इत्सञ्ज्ञा न वक्तव्या लोपः च न वक्तव्यः . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {५३/१३९} सञ्ज्ञालिङ्गम् अनुबन्धेषु करिष्यते . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {५४/१३९} न च सञ्ज्ञायाः निवृत्तिः उच्यते . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {५५/१३९} स्वभावतः सञ्ज्ञाः सञ्ज्ञिनः प्रत्याय्य निवर्तन्ते . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {५६/१३९} तेन अनुबन्धानाम् अपि निवृत्तिः भविष्यति . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {५७/१३९} सिध्यति एवम् . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {५८/१३९} अपाणिनीयम् तु भवति . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {५९/१३९} यथान्यासम् एव अस्तु . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {६०/१३९} ननु च उक्तम् सञ्ज्ञाधिकारः सञ्ज्ञासम्प्रत्ययार्थः इतरथा हि असम्प्रत्ययः यथा लोके इति . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {६१/१३९} न यथा लोके तथा व्याकरणे . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {६२/१३९} प्रमाणभूतः आचार्यः दर्भपवित्रपाणिः शुचौ अवकाशे प्राङ्मुखः उपविश्य महता यत्नेन सूत्रम् प्रणयति स्म . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {६३/१३९} तत्र अशक्यम् वर्णेन अपि अनर्थकेन भवितुम् किम् पुनः इयता सूत्रेण . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {६४/१३९} किम् अतः यत् अशक्यम् . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {६५/१३९} अतः सञ्ज्ञासञ्ज्ञिनौ एव . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {६६/१३९} कुतः नु खलु एतत् सञ्ज्ञासञ्ज्ञिनौ एव इति न पुनः साध्वनुशासने अस्मिन् शास्त्रे साधुत्वम् अनेन किर्यते . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {६७/१३९} कृतम् अनयोः साधुत्वम् . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {६८/१३९} कथम् . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {६९/१३९} वृधिः अस्मै अविशेषेण उपदिष्टः प्रकृतिपाठे . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {७०/१३९} तस्मात् क्तिन्प्रत्ययः . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {७१/१३९} आदैचः अपि अक्षरसमाम्नाये उपदिष्टाः . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {७२/१३९} प्रयोगनियमार्थम् तर्हि इदम् स्यात् . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {७३/१३९} वृद्धिशब्दात् परः आदैचः प्रयोक्तव्याः इति . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {७४/१३९} न इह प्रयोगनियमः आरभ्यते . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {७५/१३९} किम् तर्हि . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {७६/१३९} संस्कृत्य संस्कृत्य पदानि उत्सृज्यन्ते . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {७७/१३९} तेषाम् यथेष्ठम् अभिसम्बन्धः भवति . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {७८/१३९} तत् यथा : आहर पात्रम् , पात्रम् आहर इति . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {७९/१३९} आदेशाः तर्हि इमे स्युः . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {८०/१३९} वृद्धिशब्दस्य आदैचः . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {८१/१३९} षष्ठीनिर्दिष्टस्य आदेशाः उच्यन्ते न च अत्र षष्ठीम् पश्यामः . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {८२/१३९} आगमाः तर्हि इमे स्युः . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {८३/१३९} वृद्धिशब्दस्य आदैचः आगमाः . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {८४/१३९} आगमाः अपि षष्ठीनिर्दिष्टस्य एव उच्यन्ते लिङ्गेन च . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {८५/१३९} न च अत्र षष्ठीम् न खलु अपि आगमलिङ्गम् पश्यामः . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {८६/१३९} इदम् खलु अपि भूयः सामनाधिकरण्यम् एकविभक्तिकत्वम् च . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {८७/१३९} द्वयोः च एतत् भवति . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {८८/१३९} कयोः . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {८९/१३९} विशेषणविशेष्ययोः वा सञ्ज्ञासञ्ज्ञिनोः वा . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {९०/१३९} तत्र एतत् स्यात् विशेषणविशेष्ये इति . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {९१/१३९} तत् च न . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {९२/१३९} द्वयोः हि प्रतीत्पदार्थकयोः लोके विशेषणविशेष्यभावः भवति . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {९३/१३९} न च आदैच्छब्दः प्रतीतपदार्थकः . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {९४/१३९} तस्मात् सञ्ज्ञासञ्ज्ञिनौ एव . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {९५/१३९} तत्र तु एतावान् सन्देधः कः सञ्ज्ञी का सञ्ज्ञा इति . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {९६/१३९} सः च अपि क्व सन्देहः . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {९७/१३९} यत्र उभे समानाक्षरे . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {९८/१३९} यत्र तु अन्यतरत् लघु यत् लघु सा सञ्ज्ञा . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {९९/१३९} कुतः एतत् . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {१००/१३९} लघ्वर्थम् हि सञ्ज्ञाकरणम् . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {१०१/१३९} तत्र अपि अयम् न अवश्यम् गुरुलघुताम् एव उपलक्षयितुम् अर्हति . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {१०२/१३९} किम् तर्हि . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {१०३/१३९} अनाकृतिताम् अपि . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {१०४/१३९} अनाकृतिः सञ्ज्ञा . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {१०५/१३९} आकृतिमन्तः सञ्ज्ञिनः . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {१०६/१३९} लोके हि आकृतिमतः मांसपिण्डस्य देवदत्तः इति सञ्ज्ञा क्रियते . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {१०७/१३९} अथ वा आवर्तिन्यः सञ्ज्ञाः भवन्ति . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {१०८/१३९} वृद्धिशब्दः च आवर्तते न आदैच्छब्दः . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {१०९/१३९} तत् यथा . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {११०/१३९} इतरत्र अपि देवदत्तशब्दः आवर्तते न मांसपिण्डः . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {१११/१३९} अथ वा पूर्वोच्चारितः सञ्ज्ञी परोच्चारिता सञ्ज्ञा . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {११२/१३९} कुतः एतत् . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {११३/१३९} सतः हि कार्यिणः कार्येण भवितव्यम् . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {११४/१३९} तत् यथा . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {११५/१३९} इतरत्र अपि सतः मांसपिण्डस्य देवदत्तः इति सञ्ज्ञा क्रियते . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {११६/१३९} कथम् वृद्धिः आत् ऐच् इति . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {११७/१३९} एतत् एकम् आचार्यस्य मङ्गलार्थम् मृष्यताम् . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {११८/१३९} माङ्गलिकः आचार्यः महतः शास्त्रौघस्य मङ्गलार्थम् वृद्धिशबम् आदितः प्रयुङ्क्ते . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {११९/१३९} मङ्गलादीनि हि शास्त्राणि प्रथन्ते वीरपुरुषकाणि च भवन्ति आयुष्मत्पुरुषकाणि च . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {१२०/१३९} अध्येतारः च सिद्धार्थाः यथा स्युः इति . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {१२१/१३९} सर्वत्र एव हि व्याकरणे पूर्वोच्चारितः सञ्ज्ञी परोच्चारिता सञ्ज्ञा . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {१२२/१३९} अत् एङ् गुणः इति यथा . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {१२३/१३९} दोषवान् खलु अपि सञ्ज्ञाधिकारः . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {१२४/१३९} अष्टमे अपि हि सञ्ज्ञा क्रियते तस्य परम् आम्रेडितम् इति . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {१२५/१३९} तत्र अपि इदम् अनुवर्त्यम् स्यात् . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {१२६/१३९} अथ वा अस्थाने अयम् यत्नः क्रियते . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {१२७/१३९} न हि इदम् लोकात् भिद्यते . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {१२८/१३९} यदि इदम् लोकात् भिद्येत ततः यत्नार्हम् स्यात् . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {१२९/१३९} तत् यथा अगोज्ञाय कः चित् गाम् सक्थनि कर्णे वा गृहीत्वा उपदिशति अयम् गौः इति . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {१३०/१३९} न च अस्मै आचष्टे इयम् अस्य सञ्ज्ञा इति . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {१३१/१३९} भवति च अस्य सम्प्रत्ययः . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {१३२/१३९} तत्र एतत् स्यात् कृतः पूर्वैः अभिसम्बन्धः इति . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {१३३/१३९} इह अपि कृतः पूर्वैः अभिसम्बन्धः . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {१३४/१३९} कैः . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {१३५/१३९} आचार्यैः . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {१३६/१३९} तत्र एतत् स्यात् . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {१३७/१३९} यस्मै सम्प्रति उपदिशति तस्य अकृतः इति . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {१३८/१३९} लोके अपि यस्मै सम्प्रति उपदिशति तस्य अकृतः . (P_१,१.१.३) KA_I,३७.२५-४०.१७ Rओ_I,१२५-१३३ {१३९/१३९} अथ तत्र कृतः इह अपि कृतः द्रष्टव्यः . (P_१,१.१.४) KA_I,४०.१८-४१.४ Rओ_I,१३३-१३४ {१/३०} सतः वृद्ध्यादिषु सञ्ज्ञाभावात् तदाश्रये इतरेतराश्रयत्वात् असिद्धिः . (P_१,१.१.४) KA_I,४०.१८-४१.४ Rओ_I,१३३-१३४ {२/३०} सतः सञ्ज्ञिनः सञ्ज्ञाभावात् सञ्ज्ञाश्रये सञ्ज्ञिनि वृद्ध्यादिषु इतरेतराश्रयत्वात् अप्रसिद्धिः . (P_१,१.१.४) KA_I,४०.१८-४१.४ Rओ_I,१३३-१३४ {३/३०} का इतेरेतराश्रयता . (P_१,१.१.४) KA_I,४०.१८-४१.४ Rओ_I,१३३-१३४ {४/३०} सताम् आदैचाम् सञ्ज्ञया भवितव्यम् सञ्ज्ञया च आदैचः भाव्यन्ते . (P_१,१.१.४) KA_I,४०.१८-४१.४ Rओ_I,१३३-१३४ {५/३०} तत् इतरेतराश्रयम् भवति , इतरेतराश्रयाणि च कार्याणि न प्रकल्पन्ते . (P_१,१.१.४) KA_I,४०.१८-४१.४ Rओ_I,१३३-१३४ {६/३०} तत् यथा . (P_१,१.१.४) KA_I,४०.१८-४१.४ Rओ_I,१३३-१३४ {७/३०} नौः नावि बद्धा न इतरत्राणाय भवति. ननु च भोः इतरेतराश्रयाणि अपि कार्याणि दृश्यन्ते . (P_१,१.१.४) KA_I,४०.१८-४१.४ Rओ_I,१३३-१३४ {८/३०} तत् यथा . (P_१,१.१.४) KA_I,४०.१८-४१.४ Rओ_I,१३३-१३४ {९/३०} नौः शकटम् वहति शकटम् च नावम् वहति . (P_१,१.१.४) KA_I,४०.१८-४१.४ Rओ_I,१३३-१३४ {१०/३०} अन्यत् अपि तत्र किम् चित् भवति जलम् स्थलम् वा . (P_१,१.१.४) KA_I,४०.१८-४१.४ Rओ_I,१३३-१३४ {११/३०} स्थले शकटम् नावम् वहति . (P_१,१.१.४) KA_I,४०.१८-४१.४ Rओ_I,१३३-१३४ {१२/३०} जले नौः शकटम् वहति . (P_१,१.१.४) KA_I,४०.१८-४१.४ Rओ_I,१३३-१३४ {१३/३०} यथा तरि त्रिविष्टब्धकम् . (P_१,१.१.४) KA_I,४०.१८-४१.४ Rओ_I,१३३-१३४ {१४/३०} तत्र अपि अन्ततः सूत्रकम् भवति . (P_१,१.१.४) KA_I,४०.१८-४१.४ Rओ_I,१३३-१३४ {१५/३०} इदम् पुनः इतरेतराश्रयम् एव . (P_१,१.१.४) KA_I,४०.१८-४१.४ Rओ_I,१३३-१३४ {१६/३०} सिद्धम् तु नित्यशब्दत्वात् . (P_१,१.१.४) KA_I,४०.१८-४१.४ Rओ_I,१३३-१३४ {१७/३०} सिद्धम् एतत् . (P_१,१.१.४) KA_I,४०.१८-४१.४ Rओ_I,१३३-१३४ {१८/३०} कथम् . (P_१,१.१.४) KA_I,४०.१८-४१.४ Rओ_I,१३३-१३४ {१९/३०} नित्यशब्दत्वात् . (P_१,१.१.४) KA_I,४०.१८-४१.४ Rओ_I,१३३-१३४ {२०/३०} नित्याः शब्दाः . (P_१,१.१.४) KA_I,४०.१८-४१.४ Rओ_I,१३३-१३४ {२१/३०} नित्येषु शब्देषु सताम् आदैचाम् सञ्ज्ञा क्रियते . (P_१,१.१.४) KA_I,४०.१८-४१.४ Rओ_I,१३३-१३४ {२२/३०} न सञ्ज्ञया आदैचः भाव्यन्ते . (P_१,१.१.४) KA_I,४०.१८-४१.४ Rओ_I,१३३-१३४ {२३/३०} यदि तर्हि नित्याः शब्दाः किमर्थम् शास्त्रम् . (P_१,१.१.४) KA_I,४०.१८-४१.४ Rओ_I,१३३-१३४ {२४/३०} किमर्थम् शास्त्रम् इति चेत् निवर्तकत्वात् सिद्धम् . (P_१,१.१.४) KA_I,४०.१८-४१.४ Rओ_I,१३३-१३४ {२५/३०} निवर्तकम् शास्त्रम् . (P_१,१.१.४) KA_I,४०.१८-४१.४ Rओ_I,१३३-१३४ {२६/३०} कथम् . (P_१,१.१.४) KA_I,४०.१८-४१.४ Rओ_I,१३३-१३४ {२७/३०} मृजिः अस्मै अविशेषेण उपदिष्टः . (P_१,१.१.४) KA_I,४०.१८-४१.४ Rओ_I,१३३-१३४ {२८/३०} तस्य सर्वत्र मृजिबुद्धिः प्रसक्ता . (P_१,१.१.४) KA_I,४०.१८-४१.४ Rओ_I,१३३-१३४ {२९/३०} तत्र अनेन निवृत्तिः क्रियते . (P_१,१.१.४) KA_I,४०.१८-४१.४ Rओ_I,१३३-१३४ {३०/३०} मृजेः अक्ङित्सु प्रत्ययेषु मृजिप्रसङ्गे मार्जिः साधुः भवति इति . (P_१,१.१.५) KA_I,४१.५-१६ Rओ_I,१३४-१३६ {१/२१} प्रत्येकम् वृद्धिगुणसञ्ज्ञे भवतः इति वक्तव्यम् . (P_१,१.१.५) KA_I,४१.५-१६ Rओ_I,१३४-१३६ {२/२१} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.१.५) KA_I,४१.५-१६ Rओ_I,१३४-१३६ {३/२१} समुदाये मा भूताम् इति . (P_१,१.१.५) KA_I,४१.५-१६ Rओ_I,१३४-१३६ {४/२१} अन्यत्र सहवचनात् समुदाये सञ्ज्ञाप्रसङ्गः . (P_१,१.१.५) KA_I,४१.५-१६ Rओ_I,१३४-१३६ {५/२१} अन्यत्र सहवचनात् समुदाये वृद्धिगुणसञ्ज्ञयोः अप्रसङ्गः . (P_१,१.१.५) KA_I,४१.५-१६ Rओ_I,१३४-१३६ {६/२१} यत्र इच्छति सहभूतानाम् कार्यम् करोति तत्र सहग्रहणम् . (P_१,१.१.५) KA_I,४१.५-१६ Rओ_I,१३४-१३६ {७/२१} तत् यथा . (P_१,१.१.५) KA_I,४१.५-१६ Rओ_I,१३४-१३६ {८/२१} सह सुपा . (P_१,१.१.५) KA_I,४१.५-१६ Rओ_I,१३४-१३६ {९/२१} उभे अभ्यस्तम् सह इति . (P_१,१.१.५) KA_I,४१.५-१६ Rओ_I,१३४-१३६ {१०/२१} प्रत्यवयवम् च वाक्यपरिसमाप्तेः . (P_१,१.१.५) KA_I,४१.५-१६ Rओ_I,१३४-१३६ {११/२१} प्रत्यवयवम् च वाक्यपरिसमाप्तिः दृश्यते . (P_१,१.१.५) KA_I,४१.५-१६ Rओ_I,१३४-१३६ {१२/२१} तत् यथा . (P_१,१.१.५) KA_I,४१.५-१६ Rओ_I,१३४-१३६ {१३/२१} देवदत्तयज्ञदत्तविष्णुमित्राः भोज्यन्ताम् इति . (P_१,१.१.५) KA_I,४१.५-१६ Rओ_I,१३४-१३६ {१४/२१} न च उच्यते प्रत्येकम् इति . (P_१,१.१.५) KA_I,४१.५-१६ Rओ_I,१३४-१३६ {१५/२१} प्रत्येकम् च भुजिः परिसमाप्यते . (P_१,१.१.५) KA_I,४१.५-१६ Rओ_I,१३४-१३६ {१६/२१} ननु च अयम् अपि अस्ति दृष्टान्तः समुदाये वाक्यपरिसमाप्तिः इति . (P_१,१.१.५) KA_I,४१.५-१६ Rओ_I,१३४-१३६ {१७/२१} तत् यथा . (P_१,१.१.५) KA_I,४१.५-१६ Rओ_I,१३४-१३६ {१८/२१} गर्गाः शतम् दण्ड्यन्ताम् इति . (P_१,१.१.५) KA_I,४१.५-१६ Rओ_I,१३४-१३६ {१९/२१} अर्थिनः च राजानः हिरण्येन भवन्ति न च प्रत्येकम् दण्डयन्ति . (P_१,१.१.५) KA_I,४१.५-१६ Rओ_I,१३४-१३६ {२०/२१} सति एतस्मिन् दृष्टान्ते यदि तत्र सहग्रहणम् क्रियते इह अपि प्रत्येकम् इति वक्तव्यम् . (P_१,१.१.५) KA_I,४१.५-१६ Rओ_I,१३४-१३६ {२१/२१} अथ तत्र अन्तरेण सहग्रहणम् सहभूतानाम् कार्यम् भवति इह अपि न अर्थः प्रत्येकम् इति वचनेन . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {१/६८} अथ किमर्थम् आकारः तपरः क्रियते . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {२/६८} आकारस्य तपरकरणम् सवर्णार्थम् . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {३/६८} आकारस्य तपरकरणम् क्रियते . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {४/६८} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {५/६८} सवर्णार्थम् . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {६/६८} तपरः तत्कालस्य इति तत्कालानाम् ग्रहणम् यथा स्यात् . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {७/६८} केषाम् . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {८/६८} उदात्तानुन्दात्तस्वरितानाम् . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {९/६८} किम् च कारणम् न स्यात् . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {१०/६८} भेदकत्वात् स्वरस्य . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {११/६८} भेदकाः उदात्तादयः . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {१२/६८} कथम् पुनः ज्ञायते भेदकाः उदात्तादयः इति . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {१३/६८} एवम् हि दृश्यते लोके . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {१४/६८} यः उदात्ते कर्तव्ये अनुदात्तम् करोति खण्डिकोपाध्यायः तस्मै चपेटाम् ददाति अन्यत् त्वम् करोषि इति . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {१५/६८} अस्ति प्रयोजनम् एतत् . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {१६/६८} किम् तर्हि इति . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {१७/६८} भेदकत्वात् गुणस्य इति वक्तव्यम् . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {१८/६८} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {१९/६८} आनुनासिक्यम् नाम गुणः . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {२०/६८} तद्भिन्नस्य अपि यथा स्यात् . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {२१/६८} किम् च कारणम् न स्यात् . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {२२/६८} भेदकत्वात् गुणस्य . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {२३/६८} भेदकाः गुणाः . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {२४/६८} कथम् पुनः ज्ञायते भेदकाः गुणाः इति . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {२५/६८} एवम् हि दृश्यते लोके . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {२६/६८} एकः अयम् आत्मा उदकम् नाम . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {२७/६८} तस्य गुणभेदात् अन्यत्वम् भवति : अन्यत् इदम् शीतम् अन्यत् इदम् ऊष्णम् इति . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {२८/६८} ननु च भोः अभेदकाः अपि गुणाः दृश्यन्ते . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {२९/६८} तत् यथा . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {३०/६८} देवदत्तः मुण्डी अपि जटी अपि शिखी अपि स्वाम् आख्याम् न जहाति . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {३१/६८} तथा बालः युवा वृद्धः वत्सः दम्यः बलीवर्दः इति . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {३२/६८} उभयम् इदम् गुणेषु उक्तम् भेदकाः अभेदकाः इति . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {३३/६८} किम् पुनः अत्र न्याय्यम् . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {३४/६८} अभेदकाः गुणाः इति एव न्याय्यम् . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {३५/६८} कुतः एतत् . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {३६/६८} यत् अयम् अस्थिदधिसक्थ्यक्ष्णाम् अनङ् उदात्तः इति उदात्तग्रहणम् करोति . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {३७/६८} यदि भेदकाः गुणाः स्युः उदात्तम् एव उच्चारयेत् . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {३८/६८} यदि तर्हि अभेदकाः गुणाः अनुदात्तादेः अन्तोदात्तात् च यत् उच्यते तत् स्वरितादेः स्वरितान्तात् च प्राप्नोति . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {३९/६८} न एषः दोषः . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {४०/६८} आश्रीयमाणः गुणः भेदकः भवति . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {४१/६८} तत् यथा . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {४२/६८} शुक्लम् आलभेत . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {४३/६८} कृष्णम् आलभेत . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {४४/६८} तत्र यः शुक्ले आलब्धव्ये कृष्णम् आलभेत न हि तेन यथोक्तम् कृतम् भवति . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {४५/६८} असन्देहार्थः तर्हि तकारः . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {४६/६८} ऐच् इति उच्यमने सन्देहः स्यात् . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {४७/६८} किम् इमौ ऐचौ एव आहोस्वित् आकारः अपि अत्र निर्दिश्यते इति . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {४८/६८} सन्देहमात्रम् एतत् भवति . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {४९/६८} सर्वसन्देहेषु च इदम् उपतिष्ठते व्याख्यानतः विशेषप्रतिपत्तिः न हि सन्देहात् अलक्षणम् इति . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {५०/६८} त्रयाणाम् ग्रहणम् इति व्याख्यास्यामः . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {५१/६८} अन्यत्र अपि हि अयम् एवञ्जातीयकेषु सन्देहेषु न कम् चिद् यत्नम् करोति . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {५२/६८} तत् यथा . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {५३/६८} औतः अम्शसोः इति .इदम् तर्हि प्रयोजनम् : आन्तर्यतः त्रिमात्रचतुर्नात्राणाम् स्थानिनाम् त्रिमात्रचतुर्मात्राः आदेशाः मा भूवन् इति : खट्वा* इन्द्रः खट्वेन्द्रः , खट्वा* उदकम् खट्वोदकम् , खट्वा* ईषा खट्वेषा खट्वा* ऊढा खट्वोढा खट्वा* एलका खट्वैलका खट्वा* ओदनः , खट्वौदनः , खट्वा* ऐतिकायनः , खट्वैतिकायनः , खट्वा* औपगवः , खट्वौपगवः इति . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {५४/६८} अथ क्रियमाणे अपि तकारे कस्मात् एव त्रिमात्रचतुर्नात्राणाम् स्थानिनम् त्रिमात्रचतुर्मात्राः आदेशाः न भवन्ति . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {५५/६८} तपरः तत्कालस्य इति नियमात् . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {५६/६८} ननु तः परः यस्मात् सः अयम् तपरः . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {५७/६८} न इति आह . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {५८/६८} तात् अपि परः तपरः इति . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {५९/६८} यदि तात् अपि परः तपरः ॠदोः अप् इति इह एव स्यात् . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {६०/६८} यवः स्तवः . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {६१/६८} लवः पवः इति अत्र न स्यात् . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {६२/६८} न एषः तकारः . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {६३/६८} कः तर्हि . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {६४/६८} दकारः . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {६५/६८} किम् दकारे प्रयोजनम् . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {६६/६८} अथ किम् तकारे प्रयोजनम् . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {६७/६८} यदि असन्देहार्थः तकारः दकारः अपि . (P_१,१.१.६) KA_I,४१.१७-४२.२४ Rओ_I,१३६-१४० {६८/६८} अथ मुखसुखार्थः तकारः दकारः अपि . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {१/८०} इग्ग्रहणम् किमर्थम् . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {२/८०} इग्ग्रहणम् आत्सन्ध्यक्षरव्यञ्जननिवृत्त्यर्थम् . इग्ग्रहणम् क्रियते आकारनिवृत्त्यर्थम् सन्ध्यक्षरनिवृत्त्यर्थम् व्यञ्जननिवृत्त्यर्थम् च. आकारनिवृत्त्यर्थम् तावत् . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {३/८०} याता वाता . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {४/८०} आकारस्य गुणः प्राप्नोति . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {५/८०} इग्ग्रहणात् न भवति . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {६/८०} सन्ध्यक्षरनिवृत्त्यर्थम् . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {७/८०} ग्लायति म्लायति . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {८/८०} सन्ध्यक्षरस्य गुणः प्राप्नोति . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {९/८०} इग्ग्रहणात् न भवति . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {१०/८०} व्यञ्जननिवृत्त्यर्थम् . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {११/८०} उम्भिता , उम्भितुम् उम्भितव्यम् . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {१२/८०} व्यञ्जनस्य गुणः प्राप्नोति . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {१३/८०} इग्ग्रहणात् न भवति . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {१४/८०} आकारनिवृत्त्यर्थेन तावत् नार्थः . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {१५/८०} आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति न आकारस्य गुणः भवति इति यत् अयम् आतः अनुपसर्गे कः इति ककारम् अनुबन्धम् करोति . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {१६/८०} कथम् कृत्वा ज्ञापकम् . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {१७/८०} कित्करणे एतत् प्रयोजनम् किति इति आकारलोपः यथा स्यात् . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {१८/८०} यदि च आकारस्य गुणः स्यात् कित्करणम् अनर्थकम् स्यात् . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {१९/८०} गुणे कृते द्वयोः अकारयोः पररूपेण सिद्धम् रूपम् स्यात् गोदः , कम्बलदः इति . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {२०/८०} पश्यति तु आचार्यः न आकारस्य गुणः भवति इति . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {२१/८०} ततः ककारम् अनुबन्धम् करोति . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {२२/८०} सन्ध्यक्षरार्थेन अपि न अर्थः . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {२३/८०} उपदेशसामर्थ्यात् सन्ध्यक्षरस्य गुणः न भविष्यति . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {२४/८०} व्यञ्जननिवृत्त्यर्थेन अपि न अर्थः . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {२५/८०} आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति न व्यञ्जनस्य गुणः भवति इति यत् अयम् जनेः डम् शास्ति . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {२६/८०} कथम् कृत्वा ज्ञापकम् . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {२७/८०} डित्करणे एतत् प्रयोजनम् डिति इति टिलोपः यथा स्यात् . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {२८/८०} यदि व्यञ्जन्स्य गुणः स्यात् डित्करणम् अनर्थकम् स्यात् . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {२९/८०} गुणे कृते त्रयाणाम् अकाराणाम् पररूपेण सिद्धम् रूपम् स्यात् : उपसरजः , मन्दुरजः इति . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {३०/८०} पश्यति तु आचार्यः न व्यञ्जनस्य गुणः भवति इति . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {३१/८०} ततः जनेः डम् शास्ति. न एतानि सन्ति प्रयोजनानि . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {३२/८०} यत् तावत् उच्यते कित्करणम् ज्ञापकम् आकारस्य गुणः न भवति इति . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {३३/८०} उत्तरार्थम् एतत् स्यात् . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {३४/८०} तुन्दशोकयोः परिमृजापनुदोः इति . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {३५/८०} यत् तर्हि गापोः ठक् इति अनन्यार्थम् ककारम् अनुबन्धम् करोति . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {३६/८०} यत् अपि उच्यते उपदेशसामर्थ्यात् सन्ध्यक्षरस्य गुणः न भवति इति . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {३७/८०} यदि यत् यत् सन्ध्यक्षरस्य प्राप्नोति तत् तत् उपदेशसामर्थ्यात् बाध्यते आयादयः अपि तर्हि न प्राप्नुवन्ति . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {३८/८०} न एषः दोषः . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {३९/८०} यम् विधिम् प्रति उपदेशः अनर्थकः स विधिः बाध्यते . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {४०/८०} यस्य तु विधेः निमित्तम् एव न असौ बाध्यते . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {४१/८०} गुणम् च प्रति उपदेशः अनर्थकः आयादीनाम् पुनः निमित्तम् एव . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {४२/८०} यत् अपि उच्यते जनेः डवचनम् ज्ञापकम् न व्यञ्जनस्य गुणः भवति इति . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {४३/८०} सिद्धे विधिः आरभ्यमाणः ज्ञापकार्थः भवति . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {४४/८०} न च जनेः गुणेन सिध्यति . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {४५/८०} कुतः हि एतत् जनेः गुणः उच्यमानः अकारः भवति न पुनः एकारः वा स्यात् ओकारः वा इति . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {४६/८०} आन्तर्यतः अर्धमात्रिकस्य व्यञ्जनस्य मात्रिकः अकारः भविष्यति . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {४७/८०} एवम् अपि अनुनासिकः प्राप्नोति . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {४८/८०} पररूपेण शुद्धः भविष्यति . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {४९/८०} एवम् तर्हि गमेः अपि अयम् डः वक्तव्यः . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {५०/८०} गमेः च गुणः उच्यमानः आन्तर्यतः ओकारः प्राप्नोति . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {५१/८०} तस्मात् इग्ग्रहणम् कर्तव्यम् . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {५२/८०} यदि इग्ग्रहणम् क्रियते द्यौः , पन्थाः , सः , इमम् इते एते अपि इकः प्राप्नुवन्ति . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {५३/८०} सञ्ज्ञया विधाने नियमः . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {५४/८०} सञ्ज्ञया ये विधीयन्ते तेषु नियमः . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {५५/८०} किम् वक्तव्यम् एतत् . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {५६/८०} न हि . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {५७/८०} कथम् अनुच्यमानम् गंस्यते . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {५८/८०} गुणवृद्धिग्रहणसामर्थ्यात् . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {५९/८०} कथम् पुनः अन्तरेण गुणवृद्धिग्रहणम् इकः गुणवृद्धी स्याताम् . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {६०/८०} प्रकृतम् गुणवृद्धिग्रहणम् अनुवर्तते . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {६१/८०} क्व प्रकृतम् . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {६२/८०} वृद्धिः आत् ऐच् अत् एङ् गुणः इति . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {६३/८०} यदि तत् अनुवर्तते अत् एङ् गुणः वृद्धिः च इति अदेङाम् अपि वृद्धिसञ्ज्ञा प्राप्नोति . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {६४/८०} सम्बन्धम् अनुवर्तिष्यते . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {६५/८०} वृद्धिः आत् ऐच् . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {६६/८०} अत् एङ् गुणः वृद्धिः आत् ऐच् . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {६७/८०} ततः इकः गुणवृद्धी इति . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {६८/८०} गुणवृद्धिग्रहणम् अनुवर्तते आदैज्ग्रहणम् निवृत्तम् . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {६९/८०} अथ वा मण्डूकगतयः अधिकाराः . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {७०/८०} यथा मण्डूकाः उत्प्लुत्य उत्प्लुत्य गच्छन्ति तद्वत् अधिकाराः . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {७१/८०} अथ वा एकयोगः करिष्यते वृद्धिः आत् ऐच् अत् एङ् गुणः इति . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {७२/८०} ततः इको गुणवृद्धी इति . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {७३/८०} न च एकयोगे अनुवृत्तिः भवति . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {७४/८०} अथ वा अन्यवचनात् चकाराकरणात् प्रकृतापवादः विज्ञायते यथा उत्सर्गेण प्रसक्तस्य अपवादः बाधकः भवति . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {७५/८०} अन्यस्याः सञ्ज्ञायाः वचनात् चकारस्य अनुकर्षणार्थस्य अकरणात् प्रकृतायाः वृद्धिसञ्ज्ञायाः गुणसञ्ज्ञ बाधिका भविष्यति यथा उत्सर्गेण प्रसक्तस्य अपवादः बाधकः भवति . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {७६/८०} अथ वा वक्ष्यति एतत् . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {७७/८०} अनुवर्तन्ते च नाम विधयः न च अनुवर्तनात् एव भवन्ति . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {७८/८०} किम् तर्हि यत्नात् भवन्ति . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {७९/८०} अथ वा उभयम् निवृत्तम् . (P_१,१.३.१) KA_I,४२.२६-४४.१४ R १४०-१४६ {८०/८०} तत् अपेक्षिष्यामहे . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {१/१२३} किम् पुनः अयम् अलोन्त्यशेषः आहोस्वित् अलोन्त्यापवादः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {२/१२३} कथम् च अयम् तच्छेषः स्यात् कथम् वा तदपवादः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {३/१२३} यदि एकम् वाक्यम् तत् च इदम् च अलः : अन्त्यस्य विधयः भवन्ति इकः गुणवृद्धी* अलः अन्त्यस्य इति ततः अयम् तच्छेषः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {४/१२३} अथ नाना वाक्यम् : अलः अन्त्यस्य विधयः भवन्ति , इकः गुणवृद्धी* अन्त्यस्य च अनन्त्यस्य च इति ततः अयम् तदपवादः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {५/१२३} कः च अत्र विशेषः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {६/१२३} वृद्धिगुणौ अलः अन्त्यस्य इति चेत् मिदिपुगन्तलघूपधर्च्छिदृशिक्षिप्रक्षुद्रेषु इग्ग्रहणम् . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {७/१२३} वृद्धिगुणौ अलः अन्त्यस्य इति चेत् मिदिपुगन्तलघूपधर्च्छिदृशिक्षिप्रक्षुद्रेषु इग्ग्रहणम् कर्तव्यम् . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {८/१२३} मिदेः गुणः इकः इति वक्तव्यम् . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {९/१२३} अनन्त्यत्वात् हि न प्राप्नोति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {१०/१२३} पुगन्तलघूपधस्य गुणः इकः इति वक्तव्यम् . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {११/१२३} अनन्त्यत्वात् हि न प्राप्नोति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {१२/१२३} ऋच्छेः लिटि गुणः इकः इति वक्तव्यम् . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {१३/१२३} अनन्त्यत्वात् हि न प्राप्नोति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {१४/१२३} ऋदृसः अङि गुणः इकः इति वक्तव्यम् . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {१५/१२३} अनन्त्यत्वात् हि न प्राप्नोति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {१६/१२३} क्षिप्रक्षुद्रयोः गुणः इकः इति वक्तव्यम् . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {१७/१२३} अनन्त्यत्वात् हि न प्राप्नोति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {१८/१२३} सर्वादेशप्रसङ्गः च अनिगन्तस्य . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {१९/१२३} सर्वादेशः च गुणः च अनिगन्तस्य प्राप्नोति : याता वाता . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {२०/१२३} किम् कारणम् . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {२१/१२३} अलः अन्त्यस्य इति षष्ठी च एव हि अन्त्यम् इकम् उपसङ्क्रान्ता , अङ्गस्य इति च स्थानषष्ठी . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {२२/१२३} तत् यत् इदानीम् अनिगन्तम् अङ्गम् तस्य गुणः सर्वादेशः प्राप्नोति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {२३/१२३} न एषः दोषः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {२४/१२३} यथा एव हि अलः अन्त्यस्य इति षष्ठी अन्त्यम् इकम् उपसङ्क्रान्ता एवम् अङ्गस्य इति अपि स्थानषष्ठी . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {२५/१२३} तत् यद् इदानीम् अनिगन्तम् अङ्गम् , तत्र षष्ठी एव न अस्ति कुतः गुणः कुतः सर्वादेशः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {२६/१२३} एवम् तर्हि न अयम् दोषसमुच्चयः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {२७/१२३} किम् तर्हि . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {२८/१२३} पूर्वापेक्षः अयम् दोषः , ह्यर्थे च अयम् चः पठितः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {२९/१२३} मिदिपुगन्तलघूपधर्च्छिदृशिक्षिप्रक्षुद्रेषु इग्ग्रहणम् सर्वादेशप्रसङ्गः हि अनिगन्तस्य इति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {३०/१२३} मिदेः गुणः इकः इति वचनात् अन्त्यस्य न . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {३१/१२३} अन्त्यस्य इति वचनात् इकः न . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {३२/१२३} उच्यते तु गुणः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {३३/१२३} सः सर्वादेशः प्राप्नोति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {३४/१२३} एवम् सर्वत्र . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {३५/१२३} अस्तु तर्हि तदपवादः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {३६/१२३} इग्मात्रस्य इति चेत् जुसिसार्वधातुकार्धधातुकह्रस्वाद्योः गुणेषु अनन्त्यप्रतिषेधः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {३७/१२३} इग्मात्रस्य इति चेत् जुसिसार्वधातुकार्धधातुकह्रस्वाद्योः गुणेषु अनन्त्यप्रतिषेधः वक्तव्यः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {३८/१२३} जुसि गुणः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {३९/१२३} सः यथा इह भवति : अजुहवुः , अबिभयुः , एवम् अनेनिजुः , पर्यविविषुः , अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {४०/१२३} सार्वधातुकार्धधातुकयोः गुणः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {४१/१२३} सः यथा इह भवति : कर्ता हर्ता नयति तरति भवति , एवम् ईहिता , ईहितुम् इति अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {४२/१२३} ह्रस्वस्य गुणः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {४३/१२३} सः यथा इह भवति : हे अग्ने हे वायो , एवम् हे अग्निचित् , हे सोमसुत् इति अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {४४/१२३} जसि गुणः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {४५/१२३} सः यथा इह भवति अग्नयः , वायवः इति एवम् अग्निचितः , सोमसुतः इति अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {४६/१२३} ऋतो ङिसर्वनामस्थानयोः गुणः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {४७/१२३} सः यथा इह भवति कर्तरि कर्तारौ कर्तारः इति एवम् सुकृति सुकृतौ सुकृतः इति अत्र अपि प्राप्नोति .घेः ङिति गुणः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {४८/१२३} सः यथा इह भवति अग्नये वायवे एवम् अग्निचिते सोमसुते इति अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {४९/१२३} ओः गुणः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {५०/१२३} सः यथा इह भवति बाभ्रव्यः , माण्डव्यः इति एवम् सुश्रुत् , सौश्रुतः इति अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {५१/१२३} न एषः दोषः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {५२/१२३} पुगन्तलघूपधग्रहणम् अनन्त्यनियमार्थम् . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {५३/१२३} पुगन्तलघूपधग्रहणम् अनन्त्यनियमार्थम् भविष्यति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {५४/१२३} पुगन्तलघूपधस्य एव अनन्त्यस्य न अन्यस्य अनन्त्यस्य इति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {५५/१२३} प्रकृतस्य एषः नियमः स्यात् . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {५६/१२३} किम् च प्रकृतम् . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {५७/१२३} सार्वधातुकार्धधातुकयोः इति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {५८/१२३} तेन भवेत् इह नियमात् न स्यात् ईहिता , ईहितुम् , ईहितव्यम् इति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {५९/१२३} ह्रस्वाद्योः गुणः तु अनियतः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {६०/१२३} सः अनन्त्यस्य अपि प्राप्नोति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {६१/१२३} अथ अपि एवम् नियमः स्यात् . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {६२/१२३} पुगन्तलघूपधस्य सार्वधातुकार्धधातुकयोः एव इति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {६३/१२३} एवम् अपि सार्वधातुकार्धधातुकयोः गुणः अनियतः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {६४/१२३} सः अनन्त्यस्य अपि प्राप्नोति : ईहिता , ईहितुम् ईहितव्यम् इति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {६५/१२३} अथ अपि उभयतः नियमः स्यात् : पुगन्तलघूपधस्य एव सार्वधातुकार्धधातुकयोः , सार्वधातुकार्धधातुकयोः एव पुगन्तलघूपधस्य इति , एवम् अपि अयम् जुसि गुणः अनियतः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {६६/१२३} सः अनन्त्यस्य अपि प्राप्नोति : अनेनिजुः , पर्यविविषुः इति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {६७/१२३} एवम् तर्हि न अयम् तच्छेषः न अपि तदपवादः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {६८/१२३} अन्यत् एव इदम् परिभाषान्तरम् असम्बद्धम् अनया परिभाषया . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {६९/१२३} परिभाषान्तरम् इति च मत्वा क्रोष्ट्रीयाः पठन्ति : नियमात् इकः गुणवृद्धी भवतः विप्रतिषेधेन इति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {७०/१२३} यदि च अयम् तच्छेषः स्यात् तेन एव तस्य अयुक्तः विप्रतिषेधः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {७१/१२३} अथ अपि तदपवादः उत्सर्गापवादयोः अपि अयुक्तः विप्रतिषेधः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {७२/१२३} तत्र नियमस्य अवकाशः : राज्ञः क च , राजकीयम् . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {७३/१२३} इकः गुणवृद्धी* इति अस्य अवकाशः : चयनम् , चायकः , लवनम् , लावकः इति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {७४/१२३} इह उभयम् प्राप्नोति : मेद्यति मार्ष्टि इति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {७५/१२३} इकः गुणवृद्धी* इति एतत् भवति विप्रतिषेधेन . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {७६/१२३} न एषः युक्तः विप्रतिषेधः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {७७/१२३} विप्रतिषेधे हि परम् इति उच्यते , पूर्वः च अयम् योगः परः नियमः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {७८/१२३} इष्टवाची परशब्दः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {७९/१२३} विप्रतिषेधे परम् यत् इष्टम् तत् भवति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {८०/१२३} एवम् अपि अयुक्तः विप्रतिषेधः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {८१/१२३} द्विकार्ययोगः हि विप्रतिषेधः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {८२/१२३} न च अत्र एकः द्विकार्ययुक्तः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {८३/१२३} न अवश्यम् द्विकार्ययोगः एव विप्रतिषेधः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {८४/१२३} किम् तर्हि. असम्भवः अपि . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {८५/१२३} सः च अस्ति अत्र असम्भवः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {८६/१२३} कः असौ अस्म्भवः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {८७/१२३} इह तावत् : वृक्षेभ्यः , प्लक्षेभ्यः इति एकः स्थानी द्वौ आदेशौ . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {८८/१२३} न च अस्ति सम्भवः यत् एकस्य स्थानिनः द्वौ आदेशौ स्याताम् . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {८९/१२३} इह इदानीम् मेद्यति मेद्यतः मेद्यन्ति इति द्वौ स्थानिनौ एकः आदेशः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {९०/१२३} न च अस्ति सम्भवः यत् द्वयोः स्थानिनोः एकः आदेशः स्यात् इति एषः असम्भवः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {९१/१२३} सत्यम् एतस्मिन् असम्भवे युक्तः विप्रतिषेधः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {९२/१२३} एवम् अपि अयुक्तः विप्रतिषेधः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {९३/१२३} द्वयोः हि सावकाशयोः समवस्थितयोः विप्रतिषेधः भवति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {९४/१२३} अनवकाशः च अयम् योगः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {९५/१२३} ननु च इदानीम् एव अस्य अवकाशः प्रकॢप्तः : चयनम् , चायकः , लवनम् , लावकः इति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {९६/१२३} अत्र अपि नियमः प्राप्नोति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {९७/१२३} यावता न अप्राप्ते नियमे अयम् योगः आरभ्यते अतः तदपवादः अयम् योगः भवति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {९८/१२३} उत्सर्गापवादयोः च अयुक्तः विप्रतिषेधः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {९९/१२३} अथ अपि कथम् चित् इकः गुणवृद्धी* इति अस्य अवकाशः स्यात् , एवम् अपि यथा इह विप्रतिषेधात् इकः गुणः भवति : मेद्यति मेद्यतः मेद्यन्ति , एवम् इह अपि स्यात् : अनेनिजुः , पर्यवेविषुः इति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {१००/१२३} एवम् तर्हि वृद्धिः भवति गुणः भवति इति यत्र ब्रूयात् इकः इति एतत् तत्र उपस्थितम् द्रष्टव्यम् . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {१०१/१२३} किम् कृतम् भवति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {१०२/१२३} द्वितीया षष्ठी प्रादुः भाव्यते . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {१०३/१२३} तत्र कामचारः : गृह्यमाणेन वा इकम् विशेषयितुम् इका वा गृह्यमाणम् . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {१०४/१२३} यावता कामचारः इह तावत् : मिदिपुगन्तलघूपधर्च्छिदृशिक्षिप्रक्षुद्रेषु गृह्यमाणेन इकम् विशेषयिष्यामः : एतेषाम् यः इक् इति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {१०५/१२३} इह इदानीम् : जुसिसार्वधातुकार्धधातुकह्रस्वाद्योः गुणेषु इका गृह्यमाणम् विशेषयिष्यामः : एतेषाम् गुणः भवति इकः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {१०६/१२३} इगन्तानाम् इति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {१०७/१२३} अथ वा सर्वत्र एव स्थानी निर्दिश्यते . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {१०८/१२३} इह तावत् : मिदेः इति , अविभक्तिकः निर्देशः : मिद , एः , मिदेः , मिदेः इति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {१०९/१२३} अथ वा षष्ठीसमासः भविष्यति मिदः इः , मिदिः , मिदेः इति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {११०/१२३} पुगन्तलघूपधस्य इति न एवम् विज्ञायते : पुगन्तस्य अङ्गस्य लघूपधस्य च इति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {१११/१२३} कथम् तर्हि . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {११२/१२३} पुकि अन्तः पुगन्तः , लघ्वी उपधा लघूपधा , पुगन्तः च लघूपधा च पुगन्तलघूपधम् पुगन्तलघूपधस्य इति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {११३/१२३} अवश्यम् च एतत् एवम् विज्ञेयम् . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {११४/१२३} अङ्गविशेषणे हि सति इह प्रसज्येत : भिनत्ति छिनत्ति इति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {११५/१२३} ऋच्छेः अपि प्रश्लिष्टनिर्देशः अयम् . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {११६/१२३} ऋच्छति , ऋ , ऋ , ॠताम् ऋच्छत्यॄताम् इति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {११७/१२३} दृशेः अपि योगविभागः करिष्यते . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {११८/१२३} उः अङि गुणः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {११९/१२३} उः अङि गुणः भवति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {१२०/१२३} ततः दृशेः . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {१२१/१२३} दृशेः च अङि गुणः भवति . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {१२२/१२३} उः इति एव. क्षिप्रक्षुद्रयोः अपि यणादिपरम् गुण इति इयता सिद्धम् . (P_१,१.३.२) KA_I,४४.१५-४७.१३ Rओ_I,१४६-१५५ {१२३/१२३} सः अयम् एवम् सिद्धे सति यत् पूर्वग्रहणम् करोति तस्य एतत् प्रयोजनम् इकः यथा स्यात् अनिकः मा भूत् इति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {१/११८} अथ वृद्धिग्रहणम् किमर्थम् . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {२/११८} किम् विशेषेण वृद्धिग्रहणम् चोद्यते न पुनः गुणग्रहणम् अपि . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {३/११८} यदि किम् चित् गुणग्रहणस्य प्रयोजनम् अस्ति वृद्धिग्रहणस्य अपि तत् भवितुम् अर्हति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {४/११८} कः वा विशेषः . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {५/११८} अयम् अस्ति विशेषः . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {६/११८} गुणविधौ न क्व चित् स्थानी निर्दिश्यते . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {७/११८} तत्र अवश्यम् स्थानिनिर्देशार्थम् गुणग्रहणम् कर्तव्यम् . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {८/११८} वृद्धिविधौ पुनः सर्वत्र एव स्थानी निर्दिश्यते . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {९/११८} अचः ञ्णिति अतः उपधायाः तद्धितेषु अचाम् आदेः इति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {१०/११८} अतः उत्तरम् पठति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {११/११८} वृद्धिग्रहणम् उत्तरार्थम् . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {१२/११८} वृद्धिग्रहणम् क्रियते उत्तरार्थम् . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {१३/११८} क्ङिति इति प्रतिषेधम् वक्ष्यति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {१४/११८} सः वृद्धेः अपि यथा स्यात् . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {१५/११८} कः च इदानीम् क्ङित्प्रत्ययेषु वृद्धेः प्रसङ्गः यावता ञ्णिति इति उच्यते . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {१६/११८} तत् च मृज्यर्थम् . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {१७/११८} मृजेः वृद्धिः अविशेषेण उच्यते . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {१८/११८} सा क्ङिति मा भूत् : मृष्टः , मृष्टवान् इति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {१९/११८} इहार्थम् च अपि मृज्यर्थम् वृद्धिग्रहणम् कर्तव्यम् . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {२०/११८} मृजेः वृद्धिः अविशेषेण उच्यते . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {२१/११८} सा इकः यथा स्यात् . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {२२/११८} अनिकाः मा भूत् इति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {२३/११८} मृज्यर्थम् इति चेत् योगविभागात् सिद्धम् . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {२४/११८} मृज्यर्थम् इति चेत् योगविभागः करिष्यते . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {२५/११८} मृजेः वृद्धिः . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {२६/११८} ततः ञ्णिति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {२७/११८} ञिति णिति च वृद्धिः भवति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {२८/११८} अचः इति एव . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {२९/११८} यदि अचः वृद्धिः उच्यते न्यमार्ट् : अटः अपि वृद्धिः प्राप्नोति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {३०/११८} अटि च उक्तम् . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {३१/११८} किम् उक्तम्. अनन्त्यविकारे अन्त्यसदेशस्य कार्यम् भवति इति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {३२/११८} वृद्धिप्रतिषेधानुपपत्तिः तु इक्प्रकरणात् . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {३३/११८} वृद्धेः तु प्रतिषेधः न उपपद्यते . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {३४/११८} किम् कारणम् . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {३५/११८} इक्प्रकरणात् . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {३६/११८} इग्लक्षणयोः गुणवृद्ध्योः प्रतिषेधः न च एवम् सति मृजेः इग्लक्षणा वृद्धिः भवति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {३७/११८} तस्मात् मृजेः इग्लक्षणा वृद्धिः एषितव्या . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {३८/११८} एवम् तर्हि इह अन्ये वैयाकरणाः मृजेः अजादौ सङ्क्रमे विभाषा वृद्धिम् आरभन्ते : परिमृजन्ति परिमार्जन्ति परिमृजन्तु परिमार्जन्तु परिममृजतुः , परिममार्जतुः इत्याद्यर्थम् . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {३९/११८} तत् इह अपि साध्यम् . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {४०/११८} तस्मिन् साध्ये योगविभागः करिष्यते . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {४१/११८} मृजेः वृद्धिः अचः भवति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {४२/११८} ततः अचि क्ङिति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {४३/११८} अजादौ च क्ङिति मृजेः वृद्धिः भवति : परिमार्जन्ति परिमार्जन्तु . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {४४/११८} किमर्थम् इदम् . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {४५/११८} नियमार्थम् : अजादौ एव क्ङिति न अन्यत्र . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {४६/११८} क्व अन्यत्र मा भूत् . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {४७/११८} मृष्टः , मृष्टवान् इति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {४८/११८} ततः वा . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {४९/११८} वा अचि क्ङिति मृजेः वृद्धिः भवति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {५०/११८} परिमृजन्ति , परिमार्जन्ति , परिममृजतुः , परिममार्जतुः इति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {५१/११८} इहार्थम् एव सिजर्थम् वृद्धिग्रहणम् कर्तव्यम् . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {५२/११८} सिचि वृद्धिः अविशेषेण उच्यते . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {५३/११८} सा इकः यथा स्यात् , अनिकः मा भूत् इति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {५४/११८} कस्य पुनः अनिकः प्राप्नोति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {५५/११८} अकारस्य : अचिकीर्षीत् , अजिहीर्षीत् . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {५६/११८} न एतत् अस्ति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {५७/११८} लोपः अत्र बाधकः भविष्यति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {५८/११८} आकारस्य तर्हि प्राप्नोति : अयासीत् , अवासीत् . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {५९/११८} न अस्ति अत्र विशेषः सत्याम् वृद्धौ असत्याम् वा . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {६०/११८} सन्ध्यक्षरस्य तर्हि प्राप्नोति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {६१/११८} न एव सन्ध्यक्षरम् अन्त्यम् अस्ति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {६२/११८} ननु च इदम् अस्ति ढलोपे कृते उदवोढाम् उदवोढम् उदवोढ इति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {६३/११८} न एतत् अस्ति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {६४/११८} असिद्धः ढलोपः . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {६५/११८} तस्य असिद्धत्वात् न एतत् अन्त्यम् भवति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {६६/११८} व्यञ्जनस्य तर्हि प्राप्नोति : अभैत्सीत् , अच्छैत्सीत् . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {६७/११८} हलन्तलक्षणा वृद्धिः बाधिका भविष्यति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {६८/११८} यत्र तर्हि सा प्रतिषिध्यते : अकोषीत् , अमोषीत् . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {६९/११८} सिचि वृद्धेः अपि एषः प्रतिषेधः . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {७०/११८} कथम् . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {७१/११८} लक्षणम् हि नाम ध्वनति भ्रमति मुहूर्तम् अपि न अवतिष्ठते . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {७२/११८} अथ वा सिचि वृद्धिः परस्मैपदेषु इति सिचि वृद्धिः प्राप्नोति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {७३/११८} तस्याः हलन्तलक्षणा वृद्धिः बाधिका . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {७४/११८} तस्याः अपि न इटि इति प्रतिषेधः . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {७५/११८} अस्ति पुनः क्व चिद् अन्यत्र अपि अपवादे प्रतिषिद्धे उत्सर्गः अपि न भवति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {७६/११८} अस्ति इति आह . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {७७/११८} सुजाते* अश्वसूनृते , अध्वर्यो* अद्रिभिः सुतम् , शुक्रम् ते* अन्यत् इति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {७८/११८} पूर्वरूपत्वे प्रतिषिद्धे अयादयः अपि न भवन्ति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {७९/११८} उत्तरार्थम् एव तर्हि सिजर्थम् वृद्धिग्रहणम् कर्तव्यम् . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {८०/११८} सिचि वृद्धिः अविशेषेण उच्यते . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {८१/११८} सा क्ङिति मा भूत् न्यनुवीत् , न्यधुवीत् . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {८२/११८} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {८३/११८} अन्तरङ्गत्वात् अत्र उवङादेशे कृते अनन्त्यत्वात् वृद्धिः न भविष्यति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {८४/११८} यदि तर्हि सिचि अन्तरङ्गम् भवति , अकार्षीत् , अहार्षीत् : गुणे कृते रपरत्वे च अनन्त्यत्वात् वृद्धिः न प्राप्नोति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {८५/११८} मा भूत् एवम् . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {८६/११८} हलन्तस्य इति एवम् भविष्यति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {८७/११८} इह तर्हि : न्यस्तारीत् , व्यदारीत् : गुणे रपरत्वे च अनन्त्यत्वात् वृद्धिः न प्राप्नोति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {८८/११८} हलन्तलक्षणायाः च न इटि इति प्रतिषेधः . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {८९/११८} मा भूत् एवम् . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {९०/११८} र्लान्तस्य इति एवम् भविष्यति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {९१/११८} इह तर्हि : अलावीत् अपावीत् : गुणे कृते अवादेशे च अनन्त्यत्वात् वृद्धिः न प्राप्नोति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {९२/११८} हलन्तलक्षणायाः च न इटि इति प्रतिषेधः . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {९३/११८} मा भूत् एवम् . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {९४/११८} र्लान्तस्य इति एवम् भविष्यति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {९५/११८} र्लान्तस्य इति उच्यते न च इदम् र्लान्तम् . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {९६/११८} र्लान्तस्य इति अत्र वकारः अपि निर्दिश्यते . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {९७/११८} किम् वकारः न श्रूयते . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {९८/११८} लुप्तनिर्दिष्तः वकारः . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {९९/११८} यदि एवम् मा भवान् मवीत् : अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {१००/११८} अविमव्योः इति वक्ष्यामि . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {१०१/११८} तत् वक्तव्यम् . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {१०२/११८} णिश्विभ्याम् तौ निमातव्यौ . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {१०३/११८} यदि अपि एतत् उच्यते अथ वा एतर्हि णिश्व्योः प्रतिषेधः न वक्तव्यः भवति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {१०४/११८} गुणे कृते अयादेशे च यान्तानम् न इति प्रतिषेधः भविष्यति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {१०५/११८} एवम् तर्हि आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति न सिचि अन्तरङ्गम् भवति इति यत् अयम् अतः हलादेः लघोः इति अकारग्रहणम् करोति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {१०६/११८} कथम् कृत्वा ज्ञापकम् . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {१०७/११८} अकारग्रहणस्य एतत् प्रयोजनम् इह मा भूत् : अकोषीत् , अमोषीत् . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {१०८/११८} यदि सिचि अन्तरङ्गम् स्यात् अकारग्रहणम् अनर्थकम् स्यात् . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {१०९/११८} गुणे कृते अलघुत्वात् वृद्धिः न भविष्यति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {११०/११८} पश्यति तु आचार्यः न सिचि अन्तरङ्गम् भवति इति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {१११/११८} ततः अकारग्रहणम् करोति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {११२/११८} न एतत् अस्ति ज्ञापकम् . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {११३/११८} अस्ति अन्यत् एतस्य वचने प्रयोजनम् . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {११४/११८} किम् . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {११५/११८} यत्र गुणः प्रतिषिध्यते तदर्थम् एतत् स्यात् : न्यकुटीत् , न्यपुटीत् इति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {११६/११८} यत् तर्हि णिश्व्योः प्रतिषेधम् शास्ति तेन न इह अन्तरङ्गम् अस्ति इति दर्शयति . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {११७/११८} यत् च करोति अकारग्रहणम् लघोः इति कृते अपि . (P_१,१.३.३) KA_I,४७.१४-४९.२१ Rओ_I,१५५-१६१ {११८/११८} तस्मात् इग्लक्षणा वृद्धिः . तस्मात् इग्लक्षणा वृद्धिः आस्थेया . (P_१,१.३.४) KA_I,४९.२४-५०.१६ Rओ_I,१६१-१६३ {१/२६} षष्ठ्याः स्थानेयोगत्वात् इग्निवृत्तिः . षष्ठ्याः स्थानेयोगत्वात् सर्वेषाम् इकाम् निवृत्तिः प्राप्नोति . (P_१,१.३.४) KA_I,४९.२४-५०.१६ Rओ_I,१६१-१६३ {२/२६} अस्य अपि प्राप्नोति : दधि मधु . (P_१,१.३.४) KA_I,४९.२४-५०.१६ Rओ_I,१६१-१६३ {३/२६} पुनर्वचनम् इदानीम् किमर्थम् स्यात् . (P_१,१.३.४) KA_I,४९.२४-५०.१६ Rओ_I,१६१-१६३ {४/२६} अन्यतरार्थम् पुनर्वचनम् . (P_१,१.३.४) KA_I,४९.२४-५०.१६ Rओ_I,१६१-१६३ {५/२६} अन्यतरार्थम् एतत् स्यात् . (P_१,१.३.४) KA_I,४९.२४-५०.१६ Rओ_I,१६१-१६३ {६/२६} सार्वधादुकार्धधातुकयोः गुणः एव इति . (P_१,१.३.४) KA_I,४९.२४-५०.१६ Rओ_I,१६१-१६३ {७/२६} प्रसारणे च . (P_१,१.३.४) KA_I,४९.२४-५०.१६ Rओ_I,१६१-१६३ {८/२६} प्रसारणे च सर्वेषम् यणाम् निवृत्तिः प्राप्नोति . (P_१,१.३.४) KA_I,४९.२४-५०.१६ Rओ_I,१६१-१६३ {९/२६} अस्य अपि प्राप्नोति : याता वाता . (P_१,१.३.४) KA_I,४९.२४-५०.१६ Rओ_I,१६१-१६३ {१०/२६} पुनर्वचनम् इदानीम् किमर्थम् स्यात् . (P_१,१.३.४) KA_I,४९.२४-५०.१६ Rओ_I,१६१-१६३ {११/२६} विषयार्थम् पुनर्वचनम् . विषयार्थम् एतत् स्यात् . (P_१,१.३.४) KA_I,४९.२४-५०.१६ Rओ_I,१६१-१६३ {१२/२६} वचिस्वपियजादीनाम् किति एव इति . (P_१,१.३.४) KA_I,४९.२४-५०.१६ Rओ_I,१६१-१६३ {१३/२६} उः अण् रपरे च . (P_१,१.३.४) KA_I,४९.२४-५०.१६ Rओ_I,१६१-१६३ {१४/२६} उः अण् रपरे च सर्वर्काराणाम् निवृत्तिः प्राप्नोति . (P_१,१.३.४) KA_I,४९.२४-५०.१६ Rओ_I,१६१-१६३ {१५/२६} अस्य अपि प्राप्नोति कर्तृ हर्तृ . (P_१,१.३.४) KA_I,४९.२४-५०.१६ Rओ_I,१६१-१६३ {१६/२६} सिद्धम् तु षष्ठ्यधिकारे वचनात् . (P_१,१.३.४) KA_I,४९.२४-५०.१६ Rओ_I,१६१-१६३ {१७/२६} सिद्धम् एतत् . (P_१,१.३.४) KA_I,४९.२४-५०.१६ Rओ_I,१६१-१६३ {१८/२६} कथम् . (P_१,१.३.४) KA_I,४९.२४-५०.१६ Rओ_I,१६१-१६३ {१९/२६} षष्ठ्यधिकारे इमे योगाः कर्तव्याः . (P_१,१.३.४) KA_I,४९.२४-५०.१६ Rओ_I,१६१-१६३ {२०/२६} एकः तावत् क्रियते तत्र एव . (P_१,१.३.४) KA_I,४९.२४-५०.१६ Rओ_I,१६१-१६३ {२१/२६} इमौ अपि योगौ षष्ठधिकारम् अनुवर्तिष्येते . (P_१,१.३.४) KA_I,४९.२४-५०.१६ Rओ_I,१६१-१६३ {२२/२६} अथ वा षष्ठधिकारे इमौ योगौ अपेक्षिष्यामहे . (P_१,१.३.४) KA_I,४९.२४-५०.१६ Rओ_I,१६१-१६३ {२३/२६} अथ वा इदम् तावद् अयम् प्रष्टव्यः . (P_१,१.३.४) KA_I,४९.२४-५०.१६ Rओ_I,१६१-१६३ {२४/२६} सार्वधातुकार्धधातुकयोः गुणः भवति इति इह कस्मात् न भवति : याता वाता . (P_१,१.३.४) KA_I,४९.२४-५०.१६ Rओ_I,१६१-१६३ {२५/२६} इदम् तत्र अपेक्षिष्यते इकः गुणवृद्धी* इति . (P_१,१.३.४) KA_I,४९.२४-५०.१६ Rओ_I,१६१-१६३ {२६/२६} यथा एव तर्हि इदम् तत्र अपेक्षिष्यते एवम् इह अपि तद् अपेक्षिष्यामहे सार्वधातुकार्धधातुकयोः इकः गुणवृद्धी* इति. (P_१,१.४.१) KA_I,५१.२-१३ Rओ_I,१६४-१६६ {१/२२} धातुग्रहणम् किमर्थम् . (P_१,१.४.१) KA_I,५१.२-१३ Rओ_I,१६४-१६६ {२/२२} इह मा भूत्: लूञ् लविता लवितुम् पूञ् पविता पवितुम् . (P_१,१.४.१) KA_I,५१.२-१३ Rओ_I,१६४-१६६ {३/२२} आर्धधातुके इति किमर्थम् . (P_१,१.४.१) KA_I,५१.२-१३ Rओ_I,१६४-१६६ {४/२२} त्रिधा बद्धः वृषभः रोरवीति . (P_१,१.४.१) KA_I,५१.२-१३ Rओ_I,१६४-१६६ {५/२२} किम् पुनः इदम् आर्धधातुकग्रहणम् लोपविशेषणम् : आर्धधातुकनिमित्ते लोपे सति ये गुणवृद्धी प्राप्नुतः ते न भवतः इति , आहोस्वित् गुणवृद्धिविशेषणम् आर्धधातुकग्रहणम् : धातुलोपे सति आर्धधातुकनिमित्ते ये गुणवृद्धी प्राप्नुतः ते न भवतः इति . (P_१,१.४.१) KA_I,५१.२-१३ Rओ_I,१६४-१६६ {६/२२} किम् च अतः . (P_१,१.४.१) KA_I,५१.२-१३ Rओ_I,१६४-१६६ {७/२२} यदि लोपविशेषणम् उपेद्धः प्रेद्धः अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,१.४.१) KA_I,५१.२-१३ Rओ_I,१६४-१६६ {८/२२} अथ गुणवृद्धिविशेषणम् क्नोपयति इति अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,१.४.१) KA_I,५१.२-१३ Rओ_I,१६४-१६६ {९/२२} यथा इच्छसि तथा अस्तु . (P_१,१.४.१) KA_I,५१.२-१३ Rओ_I,१६४-१६६ {१०/२२} अस्तु लोपविशेषणम् . (P_१,१.४.१) KA_I,५१.२-१३ Rओ_I,१६४-१६६ {११/२२} कथम् उपेद्धः प्रेद्धः इति . (P_१,१.४.१) KA_I,५१.२-१३ Rओ_I,१६४-१६६ {१२/२२} बहिरङ्गः गुणः अन्तरङ्गः प्रतिषेधः . (P_१,१.४.१) KA_I,५१.२-१३ Rओ_I,१६४-१६६ {१३/२२} असिद्धम् बहिरङ्गम् अन्तरङ्गे . (P_१,१.४.१) KA_I,५१.२-१३ Rओ_I,१६४-१६६ {१४/२२} यदि एवम् न अर्थः धातुग्रहणेन . (P_१,१.४.१) KA_I,५१.२-१३ Rओ_I,१६४-१६६ {१५/२२} इह कस्मात् न भवति: लूञ् लविता लवितुम् . (P_१,१.४.१) KA_I,५१.२-१३ Rओ_I,१६४-१६६ {१६/२२} आर्धधातुकनिमित्ते लोपे प्रतिषेधः न च एषः आर्धधातुकनिमित्तः लोपः . (P_१,१.४.१) KA_I,५१.२-१३ Rओ_I,१६४-१६६ {१७/२२} अथ वा पुनः अस्तु गुणवृद्धिविशेषणम् . (P_१,१.४.१) KA_I,५१.२-१३ Rओ_I,१६४-१६६ {१८/२२} ननु च उक्तम् क्नोपयति इति अत्र अपि प्राप्नोति इति . (P_१,१.४.१) KA_I,५१.२-१३ Rओ_I,१६४-१६६ {१९/२२} न एषः दोषः . (P_१,१.४.१) KA_I,५१.२-१३ Rओ_I,१६४-१६६ {२०/२२} निपातनात् सिद्धम् . (P_१,१.४.१) KA_I,५१.२-१३ Rओ_I,१६४-१६६ {२१/२२} किम् निपातनम् . (P_१,१.४.१) KA_I,५१.२-१३ Rओ_I,१६४-१६६ {२२/२२} चेले क्नोपेः इति (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {१/४७} परिगणनम् कर्तव्यम् . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {२/४७} यङ्यक्क्यवलोपे प्रतिषेधः . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {३/४७} यङ्यक्क्यवलोपे प्रतिषेधः वक्तव्यः . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {४/४७} यङ्: बेभिदिता मरीमृजः . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {५/४७} यक्: कुषुभिता मगधकः . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {६/४७} क्य: समिधिता दृषदकः . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {७/४७} वलोपे : जीरदानुः . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {८/४७} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {९/४७} नुम्लोपस्रिव्यनुबन्धलोपे अप्रतिषेधार्थम् . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {१०/४७} नुम्लोपे स्रिव्यनुबन्धलोपे च प्रतिषेधः मा भूत् इति . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {११/४७} नुम्लोपे: अभाजि रागः उपबर्हणम् . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {१२/४७} स्रिवेः : आस्रेमाणम् . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {१३/४७} अनुबन्धलोपे : लूञ् लविता लवितुम् . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {१४/४७} यदि परिगणनम् क्रियते स्यदः, प्रश्रथः, हिमश्रथः इति अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {१५/४७} वक्ष्यति एतत् निपातनात् स्यदादिषु इति . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {१६/४७} तत् तर्हि परिगणनम् कर्तव्यम् . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {१७/४७} न कर्तव्यम् . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {१८/४७} नुम्लोपे कस्मात् न भवति . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {१९/४७} इक्प्रकरणात् नुम्लोपे वृद्धिः . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {२०/४७} इग्लक्षणयोः गुणवृद्ध्योः प्रतिषेधः न च एषा इग्लक्षणा वृद्धिः . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {२१/४७} यदि इग्लक्षणयोः गुणवृद्ध्योः प्रतिषेधः स्यदः, प्रश्रथः, हिमश्रथः इति अत्र न प्राप्नोति . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {२२/४७} इह च प्राप्नोति: अवोदः, एधः, ओद्मः इति . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {२३/४७} निपातनात् स्यदादिषु . निपातनात् स्यदादिषु प्रतिषेधः भविष्यति न च भविष्यति . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {२४/४७} यदि इग्लक्षणयोः गुणवृद्ध्योः प्रतिषेधः स्रिव्यनुबन्धलोपे कथम् स्रिवेः आस्रेमाणम् लूञ् लविता . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {२५/४७} प्रत्ययाश्रयत्वात् अन्यत्र सिद्धम् . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {२६/४७} आर्धधातुकनिमित्ते लोपे प्रतिषेधः न च एषः आर्धधातुकनिमित्तः लोपः . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {२७/४७} यदि आर्धधातुकनिमित्ते लोपे प्रतिषेधः जीरदानुः अत्र न प्राप्नोति . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {२८/४७} रकि ज्यः प्रसारणम् . न एतत् जीवेः रूपम् . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {२९/४७} रकि एतत् ज्यः प्रसारणम् . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {३०/४७} यावता च इदानीम् रकि जीवेः अपि सिद्धम् भवति . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {३१/४७} कथम् उपबर्हणम् . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {३२/४७} बृहिः प्रकृत्यन्तरम् . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {३३/४७} कथम् ज्ञायते बृहिः प्रकृत्यन्तरम् इति . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {३४/४७} अचि इति हि लोपः उच्यते अनजादौ अपि दृश्यते: निबृह्यते . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {३५/४७} अनिटि इति च उच्यते . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {३६/४७} इडादौ अपि दृश्यते: निबर्हिता निबर्हितुम् इति . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {३७/४७} अजादौ अपि न दृश्यते: बृंहयति बृंहकः . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {३८/४७} तस्मात् न अर्थः परिगणनेन . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {३९/४७} यदि परिगणनम् न क्रियते भेद्यते छेद्यते अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {४०/४७} न एषः दोषः . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {४१/४७} धातुलोपे इति न एवम् विज्ञायते: धातोः लोपः धातुलोपः, धातुलोपे इति . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {४२/४७} कथम् तर्हि . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {४३/४७} धातोः लोपः अस्मिन् तत् इदम् धातुलोपम्, धातुलोपे इति . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {४४/४७} तस्मात् इग्लक्षणयोः गुणवृद्ध्योः प्रतिषेधः . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {४५/४७} यदि तर्हि इग्लक्षणयोः गुणवृद्ध्योः प्रतिषेधः पापचकः, पापठकः, मगधकः, दृषदकः अत्र न प्राप्नोति . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {४६/४७} अल्लोपस्य स्थानिवत्वात् . (P_१,१.४.२) KA_I,५१.१४-५२.२० Rओ_I,१६६-१६९ {४७/४७} अकारलोपे कृते तस्य स्थानिवत्वात् गुणवृद्धी न भविष्यतः . (P_१,१.४.३) KA_I,५२.२१-५३.१५ Rओ_I,१६९-१७१ {१/४१} अनारम्भः वा . (P_१,१.४.३) KA_I,५२.२१-५३.१५ Rओ_I,१६९-१७१ {२/४१} अनारम्भः वा पुनः अस्य योगस्य न्याय्यः . (P_१,१.४.३) KA_I,५२.२१-५३.१५ Rओ_I,१६९-१७१ {३/४१} कथम् बेभिदिता, मरीमृजकः, कुषुभिता समिधिता इति . (P_१,१.४.३) KA_I,५२.२१-५३.१५ Rओ_I,१६९-१७१ {४/४१} अत्र अपि अकारलोपे कृते तस्य स्थानिवत्वात् गुणवृद्धी न भविष्यतः . (P_१,१.४.३) KA_I,५२.२१-५३.१५ Rओ_I,१६९-१७१ {५/४१} यत्र तर्हि स्थानिवद्भावः न अस्ति तदर्थम् अयम् योगः वक्तव्यः . (P_१,१.४.३) KA_I,५२.२१-५३.१५ Rओ_I,१६९-१७१ {६/४१} क्व च स्थानिवद्भावः न अस्ति . (P_१,१.४.३) KA_I,५२.२१-५३.१५ Rओ_I,१६९-१७१ {७/४१} यत्र हलचोः आदेशः: लोलुवः पोपुवः मरीमृजः सरीसृपः इति . (P_१,१.४.३) KA_I,५२.२१-५३.१५ Rओ_I,१६९-१७१ {८/४१} अत्र अपि अकारलोपे कृते तस्य स्थानिवत्वात् गुणवृद्धी न भविष्यतः . (P_१,१.४.३) KA_I,५२.२१-५३.१५ Rओ_I,१६९-१७१ {९/४१} लुकि कृते न प्राप्नोति . (P_१,१.४.३) KA_I,५२.२१-५३.१५ Rओ_I,१६९-१७१ {१०/४१} इदम् इह सम्प्रधार्यम्: लुक् क्रियताम् अल्लोपः इति किम् अत्र कर्तव्यम् . (P_१,१.४.३) KA_I,५२.२१-५३.१५ Rओ_I,१६९-१७१ {११/४१} परत्वात् अल्लोपः . (P_१,१.४.३) KA_I,५२.२१-५३.१५ Rओ_I,१६९-१७१ {१२/४१} नित्यः लुक् . (P_१,१.४.३) KA_I,५२.२१-५३.१५ Rओ_I,१६९-१७१ {१३/४१} कृते अपि अल्लोपे प्राप्नोति अकृते अपि प्राप्नोति . (P_१,१.४.३) KA_I,५२.२१-५३.१५ Rओ_I,१६९-१७१ {१४/४१} लुक् अपि अनित्यः . (P_१,१.४.३) KA_I,५२.२१-५३.१५ Rओ_I,१६९-१७१ {१५/४१} कथम् . (P_१,१.४.३) KA_I,५२.२१-५३.१५ Rओ_I,१६९-१७१ {१६/४१} अन्यस्य कृते अल्लोपे प्राप्नोति अन्यस्य अकृते . (P_१,१.४.३) KA_I,५२.२१-५३.१५ Rओ_I,१६९-१७१ {१७/४१} शब्दान्तरस्य च प्राप्नुवन् विधिः अनित्यः भवति . (P_१,१.४.३) KA_I,५२.२१-५३.१५ Rओ_I,१६९-१७१ {१८/४१} अनवकाशः तर्हि लुक्. सावकाशः लुक् . (P_१,१.४.३) KA_I,५२.२१-५३.१५ Rओ_I,१६९-१७१ {१९/४१} कः अवकाशः . (P_१,१.४.३) KA_I,५२.२१-५३.१५ Rओ_I,१६९-१७१ {२०/४१} अवशिष्टः . (P_१,१.४.३) KA_I,५२.२१-५३.१५ Rओ_I,१६९-१७१ {२१/४१} अथम् कथम् चित् अनवकाशः लुक् स्यात् एवम् अपि न दोषः . (P_१,१.४.३) KA_I,५२.२१-५३.१५ Rओ_I,१६९-१७१ {२२/४१} अल्लोपे योगविभागः करिष्यते : अतः लोपः . (P_१,१.४.३) KA_I,५२.२१-५३.१५ Rओ_I,१६९-१७१ {२३/४१} ततः यस्य : यस्य च लोपः भवति . (P_१,१.४.३) KA_I,५२.२१-५३.१५ Rओ_I,१६९-१७१ {२४/४१} अतः इति एव . (P_१,१.४.३) KA_I,५२.२१-५३.१५ Rओ_I,१६९-१७१ {२५/४१} किमर्थम् इदम् . (P_१,१.४.३) KA_I,५२.२१-५३.१५ Rओ_I,१६९-१७१ {२६/४१} लुकम् वक्ष्यति तद्बाधनार्थम् . (P_१,१.४.३) KA_I,५२.२१-५३.१५ Rओ_I,१६९-१७१ {२७/४१} ततो हलः . (P_१,१.४.३) KA_I,५२.२१-५३.१५ Rओ_I,१६९-१७१ {२८/४१} हलः उत्तरस्य च यस्य लोपः भवति इति . (P_१,१.४.३) KA_I,५२.२१-५३.१५ Rओ_I,१६९-१७१ {२९/४१} इह अपि परत्वात् योगविभागात् व लोपः लुकम् बाधेत: कृष्णः नोनाव वृषभः यदि इदम् . (P_१,१.४.३) KA_I,५२.२१-५३.१५ Rओ_I,१६९-१७१ {३०/४१} नोनूयतेः नोनाव . (P_१,१.४.३) KA_I,५२.२१-५३.१५ Rओ_I,१६९-१७१ {३१/४१} समानाश्रयः लुक् लोपेन बाध्यते . (P_१,१.४.३) KA_I,५२.२१-५३.१५ Rओ_I,१६९-१७१ {३२/४१} कः च समानाश्रयः . (P_१,१.४.३) KA_I,५२.२१-५३.१५ Rओ_I,१६९-१७१ {३३/४१} यः प्रत्ययाश्रयः . (P_१,१.४.३) KA_I,५२.२१-५३.१५ Rओ_I,१६९-१७१ {३४/४१} अत्र च प्राक् एव प्रत्ययोत्पत्तेः लुक् भवति . (P_१,१.४.३) KA_I,५२.२१-५३.१५ Rओ_I,१६९-१७१ {३५/४१} कथम् स्यदः, प्रश्रथः, हिमश्रथः, जीरदानुः, निकुचितः इति . (P_१,१.४.३) KA_I,५२.२१-५३.१५ Rओ_I,१६९-१७१ {३६/४१} उक्तम् शेषे . (P_१,१.४.३) KA_I,५२.२१-५३.१५ Rओ_I,१६९-१७१ {३७/४१} किम् उक्तम् . (P_१,१.४.३) KA_I,५२.२१-५३.१५ Rओ_I,१६९-१७१ {३८/४१} निपातनात् स्यदादिषु . (P_१,१.४.३) KA_I,५२.२१-५३.१५ Rओ_I,१६९-१७१ {३९/४१} प्रत्ययाश्रत्वात् अन्यत्र सिद्धम् . (P_१,१.४.३) KA_I,५२.२१-५३.१५ Rओ_I,१६९-१७१ {४०/४१} रकि ज्यः प्रसारणम् इति . (P_१,१.४.३) KA_I,५२.२१-५३.१५ Rओ_I,१६९-१७१ {४१/४१} निकुचिते अपि उक्तम् सन्निपातलक्षणः विधिः अनिमित्तम् तद्विघातस्य इति . (P_१,१.५.१) KA_I,५३.१७-५४.१३ Rओ_I,१७१-१७४ {१/३४} क्ङिति प्रतिषेधे तन्निमित्तग्रहणम् . (P_१,१.५.१) KA_I,५३.१७-५४.१३ Rओ_I,१७१-१७४ {२/३४} क्ङिति प्रतिषेधे तन्निमित्तग्रहणम् कर्तव्यम् . (P_१,१.५.१) KA_I,५३.१७-५४.१३ Rओ_I,१७१-१७४ {३/३४} क्ङिन्निमित्ते ये गुणवृद्धी प्राप्नुतः ते न भवतः इति वक्तव्यम् . (P_१,१.५.१) KA_I,५३.१७-५४.१३ Rओ_I,१७१-१७४ {४/३४} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.५.१) KA_I,५३.१७-५४.१३ Rओ_I,१७१-१७४ {५/३४} उपधारोरवीत्यर्थम् . उपधार्थम् रोरवीत्यर्थम् च . (P_१,१.५.१) KA_I,५३.१७-५४.१३ Rओ_I,१७१-१७४ {६/३४} उपधार्थम् तावत् : भिन्नः , भिन्नवान् इति . (P_१,१.५.१) KA_I,५३.१७-५४.१३ Rओ_I,१७१-१७४ {७/३४} किम् पुनः कारणम् न सिध्यति . (P_१,१.५.१) KA_I,५३.१७-५४.१३ Rओ_I,१७१-१७४ {८/३४} क्ङिति इति उच्यते . (P_१,१.५.१) KA_I,५३.१७-५४.१३ Rओ_I,१७१-१७४ {९/३४} तेन यत्र क्ङिति अनन्तरः गुणभावी अस्ति तत्र एव स्यात्: चितम् स्तुतम् . (P_१,१.५.१) KA_I,५३.१७-५४.१३ Rओ_I,१७१-१७४ {१०/३४} इह तु न स्यात्: भिन्नः , भिन्नवान् इति . (P_१,१.५.१) KA_I,५३.१७-५४.१३ Rओ_I,१७१-१७४ {११/३४} ननु च यस्य गुणः उच्यते तत् क्ङित्परत्वेन विशेषयिष्यामः . (P_१,१.५.१) KA_I,५३.१७-५४.१३ Rओ_I,१७१-१७४ {१२/३४} पुगन्तलघूपधस्य च गुणः उच्यते तत् च अत्र क्ङित्परम् . (P_१,१.५.१) KA_I,५३.१७-५४.१३ Rओ_I,१७१-१७४ {१३/३४} पुगन्तलघूपधस्य इति न एवम् विज्ञायते : पुगन्तस्य अङ्गस्य लघूपधस्य च इति . (P_१,१.५.१) KA_I,५३.१७-५४.१३ Rओ_I,१७१-१७४ {१४/३४} कथम् तर्हि . (P_१,१.५.१) KA_I,५३.१७-५४.१३ Rओ_I,१७१-१७४ {१५/३४} पुकि अन्तः पुगन्तः , लघ्वी उपधा लघूपधा , पुगन्तः च लघूपधा च पुगन्तलघूपधम् , पुगन्तलघूपधस्य इति . (P_१,१.५.१) KA_I,५३.१७-५४.१३ Rओ_I,१७१-१७४ {१६/३४} अवश्यम् च एतत् एवम् विज्ञेयम् . (P_१,१.५.१) KA_I,५३.१७-५४.१३ Rओ_I,१७१-१७४ {१७/३४} अङ्गविशेषणे हि सति इह प्रसज्येत : भिनत्ति छिनत्ति इति . (P_१,१.५.१) KA_I,५३.१७-५४.१३ Rओ_I,१७१-१७४ {१८/३४} रोरवीत्यर्थम् च . (P_१,१.५.१) KA_I,५३.१७-५४.१३ Rओ_I,१७१-१७४ {१९/३४} त्रिधा बद्धः वृषभः रोरवीति इति . (P_१,१.५.१) KA_I,५३.१७-५४.१३ Rओ_I,१७१-१७४ {२०/३४} यदि तन्निमित्तग्रहणम् क्रियते शचङन्ते दोषः . (P_१,१.५.१) KA_I,५३.१७-५४.१३ Rओ_I,१७१-१७४ {२१/३४} रियति पियति धियति . (P_१,१.५.१) KA_I,५३.१७-५४.१३ Rओ_I,१७१-१७४ {२२/३४} प्रादुद्रुवत् प्रासुस्रुवत् . (P_१,१.५.१) KA_I,५३.१७-५४.१३ Rओ_I,१७१-१७४ {२३/३४} अत्र प्राप्नोति . (P_१,१.५.१) KA_I,५३.१७-५४.१३ Rओ_I,१७१-१७४ {२४/३४} शचङन्तस्य अन्तरङ्गलक्षणत्वात् . (P_१,१.५.१) KA_I,५३.१७-५४.१३ Rओ_I,१७१-१७४ {२५/३४} अन्तरङ्गलक्षणत्वात् अत्र इयङुवङोः कृतयोः अनुपधात्वात् गुणः न भविष्यति . (P_१,१.५.१) KA_I,५३.१७-५४.१३ Rओ_I,१७१-१७४ {२६/३४} एवम् क्रियते च इदम् तन्निमित्तग्रहणम् न च कः चित् दोषः भवति . (P_१,१.५.१) KA_I,५३.१७-५४.१३ Rओ_I,१७१-१७४ {२७/३४} इमानि च भूयः तन्निमित्तग्रहणस्य प्रयोजनानि : हतः , हथः , उपोयते , औयत , लौयमानिः , पौयमानिः , नेनिक्ते इति . (P_१,१.५.१) KA_I,५३.१७-५४.१३ Rओ_I,१७१-१७४ {२८/३४} न एतानि सन्ति प्रयोजनानि . (P_१,१.५.१) KA_I,५३.१७-५४.१३ Rओ_I,१७१-१७४ {२९/३४} इह तावत् हतः , हथः इति . (P_१,१.५.१) KA_I,५३.१७-५४.१३ Rओ_I,१७१-१७४ {३०/३४} प्रसक्तस्य अनभिनिर्वृत्तस्य प्रतिषेधेन निवृत्तिः शक्या कर्तुम् अत्र च धातूपदेशावस्थायाम् एव अकारः . (P_१,१.५.१) KA_I,५३.१७-५४.१३ Rओ_I,१७१-१७४ {३१/३४} इह च उपोयते , औयत , लौयमानिः , पौयमानिः इति . (P_१,१.५.१) KA_I,५३.१७-५४.१३ Rओ_I,१७१-१७४ {३२/३४} बहिरङ्गे गुणवृद्धी अन्तरङ्गः प्रतिषेधः . (P_१,१.५.१) KA_I,५३.१७-५४.१३ Rओ_I,१७१-१७४ {३३/३४} असिद्धम् बहिरङ्गम् अन्तरङ्गे . (P_१,१.५.१) KA_I,५३.१७-५४.१३ Rओ_I,१७१-१७४ {३४/३४} नेनिक्ते इति परेण रूपेण व्यवहितत्वात् न भविष्यति . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {१/४२} उपधार्थेन तावत् न अर्थः . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {२/४२} धातोः इति वर्तते . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {३/४२} धातुम् क्ङित्परत्वेन विशेषयिष्यामः . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {४/४२} यदि धातुः विशेष्यते विकरणस्य न प्राप्नोति : चिनुतः , सुनुतः , लुनीतः , पुनीतः इति . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {५/४२} न एषः दोषः . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {६/४२} विहितविशेषणम् धातुग्रहणम् . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {७/४२} धातोः यः विहितः इति . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {८/४२} धातोः एव तर्हि न प्राप्नोति . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {९/४२} न एवम् विज्ञायते धातोः विहितस्य क्ङिति इति . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {१०/४२} कथम् तर्हि . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {११/४२} धातोः विहिते क्ङिति इति . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {१२/४२} अथ वा कार्यकालम् हि सञ्ज्ञापरिभाषम् . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {१३/४२} यत्र कार्यम् तत्र द्रष्टव्यम् . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {१४/४२} पुगन्तलघूपधस्य गुणः भवति इति उपस्थितम् इदम् भवति क्ङिति न इति . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {१५/४२} अथ वा यत् एतस्मिन् योगे क्ङिद्ग्रहणम् तद् अनवकाशम् . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {१६/४२} तस्य अनवकाशत्वात् गुणवृद्धी न भविष्यतः . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {१७/४२} अथ वा आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति भवति उपधालक्षणस्य गुणस्य प्रतिषेधः इति यत् अयम् त्रसिगृधिधृषिक्षिपेः क्नुः इकः झल् हलन्तात् च इति क्नुसनौ कितौ करोति . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {१८/४२} कथम् कृत्वा ज्ञापकम् . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {१९/४२} कित्करणे एतत् प्रयोजनम् गुणः कथम् न स्यात् इति . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {२०/४२} यदि च अत्र गुणप्रतिषेधः न स्यात् कित्करणम् अनर्थकम् स्यात् . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {२१/४२} पश्यति तु आचार्यः भवति उपधालक्षणस्य गुणस्य प्रतिषेधः इति . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {२२/४२} ततः क्नुसनौ कितौ करोति . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {२३/४२} रोरवीत्यर्थेन अपि न अर्थः . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {२४/४२} क्ङिति इति उच्यते . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {२५/४२} न च अत्र क्ङितम् पश्यामः . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {२६/४२} प्रत्ययलक्षणेन प्राप्नोति . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {२७/४२} न लुमता तस्मिन् इति प्रत्ययलक्षणप्रतिषेधः . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {२८/४२} अथ अपि न लुमता अङ्गस्य इति उच्यते एवम् अपि न दोषः . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {२९/४२} कथम् . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {३०/४२} न लुमता लुप्ते अङ्गाधिकारः प्रतिनिर्दिश्यते . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {३१/४२} किम् तर्हि . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {३२/४२} यः असौ लुमता लुप्यते तस्मिन् यत् अङ्गम् तस्य यत् कार्यम् तत् न भवति इति . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {३३/४२} अथ अपि आङ्गाधिकारः प्रतिनिर्दिश्यते एवम् अपि न दोषः . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {३४/४२} कथम् . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {३५/४२} कार्यकालम् हि सञ्ज्ञापरिभाषम् यत्र कार्यम् तत्र द्रष्टव्यम् . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {३६/४२} सार्वधातुकार्धधातुकयोः गुणः भवति इति उपस्थितम् इदम् भवति क्ङिति न इति . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {३७/४२} अथ वा छान्दसम् एतत् . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {३८/४२} दृष्टानुविधिः च छन्दसि भवति . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {३९/४२} अथ वा बहिरङ्गः गुणः अन्तरङ्गः प्रतिषेधः . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {४०/४२} असिद्धम् बहिरङ्गम् अन्तरङ्गे . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {४१/४२} अथ वा पूर्वस्मिन् योगे यद् आर्धधातुकग्रहणम् तत् अनवकाशम् . (P_१,१.५.२) KA_I,५४.१३-५५.५ Rओ_I,१७५-१७७ {४२/४२} तस्य अनवकाशत्वात् गुणः भविष्यति . (P_१,१.५.३) KA_I,५५.६-१८ Rओ_I,१७७-१८० {१/१४} इह कस्मात् न भवति : लैगवायनः , कामयते . (P_१,१.५.३) KA_I,५५.६-१८ Rओ_I,१७७-१८० {२/१४} तद्धितकाम्योः इक्प्रकरणात् . (P_१,१.५.३) KA_I,५५.६-१८ Rओ_I,१७७-१८० {३/१४} इग्लक्षणयोः गुणवृद्ध्योः प्रतिषेधः न च एते इग्लक्षणे . (P_१,१.५.३) KA_I,५५.६-१८ Rओ_I,१७७-१८० {४/१४} लकारस्य ङित्त्वात् आदेशेषु स्थानिवद्भावप्रसङ्गः . (P_१,१.५.३) KA_I,५५.६-१८ Rओ_I,१७७-१८० {५/१४} लकारस्य ङित्त्वात् आदेशेषु स्थानिवद्भावः प्राप्नोति : अचिनवम् असुनवम् अकरवम् . (P_१,१.५.३) KA_I,५५.६-१८ Rओ_I,१७७-१८० {६/१४} लकारस्य ङित्त्वात् आदेशेषु स्थानिवद्भावप्रसङ्गः इति चेत् यासुटः ङिद्वचनात् सिद्धम् . यत् अयम् यासुटः ङिद्वचनम् शास्ति तत् ज्ञापयति आचार्यः न ङिदादेशाः ङितः भवन्ति इति . (P_१,१.५.३) KA_I,५५.६-१८ Rओ_I,१७७-१८० {७/१४} यदि एतत् ज्ञाप्यते कथम् नित्यम् ङितः इतः च इति . (P_१,१.५.३) KA_I,५५.६-१८ Rओ_I,१७७-१८० {८/१४} ङितः यत् कार्यम् तत् भवति ङिति यत् कार्यम् तत् न भवति इति . (P_१,१.५.३) KA_I,५५.६-१८ Rओ_I,१७७-१८० {९/१४} किम् वक्तव्यम् एतत् . (P_१,१.५.३) KA_I,५५.६-१८ Rओ_I,१७७-१८० {१०/१४} न हि . (P_१,१.५.३) KA_I,५५.६-१८ Rओ_I,१७७-१८० {११/१४} कथम् अनुच्यमानम् गंस्यते . (P_१,१.५.३) KA_I,५५.६-१८ Rओ_I,१७७-१८० {१२/१४} यासुटः एव ङिद्वचनात् . (P_१,१.५.३) KA_I,५५.६-१८ Rओ_I,१७७-१८० {१३/१४} अपर्याप्तः च एव हि यासुट् समुदायस्य ङित्त्वे ङितम् च एनम् करोति . (P_१,१.५.३) KA_I,५५.६-१८ Rओ_I,१७७-१८० {१४/१४} तस्य एतत् प्रयोजनम् ङितः यत् कार्यम् तत् यथा स्यात् ङिति यत् कार्यम् तत् मा भूत् इति . (P_१,१.६) KA_I,५५.२०-५६.१६ Rओ_I,१८०-१८२ {१/४०} किमर्थम् इदम् उद्यते . (P_१,१.६) KA_I,५५.२०-५६.१६ Rओ_I,१८०-१८२ {२/४०} गुणवृद्धी मा भूताम् इति : आदीध्यनम् आदीध्यकः , आवेव्यनम् आवेव्यकः इति . (P_१,१.६) KA_I,५५.२०-५६.१६ Rओ_I,१८०-१८२ {३/४०} अयम् योगः शक्यः अकर्तुम् . (P_१,१.६) KA_I,५५.२०-५६.१६ Rओ_I,१८०-१८२ {४/४०} कथम् . (P_१,१.६) KA_I,५५.२०-५६.१६ Rओ_I,१८०-१८२ {५/४०} दीधीवेव्योः छन्दोविषयत्वात् दृष्टानुविधित्वात् च छन्दसः अदीधेत् अदीधयुः इति च गुणदर्शनात् अप्रतिषेधः . (P_१,१.६) KA_I,५५.२०-५६.१६ Rओ_I,१८०-१८२ {६/४०} दीधीवेव्योः छन्दोविषयत्वात् . (P_१,१.६) KA_I,५५.२०-५६.१६ Rओ_I,१८०-१८२ {७/४०} दीधीवेव्यौ छन्दोविषयौ . (P_१,१.६) KA_I,५५.२०-५६.१६ Rओ_I,१८०-१८२ {८/४०} दृष्टानुविधित्वात् च छन्दसः . (P_१,१.६) KA_I,५५.२०-५६.१६ Rओ_I,१८०-१८२ {९/४०} दृष्टानुविधिः च छन्दसि भवति . (P_१,१.६) KA_I,५५.२०-५६.१६ Rओ_I,१८०-१८२ {१०/४०} अदीधेत् , अदीधयुः इति च गुणदर्शनात् अप्रतिषेधः . (P_१,१.६) KA_I,५५.२०-५६.१६ Rओ_I,१८०-१८२ {११/४०} अनर्थकः प्रतिषेधः अप्रतिषेधः . (P_१,१.६) KA_I,५५.२०-५६.१६ Rओ_I,१८०-१८२ {१२/४०} प्रजपतिः वै यत् किम् चन मनसा अदीधेत् . (P_१,१.६) KA_I,५५.२०-५६.१६ Rओ_I,१८०-१८२ {१३/४०} होत्रय वृतः कृपयन् अदीधेत् . (P_१,१.६) KA_I,५५.२०-५६.१६ Rओ_I,१८०-१८२ {१४/४०} अदीधयुः दाशराज्ञे वृतसः . (P_१,१.६) KA_I,५५.२०-५६.१६ Rओ_I,१८०-१८२ {१५/४०} भवेत् इदम् युक्तम् उदाहरणम् : अदीधेत् इति . (P_१,१.६) KA_I,५५.२०-५६.१६ Rओ_I,१८०-१८२ {१६/४०} इदम् तु अयुक्तम् : अदीधयुः इति . (P_१,१.६) KA_I,५५.२०-५६.१६ Rओ_I,१८०-१८२ {१७/४०} अयम् जुसि गुणः प्रतिषेधविषये [प्रतिषेधविषयः] आरभ्यते . (P_१,१.६) KA_I,५५.२०-५६.१६ Rओ_I,१८०-१८२ {१८/४०} सः यथा एव क्ङिति न इति एतम् प्रतिषेधम् बाधते एवम् इमम् अपि बाधते . (P_१,१.६) KA_I,५५.२०-५६.१६ Rओ_I,१८०-१८२ {१९/४०} न एषः दोषः . (P_१,१.६) KA_I,५५.२०-५६.१६ Rओ_I,१८०-१८२ {२०/४०} जुसि गुणः प्रतिषेधविषये आरभ्यमाणः तुल्यजातीयम् प्रतिषेधम् बाधते . (P_१,१.६) KA_I,५५.२०-५६.१६ Rओ_I,१८०-१८२ {२१/४०} कः च तुल्यजातीयः प्रतिषेधः . (P_१,१.६) KA_I,५५.२०-५६.१६ Rओ_I,१८०-१८२ {२२/४०} यः प्रत्ययाश्रयः . (P_१,१.६) KA_I,५५.२०-५६.१६ Rओ_I,१८०-१८२ {२३/४०} प्रकृत्याश्रयः च अयम् . (P_१,१.६) KA_I,५५.२०-५६.१६ Rओ_I,१८०-१८२ {२४/४०} अथ वा येन न अप्राप्ते तस्य बाधनम् भवति . (P_१,१.६) KA_I,५५.२०-५६.१६ Rओ_I,१८०-१८२ {२५/४०} न च अप्राप्ते क्ङिति न इति एतस्मिन् प्रतिषेधे जुसि गुणः आरभ्यते . (P_१,१.६) KA_I,५५.२०-५६.१६ Rओ_I,१८०-१८२ {२६/४०} अस्मिन् पुनः प्राप्ते च अप्राप्ते च . (P_१,१.६) KA_I,५५.२०-५६.१६ Rओ_I,१८०-१८२ {२७/४०} यदि तर्हि अयम् योगः न आरभ्यते कथम् दीध्यत् इति . (P_१,१.६) KA_I,५५.२०-५६.१६ Rओ_I,१८०-१८२ {२८/४०} दीध्यत् इति श्यन्व्यत्ययेन . (P_१,१.६) KA_I,५५.२०-५६.१६ Rओ_I,१८०-१८२ {२९/४०} दीध्यत् इति श्यन् एषः व्यत्ययेन भविष्यति . (P_१,१.६) KA_I,५५.२०-५६.१६ Rओ_I,१८०-१८२ {३०/४०} इटः च अपि ग्रहणम् शक्यम् अकर्तुम् . (P_१,१.६) KA_I,५५.२०-५६.१६ Rओ_I,१८०-१८२ {३१/४०} कथम् अकणिषम् अरणिषम् , कणिता श्वः , रणिता श्वः इति . (P_१,१.६) KA_I,५५.२०-५६.१६ Rओ_I,१८०-१८२ {३२/४०} आर्धधातुकस्य इट् वलादेः इति अत्र इट् इति वर्तमाने पुनः इड्ग्रहणस्य प्रयोजनम् इट् एव यथा स्यात् यत् अन्यत् प्राप्नोति तत् मा भूत् इति . (P_१,१.६) KA_I,५५.२०-५६.१६ Rओ_I,१८०-१८२ {३३/४०} किम् च अन्यत् प्राप्नोति . (P_१,१.६) KA_I,५५.२०-५६.१६ Rओ_I,१८०-१८२ {३४/४०} गुणः . (P_१,१.६) KA_I,५५.२०-५६.१६ Rओ_I,१८०-१८२ {३५/४०} यदि नियमः क्रियते पिपठिषतेः अप्रत्ययः पिपट्ःईः : दीर्घत्वम् न प्राप्नोति . (P_१,१.६) KA_I,५५.२०-५६.१६ Rओ_I,१८०-१८२ {३६/४०} न एषः दोषः . (P_१,१.६) KA_I,५५.२०-५६.१६ Rओ_I,१८०-१८२ {३७/४०} आङ्गम् यत् कार्यम् तत् नियम्यते . (P_१,१.६) KA_I,५५.२०-५६.१६ Rओ_I,१८०-१८२ {३८/४०} न च एतत् आङ्गम् . (P_१,१.६) KA_I,५५.२०-५६.१६ Rओ_I,१८०-१८२ {३९/४०} अथ वा असिद्धम् दीर्घत्वम् . (P_१,१.६) KA_I,५५.२०-५६.१६ Rओ_I,१८०-१८२ {४०/४०} तस्य असिद्धत्वात् नियमः न भविष्यति (P_१,१.७.१) KA_I,५६.१८-२३ Rओ_I,१८२-१८३ {१/१०} अनन्तराः इति कथम् इदम् विज्ञायते : अविद्यमानम् अन्तरम् एषाम् इति आहोस्वित् अविद्यमानाः अन्तरा एषाम् इति . (P_१,१.७.१) KA_I,५६.१८-२३ Rओ_I,१८२-१८३ {२/१०} किम् च अतः . (P_१,१.७.१) KA_I,५६.१८-२३ Rओ_I,१८२-१८३ {३/१०} यदि विज्ञायते अविद्यमानम् अन्तरम् एषाम् इति अवग्रहे संयोगसञ्ज्ञा न प्राप्नोति अप्सु इति अप्-सु इति . (P_१,१.७.१) KA_I,५६.१८-२३ Rओ_I,१८२-१८३ {४/१०} विद्यते हि अत्र अन्तरम् . (P_१,१.७.१) KA_I,५६.१८-२३ Rओ_I,१८२-१८३ {५/१०} अथ विज्ञायते अविद्यमानाः अन्तरा एषाम् इति न दोषः भवति . (P_१,१.७.१) KA_I,५६.१८-२३ Rओ_I,१८२-१८३ {६/१०} यथा न दोषः तथा अस्तु . (P_१,१.७.१) KA_I,५६.१८-२३ Rओ_I,१८२-१८३ {७/१०} अथ वा पुनः अस्तु अविद्यमानम् अन्तरम् एषाम् इति . (P_१,१.७.१) KA_I,५६.१८-२३ Rओ_I,१८२-१८३ {८/१०} ननु च उक्तम् अवग्रहे संयोगसञ्ज्ञा न प्राप्नोति अप्-सु इति अप्सु इति . (P_१,१.७.१) KA_I,५६.१८-२३ Rओ_I,१८२-१८३ {९/१०} विद्यते हि अत्र अन्तरम् इति . (P_१,१.७.१) KA_I,५६.१८-२३ Rओ_I,१८२-१८३ {१०/१०} न एव दोषः न प्रयोजनम् . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {१/४५} संयोगसञ्ज्ञायाम् सहवचनम् यथा अन्यत्र . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {२/४५} संयोगसञ्ज्ञायाम् सहवचनम् कर्तव्यम् . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {३/४५} हलः अनन्तराः संयोगः सह इति वक्तव्यम् . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {४/४५} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {५/४५} सहभूतानाम् संयोगसञ्ज्ञा यथा स्यात् एकैकस्य मा भूत् इति . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {६/४५} यथा अन्यत्र . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {७/४५} तत् यथा अन्यत्र अपि यत्र इच्छति सहबूतानाम् कार्यम् करोति तत्र सहग्रहणम् . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {८/४५} तत् यथा . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {९/४५} सह सुपा . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {१०/४५} उभे अभ्यस्तम् सह इति . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {११/४५} किम् च स्यात् यदि एकैकस्य हलः संयोगसञ्ज्ञा स्यात् . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {१२/४५} इह निर्यायात् , निर्वायात् , वा अन्यस्य संयोगादेः इति एत्त्वम् प्रसज्येत . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {१३/४५} इह च संहृषीष्ट इति ऋतः च संयोगादेः इति इट् प्रसज्येत . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {१४/४५} इह च संह्रियते इति गुणः अर्तिसंयोगाद्योः इति गुणः प्रसज्येत . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {१५/४५} इह च दृषत् करोति समित् करोति इति संयोगान्तस्य लोपः प्रसज्येत . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {१६/४५} इह च शक्ता वस्ता इति स्कोः संयोगाद्योः इति लोपः प्रसज्येत . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {१७/४५} इह च निर्यातः , निर्वातः संयोगादेः आतः धातोः यण्वतः इति निष्ठानत्वम् प्रसज्येत . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {१८/४५} न एषः दोषः . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {१९/४५} यत् तावत् उच्यते इह तावत् निर्यायात् , निर्वायात् वा अन्यस्य संयोगादेः इति एत्त्वम् प्रसज्येत इति . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {२०/४५} न एवम् विज्ञायते संयोगः आदिः यस्य सः अयम् संयोगादिः , संयोगादेः इति . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {२१/४५} कथम् तर्हि . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {२२/४५} संयोगौ आदी यस्य सः अयम् संयोगादिः , संयोगादेः इति . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {२३/४५} एवम् तावत् सर्वम् आङ्गम् परिहृतम् . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {२४/४५} यत् अपि उच्यते इह च दृषत् करोति समित् करोति इति संयोगान्तस्य लोपः प्रसज्येत इति . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {२५/४५} न एवम् विज्ञायते संयोगः अन्तः यस्य तत् इदम् संयोगान्तम् , संयोगान्तस्य इति . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {२६/४५} कथम् तर्हि . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {२७/४५} संयोगौ अन्तौ अस्य तद् इदम् संयोगान्तम् , संयोगान्तस्य इति . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {२८/४५} यत् अपि उच्यते इह च शक्ता वस्ता इति स्कोः संयोगाद्योः इति लोपः प्रसज्येत इति . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {२९/४५} न एवम् विज्ञायते संयोगौ आदी संयोदादी संयोगाद्योः इति . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {३०/४५} कथम् तर्हि . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {३१/४५} संयोगयोः आदी संयोगादी संयोगाद्योः इति . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {३२/४५} यत् अपि उच्यते इह च निर्यातः , निर्वातः संयोगादेः आतः धातोः यण्वतः इति निष्ठानत्वम् प्रसज्येत इति . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {३३/४५} न एवम् विज्ञायते संयोगः आदिः यस्य सः अयम् संयोगादिः , संयोगादेः इति . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {३४/४५} कथम् तर्हि . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {३५/४५} संयोगौ आदी यस्य सः अयम् संयोगादिः , संयोगादेः इति . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {३६/४५} कथम् कृत्वा एकैकस्य संयोगसञ्ज्ञा प्राप्नोति . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {३७/४५} प्रत्येकम् वाक्यपरिसमाप्तिः दृष्टा . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {३८/४५} तत् यथा . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {३९/४५} वृद्धिगुणसञ्ज्ञे प्रत्येकम् भवतः . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {४०/४५} ननु च अयम् अपि अस्ति दृष्टान्तः : समुदाये वाक्यपरिसमाप्तिः इति . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {४१/४५} तत् यथा . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {४२/४५} गर्गाः शतम् दण्ड्यन्ताम् इति . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {४३/४५} अर्थिनः च राजानः हिरण्येन भवन्ति न च प्रत्येकम् दण्डयन्ति . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {४४/४५} सति एतस्मिन् दृष्टान्ते यदि तत्र प्रत्येकम् इति उच्यते इह अपि सहग्रहणम् कर्तव्यम् . (P_१,१.७.२) KA_I,५६.२४-५७.२६ Rओ_I,१८३-१८६ {४५/४५} अथ तत्र अन्तरेण प्रत्येकम् इति वचनम् प्रत्येकम् वृद्धिगुणसञ्ज्ञे भवतः इह अपि न अर्थः सहग्रहणेन (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {१/४३} अथ यत्र बहूनाम् आनन्तर्यम् किम् तत्र द्वयोः द्वयोः संयोगस्ञ्ज्ञा भवति आहोस्वित् अविशेषेण . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {२/४३} कः च अत्र विशेषः . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {३/४३} समुदाये संयोगादिलोपः मस्जेः . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {४/४३} समुदाये संयोगादिलोपः मस्जेः न सिध्यति . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {५/४३} मङ्क्ता मङ्क्तुम् . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {६/४३} इह च निर्ग्लेयात् , निर्ग्लायात् , निर्म्लेयात् , निर्म्लायात् : वा अन्यस्य संयोगादेः इति एत्त्वम् न प्राप्नोति . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {७/४३} इह च संस्वरिषीष्ट इति ऋतः च संयोगादेः इति इट् न प्राप्नोति . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {८/४३} इह च संस्वर्यते इति गुणः अर्तिसंयोगाद्योः इति गुणः न प्राप्नोति . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {९/४३} इह च गोमान् करोति यवमान् करोति इति संयोगान्तस्य लोपः इति लोपः न प्राप्नोति . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {१०/४३} इह च निर्ग्लानः , निर्म्लानः इति संयोगादेः आतः धातोः यण्वतः इति निष्ठानत्वम् न प्राप्नोति . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {११/४३} अस्तु तर्हि द्वयोः द्वयोः . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {१२/४३} द्वयोः हलोः संयोगः इति चेत् द्विर्वचनम् . द्वयोः हलोः संयोगः इति चेत् द्विर्वचनम् न सिध्यति . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {१३/४३} इन्द्रम् इच्छति इन्द्रीयति . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {१४/४३} इन्द्रीयतेः सन् : इन्दिद्रीयिषति . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {१५/४३} न न्द्राः संयोगादयः इति दकारस्य द्विर्वचनम् न प्राप्नोति . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {१६/४३} न वा अज्विधेः . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {१७/४३} न वा एषः दोषः . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {१८/४३} किम् कारणम् . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {१९/४३} अज्विधेः . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {२०/४३} न्द्राः संयोगादयः न द्विः उच्यन्ते . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {२१/४३} अजादेः इति वर्तते . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {२२/४३} अथ यदि एव बहूनाम् संयोगस्ञ्ज्ञा अथ अपि द्वयोः द्वयोः किम् गतम् एतत् इयता सूत्रेण आहोस्वित् अन्यतरस्मिन् पक्षे भूयः सूत्रम् कर्तव्यम् . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {२३/४३} गतम् इति आह . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {२४/४३} कथम् . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {२५/४३} यद तावत् बहूनाम् संयोगस्ञ्ज्ञा तदा एवम् विग्रहः करिष्यते : अविद्यमानम् अन्तरम् एषाम् इति . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {२६/४३} यदा द्वयोः द्वयोः तदा एवम् विग्रहः करिष्यते : अविद्यमानाः अन्तरा एषाम् इति . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {२७/४३} द्वयोः च एव अन्तरा कः चित् विद्यते न वा . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {२८/४३} एवम् अपि बहूनाम् एव प्राप्नोति . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {२९/४३} यान् हि भवान् षष्ठ्या प्रतिनिर्दिशति एतेषाम् अन्येन व्यवाये न भवितव्यम् . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {३०/४३} अस्तु तर्हि समुदाये सञ्ज्ञा . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {३१/४३} ननु च उक्तम् समुदाये संयोगादिलोपः मस्जेः इति . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {३२/४३} न एषः दोषः . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {३३/४३} वक्ष्यति एतत् . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {३४/४३} अन्त्यात् पूर्वः मस्जेः मित् अनुषङ्गसंयोगादिलोपार्थम् इति . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {३५/४३} अथ वा अविशेषेण संयोगसञ्ज्ञा विज्ञास्यते द्वयोः अपि बहूनाम् अपि . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {३६/४३} तत्र द्वयोः या संयोगस्ञ्ज्ञा तदाश्रयः लोपः भविष्यति . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {३७/४३} यत् अपि उच्यते इह च निर्ग्लेयात् , निर्ग्लायात् , निर्म्लेयात् , निर्म्लायात् : वा अन्यस्य संयोगादेः इति एत्त्वम् न प्राप्नोति इति अङ्गेन संयोगादिम् विशेषयिष्यामः . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {३८/४३} अङ्गस्य संयोगादेः इति . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {३९/४३} एवम् तावत् सर्वम् आङ्गम् परिहृतम् . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {४०/४३} यत् अपि उच्यते इह च गोमान् करोति यवमान् करोति इति संयोगान्तस्य लोपः इति लोपः न प्राप्नोति इति पदेन संयोगान्तम् विशेषयिष्यामः . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {४१/४३} पदस्य संयोगान्तस्य . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {४२/४३} यत् अपि उच्यते इह च निर्ग्लानः , निर्म्लानः इति संयोगादेः आतः धातोः यण्वतः इति निष्ठानत्वम् न प्राप्नोति इति धातुन संयोगादिम् विशेषयिष्यामः . (P_१,१.७.३) KA_I,५७.२७-५९.२ Rओ_I,१८६-१९० {४३/४३} धातोः संयोगादेः इति (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {१/४२} स्वरानन्तर्हितवचनम् . (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {२/४२} स्वरैः अनन्तर्हिताः हलः संयोगसञ्ज्ञाः भवन्ति इति वक्तव्यम् . (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {३/४२} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {४/४२} व्यवहितानाम् मा भूत् . (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {५/४२} पचति पनसम् . (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {६/४२} ननु च अनन्तराः इति उच्यते . (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {७/४२} तेन व्यवहितानाम् न भविष्यति . (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {८/४२} दृष्टम् आनन्तर्यम् व्यवहिते . (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {९/४२} व्यवहिते अपि अनन्तरशब्दः दृश्यते . (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {१०/४२} तत् यथा : अनन्तरौ इमौ ग्रामौ इति उच्यते . (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {११/४२} तयोः च एव अन्तरा नद्यः च पर्वताः च भवन्ति . (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {१२/४२} यदि तर्हि व्यवहिते अपि अनन्तरशब्दः भवति आनन्तर्यवचनम् इदानीम् किमर्थम् स्यात् . (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {१३/४२} आनन्तर्यवचनम् किमर्थम् इति चेत् एकप्रतिषेधार्थम् . (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {१४/४२} एकस्य हलः संयोगसञ्ज्ञा मा भूत् इति . (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {१५/४२} किम् च स्यात् यदि एकस्य हलः संयोगसञ्ज्ञा स्यात् . (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {१६/४२} इयेष , उवोष . (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {१७/४२} इजादेः च गुरुमतः अनृच्छः इति आम् प्रसज्येत . (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {१८/४२} न वा अतज्जातीयव्यवायात् . (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {१९/४२} न वा एषः दोषः . (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {२०/४२} किम् कारणम् . (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {२१/४२} अतज्जातीयस्य व्यवायात् . (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {२२/४२} अतज्जातीयकम् हि लोके व्यवधायकम् भवति . (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {२३/४२} कथम् पुनः ज्ञायते अतज्जातीयकम् लोके व्यवधायकम् भवति इति . (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {२४/४२} एवम् हि कम् चित् कः चित् पृच्छति . (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {२५/४२} अनन्तरे* एते ब्राह्मणकुले* इति . (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {२६/४२} सः आह . (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {२७/४२} न अनन्तरे . (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {२८/४२} वृषलकुलम् अनयोः अन्तरा इति . (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {२९/४२} किम् पुनः कारणम् क्व चित् अतज्जातीयकम् व्यवधायकम् भवति क्व चित् न . (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {३०/४२} सर्वत्र एव हि अतज्जातीयकम् व्यवधायकम् भवति . (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {३१/४२} कथम् अनन्तरौ इमौ ग्रामौ इति . (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {३२/४२} ग्रामशब्दः अयम् बह्वर्थः . (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {३३/४२} अस्ति एव शालासमुदाये वर्तते . (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {३४/४२} तत् यथा ग्रामः दग्धः इति . (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {३५/४२} अस्ति वाटपरिक्षेपे वर्तते . (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {३६/४२} तत् यथा ग्रामम् प्रविष्टः . (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {३७/४२} अस्ति मनुष्येषु वर्तते . (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {३८/४२} तत् यथा ग्रामः गतः , ग्रामः आगतः इति . (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {३९/४२} अस्ति सारण्यके ससीमके सस्थण्डिलके वर्तते . (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {४०/४२} तत् यथा ग्रामः लब्धः इति . (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {४१/४२} तत् यः सारण्यके ससीमके सस्थण्डिलके वर्तते तम् अभिसमीक्ष्य एतत् प्रयुज्यते : अनन्तरौ इमौ ग्रामौ इति . (P_१,१.७.४) KA_I,५९.३-२४ Rओ_I,१९०-१९२ {४२/४२} सर्वत्र एव हि अतज्जातीयकम् व्यवधायकम् भवति . (P_१,१.८.१) KA_I,५९.२६-६०.५ Rओ_I,१९२-१९३ {१/११} किम् इदम् मुखनासिकावचनः इति . (P_१,१.८.१) KA_I,५९.२६-६०.५ Rओ_I,१९२-१९३ {२/११} मुखम् च नासिका च मुखनासिकम् . (P_१,१.८.१) KA_I,५९.२६-६०.५ Rओ_I,१९२-१९३ {३/११} मुखनासिकम् वचनम् अस्य सः अयम् मुखनासिकावचनः . (P_१,१.८.१) KA_I,५९.२६-६०.५ Rओ_I,१९२-१९३ {४/११} यदि एवम् मुखनासिकवचनः इति प्राप्नोति . (P_१,१.८.१) KA_I,५९.२६-६०.५ Rओ_I,१९२-१९३ {५/११} निपातनात् दीर्घत्वम् भविष्यति . (P_१,१.८.१) KA_I,५९.२६-६०.५ Rओ_I,१९२-१९३ {६/११} अथ वा मुखनासिकम् आवचनम् अस्य सः अयम् मुखनासिकावचनः . (P_१,१.८.१) KA_I,५९.२६-६०.५ Rओ_I,१९२-१९३ {७/११} किम् इदम् आवचनम् इति . (P_१,१.८.१) KA_I,५९.२६-६०.५ Rओ_I,१९२-१९३ {८/११} ईषद्वचनम् आवचनम् . (P_१,१.८.१) KA_I,५९.२६-६०.५ Rओ_I,१९२-१९३ {९/११} किम् चित् मुखवचनम् किम् चित् नासिकावचनम् . (P_१,१.८.१) KA_I,५९.२६-६०.५ Rओ_I,१९२-१९३ {१०/११} मुखद्वितीया वा नासिका वचनम् अस्य सः अयम् मुखनासिकावचनः . (P_१,१.८.१) KA_I,५९.२६-६०.५ Rओ_I,१९२-१९३ {११/११} मुखोपसंहिता वा नासिका वचनम् अस्य सः अयम् मुखनासिकावचनः . (P_१,१.८.२) KA_I,६०.५-१६ Rओ_I,१९३-१९४ {१/२०} अथ मुखग्रहणम् किमर्थम् . (P_१,१.८.२) KA_I,६०.५-१६ Rओ_I,१९३-१९४ {२/२०} नासिकावचनः अनुनासिकः इति इयति उच्यमाने यमानुस्वाराणाम् एव प्रसज्येत . (P_१,१.८.२) KA_I,६०.५-१६ Rओ_I,१९३-१९४ {३/२०} मुखग्रहणे पुनः क्रियमाणे न दोषः भवति . (P_१,१.८.२) KA_I,६०.५-१६ Rओ_I,१९३-१९४ {४/२०} अथ नासिकाग्रहणम् किमर्थम् . (P_१,१.८.२) KA_I,६०.५-१६ Rओ_I,१९३-१९४ {५/२०} मुखवचनः अनुनासिकः इति इयति उच्यमाने कचटतपानाम् एव प्रसज्येत . (P_१,१.८.२) KA_I,६०.५-१६ Rओ_I,१९३-१९४ {६/२०} नासिकाग्रहणे पुनः क्रियमाणे न दोषः भवति . (P_१,१.८.२) KA_I,६०.५-१६ Rओ_I,१९३-१९४ {७/२०} मुखग्रहणम् शक्यम् अकर्तुम् . (P_१,१.८.२) KA_I,६०.५-१६ Rओ_I,१९३-१९४ {८/२०} केन इदानीम् उभयवचनानाम् भविष्यति . (P_१,१.८.२) KA_I,६०.५-१६ Rओ_I,१९३-१९४ {९/२०} प्रासादवासिन्यायेन . (P_१,१.८.२) KA_I,६०.५-१६ Rओ_I,१९३-१९४ {१०/२०} तत् यथा . (P_१,१.८.२) KA_I,६०.५-१६ Rओ_I,१९३-१९४ {११/२०} के चित् प्रासादवासिनः के चित् भूमिवासिनः के चित् उभयवासिनः . (P_१,१.८.२) KA_I,६०.५-१६ Rओ_I,१९३-१९४ {१२/२०} ये प्रासादवासिनः गृह्यन्ते ते प्रासादवासिग्रहणेन . (P_१,१.८.२) KA_I,६०.५-१६ Rओ_I,१९३-१९४ {१३/२०} ये भूमिवासिनः गृह्यन्ते ते भूमिवासिन्यायेन . (P_१,१.८.२) KA_I,६०.५-१६ Rओ_I,१९३-१९४ {१४/२०} ये उभयवासिनः गृह्यन्ते ते प्रासादवासिग्रहणेन भूमिवासिन्यायेन च . (P_१,१.८.२) KA_I,६०.५-१६ Rओ_I,१९३-१९४ {१५/२०} एवम् इह अपि के चित् मुखवचनाः के चित् नासिकावचनाः के चित् उभयवचनाः . (P_१,१.८.२) KA_I,६०.५-१६ Rओ_I,१९३-१९४ {१६/२०} तत्र ये मुखवचनाः गृह्यन्ते ते मुखग्रहणेन . (P_१,१.८.२) KA_I,६०.५-१६ Rओ_I,१९३-१९४ {१७/२०} ये नासिकावचनाः गृह्यन्ते ते नासिकाग्रहणेन . (P_१,१.८.२) KA_I,६०.५-१६ Rओ_I,१९३-१९४ {१८/२०} ये उभयवचनाः गृह्यन्ते एव ते मुखग्रहणेन नासिकाग्रहणेन च. भवेत् उभयवचनानाम् सिद्धम् . (P_१,१.८.२) KA_I,६०.५-१६ Rओ_I,१९३-१९४ {१९/२०} यमानुस्वाराणाम् अपि प्राप्नोति . (P_१,१.८.२) KA_I,६०.५-१६ Rओ_I,१९३-१९४ {२०/२०} न एव दोषः न प्रयोजनम् . (P_१,१.८.३) KA_I,६०.१७-२६ Rओ_I,१९४-१९५ {१/१८} इतरेतराश्रयम् तु भवति . (P_१,१.८.३) KA_I,६०.१७-२६ Rओ_I,१९४-१९५ {२/१८} का इतरेतराश्रयता . (P_१,१.८.३) KA_I,६०.१७-२६ Rओ_I,१९४-१९५ {३/१८} सतः अनुनासिकस्य सञ्ज्ञया भवितव्यम् सञ्ज्ञया च नाम अनुनासिकः भाव्यते . (P_१,१.८.३) KA_I,६०.१७-२६ Rओ_I,१९४-१९५ {४/१८} तत् इतरेतराश्रयम् भवति . (P_१,१.८.३) KA_I,६०.१७-२६ Rओ_I,१९४-१९५ {५/१८} इतरेतराश्रयाणि च कार्याणि न प्रकल्पन्ते . (P_१,१.८.३) KA_I,६०.१७-२६ Rओ_I,१९४-१९५ {६/१८} अनुनासिकसञ्ज्ञायाम् इतरेतराश्रये उक्तम् . (P_१,१.८.३) KA_I,६०.१७-२६ Rओ_I,१९४-१९५ {७/१८} सिद्धम् तु नित्यशब्दत्वात् इति . (P_१,१.८.३) KA_I,६०.१७-२६ Rओ_I,१९४-१९५ {८/१८} नित्याः शब्दाः . (P_१,१.८.३) KA_I,६०.१७-२६ Rओ_I,१९४-१९५ {९/१८} नित्येषु शब्देषु सतः अनुनासिकस्य सञ्ज्ञा क्रियते . (P_१,१.८.३) KA_I,६०.१७-२६ Rओ_I,१९४-१९५ {१०/१८} न सञ्ज्ञया अनुनासिकः भाव्यते . (P_१,१.८.३) KA_I,६०.१७-२६ Rओ_I,१९४-१९५ {११/१८} यदि तर्हि नित्याः शब्दाः किमर्थम् शास्त्रम् . (P_१,१.८.३) KA_I,६०.१७-२६ Rओ_I,१९४-१९५ {१२/१८} किमर्थम् शास्त्रम् इति चेत् निवर्तकत्वात् सिद्धम् . (P_१,१.८.३) KA_I,६०.१७-२६ Rओ_I,१९४-१९५ {१३/१८} निवर्तकम् शास्त्रम् . (P_१,१.८.३) KA_I,६०.१७-२६ Rओ_I,१९४-१९५ {१४/१८} कथम् . (P_१,१.८.३) KA_I,६०.१७-२६ Rओ_I,१९४-१९५ {१५/१८} आङ् अस्मै अविशेषेण उपदिष्टः अननुनासिकः . (P_१,१.८.३) KA_I,६०.१७-२६ Rओ_I,१९४-१९५ {१६/१८} तस्य सर्वत्र अननुनासिकबुद्धिः प्रसक्ता . (P_१,१.८.३) KA_I,६०.१७-२६ Rओ_I,१९४-१९५ {१७/१८} तत्र अनेन निवृत्तिः क्रियते . (P_१,१.८.३) KA_I,६०.१७-२६ Rओ_I,१९४-१९५ {१८/१८} छन्दसि अचि परतः आङः अननुनासिकस्य प्रसङ्गे अनुनासिकः साधुः भवति इति . (P_१,१.९.१) KA_I,६१.२-७ Rओ_I,१९५-१९७ {१/१४} तुलया सम्मितम् तुल्यम् . (P_१,१.९.१) KA_I,६१.२-७ Rओ_I,१९५-१९७ {२/१४} आस्यम् च प्रयत्नः च आस्यप्रयत्नम् . (P_१,१.९.१) KA_I,६१.२-७ Rओ_I,१९५-१९७ {३/१४} तुल्यास्यम् तुल्यप्रयत्नम् च सवर्णसञ्ज्ञम् भवति . (P_१,१.९.१) KA_I,६१.२-७ Rओ_I,१९५-१९७ {४/१४} किम् पुनः आस्यम् . (P_१,१.९.१) KA_I,६१.२-७ Rओ_I,१९५-१९७ {५/१४} लौकिकम् आस्यम् ओष्ठात् प्रभृति प्राक् काकलकात् . (P_१,१.९.१) KA_I,६१.२-७ Rओ_I,१९५-१९७ {६/१४} कथम् पुनः आस्यम् . (P_१,१.९.१) KA_I,६१.२-७ Rओ_I,१९५-१९७ {७/१४} अस्यन्ति अनेन वर्णान् इति आस्यम् . (P_१,१.९.१) KA_I,६१.२-७ Rओ_I,१९५-१९७ {८/१४} अन्नम् एतत् आस्यन्दते इति वा आस्यम् . (P_१,१.९.१) KA_I,६१.२-७ Rओ_I,१९५-१९७ {९/१४} अथ कः प्रयत्नः . (P_१,१.९.१) KA_I,६१.२-७ Rओ_I,१९५-१९७ {१०/१४} प्रयतनम् प्रयत्नः . (P_१,१.९.१) KA_I,६१.२-७ Rओ_I,१९५-१९७ {११/१४} प्रपूर्वात् यततेः भावसाधनः नङ्प्रत्ययः . (P_१,१.९.१) KA_I,६१.२-७ Rओ_I,१९५-१९७ {१२/१४} यदि लौकिकम् आस्यम् किम् आस्योपादाने प्रयोजनम् . (P_१,१.९.१) KA_I,६१.२-७ Rओ_I,१९५-१९७ {१३/१४} सर्वेषाम् हि तत् तुल्यम् भवति . (P_१,१.९.१) KA_I,६१.२-७ Rओ_I,१९५-१९७ {१४/१४} वक्ष्यति एतत् : प्रयत्नविशेषणम् आस्योपादानम् इति . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {१/६९} सवर्णसञ्ज्ञायाम् भिन्नदेशेषु अतिप्रसङ्गः प्रयत्नसामान्यात् . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {२/६९} सवर्णसञ्ज्ञायाम् भिन्नदेशेषु अतिप्रसङ्गः भवति जबगडदशाम् . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {३/६९} किम् कारणम् . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {४/६९} प्रयत्नसामान्यात् . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {५/६९} एतेषाम् हि समानः प्रयत्नः . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {६/६९} सिद्धम् तु आस्ये तुल्यदेशप्रयत्नम् सवर्णम् . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {७/६९} सिद्धम् एतत्. कथम् . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {८/६९} आस्ये येषाम् तुल्यः देशः यत्नः च ते सवर्णसञ्ज्ञाः भवन्ति इति वक्तव्यम् . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {९/६९} एवम् अपि किम् आस्योपादाने प्रयोजनम् . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {१०/६९} सर्वेषाम् हि तत् तुल्यम् . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {११/६९} प्रयत्नविशेषणम् आस्योपादानम् . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {१२/६९} सन्ति हि आस्यात् बाह्याः प्रयत्नाः . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {१३/६९} ते हापिताः भवन्ति . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {१४/६९} तेषु सत्सु असत्सु अपि सवर्णसञ्ज्ञा सिध्यति . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {१५/६९} के पुनः ते . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {१६/६९} विवारसंवारौ श्वासनादौ घोषवदघोषता अल्पप्राणता महाप्राणता इति . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {१७/६९} तत्र वर्गाणाम् प्रथमद्वितीयाः विवृतकण्ठाः श्वासानुप्रदानाः अघोषाः . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {१८/६९} एके अल्पप्राणाः अपरे महाप्राणाः . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {१९/६९} तृतीयचतुर्थाः संवृतकण्ठाः नादानुप्रदानाः घोषवन्तः . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {२०/६९} एके अल्पप्राणाः अपरे महाप्राणाः . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {२१/६९} यथा तृतीयाः तथा पञ्चमाः आनुनासिक्यवर्जम् . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {२२/६९} आनुनासिक्यम् तेषाम् अधिकः गुणः . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {२३/६९} एवम् अपि अवर्णस्य सवर्णसञ्ज्ञा न प्राप्नोति . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {२४/६९} किम् कारणम् . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {२५/६९} बाह्यम् हि आस्यात् स्थानम् अवर्णस्य . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {२६/६९} सर्वमुखस्थानम् अवर्णम् एके इच्छन्ति . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {२७/६९} एवम् अपि व्यपदेशः न प्रकल्पते : आस्ये येषाम् तुल्यः देशः इति . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {२८/६९} व्यपदेशिवद्भावेन व्यपदेशः भविष्यति . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {२९/६९} सिध्यति . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {३०/६९} सूत्रम् तर्हि भिद्यते . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {३१/६९} यथान्यासम् एव अस्तु . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {३२/६९} ननु च उक्तम् सवर्णसञ्ज्ञयाम् भिन्नदेशेषु अतिप्रसङ्गः प्रयत्नसामान्यात् इति . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {३३/६९} न एषः दोषः . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {३४/६९} न हि लौकिकम् आस्यम् . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {३५/६९} किम् तर्हि . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {३६/६९} तद्धितान्तम् आस्यम् : आस्ये भवम् आस्यम् . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {३७/६९} शरीरावयवात् यत् . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {३८/६९} किम् पुनः आस्ये भवम् . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {३९/६९} स्थानम् करणम् च . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {४०/६९} एवम् अपि प्रयत्नः अविशेषितः भवति . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {४१/६९} प्रयत्नः च विशेषितः . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {४२/६९} कथम् . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {४३/६९} न हि प्रयतनम् प्रयत्नः . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {४४/६९} किम् तर्हि . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {४५/६९} प्रारम्भः यत्नस्य प्रयत्नः . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {४६/६९} यदि प्रारम्भः यत्नस्य प्रयत्नः एवम् अपि अवर्णस्य एङोः च सवर्णसञ्ज्ञा प्राप्नोति . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {४७/६९} प्रश्लिष्टवर्णौ एतौ . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {४८/६९} अवर्णस्य तर्हि ऐचोः च सवर्णसञ्ज्ञा प्राप्नोति . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {४९/६९} विवृततरावर्णौ एतौ . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {५०/६९} एतयोः एव तर्हि मिथः सवर्णसञ्ज्ञा प्राप्नोति . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {५१/६९} न एतौ तुल्यस्थानौ . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {५२/६९} उदात्तादीनाम् तर्हि सवर्णसञ्ज्ञा न प्राप्नोति . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {५३/६९} अभेदकाः उदात्तादयः . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {५४/६९} अथ वा किम् नः एतेन प्रारम्भः यत्नस्य प्रयत्नः इति .प्रयतनम् एव प्रयत्नः . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {५५/६९} तत् एव च तद्धितान्तम् आस्यम् . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {५६/६९} यत् समानम् तत् आश्रयिष्यामः . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {५७/६९} किम् सति भेदे . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {५८/६९} सति इति आह . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {५९/६९} सति एव हि भेदे सवर्णसञ्ज्ञया भवितव्यम् . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {६०/६९} कुतः एतत् . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {६१/६९} भेदाधिष्ठाना हि सवर्णसञ्ज्ञा . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {६२/६९} यदि हि यत्र सर्वम् समानम् तत्र स्यात् सवर्णसञ्ज्ञावचनम् अनर्थकम् स्यात् . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {६३/६९} यदि तर्हि सति भेदे किम् चित् समानम् इति कृत्व सवर्णसञ्ज्ञा भविष्यति शकारछकारयोः षकारठकारहोः सकारथकारयोः सवर्णसञ्ज्ञा प्राप्नोति . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {६४/६९} एतेषाम् हि सर्वम् अन्यत् समानम् करणवर्जम् . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {६५/६९} एवम् तर्हि प्रयतनम् एव प्रयत्नः तत् एव तद्धितान्तम् आस्यम् न तु अयम् द्वन्द्वः : आस्यम् च प्रयत्नः च आस्यप्रयत्नम् इति . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {६६/६९} किम् तर्हि . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {६७/६९} त्रिपदः बहुव्रीहिः : तुल्यः आस्ये प्रयत्नः एषाम् इति . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {६८/६९} अथ वा पूर्वः तत्पुरुषः ततः बहुव्रीहिः : तुल्यः आस्ये तुल्यास्यः , तुल्यास्यः प्रयत्नः एषाम् इति . (P_१,१.९.२) P. I.६१.८-६२.१४ Rओ_I,१९७-२०२ {६९/६९} अथ वा परः तत्पुरुषः ततः बहुव्रीहिः : आस्ये यत्नः आस्ययत्नः , तुल्यः आस्ययत्नः एषाम् इति . (P_१,१.९.३) KA_I,६२.१५-२६ Rओ_I,२०२-२०३ {१/१६} तस्य . (P_१,१.९.३) KA_I,६२.१५-२६ Rओ_I,२०२-२०३ {२/१६} तस्य इति तु वक्तव्यम् . (P_१,१.९.३) KA_I,६२.१५-२६ Rओ_I,२०२-२०३ {३/१६} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.९.३) KA_I,६२.१५-२६ Rओ_I,२०२-२०३ {४/१६} यः यस्य तुल्यास्यप्रयत्नः सः तस्य सवर्णसञ्ज्ञः यथा स्यात् . (P_१,१.९.३) KA_I,६२.१५-२६ Rओ_I,२०२-२०३ {५/१६} अन्यस्य तुल्यास्यप्रयत्नः अन्यस्य सवर्णसञ्ज्ञः मा भूत् . (P_१,१.९.३) KA_I,६२.१५-२६ Rओ_I,२०२-२०३ {६/१६} तस्य अवचनम् वचनप्रामाण्यात् . (P_१,१.९.३) KA_I,६२.१५-२६ Rओ_I,२०२-२०३ {७/१६} तस्य इति न वक्तव्यम् . (P_१,१.९.३) KA_I,६२.१५-२६ Rओ_I,२०२-२०३ {८/१६} अन्यस्य तुल्यास्यप्रयत्नः अन्यस्य सवर्णसञ्ज्ञः कस्मात् न भवति . (P_१,१.९.३) KA_I,६२.१५-२६ Rओ_I,२०२-२०३ {९/१६} वचनप्रामाण्यात् : सवर्णसञ्ज्ञावचनसामर्थ्यात् . (P_१,१.९.३) KA_I,६२.१५-२६ Rओ_I,२०२-२०३ {१०/१६} यदि हि अन्यस्य तुल्यास्यप्रयत्नः सः अन्यस्य सवर्णसञ्ज्ञः स्यात् सवर्णसञ्ज्ञावचनम् अनर्थकम् स्यात् . (P_१,१.९.३) KA_I,६२.१५-२६ Rओ_I,२०२-२०३ {११/१६} सम्बन्धिशब्दैः वा तुल्यम् . (P_१,१.९.३) KA_I,६२.१५-२६ Rओ_I,२०२-२०३ {१२/१६} सम्बन्धिशब्दैः वा पुनः तुल्यम् एतत् . (P_१,१.९.३) KA_I,६२.१५-२६ Rओ_I,२०२-२०३ {१३/१६} तत् यथा सम्बन्धिशब्दाः : मातरि वर्तितव्यम् , पितरि शुश्रूषितव्यम् इति . (P_१,१.९.३) KA_I,६२.१५-२६ Rओ_I,२०२-२०३ {१४/१६} न च उच्यते स्वस्याम् मातरि स्वस्मिन् वा पितरि इति सम्बन्धात् च एतत् गम्यते या यस्य माता यः च यस्य पिता इति . (P_१,१.९.३) KA_I,६२.१५-२६ Rओ_I,२०२-२०३ {१५/१६} एवम् इह अपि तुल्यास्यप्रयत्नम् सवर्णम् इति अत्र सम्बन्दिशब्दौ एतौ . (P_१,१.९.३) KA_I,६२.१५-२६ Rओ_I,२०२-२०३ {१६/१६} तत्र सम्बन्धात् एतत् गन्तव्यम् : यत् प्रति यत् तुल्यास्यप्रयत्नम् तत् प्रति तत् सवर्णसञ्ज्ञम् भवति इति . (P_१,१.९.४) KA_I,६२.२७-६३.२३ Rओ_I,२०३-२०७ {१/३७} ऋकारऌकारयोः सवर्णविधिः . (P_१,१.९.४) KA_I,६२.२७-६३.२३ Rओ_I,२०३-२०७ {२/३७} ऋकारऌकारयोः सवर्णसञ्ज्ञा विधेया . (P_१,१.९.४) KA_I,६२.२७-६३.२३ Rओ_I,२०३-२०७ {३/३७} होतृ , ऌकारः , होतॄऌकारः . (P_१,१.९.४) KA_I,६२.२७-६३.२३ Rओ_I,२०३-२०७ {४/३७} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.९.४) KA_I,६२.२७-६३.२३ Rओ_I,२०३-२०७ {५/३७} अकः सवर्णे दीर्घः इति दीर्घत्वम् यथा स्यात् . (P_१,१.९.४) KA_I,६२.२७-६३.२३ Rओ_I,२०३-२०७ {६/३७} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् . (P_१,१.९.४) KA_I,६२.२७-६३.२३ Rओ_I,२०३-२०७ {७/३७} वक्ष्यति एतत् . (P_१,१.९.४) KA_I,६२.२७-६३.२३ Rओ_I,२०३-२०७ {८/३७} सवर्णदीर्घत्वे ऋति , रृवावचनम् ऌति , लॢवावचनम् इति . (P_१,१.९.४) KA_I,६२.२७-६३.२३ Rओ_I,२०३-२०७ {९/३७} तत् सवर्णे यथा स्यात् . (P_१,१.९.४) KA_I,६२.२७-६३.२३ Rओ_I,२०३-२०७ {१०/३७} इह मा भूत् : दधि , ऌकारः , मधु , ऌकारः इति . (P_१,१.९.४) KA_I,६२.२७-६३.२३ Rओ_I,२०३-२०७ {११/३७} यत् एतत् सवर्णदीर्घत्वे ऋति इति एतत् ऋतः इति वक्ष्यामि . (P_१,१.९.४) KA_I,६२.२७-६३.२३ Rओ_I,२०३-२०७ {१२/३७} ततः ऌति . (P_१,१.९.४) KA_I,६२.२७-६३.२३ Rओ_I,२०३-२०७ {१३/३७} ऌति च वा लॢ भवति . (P_१,१.९.४) KA_I,६२.२७-६३.२३ Rओ_I,२०३-२०७ {१४/३७} ऋतः इति एव . (P_१,१.९.४) KA_I,६२.२७-६३.२३ Rओ_I,२०३-२०७ {१५/३७} तत् न वक्तव्यम् भवति . (P_१,१.९.४) KA_I,६२.२७-६३.२३ Rओ_I,२०३-२०७ {१६/३७} अवश्यम् तत् वक्तव्यम् . (P_१,१.९.४) KA_I,६२.२७-६३.२३ Rओ_I,२०३-२०७ {१७/३७} ऊकालः अच् ह्रस्वर्दीर्घप्लुतसञ्ज्ञः भवति इति उच्यते . (P_१,१.९.४) KA_I,६२.२७-६३.२३ Rओ_I,२०३-२०७ {१८/३७} न च रृकारः लॢकारः वा अच् अस्ति . (P_१,१.९.४) KA_I,६२.२७-६३.२३ Rओ_I,२०३-२०७ {१९/३७} रृकारस्य , लॢकारस्य च अच्त्वम् वक्ष्यामि . (P_१,१.९.४) KA_I,६२.२७-६३.२३ Rओ_I,२०३-२०७ {२०/३७} तत् च अवश्यम् वक्तव्यम् प्लुतः यथा स्यात् : होतृ , ऋकारः होतॄकारः , होतृ३कारः , होतृ , ऌकारः , होतॢकारः , होतॢ३कारः . (P_१,१.९.४) KA_I,६२.२७-६३.२३ Rओ_I,२०३-२०७ {२१/३७} किम् पुनः अत्र ज्यायः . (P_१,१.९.४) KA_I,६२.२७-६३.२३ Rओ_I,२०३-२०७ {२२/३७} सवर्णसञ्ज्ञावचनम् एव ज्यायः . (P_१,१.९.४) KA_I,६२.२७-६३.२३ Rओ_I,२०३-२०७ {२३/३७} दीर्घत्वम् च एव हि सिद्धम् भवति. अपि च ऋकारग्रहणे ऌकारग्रहणम् सन्निहितम् भवति . (P_१,१.९.४) KA_I,६२.२७-६३.२३ Rओ_I,२०३-२०७ {२४/३७} यथा इह भवति : ऋति अकः: खट्व ऋश्यः , माल ऋश्यः इदम् अपि सङ्गृहीतम् बहवति : खट्व , ऌकारः, माल , ऌकारः इति . (P_१,१.९.४) KA_I,६२.२७-६३.२३ Rओ_I,२०३-२०७ {२५/३७} वा सुपि आपिशलेः : उपर्कारीयति , उपार्कारीयति , इदम् अपि सिद्धम् भवति : उपल्कारीयति, उपाल्कारीयति इति . (P_१,१.९.४) KA_I,६२.२७-६३.२३ Rओ_I,२०३-२०७ {२६/३७} यदि तर्हि ऋकारग्रहणे ऌकारग्रहणम् सन्निहितम् भवति उः अण् रपरः , ऌकारस्य अपि रपरत्वम् प्राप्नोति . (P_१,१.९.४) KA_I,६२.२७-६३.२३ Rओ_I,२०३-२०७ {२७/३७} ऌकारस्य लपरत्वम् वक्ष्यामि . (P_१,१.९.४) KA_I,६२.२७-६३.२३ Rओ_I,२०३-२०७ {२८/३७} तत् च अवश्यम् वक्तव्यम् असत्याम् सवर्णसञ्ज्ञायाम् विध्यर्थम् . (P_१,१.९.४) KA_I,६२.२७-६३.२३ Rओ_I,२०३-२०७ {२९/३७} तत् एव सत्याम् रेफबाधनार्थम् भविष्यति . (P_१,१.९.४) KA_I,६२.२७-६३.२३ Rओ_I,२०३-२०७ {३०/३७} इह तर्हि रषाभ्याम् नः णः समानपदे इति ऋकारग्रहणम् चोदितम् मातॄणाम् , पितॄणाम् इति एवमर्थम् . (P_१,१.९.४) KA_I,६२.२७-६३.२३ Rओ_I,२०३-२०७ {३१/३७} तत् इह अपि प्राप्नोति : कॢप्यमानम् पश्य इति . (P_१,१.९.४) KA_I,६२.२७-६३.२३ Rओ_I,२०३-२०७ {३२/३७} अथ असत्याम् अपि सवर्णसञ्ज्ञायाम् इह कस्मात् न भवति : प्रकॢप्यमानम् पश्य इति . (P_१,१.९.४) KA_I,६२.२७-६३.२३ Rओ_I,२०३-२०७ {३३/३७} चुटुतुलशर्व्यवाये न इति वक्ष्यामि . (P_१,१.९.४) KA_I,६२.२७-६३.२३ Rओ_I,२०३-२०७ {३४/३७} अपरः आह : त्रिभिः च मध्यमैः वर्गैः लशसैः च व्यवाये न इति वक्ष्यामि इति . (P_१,१.९.४) KA_I,६२.२७-६३.२३ Rओ_I,२०३-२०७ {३५/३७} वर्णैकदेशाः च वर्णग्रहणेन गृह्यन्ते इति यः असौ ऌकारे लकारः तदाश्रयः प्रतिषेधः भविष्यति . (P_१,१.९.४) KA_I,६२.२७-६३.२३ Rओ_I,२०३-२०७ {३६/३७} यदि एवम् न अर्थः रषाभ्याम् णत्वे ऋकारग्रहणेन . (P_१,१.९.४) KA_I,६२.२७-६३.२३ Rओ_I,२०३-२०७ {३७/३७} वर्णैकदेशाः च वर्णग्रहणेन गृह्यन्ते इति यः असौ ऋकारे रेफः तदाश्रयम् णत्वम् भविष्यति . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {१/८०} अज्झलोः प्रतिषेधे शकारप्रतिषेधः अज्झल्त्वात् . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {२/८०} अज्झलोः प्रतिषेधे शकारस्य शकारेण सवर्णसञ्ज्ञायाः प्रतिषेधः प्राप्नोति . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {३/८०} किम् कारणम् . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {४/८०} अज्झल्त्वात् . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {५/८०} अच् च एव हि शकारः हल् च . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {६/८०} कथम् तावत् अच्त्वम् . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {७/८०} इकारः सवर्णग्रहणेन शकारम् अपि गृह्णाति इति अच्त्वम् . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {८/८०} हल्षु उपदेशात् हल्त्वम् . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {९/८०} तत्र कः दोषः . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {१०/८०} तत्र सवर्णलोपे दोषः . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {११/८०} तत्र सवर्णलोपे दोषः भवति . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {१२/८०} परश्शतानि कार्याणि . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {१३/८०} झरः झरि सवर्णे इति लोपः न प्राप्नोति . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {१४/८०} सिद्धम् अनच्त्वात् . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {१५/८०} सिद्धम् एतत् . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {१६/८०} कथम् . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {१७/८०} अनच्त्वात् . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {१८/८०} कथम् अनच्त्वम् . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {१९/८०} स्पृष्टम् स्पर्शानाम् करणम् . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {२०/८०} ईषत्स्पृष्टम् अन्तःस्थानाम् . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {२१/८०} विवृतम् ऊष्मणाम् . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {२२/८०} ईषत् इति अनुवर्तते . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {२३/८०} स्वराणाम् विवृतम् . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {२४/८०} ईषत् इति निवृत्तम् . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {२५/८०} वाक्यापरिसमाप्तेः वा . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {२६/८०} वाक्यापरिसमाप्तेः वा सिद्धम् एतत् . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {२७/८०} किम् इदम् वाक्यापरिसमाप्तेः इति . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {२८/८०} वर्णानाम् उपदेशः तावत् . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {२९/८०} उपदेशोत्तरकाला इत्सञ्ज्ञा . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {३०/८०} इत्सञ्ज्ञोत्तरकालः आदिः अन्त्येन सह इता इति प्रत्याहारः . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {३१/८०} प्रत्याहारोत्तरकाला सवर्णसञ्ज्ञा . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {३२/८०} सवर्णसञ्ज्ञोत्तरकालम् अण् उदित् सवर्णस्य च अप्रत्ययः इति सवर्णग्रहणम् . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {३३/८०} एतेन सर्वेण समुदितेन वाक्येन अन्यत्र सवर्णानाम् ग्रहणम् भवति . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {३४/८०} च च अत्र इकारः शकारम् गृह्णाति . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {३५/८०} यथा एव तर्हि इकारः शकारम् न गृह्णाति एवम् ईकारम् अपि न गृह्णीयात् . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {३६/८०} तत्र कः दोषः . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {३७/८०} कुमारी , ईहते कुमारीहते . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {३८/८०} अकः सवर्णदीर्घत्वम् न प्राप्नोति . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {३९/८०} न एषः दोषः . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {४०/८०} यत् एतत् अकः सवर्णे दीर्घः इति प्रत्याहारग्रहणम् तत इकारः ईकारम् गृह्णाति . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {४१/८०} शकारम् न गृह्णाति . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {४२/८०} अपरः आह : अज्झलोः प्रतिषेधे शकारप्रतिषेधः अझल्त्वात् . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {४३/८०} अज्झलोः प्रतिषेधे शकारस्य शकारेण सवर्णसञ्ज्ञायाः प्रतिषेधः प्राप्नोति . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {४४/८०} किम् कारणम् . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {४५/८०} अज्झल्त्वात् . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {४६/८०} अच् च एव शकारः हल् च . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {४७/८०} कथम् तावत् अच्त्वम् . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {४८/८०} इकारः सवर्णग्रहणेन शकारम् अपि गृह्णाति इति अच्त्वम् . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {४९/८०} हल्षु उपदेशात् हल्त्वम् . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {५०/८०} तत्र कः दोषः . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {५१/८०} तत्र सवर्णलोपे दोषः . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {५२/८०} तत्र सवर्णलोपे दोषः भवति . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {५३/८०} परश्शतानि कार्याणि . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {५४/८०} झरः झरि सवर्णे इति लोपः न प्राप्नोति . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {५५/८०} सिद्धम् अनच्त्वात् . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {५६/८०} सिद्धम् एतत् . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {५७/८०} कथम् . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {५८/८०} अनच्त्वात् . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {५९/८०} कथम् अनच्त्वम् . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {६०/८०} वाक्यापरिसमाप्तेः वा . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {६१/८०} उक्ता वाक्यापरिसमाप्तिः . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {६२/८०} अस्मिन् पक्षे वा इति एतत् असमर्थितम् भवति . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {६३/८०} एतत् च समर्थितम् . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {६४/८०} कथम् . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {६५/८०} अस्तु वा शकारस्य शकारेण सवर्णसञ्ज्ञा मा वा भूत् . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {६६/८०} ननु च उक्तम् : परश्शतानि कार्याणि . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {६७/८०} झरः झरि सवर्णे इति लोपः न प्राप्नोति इति . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {६८/८०} मा भूत् लोपः . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {६९/८०} ननु च भेदः भवति . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {७०/८०} सति लोपे द्विशकारम् असति लोपे त्रिशकारम् . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {७१/८०} न अस्ति भेदः . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {७२/८०} असति अपि लोपे द्विशकारम् एव . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {७३/८०} कथम् . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {७४/८०} विभाषा द्विर्वचनम् . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {७५/८०} एवम् अपि भेदः . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {७६/८०} असति लोपे कदा चित् द्विशकारम् कदा चित् त्रिशकारम् सति लोपे द्विशकारम् एव . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {७७/८०} सः एषः कथम् भेदः न स्यात् . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {७८/८०} यदि नित्यः लोपः स्यात् . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {७९/८०} विभाषा तु सः लोपः . (P_१,१.१०) KA_I,६३.२५-६५.६ Rओ_I,२०७-२११ {८०/८०} यथा अभेदः तथा अस्तु . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {१/५७} किमर्थम् ईदादीनाम् तपराणाम् प्रगृह्यसञ्ज्ञा उच्यते . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {२/५७} तपरः तत्कालस्य इति तत्कालानाम् सवर्णानाम् ग्रहणम् यथा स्यात् . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {३/५७} केषाम् . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {४/५७} उदात्तानुदात्तस्वरितानाम् . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {५/५७} अस्ति प्रयोजनम् एतत् . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {६/५७} किम् तर्हि इति . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {७/५७} प्लुतानाम् तु प्रगृह्यसञ्ज्ञा न प्राप्नोति . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {८/५७} किम् कारणम् . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {९/५७} अतत्कालत्वात् . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {१०/५७} न हि प्लुताः तत्कालाः . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {११/५७} असिद्धः प्लुतः . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {१२/५७} तस्यासिद्धत्वात् तत्कालाः एव भवन्ति . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {१३/५७} सिद्धः प्लुतः स्वरसन्धिषु . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {१४/५७} कथम् ज्ञायते सिद्धः प्लुतः स्वरसन्धिषु इति . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {१५/५७} यत् अयम् प्लुतप्रगृह्याः अचि इति प्लुतस्य प्रकृतिभावम् शास्ति . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {१६/५७} कथम् कृत्वा ज्ञापकम् . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {१७/५७} सतः हि कार्यिणः कार्येण भवितव्यम् . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {१८/५७} किम् एतस्य ज्ञापने प्रयोजनम् . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {१९/५७} अप्लुतात् अप्लुते इति एतत् न वक्तव्यम् भवति . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {२०/५७} किम् अतः यत् सिद्धः प्लुतः स्वरसन्धिषु . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {२१/५७} सञ्ज्ञाविधौ असिद्धः . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {२२/५७} तस्य असिद्धत्वात् तत्कालाः एव भवन्ति . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {२३/५७} सञ्ज्ञाविधौ च सिद्धः . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {२४/५७} कथम् . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {२५/५७} कार्यकालम् सञ्ज्ञापरिभाषम् . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {२६/५७} यत्र कार्यम् तत्र उपस्थितम् द्रष्टव्यम् . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {२७/५७} प्रगृह्यः प्रकृत्या इति उपस्थितम् इदम् भवति ईदूदेत् द्विवचनम् प्रगृह्यम् इति . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {२८/५७} किम् पुनः प्लुतस्य प्रगृह्यसञ्ज्ञावचने प्रयोजनम् . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {२९/५७} प्रगृह्याश्रयः प्रकृतिभावः यथा स्यात् . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {३०/५७} मा भूत् एवम् . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {३१/५७} प्लुतः प्रकृत्या इति एवम् भविष्यति . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {३२/५७} न एवम् शक्यम् . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {३३/५७} उपस्थिते हि दोषः स्यात् . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {३४/५७} अप्लुतवत् उपस्थिथे इति अत्र पठिष्यति हि आचार्यः : वद्वचनम् प्लुतकार्यप्रतिषेधार्थम् , प्लुतप्रतिषेधे हि प्रगृह्य्प्लुतप्रतिषेधप्रसङ्गः अन्येन विहितत्वात् इति . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {३५/५७} तस्मात् प्लुतस्य प्रगृह्यसञ्ज्ञा एषितव्या प्रगृह्याश्रयः प्रकृतिभावः यथा स्यात् . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {३६/५७} यदि पुनः दीर्घाणाम् अतपराणाम् प्रगृह्यसञ्ज्ञा उच्येत . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {३७/५७} एवम् अपि एकारः एव एकः सवर्णान् गृह्णीयात् . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {३८/५७} ईकारोकारौ न गृह्णीयाताम् . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {३९/५७} किम् कारणम् . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {४०/५७} अनण्त्वात् . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {४१/५७} यदि पुनः ह्रस्वानाम् अतपराणाम् प्रगृह्यसञ्ज्ञा उच्येत . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {४२/५७} न एवम् शक्यम् . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {४३/५७} इह अपि प्रसज्येत : अकुर्वहि , अत्र अकुर्वहि अत्र इति . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {४४/५७} तस्मात् दीर्घाणाम् एव तपराणाम् प्रगृह्यसञ्ज्ञा वक्तव्या . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {४५/५७} दीर्घाणाम् च उच्यमाना प्लुतानाम् न प्राप्नोति . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {४६/५७} एवम् तर्हि किम् नः एतेन यत्नेन यत् सिद्धः प्लुतः स्वरसन्धिषु इति . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {४७/५७} असिद्धः प्लुतः . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {४८/५७} तस्य असिद्धत्वात् तत्कालाः एव भवन्ति इति . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {४९/५७} कथम् यत् तत् ज्ञापकम् उक्तम् प्लुतप्रगृह्याः अचि इति. प्लुतभावी प्रकृत्या इति एवम् एतत् विज्ञायते . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {५०/५७} कथम् यत् तत् प्रयोजनम् उक्तम् . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {५१/५७} क्रियते तत् न्यासे एव अप्लुतात् अप्लुते इति . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {५२/५७} एवम् अपि यत् सिद्धे प्रगृह्यकार्यम् तत् प्लुतस्य न प्राप्नोति . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {५३/५७} अणः अप्रगृह्यस्य अनुनासिकः इति . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {५४/५७} एवम् तर्हि किम् नः एतेन कार्यकालम् सञ्ज्ञापरिभाषम् इति . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {५५/५७} यथोद्देशम् एव सञ्ज्ञापरिभाषम् . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {५६/५७} तत्र च असौ असिद्धः . (P_१,१.११.१) KA_I,६६.२-६७.२ Rओ_I,२१३-२१७ {५७/५७} तस्यासिद्धत्वात् तत्कालाः एव भवन्ति . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {१/४७} कथम् पुनः इदम् विज्ञायते : ईदादयः यत् द्विवचनम् इति आहोस्वित् ईदाद्यन्तम् यत् द्विवचनम् इति . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {२/४७} कः च अत्र विशेषः . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {३/४७} ईदादयः द्विवचनम् प्रगृह्याः इति चेत् अन्त्यस्य विधिः . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {४/४७} ईदादयः द्विवचनम् प्रगृह्याः इति चेत् अन्त्यस्य प्रगृह्यसञ्ज्ञा विधेया . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {५/४७} पचेते* इति , पचेथे* इति . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {६/४७} वचनात् भविष्यति . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {७/४७} अस्ति वचने प्रयोजनम् . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {८/४७} किम् . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {९/४७} खट्वे* इति , माले* इति . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {१०/४७} अस्तु तर्हि ईदाद्यन्तम् यत् द्विवचनम् इति . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {११/४७} ईदाद्यन्तम् इति चेत् एकस्य विधिः . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {१२/४७} ईदाद्यन्तम् इति चेत् एकस्य प्रगृह्यसञ्ज्ञा विधेया . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {१३/४७} खट्वे* इति , माले* इति . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {१४/४७} न वा आद्यन्तत्वात् . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {१५/४७} न वा एषः दोषः . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {१६/४७} किम् कारणम् . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {१७/४७} आद्यन्तत्वात् . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {१८/४७} आद्यन्तवत् एकस्मिन् इति एकस्य अपि भविष्यति . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {१९/४७} अथ वा एवम् वक्ष्यामि : ईदाद्यन्तम् यत् द्विवचनान्तम् इति . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {२०/४७} ईदाद्यन्तम् द्विवचनान्तम् इति चेत् लुकि प्रतिषेधः . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {२१/४७} ईदाद्यन्तम् द्विवचनान्तम् इति चेत् लुकि प्रतिषेधः वक्तव्यः . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {२२/४७} कुमार्योः अगारम् , कुमार्यगारम् वध्वोः अगारम् , वध्वगारम् . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {२३/४७} एतत् हि ईदाद्यन्तम् च श्रूयते द्विवचनान्तम् च भवति प्रत्ययलक्षणेन . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {२४/४७} सप्तम्याम् अर्थग्रहणम् ज्ञापकम् प्रत्ययलक्षणप्रतिषेधस्य . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {२५/४७} यत् अयम् ईदूतौ च सप्तम्यर्थे इति अर्थग्रहणम् करोति तत् ज्ञापयति आचार्यः न प्रगृह्यसञ्ज्ञायाम् प्रत्ययलक्षणम् भवति इति . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {२६/४७} तत् तर्हि ज्ञाप्कार्थम् अर्थग्रहणम् कर्तव्यम् . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {२७/४७} न कर्तव्यम् . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {२८/४७} ईदादिभिः द्विवचनम् विशेषयिष्यामः ईदादिविशिष्टेन च द्विवचनेन तदन्तविधिः भविष्यति . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {२९/४७} ईदाद्यन्तम् यत् द्विवचनम् तदन्तम् ईदाद्यन्तम् इति . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {३०/४७} एवम् अपि अशुक्ले वस्त्रे शुक्ले सम्पद्येताम् , शुक्ली आस्ताम् वस्त्रे* इति अत्र प्राप्नोति . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {३१/४७} अत्र हि ईदादि द्विवचनम् तदन्तम् च भवति प्रत्ययलक्षणेन . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {३२/४७} अत्र अपि अकृते शीभावे लुक् भविष्यति . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {३३/४७} इदम् इह सम्प्रधार्यम् . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {३४/४७} लुक् क्रियताम् शीभावः इति किम् अत्र कर्तव्यम् . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {३५/४७} परत्वात् शीभावः . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {३६/४७} नित्यः लुक् . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {३७/४७} कृते अपि शीभावे प्राप्नोति अकृते अपि प्राप्नोति . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {३८/४७} अनित्यः लुक् . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {३९/४७} अन्यस्य कृते शीभावे प्राप्नोति अन्यस्य अकृते . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {४०/४७} शब्दान्तरस्य च प्राप्नुवन् विधिः अनित्यः भवति .शीभावः अपि अनित्यः . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {४१/४७} न हि कृते लुकि प्राप्नोति . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {४२/४७} उभयोः अनित्ययोः परत्वात् शीभावः शीभावे कृते लुक् . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {४३/४७} अथ अपि कथम् चित् नित्यः लुक् स्यात् एवम् अपि दोषः . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {४४/४७} वक्ष्यति एतत् . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {४५/४७} पदसञ्ज्ञायाम् अन्तवचनम् अन्यत्र सञ्ज्ञाविधौ प्रत्ययग्रहणे तदन्तविधिप्रतिषेधार्थम् इति. इदम् च अपि प्रत्ययग्रहणम् अयम् च अपि सञ्ज्ञाविधिः . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {४६/४७} अवश्यम् खलु एतस्मिन् अपि पक्षे आद्यन्तवद्भावः एषितव्यः . (P_१,१.११.२) KA_I,६७.३-६८.७ Rओ_I,२१७-२२० {४७/४७} तस्मात् अस्तु सः एव मध्यमः पक्षः . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {१/८९} मात् प्रगृह्यसञ्ज्ञायाम् तस्य असिद्धत्वात् अयावेकादेशप्रतिषेधः . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {२/८९} मात् प्रगृह्यसञ्ज्ञायाम् तस्य ईत्त्वस्य ऊत्त्वस्य च असिद्धत्वात् अयावेकादेशाः प्राप्नुवन्ति . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {३/८९} तेषाम् प्रतिषेधः वक्तव्यः . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {४/८९} अमी* अत्र , अमी* आसते , अमू* अत्र , अमू* आसाते . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {५/८९} ननु च प्रगृह्यसञ्ज्ञावचनसामर्थ्यात् अयादयः न भविष्यन्ति . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {६/८९} वचनार्थः हि सिद्धे . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {७/८९} न इदम् वचनात् लभ्यम् . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {८/८९} अस्ति हि अन्यत् एतस्य वचने प्रयोजनम् . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {९/८९} किम् . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {१०/८९} यत् सिद्धे प्रगृह्यसञ्ज्ञाकार्यम् तदर्थम् एतत् स्यात् . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {११/८९} अणः अप्रगृह्यस्य अनुनासिकः इति . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {१२/८९} न एकम् प्रयोजनम् योगारम्भम् प्रयोजयति . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {१३/८९} यदि एतावत् प्रयोजनम् स्यात् तत्र एव अयम् ब्रूयात् अणः अप्रगृह्यस्य अनुनासिकः अदसः न इति . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {१४/८९} विप्रतिषेधात् वा . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {१५/८९} अथ वा प्रगृह्यसञ्ज्ञा क्रियताम् अयादयः वा . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {१६/८९} प्रगृह्यसञ्ज्ञा भविष्यति विप्रतिषेधेन . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {१७/८९} न एषः युक्तः विप्रतिषेधः . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {१८/८९} विप्रतिषेधे परम् इति उच्यते . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {१९/८९} पूर्वा च प्रगृह्यसञ्ज्ञा परे अयादयः . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {२०/८९} परा प्रगृह्यसञ्ज्ञा करिष्यते . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {२१/८९} सूत्रविपर्यासः कृतः भवति . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {२२/८९} एवम् तर्हि परा एव प्रगृह्यसञ्ज्ञा . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {२३/८९} कथम् . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {२४/८९} कार्यकालम् हि सञ्ज्ञापरिभाषम् . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {२५/८९} यत्र कार्यम् तत्र उपस्थितम् द्रष्टव्यम् . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {२६/८९} प्रगृह्यः प्रकृत्या इति एतत् उपस्थितम् भवति अदसः मात् इति . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {२७/८९} एवम् अपि अयुक्तः विप्रतिषेधः . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {२८/८९} कथम् . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {२९/८९} द्विकार्ययोगः हि विप्रतिषेधः . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {३०/८९} न च अत्र एकः द्विकार्ययुक्तः . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {३१/८९} एचाम् अयादयः . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {३२/८९} ईदूतोः प्रगृह्यस्ञ्ज्ञा . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {३३/८९} न अवश्यम् द्विकार्ययोगः एव विप्रतिषेधः . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {३४/८९} किम् तर्हि . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {३५/८९} असम्भवः अपि . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {३६/८९} सः च अस्ति अत्र असम्भवः . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {३७/८९} कः असौ असम्भवः . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {३८/८९} प्रगृह्यसञ्ज्ञा अभिनिर्वर्तमाना अयादीन् बाधते , अयादयः अभिनिर्वर्तमनाः प्रगृह्यसञ्ज्ञानिमित्तम् विघ्नन्ति इति एषः असम्भवः . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {३९/८९} सति असम्भवे युक्तः विप्रतिषेधः . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {४०/८९} एवम् अपि अयुक्तः विप्रतिषेधः . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {४१/८९} सतोः हि विप्रतिषेधः भवति . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {४२/८९} न च अत्र ईत्त्वोत्त्वे स्तः न अपि मकारः . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {४३/८९} उभयम् असिद्धम् . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {४४/८९} आश्रयात् सिद्धत्वम् च यथा रोः उत्त्वे . आश्रयात् सिद्धत्वम् भविष्यति . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {४५/८९} तत् यथा रुः उत्त्वे आश्रयात् सिद्धः भवति . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {४६/८९} किम् पुनः कारणम् रुः उत्त्वे आश्रयात् सिद्धः भवति न पुनः यत्र एव रुः सिद्धः तत्र एव उत्त्वम् अपि उच्यते . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {४७/८९} न एवम् शक्यम् . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {४८/८९} असिद्धे हि उत्त्वे आद्गुणाप्रसिद्धिः . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {४९/८९} असिद्धे हि उत्त्वे आद्गुणाप्रसिद्धिः स्यात् . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {५०/८९} वृक्षः अत्र , प्लक्षः अत्र . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {५१/८९} तस्मात् तत्र आश्रयात् सिद्धत्वम् एषितव्यम् . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {५२/८९} तत्र यथा आश्रयात् सिद्धम् भवति एवम् इह अपि भविष्यति . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {५३/८९} अथ वा प्रगृह्यसञ्ज्ञावचनसामर्थ्यात् अयादयः आदेशाः न भविष्यन्ति . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {५४/८९} अथ वा योगविभागः करिष्यते . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {५५/८९} अदसः . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {५६/८९} अदसः ईदादयः प्रगृह्यसञ्ज्ञाः भवन्ति . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {५७/८९} ततः मात् . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {५८/८९} मात् च परे ईदादयः प्रगृह्यसञ्ज्ञाः भवन्ति . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {५९/८९} अदसः इति एव . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {६०/८९} किमर्थः योगविभागः . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {६१/८९} एकः यत् तत् सिद्धे प्रगृह्यकार्यम् तदर्थः . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {६२/८९} अपरः यत् असिद्धे . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {६३/८९} इह अपि तर्हि प्राप्नोति : अमुया , अमुयोः इति . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {६४/८९} किम् च स्यात् यदि प्रगृह्यसञ्ज्ञा स्यात् . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {६५/८९} प्रगृह्याश्रयः प्रकृतिभावः प्रसज्येत . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {६६/८९} न एषः दोषः . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {६७/८९} पदान्तप्रकरणे प्रकृतिभावः . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {६८/८९} न च एषः पदान्तः . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {६९/८९} एवम् अपि अमुके अत्र अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {७०/८९} द्विवचनम् इति वर्तते . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {७१/८९} यदि द्विवचनम् इति वर्तते अमी* अत्र इति न प्राप्नोति . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {७२/८९} एवम् तर्हि एदन्तम् इति निवृत्तम् . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {७३/८९} अथ वा आह अयम् अदसः मात् इति . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {७४/८९} न च ईत्त्वोत्त्वे स्तः न अपि मकारः . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {७५/८९} ते एवम् विज्ञास्यामः मार्थात् ईदाद्यर्थानाम् इति . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {७६/८९} उक्तम् वा . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {७७/८९} किम् उक्तम् . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {७८/८९} अदसः ईत्त्वोत्त्वे स्वरे बहिष्पदलक्षणे प्रगृह्यसञ्जायाम् च सिद्धे वक्तव्ये इति . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {७९/८९} तत्र सकि दोषः . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {८०/८९} तत्र सककारे दोषः भवति . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {८१/८९} अमुके अत्र . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {८२/८९} न वा ग्रहणविशेषणत्वात् . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {८३/८९} न वा एषः दोषः . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {८४/८९} किम् कारणम् . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {८५/८९} ग्रहणविशेषणत्वात् . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {८६/८९} न माद्ग्रहणेन ईदाद्यन्तम् विशेष्यते . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {८७/८९} किम् तर्हि . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {८८/८९} ईदादयः विशेष्यन्ते . (P_१,१.१२) KA_I,६८. ९-७०.३ Rओ_I,२२०-२२६ {८९/८९} मात् परे ये ईदादयः इति . (P_१,१.१३) KA_I,७०.५-१० Rओ_I,२२६-२२७ {१/१०} इह कस्मात् न भवति : काशे कुशे वंशे इति . (P_१,१.१३) KA_I,७०.५-१० Rओ_I,२२६-२२७ {२/१०} शे अर्थवद्ग्रहणात् . (P_१,१.१३) KA_I,७०.५-१० Rओ_I,२२६-२२७ {३/१०} अर्थवतः शेशब्दस्य ग्रहणम् . (P_१,१.१३) KA_I,७०.५-१० Rओ_I,२२६-२२७ {४/१०} न च अयम् अर्थवान् . (P_१,१.१३) KA_I,७०.५-१० Rओ_I,२२६-२२७ {५/१०} एवम् अपि हरिशे बभ्रुशे इति अत्र प्राप्नोति . (P_१,१.१३) KA_I,७०.५-१० Rओ_I,२२६-२२७ {६/१०} एवम् तर्हि लक्षणप्रतिपदोक्तयोः प्रतिपदोक्तस्य एव इति एवम् न भविष्यति . (P_१,१.१३) KA_I,७०.५-१० Rओ_I,२२६-२२७ {७/१०} अथ वा पुनः अस्तु अर्थवद्ग्रहणे न अनर्थकस्य इति . (P_१,१.१३) KA_I,७०.५-१० Rओ_I,२२६-२२७ {८/१०} कथम् हरिशे बभ्रुशे इति . (P_१,१.१३) KA_I,७०.५-१० Rओ_I,२२६-२२७ {९/१०} एकः अत्र विभक्त्यर्थेन अर्थवान् अपरः तद्धितार्थेन . (P_१,१.१३) KA_I,७०.५-१० Rओ_I,२२६-२२७ {१०/१०} समुदायः अनर्थकः . (P_१,१.१४) KA_I,७०.१२-७१.७ Rओ_I,२२७-२३० {१/३२} निपातः इति किमर्थम् . (P_१,१.१४) KA_I,७०.१२-७१.७ Rओ_I,२२७-२३० {२/३२} चकार अत्र , जहार अत्र . (P_१,१.१४) KA_I,७०.१२-७१.७ Rओ_I,२२७-२३० {३/३२} एकाच् इति किमर्थम् . (P_१,१.१४) KA_I,७०.१२-७१.७ Rओ_I,२२७-२३० {४/३२} प्र इदम् ब्रह्म , प्र इदम् क्षत्रम् . (P_१,१.१४) KA_I,७०.१२-७१.७ Rओ_I,२२७-२३० {५/३२} एकाच् इति अपि उच्यमाने अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,१.१४) KA_I,७०.१२-७१.७ Rओ_I,२२७-२३० {६/३२} एषः अपि हि एकाच् . (P_१,१.१४) KA_I,७०.१२-७१.७ Rओ_I,२२७-२३० {७/३२} एकाच् इति न अयम् बहुव्रीहिः : एकः अच् अस्मिन् सः अयम् एकाच् इति . (P_१,१.१४) KA_I,७०.१२-७१.७ Rओ_I,२२७-२३० {८/३२} किम् तर्हि . (P_१,१.१४) KA_I,७०.१२-७१.७ Rओ_I,२२७-२३० {९/३२} तत्पुरुषः अयम् समानाधिकरणः : एकः अच् एकाच् . (P_१,१.१४) KA_I,७०.१२-७१.७ Rओ_I,२२७-२३० {१०/३२} यदि तत्पुरुषः समानाधिकरणः न अर्थः एकग्रहणेन . (P_१,१.१४) KA_I,७०.१२-७१.७ Rओ_I,२२७-२३० {११/३२} इह कस्मात् न भवति : प्र इदम् ब्रह्म , प्र इदम् क्षत्रम् . (P_१,१.१४) KA_I,७०.१२-७१.७ Rओ_I,२२७-२३० {१२/३२} अच् एव यः निपातः इति एवम् विज्ञास्यते . (P_१,१.१४) KA_I,७०.१२-७१.७ Rओ_I,२२७-२३० {१३/३२} किम् वक्तव्यम् एतत् . (P_१,१.१४) KA_I,७०.१२-७१.७ Rओ_I,२२७-२३० {१४/३२} न हि . (P_१,१.१४) KA_I,७०.१२-७१.७ Rओ_I,२२७-२३० {१५/३२} कथम् अनुच्यमानम् गंस्यते . (P_१,१.१४) KA_I,७०.१२-७१.७ Rओ_I,२२७-२३० {१६/३२} अज्ग्रहणसामर्थ्यात् . (P_१,१.१४) KA_I,७०.१२-७१.७ Rओ_I,२२७-२३० {१७/३२} यदि हि यत् च अच् च अन्यत् च तत्र स्यात् अज्ग्रहणम् अनर्थकम् स्यात् . (P_१,१.१४) KA_I,७०.१२-७१.७ Rओ_I,२२७-२३० {१८/३२} अस्ति अन्यत् अज्ग्रहणस्य प्रयोजनम् . (P_१,१.१४) KA_I,७०.१२-७१.७ Rओ_I,२२७-२३० {१९/३२} किम्. अजन्तस्य यथा स्यात् . (P_१,१.१४) KA_I,७०.१२-७१.७ Rओ_I,२२७-२३० {२०/३२} हलन्तस्य मा भूत् . (P_१,१.१४) KA_I,७०.१२-७१.७ Rओ_I,२२७-२३० {२१/३२} न एव दोषः न प्रयोजनम् . (P_१,१.१४) KA_I,७०.१२-७१.७ Rओ_I,२२७-२३० {२२/३२} एवम् अपि कुतः एतत् द्वयोः परिभाषयोः सावकाशयोः समवस्थितयोः आद्यन्तवत् एकस्मिन् इति च येन विधिः तदन्तस्य इति च इयम् इह परिभाषा भविष्यति आद्यन्तवत् एकस्मिन् इति इयम् न भविष्यति येन विधिः तदन्तस्य इति . (P_१,१.१४) KA_I,७०.१२-७१.७ Rओ_I,२२७-२३० {२३/३२} आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति इयम् इह परिभाषा भवति आद्यन्तवत् एकस्मिन् इति इयम् न भवति येन विधिः तदन्तस्य इति यत् अयम् अनाङ् इति प्रतिषेधम् शास्ति . (P_१,१.१४) KA_I,७०.१२-७१.७ Rओ_I,२२७-२३० {२४/३२} एवम् तर्हि सिद्धे सति यत् अज्ग्रहणे क्रियमाणे एकग्रहणम् करोति तत् ज्ञापयति आचार्यः अन्यत्र वर्णग्रहणे जातिग्रहणम् भवति इति . (P_१,१.१४) KA_I,७०.१२-७१.७ Rओ_I,२२७-२३० {२५/३२} किम् एतस्य ज्ञापने प्रयोजनम् . (P_१,१.१४) KA_I,७०.१२-७१.७ Rओ_I,२२७-२३० {२६/३२} दम्भेः हल्ग्रहणस्य जातिवाचकत्वात् सिद्धम् इति यत् उक्तम् तत् उपपन्नम् भवति . (P_१,१.१४) KA_I,७०.१२-७१.७ Rओ_I,२२७-२३० {२७/३२} अनाङ् इति किमर्थम् . (P_१,१.१४) KA_I,७०.१२-७१.७ Rओ_I,२२७-२३० {२८/३२} आ , उदकान्तात् ओदकान्तात् . (P_१,१.१४) KA_I,७०.१२-७१.७ Rओ_I,२२७-२३० {२९/३२} इह कस्मात् न भवति: आ* एवम् नु मन्यसे , आ* एवम् किल तत् इति . (P_१,१.१४) KA_I,७०.१२-७१.७ Rओ_I,२२७-२३० {३०/३२} सानुबन्धकस्य ग्रहणम् अननुबन्धकः च अत्र आकारः . (P_१,१.१४) KA_I,७०.१२-७१.७ Rओ_I,२२७-२३० {३१/३२} क्व पुनः अयम् सानुबन्धकः क्व निरनुबन्धकः . (P_१,१.१४) KA_I,७०.१२-७१.७ Rओ_I,२२७-२३० {३२/३२} ईषदर्थे क्रियायोगे मर्यादाभिविधौ च यः एतम् आतम् ङितम् विद्यात् वाक्यस्मरणयोः अङित् (P_१,१.१५.१) KA_I,७१.९-१३ Rओ_I,२३०-२३१ {१/७} किम् उदाहरणम् . (P_१,१.१५.१) KA_I,७१.९-१३ Rओ_I,२३०-२३१ {२/७} आहो* इति , उताहो* इति . (P_१,१.१५.१) KA_I,७१.९-१३ Rओ_I,२३०-२३१ {३/७} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् . (P_१,१.१५.१) KA_I,७१.९-१३ Rओ_I,२३०-२३१ {४/७} निपातसमाहारः अयम् : आह , उ : आहो* इति, उत , आह , उ : उताहो* इति . (P_१,१.१५.१) KA_I,७१.९-१३ Rओ_I,२३०-२३१ {५/७} तत्र निपातः एकाच् अनाङ् इति एव सिद्धम् . (P_१,१.१५.१) KA_I,७१.९-१३ Rओ_I,२३०-२३१ {६/७} एवम् तर्हि एकनिपाताः इमे . (P_१,१.१५.१) KA_I,७१.९-१३ Rओ_I,२३०-२३१ {७/७} अथ वा प्रतिषिद्धार्थः अयम् आरम्भः : ओ षु यातम् मरुतः , ओषु यातम् बृहती शक्वरी च , ओ चित् सखायम् सख्य ववृत्याम् . (P_१,१.१५.२) KA_I,७१.१४-२१ Rओ_I,२३१-२३३ {१/१३} ओतः च्विप्रतिषेधः . (P_१,१.१५.२) KA_I,७१.१४-२१ Rओ_I,२३१-२३३ {२/१३} ओदन्तः निपातः इति अत्र च्व्यन्तस्य प्रतिषेधः वक्तव्यः . (P_१,१.१५.२) KA_I,७१.१४-२१ Rओ_I,२३१-२३३ {३/१३} अनदः , अदः , अभवत् : अदोभवत् , तिरोभवत् . (P_१,१.१५.२) KA_I,७१.१४-२१ Rओ_I,२३१-२३३ {४/१३} न वक्तव्यम् . (P_१,१.१५.२) KA_I,७१.१४-२१ Rओ_I,२३१-२३३ {५/१३} लक्षणप्रतिपदोक्तयोः प्रतिपदोक्तस्य एव इति एवम् न भविष्यति . (P_१,१.१५.२) KA_I,७१.१४-२१ Rओ_I,२३१-२३३ {६/१३} एवम् अपि अगौः गौः सम्पद्यते गोभवत् : अत्र प्राप्नोति . (P_१,१.१५.२) KA_I,७१.१४-२१ Rओ_I,२३१-२३३ {७/१३} एवम् तर्हि गौणमुख्ययोः मुख्ये कार्यसम्प्रययः इति . (P_१,१.१५.२) KA_I,७१.१४-२१ Rओ_I,२३१-२३३ {८/१३} तत् यथा : गौः अनुबन्ध्यः अजः अग्नीषोमीयः इति न बाहीकः अनुबध्यते . (P_१,१.१५.२) KA_I,७१.१४-२१ Rओ_I,२३१-२३३ {९/१३} कथम् तर्हि बाहीके वृद्ध्यात्त्वे भवतः : गौः तिष्थति . (P_१,१.१५.२) KA_I,७१.१४-२१ Rओ_I,२३१-२३३ {१०/१३} गाम् आनय इति . (P_१,१.१५.२) KA_I,७१.१४-२१ Rओ_I,२३१-२३३ {११/१३} अर्थाश्रये एतत् एवम् भवति . (P_१,१.१५.२) KA_I,७१.१४-२१ Rओ_I,२३१-२३३ {१२/१३} यत् हि शब्दाश्रयम् शब्दमात्रे तत् भवति . (P_१,१.१५.२) KA_I,७१.१४-२१ Rओ_I,२३१-२३३ {१३/१३} शब्दाश्रये च वृद्ध्यात्त्वे . (P_१,१.१७-१८.१) KA_I,७१.२३-७२.६ Rओ_I,२३३-२३४ {१/१३} इह कस्मात् न भवति : आहो* इति , उताहो* इति . (P_१,१.१७-१८.१) KA_I,७१.२३-७२.६ Rओ_I,२३३-२३४ {२/१३} उञः इति उच्यते . (P_१,१.१७-१८.१) KA_I,७१.२३-७२.६ Rओ_I,२३३-२३४ {३/१३} न च अत्र उञम् पश्यामः . (P_१,१.१७-१८.१) KA_I,७१.२३-७२.६ Rओ_I,२३३-२३४ {४/१३} उञः अयम् अन्येन सह एकादेशः उञ्ग्रहणेन गृह्यते . (P_१,१.१७-१८.१) KA_I,७१.२३-७२.६ Rओ_I,२३३-२३४ {५/१३} आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति न उञेकादेशः उञ्ग्रहणेन गृह्यते इति यत् अयम् ओत् इति ओदन्तस्य निपातस्य प्रगृह्यसञ्ज्ञाम् शास्ति . (P_१,१.१७-१८.१) KA_I,७१.२३-७२.६ Rओ_I,२३३-२३४ {६/१३} न एतत् अस्ति ज्ञापकम् . (P_१,१.१७-१८.१) KA_I,७१.२३-७२.६ Rओ_I,२३३-२३४ {७/१३} उक्तम् एतत् प्रतिषिद्धार्थः अयम् आरम्भः . (P_१,१.१७-१८.१) KA_I,७१.२३-७२.६ Rओ_I,२३३-२३४ {८/१३} दोषः खलु अपि स्यात् यदि उञेकादेशः उञ्ग्रहणेन न गृह्येत : जानु , उ . (P_१,१.१७-१८.१) KA_I,७१.२३-७२.६ Rओ_I,२३३-२३४ {९/१३} अस्य रुजति जानू* अस्य रुजति जान्वस्य रुजति . (P_१,१.१७-१८.१) KA_I,७१.२३-७२.६ Rओ_I,२३३-२३४ {१०/१३} मयः उञः वः वा इति वत्वम् न स्यात् . (P_१,१.१७-१८.१) KA_I,७१.२३-७२.६ Rओ_I,२३३-२३४ {११/१३} एवम् तर्हि एकनिपाताः इमे . (P_१,१.१७-१८.१) KA_I,७१.२३-७२.६ Rओ_I,२३३-२३४ {१२/१३} अथ वा द्वौ उकारौ इमौ एकः अननुबन्धकः अपरः सानुबन्धकः . (P_१,१.१७-१८.१) KA_I,७१.२३-७२.६ Rओ_I,२३३-२३४ {१३/१३} तत् यः अननुबन्धकः तस्य एषः एकादेशः . (P_१,१.१७-१८.२) KA_I,७२.७-१३ Rओ_I,२३४-२३५ {१/१०} उञः इति योगविभागः . (P_१,१.१७-१८.२) KA_I,७२.७-१३ Rओ_I,२३४-२३५ {२/१०} उञः इति योगविभागः कर्तव्यः . (P_१,१.१७-१८.२) KA_I,७२.७-१३ Rओ_I,२३४-२३५ {३/१०} उञः शाकल्यस्य आचार्यस्य मतेन प्रगृह्यसञ्ज्ञा भवति . (P_१,१.१७-१८.२) KA_I,७२.७-१३ Rओ_I,२३४-२३५ {४/१०} उ* इति व् इति . (P_१,१.१७-१८.२) KA_I,७२.७-१३ Rओ_I,२३४-२३५ {५/१०} ततः उŚ . (P_१,१.१७-१८.२) KA_I,७२.७-१३ Rओ_I,२३४-२३५ {६/१०} उञः ऊŚ इति अयम् आदेशः भवति शाकल्यस्य आचार्यस्य मतेन दीर्घः अनुनासिकः प्रगृह्यसञ्ज्ञकः च उŚ इति . (P_१,१.१७-१८.२) KA_I,७२.७-१३ Rओ_I,२३४-२३५ {७/१०} किमर्थः योगविभागः . (P_१,१.१७-१८.२) KA_I,७२.७-१३ Rओ_I,२३४-२३५ {८/१०} उŚ वा शाकल्यस्य . (P_१,१.१७-१८.२) KA_I,७२.७-१३ Rओ_I,२३४-२३५ {९/१०} शाकल्यस्य आचार्यस्य मतेन उŚ विभाषा यथा स्यात् : ऊŚ इति , उ* इति . (P_१,१.१७-१८.२) KA_I,७२.७-१३ Rओ_I,२३४-२३५ {१०/१०} अन्येषाम् आचार्याणाम् मतेन व् इति . (P_१,१.१९) KA_I,७२.१५-७३.१८ Rओ_I,२३५-२३८ {१/३८} ईदूतौ सप्तमी इति एव . ईदूतौ सप्तमी इति एव सिद्धम् . (P_१,१.१९) KA_I,७२.१५-७३.१८ Rओ_I,२३५-२३८ {२/३८} न अर्थः अर्थग्रहणेन . (P_१,१.१९) KA_I,७२.१५-७३.१८ Rओ_I,२३५-२३८ {३/३८} लुप्ते अर्थग्रहणात् भवेत् . (P_१,१.१९) KA_I,७२.१५-७३.१८ Rओ_I,२३५-२३८ {४/३८} लुप्तायम् सप्तम्याम् प्रगृह्यसञ्ज्ञा न प्राप्नोति . (P_१,१.१९) KA_I,७२.१५-७३.१८ Rओ_I,२३५-२३८ {५/३८} क्व . (P_१,१.१९) KA_I,७२.१५-७३.१८ Rओ_I,२३५-२३८ {६/३८} सोमो गौरी अधि श्रितः . (P_१,१.१९) KA_I,७२.१५-७३.१८ Rओ_I,२३५-२३८ {७/३८} इष्यते च अत्र अपि स्यात् इति . (P_१,१.१९) KA_I,७२.१५-७३.१८ Rओ_I,२३५-२३८ {८/३८} तत् च अन्तरेण यत्नम् न सिध्यति इति एवमर्थम् अर्थग्रहणम् . (P_१,१.१९) KA_I,७२.१५-७३.१८ Rओ_I,२३५-२३८ {९/३८} न अत्र सप्तमी लुप्यते . (P_१,१.१९) KA_I,७२.१५-७३.१८ Rओ_I,२३५-२३८ {१०/३८} किम् तर्हि . (P_१,१.१९) KA_I,७२.१५-७३.१८ Rओ_I,२३५-२३८ {११/३८} पूर्वसवर्णः अत्र भवति . पूर्वस्य चेत् सवर्णः असौ आडाम्भावः प्रसज्यते . (P_१,१.१९) KA_I,७२.१५-७३.१८ Rओ_I,२३५-२३८ {१२/३८} यदि पूर्वसवर्णः आट् आम्भावः च प्राप्नोति . (P_१,१.१९) KA_I,७२.१५-७३.१८ Rओ_I,२३५-२३८ {१३/३८} एवम् तर्हि आह अयम् ईदूतौ सप्तमी इति न स अस्ति सप्तमी ईदूतौ . (P_१,१.१९) KA_I,७२.१५-७३.१८ Rओ_I,२३५-२३८ {१४/३८} तत्र वचनात् भविष्यति . (P_१,१.१९) KA_I,७२.१५-७३.१८ Rओ_I,२३५-२३८ {१५/३८} वचनात् यत्र दीर्घत्वम् . (P_१,१.१९) KA_I,७२.१५-७३.१८ Rओ_I,२३५-२३८ {१६/३८} न इदम् वचनात् लभ्यम्. अस्ति हि अन्यत् एतस्य वचने प्रयोजनम् . (P_१,१.१९) KA_I,७२.१५-७३.१८ Rओ_I,२३५-२३८ {१७/३८} किम् . (P_१,१.१९) KA_I,७२.१५-७३.१८ Rओ_I,२३५-२३८ {१८/३८} यत्र सप्तम्याः दीर्घत्वम् उच्यते : दृतिम् न शुष्कम् सरसी शयानम् इति . (P_१,१.१९) KA_I,७२.१५-७३.१८ Rओ_I,२३५-२३८ {१९/३८} सति प्रयोजने इह न प्राप्नोति सोमो गौरी अधि श्रितः इति . (P_१,१.१९) KA_I,७२.१५-७३.१८ Rओ_I,२३५-२३८ {२०/३८} तत्र अपि सरसी यदि . (P_१,१.१९) KA_I,७२.१५-७३.१८ Rओ_I,२३५-२३८ {२१/३८} तत्र अपि सिद्धम् . (P_१,१.१९) KA_I,७२.१५-७३.१८ Rओ_I,२३५-२३८ {२२/३८} कथम् . (P_१,१.१९) KA_I,७२.१५-७३.१८ Rओ_I,२३५-२३८ {२३/३८} यदि सरसीशब्दस्य प्रवृत्तिः अस्ति . (P_१,१.१९) KA_I,७२.१५-७३.१८ Rओ_I,२३५-२३८ {२४/३८} अस्ति च लोके सरसीशब्दस्य प्रवृत्तिः . (P_१,१.१९) KA_I,७२.१५-७३.१८ Rओ_I,२३५-२३८ {२५/३८} कथम् . (P_१,१.१९) KA_I,७२.१५-७३.१८ Rओ_I,२३५-२३८ {२६/३८} दक्षिणापथे हि महान्ति सरांसि सरस्यः इति उच्यन्ते . (P_१,१.१९) KA_I,७२.१५-७३.१८ Rओ_I,२३५-२३८ {२७/३८} ज्ञापकम् स्यात् तदन्तत्वे . (P_१,१.१९) KA_I,७२.१५-७३.१८ Rओ_I,२३५-२३८ {२८/३८} एवम् तर्हि ज्ञापयति आचार्यः न प्रगृह्यसञ्ज्ञायाम् प्रत्ययलक्षणम् भवति इति . (P_१,१.१९) KA_I,७२.१५-७३.१८ Rओ_I,२३५-२३८ {२९/३८} किम् एतस्य ज्ञापने प्रयोजनम् . (P_१,१.१९) KA_I,७२.१५-७३.१८ Rओ_I,२३५-२३८ {३०/३८} कुमार्योः अगारम् कुमार्यगारम् , वध्वोः अगारम् वध्वगारम् . (P_१,१.१९) KA_I,७२.१५-७३.१८ Rओ_I,२३५-२३८ {३१/३८} प्रत्ययलक्षणेन प्रगृह्यसञ्ज्ञा न भवति . (P_१,१.१९) KA_I,७२.१५-७३.१८ Rओ_I,२३५-२३८ {३२/३८} मा वा पूर्वपदस्य भूत् . अथ वा पूर्वपदस्य मा भूत् इति एवमर्थम् अर्थग्रहणम् : वाप्याम् अश्वः वाप्यश्वः , नद्याम् आतिः नद्यातिः . (P_१,१.१९) KA_I,७२.१५-७३.१८ Rओ_I,२३५-२३८ {३३/३८} अथ क्रियमाणे अपि अर्थग्रहणे कस्मात् एव अत्र न भवति . (P_१,१.१९) KA_I,७२.१५-७३.१८ Rओ_I,२३५-२३८ {३४/३८} जहत्स्वार्था वृत्तिः इति . (P_१,१.१९) KA_I,७२.१५-७३.१८ Rओ_I,२३५-२३८ {३५/३८} अथ अजहत्स्वार्थायाम् वृत्तौ दोषः एव . (P_१,१.१९) KA_I,७२.१५-७३.१८ Rओ_I,२३५-२३८ {३६/३८} अजहत्स्वार्थायाम् च न दोषः . (P_१,१.१९) KA_I,७२.१५-७३.१८ Rओ_I,२३५-२३८ {३७/३८} समुदायार्थः अभिधीयते . (P_१,१.१९) KA_I,७२.१५-७३.१८ Rओ_I,२३५-२३८ {३८/३८} ईदुतौ सप्तमी इति एव लुप्ते अर्थग्रहणात् भवेत् पूर्वस्य चेत् सवर्णः असौ आडाम्भावः प्रसज्यते वचनात् यत्र दीर्घत्वम् तत्र अपि सरसी यदि ज्ञापकम् स्यात् तदन्तत्वे मा वा पूर्वपदस्य भूत् . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {१/४८} घुसञ्ज्ञायाम् प्रकृतिग्रहणम् शिदर्थम् . घुसञ्ज्ञायाम् प्रकृतिग्रहणम् कर्तव्यम् . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {२/४८} दाधाप्रकृतयः घुसञ्ज्ञा भवन्ति इति वक्तव्यम् . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {३/४८} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {४/४८} आत्त्वभूतानाम् इयम् सञ्ज्ञा क्रियते . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {५/४८} सा आत्त्वभूतानाम् एव स्यात् अनात्त्वभूतानाम् न स्यात् . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {६/४८} ननु च भूयिष्थानि घुसञ्ज्ञाकार्याणि आर्धधातुके तत्र च एते आत्त्वभूताः दृश्यन्ते . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {७/४८} शिदर्थम् . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {८/४८} शिदर्थम् प्रकृतिग्रहणम् कर्तव्यम् . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {९/४८} शिति आत्त्वम् प्रतिषिध्यते तदर्थम् : प्रणिदयते प्रणिधयति इति . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {१०/४८} भारद्वाजीयाः पठन्ति घुसञ्ज्ञायाम् प्रकृतिग्रहणम् शिद्विकृतार्थम् . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {११/४८} घुसञ्ज्ञायाम् प्रकृतिग्रहणम् क्रियते . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {१२/४८} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {१३/४८} शिदर्थम् विकृतार्थम् च . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {१४/४८} शिति उदाहृतम् . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {१५/४८} विकृतार्थम् खलु अपि : प्रणिदाता प्रणिधाता . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {१६/४८} किम् पुनः कारणम् न सिध्यति . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {१७/४८} लक्षणप्रतिपदोक्तयोः प्रतिपदोक्तस्य एव इति प्रतिपदम् ये आत्त्वभूताः तेषाम् एव स्यात् . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {१८/४८} लक्षणेन ये आत्त्वभूताः तेषाम् न स्यात् . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {१९/४८} अथ क्रियमाणे अपि प्रकृतिग्रहणे कथम् इदम् विज्ञायते . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {२०/४८} दाधाः प्रकृतयः आहोस्वित् दाधाम् प्रकृतयः इति . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {२१/४८} किम् च अतः . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {२२/४८} यदि विज्ञायते दाधाः प्रकृतयः इति सः एव दोषः . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {२३/४८} आत्त्वभूतानाम् एव स्यात् अनात्त्वभूतानाम् न स्यात् . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {२४/४८} अथ विज्ञायते दाधाम् प्रकृतयः इति अनात्त्वभूतानाम् एव स्यात् आत्त्वभूतानाम् न स्यात् . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {२५/४८} एवम् तर्हि न एवम् विज्ञायते दाधाः प्रकृतयः इति न अपि दाधाम् प्रकृतयः इति . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {२६/४८} कथम् तर्हि . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {२७/४८} दाधाः घुसञ्ज्ञाः भवन्ति प्रकृतयः च एषाम् इति . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {२८/४८} तत् तर्हि प्रकृतिग्रहणम् कर्तव्यम् . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {२९/४८} न कर्तव्यम् . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {३०/४८} इदम् प्रकृतम् अर्थग्रहणम् अनुवर्तते . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {३१/४८} क्व प्रकृतम् . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {३२/४८} ईदूतौ च सप्तम्यर्थे इति . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {३३/४८} ततः वक्ष्यामि दाधाः घु अदाप् . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {३४/४८} अर्थे इति . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {३५/४८} न एवम् शक्यम् . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {३६/४८} ददातिना समानार्थान् रातिरासतिदाशतिमंहतिप्रीणातिप्रभृतीन् आहुः . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {३७/४८} एतेषाम् अपि घुसञ्ज्ञा प्राप्नोति . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {३८/४८} तस्मात् न एवम् शक्यम् . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {३९/४८} न चेत् एवम् प्रकृतिग्रहणम् कर्तव्यम् . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {४०/४८} शिदर्थेन तावत् न अर्थः प्रकृतिग्रहणेन . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {४१/४८} अवश्यम् तत्र मार्थम् प्रकृतिग्रहणम् कर्तव्यम् प्रणिमयते प्रण्यमयत इति एवमर्थम् . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {४२/४८} तत् पुरस्तात् अपक्रक्ष्यते : घुप्रकृतौ माप्रकृतौ च इति . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {४३/४८} यदि प्रकृतिग्रहणम् क्रियते प्रनिमिनोति प्रनिमीनाति अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {४४/४८} अथ अक्रियमाणे अपि प्रकृतिग्रहणे इह कस्मात् न भवति : प्रनिमाता प्रनिमातुम् इति . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {४५/४८} आकारान्तस्य ङितः ग्रहणम् विज्ञास्यते . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {४६/४८} यथा एव तर्हि अक्रियमाणे प्रकृतिग्रहणे आकारान्तस्य ङितः ग्रहणम् विज्ञायते एवम् क्रियमाणे अपि प्रकृतिग्रहणे आकारान्तस्य ङितः ग्रहणम् विज्ञास्यते . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {४७/४८} विकृतार्थेन च अपि न अर्थः . (P_१,१.२०.१) P. I.७३.२०-७४.२२ Rओ_I,२३९-२४१ {४८/४८} दोषः एव एतस्याः परिभाषायाः लक्षणप्रतिपदोक्तयोः प्रतिपदोक्तस्य एव इति गामादाग्रहणेषु अविशेषः इति . (P_१,१.२०.२) KA_I,७४.२३-७५.१४ Rओ_I,२४२-२४४ {१/३२} समानशब्दप्रतिषेधः . (P_१,१.२०.२) KA_I,७४.२३-७५.१४ Rओ_I,२४२-२४४ {२/३२} समानशब्दानाम् प्रतिषेधः वक्तव्यः : प्रनिदारयति प्रनिधारयति . (P_१,१.२०.२) KA_I,७४.२३-७५.१४ Rओ_I,२४२-२४४ {३/३२} दाधाः घुसञ्ज्ञाः भवन्ति इति घुसञ्ज्ञा प्राप्नोति . (P_१,१.२०.२) KA_I,७४.२३-७५.१४ Rओ_I,२४२-२४४ {४/३२} समानशब्दाप्रतिषेधः अर्थवद्ग्रहणात् . (P_१,१.२०.२) KA_I,७४.२३-७५.१४ Rओ_I,२४२-२४४ {५/३२} समानशब्दानाम् अप्रतिषेधः . (P_१,१.२०.२) KA_I,७४.२३-७५.१४ Rओ_I,२४२-२४४ {६/३२} अनर्थकः प्रतिषेधः अप्रतिषेधः . (P_१,१.२०.२) KA_I,७४.२३-७५.१४ Rओ_I,२४२-२४४ {७/३२} घुसञ्ज्ञा कस्मात् न भवति . (P_१,१.२०.२) KA_I,७४.२३-७५.१४ Rओ_I,२४२-२४४ {८/३२} अर्थवद्ग्रहणात् . (P_१,१.२०.२) KA_I,७४.२३-७५.१४ Rओ_I,२४२-२४४ {९/३२} अर्थवतोः दाधोः ग्रहणम् . (P_१,१.२०.२) KA_I,७४.२३-७५.१४ Rओ_I,२४२-२४४ {१०/३२} न च एतौ अर्थवन्तौ . (P_१,१.२०.२) KA_I,७४.२३-७५.१४ Rओ_I,२४२-२४४ {११/३२} अनुपसर्गात् वा . (P_१,१.२०.२) KA_I,७४.२३-७५.१४ Rओ_I,२४२-२४४ {१२/३२} अथ वा यत्क्रियायुक्तास् प्रादयः तम् प्रति गत्युपसर्गसञ्ज्ञे भवतः . (P_१,१.२०.२) KA_I,७४.२३-७५.१४ Rओ_I,२४२-२४४ {१३/३२} न च एतौ दाधौ प्रति क्रियायोगः . (P_१,१.२०.२) KA_I,७४.२३-७५.१४ Rओ_I,२४२-२४४ {१४/३२} यदि एवम् इह अपि तर्हि न प्राप्नोति प्रणिदापयति प्रणिधापयति . (P_१,१.२०.२) KA_I,७४.२३-७५.१४ Rओ_I,२४२-२४४ {१५/३२} अत्र अपि न एतौ दाधौ अर्थवन्तौ न अपि एतौ दाधौ प्रति क्रियायोगः . (P_१,१.२०.२) KA_I,७४.२३-७५.१४ Rओ_I,२४२-२४४ {१६/३२} न वा अर्थवतः हि आगमः तद्गुणीभूतः तद्ग्रहणेन गृह्यते यथा अन्यत्र . (P_१,१.२०.२) KA_I,७४.२३-७५.१४ Rओ_I,२४२-२४४ {१७/३२} न वा एषः दोषः . (P_१,१.२०.२) KA_I,७४.२३-७५.१४ Rओ_I,२४२-२४४ {१८/३२} किम् कारणम् . (P_१,१.२०.२) KA_I,७४.२३-७५.१४ Rओ_I,२४२-२४४ {१९/३२} अर्थवतः आगमः तद्गुणीभूतः अर्थवद्ग्रहणेन गृह्यते यथा अन्यत्र . (P_१,१.२०.२) KA_I,७४.२३-७५.१४ Rओ_I,२४२-२४४ {२०/३२} तत् यथा . (P_१,१.२०.२) KA_I,७४.२३-७५.१४ Rओ_I,२४२-२४४ {२१/३२} अन्यत्र अपि अर्थवतः आगमः अर्थवद्ग्रहणेन गृह्यते . (P_१,१.२०.२) KA_I,७४.२३-७५.१४ Rओ_I,२४२-२४४ {२२/३२} क्व अन्यत्र . (P_१,१.२०.२) KA_I,७४.२३-७५.१४ Rओ_I,२४२-२४४ {२३/३२} लविता चिकीर्षिता इति . (P_१,१.२०.२) KA_I,७४.२३-७५.१४ Rओ_I,२४२-२४४ {२४/३२} युक्तम् पुनः यत् नित्येषु नाम शब्देषु आगमशासनम् स्यात् न नित्येषु शब्देषु कूटस्थैः अविचालिभिः वर्णैः भवितव्यम् अनपायोपजनविकारिभिः . (P_१,१.२०.२) KA_I,७४.२३-७५.१४ Rओ_I,२४२-२४४ {२५/३२} आगमः च नाम अपूर्वः शब्दोपजनः . (P_१,१.२०.२) KA_I,७४.२३-७५.१४ Rओ_I,२४२-२४४ {२६/३२} अथ युक्तम् यत् नित्येषु शब्देषु आदेशाः स्युः . (P_१,१.२०.२) KA_I,७४.२३-७५.१४ Rओ_I,२४२-२४४ {२७/३२} बाढम् युक्तम् . (P_१,१.२०.२) KA_I,७४.२३-७५.१४ Rओ_I,२४२-२४४ {२८/३२} शब्दान्तरैः इह भवितव्यम् . (P_१,१.२०.२) KA_I,७४.२३-७५.१४ Rओ_I,२४२-२४४ {२९/३२} तत्र शब्दान्तरात् शब्दान्तरस्य प्रतिपत्तिः युक्ता . (P_१,१.२०.२) KA_I,७४.२३-७५.१४ Rओ_I,२४२-२४४ {३०/३२} आदेशाः तर्हि इमे भविष्यन्ति अनागमकानाम् सागमकाः . (P_१,१.२०.२) KA_I,७४.२३-७५.१४ Rओ_I,२४२-२४४ {३१/३२} तत् कथम् . (P_१,१.२०.२) KA_I,७४.२३-७५.१४ Rओ_I,२४२-२४४ {३२/३२} सर्वे सर्वपदादेशाः दाक्षीपुत्रस्य पाणिनेः एकदेशविकारे हि नित्यत्वम् न उपपद्यते . (P_१,१.२०.३) KA_I,७५.१५-२३ Rओ_I,२४५-२४६ {१/१८} दीङः प्रतिषेधः स्थाघ्वोः इत्त्वे . (P_१,१.२०.३) KA_I,७५.१५-२३ Rओ_I,२४५-२४६ {२/१८} दीङः प्रतिषेधः स्थाघ्वोः इत्त्वे वक्तव्यः . (P_१,१.२०.३) KA_I,७५.१५-२३ Rओ_I,२४५-२४६ {३/१८} उपादास्त अस्य स्वरः शिक्षकस्य इति . (P_१,१.२०.३) KA_I,७५.१५-२३ Rओ_I,२४५-२४६ {४/१८} मीनातिमिनोति इति आत्त्वे कृते स्थाघ्वोः इत् च इति इत्त्वम् प्राप्नोति . (P_१,१.२०.३) KA_I,७५.१५-२३ Rओ_I,२४५-२४६ {५/१८} कुतः पुनः अयम् दोषः जायते . (P_१,१.२०.३) KA_I,७५.१५-२३ Rओ_I,२४५-२४६ {६/१८} किम् प्रकृतिग्रहणात् आहोस्वित् रूपग्रहणात् . (P_१,१.२०.३) KA_I,७५.१५-२३ Rओ_I,२४५-२४६ {७/१८} रूपग्रहणात् इति आह . (P_१,१.२०.३) KA_I,७५.१५-२३ Rओ_I,२४५-२४६ {८/१८} इह खलु प्रकृतिग्रहणात् दोषः जायते : उपदिदीषते . (P_१,१.२०.३) KA_I,७५.१५-२३ Rओ_I,२४५-२४६ {९/१८} सनि मीमाघुरभलभ इति . (P_१,१.२०.३) KA_I,७५.१५-२३ Rओ_I,२४५-२४६ {१०/१८} न एषः दोषः . (P_१,१.२०.३) KA_I,७५.१५-२३ Rओ_I,२४५-२४६ {११/१८} दाप्रकृतिः इति उच्यते . (P_१,१.२०.३) KA_I,७५.१५-२३ Rओ_I,२४५-२४६ {१२/१८} न च इयम् दाप्रकृतिः . (P_१,१.२०.३) KA_I,७५.१५-२३ Rओ_I,२४५-२४६ {१३/१८} आकारान्तानाम् एजन्ताः प्रकृतयः एजन्तानाम् अपि ईकारान्ताः . (P_१,१.२०.३) KA_I,७५.१५-२३ Rओ_I,२४५-२४६ {१४/१८} न च प्रकृतिप्रकृतिः प्रकृतिग्रहणेन गृह्यते . (P_१,१.२०.३) KA_I,७५.१५-२३ Rओ_I,२४५-२४६ {१५/१८} सः तर्हि प्रतिषेधः वक्तव्यः . (P_१,१.२०.३) KA_I,७५.१५-२३ Rओ_I,२४५-२४६ {१६/१८} न वक्तव्यः . (P_१,१.२०.३) KA_I,७५.१५-२३ Rओ_I,२४५-२४६ {१७/१८} घुसञ्ज्ञा कस्मात् न भवति . (P_१,१.२०.३) KA_I,७५.१५-२३ Rओ_I,२४५-२४६ {१८/१८} सन्निपातलक्षणः विधिः अनिमित्तम् तद्विघातस्य इति एवम् न भविष्यति . (P_१,१.२०.४) KA_I,७५.२४-७६ .१४ Rओ_I,२४६-२४७ {१/३४} दाप्प्रतिषेधे न दैपि अनेजन्तत्वात् . (P_१,१.२०.४) KA_I,७५.२४-७६ .१४ Rओ_I,२४६-२४७ {२/३४} दाप्प्रतिषेधे दैपि प्रतिषेधः न प्राप्नोति : अवदातम् मुखम् . (P_१,१.२०.४) KA_I,७५.२४-७६ .१४ Rओ_I,२४६-२४७ {३/३४} ननु च आत्त्वे कृते भविष्यति . (P_१,१.२०.४) KA_I,७५.२४-७६ .१४ Rओ_I,२४६-२४७ {४/३४} तत् हि आत्त्वम् न प्राप्नोति . (P_१,१.२०.४) KA_I,७५.२४-७६ .१४ Rओ_I,२४६-२४७ {५/३४} किम् कारणम् . (P_१,१.२०.४) KA_I,७५.२४-७६ .१४ Rओ_I,२४६-२४७ {६/३४} अनेजन्तत्वात् . (P_१,१.२०.४) KA_I,७५.२४-७६ .१४ Rओ_I,२४६-२४७ {७/३४} सिद्धम् अनुबन्धस्य अनेकान्तत्वात् . सिद्धम् एतत् . (P_१,१.२०.४) KA_I,७५.२४-७६ .१४ Rओ_I,२४६-२४७ {८/३४} कथम् . (P_१,१.२०.४) KA_I,७५.२४-७६ .१४ Rओ_I,२४६-२४७ {९/३४} अनुबन्धस्य अनेकान्तत्वात् . (P_१,१.२०.४) KA_I,७५.२४-७६ .१४ Rओ_I,२४६-२४७ {१०/३४} अनेकान्ताः अनुबन्धाः . (P_१,१.२०.४) KA_I,७५.२४-७६ .१४ Rओ_I,२४६-२४७ {११/३४} पित्प्रतिषेधात् वा . (P_१,१.२०.४) KA_I,७५.२४-७६ .१४ Rओ_I,२४६-२४७ {१२/३४} अथ वा दाधाः घु अपित् इति वक्ष्यामि . (P_१,१.२०.४) KA_I,७५.२४-७६ .१४ Rओ_I,२४६-२४७ {१३/३४} तत् च अवश्यम् वक्तव्यम् . (P_१,१.२०.४) KA_I,७५.२४-७६ .१४ Rओ_I,२४६-२४७ {१४/३४} अदाप् इति हि उच्यमाने इह अपि प्रसज्येत : प्रणिदापयति इति . (P_१,१.२०.४) KA_I,७५.२४-७६ .१४ Rओ_I,२४६-२४७ {१५/३४} शक्यम् तावत् अनेन अदाप् इति ब्रुवता बान्तस्य प्रतिषेधः विज्ञातुम् . (P_१,१.२०.४) KA_I,७५.२४-७६ .१४ Rओ_I,२४६-२४७ {१६/३४} सूत्रम् तर्हि भिद्यते . (P_१,१.२०.४) KA_I,७५.२४-७६ .१४ Rओ_I,२४६-२४७ {१७/३४} यथान्यासम् एव अस्तु . (P_१,१.२०.४) KA_I,७५.२४-७६ .१४ Rओ_I,२४६-२४७ {१८/३४} ननु च उक्तम् दप्प्रतिषेधे न दैपि इति . (P_१,१.२०.४) KA_I,७५.२४-७६ .१४ Rओ_I,२४६-२४७ {१९/३४} परिहृतम् एतत् सिद्धम् अनुबन्धस्य अनेकान्तत्वात् इति . (P_१,१.२०.४) KA_I,७५.२४-७६ .१४ Rओ_I,२४६-२४७ {२०/३४} अथ एकान्तेषु दोषः एव . (P_१,१.२०.४) KA_I,७५.२४-७६ .१४ Rओ_I,२४६-२४७ {२१/३४} एकान्तेषु च न दोषः . (P_१,१.२०.४) KA_I,७५.२४-७६ .१४ Rओ_I,२४६-२४७ {२२/३४} आत्त्वे कृते भविष्यति . (P_१,१.२०.४) KA_I,७५.२४-७६ .१४ Rओ_I,२४६-२४७ {२३/३४} ननु च उक्तम् तत् हि आत्त्वम् न प्राप्नोति . (P_१,१.२०.४) KA_I,७५.२४-७६ .१४ Rओ_I,२४६-२४७ {२४/३४} किम् कारणम् . (P_१,१.२०.४) KA_I,७५.२४-७६ .१४ Rओ_I,२४६-२४७ {२५/३४} अनेजन्तत्वात् इति . (P_१,१.२०.४) KA_I,७५.२४-७६ .१४ Rओ_I,२४६-२४७ {२६/३४} पकारलोपे कृते भविष्यति . (P_१,१.२०.४) KA_I,७५.२४-७६ .१४ Rओ_I,२४६-२४७ {२७/३४} न हि अयम् तदा दाप् भवति . (P_१,१.२०.४) KA_I,७५.२४-७६ .१४ Rओ_I,२४६-२४७ {२८/३४} भूतपूर्वगत्या भविष्यति . (P_१,१.२०.४) KA_I,७५.२४-७६ .१४ Rओ_I,२४६-२४७ {२९/३४} एतत् च अत्र युक्तम् यत् सर्वेषु एव सानुबन्धकग्रहणेषु भूतपूर्वगतिः विज्ञायते . (P_१,१.२०.४) KA_I,७५.२४-७६ .१४ Rओ_I,२४६-२४७ {३०/३४} अनैमित्तिकः हि अनुबन्धलोपः तावति एव भवति . (P_१,१.२०.४) KA_I,७५.२४-७६ .१४ Rओ_I,२४६-२४७ {३१/३४} अथ वा आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति न अनुबन्धकृतम् अनेजन्तत्वम् इति यत् अयम् उदीचाम् माङः व्यतीहारे इति मेङः सानुबन्धकस्य आत्त्वभूतस्य ग्रहणम् करोति . (P_१,१.२०.४) KA_I,७५.२४-७६ .१४ Rओ_I,२४६-२४७ {३२/३४} अथ वा दाप् एव अयम् न दैप् अस्ति . (P_१,१.२०.४) KA_I,७५.२४-७६ .१४ Rओ_I,२४६-२४७ {३३/३४} कथम् अवदाययति इति . (P_१,१.२०.४) KA_I,७५.२४-७६ .१४ Rओ_I,२४६-२४७ {३४/३४} श्यन् विकरणः भविष्यति . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {१/५८} किमर्थम् इदम् उच्यते . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {२/५८} सति अन्यस्मिन् आद्यन्तवद्भावात् एकस्मिन् आद्यन्तवद्वचनम् . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {३/५८} सति अन्यस्मिन् यस्मात् पूर्वम् न अस्ति परम् अस्ति सः आदिः इति उच्यते . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {४/५८} सति अन्यस्मिन् यस्मात् परम् न अस्ति पूर्वम् अस्ति सः अन्तः इति उच्यते . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {५/५८} सति अन्यस्मिन् आद्यन्तवद्भावात् एतस्मात् कारणात् एकस्मिन् आद्यन्तापदिष्टानि कार्याणि न सिध्यन्ति . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {६/५८} इष्यन्ते च स्युः इति . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {७/५८} तानि अन्तरेण यत्नम् न सिध्यन्ति इति एकस्मिन् आद्यन्तवद्वचनम् . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {८/५८} एवमर्थम् इदम् उच्यते . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {९/५८} अस्ति प्रयोजनम् एतत् . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {१०/५८} किम् तर्हि इति . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {११/५८} तत्र व्यपदेशिवद्वचनम् . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {१२/५८} तत्र व्यपदेशिवद्भावः वक्तव्यः . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {१३/५८} व्यपदेशिवत् एकस्मिन् कार्यम् भवति इति वक्तव्यम् . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {१४/५८} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {१५/५८} एकाचः द्वे प्रथमार्थम् . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {१६/५८} वक्ष्यति एकाचः द्वे प्रथमस्य इति बहुव्रीहिनिर्देशः इति . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {१७/५८} तस्मिन् क्रियमाणे इह एव : स्यात् पपाच पपाठ . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {१८/५८} इयाय , आर इति अत्र न स्यात् . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {१९/५८} व्यप्देशिवत् एकस्मिन् कार्यम् भवति इति अत्र अपि सिद्धम् भवति . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {२०/५८} षत्वे च आदेशसम्प्रत्ययार्थम् . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {२१/५८} वक्ष्यति आदेशप्रत्यययोः इति अवयवषष्ठी एव इति . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {२२/५८} एतस्मिन् क्रियमाणे इह एव स्यात् : करिष्यति हरिष्यति . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {२३/५८} इह न स्यात् : इन्द्रः मा वक्षत् , सः देवन् यक्षत् . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {२४/५८} व्यप्देशिवत् एकस्मिन् कार्यम् भवति इति अत्र अपि सिद्धम् भवति . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {२५/५८} सः तर्हि व्यपदेशिवद्भावः वक्तव्यः . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {२६/५८} न वक्तव्यः . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {२७/५८} अवचनात् लोकविज्ञानात् सिद्धम् . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {२८/५८} अन्तरेण एव वचनम् लोकविज्ञानात् सिद्धम् एतत् . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {२९/५८} तत् यथा : लोके शालासमुदायः ग्रामः इति उच्यते . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {३०/५८} भवति च एतत् एकस्मिन् अपि एकशालः ग्रामः इति . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {३१/५८} विषमः उपन्यासः . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {३२/५८} ग्रामशब्दः अयम् बह्वर्थः . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {३३/५८} अस्ति एव शालासमुदाये वर्तते . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {३४/५८} तत् यथा ग्रामः दग्धः इति . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {३५/५८} अस्ति वाटपरिक्षेपे वर्तते . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {३६/५८} तत् यथा ग्रामम् प्रविष्टः . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {३७/५८} अस्ति मनुष्येषु वर्तते . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {३८/५८} तत् यथा . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {३९/५८} ग्रामः गतः , ग्रामः आगतः इति . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {४०/५८} अस्ति सारण्यके ससीमके सस्थण्डिलके वर्तते . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {४१/५८} तत् यथा ग्रामः लब्धः इति . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {४२/५८} तत् यः सारण्यके ससीमके सस्थण्डिलके वर्तते तम् अभिसमीक्ष्य एतत् प्रयुज्यते : एकशालः ग्रामः इति . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {४३/५८} यथा तर्हि वर्णसमुदायः पदम् पदसमुदायः ऋक् ऋक्समुदायः सूक्तम् इति उच्यते . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {४४/५८} भवति च एतत् एकस्मिन् अपि एकवर्णम् पदम् एकपदा ऋक् एकर्चम् सूक्तम् इति . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {४५/५८} अत्र अपि अर्थेन युक्तः व्यपदेशः . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {४६/५८} पदम् नाम अर्थः सूक्तम् नम अर्थः . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {४७/५८} यथा तर्हि बहुषु पुत्रेषु एतत् उपपन्नम् : भवति अयम् मे ज्येष्ठः अयम् एव मे मध्यमः अयम् एव मे कनीयान् इति . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {४८/५८} भवति च एतत् एकस्मिन् अपि अयम् एव मे ज्येष्ठः अयम् मे मध्यमः अयम् मे कनीयान् इति . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {४९/५८} तथा असूतायाम् असोष्यमाणायाम् च भवति प्रथमगर्भेण हता इति . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {५०/५८} तथा अनेत्य अनाजिगमिषुः आह इदम् मे प्रथमम् आगमनम् इति . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {५१/५८} आद्यन्तवद्भावः च शक्यः अवक्तुम् . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {५२/५८} कथम् . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {५३/५८} अपूर्वानुत्तरलक्षणत्वात् आद्यन्तयोः सिद्धम् एकस्मिन् . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {५४/५८} अपूर्वलक्षणः आदिः अनुत्तरलक्षणः अन्तः . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {५५/५८} एतत् च एकस्मिन् अपि भवति . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {५६/५८} अपूर्वानुत्तरलक्षणत्वात् एतस्मात् कारणात् एकस्मिन् अपि आद्यन्तापदिष्टनि कार्याणि भविष्यन्ति . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {५७/५८} न अर्थः आद्यन्तवद्भावेन . (P_१,१.२१.१) KA_I,७६.१६-७८.२ Rओ_I,२४७-२५२ {५८/५८} गोनर्दीयः तु आह सत्यम् एतत् सति तु अन्यस्मिन् इति . (P_१,१.२१.२) KA_I,७८.३-७९.१० Rओ_I,२५२-२५४ {१/३९} कानि पुनः अस्य योगस्य प्रयोजनानि . (P_१,१.२१.२) KA_I,७८.३-७९.१० Rओ_I,२५२-२५४ {२/३९} आदिवत्त्वे प्रयोजनम् प्रत्ययञ्निदाद्युदात्तत्वे . (P_१,१.२१.२) KA_I,७८.३-७९.१० Rओ_I,२५२-२५४ {३/३९} प्रत्ययस्य आदिः उदात्तः भवति इति इह एव स्यात् : कर्तव्यम् , तैत्तिरीयः . (P_१,१.२१.२) KA_I,७८.३-७९.१० Rओ_I,२५२-२५४ {४/३९} औपगवः , कापटवः इति अत्र न स्यात् . (P_१,१.२१.२) KA_I,७८.३-७९.१० Rओ_I,२५२-२५४ {५/३९} ञ्निति आदिः नित्यम् इति इह एव स्यात् : अहिचुम्बकायनिः , अग्निवेश्यः . (P_१,१.२१.२) KA_I,७८.३-७९.१० Rओ_I,२५२-२५४ {६/३९} गर्ग्यः , कृतिः इति अत्र न स्यात् . (P_१,१.२१.२) KA_I,७८.३-७९.१० Rओ_I,२५२-२५४ {७/३९} वलादेः आर्धधातुकस्य इट् . (P_१,१.२१.२) KA_I,७८.३-७९.१० Rओ_I,२५२-२५४ {८/३९} वलादेः आर्धधातुकस्य इट् प्रयोजनम् . (P_१,१.२१.२) KA_I,७८.३-७९.१० Rओ_I,२५२-२५४ {९/३९} आर्धधातुकस्य इट् वलादेः इह एव : स्यात् करिष्यति हरिष्यति . (P_१,१.२१.२) KA_I,७८.३-७९.१० Rओ_I,२५२-२५४ {१०/३९} जोषिषत् , मनिद्षत् इति अत्र न स्यात् . (P_१,१.२१.२) KA_I,७८.३-७९.१० Rओ_I,२५२-२५४ {११/३९} यस्मिन् विधिः तदादित्वे . (P_१,१.२१.२) KA_I,७८.३-७९.१० Rओ_I,२५२-२५४ {१२/३९} यस्मिन् विधिः तदादित्वे प्रयोजनम् . (P_१,१.२१.२) KA_I,७८.३-७९.१० Rओ_I,२५२-२५४ {१३/३९} वक्ष्यति यस्मिन् विधिः तदादौ अल्ग्रहणे इति . (P_१,१.२१.२) KA_I,७८.३-७९.१० Rओ_I,२५२-२५४ {१४/३९} तस्मिन् क्रियमाणे अचि श्नुधातुभ्रुवाम् य्वोः इयङुवङौ इह एव स्यात् : श्रियः , भ्रुवः . (P_१,१.२१.२) KA_I,७८.३-७९.१० Rओ_I,२५२-२५४ {१५/३९} श्रियौ भ्रुवौ इति अत्र न स्यात् . (P_१,१.२१.२) KA_I,७८.३-७९.१० Rओ_I,२५२-२५४ {१६/३९} अजाद्याट्त्वे . अजाद्याट्त्वे प्रयोजनम् . (P_१,१.२१.२) KA_I,७८.३-७९.१० Rओ_I,२५२-२५४ {१७/३९} आट् अजादीनाम् इह एव स्यात् : ऐहिष्ट , ऐक्षिष्ट . (P_१,१.२१.२) KA_I,७८.३-७९.१० Rओ_I,२५२-२५४ {१८/३९} ऐत् , अध्यैष्ट इति अत्र न स्यात् . (P_१,१.२१.२) KA_I,७८.३-७९.१० Rओ_I,२५२-२५४ {१९/३९} अथ अन्तवत्त्वे कानि प्रयोजनानि . (P_१,१.२१.२) KA_I,७८.३-७९.१० Rओ_I,२५२-२५४ {२०/३९} अन्तवत् द्विवचनान्तप्रगृह्यत्वे . अन्तवत् द्विवचनान्तप्रगृह्यत्वे प्रयोजनम् . (P_१,१.२१.२) KA_I,७८.३-७९.१० Rओ_I,२५२-२५४ {२१/३९} ईदूदेत् द्विवचनम् प्रगृह्यम् इह एव स्यात् : पचेते* इति पचेथे* इति . (P_१,१.२१.२) KA_I,७८.३-७९.१० Rओ_I,२५२-२५४ {२२/३९} खट्वे* इति माले* इति इति अत्र न स्यात् . (P_१,१.२१.२) KA_I,७८.३-७९.१० Rओ_I,२५२-२५४ {२३/३९} मित् अचः अन्त्यात् परः . (P_१,१.२१.२) KA_I,७८.३-७९.१० Rओ_I,२५२-२५४ {२४/३९} मित् अचः अन्त्यात् परः प्रयोजनम् . (P_१,१.२१.२) KA_I,७८.३-७९.१० Rओ_I,२५२-२५४ {२५/३९} इह एव स्यात् : कुण्डानि वनानि . (P_१,१.२१.२) KA_I,७८.३-७९.१० Rओ_I,२५२-२५४ {२६/३९} तानि यानि इति अत्र न स्यात् . (P_१,१.२१.२) KA_I,७८.३-७९.१० Rओ_I,२५२-२५४ {२७/३९} अचः अन्त्यादि टि . (P_१,१.२१.२) KA_I,७८.३-७९.१० Rओ_I,२५२-२५४ {२८/३९} अचः अन्त्यादि टि प्रयोजनम् . (P_१,१.२१.२) KA_I,७८.३-७९.१० Rओ_I,२५२-२५४ {२९/३९} टितः आत्मनेपदानाम् टेः ए इति इह एव स्यात् : कुर्वाते कुर्वाथे . (P_१,१.२१.२) KA_I,७८.३-७९.१० Rओ_I,२५२-२५४ {३०/३९} कुरुते कुर्वे इति अत्र न स्यात् . (P_१,१.२१.२) KA_I,७८.३-७९.१० Rओ_I,२५२-२५४ {३१/३९} अलः अन्त्यस्य . (P_१,१.२१.२) KA_I,७८.३-७९.१० Rओ_I,२५२-२५४ {३२/३९} अलः अन्त्यस्य प्रयोजनम् . (P_१,१.२१.२) KA_I,७८.३-७९.१० Rओ_I,२५२-२५४ {३३/३९} अतः दीर्घः यञि सुपि च इह एव स्यात् : घटाभ्यम् , पटाभ्याम् . (P_१,१.२१.२) KA_I,७८.३-७९.१० Rओ_I,२५२-२५४ {३४/३९} आभ्याम् इति अत्र न स्यात् . (P_१,१.२१.२) KA_I,७८.३-७९.१० Rओ_I,२५२-२५४ {३५/३९} येन विदिः तदन्तत्वे . (P_१,१.२१.२) KA_I,७८.३-७९.१० Rओ_I,२५२-२५४ {३६/३९} येन विदिः तदन्तत्वे प्रयोजनम् . (P_१,१.२१.२) KA_I,७८.३-७९.१० Rओ_I,२५२-२५४ {३७/३९} अचः यत् इह एव स्यात् : चेयम् , जेयम् . (P_१,१.२१.२) KA_I,७८.३-७९.१० Rओ_I,२५२-२५४ {३८/३९} एयम् अध्येयम् इति अत्र न स्यात् . (P_१,१.२१.२) KA_I,७८.३-७९.१० Rओ_I,२५२-२५४ {३९/३९} आद्यन्तवत् एकस्मिन् कार्यम् भवति इति अत्र अपि सिद्धम् भवति . (P_१,१.२२) KA_I,७९.१२-८०.२ Rओ_I,२५५-२५६ {१/२६} घसञ्ज्ञायाम् नदीतरे प्रतिषेधः . (P_१,१.२२) KA_I,७९.१२-८०.२ Rओ_I,२५५-२५६ {२/२६} घसञ्ज्ञायाम् नदीतरे प्रतिषेधः वक्तव्यः . (P_१,१.२२) KA_I,७९.१२-८०.२ Rओ_I,२५५-२५६ {३/२६} नद्याः तरः नदीतरः इति . (P_१,१.२२) KA_I,७९.१२-८०.२ Rओ_I,२५५-२५६ {४/२६} घसञ्ज्ञायाम् नदीतरे अप्रतिषेधः . (P_१,१.२२) KA_I,७९.१२-८०.२ Rओ_I,२५५-२५६ {५/२६} अनर्थकः प्रतिषेधः अप्रतिषेधः . (P_१,१.२२) KA_I,७९.१२-८०.२ Rओ_I,२५५-२५६ {६/२६} घसञ्ज्ञा कस्मात् न भवति . (P_१,१.२२) KA_I,७९.१२-८०.२ Rओ_I,२५५-२५६ {७/२६} तरब्ग्रहणम् हि औपदेशिकम् . (P_१,१.२२) KA_I,७९.१२-८०.२ Rओ_I,२५५-२५६ {८/२६} औपदेशिकस्य तरपः ग्रहणम् . (P_१,१.२२) KA_I,७९.१२-८०.२ Rओ_I,२५५-२५६ {९/२६} न च एषः उपदेशे तरप्शब्दः . (P_१,१.२२) KA_I,७९.१२-८०.२ Rओ_I,२५५-२५६ {१०/२६} किम् वक्तव्यम् एतत् . (P_१,१.२२) KA_I,७९.१२-८०.२ Rओ_I,२५५-२५६ {११/२६} न हि . (P_१,१.२२) KA_I,७९.१२-८०.२ Rओ_I,२५५-२५६ {१२/२६} कथम् अनुच्यमानम् गंस्यते . (P_१,१.२२) KA_I,७९.१२-८०.२ Rओ_I,२५५-२५६ {१३/२६} इह हि व्याकरणे सर्वेषु एव सानुबन्धकेषु ग्रहणेषु रूपम् आश्रीयते : यत्र एतत् रूपम् इति . (P_१,१.२२) KA_I,७९.१२-८०.२ Rओ_I,२५५-२५६ {१४/२६} रूपनिर्ग्रहः च न अन्तरेण लौकिकम् प्रयोगम् . (P_१,१.२२) KA_I,७९.१२-८०.२ Rओ_I,२५५-२५६ {१५/२६} तस्मिन् च लौकिके प्रयोगे सानुबन्धकानाम् प्रयोगः न अस्ति इति कृत्वा द्वितीयः प्रयोगः उपास्यते . (P_१,१.२२) KA_I,७९.१२-८०.२ Rओ_I,२५५-२५६ {१६/२६} कः असौ . (P_१,१.२२) KA_I,७९.१२-८०.२ Rओ_I,२५५-२५६ {१७/२६} उपदेशः नाम . (P_१,१.२२) KA_I,७९.१२-८०.२ Rओ_I,२५५-२५६ {१८/२६} न च एषः उपदेशे तरप्शब्दः . (P_१,१.२२) KA_I,७९.१२-८०.२ Rओ_I,२५५-२५६ {१९/२६} अथ वा अस्तु अस्य घसञ्ज्ञा . (P_१,१.२२) KA_I,७९.१२-८०.२ Rओ_I,२५५-२५६ {२०/२६} कः दोषः . (P_१,१.२२) KA_I,७९.१२-८०.२ Rओ_I,२५५-२५६ {२१/२६} घादिषु नद्याः ह्रस्वः भवति इति ह्रस्वत्वम् प्रसज्येत . (P_१,१.२२) KA_I,७९.१२-८०.२ Rओ_I,२५५-२५६ {२२/२६} समानाधिकरणेषु घादिषु इति एवम् तत् . (P_१,१.२२) KA_I,७९.१२-८०.२ Rओ_I,२५५-२५६ {२३/२६} यदा तर्हि सा एव नदी सः एव तरः तदा प्राप्नोति . (P_१,१.२२) KA_I,७९.१२-८०.२ Rओ_I,२५५-२५६ {२४/२६} स्त्रीलिङ्गेषु एव घादिषु इति एवम् तत् . (P_१,१.२२) KA_I,७९.१२-८०.२ Rओ_I,२५५-२५६ {२५/२६} अवश्यम् च एतत् एवम् विज्ञेयम् . (P_१,१.२२) KA_I,७९.१२-८०.२ Rओ_I,२५५-२५६ {२६/२६} समानाधिकरणेषु घादिषु इति उच्यमाने इह प्रसज्येत महिषी रूपम् इव ब्राह्मणी रूपम् इव . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {१/९१} सङ्ख्यासञ्ज्ञायाम् सङ्ख्याग्रहणम् . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {२/९१} सङ्ख्यासञ्ज्ञायाम् सङ्ख्याग्रहणम् कर्तव्यम् . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {३/९१} बहुगण्वतुडतयः सङ्ख्यासञ्ज्ञाः भवन्ति . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {४/९१} सङ्ख्या च सङ्ख्यासञ्ज्ञा भवति इति वक्तव्व्यम् . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {५/९१} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {६/९१} सङ्ख्यासम्प्रत्ययार्थम् . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {७/९१} एकादिकायाः सङ्ख्यायाः सङ्ख्याप्रदेशेषु सङ्ख्या इति एषः सम्प्रत्ययः यथा स्यात् . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {८/९१} ननु च एकादिका सङ्ख्या लोके सङ्ख्या इति प्रतीता . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {९/९१} तेन अस्याः सङ्ख्याप्रदेशेषु सङ्ख्यासम्प्रत्ययः भविष्यति . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {१०/९१} एवम् अपि कर्तव्यम् . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {११/९१} इतरथा हि असम्प्रत्ययः अकृत्रिमत्वात् यथा लोके . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {१२/९१} अक्रियमाणे हि सङ्ख्याग्रहणे एकादिकायाः सङ्ख्यायाः सङ्ख्या इति सम्प्रत्ययः न स्यात् . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {१३/९१} किम् कारणम् . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {१४/९१} अकृत्रिमत्वात् . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {१५/९१} बह्वादीनाम् कृत्रिमा सञ्ज्ञा . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {१६/९१} कृत्रिमाकृत्रिमयोः कृत्रिमे कार्यसम्प्रत्ययः भवति यथा लोके . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {१७/९१} तत् यथा लोके गोपालकम् आनय कटजकम् आनय इति यस्य एषा सञ्ज्ञा भवति सः आनीयते न यः गाः पालयति यः वा कटे जातः . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {१८/९१} यदि तर्हि कृत्रिमाकृत्रिमयोः कृत्रिमे सम्प्रत्ययः भवति नदीपौर्णमास्याग्रहायणीभ्यः इति अत्र अपि प्रसज्येत . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {१९/९१} पौर्णमास्याग्रहायणीग्रहणसामर्थ्यात् न भविष्यति . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {२०/९१} तद्विशेषेभ्यः तर्हि प्राप्नोति : गङ्गा यमुना इति . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {२१/९१} एवम् तर्हि आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति न तद्विशेषेभ्यः भवति इति यत् अयम् विपाट्शब्दम् शरत्प्रभृतिषु पठति . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {२२/९१} इह तर्हि प्राप्नोति : नदीभिः च इति . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {२३/९१} बहुवचननिर्देशात् न भविष्यति . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {२४/९१} स्वरूपविधिः तर्हि प्राप्नोति . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {२५/९१} बहुवचननिर्देशात् एव न भविष्यति . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {२६/९१} एवम् न च इदम् अकृतम् भवति कृत्रिमाकृत्रिमयोः कृत्रिमे सम्प्रत्ययः इति न च कः चित् दोषः . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {२७/९१} उत्तरार्थम् च . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {२८/९१} उत्तरार्थम् च सङ्ख्याग्रहणम् कर्तव्यम् . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {२९/९१} ष्णान्ता षट् . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {३०/९१} षकारनकारान्तायाः सङ्ख्यायाः षट्सञ्ज्ञा यथा स्यात् . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {३१/९१} इह मा भूत् : पामानः , विप्रुषः इति . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {३२/९१} इहार्थेन तावत् न अर्थः सङ्ख्याग्रहणेन . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {३३/९१} ननु च उक्तम् इतरथा हि असम्प्रत्ययः अकृत्रिमत्वात् यथा लोके इति . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {३४/९१} न एषः दोषः . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {३५/९१} अर्थात् प्रकरणात् वा लोके कृत्रिमाकृत्रिमयोः कृत्रिमे सम्प्रत्ययः भवति . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {३६/९१} अर्थः वा अस्य एवंसङ्ज्ञकेन भवति प्रकृतम् वा तत्र भवति इदम् एवंसङ्ज्ञकेन कर्तव्यम् इति. आतः च अर्थात् प्रकरणात् वा . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {३७/९१} अङ्ग हि भवान् ग्राम्यम् पांसुरपादम् अप्रकरणज्ञम् आगतम् ब्रवीतु गोपालकम् आनय कटजकम् आनय इति . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {३८/९१} उभयगतिः तस्य भवति साधीयः वा यष्टिहस्तम् गमिष्यति . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {३९/९१} यथा एव तर्हि अर्थात् प्रकरणात् वा लोके कृत्रिमाकृत्रिमयोः कृत्रिमे सम्प्रत्ययः भवति एवम् इह अपि प्राप्नोति . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {४०/९१} जानाति हि असौ बह्वादीनाम् इयम् सञ्ज्ञा कृता इति . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {४१/९१} न यथा लोके तथा व्याकरणे . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {४२/९१} उभयगतिः पुनः इह भवति . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {४३/९१} अन्यत्र अपि न अवश्यम् इह एव . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {४४/९१} तत् यथा : कर्तुः ईप्सिततमम् कर्म इति कृत्रिमा सञ्ज्ञा . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {४५/९१} कर्मप्रदेशेषु च उभयगतिः भवति . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {४६/९१} कर्मणि द्वितीया इति कृत्रिमस्य ग्रहणम् कर्तरि कर्मव्यतिहारे इति अकृत्रिमस्य . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {४७/९१} तथा साधकतमम् करणम् इति कृत्रिमा करणसञ्ज्ञा . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {४८/९१} करणप्रदेशेषु च उभयगतिः भवति . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {४९/९१} कर्तृकरणयोः तृतीया इति कृत्रिमस्य ग्रहणम् शब्दवैरकलहाभ्रकण्वमेघेभ्यः करणे इति अकृत्रिमस्य . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {५०/९१} तथा आधारः अधिकरणम् इति कृत्रिमा अधिकरणसञ्ज्ञा . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {५१/९१} अधिकरणेप्रदेशेषु च उभयगतिः भवति . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {५२/९१} सप्तमी अधिकरणे च इति कृत्रिमस्य ग्रहणम् विप्रतिषिद्धम् च अनधिकरणवाचि इति अकृत्रिमस्य . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {५३/९१} अथ वा न इदम् सञ्ज्ञाकरणम् . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {५४/९१} तद्वदतिदेशः अयम् : बहुगणवतुडतयः सङ्ख्यावत् भवन्ति इति . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {५५/९१} सः तर्हि वतिनिर्देशः कर्तव्यः . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {५६/९१} न हि अन्तरेण वतिम् अतिदेशः गम्यते . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {५७/९१} अन्तरेण अपि वतिम् अतिदेशः गम्यते . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {५८/९१} तत् यथा : एषः ब्रह्मदत्तः . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {५९/९१} अब्रह्मदत्तम् ब्रह्मदत्तः इति आह . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {६०/९१} ते मन्यामहे : ब्रह्मदत्तवत् अयम् भवति इति . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {६१/९१} एवम् इह अपि असङ्ख्याम् सङ्ख्या इति आह . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {६२/९१} सङ्ख्यावत् इति गम्यते . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {६३/९१} अथ वा आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति भवति एकादिकायाः सङ्ख्यायाः सङ्ख्याप्रदेशेषु सङ्ख्यासम्प्रत्ययः इति यत् अयम् सङ्ख्यायाः अतिशदन्तायाः कन् इति तिशदन्तायाः प्रतिषेधम् शास्ति . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {६४/९१} कथम् कृत्वा ज्ञापकम् . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {६५/९१} न हि कृत्रिमा त्यन्ता शदन्ता वा सङ्ख्या अस्ति . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {६६/९१} ननु च इयम् अस्ति डतिः . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {६७/९१} यत् तर्हि शदन्तायाः प्रतिषेधम् शास्ति . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {६८/९१} यत् च अपि त्यन्तायाः प्रतिषेधम् शास्ति . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {६९/९१} ननु च उक्तम् डत्यर्थम् एतत् स्यात् इति . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {७०/९१} अर्थवद्ग्रहणे न अनर्थकस्य इति अर्थवतः तिशब्दस्य ग्रहणम् . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {७१/९१} न च डतेः तिशब्दः अर्थवान्. अथ वा महती इयम् सञ्ज्ञा क्रियते . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {७२/९१} सञ्ज्ञा च नाम यतः न लघीयः . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {७३/९१} कुतः एतत् . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {७४/९१} लघ्वर्थम् हि सञ्ज्ञाकरणम् . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {७५/९१} तत्र महत्याः सञ्ज्ञायाः करणे एतत् प्रयोजनम् अन्वर्थसञ्ज्ञा यथ विज्ञायेत . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {७६/९१} सङ्ख्यायते अनया सङ्ख्या इति . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {७७/९१} एकादिकया च अपि सङ्ख्यायते . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {७८/९१} उत्तरार्थेन च अपि न अर्थः सङ्ख्याग्रहणेन . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {७९/९१} इदम् प्रकृतम् अनुवर्तिष्यते . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {८०/९१} इदम् वै सञ्ज्ञार्थम् उत्तरत्र च सञ्ज्ञिविशेषणार्थः . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {८१/९१} न च अन्यार्थम् प्रकृतम् अन्यार्थम् भवति . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {८२/९१} न खलु अपि अन्यत् प्रकृतम् अनुवर्तनात् अन्यत् भवति . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {८३/९१} न हि गोधा सर्पन्ती सर्पणात् अहिः भवति . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {८४/९१} यत् तावत् उच्यते न च अन्यार्थम् प्रकृतम् अन्यार्थम् भवति इति अन्यार्थम् अपि प्रकृतम् अन्यार्थम् भवति . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {८५/९१} तत् यथा : शाल्यर्थम् कुल्याः प्रणीयन्ते ताभ्यः च पाणीयम् पीयते उपश्पृश्यते च शालयः च भाव्यन्ते . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {८६/९१} यद् अपि उच्यते न खलु अपि अन्यत् प्रकृतम् अनुवर्तनात् अन्यत् भवति . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {८७/९१} न हि गोधा सर्पन्ती सर्पणात् अहिः भवति इति . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {८८/९१} भवेत् द्रव्येषु एतत् एवम् स्यात् . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {८९/९१} शब्दः तु खलु येन येन विशेषेण अभिसम्बध्यते तस्य तस्य विशेषकः भवति . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {९०/९१} अथ वा सापेक्षः अयम् निर्देशः क्रियते न च अन्यत् किम् चित् अपेक्ष्यम् अस्ति . (P_१,१.२३.१) KA_I,८०.४-८२.९ Rओ_I,२५६-२६३ {९१/९१} ते सङ्ख्याम् एव अपेक्षिष्यामहे . (P_१,१.२३.२) KA_I,८२.१०-८३.८ Rओ_I,२६३-२६५ {१/३८} अध्यर्धग्रहणम् च समासकन्विध्यर्थम् . (P_१,१.२३.२) KA_I,८२.१०-८३.८ Rओ_I,२६३-२६५ {२/३८} अध्यर्धग्रहणम् च कर्तव्यम् . (P_१,१.२३.२) KA_I,८२.१०-८३.८ Rओ_I,२६३-२६५ {३/३८} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.२३.२) KA_I,८२.१०-८३.८ Rओ_I,२६३-२६५ {४/३८} समासकन्विध्यर्थम् . (P_१,१.२३.२) KA_I,८२.१०-८३.८ Rओ_I,२६३-२६५ {५/३८} समासविध्यर्थम् कन्द्विध्यर्थम् च . (P_१,१.२३.२) KA_I,८२.१०-८३.८ Rओ_I,२६३-२६५ {६/३८} समासविध्यर्थम् तावत् : अध्यर्धशूर्पम् . (P_१,१.२३.२) KA_I,८२.१०-८३.८ Rओ_I,२६३-२६५ {७/३८} कन्विध्यर्थम् : अध्यर्धकम् . (P_१,१.२३.२) KA_I,८२.१०-८३.८ Rओ_I,२६३-२६५ {८/३८} लुकि च अग्रहणम् . (P_१,१.२३.२) KA_I,८२.१०-८३.८ Rओ_I,२६३-२६५ {९/३८} लुकि च अध्यर्धग्रहणम् न कर्तव्यम् भवति : अध्यर्धपूर्वद्विगोः लुक् असञ्ज्ञायाम् इति . (P_१,१.२३.२) KA_I,८२.१०-८३.८ Rओ_I,२६३-२६५ {१०/३८} द्विगोः इति एव सिद्धम् . (P_१,१.२३.२) KA_I,८२.१०-८३.८ Rओ_I,२६३-२६५ {११/३८} अर्धपूर्वपदः च पूरणप्रत्ययान्तः . (P_१,१.२३.२) KA_I,८२.१०-८३.८ Rओ_I,२६३-२६५ {१२/३८} अर्धपूर्वपदः च पूरणप्रत्ययान्तः सङ्ख्यासञ्ज्ञः भवति इति वक्तव्यम् . (P_१,१.२३.२) KA_I,८२.१०-८३.८ Rओ_I,२६३-२६५ {१३/३८} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.२३.२) KA_I,८२.१०-८३.८ Rओ_I,२६३-२६५ {१४/३८} समासकन्विध्यर्थम् . (P_१,१.२३.२) KA_I,८२.१०-८३.८ Rओ_I,२६३-२६५ {१५/३८} समासविध्यर्थम् कन्द्विध्यर्थम् च . (P_१,१.२३.२) KA_I,८२.१०-८३.८ Rओ_I,२६३-२६५ {१६/३८} समासविध्यर्थम् तावत् : अर्धपञ्चमशूर्पम् . (P_१,१.२३.२) KA_I,८२.१०-८३.८ Rओ_I,२६३-२६५ {१७/३८} कन्विध्यर्थम् : अर्धपञ्चमकम् . (P_१,१.२३.२) KA_I,८२.१०-८३.८ Rओ_I,२६३-२६५ {१८/३८} अधिकग्रहणम् च अलुकि समासोत्तरपदवृद्ध्यर्थम् . (P_१,१.२३.२) KA_I,८२.१०-८३.८ Rओ_I,२६३-२६५ {१९/३८} अधिकग्रहणम् च अलुकि कर्तव्यम् . (P_१,१.२३.२) KA_I,८२.१०-८३.८ Rओ_I,२६३-२६५ {२०/३८} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.२३.२) KA_I,८२.१०-८३.८ Rओ_I,२६३-२६५ {२१/३८} समासोत्तरपदवृद्ध्यर्थम् . (P_१,१.२३.२) KA_I,८२.१०-८३.८ Rओ_I,२६३-२६५ {२२/३८} समासवृद्ध्यर्थम् उत्तरवृद्ध्यर्तम् च . (P_१,१.२३.२) KA_I,८२.१०-८३.८ Rओ_I,२६३-२६५ {२३/३८} समासवृद्ध्यर्थम् तावत् : अधिकषाष्ठिकः , अधिकसाप्ततिकः . (P_१,१.२३.२) KA_I,८२.१०-८३.८ Rओ_I,२६३-२६५ {२४/३८} उत्तरपदवृद्ध्यर्थम् अधिकषाष्ठिकः , अधिकसाप्ततिकः . (P_१,१.२३.२) KA_I,८२.१०-८३.८ Rओ_I,२६३-२६५ {२५/३८} अलुकि इति किम् अर्थम् . (P_१,१.२३.२) KA_I,८२.१०-८३.८ Rओ_I,२६३-२६५ {२६/३८} अधिकषाष्ठिकः , अधिकसाप्ततिकः . (P_१,१.२३.२) KA_I,८२.१०-८३.८ Rओ_I,२६३-२६५ {२७/३८} बहुव्रीहौ च अग्रहणम् . (P_१,१.२३.२) KA_I,८२.१०-८३.८ Rओ_I,२६३-२६५ {२८/३८} बहुव्रीहौ च अधिकशब्दस्य ग्रहणम् न कर्तव्यम् भवति : सङ्ख्यया अव्ययासन्नादूराधिकसङ्ख्याः सङ्ख्येये इति . (P_१,१.२३.२) KA_I,८२.१०-८३.८ Rओ_I,२६३-२६५ {२९/३८} सङ्ख्या इति एव सिद्धम् . (P_१,१.२३.२) KA_I,८२.१०-८३.८ Rओ_I,२६३-२६५ {३०/३८} बह्वादीनाम् अग्रहणम् . (P_१,१.२३.२) KA_I,८२.१०-८३.८ Rओ_I,२६३-२६५ {३१/३८} बह्वादीनाम् ग्रहणम् शक्यम् अकर्तुम् . (P_१,१.२३.२) KA_I,८२.१०-८३.८ Rओ_I,२६३-२६५ {३२/३८} केन इदानीम् सङ्ख्याप्रदेशेषु सङ्ख्यसम्प्रत्ययः भविष्यति . (P_१,१.२३.२) KA_I,८२.१०-८३.८ Rओ_I,२६३-२६५ {३३/३८} ज्ञापकात् सिद्धम् . (P_१,१.२३.२) KA_I,८२.१०-८३.८ Rओ_I,२६३-२६५ {३४/३८} किम् ज्ञापकम् . (P_१,१.२३.२) KA_I,८२.१०-८३.८ Rओ_I,२६३-२६५ {३५/३८} यत् अयम् वतोः इट् वा इति सङ्ख्यायाः विहितस्य कनः वत्वन्तात् इटम् शास्ति . (P_१,१.२३.२) KA_I,८२.१०-८३.८ Rओ_I,२६३-२६५ {३६/३८} वतोः एव तत् ज्ञापकम् स्यात् . (P_१,१.२३.२) KA_I,८२.१०-८३.८ Rओ_I,२६३-२६५ {३७/३८} न इति आह . (P_१,१.२३.२) KA_I,८२.१०-८३.८ Rओ_I,२६३-२६५ {३८/३८} योगापेक्षम् ज्ञापकम् . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {१/४४} षट्सञ्ज्ञायाम् उपदेशवचनम् . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {२/४४} षट्सञ्ज्ञायाम् उपदेशग्रहणम् कर्तव्यम् . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {३/४४} उपदेशे षकारनकारान्ता सङ्ख्या षट्सञ्ज्ञा भवति इति वक्तव्यम् . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {४/४४} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {५/४४} शताद्यष्टनोः नुम्नुडर्थम् . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {६/४४} शतानि सहस्राणि . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {७/४४} नुमि कृते ष्णान्ता षट् इति षट्सञ्ज्ञा प्राप्नोति . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {८/४४} उपदेशग्रहणात् न भवति . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {९/४४} अष्टानाम् इति अत्र आत्वे कृते षट्सञ्ज्ञा न प्राप्नोति . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {१०/४४} उपदेशग्रहणात् भवति . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {११/४४} उक्तम् वा . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {१२/४४} किम् उक्तम् . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {१३/४४} इह तावत् शतानि सहस्राणि इति . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {१४/४४} सन्निपातलक्षणः विधिः अनिमित्तम् तद्विघातस्य इति . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {१५/४४} अष्टनः अपि उक्तम् . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {१६/४४} किम् उक्तम् . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {१७/४४} अष्टनः दीर्घग्रहणम् षट्सञ्ज्ञाज्ञापकम् आकारान्तस्य नुडर्थम् इति . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {१८/४४} अथ वा आकारः अपि अत्र निर्दिश्यते . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {१९/४४} षकारान्ता नकारान्ता आकारान्ता च सङ्ख्या षट्सञ्ज्ञा भवति इति . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {२०/४४} इह अपि तर्हि प्राप्नोति : सधमधः द्युम्नः एकाः तः एकाः इति . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {२१/४४} न एषः दोषः . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {२२/४४} एकशब्दः अयम् बह्वर्थः . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {२३/४४} अस्ति एव सङ्ख्यापदम् . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {२४/४४} तत् यथा : एकः , द्वौ , बहवः इति . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {२५/४४} अस्ति असहायवाची . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {२६/४४} तत् यथा : एकाग्नयः , एकहलानि , एकाकिभिः क्षुद्रकैः जितम् इति . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {२७/४४} असहायैः इति अर्थः . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {२८/४४} अस्ति अन्यार्थे वर्तते . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {२९/४४} तत् यथा : प्रजम् एका रक्षति उर्जम् एका इति . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {३०/४४} अन्या इति अर्थः . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {३१/४४} सधमदः द्युम्नः एकाः तः . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {३२/४४} अन्याः इति अर्थः . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {३३/४४} तत् यः अन्यार्थे वर्तते तस्य एषः प्रयोगः . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {३४/४४} इह तर्हि प्राप्नोति : द्वभ्याम् इष्टये विंशत्य च इति . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {३५/४४} एवम् तर्हि सप्तमे योगविभागः करिष्यते . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {३६/४४} अष्टाभ्यः औश् . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {३७/४४} ततः षड्भ्यः : षड्भ्यः च यत् उक्तम् अष्टाभ्यः अपि तत् भवति . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {३८/४४} ततः लुक् : लुक् च भवति षड्भ्यः इति . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {३९/४४} अथ वा उपरिष्टात् योगविभागः करिष्यते . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {४०/४४} अष्टनः आ विभक्तौ . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {४१/४४} ततः रायः : रायः च विभक्तौ आकारादेशः भवति . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {४२/४४} हलि इति उभयोः शेषः . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {४३/४४} यदि एवम् प्रियाष्टौ प्रियाष्टाः इति न सिध्यति प्रियाष्टानौ प्रियाष्टानः इति च प्राप्नोति . (P_१,१.२४) KA_I,८३.१०-८४.७ Rओ_I,२६५-२६९ {४४/४४} यथालक्षणम् अप्रयुक्ते . (P_१,१.२५) KA_I,८४.९-१२ Rओ_I,२६९ {१/८} इदम् डतिग्रहणम् द्विः क्रियते सङ्ख्यासञ्ज्ञायाम् षट्सञ्ज्ञायाम् च . (P_१,१.२५) KA_I,८४.९-१२ Rओ_I,२६९ {२/८} एकम् शक्यम् अकर्तुम् . (P_१,१.२५) KA_I,८४.९-१२ Rओ_I,२६९ {३/८} कथम् . (P_१,१.२५) KA_I,८४.९-१२ Rओ_I,२६९ {४/८} यदि तावत् सङ्ख्यासञ्ज्ञायाम् क्रियते षट्सञ्ज्ञायाम् न करिष्यते . (P_१,१.२५) KA_I,८४.९-१२ Rओ_I,२६९ {५/८} कथम् . (P_१,१.२५) KA_I,८४.९-१२ Rओ_I,२६९ {६/८} ष्णान्ता षट् इति अत्र डति इति अनुवर्तिष्यते . (P_१,१.२५) KA_I,८४.९-१२ Rओ_I,२६९ {७/८} अथ षट्सञ्ज्ञायाम् क्रियते सङ्ख्यासञ्ज्ञायाम् न करिष्यते . (P_१,१.२५) KA_I,८४.९-१२ Rओ_I,२६९ {८/८} डति च इति अत्र सङ्ख्यासञ्ज्ञा अनुवर्तिष्यते . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {१/४६} निष्ठासञ्ज्ञायाम् समानशब्दप्रतिषेधः . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {२/४६} निष्ठासञ्ज्ञायाम् समानशब्दानाम् प्रतिषेधः कर्तव्यः . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {३/४६} लोतः गर्तः इति . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {४/४६} निष्ठासञ्ज्ञायाम् समानशब्दाप्रतिषेधः . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {५/४६} निष्ठासञ्ज्ञायाम् समानशब्दप्रतिषेधः . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {६/४६} अनर्थकः प्रतिषेधः अप्रतिषेधः . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {७/४६} निष्ठासञ्ज्ञा कस्मात् न भवति . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {८/४६} अनुबन्धः अन्यत्वकरः . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {९/४६} अनुबन्धः क्रियते . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {१०/४६} सः अन्यत्वम् करिष्यति . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {११/४६} अनुबन्धः अन्यत्वकरः इति चेत् न लोपात् . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {१२/४६} अनुबन्धः अन्यत्वकरः इति चेत् तत् न . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {१३/४६} किम् कारणम् . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {१४/४६} लोपात् . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {१५/४६} लुप्यते अत्र अनुबन्धः . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {१६/४६} लुप्ते अत्र अनुबन्धे न अन्यत्वम् भविष्यति . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {१७/४६} तत् यथा : कतरत् देवदत्तस्य गृहम् . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {१८/४६} अदः यत्र असौ काकः इति . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {१९/४६} उत्पतिते काके नष्टम् तत् गृहम् भवति . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {२०/४६} एवम् इह अपि लुप्ते अनुबन्धे नष्टः प्रत्ययः भवति . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {२१/४६} यदि अपि लुप्यते जानाति तु असौ सानुबन्धकस्य इयम् सञ्ज्ञा कृता इति . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {२२/४६} तत् यथा इतरत्र अपि : कतरत् देवदत्तस्य गृहम् . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {२३/४६} अदः यत्र असौ काकः इति . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {२४/४६} उत्पतिते काके यदि अपि नष्टम् तत् गृहम् भवति अन्ततः तम् उद्देशम् जानाति . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {२५/४६} सिद्धविपर्यासः च . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {२६/४६} सिद्धः च विपर्यासः . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {२७/४६} यदि अपि जानाति सन्देहः तस्य भवति : अयम् सः तशब्दः लोतः गर्तः इति अयम् सः तशब्दः लूनः गीर्णः इति . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {२८/४६} तत् यथा इतरत्र अपि : कतरत् देवदत्तस्य गृहम् . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {२९/४६} अदः यत्र असौ काकः इति . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {३०/४६} उत्पतिते काके यदि अपि नष्टम् तत् गृहम् भवति अन्ततः तम् उद्देशम् जानाति . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {३१/४६} सन्देहः तु तस्य भवति : इदम् तत् गृहम् इदम् तत् गृहम् इति . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {३२/४६} एवम् तर्हि . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {३३/४६} कारककालविशेषात् सिद्धम् . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {३४/४६} कारककालविशेषौ उपादेयौ . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {३५/४६} भूते यः तशब्दः कर्तरि कर्मणि भावे च इति . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {३६/४६} तत् यथा इतरत्र अपि . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {३७/४६} यः एषः मनुष्यः प्रेक्षापूर्वकारी भवति सः अध्रुवेण निमित्तेन ध्रुवम् निमित्तम् उपादत्ते वेदिकाम् पुण्डरीकम् वा . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {३८/४६} एवम् अपि प्राकीर्ष्ट इति अत्र प्राप्नोति . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {३९/४६} लुङि सिजादिदर्शनात् . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {४०/४६} लुङि सिजादिदर्शनात् न भविष्यति . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {४१/४६} यत्र तर्हि सिजादयः न दृश्यन्ते प्राभित्त इति . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {४२/४६} दृश्यन्ते अत्र अपि सिजादयः . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {४३/४६} किम् वक्तव्यम् एतत् . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {४४/४६} न हि . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {४५/४६} कथम् अनुच्यमानम् गंस्यते . (P_१,१.२६) KA_I,८४.१४-८५.१७ Rओ_I,२७०-२७२ {४६/४६} यथा एव अयम् अनुपदिष्टान् कारककालविशेषान् अवगच्छति एवम् एतत् अपि अवगन्तुम् अर्हति : यत्र सिजादयः न इति . (P_१,१.२७.१) KA_I,८६.२-८ Rओ_I,२७३-२७४ {१/१५} सर्वादीनि इति कः अयम् समासः . (P_१,१.२७.१) KA_I,८६.२-८ Rओ_I,२७३-२७४ {२/१५} बहुव्रीहिः इति आह . (P_१,१.२७.१) KA_I,८६.२-८ Rओ_I,२७३-२७४ {३/१५} कः अस्य विग्रहः . (P_१,१.२७.१) KA_I,८६.२-८ Rओ_I,२७३-२७४ {४/१५} सर्वशब्दः आदिः येषाम् तानि इमानि इति . (P_१,१.२७.१) KA_I,८६.२-८ Rओ_I,२७३-२७४ {५/१५} यदि एवम् सर्वशब्दस्य सर्वनामसञ्ज्ञा न प्राप्नोति . (P_१,१.२७.१) KA_I,८६.२-८ Rओ_I,२७३-२७४ {६/१५} किम् कारणम् . (P_१,१.२७.१) KA_I,८६.२-८ Rओ_I,२७३-२७४ {७/१५} अन्यपदार्थत्वात् बहुव्रीहेः . (P_१,१.२७.१) KA_I,८६.२-८ Rओ_I,२७३-२७४ {८/१५} बहुव्रीहिः अयम् अन्यपदार्थे वर्तते . (P_१,१.२७.१) KA_I,८६.२-८ Rओ_I,२७३-२७४ {९/१५} तेन यत् अन्यत् सर्वशब्दात् तस्य सर्वनामस्ञ्ज्ञा प्राप्नोति . (P_१,१.२७.१) KA_I,८६.२-८ Rओ_I,२७३-२७४ {१०/१५} तत् यथा चित्रगुः आनीयताम् इति उक्ते यस्य ताः गावः भवन्ति स आनीयते न गावः . (P_१,१.२७.१) KA_I,८६.२-८ Rओ_I,२७३-२७४ {११/१५} न एषः दोषः . (P_१,१.२७.१) KA_I,८६.२-८ Rओ_I,२७३-२७४ {१२/१५} भवति बहुव्रीहौ तद्गुणसंविज्ञानम् अपि . (P_१,१.२७.१) KA_I,८६.२-८ Rओ_I,२७३-२७४ {१३/१५} तत् यथा : चित्रवासम् आनय . (P_१,१.२७.१) KA_I,८६.२-८ Rओ_I,२७३-२७४ {१४/१५} लोहितोष्णीषाः ऋत्विजः प्रचरन्ति . (P_१,१.२७.१) KA_I,८६.२-८ Rओ_I,२७३-२७४ {१५/१५} तद्गुणः आनीयते तद्गुणाः च प्रचरन्ति . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {१/४७} इह सर्वनामानि इति पूर्वपदात् सञ्ज्ञायाम् अगः इति णत्वम् प्राप्नोति . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {२/४७} तस्य प्रतिषेधः वक्तव्यः . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {३/४७} सर्वनामसञ्ज्ञायाम् निपातनात् णत्वाभावः . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {४/४७} सर्वनामसञ्ज्ञायाम् निपातनात् णत्वम् न भविष्यति . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {५/४७} किम् एतत् निपातनम् नाम . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {६/४७} अथ कः प्रतिषेधः नाम . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {७/४७} अविशेषेण किम् चित् उक्त्वा विशेषेण न इति उच्यते . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {८/४७} तत्र व्यक्तम् आचार्यस्य अभिप्रायः गम्यते : इदम् न भवति इति . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {९/४७} निपातनम् अपि एवञ्जातीयकम् एव . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {१०/४७} अविशेषेण णत्वम् उक्त्वा विशेषेण निपातनम् क्रियते . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {११/४७} तत्र व्यक्तम् आचार्यस्य अभिप्रायः गम्यते : इदम् न भवति इति . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {१२/४७} ननु च निपातनात् च अणत्वम् स्यात् यथाप्राप्तम् च णत्वम् . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {१३/४७} किम् अन्ये अपि एवम् विधयः भवन्ति . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {१४/४७} इह इकः यण् अचि इति वचनात् च यण् स्यात् यथाप्राप्तः च इक् श्रूयेत . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {१५/४७} न एषः दोषः . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {१६/४७} अस्ति अत्र विशेषः . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {१७/४७} षष्ठ्या अत्र निर्देशः क्रियते . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {१८/४७} षष्ठी च पुनः स्थानिनम् निवर्तयति . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {१९/४७} इह तर्हि : कर्तरि शप् दिवादिभ्यः श्यन् इति वचनात् च श्यन् स्यात् यथाप्राप्तः च शप् श्रूयेत . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {२०/४७} न एषः दोषः . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {२१/४७} शबादेशाः श्यनादयः करिष्यन्ते . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {२२/४७} तत् तर्हि शपः ग्रहणम् कर्तव्यम् . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {२३/४७} न कर्तव्यम् . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {२४/४७} प्रकृतम् अनुवर्तते . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {२५/४७} क्व प्रकृतम् . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {२६/४७} कर्तरि शप् इति . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {२७/४७} तत् वै प्रथमानिर्दिष्टम् षष्ठीनिर्दिष्टेन च इह अर्थः . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {२८/४७} दिवादिभ्यः इति एषा पञ्चमी शप् इति प्रथमायाः षष्ठीम् प्रकल्पयिष्यति : तस्मात् इति उत्तरस्य . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {२९/४७} प्रत्ययविधिः अयम् . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {३०/४७} न च प्रत्ययविधौ पञ्चम्यः प्रकल्पिकाः भवन्ति . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {३१/४७} न अयम् प्रत्ययविधिः . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {३२/४७} विहितः प्रत्ययः प्रकृतः च अनुवर्तते . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {३३/४७} इह तर्हि : अव्ययसर्वनाम्नाम् अकच् प्राक् टेः इति . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {३४/४७} वचनात् च अकच् स्यात् यथाप्राप्तः च कः श्रूयेत . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {३५/४७} न एषः दोषः . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {३६/४७} न अप्राप्ते हि के अकच् आरभ्यते . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {३७/४७} सः बाधकः भविष्यति . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {३८/४७} निपातनम् अपि एवञ्जातीयकम् एव . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {३९/४७} न अप्राप्ते णत्वे निपातनम् आरभ्यते . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {४०/४७} तत् बाधकम् भविष्यति . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {४१/४७} यदि तर्हि निपातनानि अपि एवञ्जातीयकानि भवन्ति समः तते दोषः भवति . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {४२/४७} इह अन्ये वैयाकरणाः समः तते विभाषा लोपम् आरभन्ते : समः हि ततयोः वा इति . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {४३/४७} सततम् , सन्ततम् , सहितम् , संहितम् इति . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {४४/४७} इह पुनः भवान् निपातनात् च मलोपम् इच्छति अपरस्पराः क्रियासातत्ये इति यथाप्राप्तम् च अलोपम् सन्ततम् इति . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {४५/४७} एतत् न सिध्यति . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {४६/४७} कर्तव्यः अत्र यत्नः . (P_१,१.२७.२) KA_I,८६.९-८७.६ Rओ_I,२७४-२७७ {४७/४७} बाधकानि एव हि निपातनानि भवन्ति . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {१/८४} सञ्ज्ञोपसर्जनप्रतिषेधः . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {२/८४} सञ्ज्ञोपसर्जनीभूतानाम् सर्वादीनाम् प्रतिषेधः वक्तव्यः . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {३/८४} सर्वः नाम कः चित् . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {४/८४} तस्मै सर्वाय देहि . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {५/८४} अतिसर्वाय देहि . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {६/८४} सः कथम् कर्तव्यः . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {७/८४} पाठात् पर्युदासः पठितानाम् सञ्ज्ञाकरणम् . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {८/८४} पाठात् एव पर्युदासः कर्तव्यः . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {९/८४} शुद्धानाम् पठितानाम् सञ्ज्ञा कर्तव्या . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {१०/८४} सर्वादीनि सर्वनामसञ्ज्ञानि भवन्ति . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {११/८४} सञ्ज्ञोपसर्जनीभूतानि न सर्वादीनि . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {१२/८४} किम् अविशेषेण . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {१३/८४} न इति आह . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {१४/८४} विशेषेण च . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {१५/८४} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {१६/८४} सर्वाद्यानन्तर्यकार्यार्थम् . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {१७/८४} सर्वादीनाम् आनन्तर्येण यत् उच्यते कार्यम् तत् अपि सञ्ज्ञोपसर्जनीभूतानाम् मा भूत् इति . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {१८/८४} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {१९/८४} प्रयोजनम् डतरादीनाम् अद्भावे . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {२०/८४} डतरादीनाम् अद्भावे प्रयोजनम् . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {२१/८४} अतिक्रान्तम् इदम् बृआह्मणकुलम् कतरत् , अतिकतरम् ब्राह्मणकुलम् इति . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {२२/८४} त्यदादिविधौ च . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {२३/८४} त्यदादिविधौ च प्रयोजनम् . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {२४/८४} अतिक्रान्तः अयम् ब्राह्मणः तम् अतितत् ब्राह्मणः इति . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {२५/८४} सञ्जाप्रतिषेधः तावत् न वक्तव्यः . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {२६/८४} उपरिष्टात् योगविभागः करिष्यते . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {२७/८४} पूर्वपरावरदक्षिणोत्तरापराधराणि व्यवस्थायाम् . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {२८/८४} ततः असञ्ज्ञायाम् इति . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {२९/८४} सर्वादीनि इति एवम् यानि अनुक्रान्तानि असञ्ज्ञायाम् तानि द्रष्टव्यानि . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {३०/८४} उपसर्जनप्रतिषेधः च न कर्तव्यः . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {३१/८४} अनुपसर्जनात् इति एषः योगः प्रत्याख्यायते . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {३२/८४} तम् एवम् अभिसम्भन्त्स्यामः : अनुपसर्जन* अ* अत् इति . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {३३/८४} किम् इदम् अ* अत् इति . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {३४/८४} अकारात्कारौ शिष्यमाणौ अनुपसर्जनस्य द्रष्टव्यौ . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {३५/८४} यदि एवम् अतियुष्मत् अत्यस्मत् इति न सिध्यति . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {३६/८४} प्रश्लिष्टनिर्देशः अयम् : अनुपसर्जन* अ* अ* अत् इति . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {३७/८४} अकारान्तात् अकारात्कारौ शिष्यमाणौ अनुपसर्जनस्य द्रष्टव्यौ . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {३८/८४} अथ वा अङ्गाधिकारे यत् उच्यते गृह्यमाणविभक्तेः तत् भवति . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {३९/८४} यदि एवम् परमपञ्च परमसप्त षड्भ्यः लुक् इति लुक् न प्राप्नोति . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {४०/८४} न एषः दोषः . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {४१/८४} षट्प्रधानः एषः समासः . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {४२/८४} इह तर्हि प्रियसक्थ्ना ब्राह्मणेन अनङ् न प्राप्नोति . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {४३/८४} सप्तमीनिर्दिष्टे यत् उच्यते प्रकृतविभक्तौ तत् भवति . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {४४/८४} यदि एवम् अतितत् , अतितदौ , अतितदः इति अत्वम् प्राप्नोति . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {४५/८४} तत् च अपि वक्तव्यम् . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {४६/८४} न वक्तव्यम् . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {४७/८४} इह तावत् अद्ड् डतरादिभ्यः पञ्चभ्यः इति पञ्चमी अङ्गस्य इति षष्ठी . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {४८/८४} तत्र अशक्यम् विविभक्तित्वात् डतरादिभ्यः इति पञ्चम्या अङ्गम् विशेषयितुम् . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {४९/८४} तत्र किम् अन्यत् शक्यम् विशेषयितुम् अन्यत् अतः विहितात् प्रत्ययात् . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {५०/८४} डतरादिभ्यः यः विहितः इति . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {५१/८४} इह इदानीम् अस्थिदधिसख्थ्यक्ष्णाम् अनङ् उदात्तः इति त्यदादीनाम् अः भवति इति अस्थ्यादीनाम् इति एषा षष्ठी अङ्गस्य इति अपि त्यदादीनाम् इति अपि षष्ठी अङ्गस्य इति अपि . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {५२/८४} तत्र कामचारः : गृह्यमाणेन वा विभक्तिम् विशेषयितुम् अङ्गेन वा . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {५३/८४} यावता कामचारः इह तावत् अस्थिदधिसख्थ्यक्ष्णाम् अनङ् उदात्तः इति अङ्गेन विभक्तिम् विशेषयिष्यामः अस्थ्यादिभिः अनङम् : अङ्गस्य विभक्तौ अनङ् भवति अस्थ्यादीनाम् इति . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {५४/८४} इह इदानीम् त्यदादीनाम् अः भवति इति गृह्यमाणेन विभक्तिम् विशेषयिष्यामः अङ्गेन अकारम् : त्यदादीनाम् विभक्तौ अः भवति अङ्गस्य इति . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {५५/८४} यदि एवम् अतिसः : अत्वम् न प्राप्नोति . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {५६/८४} न एषः दोषः . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {५७/८४} त्यदादिप्रधानः एषः समासः . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {५८/८४} अथ वा न इदम् सञ्ज्ञाकरणम् . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {५९/८४} पाठविशेषणम् इदम् : सर्वेषाम् यानि नामानि तानि सर्वादीनि . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {६०/८४} सञ्ज्ञोपसर्जने च विशेषे अवतिष्ठेते . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {६१/८४} यदि एवम् सञ्ज्ञाश्रयम् यत् कार्यम् तत् न सिध्यति : सर्वनाम्नः स्मै , आमि सर्वनाम्नः सुट् इति . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {६२/८४} अन्वर्थग्रहणम् तत्र विज्ञास्यते : सर्वेषाम् यत् नाम तत् सर्वनाम . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {६३/८४} सर्वनाम्नः उत्तरस्य ङेः स्मै भवति . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {६४/८४} सर्वनाम्नः उत्तरस्य आमः सुट् भवति . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {६५/८४} यदि एवम् सकलम् , कृत्स्नम् , जगत् इति अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {६६/८४} एतेषाम् च अपि शब्दानाम् एकैकस्य सः सः विषयः . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {६७/८४} तस्मिन् तस्मिन् विषये यः यः शब्दः वर्तते तस्य तस्य तस्मिन् तस्मिन् वर्तमानस्य सर्वनामकार्यम् प्राप्नोति . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {६८/८४} एवम् तर्हि उभयम् अनेन क्रियते . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {६९/८४} पाठः च एव विशेष्यते सञ्ज्ञा च . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {७०/८४} कथम् पुनः एकेन यत्नेन उभयम् लभ्यम् . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {७१/८४} लभ्यम् इति आह . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {७२/८४} कथम्. एकशेषनिर्देशात् . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {७३/८४} एकशेषनिर्देशः अयम् : सर्वादीनि च सर्वादीनि च सर्वादीनि . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {७४/८४} सर्वनामानि च सर्वनामानि च सर्वनामानि . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {७५/८४} सर्वादीनि सर्वनानसञ्ज्ञानि भवन्ति . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {७६/८४} सर्वेषाम् यानि च नामानि तानि सर्वादीनि . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {७७/८४} सञ्ज्ञोपसर्जने च विशेषे अवतिष्ठेते . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {७८/८४} अथ वा महती इयम् सञ्ज्ञा क्रियते . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {७९/८४} सञ्ज्ञा च नाम यतः न लघीयः . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {८०/८४} कुतः एतत् . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {८१/८४} लघ्वर्थम् हि सञ्ज्ञाकरणम् . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {८२/८४} तत्र महत्याः सञ्ज्ञायाः करणे एतत् प्रयोजनम् अन्वर्थसञ्ज्ञा यथा विज्ञायेत . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {८३/८४} सर्वादीनि सर्वनानसञ्ज्ञानि भवन्ति सर्वेषाम् नामानि इति च अतः सर्वनामानि . (P_१,१.२७.३) KA_I,८७.७-८९.३ Rओ_I,२७८-२८५ {८४/८४} सञ्ज्ञोपसर्जने च विशेषे अवतिष्ठेते . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {१/४३} अथ उभस्य सर्वनामत्वे कः अर्थः . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {२/४३} उभस्य सर्वनामत्वे अकजर्थः . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {३/४३} उभस्य सर्वनामत्वे अकजर्थः पाठः क्रियते : उभकौ . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {४/४३} किम् उच्यते अकजर्थः इति न पुनः अन्यानि अपि सर्वनामकार्याणि . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {५/४३} अन्याभावः द्विवचनटाब्विषयत्वात् . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {६/४३} अन्येषाम् सर्वनाम्कार्याणाम् अभावः . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {७/४३} किम् कारणम् . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {८/४३} द्विवचनटाब्विषयत्वात् . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {९/४३} उभशब्दः अयम् द्विवचनटाब्विषयः . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {१०/४३} अन्यानि च सर्वनामकार्याणि एकवचनबहुवचनेषु उच्यन्ते . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {११/४३} यदा पुनः अयम् उभशब्दः द्विवचनटाब्विषयः कः इदानीम् अस्य अन्यत्र भवति . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {१२/४३} उभयः अन्यत्र . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {१३/४३} उभयशब्दः अस्य अन्यत्र बह्वति . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {१४/४३} उभये देवमनुष्याः , उभयः मणिः इति . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {१५/४३} किम् च स्यात् यदि अत्र अकच् न स्यात् . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {१६/४३} कः प्रसज्येत . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {१७/४३} कः च इदानीम् काकचोः विशेषः . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {१८/४३} उभशब्दः अयम् द्विवचनटाब्विषयः इति उक्तम् . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {१९/४३} तत्र अकचि सति अकचः तन्मध्यपतितत्वात् शक्यते एतत् वक्तुम् : द्विवचनपरः अयम् इति . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {२०/४३} के पुनः सति न अयम् द्विवचनपरः स्यात् . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {२१/४३} तत्र द्विवचनपरता वक्तव्या . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {२२/४३} यथा एव तर्हि के सति न अयम् द्विवचनपरः एवम् आपि अपि सति न अयम् द्विवचनपरः स्यात् . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {२३/४३} तत्र अपि द्विवचनपरता वक्तव्या . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {२४/४३} अवचनात् अपि तत्परविज्ञानम् . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {२५/४३} अन्तरेण अपि वचनम् आपि द्विवचनपरः अयम् भविष्यति . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {२६/४३} किम् वक्तव्यम् एतत् . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {२७/४३} न हि . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {२८/४३} कथम् अनुच्यमानम् गंस्यते . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {२९/४३} एकादेशे कृते द्विवचनपरः अयम् अन्तादिवद्भावेन . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {३०/४३} अवचनात् आपि तत्परविज्ञानम् इति चेत् के अपि तुल्यम् . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {३१/४३} अवचनात् आपि तत्परविज्ञानम् इति चेत् के अपि अन्तरेण वचनम् द्विवचनपरः भविष्यति . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {३२/४३} कथम् . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {३३/४३} स्वार्थिकाः प्रत्ययाः प्रकृतितः अविशिष्टाः भवन्ति इति प्रकृतिग्रहणेन स्वार्थिकानाम् अपि ग्रहणम् भवति . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {३४/४३} अथ भवतः सर्वनामत्वे कानि प्रोजनानि . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {३५/४३} भवतः अकच्छेषात्वानि . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {३६/४३} भवतः अकच्छेषात्वानि प्रयोजनानि . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {३७/४३} अकच् : भवकान् . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {३८/४३} शेषः : सः च भवान् च भवन्तौ . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {३९/४३} आत्वम् : भवादृक् इति . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {४०/४३} किम् पुनः इदम् परिगणनम् आहोस्वित् उदाहरणमात्रम् . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {४१/४३} उदाहरणमात्रम् इति आह . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {४२/४३} तृतीयादयः अपि हि इष्यन्ते . (P_१,१.२७.४) KA_I,८९.४-९०.३ Rओ_I,२८६-२८९ {४३/४३} सर्वनाम्नः तृतीया च : भवता हेतुना , भवतः हेतोः इति . (P_१,१.२८) KA_I,९०.५-२६ Rओ_I,२८९-२९१ {१/३६} दिग्ग्रहणम् किमर्थम् . (P_१,१.२८) KA_I,९०.५-२६ Rओ_I,२८९-२९१ {२/३६} न बहुव्रीहौ इति प्रतिषेधम् वक्ष्यति . (P_१,१.२८) KA_I,९०.५-२६ Rओ_I,२८९-२९१ {३/३६} तत्र न ज्ञायते क्व विभाषा क्व प्रतिषेधः इति . (P_१,१.२८) KA_I,९०.५-२६ Rओ_I,२८९-२९१ {४/३६} दिग्ग्रहणे पुनः क्रियमाणे न दोषः भवति . (P_१,१.२८) KA_I,९०.५-२६ Rओ_I,२८९-२९१ {५/३६} दिगुपदिष्टे विभाषा अन्यत्र प्रतिषेधः . (P_१,१.२८) KA_I,९०.५-२६ Rओ_I,२८९-२९१ {६/३६} अथ समासग्रहणम् किमर्थम्. समासः एव यः बहुव्रीहिः तत्र यथा स्यात् . (P_१,१.२८) KA_I,९०.५-२६ Rओ_I,२८९-२९१ {७/३६} बहुव्रीहिवद्भावेन यः बहुव्रीहिः तत्र मा भूत् इति : दक्षिणदक्षिणस्यै देहि इति . (P_१,१.२८) KA_I,९०.५-२६ Rओ_I,२८९-२९१ {८/३६} अथ बहुव्रीहिग्रहणम् किमर्थम् . (P_१,१.२८) KA_I,९०.५-२६ Rओ_I,२८९-२९१ {९/३६} द्वन्द्वे मा भूत् दक्षिणोत्तरपूर्वाणाम् इति . (P_१,१.२८) KA_I,९०.५-२६ Rओ_I,२८९-२९१ {१०/३६} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् . (P_१,१.२८) KA_I,९०.५-२६ Rओ_I,२८९-२९१ {११/३६} द्वन्द्वे च इति प्रतिषेधः भविष्यति . (P_१,१.२८) KA_I,९०.५-२६ Rओ_I,२८९-२९१ {१२/३६} न अप्राप्ते प्रतिषेधे इयम् परिभाषा आरभ्यते . (P_१,१.२८) KA_I,९०.५-२६ Rओ_I,२८९-२९१ {१३/३६} सा यथा एव बहुव्रीहौ इति एतम् प्रतिषेधम् बाधते एवम् द्वन्द्वे च इति एतम् अपि बाधेत . (P_१,१.२८) KA_I,९०.५-२६ Rओ_I,२८९-२९१ {१४/३६} न बाधते . (P_१,१.२८) KA_I,९०.५-२६ Rओ_I,२८९-२९१ {१५/३६} किम् कारणम् . (P_१,१.२८) KA_I,९०.५-२६ Rओ_I,२८९-२९१ {१६/३६} येन न अप्राप्ते तस्य बाधनम् भवति . (P_१,१.२८) KA_I,९०.५-२६ Rओ_I,२८९-२९१ {१७/३६} न च अप्राप्ते न बहुव्रीहौ इति एतस्मिन् प्रतिषेधे इयम् परिभाषा आरभ्यते . (P_१,१.२८) KA_I,९०.५-२६ Rओ_I,२८९-२९१ {१८/३६} द्वन्द्वे च इति एतस्मिन् पुनः प्राप्ते च अप्राप्ते च . (P_१,१.२८) KA_I,९०.५-२६ Rओ_I,२८९-२९१ {१९/३६} अथ वा पुरस्तात् अपवादाः अनन्तरान् विधीन् बाधन्ते इति एवम् इयम् विभाषा न बहुव्रीहौ इति एतम् प्रतिषेधम् बाधिष्यते द्वन्द्वे च इति एतम् प्रतिषेधम् न बाधिष्यते . (P_१,१.२८) KA_I,९०.५-२६ Rओ_I,२८९-२९१ {२०/३६} अथ वा इदम् तावत् अयम् प्रष्टव्यः . (P_१,१.२८) KA_I,९०.५-२६ Rओ_I,२८९-२९१ {२१/३६} इह कस्मात् न भवति : या पूर्वा सा उत्तरा अस्य उन्मुग्धस्य सः अयम् पूर्वोत्तरः उन्मुग्धः , तस्मै पूर्वोत्तराय देहि . (P_१,१.२८) KA_I,९०.५-२६ Rओ_I,२८९-२९१ {२२/३६} लक्षणप्रतिपदोक्तयोः प्रतिपदोक्तस्य एव इति . (P_१,१.२८) KA_I,९०.५-२६ Rओ_I,२८९-२९१ {२३/३६} यदि एवम् न अर्थः बहुव्रीहिग्रहणेन . (P_१,१.२८) KA_I,९०.५-२६ Rओ_I,२८९-२९१ {२४/३६} द्वन्द्वे कस्मात् न भवति . (P_१,१.२८) KA_I,९०.५-२६ Rओ_I,२८९-२९१ {२५/३६} लक्षणप्रतिपदोक्तयोः प्रतिपदोक्तस्य एव इति . (P_१,१.२८) KA_I,९०.५-२६ Rओ_I,२८९-२९१ {२६/३६} उत्तरार्थम् तर्हि बहुव्रीहिग्रहणम् कर्तव्यम् . (P_१,१.२८) KA_I,९०.५-२६ Rओ_I,२८९-२९१ {२७/३६} न कर्तव्यम् . (P_१,१.२८) KA_I,९०.५-२६ Rओ_I,२८९-२९१ {२८/३६} क्रियते तत्र एव बहुव्रीहौ इति . (P_१,१.२८) KA_I,९०.५-२६ Rओ_I,२८९-२९१ {२९/३६} द्वितीयम् कर्तव्यम् . (P_१,१.२८) KA_I,९०.५-२६ Rओ_I,२८९-२९१ {३०/३६} बहुव्रीहिः एव यः बहुव्रीहिः तत्र यथा स्यात् . (P_१,१.२८) KA_I,९०.५-२६ Rओ_I,२८९-२९१ {३१/३६} बहुव्रीहिवद्भावेन यः बहुव्रीहिः तत्र मा भूत् इति : एकैकस्मै देहि . (P_१,१.२८) KA_I,९०.५-२६ Rओ_I,२८९-२९१ {३२/३६} एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम्. समासे इति वर्तते . (P_१,१.२८) KA_I,९०.५-२६ Rओ_I,२८९-२९१ {३३/३६} तेन बहुव्रीहिम् विशेषयिष्यामः : समासः यः बहुव्रीहिः इति . (P_१,१.२८) KA_I,९०.५-२६ Rओ_I,२८९-२९१ {३४/३६} इदम् तर्हि प्रयोजनम् . (P_१,१.२८) KA_I,९०.५-२६ Rओ_I,२८९-२९१ {३५/३६} अवयवभूतस्य अपि बहुव्रीहेः प्रतिषेधः यथा स्यात् . (P_१,१.२८) KA_I,९०.५-२६ Rओ_I,२८९-२९१ {३६/३६} इह मा भूत् वस्त्रम् अन्तरम् एषाम् ते इमे वस्त्रान्तराः वसनम् अन्तरम् एषाम् ते इमे वसनान्तराः वस्त्रान्तराः च वसनान्तराः च वस्त्रान्तरवसनान्तराः . (P_१,१.२९.१) ९१.२-२१ Rओ_I,२९१-२९३ {१/३५} किम् उदाहरणम् . (P_१,१.२९.१) ९१.२-२१ Rओ_I,२९१-२९३ {२/३५} प्रियविश्वाय . (P_१,१.२९.१) ९१.२-२१ Rओ_I,२९१-२९३ {३/३५} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् . (P_१,१.२९.१) ९१.२-२१ Rओ_I,२९१-२९३ {४/३५} सर्वाद्यन्तस्य बहुव्रीहेः प्रतिषेधेन भवितव्यम् . (P_१,१.२९.१) ९१.२-२१ Rओ_I,२९१-२९३ {५/३५} वक्ष्यति च एतत् : बहुव्रीहौ सर्वनामसङ्ख्ययोः उपसङ्ख्यानम् इति . (P_१,१.२९.१) ९१.२-२१ Rओ_I,२९१-२९३ {६/३५} तत्र विश्वप्रियाय इति भवितव्यम् . (P_१,१.२९.१) ९१.२-२१ Rओ_I,२९१-२९३ {७/३५} इदम् तर्हि : द्व्यन्याय त्र्यन्याय . (P_१,१.२९.१) ९१.२-२१ Rओ_I,२९१-२९३ {८/३५} ननु च अत्र अपि सर्वनाम्नः एव पूर्वनिपातेन भवितव्यम् . (P_१,१.२९.१) ९१.२-२१ Rओ_I,२९१-२९३ {९/३५} न एषः दोषः . (P_१,१.२९.१) ९१.२-२१ Rओ_I,२९१-२९३ {१०/३५} वक्ष्यति एतत् : सङ्ख्यासर्वनाम्नोः यः बहुव्रीहिः परत्वात् तत्र सङ्ख्यायाः पूर्वनिपातः भवति इति . (P_१,१.२९.१) ९१.२-२१ Rओ_I,२९१-२९३ {११/३५} इदम् च अपि उदाहरणम् प्रियविश्वाय . (P_१,१.२९.१) ९१.२-२१ Rओ_I,२९१-२९३ {१२/३५} ननु च उक्तम् विश्वप्रियाय इति भवितव्यम् इति . (P_१,१.२९.१) ९१.२-२१ Rओ_I,२९१-२९३ {१३/३५} वक्ष्यति एतत् : वा प्रियस्य इति . (P_१,१.२९.१) ९१.२-२१ Rओ_I,२९१-२९३ {१४/३५} न खलु अपि अवश्यम् सर्वाद्यन्तस्य एव बहुव्रीहेः प्रतिषेधेन भवितव्यम् . (P_१,१.२९.१) ९१.२-२१ Rओ_I,२९१-२९३ {१५/३५} किम् तर्हि . (P_१,१.२९.१) ९१.२-२१ Rओ_I,२९१-२९३ {१६/३५} असर्वाद्यन्तस्य अपि भवितव्यम् . (P_१,१.२९.१) ९१.२-२१ Rओ_I,२९१-२९३ {१७/३५} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.२९.१) ९१.२-२१ Rओ_I,२९१-२९३ {१८/३५} अकच् मा भूत् . (P_१,१.२९.१) ९१.२-२१ Rओ_I,२९१-२९३ {१९/३५} किम् च स्यात् यदि अकच् स्यात् . (P_१,१.२९.१) ९१.२-२१ Rओ_I,२९१-२९३ {२०/३५} कः न स्यात् . (P_१,१.२९.१) ९१.२-२१ Rओ_I,२९१-२९३ {२१/३५} कः च इदानीम् काकचोः विशेषः . (P_१,१.२९.१) ९१.२-२१ Rओ_I,२९१-२९३ {२२/३५} व्यञ्जनान्तेषु विशेषः . (P_१,१.२९.१) ९१.२-२१ Rओ_I,२९१-२९३ {२३/३५} अहकम् पिता अस्य मकत्पितृकः , त्वकम् पिता अस्य त्वकत्पितृकः इति प्राप्नोति , मत्कपितृकः त्वत्कपितृकः इति च इष्यते . (P_१,१.२९.१) ९१.२-२१ Rओ_I,२९१-२९३ {२४/३५} कथम् पुनः इच्छता अपि भवता बहिरङ्गेन प्रतिषेधेन अन्तरङ्गः विधिः शख्यः बाधितुम् . (P_१,१.२९.१) ९१.२-२१ Rओ_I,२९१-२९३ {२५/३५} अन्तरङ्गान् अपि विधीन् बहिरङ्गः विधिः बाधते गोमत्प्रियः इति यथा . (P_१,१.२९.१) ९१.२-२१ Rओ_I,२९१-२९३ {२६/३५} क्रियते तत्र यत्नः : प्रत्ययोत्तरपदयोः च इति . (P_१,१.२९.१) ९१.२-२१ Rओ_I,२९१-२९३ {२७/३५} ननु च इह अपि क्रियते : न बहुव्रीहौ इति . (P_१,१.२९.१) ९१.२-२१ Rओ_I,२९१-२९३ {२८/३५} अस्ति अन्यत् एतस्य वचने प्रयोजनम् . (P_१,१.२९.१) ९१.२-२१ Rओ_I,२९१-२९३ {२९/३५} किम् . (P_१,१.२९.१) ९१.२-२१ Rओ_I,२९१-२९३ {३०/३५} प्रियविश्वाय . (P_१,१.२९.१) ९१.२-२१ Rओ_I,२९१-२९३ {३१/३५} उपसर्जनप्रतिषेधेन अपि एतत् सिद्धम् . (P_१,१.२९.१) ९१.२-२१ Rओ_I,२९१-२९३ {३२/३५} अयम् खलु अपि बहुव्रीहिः अस्ति एव प्राथमकल्पिकः यस्मिन् ऐकपद्यम् ऐकस्वर्यम् ऐकविभक्तिकत्वम् च . (P_१,१.२९.१) ९१.२-२१ Rओ_I,२९१-२९३ {३३/३५} अस्ति तादर्थ्यात् ताच्छब्द्यम् : बहुव्रीह्यर्थानि पदानि बहुव्रीहिः इति . (P_१,१.२९.१) ९१.२-२१ Rओ_I,२९१-२९३ {३४/३५} तत् यत् तादर्थ्यात् ताच्छब्द्यम् तस्य इदम् ग्रहणम् . (P_१,१.२९.१) ९१.२-२१ Rओ_I,२९१-२९३ {३५/३५} गोनर्दीयः आह अकच्स्वरौ तु कर्तव्यौ प्रत्यङ्गम् मुक्तसंशयौ . त्वकत्पितृकः मकत्पितृकः इति एव भवितव्यम् इति . (P_१,१.२९.२) KA_I,९१.२२-९२.५ Rओ_I,२९३-२९४ {१/९} प्रतिषेधे भूतपूर्वस्य उपसङ्ख्यानम् . (P_१,१.२९.२) KA_I,९१.२२-९२.५ Rओ_I,२९३-२९४ {२/९} प्रतिषेधे भूतपूर्वस्य उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् . (P_१,१.२९.२) KA_I,९१.२२-९२.५ Rओ_I,२९३-२९४ {३/९} आढ्यः भूतपूर्वः आढ्यपूर्वः , आढ्यपूर्वाय देहि इति . (P_१,१.२९.२) KA_I,९१.२२-९२.५ Rओ_I,२९३-२९४ {४/९} प्रतिषेधे भूतपूर्वस्य उपसङ्ख्यानानर्थक्यम् पूर्वादीनाम् व्यवस्थायाम् इति वचनात् . (P_१,१.२९.२) KA_I,९१.२२-९२.५ Rओ_I,२९३-२९४ {५/९} प्रतिषेधे भूतपूर्वस्य उपसङ्ख्यानम् नर्थकम् . (P_१,१.२९.२) KA_I,९१.२२-९२.५ Rओ_I,२९३-२९४ {६/९} किम् कारणम् . (P_१,१.२९.२) KA_I,९१.२२-९२.५ Rओ_I,२९३-२९४ {७/९} पूर्वादीनाम् व्यवस्थायाम् इति वचनात् . (P_१,१.२९.२) KA_I,९१.२२-९२.५ Rओ_I,२९३-२९४ {८/९} पूर्वादीनाम् व्यवस्थायाम् सर्वनामस्ञ्ज्ञा उच्यते . (P_१,१.२९.२) KA_I,९१.२२-९२.५ Rओ_I,२९३-२९४ {९/९} न च अत्र व्यवस्था गम्यते . (P_१,१.३०) KA_I,९२. ७-१४ Rओ_I,२९४ {१/१२} समासे इति वर्तमाने पुनः समासग्रहणम् किमर्थम् . (P_१,१.३०) KA_I,९२. ७-१४ Rओ_I,२९४ {२/१२} अयम् तृतीयासमासः अस्ति एव प्राथमकल्पिकः यस्मिन् ऐकपद्यम् ऐकस्वर्यम् ऐकविभक्तिकत्वम् च . (P_१,१.३०) KA_I,९२. ७-१४ Rओ_I,२९४ {३/१२} अस्ति तादर्थ्यात् ताच्छब्द्यम् : तृतीयासमासार्थानि पदानि तृतीयासमासः इति . (P_१,१.३०) KA_I,९२. ७-१४ Rओ_I,२९४ {४/१२} तत् यत् तादर्थ्यात् ताच्छब्द्यम् तस्य इदम् ग्रहणम् . (P_१,१.३०) KA_I,९२. ७-१४ Rओ_I,२९४ {५/१२} अथ वा समसे इति वर्तमाने पुनः समासग्रहणस्य एतत् प्रयोजनम् : योगाङ्गम् यथा उपजायेत . (P_१,१.३०) KA_I,९२. ७-१४ Rओ_I,२९४ {६/१२} सति योगाङ्गे योगविभागः करिष्यते . (P_१,१.३०) KA_I,९२. ७-१४ Rओ_I,२९४ {७/१२} तृतीया . (P_१,१.३०) KA_I,९२. ७-१४ Rओ_I,२९४ {८/१२} तृतीयासमासे सर्वादीनि सर्वनामसञ्ज्ञानि न भवन्ति . (P_१,१.३०) KA_I,९२. ७-१४ Rओ_I,२९४ {९/१२} मासपूर्वाय देहि संवत्सरपूर्वाय देहि . (P_१,१.३०) KA_I,९२. ७-१४ Rओ_I,२९४ {१०/१२} ततः असमासे . (P_१,१.३०) KA_I,९२. ७-१४ Rओ_I,२९४ {११/१२} असमासे च तृतीयायाः सर्वादीनि सर्वनामसञ्ज्ञानि न भवन्ति . (P_१,१.३०) KA_I,९२. ७-१४ Rओ_I,२९४ {१२/१२} मासेन पूर्वाय इति (P_१,१.३२) KA_I,९२.१६ Rओ_I,२९५ {१/१} जसः कार्यम् प्रति विभाषा , अकच् हि न भवति . (P_१,१.३४) KA_I,९२.१९-९३.६ Rओ_I,२९५-२९७ {१/१८} अवरादीनाम् च पुनः सूत्रपाठे ग्रहणानर्थक्यम् गणे पठितत्वात् . (P_१,१.३४) KA_I,९२.१९-९३.६ Rओ_I,२९५-२९७ {२/१८} अवरादीनाम् च पुनः सूत्रपाठे ग्रहणम् अनर्थकम् . (P_१,१.३४) KA_I,९२.१९-९३.६ Rओ_I,२९५-२९७ {३/१८} किम् कारणम् . (P_१,१.३४) KA_I,९२.१९-९३.६ Rओ_I,२९५-२९७ {४/१८} गणे पठितत्वात् . (P_१,१.३४) KA_I,९२.१९-९३.६ Rओ_I,२९५-२९७ {५/१८} गणे हि एतानि पठ्यन्ते . (P_१,१.३४) KA_I,९२.१९-९३.६ Rओ_I,२९५-२९७ {६/१८} कथम् पुनः ज्ञायते सः पूर्वः पाठः अयम् पुनः पाठः इति . (P_१,१.३४) KA_I,९२.१९-९३.६ Rओ_I,२९५-२९७ {७/१८} तानि हि पूर्वादीनि इमानि अवरादीनि . (P_१,१.३४) KA_I,९२.१९-९३.६ Rओ_I,२९५-२९७ {८/१८} इमानि अपि पूर्वादीनि . (P_१,१.३४) KA_I,९२.१९-९३.६ Rओ_I,२९५-२९७ {९/१८} एवम् तर्हि आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति सः पूर्वः पाठः अयम् पुनः पाठः इति यत् अयम् पूर्वादिभ्यः नवभ्यः वा इति नवग्रहणम् करोति . (P_१,१.३४) KA_I,९२.१९-९३.६ Rओ_I,२९५-२९७ {१०/१८} नव एव पूर्वादीनि . (P_१,१.३४) KA_I,९२.१९-९३.६ Rओ_I,२९५-२९७ {११/१८} इदम् तर्हि प्रयोजनम् : व्यवस्थायाम् असञ्ज्ञायाम् इति वक्ष्यामि इति . (P_१,१.३४) KA_I,९२.१९-९३.६ Rओ_I,२९५-२९७ {१२/१८} एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् . (P_१,१.३४) KA_I,९२.१९-९३.६ Rओ_I,२९५-२९७ {१३/१८} एवंविशिष्टानि एव एतानि गणे पठ्यन्ते . (P_१,१.३४) KA_I,९२.१९-९३.६ Rओ_I,२९५-२९७ {१४/१८} इदम् तर्हि प्रयोजनम् द्व्यादिपर्युदासेन पर्युदासः मा भूत् इति . (P_१,१.३४) KA_I,९२.१९-९३.६ Rओ_I,२९५-२९७ {१५/१८} एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् . (P_१,१.३४) KA_I,९२.१९-९३.६ Rओ_I,२९५-२९७ {१६/१८} आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति न एषाम् द्व्यादिपर्युदासेन पर्युदासः भवति इति यत् अयम् पूर्वत्र असिद्धम् इति निपातनम् करोति . (P_१,१.३४) KA_I,९२.१९-९३.६ Rओ_I,२९५-२९७ {१७/१८} वार्त्तिककारः च पठति : जश्भावात् इति चेत् उत्तरत्र अभावात् अपवादप्रसङ्गः इति . (P_१,१.३४) KA_I,९२.१९-९३.६ Rओ_I,२९५-२९७ {१८/१८} इदम् तर्हि प्रयोजनम् जसि विभाषाम् वक्ष्यामि इति . (P_१,१.३५) KA_I,९३.८-९ Rओ_I,२९७-२९८ {१/३} आख्याग्रहणम् किमर्थम् . (P_१,१.३५) KA_I,९३.८-९ Rओ_I,२९७-२९८ {२/३} ज्ञातिधनपर्यायवाची यः स्वशब्दः तस्य यथा स्यात् . (P_१,१.३५) KA_I,९३.८-९ Rओ_I,२९७-२९८ {३/३} इह मा भूत् : स्वे पुत्राः स्वाः पुत्राः स्वे गावः स्वाः गावः . (P_१,१.३६.१) KA_I,९३.११-१७ Rओ_I,२९८-२९९ {१/१०} उपसंव्यानग्रहणम् अनर्थकम् बहिर्योगेण कृतत्वात् . (P_१,१.३६.१) KA_I,९३.११-१७ Rओ_I,२९८-२९९ {२/१०} उपसंव्यानग्रहणम् अनर्थकम् . (P_१,१.३६.१) KA_I,९३.११-१७ Rओ_I,२९८-२९९ {३/१०} किम् कारणम् . (P_१,१.३६.१) KA_I,९३.११-१७ Rओ_I,२९८-२९९ {४/१०} बहिर्योगेण कृतत्वात् . (P_१,१.३६.१) KA_I,९३.११-१७ Rओ_I,२९८-२९९ {५/१०} बहिर्योगे इति एव सिद्धम् . (P_१,१.३६.१) KA_I,९३.११-१७ Rओ_I,२९८-२९९ {६/१०} न वा शाटकयुगाद्यर्थम् . (P_१,१.३६.१) KA_I,९३.११-१७ Rओ_I,२९८-२९९ {७/१०} न वा अनर्थकम् . (P_१,१.३६.१) KA_I,९३.११-१७ Rओ_I,२९८-२९९ {८/१०} किम् कारणम् . (P_१,१.३६.१) KA_I,९३.११-१७ Rओ_I,२९८-२९९ {९/१०} शाटकयुगाद्यर्थम् . (P_१,१.३६.१) KA_I,९३.११-१७ Rओ_I,२९८-२९९ {१०/१०} शाटकयुगाद्यर्थम् तर्हि इदम् वक्तव्यम् यत्र एतत् न ज्ञायते किम् अन्तरीयम् किम् उत्तरीयम् इति. अत्र अपि यः एषः मनुष्यः प्रेक्षापूर्वकारी भवति निर्ज्ञातम् तस्य भवति इदम् अन्तरीयम् इदम् उत्तरीयम् इति . (P_१,१.३६.२) P. I.९३.१८-२३ Rओ_I,२९९ {१/७} अपुरि इति वक्तव्यम् . (P_१,१.३६.२) P. I.९३.१८-२३ Rओ_I,२९९ {२/७} इह मा भूत् : अन्तरायाम् पुरि वसति इति . (P_१,१.३६.२) P. I.९३.१८-२३ Rओ_I,२९९ {३/७} वाप्रकरणे तीयस्य ङित्सु उपसङ्ख्यानम् . वाप्रकरणे तीयस्य ङित्सु उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् : द्वितीयायै द्वितीयस्यै तृतीयायै तृतीयस्यै . (P_१,१.३६.२) P. I.९३.१८-२३ Rओ_I,२९९ {४/७} विभाषा द्वितीयातृतीयाभ्याम् इति एतत् न वक्तव्यम् भवति . (P_१,१.३६.२) P. I.९३.१८-२३ Rओ_I,२९९ {५/७} किम् पुनः अत्र ज्यायः . (P_१,१.३६.२) P. I.९३.१८-२३ Rओ_I,२९९ {६/७} उपसङ्ख्यानम् एव अत्र ज्यायः . (P_१,१.३६.२) P. I.९३.१८-२३ Rओ_I,२९९ {७/७} इदम् अपि सिद्धम् भवति : द्वितीयाय द्वितीयस्मै तृतीयाय तृतीयस्मै . (P_१,१.३७) KA_I,९४.२-८ Rओ_I,२९९-३०० {१/११} किमर्थम् पृथक् ग्रहणम् स्वरादीनाम् क्रियते न चादिषु एव पठ्येरन् . (P_१,१.३७) KA_I,९४.२-८ Rओ_I,२९९-३०० {२/११} चादीनाम् वै असत्त्ववचनानाम् निपातसञ्ज्ञा स्वरादीनाम् पुनः सत्त्ववचनानाम् असत्त्ववचनानाम् च . (P_१,१.३७) KA_I,९४.२-८ Rओ_I,२९९-३०० {३/११} अथ किमर्थम् उभे सञ्ज्ञे क्रियेते न निपात्सञ्ज्ञा एव स्यात् . (P_१,१.३७) KA_I,९४.२-८ Rओ_I,२९९-३०० {४/११} न एवम् शक्यम् . (P_१,१.३७) KA_I,९४.२-८ Rओ_I,२९९-३०० {५/११} निपातः एकाच् अनाङ् इति प्रगृह्यसञ्ज्ञा उक्ता . (P_१,१.३७) KA_I,९४.२-८ Rओ_I,२९९-३०० {६/११} सा स्वरादीनाम् अपि एकाचाम् प्रसज्येत . (P_१,१.३७) KA_I,९४.२-८ Rओ_I,२९९-३०० {७/११} एवम् तर्हि अव्ययसञ्ज्ञा एव अस्तु . (P_१,१.३७) KA_I,९४.२-८ Rओ_I,२९९-३०० {८/११} तत् च अशक्यम् . (P_१,१.३७) KA_I,९४.२-८ Rओ_I,२९९-३०० {९/११} वक्ष्यति एतत् : अव्यये नञ्कुनिपातानाम् इति . (P_१,१.३७) KA_I,९४.२-८ Rओ_I,२९९-३०० {१०/११} तत् गरीयसा न्यासेन परिगणनम् कर्तव्यम् स्यात् . (P_१,१.३७) KA_I,९४.२-८ Rओ_I,२९९-३०० {११/११} तस्मात् पृथक् ग्रहणम् कर्तव्यम् उभे च सञ्ज्ञे कर्तव्ये . (P_१,१.३८.१) KA_I,९४.१०-१९ Rओ_I,३००-३०१ {१/१२} असर्वविभक्तौ अविभक्तिनिमित्तस्य उपसङ्ख्यानम् . (P_१,१.३८.१) KA_I,९४.१०-१९ Rओ_I,३००-३०१ {२/१२} असर्वविभक्तौ अविभक्तिनिमित्तस्य उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् : नाना विना . (P_१,१.३८.१) KA_I,९४.१०-१९ Rओ_I,३००-३०१ {३/१२} किम् पुनः कारणम् न सिध्यति . (P_१,१.३८.१) KA_I,९४.१०-१९ Rओ_I,३००-३०१ {४/१२} सर्वविभक्तिः हि अविशेषात् . सर्वविभक्तिः हि एषः भवति . (P_१,१.३८.१) KA_I,९४.१०-१९ Rओ_I,३००-३०१ {५/१२} किम् कारणम् . (P_१,१.३८.१) KA_I,९४.१०-१९ Rओ_I,३००-३०१ {६/१२} अविशेषात् . (P_१,१.३८.१) KA_I,९४.१०-१९ Rओ_I,३००-३०१ {७/१२} अविशेषेण विहितत्वात् . (P_१,१.३८.१) KA_I,९४.१०-१९ Rओ_I,३००-३०१ {८/१२} त्रलादीनाम् च उपसङ्ख्यानम् . (P_१,१.३८.१) KA_I,९४.१०-१९ Rओ_I,३००-३०१ {९/१२} त्रलादीनाम् च उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् . (P_१,१.३८.१) KA_I,९४.१०-१९ Rओ_I,३००-३०१ {१०/१२} तत्र यत्र ततः यतः . (P_१,१.३८.१) KA_I,९४.१०-१९ Rओ_I,३००-३०१ {११/१२} ननु च विशेषेण एते विधीयन्ते : पञ्चम्याः तसिल् सप्तम्याः त्रल् इति . (P_१,१.३८.१) KA_I,९४.१०-१९ Rओ_I,३००-३०१ {१२/१२} वक्ष्यति एतत् : इतराभ्यः अपि दृश्यन्ते इति . (P_१,१.३८.२) KA_I,९४.१८-९५.११ Rओ_I,३०२-३०३ {१/२३} यदि पुनः अविभक्तिः शब्दः अव्ययसञ्ज्ञः भवति इति उच्येत . (P_१,१.३८.२) KA_I,९४.१८-९५.११ Rओ_I,३०२-३०३ {२/२३} अविभक्तौ इतरेतराश्रयत्वात् अप्रसिद्धिः . (P_१,१.३८.२) KA_I,९४.१८-९५.११ Rओ_I,३०२-३०३ {३/२३} अविभक्तौ इतरेतराश्रयत्वात् अप्रसिद्धिः सञ्ज्ञायाः . (P_१,१.३८.२) KA_I,९४.१८-९५.११ Rओ_I,३०२-३०३ {४/२३} का इतरेतराश्रयता . (P_१,१.३८.२) KA_I,९४.१८-९५.११ Rओ_I,३०२-३०३ {५/२३} सति अविभक्तित्वे सञ्ज्ञया भवितव्यम् सञ्ज्ञया च अविभक्तित्वम् भाव्यते . (P_१,१.३८.२) KA_I,९४.१८-९५.११ Rओ_I,३०२-३०३ {६/२३} तत् इतरेतराश्रयम् भवति , इतरेतराश्रयाणि च कार्याणि न प्रकल्पन्ते . (P_१,१.३८.२) KA_I,९४.१८-९५.११ Rओ_I,३०२-३०३ {७/२३} अलिङ्गम् असङ्ख्यम् इति वा . (P_१,१.३८.२) KA_I,९४.१८-९५.११ Rओ_I,३०२-३०३ {८/२३} अथ वा अलिङ्गम् असङ्ख्यम् अव्ययम् इति वक्तव्यम् . (P_१,१.३८.२) KA_I,९४.१८-९५.११ Rओ_I,३०२-३०३ {९/२३} एवम् अपि इतरेतराश्रयम् एव भवति . (P_१,१.३८.२) KA_I,९४.१८-९५.११ Rओ_I,३०२-३०३ {१०/२३} का इतरेतराश्रयता . (P_१,१.३८.२) KA_I,९४.१८-९५.११ Rओ_I,३०२-३०३ {११/२३} सति अलिङ्गासङ्ख्यत्वे सञ्ज्ञया भवितव्यम् सञ्ज्ञया च अलिङ्गासङ्ख्यत्वम् भाव्यते . (P_१,१.३८.२) KA_I,९४.१८-९५.११ Rओ_I,३०२-३०३ {१२/२३} तत् इतरेतराश्रयम् भवति , इतरेतराश्रयाणि च कार्याणि न प्रकल्पन्ते . (P_१,१.३८.२) KA_I,९४.१८-९५.११ Rओ_I,३०२-३०३ {१३/२३} न इदम् वाचनिकम् अलिङ्गता असङ्ख्यता च . (P_१,१.३८.२) KA_I,९४.१८-९५.११ Rओ_I,३०२-३०३ {१४/२३} किम् तर्हि . (P_१,१.३८.२) KA_I,९४.१८-९५.११ Rओ_I,३०२-३०३ {१५/२३} स्वाभाविकम् एतत् . (P_१,१.३८.२) KA_I,९४.१८-९५.११ Rओ_I,३०२-३०३ {१६/२३} तत् यथा : समानम् ईहमानानाम् अधीयानानाम् च के चित् अर्थैः युज्यन्ते अपरे न . (P_१,१.३८.२) KA_I,९४.१८-९५.११ Rओ_I,३०२-३०३ {१७/२३} तत्र किम् अस्माभिः कर्तुम् शक्यम् . (P_१,१.३८.२) KA_I,९४.१८-९५.११ Rओ_I,३०२-३०३ {१८/२३} स्वाभाविकम् एतत् . (P_१,१.३८.२) KA_I,९४.१८-९५.११ Rओ_I,३०२-३०३ {१९/२३} तत् तर्हि वक्तव्यम् अलिङ्गम् असङ्ख्यम् इति . (P_१,१.३८.२) KA_I,९४.१८-९५.११ Rओ_I,३०२-३०३ {२०/२३} न वक्तव्यम् . (P_१,१.३८.२) KA_I,९४.१८-९५.११ Rओ_I,३०२-३०३ {२१/२३} सिद्धम् तु पाठात् . (P_१,१.३८.२) KA_I,९४.१८-९५.११ Rओ_I,३०२-३०३ {२२/२३} पाठात् वा सिद्धम् एतत्. कथम् पाठः कर्तव्यः . (P_१,१.३८.२) KA_I,९४.१८-९५.११ Rओ_I,३०२-३०३ {२३/२३} तसिलादयः प्राक् पासपः , शस्प्रभृतयः प्राक् समासान्तेभ्यः , मान्तः , कृत्वोर्थः , तसिवती , नानाञौ इति . (P_१,१.३८.३) KA_I,९५.१२-२२ Rओ_I,३०३-३०४ {१/१४} अथ वा पुनः अस्तु अविभक्तिः शब्दः अव्ययसञ्ज्ञः भवति इति एव . (P_१,१.३८.३) KA_I,९५.१२-२२ Rओ_I,३०३-३०४ {२/१४} ननु च उक्तम् अविभक्तौ इतरेतराश्रयत्वात् अप्रसिद्धिः इति . (P_१,१.३८.३) KA_I,९५.१२-२२ Rओ_I,३०३-३०४ {३/१४} न एषः दोषः . (P_१,१.३८.३) KA_I,९५.१२-२२ Rओ_I,३०३-३०४ {४/१४} इदम् तावत् अयम् प्रष्टव्यः . (P_१,१.३८.३) KA_I,९५.१२-२२ Rओ_I,३०३-३०४ {५/१४} यदि अपि वैयाकरणाः विभक्तिलोपम् आरभमाणाः अविभक्तिकान् शब्दाञ् प्रयुञ्जते ये तु एते वैयाकरणेभ्यः अन्ये मनुष्याः कथम् ते अविभक्तिकान् शब्दान् प्रयुञ्जते इति . (P_१,१.३८.३) KA_I,९५.१२-२२ Rओ_I,३०३-३०४ {६/१४} अभिज्ञाः च पुनः लौकिकाः एकत्वादीनाम् अर्थानाम् . (P_१,१.३८.३) KA_I,९५.१२-२२ Rओ_I,३०३-३०४ {७/१४} आतः च अभिज्ञाः : अन्येन हि वस्नेन एकम् गाम् क्रीणन्ति , अन्येन द्वौ , अन्येन त्रीन् . (P_१,१.३८.३) KA_I,९५.१२-२२ Rओ_I,३०३-३०४ {८/१४} अभिज्ञाः च न च प्रयुञ्जते . (P_१,१.३८.३) KA_I,९५.१२-२२ Rओ_I,३०३-३०४ {९/१४} तत् एतत् एवम् सन्दृश्यताम् : अर्थरूपम् एतत् एवञ्जातीयकम् येन अत्र विभक्तिः न भवति इति . (P_१,१.३८.३) KA_I,९५.१२-२२ Rओ_I,३०३-३०४ {१०/१४} तत् च अपि एतत् एवम् अनुगम्यमानम् दृश्यताम् : किम् चित् अव्ययम् विभक्त्यर्थप्रधानम् किम् चित् क्रियाप्रधानम् . (P_१,१.३८.३) KA_I,९५.१२-२२ Rओ_I,३०३-३०४ {११/१४} उच्चैः , नीचैः इति विभक्त्यर्थप्रधानम् , हिरुक् पृथक् इति क्रियाप्रधानम् . (P_१,१.३८.३) KA_I,९५.१२-२२ Rओ_I,३०३-३०४ {१२/१४} तद्धितः च अपि कः चित् विभक्त्यर्थप्रधानः कः चित् क्रियाप्रधानः . (P_१,१.३८.३) KA_I,९५.१२-२२ Rओ_I,३०३-३०४ {१३/१४} तत्र यत्र इति विभक्त्यर्थप्रधानः , नाना विन इति क्रियाप्रधानः . (P_१,१.३८.३) KA_I,९५.१२-२२ Rओ_I,३०३-३०४ {१४/१४} न च एतयोः अर्थयोः लिङ्गसङ्ख्याभ्याम् योगः अस्ति . (P_१,१.३८.४) KA_I,९५.२३-९६.५ Rओ_I,३०४-३०७ {१/१६} अथ अपि असर्वविभक्तिः इति उच्यते एवम् अपि न दोषः . (P_१,१.३८.४) KA_I,९५.२३-९६.५ Rओ_I,३०४-३०७ {२/१६} कथम् . (P_१,१.३८.४) KA_I,९५.२३-९६.५ Rओ_I,३०४-३०७ {३/१६} इदम् च अपि अद्यत्वे अतिबहु क्रियते : एकस्मिन् एकवचनम् , द्वयोः द्विवचनम् , बहुषु बहुवचनम् इति . (P_१,१.३८.४) KA_I,९५.२३-९६.५ Rओ_I,३०४-३०७ {४/१६} कथम् तर्हि . (P_१,१.३८.४) KA_I,९५.२३-९६.५ Rओ_I,३०४-३०७ {५/१६} एकवचनम् उत्सर्गः करिष्यते . (P_१,१.३८.४) KA_I,९५.२३-९६.५ Rओ_I,३०४-३०७ {६/१६} तस्य द्विबह्वोः अर्थयोः द्विवचनबहुवचने बाधके भविष्यतः . (P_१,१.३८.४) KA_I,९५.२३-९६.५ Rओ_I,३०४-३०७ {७/१६} न च अपि एवम् विग्रहः करिष्यते : न सर्वाः असर्वाः , असर्वाः विभक्तयः अस्मात् इति . (P_१,१.३८.४) KA_I,९५.२३-९६.५ Rओ_I,३०४-३०७ {८/१६} कथम् तर्हि . (P_१,१.३८.४) KA_I,९५.२३-९६.५ Rओ_I,३०४-३०७ {९/१६} न सर्वा असर्वा , असर्वा विभक्तिः अस्मात् इति . (P_१,१.३८.४) KA_I,९५.२३-९६.५ Rओ_I,३०४-३०७ {१०/१६} त्रिकम् पुनः विभक्तिसञ्ज्ञम् . (P_१,१.३८.४) KA_I,९५.२३-९६.५ Rओ_I,३०४-३०७ {११/१६} एवम् गते कृति अपि तुल्यम् एतत् मान्तस्य कार्यम् ग्रहणम् न तत्र . (P_१,१.३८.४) KA_I,९५.२३-९६.५ Rओ_I,३०४-३०७ {१२/१६} ततः परे च अभिमताः कार्याः त्रयः कृदर्थाः ग्रहणेन योगाः . (P_१,१.३८.४) KA_I,९५.२३-९६.५ Rओ_I,३०४-३०७ {१३/१६} कृत्तद्धितानाम् ग्रहणम् तु कार्यम् सङ्ख्याविशेषम् हि अभिनिश्रिताः ये . (P_१,१.३८.४) KA_I,९५.२३-९६.५ Rओ_I,३०४-३०७ {१४/१६} तेषाम् प्रतिषेधः भवति इति वक्तव्यम् . (P_१,१.३८.४) KA_I,९५.२३-९६.५ Rओ_I,३०४-३०७ {१५/१६} इह मा भूत् : एकः , द्वौ , बहवः इति . (P_१,१.३८.४) KA_I,९५.२३-९६.५ Rओ_I,३०४-३०७ {१६/१६} तस्मात् स्वरादिग्रहणम् च कार्यम् कृत्तद्धितानाम् च पाठे . (P_१,१.३८.५) KA_I,९६.६-१७ Rओ_I,३०७-३०८ {१/२२} पाठेन इयम् अव्ययसञ्ज्ञा क्रियते . (P_१,१.३८.५) KA_I,९६.६-१७ Rओ_I,३०७-३०८ {२/२२} सा इह न प्राप्नोति : परमोच्चैः , परमनीचैः इति . (P_१,१.३८.५) KA_I,९६.६-१७ Rओ_I,३०७-३०८ {३/२२} तदन्तविधिना भविष्यति . (P_१,१.३८.५) KA_I,९६.६-१७ Rओ_I,३०७-३०८ {४/२२} इह अपि तर्हि प्राप्नोति : अत्युच्चैः अत्युच्चैसौ अत्युच्चैसः इति . (P_१,१.३८.५) KA_I,९६.६-१७ Rओ_I,३०७-३०८ {५/२२} उपसर्जनस्य न इति प्रतिषेधः भविष्यति . (P_१,१.३८.५) KA_I,९६.६-१७ Rओ_I,३०७-३०८ {६/२२} सः तर्हि प्रतिषेधः वक्तव्यः . (P_१,१.३८.५) KA_I,९६.६-१७ Rओ_I,३०७-३०८ {७/२२} न वक्तव्यः . (P_१,१.३८.५) KA_I,९६.६-१७ Rओ_I,३०७-३०८ {८/२२} सर्वनामसञ्ज्ञायाम् प्रकृतः प्रतिषेधः इह अनुवर्तिष्यते . (P_१,१.३८.५) KA_I,९६.६-१७ Rओ_I,३०७-३०८ {९/२२} सः वै तत्र प्रत्याख्यायते . (P_१,१.३८.५) KA_I,९६.६-१७ Rओ_I,३०७-३०८ {१०/२२} यथा सः तत्र प्रत्याख्यायते इह अपि तथा शक्यः प्रत्याख्यातुम् . (P_१,१.३८.५) KA_I,९६.६-१७ Rओ_I,३०७-३०८ {११/२२} कथम् सः तत्र प्रत्याख्यायते . (P_१,१.३८.५) KA_I,९६.६-१७ Rओ_I,३०७-३०८ {१२/२२} महती इयम् सञ्ज्ञा क्रियते . (P_१,१.३८.५) KA_I,९६.६-१७ Rओ_I,३०७-३०८ {१३/२२} इयम् अपि च महती सञ्ज्ञा क्रियते . (P_१,१.३८.५) KA_I,९६.६-१७ Rओ_I,३०७-३०८ {१४/२२} सञ्ज्ञा च नाम यतः न लघीयः . (P_१,१.३८.५) KA_I,९६.६-१७ Rओ_I,३०७-३०८ {१५/२२} कुतः एतत् . (P_१,१.३८.५) KA_I,९६.६-१७ Rओ_I,३०७-३०८ {१६/२२} लघ्वर्थम् हि सञ्ज्ञाकरणम् . (P_१,१.३८.५) KA_I,९६.६-१७ Rओ_I,३०७-३०८ {१७/२२} तत्र महत्याः सञ्ज्ञायाः करणे एतत् प्रयोजनम् अन्वर्थसञ्ज्ञा यथा विज्ञायेत : न व्येति इति अव्ययम् इति . (P_१,१.३८.५) KA_I,९६.६-१७ Rओ_I,३०७-३०८ {१८/२२} क्व पुनः न व्येति . (P_१,१.३८.५) KA_I,९६.६-१७ Rओ_I,३०७-३०८ {१९/२२} स्त्रीपुंनपुंसकानि सत्त्वगुणाः एकत्वद्वित्वबहुत्वानि च . (P_१,१.३८.५) KA_I,९६.६-१७ Rओ_I,३०७-३०८ {२०/२२} एतान् अर्थान् के चित् वियन्ति के चित् न वियन्ति . (P_१,१.३८.५) KA_I,९६.६-१७ Rओ_I,३०७-३०८ {२१/२२} ये न वियन्ति तद् अव्ययम् . (P_१,१.३८.५) KA_I,९६.६-१७ Rओ_I,३०७-३०८ {२२/२२} सदृशम् त्रिषु लिङ्गेषु सर्वासु च विभक्तिषु वचनेषु च सर्वेषु यत् न व्येति तत् अव्ययम् . (P_१,१.३९.१) KA_I,९६.१९-९७.२ Rओ_I,३०८-३१० {१/२२} कथम् इदम् विज्ञायते : कृत् यः मान्तः इति आहोस्वित् कृदन्तम् यत् मान्तम् इति . (P_१,१.३९.१) KA_I,९६.१९-९७.२ Rओ_I,३०८-३१० {२/२२} किम् च अतः . (P_१,१.३९.१) KA_I,९६.१९-९७.२ Rओ_I,३०८-३१० {३/२२} यदि विज्ञायते कृत् यः मान्तः इति कारयाम् चकार हारयाम् चकार इति अत्र न प्राप्नोति . (P_१,१.३९.१) KA_I,९६.१९-९७.२ Rओ_I,३०८-३१० {४/२२} अथ विज्ञायते कृदन्तम् यत् मान्तम् इति प्रतामौ प्रतामः इति अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,१.३९.१) KA_I,९६.१९-९७.२ Rओ_I,३०८-३१० {५/२२} यथा इच्छसि तथा अस्तु . (P_१,१.३९.१) KA_I,९६.१९-९७.२ Rओ_I,३०८-३१० {६/२२} अस्तु तावत् कृत् यः मान्तः इति . (P_१,१.३९.१) KA_I,९६.१९-९७.२ Rओ_I,३०८-३१० {७/२२} कथम् कारयाम् चकार हारयाम् चकार इति . (P_१,१.३९.१) KA_I,९६.१९-९७.२ Rओ_I,३०८-३१० {८/२२} किम् पुनः अत्र अव्ययसञ्ज्ञया प्रार्थ्यते . (P_१,१.३९.१) KA_I,९६.१९-९७.२ Rओ_I,३०८-३१० {९/२२} अव्ययात् इति लुक् यथा स्यात् . (P_१,१.३९.१) KA_I,९६.१९-९७.२ Rओ_I,३०८-३१० {१०/२२} मा भूत् एवम् . (P_१,१.३९.१) KA_I,९६.१९-९७.२ Rओ_I,३०८-३१० {११/२२} आमः इति एवम् भविष्यति . (P_१,१.३९.१) KA_I,९६.१९-९७.२ Rओ_I,३०८-३१० {१२/२२} न सिध्यति . (P_१,१.३९.१) KA_I,९६.१९-९७.२ Rओ_I,३०८-३१० {१३/२२} लिग्रहणम् तत्र अनुवर्तते . (P_१,१.३९.१) KA_I,९६.१९-९७.२ Rओ_I,३०८-३१० {१४/२२} लिग्रहणम् निवर्तिष्यते . (P_१,१.३९.१) KA_I,९६.१९-९७.२ Rओ_I,३०८-३१० {१५/२२} यदि निवर्तते प्रत्ययमात्रस्य लुक् प्राप्नोति . (P_१,१.३९.१) KA_I,९६.१९-९७.२ Rओ_I,३०८-३१० {१६/२२} इष्यते च प्रत्ययमात्रस्य . (P_१,१.३९.१) KA_I,९६.१९-९७.२ Rओ_I,३०८-३१० {१७/२२} आतः च इष्यते . (P_१,१.३९.१) KA_I,९६.१९-९७.२ Rओ_I,३०८-३१० {१८/२२} एवम् हि आह : कृञ् च अनुप्रयुज्यते लिटि इति . (P_१,१.३९.१) KA_I,९६.१९-९७.२ Rओ_I,३०८-३१० {१९/२२} यदि च प्रत्ययमात्रस्य लुक् भवति ततः एतत् उपपन्नम् भवति . (P_१,१.३९.१) KA_I,९६.१९-९७.२ Rओ_I,३०८-३१० {२०/२२} अथ वा पुनः अस्तु कृदन्तम् यत् मान्तम् इति . (P_१,१.३९.१) KA_I,९६.१९-९७.२ Rओ_I,३०८-३१० {२१/२२} कथम् प्रतामौ प्रतामः इति . (P_१,१.३९.१) KA_I,९६.१९-९७.२ Rओ_I,३०८-३१० {२२/२२} आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति न प्रत्ययलक्षणेन अव्ययसञ्ज्ञा भवति इति यत् अयम् प्रशान्शब्दम् स्वरादिषु पठति . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {१/१२३} कृत् मेजन्तः च अनिकारोकारप्रकृतिः . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {२/१२३} कृत् मेजन्तः च अनिकारोकारप्रकृतिः इति वक्तव्यम् . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {३/१२३} इह मा भूत् : आधये , आधेः , चिकीर्षवे , चिकीर्षोः इति . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {४/१२३} अनन्यप्रकृतिः इति वा . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {५/१२३} अथ वा अनन्यप्रकृतिः कृत् अव्ययसञ्ज्ञः भवति इति वक्तव्यम् . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {६/१२३} किम् पुनः अत्र ज्यायः . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {७/१२३} अनन्यप्रकृतिवचनम् एव ज्यायः . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {८/१२३} इदम् अपि सिद्धम् भवति : कुम्भकारेभ्यः , नगरकारेभ्यः इति . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {९/१२३} तत् तर्हि वक्तव्यम् . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {१०/१२३} न वा सन्निपातलक्षणः विधिः अनिमित्तम् तद्विघातस्य . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {११/१२३} न वा वक्तव्यम् . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {१२/१२३} किम् कारणम् . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {१३/१२३} सन्निपातलक्षणः विधिः अनिमित्तम् तद्विघातस्य इति एषा परिभाषा कर्तव्या . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {१४/१२३} कः पुनः अत्र विशेषः एषा वा परिभाषा क्रियेत अनन्यप्रकृतिः इति वा उच्येत . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {१५/१२३} अवश्यम् एषा परिभाषा कर्तव्या . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {१६/१२३} बहूनि एतस्याः परिभाषायाः प्रयोजनानि . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {१७/१२३} कानि पुनः तानि . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {१८/१२३} प्रयोजनम् ह्रस्वतम् तुग्विधेः ग्रामणिकुलम् . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {१९/१२३} ग्रामणिकुलम् , सेनानिकुलम् इति अत्र ह्रस्वत्वे कृते ह्रस्वस्य पिति कृति तुक् भवति इति तुक् प्राप्नोति . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {२०/१२३} सन्निपातलक्षणः विधिः अनिमित्तम् तद्विघातस्य इति न दोषः भवति . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {२१/१२३} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {२२/१२३} बहिरङ्गम् ह्रस्वत्वम् . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {२३/१२३} अन्तरङ्गः तुक् . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {२४/१२३} असिद्धम् बहिरङ्गम् अन्तरङ्गे . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {२५/१२३} नलोपः वृत्रहभिः . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {२६/१२३} वृत्र्हभिः , भ्रूण्हभिः इति अत्र नलोपे कृते ह्रस्वस्य पिति कृति तुक् भवति इति तुक् प्राप्नोति . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {२७/१२३} सन्निपातलक्षणः विधिः अनिमित्तम् तद्विघातस्य इति न दोषः भवति . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {२८/१२३} एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {२९/१२३} असिद्धः नलोपः . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {३०/१२३} तस्य असिद्धत्वात् न भविष्यति . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {३१/१२३} उदुपधत्वम् अकित्त्वस्य निकुचिते . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {३२/१२३} उदुपधत्वम् अकित्त्वस्य अनिमित्तम् . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {३३/१२३} क्व . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {३४/१२३} निकुचिते . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {३५/१२३} निकुचितः इति अत्र नलोपे कृते उदुपधात् भावादिकर्मणोः अन्यतरस्याम् इति अकित्त्वम् प्राप्नोति . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {३६/१२३} सन्निपातलक्षणः विधिः अनिमित्तम् तद्विघातस्य इति न दोषः भवति . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {३७/१२३} एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {३८/१२३} अस्तु अत्र अकित्त्वम् . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {३९/१२३} न धातुलोपे आर्धधातुके इति प्रतिषेधः भविष्यति . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {४०/१२३} नाभावः यञि दीर्घत्वस्य अमुना . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {४१/१२३} नाभावः यञि दीर्घत्वस्य अस्निमित्तम् . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {४२/१२३} क्व . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {४३/१२३} अमुना . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {४४/१२३} नाभावे कृते अतः दीर्घः यञि सुपि च इति दीर्घत्वम् प्राप्नोति . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {४५/१२३} सन्निपातलक्षणः विधिः अनिमित्तम् तद्विघातस्य इति न दोषः भवति . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {४६/१२३} एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {४७/१२३} वक्ष्यति एतत् : न मु टादेशे इति . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {४८/१२३} आत्त्वम् कित्त्वस्य उपादास्त . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {४९/१२३} आत्त्वम् कित्त्वस्य अनिमित्तम् . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {५०/१२३} क्व . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {५१/१२३} उपादास्त अस्य स्वरः शिक्षकस्य इति . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {५२/१२३} आत्त्वे कृते स्थाघ्वोः इत् च इति इत्त्वम् प्राप्नोति . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {५३/१२३} सन्निपातलक्षणः विधिः अनिमित्तम् तद्विघातस्य इति न दोषः भवति . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {५४/१२३} एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {५५/१२३} उक्तम् एतत् : दीङः प्रतिषेधः स्थाघ्वोः इत्त्वे इति . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {५६/१२३} तिसृचतसृत्वम् ङीब्विधेः . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {५७/१२३} तिसृचतसृत्वम् ङीब्विधेः अनिमित्तम् . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {५८/१२३} तिस्रः तिष्ठन्ति चतस्रः तिष्ठन्ति . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {५९/१२३} तिसृचतसृभावे कृते ऋन्नेभ्यः ङीप् इति ङीप् प्राप्नोति . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {६०/१२३} सन्निपातलक्षणः विधिः अनिमित्तम् तद्विघातस्य इति न दोषः भवति . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {६१/१२३} एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {६२/१२३} आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति न तिसृचतसृभावे कृते ङीप् भवति इति यत् अयम् न तिसृचतसृ इति नामि दीर्घत्वप्रतिषेधम् शास्ति . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {६३/१२३} इमानि तर्हि प्रयोजनानि : शतानि सहस्राणि . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {६४/१२३} नुमि कृते ष्णान्ता षट् इत् षट्सञ्ज्ञा प्राप्नोति . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {६५/१२३} सन्निपातलक्षणः विधिः अनिमित्तम् तद्विघातस्य इति न दोषः भवति . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {६६/१२३} शकटौ पद्धतौ . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {६७/१२३} अत्त्वे कृते अतः इति टाप् प्राप्नोति . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {६८/१२३} सन्निपातलक्षणः विधिः अनिमित्तम् तद्विघातस्य इति न दोषः भवति . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {६९/१२३} इयेष , उवोष . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {७०/१२३} गुणे कृते इजादेः च गुरुमतः अनृच्छः इति आम् प्राप्नोति . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {७१/१२३} सन्निपातलक्षणः विधिः अनिमित्तम् तद्विघातस्य इति न दोषः भवति . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {७२/१२३} तस्य दोषः वर्णाश्रयः प्रत्ययः वर्णविचालस्य . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {७३/१२३} तस्य एतस्य लक्षणस्य दोषः वर्णाश्रयः प्रत्ययः वर्णविचालस्य अनिमित्तम् स्यात् . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {७४/१२३} क्व . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {७५/१२३} अत इञ् : दाक्षिः , प्लाक्षिः . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {७६/१२३} न प्रत्ययः सन्निपातलक्षणः . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {७७/१२३} अङ्गसञ्ज्ञा तर्हि अनिमित्तम् स्यात् . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {७८/१२३} आत्त्वम् पुग्विधेः क्रापयति . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {७९/१२३} आत्त्वम् पुग्विधेः अनिमित्तम् स्यात् . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {८०/१२३} क्व . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {८१/१२३} क्रापयति इति . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {८२/१२३} पुग् ह्रस्वत्वस्य अदीदपत् . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {८३/१२३} पुक् ह्रस्वत्वस्य अनिमित्तम् स्यात् . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {८४/१२३} क्व . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {८५/१२३} अदीदपत् इति . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {८६/१२३} त्यदाद्यकारः टाब्विधेः . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {८७/१२३} त्यदाद्यकारः टाब्विधेः अनिमित्तम् स्यात् . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {८८/१२३} क्व . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {८९/१२३} या सा . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {९०/१२३} इड्विधिः आकारलोपस्य पपिवान् . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {९१/१२३} इड्विधिः आकारलोपस्य अनिमित्तम् स्यात् . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {९२/१२३} क्व . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {९३/१२३} पपिवान् तस्थिवान् इति . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {९४/१२३} मतुब्विभक्त्युदात्तत्वम् पूर्वनिघातस्य . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {९५/१२३} मतुब्विभक्त्युदात्तत्वम् पूर्वनिघातस्य अनिमित्तम् स्यात् . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {९६/१२३} क्व . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {९७/१२३} अग्निमान् वायुमान् परमवाचा परमवाचे . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {९८/१२३} नदीह्रस्व्रत्वम् सम्बुद्धिलोपस्य . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {९९/१२३} नदीह्रस्व्रत्वम् सम्बुद्धिलोपस्य अनिमित्तम् स्यात् . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {१००/१२३} क्व . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {१०१/१२३} नदि कुमारि किशोरि ब्राह्मणि ब्रह्मबन्धु . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {१०२/१२३} ह्रस्वत्वे कृते एङ्ह्रस्वात् सम्बुद्धेः इति लोपः न प्राप्नोति . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {१०३/१२३} मा भूत् एवम् . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {१०४/१२३} ङ्यन्तात् इति एवम् भविष्यति . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {१०५/१२३} न सिध्यति . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {१०६/१२३} दीर्घात् इति उच्यते . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {१०७/१२३} ह्रस्वान्तात् च न प्राप्नोति . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {१०८/१२३} इदम् इह सम्प्रधार्यम् : ह्रस्वत्वम् क्रियताम् सम्बुद्धिलोपः इति किम् अत्र कर्तव्यम् . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {१०९/१२३} परत्वात् ह्रस्वत्वम् . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {११०/१२३} नित्यः सम्बुद्धिलोपः . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {१११/१२३} कृते अपि ह्रस्वत्वे प्राप्नोति अकृते अपि . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {११२/१२३} अनित्यः सम्बुद्धिलोपः . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {११३/१२३} न हि कृते ह्रस्वत्वे प्राप्नोति . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {११४/१२३} किम् कारणम् . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {११५/१२३} सन्निपातलक्षणः विधिः अनिमित्तम् तद्विघातस्य इति . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {११६/१२३} एते दोषाः समाः भूयांसः वा . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {११७/१२३} तस्मात् न अर्थः अनया परिभाषया . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {११८/१२३} न हि दोषाः सन्ति इति परिभाषा न कर्तव्या लक्षणम् वा न प्रणेयम् . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {११९/१२३} न हि भिक्षुकाः सन्ति इति स्थाल्यः न अधिश्रीयन्ते न च मृगाः सन्ति इति यवाः न उप्यन्ते . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {१२०/१२३} दोषाः खलु अपि साकल्येन परिगणिताः प्रयोजनानाम् उदाहरणमात्रम् . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {१२१/१२३} कुतः एतत् . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {१२२/१२३} न हि दोषाणाम् लक्षणम् अस्ति . (P_१,१.३९.२) KA_I,९७.३-१००.४ Rओ_I,३१०-३१८ {१२३/१२३} तस्मात् यानि एतस्याः परिभाषायाः प्रयोजनानि तदर्थम् एषा परिभाषा कर्तव्या प्रतिविधेयम् च दोषेषु . (P_१,१.४१) KA_I,१००.६-२६ Rओ_I,३१८-३२० {१/३२} अव्ययीभावस्य अव्ययत्वे प्रयोजनम् लुग्मुख्स्वरोपचाराः . (P_१,१.४१) KA_I,१००.६-२६ Rओ_I,३१८-३२० {२/३२} अव्ययीभावस्य अव्ययत्वे प्रयोजनम् किम् . (P_१,१.४१) KA_I,१००.६-२६ Rओ_I,३१८-३२० {३/३२} लुग्मुख्स्वरोपचाराः . (P_१,१.४१) KA_I,१००.६-२६ Rओ_I,३१८-३२० {४/३२} लुक् : उपाग्नि प्रत्यग्नि . (P_१,१.४१) KA_I,१००.६-२६ Rओ_I,३१८-३२० {५/३२} अव्ययात् इति लुक् सिद्धः भवति . (P_१,१.४१) KA_I,१००.६-२६ Rओ_I,३१८-३२० {६/३२} मुखस्वरः . (P_१,१.४१) KA_I,१००.६-२६ Rओ_I,३१८-३२० {७/३२} उपाग्निमुखः , प्रत्यग्निमुखः . (P_१,१.४१) KA_I,१००.६-२६ Rओ_I,३१८-३२० {८/३२} न अव्ययदिक्शब्द्गोमहत्स्थूलपृथुवत्सेभ्यः इति प्रतिषेधः सिद्धः भवति . (P_१,१.४१) KA_I,१००.६-२६ Rओ_I,३१८-३२० {९/३२} उपचारः : उपपयःकारः , उपपयःकामः इति . (P_१,१.४१) KA_I,१००.६-२६ Rओ_I,३१८-३२० {१०/३२} अतः कृकमिकंसकुम्भपात्रकुशाकर्णीषु अनव्ययस्य इति प्रतिषेधः सिद्धः भवति . (P_१,१.४१) KA_I,१००.६-२६ Rओ_I,३१८-३२० {११/३२} किम् पुनः इदम् परिगणनम् आहोस्वित् उदाहरणमात्रम् . (P_१,१.४१) KA_I,१००.६-२६ Rओ_I,३१८-३२० {१२/३२} परिगणनम् इति आह . (P_१,१.४१) KA_I,१००.६-२६ Rओ_I,३१८-३२० {१३/३२} अपि खलु अपि आहुः . (P_१,१.४१) KA_I,१००.६-२६ Rओ_I,३१८-३२० {१४/३२} यत् अन्यत् अव्ययीभावस्य अव्ययकृतम् प्राप्नोति तस्य प्रतिषेधः वक्तव्यः इति . (P_१,१.४१) KA_I,१००.६-२६ Rओ_I,३१८-३२० {१५/३२} किम् पुनः तत् . (P_१,१.४१) KA_I,१००.६-२६ Rओ_I,३१८-३२० {१६/३२} पराङ्गवद्भावः . (P_१,१.४१) KA_I,१००.६-२६ Rओ_I,३१८-३२० {१७/३२} पराङ्गवद्भावे अव्ययप्रतिषेधः चोदितः उच्चैः अधीयान नीचैः अधीयान इति एवमर्थम् . (P_१,१.४१) KA_I,१००.६-२६ Rओ_I,३१८-३२० {१८/३२} सः इह अपि प्राप्नोति : उपाग्नि अधीयान प्रत्यग्नि अधीयान . (P_१,१.४१) KA_I,१००.६-२६ Rओ_I,३१८-३२० {१९/३२} अकचि अव्ययग्रहणम् क्रियते उच्चकैः , नीचकैः इति एवमर्थम् . (P_१,१.४१) KA_I,१००.६-२६ Rओ_I,३१८-३२० {२०/३२} तत् इह अपि प्राप्नोति : उपाग्निकम् , प्रत्यग्निकम् इति . (P_१,१.४१) KA_I,१००.६-२६ Rओ_I,३१८-३२० {२१/३२} मुमि अव्ययप्रतिषेधः उच्यते दोषामन्यम् अहः , दिवामन्या रात्रिः इति एवमर्थम् . (P_१,१.४१) KA_I,१००.६-२६ Rओ_I,३१८-३२० {२२/३२} सः इह अपि प्राप्नोति : औपकुम्भम्मन्यः , उपमणिकम्मन्यः . (P_१,१.४१) KA_I,१००.६-२६ Rओ_I,३१८-३२० {२३/३२} अस्य च्वौ अव्ययप्रतिषेधः उच्यते दोषाभूतम् अहः , दिवाभूता रात्रिः इति एवमर्थम् . (P_१,१.४१) KA_I,१००.६-२६ Rओ_I,३१८-३२० {२४/३२} सः इह अपि प्राप्नोति : उपकुम्भीभूतम् उपमणिकीभूतम् . (P_१,१.४१) KA_I,१००.६-२६ Rओ_I,३१८-३२० {२५/३२} यदि परिगणनम् क्रियते न अर्थः अव्ययीभावस्य अव्ययसञ्ज्ञया . (P_१,१.४१) KA_I,१००.६-२६ Rओ_I,३१८-३२० {२६/३२} कथम् यानि अव्ययीभावस्य अव्ययत्वे प्रयोजनानि . (P_१,१.४१) KA_I,१००.६-२६ Rओ_I,३१८-३२० {२७/३२} न एतानि सन्ति . (P_१,१.४१) KA_I,१००.६-२६ Rओ_I,३१८-३२० {२८/३२} यत् तावत् उच्यते लुक् इति : आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति भवति अव्ययीभावात् लुक् इति यद् अयम् न अव्ययीभावात् अतः इति प्रतिषेधम् शास्ति . (P_१,१.४१) KA_I,१००.६-२६ Rओ_I,३१८-३२० {२९/३२} उपचारः : अनुत्तरपदस्थस्य इति वर्तते . (P_१,१.४१) KA_I,१००.६-२६ Rओ_I,३१८-३२० {३०/३२} तत्र मुखस्वरः एकः प्रयोजयति . (P_१,१.४१) KA_I,१००.६-२६ Rओ_I,३१८-३२० {३१/३२} न च एकम् प्रयोजनम् योगारम्भम् प्रयोजयति . (P_१,१.४१) KA_I,१००.६-२६ Rओ_I,३१८-३२० {३२/३२} यदि एतावत् प्रयोजनम् स्यात् तत्र एव अयम् ब्रूयात् नाव्ययात् अव्ययीभावात् च इति . (P_१,१.४२-४३) KA_I,१०१.२-१६ Rओ_I,३२०-३२२ {१/२५} शि सर्वनामस्थानम् सुट् अनपुंसकस्य इति चेत् जसि शिप्रतिषेधः . (P_१,१.४२-४३) KA_I,१०१.२-१६ Rओ_I,३२०-३२२ {२/२५} शि सर्वनामस्थानम् सुट् अनपुंसकस्य इति चेत् जसि शेः प्रतिषेधः प्राप्नोति : कुण्डानि तिष्ठन्ति वनानि तिष्ठन्ति . (P_१,१.४२-४३) KA_I,१०१.२-१६ Rओ_I,३२०-३२२ {३/२५} असमर्थसमासः च अयम् द्रष्टव्यः अनपुंसकस्य इति . (P_१,१.४२-४३) KA_I,१०१.२-१६ Rओ_I,३२०-३२२ {४/२५} न हि नञः नपुंसकेन सामर्थ्यम्. केन तर्हि . (P_१,१.४२-४३) KA_I,१०१.२-१६ Rओ_I,३२०-३२२ {५/२५} भवतिना : न भवति नपुंसकस्य इति . (P_१,१.४२-४३) KA_I,१०१.२-१६ Rओ_I,३२०-३२२ {६/२५} यत् तावत् उच्यते शि सर्वनामस्थानम् सुट् अनपुंसकस्य इति चेत् जसि शिप्रतिषेधः इति . (P_१,१.४२-४३) KA_I,१०१.२-१६ Rओ_I,३२०-३२२ {७/२५} न अप्रतिषेधात् . (P_१,१.४२-४३) KA_I,१०१.२-१६ Rओ_I,३२०-३२२ {८/२५} न अयम् प्रसज्यप्रतिषेधः : नपुंसकस्य न इति . (P_१,१.४२-४३) KA_I,१०१.२-१६ Rओ_I,३२०-३२२ {९/२५} किम् तर्हि . (P_१,१.४२-४३) KA_I,१०१.२-१६ Rओ_I,३२०-३२२ {१०/२५} पर्युदासः अयम् : यत् अन्यत् नपुंसकात् इति . (P_१,१.४२-४३) KA_I,१०१.२-१६ Rओ_I,३२०-३२२ {११/२५} नपुंसके अव्यापारः . (P_१,१.४२-४३) KA_I,१०१.२-१६ Rओ_I,३२०-३२२ {१२/२५} यदि केन चित् प्राप्नोति तेन भविष्यति . (P_१,१.४२-४३) KA_I,१०१.२-१६ Rओ_I,३२०-३२२ {१३/२५} पूर्वेण च प्राप्नोति . (P_१,१.४२-४३) KA_I,१०१.२-१६ Rओ_I,३२०-३२२ {१४/२५} अप्राप्तेः वा . (P_१,१.४२-४३) KA_I,१०१.२-१६ Rओ_I,३२०-३२२ {१५/२५} अथ वा अनन्तरा या प्राप्तिः सा प्रतिषिध्यते . (P_१,१.४२-४३) KA_I,१०१.२-१६ Rओ_I,३२०-३२२ {१६/२५} कुतः एतत् . (P_१,१.४२-४३) KA_I,१०१.२-१६ Rओ_I,३२०-३२२ {१७/२५} अनन्तरस्य विधिः वा भवति प्रतिषेधः वा इति . (P_१,१.४२-४३) KA_I,१०१.२-१६ Rओ_I,३२०-३२२ {१८/२५} पूर्वा प्राप्तिः अप्रतिषिद्धा . (P_१,१.४२-४३) KA_I,१०१.२-१६ Rओ_I,३२०-३२२ {१९/२५} तया भविष्यति . (P_१,१.४२-४३) KA_I,१०१.२-१६ Rओ_I,३२०-३२२ {२०/२५} ननु च इयम् प्राप्तिः पूर्वाम् प्राप्तिम् बाधते . (P_१,१.४२-४३) KA_I,१०१.२-१६ Rओ_I,३२०-३२२ {२१/२५} न उत्सहते प्रतिषिद्धा सती बाधितुम् . (P_१,१.४२-४३) KA_I,१०१.२-१६ Rओ_I,३२०-३२२ {२२/२५} यत् अपि उच्यते . (P_१,१.४२-४३) KA_I,१०१.२-१६ Rओ_I,३२०-३२२ {२३/२५} असमर्थसमासः च अयम् द्रष्टव्यः इति यदि अपि वक्तव्यः अथ वा एतर्हि बहूनि प्रयोजनानि . (P_१,१.४२-४३) KA_I,१०१.२-१६ Rओ_I,३२०-३२२ {२४/२५} कानि . (P_१,१.४२-४३) KA_I,१०१.२-१६ Rओ_I,३२०-३२२ {२५/२५} असूर्यम्पश्यानि मुखानि , अपुनर्गेयाः श्लोकाः , अश्राद्धभोजी ब्राह्मणः इति . (P_१,१.४४.१) KA_I,१०१.१८-१०२.१० Rओ_I,३२२-३२३ {१/२३} न वा इति विभाषायाम् अर्थसञ्ज्ञाकरणम् . (P_१,१.४४.१) KA_I,१०१.१८-१०२.१० Rओ_I,३२२-३२३ {२/२३} न वा इति विभाषायाम् अर्थस्य सञ्ज्ञा कर्तव्या . (P_१,१.४४.१) KA_I,१०१.१८-१०२.१० Rओ_I,३२२-३२३ {३/२३} नवाशब्दस्य यः अर्थः तस्य सञ्ज्ञा भवति इति वक्तव्यम् . (P_१,१.४४.१) KA_I,१०१.१८-१०२.१० Rओ_I,३२२-३२३ {४/२३} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.४४.१) KA_I,१०१.१८-१०२.१० Rओ_I,३२२-३२३ {५/२३} शब्दसञ्ज्ञायाम् हि अर्थासम्प्रत्ययः यथा अन्यत्र . (P_१,१.४४.१) KA_I,१०१.१८-१०२.१० Rओ_I,३२२-३२३ {६/२३} शब्दसञ्ज्ञायाम् हि सत्याम् अर्थस्य असम्प्रत्ययः स्यात् यथा अन्यत्र . (P_१,१.४४.१) KA_I,१०१.१८-१०२.१० Rओ_I,३२२-३२३ {७/२३} अन्यत्र अपि शब्दसञ्ज्ञायाम् शब्दस्य सम्प्रत्ययः भवति न अर्थस्य . (P_१,१.४४.१) KA_I,१०१.१८-१०२.१० Rओ_I,३२२-३२३ {८/२३} क्व अन्यत्र . (P_१,१.४४.१) KA_I,१०१.१८-१०२.१० Rओ_I,३२२-३२३ {९/२३} दाधाः घु अदाप् तरप्तमपौ घः इति घुग्रहणेषु घग्रहणेषु च शब्दस्य सम्प्रत्ययः भवति न अर्थस्य . (P_१,१.४४.१) KA_I,१०१.१८-१०२.१० Rओ_I,३२२-३२३ {१०/२३} तत् तर्हि वक्तव्यम् . (P_१,१.४४.१) KA_I,१०१.१८-१०२.१० Rओ_I,३२२-३२३ {११/२३} न वक्तव्यम् . (P_१,१.४४.१) KA_I,१०१.१८-१०२.१० Rओ_I,३२२-३२३ {१२/२३} इतिकरणः अर्थनिर्देशार्थः . (P_१,१.४४.१) KA_I,१०१.१८-१०२.१० Rओ_I,३२२-३२३ {१३/२३} इतिकरणः क्रियते . (P_१,१.४४.१) KA_I,१०१.१८-१०२.१० Rओ_I,३२२-३२३ {१४/२३} सः अर्थनिर्देशार्थः भविष्यति . (P_१,१.४४.१) KA_I,१०१.१८-१०२.१० Rओ_I,३२२-३२३ {१५/२३} किम् गतम् एतत् इतिना आहोस्वित् शबाधिक्यात् अर्थाधिक्यम् . (P_१,१.४४.१) KA_I,१०१.१८-१०२.१० Rओ_I,३२२-३२३ {१६/२३} गतम् इति आह . (P_१,१.४४.१) KA_I,१०१.१८-१०२.१० Rओ_I,३२२-३२३ {१७/२३} कुतः . (P_१,१.४४.१) KA_I,१०१.१८-१०२.१० Rओ_I,३२२-३२३ {१८/२३} लोकतः . (P_१,१.४४.१) KA_I,१०१.१८-१०२.१० Rओ_I,३२२-३२३ {१९/२३} तत् यथा लोके गौः अयम् इति आह इति गोशब्दात् इतिकरणः परः प्रयुज्यमानः गोशब्दम् स्वस्मात् पदार्थात् प्रच्यावयति . (P_१,१.४४.१) KA_I,१०१.१८-१०२.१० Rओ_I,३२२-३२३ {२०/२३} सः असौ स्वस्मात् पदार्थात् प्रच्युतः या असौ अर्थपदार्थकता तस्याः शब्दपदार्थकः सम्पद्यते . (P_१,१.४४.१) KA_I,१०१.१८-१०२.१० Rओ_I,३२२-३२३ {२१/२३} एवम् इह अपि नवाशब्दात् इतिकरणः परः प्रयुज्यमानः नवाशब्दम् स्वस्मात् पदार्थात् प्रच्यावयति . (P_१,१.४४.१) KA_I,१०१.१८-१०२.१० Rओ_I,३२२-३२३ {२२/२३} सः असौ स्वस्मात् पदार्थात् प्रच्युतः या असौ शब्दपदार्थकता तस्याः लौकिकम् अर्थम् सम्प्रत्याययति . (P_१,१.४४.१) KA_I,१०१.१८-१०२.१० Rओ_I,३२२-३२३ {२३/२३} न वा इति यत् गम्यते न वा इति यत् प्रतीयते इति . (P_१,१.४४.२) KA_I,१०२.११-१०३.२ Rओ_I,३२४-३२५ {१/२९} समानशब्दप्रतिषेधः . (P_१,१.४४.२) KA_I,१०२.११-१०३.२ Rओ_I,३२४-३२५ {२/२९} समानशब्दानाम् प्रतिषेधः वक्तव्यः : नवा कुण्डिका नवा घटिका इति . (P_१,१.४४.२) KA_I,१०२.११-१०३.२ Rओ_I,३२४-३२५ {३/२९} किम् च स्यात् यदि एतेषाम् अपि विभाषासञ्ज्ञा स्यात् . (P_१,१.४४.२) KA_I,१०२.११-१०३.२ Rओ_I,३२४-३२५ {४/२९} विभाषा दिक्समासे बहुव्रीहौ : दक्षिणपूर्वस्याम् शालायाम् . (P_१,१.४४.२) KA_I,१०२.११-१०३.२ Rओ_I,३२४-३२५ {५/२९} अचिरकृतायाम् सम्प्रत्ययः स्यात् . (P_१,१.४४.२) KA_I,१०२.११-१०३.२ Rओ_I,३२४-३२५ {६/२९} न वा विधिपूर्वकत्वात् प्रतिषेधसमप्रत्ययः यथा लोके . (P_१,१.४४.२) KA_I,१०२.११-१०३.२ Rओ_I,३२४-३२५ {७/२९} न वा एषः दोषः . (P_१,१.४४.२) KA_I,१०२.११-१०३.२ Rओ_I,३२४-३२५ {८/२९} किम् कारणम् . (P_१,१.४४.२) KA_I,१०२.११-१०३.२ Rओ_I,३२४-३२५ {९/२९} विधिपूर्वकत्वात् . (P_१,१.४४.२) KA_I,१०२.११-१०३.२ Rओ_I,३२४-३२५ {१०/२९} विधाय किम् चित् न वा इति उच्यते . (P_१,१.४४.२) KA_I,१०२.११-१०३.२ Rओ_I,३२४-३२५ {११/२९} तेन प्रतिषेधवाचिनः समप्रत्ययः भवति . (P_१,१.४४.२) KA_I,१०२.११-१०३.२ Rओ_I,३२४-३२५ {१२/२९} तत् यथा लोके : ग्रामः भवता गन्तव्यः न वा . (P_१,१.४४.२) KA_I,१०२.११-१०३.२ Rओ_I,३२४-३२५ {१३/२९} न इति गम्यते . (P_१,१.४४.२) KA_I,१०२.११-१०३.२ Rओ_I,३२४-३२५ {१४/२९} अस्ति कार्णम् येन लोके प्रतिषेधवाचिनः समप्रत्ययः भवति . (P_१,१.४४.२) KA_I,१०२.११-१०३.२ Rओ_I,३२४-३२५ {१५/२९} किम् कारणम् . (P_१,१.४४.२) KA_I,१०२.११-१०३.२ Rओ_I,३२४-३२५ {१६/२९} विलिङ्गम् हि भवान् लोके निर्देशम् करोति . (P_१,१.४४.२) KA_I,१०२.११-१०३.२ Rओ_I,३२४-३२५ {१७/२९} आङ्ग हि समानलिङ्गः निर्देशः क्रियताम् प्रत्यग्रवाचिनः सम्प्रत्ययः भविष्यति . (P_१,१.४४.२) KA_I,१०२.११-१०३.२ Rओ_I,३२४-३२५ {१८/२९} तत् यथा : ग्रामः भवता गन्तव्यः नवः . (P_१,१.४४.२) KA_I,१०२.११-१०३.२ Rओ_I,३२४-३२५ {१९/२९} प्रत्यग्रः इति गम्यते . (P_१,१.४४.२) KA_I,१०२.११-१०३.२ Rओ_I,३२४-३२५ {२०/२९} एतत् च एव न जानीमः : क्व चित् व्याकरणे समानलिङ्गः निर्देशः क्रियते इति . (P_१,१.४४.२) KA_I,१०२.११-१०३.२ Rओ_I,३२४-३२५ {२१/२९} अपि च कामचारः प्रयोक्तुः शब्दानाम् अभिसम्बन्धे . (P_१,१.४४.२) KA_I,१०२.११-१०३.२ Rओ_I,३२४-३२५ {२२/२९} तत् यथा : यवागूः भवता भोक्तव्या नवा . (P_१,१.४४.२) KA_I,१०२.११-१०३.२ Rओ_I,३२४-३२५ {२३/२९} यदा यवागूशब्दः भुजिना अभिसम्बध्यते भुजिः नवाशब्देन तदा प्रतिषेधवाचिनः सम्प्रत्ययः भवति : यवागूः भवता भोक्तव्या नवा . (P_१,१.४४.२) KA_I,१०२.११-१०३.२ Rओ_I,३२४-३२५ {२४/२९} न इति गम्यते . (P_१,१.४४.२) KA_I,१०२.११-१०३.२ Rओ_I,३२४-३२५ {२५/२९} यदा यवागूशब्दः नवाशब्देन अभिसम्बध्यते न भुजिना तदा प्रत्यग्रवाचिनः सम्प्रत्ययः भवति : यवागूः नवा भवता भोक्तव्या . (P_१,१.४४.२) KA_I,१०२.११-१०३.२ Rओ_I,३२४-३२५ {२६/२९} प्रत्यग्रा इति गम्यते . (P_१,१.४४.२) KA_I,१०२.११-१०३.२ Rओ_I,३२४-३२५ {२७/२९} न च इह वयम् विभाषाग्रहणेन सर्वादीनि अभिसम्बध्नीमः : दिक्समासे बहुव्रीहौ सर्वादीनि विभाषा भवन्ति इति . (P_१,१.४४.२) KA_I,१०२.११-१०३.२ Rओ_I,३२४-३२५ {२८/२९} किम् तर्हि . (P_१,१.४४.२) KA_I,१०२.११-१०३.२ Rओ_I,३२४-३२५ {२९/२९} भवतिः अभिसम्बध्यते : दिक्समासे बहुव्रीहौ सर्वादीनि भवन्ति विभाषा इति . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {१/४४} विध्यनित्यत्वम् अनुपपन्नम् प्रतिषेधसञ्ज्ञाकरणात् . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {२/४४} विध्यनित्यत्वम् न उपपद्यते : शुशाव , शुशुवतुः , शुशुवुः , शिश्वाय , शिश्वियतुः , शिश्वियुः . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {३/४४} किम् कारणम् . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {४/४४} प्रतिषेधसञ्ज्ञाकरणात् . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {५/४४} प्रतिषेधस्य इयम् सञ्ज्ञा क्रियते . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {६/४४} तेन विभाषाप्रदेशेषु प्रतिषेधस्य एव सम्प्रत्ययः स्यात् . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {७/४४} सिद्धम् तु प्रसज्यप्रतिषेधात् . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {८/४४} सिद्धम् एतत् . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {९/४४} कथम् . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {१०/४४} प्रसज्यप्रतिषेधात् . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {११/४४} प्रसज्य किम् चित् न वा इति उच्यते . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {१२/४४} तेन उभयम् भविष्यति . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {१३/४४} विप्रतिषिद्धम् तु . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {१४/४४} विप्रतिषिद्धम् तु भवति . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {१५/४४} अत्र न ज्ञायते : केन अभिप्रायेण प्रसजति केन निवृत्तिम् करोति इति . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {१६/४४} न वा प्रसङ्गसामर्थ्यात् अन्यत्र प्रतिषेधविषयात् . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {१७/४४} न वा एषः दोषः . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {१८/४४} किम् कारणम् . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {१९/४४} प्रसङ्गसामर्थ्यात् . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {२०/४४} प्रसङ्गसामर्थ्यात् च विधिः भविष्यति अन्यत्र प्रतिषेधविषयात् प्रतिषेधसामर्थ्यात् च प्रतिषेधः भविष्यति अन्यत्र विधिविषयात् . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {२१/४४} तत् एतत् क्व सिद्धम् भवति . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {२२/४४} या अप्राप्ते विभाषा . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {२३/४४} या हि प्राप्ते कृतसामर्थ्यः तत्र पूर्वेण विधिः इति कृत्वा प्रतिषेधस्य एव सम्प्रत्ययः स्यात् . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {२४/४४} एतत् अपि सिद्धम् . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {२५/४४} कथम् . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {२६/४४} विभाषा इति महतीसञ्ज्ञा क्रियते . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {२७/४४} सञ्ज्ञा च नाम यतः न लघीयः . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {२८/४४} कुतः एतत् . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {२९/४४} लघ्वर्थम् हि सञ्ज्ञाकरणम् . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {३०/४४} तत्र महत्याः सञ्ज्ञायाः करणे एतत् प्रयोजनम् उभयोः सञ्ज्ञा यथा विज्ञायेत : न इति च वा इति च . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {३१/४४} तत्र या तावत् अप्राप्ते विभाषा तत्र प्रतिषेध्यम् न अस्ति इति कृत्वा वा इति अनेन विकल्पः भविष्यति . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {३२/४४} या हि प्राप्ते विभाषा तत्र उभयम् उपस्थितम् भवति : न इति च वा इति च . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {३३/४४} तत्र न इति अनेन प्रतिषिद्धे वा इति अनेन विकल्पः भविष्यति . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {३४/४४} एवम् अपि विप्रतिषेधयोः युगपद्वचनानुपपत्तिः . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {३५/४४} विप्रतिषेधयोः युगपद्वचनम् न उपपद्यते : शुशाव शुशुवतुः शुशुवुः शिश्वाय शिश्वियतुः शिश्वियुः . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {३६/४४} किम् कारणम् . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {३७/४४} भवति इति चेत् न प्रतिषेधः . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {३८/४४} भवति इति चेत् प्रतिषेधः न प्राप्नोति . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {३९/४४} न इति चेत् न विधिः . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {४०/४४} न इत् चेत् विधिः न सिध्यति . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {४१/४४} सिद्धम् तु पूर्वस्य उत्तरेण बाधितत्वात् . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {४२/४४} सिद्धम् एतत्. कथम् . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {४३/४४} पूर्वविधिम् उत्तर्विधिः बाधते . (P_१,१.४४.३) KA_I,१०३.३-१०४.७ Rओ_I,३२५-३२८ {४४/४४} इतिकरणः अर्थनिर्देशाऋथः इति उक्तम् . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {१/४३} साध्वनुशासने अस्मिन् यस्य विभाषा तस्य साधुत्वम् . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {२/४३} साध्वनुशासने अस्मिन् शास्त्रे यस्य विभाषा क्रियते सः विभाषा साधुः स्यात् . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {३/४३} समासः च एव हि विभाषा . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {४/४३} तेन समासस्य एव विभाषा साधुत्वम् स्यात् . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {५/४३} अस्तु . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {६/४३} यः साधुः सः प्रयोक्ष्यते. असाधुः न प्रयोक्ष्यते . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {७/४३} न च एव हि कदा चित् राजपुरुषः इति अस्याम् अवस्थायाम् असाधुत्वम् इष्यते . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {८/४३} अपि च द्वेधाप्रतिपत्तिः . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {९/४३} द्वैधम् शब्दानाम् अप्रतिपत्तिः . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {१०/४३} इच्छामः च पुनः विभाषाप्रदेशेषु द्वैधम् शब्दानाम् प्रतिपत्तिः स्यात् इति तत् च न सिध्यति . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {११/४३} यस्य पुनः कार्याः शब्दाः विभाषा असौ समासम् निर्वर्तयति . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {१२/४३} यस्य अपि नित्याः शब्दाः तस्य अपि एषः न दोषः . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {१३/४३} कथम् . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {१४/४३} न विभाषाग्रहणेन साधुत्वम् अभिसम्बध्यते . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {१५/४३} किम् तर्हि . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {१६/४३} समाससञ्ज्ञा अभिसम्बध्यते : समासः इति एषा सञ्ज्ञा विभाषा भवति इति . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {१७/४३} तत् यथा : मेध्यः पशुः विभाषितः . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {१८/४३} मेध्यः अनड्वान् विभाषितः इति . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {१९/४३} न एतत् विचार्यते : अनड्वान् न अनड्वान् इति . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {२०/४३} किम् तर्हि आलब्धव्यः न आलब्धव्यः इति . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {२१/४३} कार्ये युगपदन्वाचययौगपद्यम् . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {२२/४३} कार्येषु शब्देषु युगपत् अन्वाचयेन च यत् उच्यते तस्य युगपद्वचनता प्राप्नोति : तव्यत्तव्यानीयरः , ढक् च मण्डूकात् इति . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {२३/४३} यस्य पुनः नित्याः शब्दाः प्रयुक्तानाम् असौ साधुत्वम् अन्वाचष्टे . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {२४/४३} ननु च यस्य अपि कार्याः तस्य अपि एषः न दोषः . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {२५/४३} कथम् . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {२६/४३} प्रत्ययः परः भवति इति उच्यते . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {२७/४३} न च एकस्याः प्रकृतेः अनेकस्य प्रत्ययस्य युगपत् परत्वेन सम्भवः अस्ति . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {२८/४३} न अपि ब्रूमः प्रत्ययमाला प्राप्नोति . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {२९/४३} किम् तर्हि . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {३०/४३} कर्तव्यम् इति प्रयोक्तव्ये युगपत् द्वितीयस्य तृतीयस्य च प्रयोगः प्राप्नोति . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {३१/४३} न एषः दोषः . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {३२/४३} अर्थगत्यर्थः शब्दप्रयोगः . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {३३/४३} अर्थम् सम्प्रत्याययिष्यामि इति शब्दः प्रयुज्यते . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {३४/४३} तत्र एकेन उक्तत्वात् तस्य अर्थस्य द्वितीयस्य प्रयोगेण न भवितव्यम् उक्तार्थानाम् अप्रयोगः इति . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {३५/४३} आचार्यदेशशीलने च तद्विषयता . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {३६/४३} आचार्यदेशशीलनेन यत् उच्यते तस्य तद्विषयता प्राप्नोति . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {३७/४३} इकः ह्रस्वः अङ्यः गालवस्य प्राचाम् अवृद्धात् फिन् बहुलम् इति गालवाः एव ह्रस्वान् प्रयुञ्जीरन् प्राक्षु च एव हि फिन् स्यात् . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {३८/४३} तत् यथा : जमदग्निः वै एतत् पञ्चमम् अवदानम् अवाद्यत् तस्मात् न अजामदग्न्यः पञ्चावत्तम् जुहोति . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {३९/४३} यस्य पुनः नित्याः शब्दाः गालवग्रहणम् तस्य पूजार्थम् देशग्रहणम् च कीर्त्यर्थम् . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {४०/४३} ननु च यस्य अपि कार्याः तस्य अपि पूजार्थम् गालवग्रहणम् स्यात् देशग्रहम् च कीर्त्यर्थम् . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {४१/४३} तत्कीर्तने च द्वेधाप्रतिपत्तिः . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {४२/४३} तत्कीर्तने च द्वैधम् शब्दानाम् अप्रतिपत्तिः स्यात् . (P_१,१.४४.४) KA_I,१०४.८-१०५.१३ Rओ_I,३२८-३३२ {४३/४३} इच्छामः च पुनः आचार्यग्रहणेषु देशग्रहणेषु च द्वैधम् शब्दानाम् प्रतिपत्तिः स्यात् इति तत् च न सिध्यति . (P_१,१.४४.५) KA_I,१०५.१४-२० Rओ_I,३३२-३३३ {१/१२} अशिष्यः वा विदितत्वात् . (P_१,१.४४.५) KA_I,१०५.१४-२० Rओ_I,३३२-३३३ {२/१२} अशिष्यः वा पुनः अयम् योगः . (P_१,१.४४.५) KA_I,१०५.१४-२० Rओ_I,३३२-३३३ {३/१२} किम् कारणम् . (P_१,१.४४.५) KA_I,१०५.१४-२० Rओ_I,३३२-३३३ {४/१२} विदितत्वात् . (P_१,१.४४.५) KA_I,१०५.१४-२० Rओ_I,३३२-३३३ {५/१२} यत् अनेन योगेन प्रार्थ्यते तस्य अर्थस्य विदितत्वात् . (P_१,१.४४.५) KA_I,१०५.१४-२० Rओ_I,३३२-३३३ {६/१२} ये अपि हि एताम् सञ्ज्ञाम् न आरभन्ते ते अपि विभाषा इति उक्ते अनित्यत्वम् अवगच्छन्ति . (P_१,१.४४.५) KA_I,१०५.१४-२० Rओ_I,३३२-३३३ {७/१२} याज्ञिकाः खलु अपि सञ्ज्ञाम् अनारभमाणाः विभाषा इति उक्ते अनित्यत्वम् अवगच्छन्ति . (P_१,१.४४.५) KA_I,१०५.१४-२० Rओ_I,३३२-३३३ {८/१२} तत् यथा . (P_१,१.४४.५) KA_I,१०५.१४-२० Rओ_I,३३२-३३३ {९/१२} मेध्यः पशुः विभाषितः . (P_१,१.४४.५) KA_I,१०५.१४-२० Rओ_I,३३२-३३३ {१०/१२} मेध्यः अनड्वान् विभाषितः इति . (P_१,१.४४.५) KA_I,१०५.१४-२० Rओ_I,३३२-३३३ {११/१२} आलब्धव्यः न आलब्धव्यः इति गम्यते . (P_१,१.४४.५) KA_I,१०५.१४-२० Rओ_I,३३२-३३३ {१२/१२} आचार्यः खलु अपि सञ्ज्ञाम् आरभमाणः भूयिष्ठम् अन्यैः अपि शब्दैः एतम् अर्थम् सम्प्रत्याययति बहुलम् अन्यतरस्याम् उभयथा वा एकेषाम् इति . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {१/१००} अप्राप्ते त्रिसंशयाः . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {२/१००} इतः उत्तरम् याः विभाषाः अनुक्रमिष्यामः अप्राप्ते ताः द्रष्टव्याः . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {३/१००} त्रिसंशयाः तु भवन्ति : प्राप्ते अप्राप्ते उभयत्र वा इति . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {४/१००} द्वन्द्वे च विभाषा जसि : प्राप्ते अप्राप्ते उभयत्र वा इति सन्देहः . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {५/१००} कथम् च प्राप्ते कथम् वा अप्राप्ते कथम् वा उभयत्र . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {६/१००} उभयशब्दः सर्वादिषु पठ्यते तयपः च अयजादेशः क्रियते . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {७/१००} तेन वा नित्ये प्राप्ते अन्यत्र वा अप्राप्ते उभयत्र वा इति . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {८/१००} अप्राप्ते . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {९/१००} अयच् प्रत्ययान्तरम् . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {१०/१००} यदि प्रत्ययान्तरम् उभयी इति ईकारः न प्राप्नोति . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {११/१००} मा भूत् एवम् . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {१२/१००} मात्रचः इति एवम् भविष्यति . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {१३/१००} कथम् . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {१४/१००} मात्रच् इति न इदम् प्रत्ययग्रहणम् . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {१५/१००} किम् तर्हि . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {१६/१००} प्रत्याहारग्रहणम् . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {१७/१००} क्व सन्निविष्टानाम् प्रत्याहारः . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {१८/१००} मात्रशब्दात् प्रभृति आ आयचः चकारात् . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {१९/१००} यदि प्रत्याहारग्रहणम् कति तिष्ठन्ति : अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {२०/१००} अतः इति वर्तते . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {२१/१००} एवम् अपि तैलमात्रा घ्र्तमात्रा इति अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {२२/१००} सदृशस्य अपि असन्निविष्टस्य न भविष्यति प्रत्याहारेण ग्रहणम् . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {२३/१००} ऊर्णोः विभाषा : प्राप्ते अप्राप्ते उभयत्र वा इति सन्देहः . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {२४/१००} कथम् च प्राप्ते कथम् वा अप्राप्ते कथम् वा उभयत्र . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {२५/१००} असंयोगात् लिट् कित् इति वा नित्ये प्राप्ते अन्यत्र वा अप्राप्ते उभयत्र वा इति . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {२६/१००} अप्राप्ते . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {२७/१००} अन्यत् हि कित्त्वम् अन्यत् ङित्त्वम् . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {२८/१००} एकम् चेत् ङित्कितौ . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {२९/१००} यदि एकम् ङित्कितौ ततः अस्ति सन्देहः . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {३०/१००} अथ हि नाना न अस्ति सन्देहः . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {३१/१००} यदि अपि नाना एवम् अपि सन्देहः . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {३२/१००} कथम् . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {३३/१००} प्रौर्णुवि इति . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {३४/१००} सार्वधातुकम् अपित् इति वा नित्ये प्राप्ते अन्यत्र वा अप्राप्ते उभयत्र वा इति . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {३५/१००} अप्राप्ते . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {३६/१००} विभाषा उपयमने : प्राप्ते अप्राप्ते उभयत्र वा इति सन्देहः . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {३७/१००} कथम् च प्राप्ते कथम् वा अप्राप्ते कथम् वा उभयत्र . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {३८/१००} गन्धने इति वा नित्ये प्राप्ते अन्यत्र वा अप्राप्ते उभयत्र वा इति . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {३९/१००} अप्राप्ते . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {४०/१००} गन्धने इति निवृत्तम् . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {४१/१००} अनुपसर्गात् वा : प्राप्ते अप्राप्ते उभयत्र वा इति सन्देहः . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {४२/१००} कथम् च प्राप्ते कथम् वा अप्राप्ते कथम् वा उभयत्र . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {४३/१००} वृत्तिसर्गतायनेषु क्रमः इति वा नित्ये प्राप्ते अन्यत्र वा अप्राप्ते उभयत्र वा इति . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {४४/१००} अप्राप्ते . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {४५/१००} वृत्त्यादिषु इति निवृत्तम् . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {४६/१००} विभाषा वृक्षमृगादीनाम् : प्राप्ते अप्राप्ते उभयत्र वा इति सन्देहः . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {४७/१००} कथम् च प्राप्ते कथम् वा अप्राप्ते कथम् वा उभयत्र . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {४८/१००} जातिः अप्राणिनाम् इति वा नित्ये प्राप्ते अन्यत्र वा अप्राप्ते उभयत्र वा इति . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {४९/१००} अप्राप्ते . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {५०/१००} जातिः अप्राणिनाम् इति निवृत्तम् . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {५१/१००} उषविदजागृभ्यः अन्यतरस्याम् : प्राप्ते अप्राप्ते उभयत्र वा इति सन्देहः . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {५२/१००} कथम् च प्राप्ते कथम् वा अप्राप्ते कथम् वा उभयत्र . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {५३/१००} प्रत्ययान्तात् इति वा नित्ये प्राप्ते अन्यत्र वा अप्राप्ते उभयत्र वा इति . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {५४/१००} अप्राप्ते . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {५५/१००} प्रत्ययान्ताः धात्वन्तराणि . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {५६/१००} दीपादीनाम् विभाषा : प्राप्ते अप्राप्ते उभयत्र वा इति सन्देहः . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {५७/१००} कथम् च प्राप्ते कथम् वा अप्राप्ते कथम् वा उभयत्र . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {५८/१००} भावकर्मणोः इति वा नित्ये प्राप्ते अन्यत्र वा अप्राप्ते उभयत्र वा इति . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {५९/१००} अप्राप्ते . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {६०/१००} कर्तरि इति वर्तते . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {६१/१००} एवम् अपि सन्देहः : न्याय्ये वा कर्तरि कर्मकर्तरि वा इति . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {६२/१००} न अस्ति सन्देहः . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {६३/१००} सकर्मकस्य कर्ता कर्मवत् भवति अकर्मकाः च दीपादयः . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {६४/१००} अकर्मकाः अपि वै सोपसर्गाः सकर्मकाः भवन्ति . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {६५/१००} कर्मापदिष्टाः विधयः कर्मस्थभावकानाम् कर्मस्थक्रियाणाम् च भवन्ति कर्तृस्थभावकाः च दीपादयः . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {६६/१००} विभाषा अग्रेप्रथमपूर्वेषु : प्राप्ते अप्राप्ते उभयत्र वा इति सन्देहः . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {६७/१००} कथम् च प्राप्ते कथम् वा अप्राप्ते कथम् वा उभयत्र . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {६८/१००} आभीक्ष्ण्ये इति वा नित्ये प्राप्ते अन्यत्र वा अप्राप्ते उभयत्र वा इति . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {६९/१००} अप्राप्ते . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {७०/१००} आभीक्ष्ण्ये इति निवृत्तम् . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {७१/१००} तृनादीनाम् विभाषा : प्राप्ते अप्राप्ते उभयत्र वा इति सन्देहः . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {७२/१००} कथम् च प्राप्ते कथम् वा अप्राप्ते कथम् वा उभयत्र . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {७३/१००} आक्रोशे इति वा नित्ये प्राप्ते अन्यत्र वा अप्राप्ते उभयत्र वा इति . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {७४/१००} अप्राप्ते . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {७५/१००} आक्रोशे इति निवृत्तम् . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {७६/१००} एकहलादौ पूरयितव्ये अन्यतरस्याम् . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {७७/१००} प्राप्ते अप्राप्ते उभयत्र वा इति सन्देहः . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {७८/१००} कथम् च प्राप्ते कथम् वा अप्राप्ते कथम् वा उभयत्र . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {७९/१००} उदकस्य उदः सञ्ज्ञायाम् इति वा नित्ये प्राप्ते अन्यत्र वा अप्राप्ते उभयत्र वा इति . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {८०/१००} अप्राप्ते . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {८१/१००} सञ्ज्ञायाम् इति निवृत्तम् . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {८२/१००} श्वादेः इञि पदान्तस्य अन्यतरस्याम् . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {८३/१००} प्राप्ते अप्राप्ते उभयत्र वा इति सन्देहः . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {८४/१००} कथम् च प्राप्ते कथम् वा अप्राप्ते कथम् वा उभयत्र . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {८५/१००} इञि इति वा नित्ये प्राप्ते अन्यत्र वा अप्राप्ते उभयत्र वा इति . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {८६/१००} अप्राप्ते . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {८७/१००} इञि इति निवृत्तम् . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {८८/१००} सपूर्वायाः प्रथमायाः विभाषा . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {८९/१००} प्राप्ते अप्राप्ते उभयत्र वा इति सन्देहः . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {९०/१००} कथम् च प्राप्ते कथम् वा अप्राप्ते कथम् वा उभयत्र . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {९१/१००} चादिभिः योगे इति वा नित्ये प्राप्ते अन्यत्र वा अप्राप्ते उभयत्र वा इति . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {९२/१००} अप्राप्ते . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {९३/१००} चादिभिः योगे इति निवृत्तम् . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {९४/१००} ग्रः यङि अचि विभाषा . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {९५/१००} प्राप्ते अप्राप्ते उभयत्र वा इति सन्देहः . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {९६/१००} कथम् च प्राप्ते कथम् वा अप्राप्ते कथम् वा उभयत्र . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {९७/१००} यङि इति वा नित्ये प्राप्ते अन्यत्र वा अप्राप्ते उभयत्र वा इति . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {९८/१००} अप्राप्ते . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {९९/१००} अप्राप्ते . (P_१,१.४४.६) KA_I,१०५.२१-१०८.७ Rओ_I,३३३-३३९ {१००/१००} यङि इति निवृत्तम् (P_१,१.४४.७) KA_I,१०८.८-१०९.३ Rओ_I,३३९-४० {१/२८} प्राप्ते च . (P_१,१.४४.७) KA_I,१०८.८-१०९.३ Rओ_I,३३९-४० {२/२८} इतः उत्तरम् याः विभाषाः अनुक्रमिष्यामः प्राप्ते ताः द्रष्टव्याः . (P_१,१.४४.७) KA_I,१०८.८-१०९.३ Rओ_I,३३९-४० {३/२८} त्रिसंशयाः तु भवन्ति : प्राप्ते अप्राप्ते उभयत्र वा इति . (P_१,१.४४.७) KA_I,१०८.८-१०९.३ Rओ_I,३३९-४० {४/२८} विभाषा विप्रलापे : प्राप्ते अप्राप्ते उभयत्र वा इति सन्देहः . (P_१,१.४४.७) KA_I,१०८.८-१०९.३ Rओ_I,३३९-४० {५/२८} कथम् च प्राप्ते कथम् वा अप्राप्ते कथम् वा उभयत्र . (P_१,१.४४.७) KA_I,१०८.८-१०९.३ Rओ_I,३३९-४० {६/२८} व्यक्तवाचाम् इति वा नित्ये प्राप्ते अन्यत्र वा अप्राप्ते उभयत्र वा इति . (P_१,१.४४.७) KA_I,१०८.८-१०९.३ Rओ_I,३३९-४० {७/२८} प्राप्ते . (P_१,१.४४.७) KA_I,१०८.८-१०९.३ Rओ_I,३३९-४० {८/२८} व्यक्तवाचाम् इति हि वर्तते . (P_१,१.४४.७) KA_I,१०८.८-१०९.३ Rओ_I,३३९-४० {९/२८} विभाषा उपपदेन प्रतीयमाने : प्राप्ते अप्राप्ते उभयत्र वा इति सन्देहः . (P_१,१.४४.७) KA_I,१०८.८-१०९.३ Rओ_I,३३९-४० {१०/२८} कथम् च प्राप्ते कथम् वा अप्राप्ते कथम् वा उभयत्र . (P_१,१.४४.७) KA_I,१०८.८-१०९.३ Rओ_I,३३९-४० {११/२८} स्वरितञितः इति वा नित्ये प्राप्ते अन्यत्र वा अप्राप्ते उभयत्र वा इति . (P_१,१.४४.७) KA_I,१०८.८-१०९.३ Rओ_I,३३९-४० {१२/२८} प्राप्ते . (P_१,१.४४.७) KA_I,१०८.८-१०९.३ Rओ_I,३३९-४० {१३/२८} स्वरितञितः इति हि वर्तते . (P_१,१.४४.७) KA_I,१०८.८-१०९.३ Rओ_I,३३९-४० {१४/२८} तिरः अन्तर्धौ विभाषा कृञि : प्राप्ते अप्राप्ते उभयत्र वा इति सन्देहः . (P_१,१.४४.७) KA_I,१०८.८-१०९.३ Rओ_I,३३९-४० {१५/२८} कथम् च प्राप्ते कथम् वा अप्राप्ते कथम् वा उभयत्र . (P_१,१.४४.७) KA_I,१०८.८-१०९.३ Rओ_I,३३९-४० {१६/२८} अन्तर्धौ इति वा नित्ये प्राप्ते अन्यत्र वा अप्राप्ते उभयत्र वा इति . (P_१,१.४४.७) KA_I,१०८.८-१०९.३ Rओ_I,३३९-४० {१७/२८} प्राप्ते . (P_१,१.४४.७) KA_I,१०८.८-१०९.३ Rओ_I,३३९-४० {१८/२८} अन्तर्धौ इति हि वर्तते . (P_१,१.४४.७) KA_I,१०८.८-१०९.३ Rओ_I,३३९-४० {१९/२८} अधिः ईश्वरे विभाषा कृञि : प्राप्ते अप्राप्ते उभयत्र वा इति सन्देहः . (P_१,१.४४.७) KA_I,१०८.८-१०९.३ Rओ_I,३३९-४० {२०/२८} कथम् च प्राप्ते कथम् वा अप्राप्ते कथम् वा उभयत्र . (P_१,१.४४.७) KA_I,१०८.८-१०९.३ Rओ_I,३३९-४० {२१/२८} ईश्वरे इति वा नित्ये प्राप्ते अन्यत्र वा अप्राप्ते उभयत्र वा इति . (P_१,१.४४.७) KA_I,१०८.८-१०९.३ Rओ_I,३३९-४० {२२/२८} प्राप्ते . (P_१,१.४४.७) KA_I,१०८.८-१०९.३ Rओ_I,३३९-४० {२३/२८} ईश्वरे इति हि वर्तते . (P_१,१.४४.७) KA_I,१०८.८-१०९.३ Rओ_I,३३९-४० {२४/२८} दिवः तदर्थस्य विभाषा उपसर्गे : प्राप्ते अप्राप्ते उभयत्र वा इति सन्देहः . (P_१,१.४४.७) KA_I,१०८.८-१०९.३ Rओ_I,३३९-४० {२५/२८} कथम् च प्राप्ते कथम् वा अप्राप्ते कथम् वा उभयत्र . (P_१,१.४४.७) KA_I,१०८.८-१०९.३ Rओ_I,३३९-४० {२६/२८} तदर्थस्य इति वा नित्ये प्राप्ते अन्यत्र वा अप्राप्ते उभयत्र वा इति . (P_१,१.४४.७) KA_I,१०८.८-१०९.३ Rओ_I,३३९-४० {२७/२८} प्राप्ते . (P_१,१.४४.७) KA_I,१०८.८-१०९.३ Rओ_I,३३९-४० {२८/२८} तदर्थस्य इति वर्तते (P_१,१.४४.८) KA_I,१०९.४-११०.८ Rओ_I,३४०-३४१ {१/३४} उभयत्र च . (P_१,१.४४.८) KA_I,१०९.४-११०.८ Rओ_I,३४०-३४१ {२/३४} इतः उत्तरम् याः विभाषाः अनुक्रमिष्यामः उभयत्र ताः द्रष्टव्याः . (P_१,१.४४.८) KA_I,१०९.४-११०.८ Rओ_I,३४०-३४१ {३/३४} त्रिसंशयाः तु भवन्ति : प्राप्ते अप्राप्ते उभयत्र वा इति . (P_१,१.४४.८) KA_I,१०९.४-११०.८ Rओ_I,३४०-३४१ {४/३४} हृक्रोः अन्यतरस्याम् : प्राप्ते अप्राप्ते उभयत्र वा इति सन्देहः . (P_१,१.४४.८) KA_I,१०९.४-११०.८ Rओ_I,३४०-३४१ {५/३४} कथम् च प्राप्ते कथम् वा अप्राप्ते कथम् वा उभयत्र . (P_१,१.४४.८) KA_I,१०९.४-११०.८ Rओ_I,३४०-३४१ {६/३४} गतिबुद्धिप्रत्यवसानार्थशब्दकर्माकर्मकाणाम् इति वा नित्ये प्राप्ते अन्यत्र वा अप्राप्ते उभयत्र वा इति . (P_१,१.४४.८) KA_I,१०९.४-११०.८ Rओ_I,३४०-३४१ {७/३४} उभयत्र . (P_१,१.४४.८) KA_I,१०९.४-११०.८ Rओ_I,३४०-३४१ {८/३४} प्राप्ते तावत् : अभ्यवहारयति सैन्धवान् , अभ्यवहारयति सैन्धवैः , विकारयति सैन्धवान् , विकारयति सैन्धवैः . (P_१,१.४४.८) KA_I,१०९.४-११०.८ Rओ_I,३४०-३४१ {९/३४} अप्राप्ते : हरति भारम् देवदत्तः . (P_१,१.४४.८) KA_I,१०९.४-११०.८ Rओ_I,३४०-३४१ {१०/३४} हारयति भारम् देवदत्तम् , हारयति भारम् देवदत्तेन . (P_१,१.४४.८) KA_I,१०९.४-११०.८ Rओ_I,३४०-३४१ {११/३४} करोति कटम् देवदत्तः . (P_१,१.४४.८) KA_I,१०९.४-११०.८ Rओ_I,३४०-३४१ {१२/३४} कारयति कटम् देवदत्तम् , कारयति कटम् देवदत्तेन . (P_१,१.४४.८) KA_I,१०९.४-११०.८ Rओ_I,३४०-३४१ {१३/३४} न यदि विभाषा साकाङ्क्षे : प्राप्ते अप्राप्ते उभयत्र वा इति सन्देहः . (P_१,१.४४.८) KA_I,१०९.४-११०.८ Rओ_I,३४०-३४१ {१४/३४} कथम् च प्राप्ते कथम् वा अप्राप्ते कथम् वा उभयत्र .यदि इति वा नित्ये प्राप्ते अन्यत्र वा अप्राप्ते उभयत्र वा इति . (P_१,१.४४.८) KA_I,१०९.४-११०.८ Rओ_I,३४०-३४१ {१५/३४} उभयत्र . (P_१,१.४४.८) KA_I,१०९.४-११०.८ Rओ_I,३४०-३४१ {१६/३४} प्राप्ते तावत् : अभिजानासि देवदत्त यत् कश्मीरेषु वत्स्यामः , यत् कश्मीरेषु अवसाम , यत् तत्र ओदनान् भोक्ष्यामहे , यत् तत्र ओदनान् अभुञ्ज्महि . (P_१,१.४४.८) KA_I,१०९.४-११०.८ Rओ_I,३४०-३४१ {१७/३४} अप्राप्ते : अभिजानासि देवदत्त कश्मीरान् गमिष्यामः , कश्मीरान् अगच्छाम , तत्र ओदनाम् भोक्ष्यामहे , तत्र ओदनान् अभुञ्ज्महि . (P_१,१.४४.८) KA_I,१०९.४-११०.८ Rओ_I,३४०-३४१ {१८/३४} विभाषा श्वेः : प्राप्ते अप्राप्ते उभयत्र वा इति सन्देहः . (P_१,१.४४.८) KA_I,१०९.४-११०.८ Rओ_I,३४०-३४१ {१९/३४} कथम् च प्राप्ते कथम् वा अप्राप्ते कथम् वा उभयत्र .किति इति वा नित्ये प्राप्ते अन्यत्र वा अप्राप्ते उभयत्र वा इति . (P_१,१.४४.८) KA_I,१०९.४-११०.८ Rओ_I,३४०-३४१ {२०/३४} उभयत्र . (P_१,१.४४.८) KA_I,१०९.४-११०.८ Rओ_I,३४०-३४१ {२१/३४} प्राप्ते तावत् : शुशुवतुः , शुशुवुः , शिश्वियतुः , शिश्वियुः . (P_१,१.४४.८) KA_I,१०९.४-११०.८ Rओ_I,३४०-३४१ {२२/३४} अप्राप्ते : शुशाव शुशविथ शिश्वाय शिश्वयिथ . (P_१,१.४४.८) KA_I,१०९.४-११०.८ Rओ_I,३४०-३४१ {२३/३४} विभाषा सङ्घुषास्वनाम् : सम्पूर्वात् घुषेः प्राप्ते अप्राप्ते उभयत्र वा इति सन्देहः . (P_१,१.४४.८) KA_I,१०९.४-११०.८ Rओ_I,३४०-३४१ {२४/३४} कथम् च प्राप्ते कथम् वा अप्राप्ते कथम् वा उभयत्र . (P_१,१.४४.८) KA_I,१०९.४-११०.८ Rओ_I,३४०-३४१ {२५/३४} घुषिः अविशब्दने इति वा नित्ये प्राप्ते अन्यत्र वा अप्राप्ते उभयत्र वा इति . (P_१,१.४४.८) KA_I,१०९.४-११०.८ Rओ_I,३४०-३४१ {२६/३४} उभयत्र . (P_१,१.४४.८) KA_I,१०९.४-११०.८ Rओ_I,३४०-३४१ {२७/३४} प्राप्ते तावत् : सङ्घुष्टा रज्जुः , सङ्घुषिता रज्जुः . (P_१,१.४४.८) KA_I,१०९.४-११०.८ Rओ_I,३४०-३४१ {२८/३४} अप्राप्ते : सङ्घुष्टम् वाक्यम् , सङ्घुषितम् वाक्यम् . (P_१,१.४४.८) KA_I,१०९.४-११०.८ Rओ_I,३४०-३४१ {२९/३४} आङ्पूर्वात् स्वनेः प्राप्ते अप्राप्ते उभयत्र वा इति सन्देहः . (P_१,१.४४.८) KA_I,१०९.४-११०.८ Rओ_I,३४०-३४१ {३०/३४} कथम् च प्राप्ते कथम् वा अप्राप्ते कथम् वा उभयत्र . (P_१,१.४४.८) KA_I,१०९.४-११०.८ Rओ_I,३४०-३४१ {३१/३४} मनसि इति वा नित्ये प्राप्ते अन्यत्र वा अप्राप्ते उभयत्र वा इति . (P_१,१.४४.८) KA_I,१०९.४-११०.८ Rओ_I,३४०-३४१ {३२/३४} उभयत्र . (P_१,१.४४.८) KA_I,१०९.४-११०.८ Rओ_I,३४०-३४१ {३३/३४} प्राप्ते तावत् : आस्वान्तम् मनः , आस्वनितम् मनः . (P_१,१.४४.८) KA_I,१०९.४-११०.८ Rओ_I,३४०-३४१ {३४/३४} अप्राप्ते : आस्वान्तः देवदत्तः , आस्वनितः देवदत्तः इति . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {१/४९} fकिम् इयम् वाक्यस्य सम्प्रसारणसञ्ज्ञा क्रियते : इक् यणः इति एतत् वाक्यम् सम्प्रसारणसञ्ज्ञम् भवति इति , आहोस्वित् वर्णस्य : इक् यः यणः स्थाने सः सम्प्रसारणसञ्ज्ञः भवति इति . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {२/४९} कः च अत्र विशेषः . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {३/४९} सम्प्रसारणसञ्ज्ञायाम् वाक्यसञ्ज्ञा चेत् वर्णविधिः . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {४/४९} सम्प्रसारणसञ्ज्ञायाम् वाक्यसञ्ज्ञा चेत् वर्णविधिः न सिध्यति : सम्प्रसारणात् परः पूर्वः भवति , सम्प्रसारणस्य दीर्घः भवति इति . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {५/४९} न हि वाक्यस्य सम्प्रसारणसञ्ज्ञायाम् सत्याम् एषः निर्देशः उपपद्यते न अपि एतयोः कार्ययोः सम्भवः अस्ति . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {६/४९} अस्तु तर्हि वर्णस्य . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {७/४९} वर्णसञ्ज्ञा चेत् निर्वृत्तिः . वर्णसञ्ज्ञा चेत् निर्वृत्तिः न सिध्यति : ष्यङः सम्प्रसारणम् इति . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {८/४९} सः एव हि तावत् इक् दुर्लभः यस्य सञ्ज्ञा क्रियते . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {९/४९} अथ अपि कथम् चित् लभ्येत केन असु यणः स्थाने स्यात् . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {१०/४९} अनेन एव हि असौ व्यवस्थाप्यते . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {११/४९} तत् एतत् इतरेतराश्रयम् भवति , इतरेतराश्रयाणि च कार्याणि न प्रकल्पन्ते . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {१२/४९} विभक्तिविशेषनिर्देशः तु ज्ञापकः उभयसञ्ज्ञात्वस्य . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {१३/४९} यत् अयम् विभक्तिविशेषैः निर्देशम् करोति सम्प्रसारणात् परः पूर्वः भवति सम्प्रसारणस्य दीर्घः भवति ष्यङः सम्प्रसारणम् इति तेन ज्ञायते उभयोः सञ्ज्ञा भवति इति . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {१४/४९} यत् तावत् आह सम्प्रसारणात् परः पूर्वः भवति सम्प्रसारणस्य दीर्घः भवति इति तेन ज्ञायते वर्णस्य भवति इति . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {१५/४९} यत् अपि आह ष्यङः सम्प्रसारणम् इति तेन ज्ञायते वाक्यस्य अपि सञ्ज्ञा भवति इति . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {१६/४९} अथ वा पुनः अस्तु वाक्यस्य एव . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {१७/४९} ननु च उक्तम् सम्प्रसारणसञ्ज्ञायाम् वाक्यसञ्ज्ञा चेत् वर्णविधिः इति . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {१८/४९} न एषः दोषः . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {१९/४९} यथा काकात् जातः काकः , श्येनात् जातः श्येनः एवम् सम्प्रसारणात् जातम् सम्प्रसारणम् . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {२०/४९} यत् तत् सम्प्रसारणात् जातम् सम्प्रसारणम् तस्मात् परः पूर्वः भवति तस्य दीर्घः भवति इति . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {२१/४९} अथ वा दृश्यन्ते हि वाक्येषु वाक्यैकदेशान् प्रयुञ्जानाः पदेषु च पदैकदेशान् . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {२२/४९} वाक्येषु तावत् वाक्यैकदेशान् : प्रविश पिण्डीम् , प्रविश तर्पर्णम् . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {२३/४९} पदेषु पदैकदेशान् : देवदत्तः दत्तः , सत्यभामा भामा इति . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {२४/४९} एवम् इह अपि सम्प्रसारणनिर्वृत्तात् सम्प्रसारणनिर्वृत्तस्य इति एतस्य वाक्यस्य अर्थे सम्प्रसारणात् सम्प्रसारणस्य इति वाक्यैकदेशः प्रयुज्यते . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {२५/४९} तेन निर्वृत्तस्य विधिम् विज्ञास्यामः . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {२६/४९} सम्प्रसारणनिर्वृत्तात् सम्प्रसारणनिर्वृत्तस्य इति . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {२७/४९} अथ वा आह अयम् सम्प्रसारणात् परः पूर्वः भवति सम्प्रसारणस्य दीर्घः भवति इति . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {२८/४९} न च वाक्यस्य सम्प्रसारणसञ्ज्ञायाम् सत्याम् एषः निर्देशः उपपद्यते न अपि एतयोः कार्ययोः सम्भवः अस्ति . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {२९/४९} तत्र वचनात् भविष्यति . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {३०/४९} अथ वा पुनः अस्तु वर्णस्य . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {३१/४९} ननु च उक्तम् वर्णसञ्ज्ञा चेत् निर्वृत्तिः इति . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {३२/४९} न एषः दोषः . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {३३/४९} इतरेतराश्रयमात्रम् एतत् चोदितम् . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {३४/४९} सर्वाणि च इतरेतराश्रयाणि एकत्वेन परिहृतानि सिद्धम् तु नित्यशब्दत्वात् इति . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {३५/४९} न इदम् तुल्यम् अन्यैः इतरेतराश्रयैः . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {३६/४९} न हि तत्र किम् चित् उच्यते अस्य स्थाने ये आकारैकारौकाराः भाव्यन्ते ते वृद्धिसञ्ज्ञाः भवन्ति इति . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {३७/४९} इह पुनः उच्यते इक् यः यणः स्थाने सः सम्प्रसारणसञ्ज्ञः भवति इति . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {३८/४९} एवम् तर्हि भाविनी इयम् सञ्ज्ञा विज्ञास्यते . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {३९/४९} तत् यथा : कः चित् कम् चित् तन्तुवायम् आह : अस्य सूत्रस्य शाटकम् वय इति . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {४०/४९} सः पश्यति : यदि शाटकः न वातव्यः अथ वातव्यः न शाटकः . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {४१/४९} शाटकः वातव्यः इति विप्रतिषिद्धम् . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {४२/४९} भाविनी खलु अस्य सञ्ज्ञा अभिप्रेता . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {४३/४९} सः मन्ये वातव्यः यस्मिन् उते शाटकः इति एतत् भवति इति . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {४४/४९} एवम् इह अपि सः यणः स्थाने भवति यस्य अभिनिर्वृत्तस्य सम्प्रसारणम् इति एषा सञ्ज्ञा भविष्यति . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {४५/४९} अथ वा इजादियजादिप्रवृत्तिः च एव हि लोके लक्ष्यते . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {४६/४९} यजाद्युपदेशात् तु इजादिनिवृत्तिः प्रसक्ता . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {४७/४९} प्रयुञ्जते च पुनः लोकाः इष्टम् उप्तम् इति . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {४८/४९} ते मन्यामहे : अस्य यणः स्थाने इमम् इकम् प्रयुञ्जते इति . (P_१,१.४५) KA_I,१११.२-११२.१७ Rओ_I,३४२-३४६ {४९/४९} तत्र तस्य असाध्वभिमतस्य शास्त्रेण साधुत्वम् अवस्थाप्यते : किति साधुः भवति ङिति साधुः भवति इति . (P_१,१.४६.१) KA_I,११२.१९-२२ Rओ_I, ३४६ {१/८} समासनिर्देशः अयम् . (P_१,१.४६.१) KA_I,११२.१९-२२ Rओ_I, ३४६ {२/८} तत्र न ज्ञायते कः आदिः कः अन्तः इति . (P_१,१.४६.१) KA_I,११२.१९-२२ Rओ_I, ३४६ {३/८} तत् यथा : अजाविधनौ देवदत्तयज्ञदत्तौ इति उक्ते न ज्ञायते कस्य अजाः धनम् कस्य अवयः इति . (P_१,१.४६.१) KA_I,११२.१९-२२ Rओ_I, ३४६ {४/८} यदि अपि तावत् लोके एषः दृष्टान्तः दृष्टान्तस्य अपि पुरुषारम्भः निवर्तकः भवति . (P_१,१.४६.१) KA_I,११२.१९-२२ Rओ_I, ३४६ {५/८} अस्ति च इह कः चित् पुरुषारम्भः . (P_१,१.४६.१) KA_I,११२.१९-२२ Rओ_I, ३४६ {६/८} अस्ति इति आह . (P_१,१.४६.१) KA_I,११२.१९-२२ Rओ_I, ३४६ {७/८} कः . (P_१,१.४६.१) KA_I,११२.१९-२२ Rओ_I, ३४६ {८/८} सङ्ख्यातनुदेशः नाम . (P_१,१.४६.२) KA_I,११२.२३-११३.१५ Rओ_I,३४६-३४९ {१/३५} कौ पुनः टकितौ आद्यन्तौ भवतः . (P_१,१.४६.२) KA_I,११२.२३-११३.१५ Rओ_I,३४६-३४९ {२/३५} आगमौ इति आह . (P_१,१.४६.२) KA_I,११२.२३-११३.१५ Rओ_I,३४६-३४९ {३/३५} युक्तम् पुनः यत् नित्येषु नाम शब्देषु आगमशासनम् स्यात् न नित्येषु शब्देषु कूटस्थैः अविचालिभिः वर्णैः भवितव्यम् अनपायोपजनविकारिभिः . (P_१,१.४६.२) KA_I,११२.२३-११३.१५ Rओ_I,३४६-३४९ {४/३५} आगमः च नाम अपूर्वः शब्दोपजनः . (P_१,१.४६.२) KA_I,११२.२३-११३.१५ Rओ_I,३४६-३४९ {५/३५} अथ युक्तम् यत् नित्येषु शब्देषु आदेशाः स्युः . (P_१,१.४६.२) KA_I,११२.२३-११३.१५ Rओ_I,३४६-३४९ {६/३५} बाढम् युक्तम् . (P_१,१.४६.२) KA_I,११२.२३-११३.१५ Rओ_I,३४६-३४९ {७/३५} शब्दान्तरैः इह भवितव्यम् . (P_१,१.४६.२) KA_I,११२.२३-११३.१५ Rओ_I,३४६-३४९ {८/३५} तत्र शब्दान्तरात् शब्दान्तरस्य प्रतिपत्तिः युक्ता . (P_१,१.४६.२) KA_I,११२.२३-११३.१५ Rओ_I,३४६-३४९ {९/३५} आदेशाः तर्हि इमे भविष्यन्ति अनागमकानाम् सागमकाः . (P_१,१.४६.२) KA_I,११२.२३-११३.१५ Rओ_I,३४६-३४९ {१०/३५} तत् कथम् . (P_१,१.४६.२) KA_I,११२.२३-११३.१५ Rओ_I,३४६-३४९ {११/३५} सञ्ज्ञाधिकारः अयम् . (P_१,१.४६.२) KA_I,११२.२३-११३.१५ Rओ_I,३४६-३४९ {१२/३५} आद्यन्तौ च इह सङ्कीर्त्येते . (P_१,१.४६.२) KA_I,११२.२३-११३.१५ Rओ_I,३४६-३४९ {१३/३५} टकार्ककारौ इतौ उदाह्रियेते . (P_१,१.४६.२) KA_I,११२.२३-११३.१५ Rओ_I,३४६-३४९ {१४/३५} तत्र आद्यन्तयोः टकारककारौ इतौ सञ्ज्ञे भविष्यतः . (P_१,१.४६.२) KA_I,११२.२३-११३.१५ Rओ_I,३४६-३४९ {१५/३५} तत्र आर्धधातुकस्य इट् वलादेः इति उपस्थितम् इदम् भवति : आदिः इति . (P_१,१.४६.२) KA_I,११२.२३-११३.१५ Rओ_I,३४६-३४९ {१६/३५} तेन इकारादिः आदेशः भविष्यति . (P_१,१.४६.२) KA_I,११२.२३-११३.१५ Rओ_I,३४६-३४९ {१७/३५} एतावत् इह सूत्रम् इट् इति . (P_१,१.४६.२) KA_I,११२.२३-११३.१५ Rओ_I,३४६-३४९ {१८/३५} कथम् पुनः इयता सूत्रेण इकारादिः आदेशः लभ्यः . (P_१,१.४६.२) KA_I,११२.२३-११३.१५ Rओ_I,३४६-३४९ {१९/३५} लभ्यः इति आह . (P_१,१.४६.२) KA_I,११२.२३-११३.१५ Rओ_I,३४६-३४९ {२०/३५} कथम्. बहुव्रीहिनिर्देशात् . (P_१,१.४६.२) KA_I,११२.२३-११३.१५ Rओ_I,३४६-३४९ {२१/३५} बहुव्रीहिनिर्देशः अयम् : इकारः आदिः अस्य इति . (P_१,१.४६.२) KA_I,११२.२३-११३.१५ Rओ_I,३४६-३४९ {२२/३५} यदि अपि तावत् अत्र एतत् शक्यते वकुत्म् इह कथम् : लुङ्लङ्लृङ्क्षु अट् उदात्तः इति यत्र अशक्यम् उदात्तग्रहणेन अकारः विशेषयितुम् . (P_१,१.४६.२) KA_I,११२.२३-११३.१५ Rओ_I,३४६-३४९ {२३/३५} तत्र कः दोषः . (P_१,१.४६.२) KA_I,११२.२३-११३.१५ Rओ_I,३४६-३४९ {२४/३५} अङ्गस्य उदात्तत्वम् प्रसज्येत . (P_१,१.४६.२) KA_I,११२.२३-११३.१५ Rओ_I,३४६-३४९ {२५/३५} न एषः दोषः . (P_१,१.४६.२) KA_I,११२.२३-११३.१५ Rओ_I,३४६-३४९ {२६/३५} त्रिपदः अयम् बहुव्रीहिः . (P_१,१.४६.२) KA_I,११२.२३-११३.१५ Rओ_I,३४६-३४९ {२७/३५} तत्र वाक्ये एव उदात्तग्रहणेन अकारः विशेष्यते : अकारः उदात्तः आदिः अस्य इति . (P_१,१.४६.२) KA_I,११२.२३-११३.१५ Rओ_I,३४६-३४९ {२८/३५} यत्र तर्हि अनुवृत्त्या एतत् भवति : आट् अजादीनाम् इति . (P_१,१.४६.२) KA_I,११२.२३-११३.१५ Rओ_I,३४६-३४९ {२९/३५} वक्ष्यति एतत् : अजादीनाम् अटा सिद्धम् इति . (P_१,१.४६.२) KA_I,११२.२३-११३.१५ Rओ_I,३४६-३४९ {३०/३५} अथ वा यत् तावत् अयम् सामान्येन शक्नोति उपदेष्टुम् तत् तावत् उपदिशति प्रकृतिम् ततः वलादि आर्धधातुकम् ततः पश्चात् इकारम् . (P_१,१.४६.२) KA_I,११२.२३-११३.१५ Rओ_I,३४६-३४९ {३१/३५} तेन अयम् विशेषेण शब्दान्तरम् समुदायम् प्रतिपद्यते . (P_१,१.४६.२) KA_I,११२.२३-११३.१५ Rओ_I,३४६-३४९ {३२/३५} तत् यथा खदिरबुर्बुरयोः : खदिरबुर्बुरौ गौरकाण्डौ सूक्ष्मपर्णौ . (P_१,१.४६.२) KA_I,११२.२३-११३.१५ Rओ_I,३४६-३४९ {३३/३५} ततः पश्चात् आह कण्टकवान् खदिरः इति . (P_१,१.४६.२) KA_I,११२.२३-११३.१५ Rओ_I,३४६-३४९ {३४/३५} तेन असौ विशेषेण द्रव्यान्तरम् समुदायम् प्रतिपद्यते . (P_१,१.४६.२) KA_I,११२.२३-११३.१५ Rओ_I,३४६-३४९ {३५/३५} अथ वा एतया आनुपूर्व्या अयम् शब्दान्तरम् उपदिशति : प्रकृतिम् ततः वलादि आर्धधातुकम् ततः पश्चात् इकारम् यस्मिन् तस्य आगमबुद्धिः भवति . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {१/४४} टकितोः आद्यन्तविधाने प्रत्ययप्रतिषेधः . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {२/४४} टकितोः आद्यन्तविधाने प्रत्ययस्य प्रतिषेधः वक्तव्यः . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {३/४४} प्रत्ययः आदिः अन्तः वा मा भूत् : चरेः टः आतः अनुपसर्गे कः इति . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {४/४४} परवचनात् सिद्धम् . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {५/४४} परवचनात् प्रत्ययः आदिः अन्तः वा न भविष्यति . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {६/४४} परवचनात् सिद्धम् इति चेत् न अपवादत्वात् . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {७/४४} परवचनात् सिद्धम् इति चेत् न . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {८/४४} किम् कारणम् . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {९/४४} अपवादत्वात् . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {१०/४४} अपवादः अयम् योगः . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {११/४४} तत् यथा मित् अचः अन्त्यात् परः इति एषः योगः स्थानेयोगत्वस्य प्रत्ययपरत्वस्य च अपवादः . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {१२/४४} विषमः उपन्यासः . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {१३/४४} युक्तम् तत्र यत् अनवकाशम् मित्करणम् स्थानेयोगत्वम् प्रत्ययपरत्वम् च बाधते . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {१४/४४} इह पुनः उभयम् सावकासम् . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {१५/४४} कः अवकाशः . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {१६/४४} टित्करणस्य अवकाशः : टितः इति ईकारः यथा स्यात् . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {१७/४४} कित्करणस्य अवकाशः : किति इति आकारलोपः यथा स्यात् . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {१८/४४} प्रयोजनम् नाम तत् वक्तव्यम् यत् नियोगतः स्यात् . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {१९/४४} यदि च अयम् नियोगतः परः स्यात् ततः एतत् प्रयोजनम् स्यात् . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {२०/४४} कुतः नु खलु एतत् टित्करणात् अयम् परः भविष्यति न पुनः आदिः इति कित्करणात् च परः भविष्यति न पुनः अन्तः इति . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {२१/४४} टितः खलु अपि एषः परिहारः यत्र न अस्ति सम्भवः यत् परः च स्यात् आदिः च . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {२२/४४} कितः तु अपरिहारः . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {२३/४४} अस्ति हि सम्भवः यत् परः च स्यात् अन्तः च . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {२४/४४} तत्र कः दोषः . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {२५/४४} उपसर्गे घोः किः : आध्योः , प्रध्योः . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {२६/४४} नोङ्धात्वोः इति प्रतिषेधः प्रसज्येत . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {२७/४४} टितः च अपि अपरिहारः . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {२८/४४} स्यात् एव हि अयम् टित्करणात् आदिः न पुनः परः . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {२९/४४} क्व तर्हि इदानीम् इदम् स्यात् : टितः ईकारः भवति इति . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {३०/४४} यः उभयवान् : गापोः टक् इति . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {३१/४४} सिद्धम् तु षष्ठ्यधिकारे वचनात् . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {३२/४४} सिद्धम् एतत् . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {३३/४४} कथम् . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {३४/४४} षष्ठ्यधिकारे अयम् योगः करत्व्यः : आद्यन्तौ टकितौ षष्ठीनिर्दिष्टस्य इति . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {३५/४४} आद्यन्तयोः वा षष्थ्यर्थत्वात् तदभावे असम्प्रत्ययः . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {३६/४४} आद्यन्तयोः वा षष्थ्यर्थत्वात् षष्ठ्याः अभावे असम्प्रत्ययः . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {३७/४४} आदिः अन्तः वा न भविष्यति . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {३८/४४} युक्तम् पुनः यत् शब्दनिमित्तकः नाम अर्थः स्यात् न अर्थनिमित्तकेन शब्देन भवितव्यम् . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {३९/४४} अर्थनिमित्तकः एव शब्दः . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {४०/४४} तत् कथम् . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {४१/४४} आद्यन्तौ षष्ठ्यर्थौ . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {४२/४४} न च अत्र षष्ठीम् पश्यामः . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {४३/४४} ते मन्यामहे : आद्यन्तौ एव अत्र न स्तः . (P_१,१.४६.३) KA_I,११३.१६-११४.१६ Rओ_I,३४९-३५१ {४४/४४} तयोः अभावे षष्ठी अपि न भवति इति . (P_१,१.४७.१) KA_I,११४.१८-११५.४ Rओ_I,३५२ {१/१६} किमर्थम् इदम् उच्यते . (P_१,१.४७.१) KA_I,११४.१८-११५.४ Rओ_I,३५२ {२/१६} मित् अचः अन्त्यात् परः इति स्थानपरप्रत्ययापवादः . (P_१,१.४७.१) KA_I,११४.१८-११५.४ Rओ_I,३५२ {३/१६} मित् अचः अन्त्यात् परः इति उच्यते स्थानेयोगत्वस्य प्रत्ययपरत्वस्य च अपवादः . (P_१,१.४७.१) KA_I,११४.१८-११५.४ Rओ_I,३५२ {४/१६} स्थानेयोगत्वस्य तावत् : कुण्डानि वनानि पयांसि यशांसि . (P_१,१.४७.१) KA_I,११४.१८-११५.४ Rओ_I,३५२ {५/१६} प्रत्ययपरत्वस्य : भिनत्ति छिनत्ति . (P_१,१.४७.१) KA_I,११४.१८-११५.४ Rओ_I,३५२ {६/१६} भवेत् इदम् युक्तम् उदाहरणम् कुण्डानि वनानि यत्र न अस्ति सम्भवः यत् अयम् अचः अन्य्तात् परः च स्यात् स्थाने च इति . (P_१,१.४७.१) KA_I,११४.१८-११५.४ Rओ_I,३५२ {७/१६} इदम् तु अयुक्तम् पयांसि यशांसि . (P_१,१.४७.१) KA_I,११४.१८-११५.४ Rओ_I,३५२ {८/१६} अस्ति हि सम्भवः यत् अचः अन्य्तात् परः च स्यात् स्थाने च . (P_१,१.४७.१) KA_I,११४.१८-११५.४ Rओ_I,३५२ {९/१६} एतत् अपि युक्तम् . (P_१,१.४७.१) KA_I,११४.१८-११५.४ Rओ_I,३५२ {१०/१६} कथम् . (P_१,१.४७.१) KA_I,११४.१८-११५.४ Rओ_I,३५२ {११/१६} न एव ईश्वरः आज्ञापयति न अपि धर्मसूत्रकाराः पठन्ति अपवादैः उत्सर्गाः बाध्यन्ताम् इति . (P_१,१.४७.१) KA_I,११४.१८-११५.४ Rओ_I,३५२ {१२/१६} किम् तर्हि . (P_१,१.४७.१) KA_I,११४.१८-११५.४ Rओ_I,३५२ {१३/१६} लौकिकः अयम् दृष्टान्तः . (P_१,१.४७.१) KA_I,११४.१८-११५.४ Rओ_I,३५२ {१४/१६} लोके हि सति अपि सम्भवे बाधनम् भवति . (P_१,१.४७.१) KA_I,११४.१८-११५.४ Rओ_I,३५२ {१५/१६} तत् यथा : दधि ब्राह्मणेभ्यः दीयताम् तक्रम् कौण्डिन्याय इति सति अपि सम्भवे दधिदानस्य तक्रदानम् निवर्तकम् भवति . (P_१,१.४७.१) KA_I,११४.१८-११५.४ Rओ_I,३५२ {१६/१६} एवम् इह अपि सति अपि सम्भवे अचाम् अन्त्यात् परत्वम् षष्ठीस्थानेयोगत्वम् बाधिष्यते . (P_१,१.४७.२) KA_I,११५.५-१२ Rओ_I,३५२-३५३ {१/१५} अन्त्यात् पूर्वः मस्जेः अनुषङ्गसंयोगादिलोपार्थम् . (P_१,१.४७.२) KA_I,११५.५-१२ Rओ_I,३५२-३५३ {२/१५} अन्त्यात् पूर्वः मस्जेः मित् वक्तव्यः . (P_१,१.४७.२) KA_I,११५.५-१२ Rओ_I,३५२-३५३ {३/१५} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.४७.२) KA_I,११५.५-१२ Rओ_I,३५२-३५३ {४/१५} अनुषङ्गसंयोगादिलोपार्थम् . (P_१,१.४७.२) KA_I,११५.५-१२ Rओ_I,३५२-३५३ {५/१५} अनुषङ्गलोपार्थम् संयोगादिलोपार्थम् च . (P_१,१.४७.२) KA_I,११५.५-१२ Rओ_I,३५२-३५३ {६/१५} अनुषङ्गलोपार्थम् तावत् : मग्नः , मग्नवान् . (P_१,१.४७.२) KA_I,११५.५-१२ Rओ_I,३५२-३५३ {७/१५} संयोगादिलोपार्थम् मङ्क्ता मङ्क्तुम् , मङ्क्तव्यम् . (P_१,१.४७.२) KA_I,११५.५-१२ Rओ_I,३५२-३५३ {८/१५} भर्जिमर्च्योः च . (P_१,१.४७.२) KA_I,११५.५-१२ Rओ_I,३५२-३५३ {९/१५} भर्जिमर्च्योः च अन्त्यात् पूर्वः मित् वक्तव्यः . (P_१,१.४७.२) KA_I,११५.५-१२ Rओ_I,३५२-३५३ {१०/१५} भरूजा मरीचयः इति . (P_१,१.४७.२) KA_I,११५.५-१२ Rओ_I,३५२-३५३ {११/१५} सः तर्हि वक्तव्यः . (P_१,१.४७.२) KA_I,११५.५-१२ Rओ_I,३५२-३५३ {१२/१५} न वक्तव्यः . (P_१,१.४७.२) KA_I,११५.५-१२ Rओ_I,३५२-३५३ {१३/१५} निपातनात् सिद्धम् . (P_१,१.४७.२) KA_I,११५.५-१२ Rओ_I,३५२-३५३ {१४/१५} किम् निपातनम् . (P_१,१.४७.२) KA_I,११५.५-१२ Rओ_I,३५२-३५३ {१५/१५} भरूजाशब्दः अङ्गुल्यादिषु पठ्यते मरीचिशब्दः बाह्वादिषु . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {१/७६} किम् पुनः अयम् पूर्वान्तः आहोस्वित् परादिः आहोस्वित् अभक्तः . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {२/७६} कथम् च अयम् पूर्वान्तः स्यात् कथम् वा परादिः कथम् वा अभक्तः . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {३/७६} यदि अन्तः इति वर्तते ततः पूर्वान्तः . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {४/७६} अथ आदिः इति वर्तते ततः परादिः . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {५/७६} अथ उभयम् निवृत्तम् ततः अभक्तः . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {६/७६} कः च अत्र विशेषः . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {७/७६} अभक्ते दीर्घनलोपस्वरणत्वानुस्वारशीभावाः . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {८/७६} यदि अभक्तः दीर्घत्वम् न प्राप्नोति : कुण्डानि वनानि . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {९/७६} नोपधायाः सर्वनामस्थाने च असम्बुद्धौ इति दीर्घत्वम् न प्राप्नोति . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {१०/७६} दीर्घ . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {११/७६} नलोप : नलोपः च न सिध्यति : अग्ने त्री ते वजिना त्री सधस्था , त ता पिण्डानाम् . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {१२/७६} नलोपः प्रातिपदिकान्तस्य इति नलोपः न प्राप्नोति . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {१३/७६} नलोप . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {१४/७६} स्वर : स्वरः च न सिध्यति : सर्वाणि ज्योतींषि . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {१५/७६} सर्वस्य सुपि इति आद्युदात्तत्वम् न प्राप्नोति . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {१६/७६} स्वर . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {१७/७६} णत्व : णत्वम् च न सिध्यति : माषवापाणि व्रीहिवापाणि . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {१८/७६} पूर्वान्ते प्रातिपदिकान्तनकारस्य इति सिद्धम् , परादौ विभक्तिनकारस्य , अभक्ते नुमः ग्रहणम् कर्तव्यम् . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {१९/७६} न कर्तव्यम् . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {२०/७६} क्रियते न्यासे एव : प्रातिपदिकान्तनुम्विभक्तिषु इति . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {२१/७६} णत्व . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {२२/७६} अनुस्वार : अनुस्वारः च न सिध्यति : द्विषन्तपः , परन्तपः . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {२३/७६} मः अनुस्वारः हलि इति अनुस्वारः न प्राप्नोति . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {२४/७६} मा भूत् एवम् . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {२५/७६} नः च अपदान्तस्य झलि इति एवम् भविष्यति . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {२६/७६} यः तर्हि न झल्परः : वहंलिहः गौः , अभ्रंलिहः वायुः . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {२७/७६} अनुस्वार . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {२८/७६} शीभाव : शीभावः च न सिध्यति : त्रपुणी जतुनी तुम्बुरुणी . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {२९/७६} नपुंसकात् उत्तरस्य औङः शीभावः भवति इति शीभावः न प्राप्नोति . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {३०/७६} शीभाव . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {३१/७६} एवम् तर्हि परादिः करिष्यते . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {३२/७६} परादौ गुणवृद्ध्यौत्त्वदीर्घनलोपानुस्वारशीभावेनकारप्रतिषेधः . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {३३/७६} यदि परादिः गुणः प्रतिषेध्यः : त्रपुणे जतुने तुम्बुरुणे . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {३४/७६} घेः ङिति इति गुणः प्राप्नोति . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {३५/७६} गुण . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {३६/७६} वृद्धि : वृद्धिः प्रतिषेध्या : अतिसखीनि ब्राह्मणकुलानि . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {३७/७६} सख्युः असम्बुद्धौ इति णित्त्वे अचः ञ्णिति इति वृद्धिः प्राप्नोति . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {३८/७६} वृद्धि . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {३९/७६} औत्त्व : औत्त्वम् च प्रतिषेध्यम् : त्रपुणि जतुनि तुम्बुरुणि . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {४०/७६} इदुद्भ्याम् औत् अत् च घेः इति औत्त्वम् प्राप्नोति . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {४१/७६} औत्त्व . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {४२/७६} दीर्घ : दीर्घत्वम् च न सिध्यति : कुण्डानि वनानि . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {४३/७६} नोपधायाः सर्वनामस्थाने च असम्बुद्धौ इति दीर्घत्वम् न प्राप्नोति . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {४४/७६} मा भूत् एवम् . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {४५/७६} अतः दीर्घः यञि सुपि च इति एवम् भविष्यति . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {४६/७६} इह तर्हि : अस्थीनि दधीनि प्रियसखीनि ब्राह्मणकुलानि . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {४७/७६} दीर्घ . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {४८/७६} नलोप : नलोपः च न सिध्यति : अग्ने त्री ते वजिना त्री सधस्था , त ता पिण्डानाम् . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {४९/७६} नलोपः प्रातिपदिकान्तस्य इति नलोपः न प्राप्नोति . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {५०/७६} नलोप . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {५१/७६} अनुस्वार : अनुस्वारः च न सिध्यति : द्विषन्तपः , परन्तपः . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {५२/७६} मः अनुस्वारः हलि इति अनुस्वारः न प्राप्नोति . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {५३/७६} मा भूत् एवम् . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {५४/७६} नः च अपदान्तस्य झलि इति एवम् भविष्यति . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {५५/७६} यः तर्हि न झल्परः : वहंलिहः गौः , अभ्रंलिहः वायुः . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {५६/७६} अनुस्वार . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {५७/७६} शीभावेनकारप्रतिषेधः : शीभावे नकारस्य प्रतिषेधः वक्तव्यः : त्रपुणी जतुनी तुम्बुरुणी . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {५८/७६} सनुम्कस्य शीभावः प्राप्नोति . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {५९/७६} न एषः दोषः . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {६०/७६} निर्दिश्यमानस्य आदेशाः भवन्ति इति एवम् न भविष्यति . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {६१/७६} यः तर्हि निर्दिश्यते तस्य न प्राप्नोति . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {६२/७६} कस्मात् . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {६३/७६} नुमा व्यवहितत्वात् . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {६४/७६} एवम् तर्हि पूर्वान्तः करिष्यते . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {६५/७६} पूर्वान्ते नपुंसकोपसर्जनह्रस्वत्वम् द्विगुस्वरः च . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {६६/७६} यदि पूर्वन्तः क्रियते नपुंसकोपसर्जनह्रस्वत्वम् द्विगुस्वरः च न सिध्यति . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {६७/७६} नपुंसकोपसर्जनह्रस्वत्वम् : आराशस्त्रिणी धानाशष्कुलिनी निष्कौशाम्बिनी निर्वाराणसिनी . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {६८/७६} द्विगुस्वर : पञ्चारत्निनी दशारत्निनी . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {६९/७६} नुमि कृते अनन्त्यत्वात् एते विधयः न प्राप्नुन्वन्ति . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {७०/७६} न वा बहिरङ्गलक्षणत्वात् . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {७१/७६} न वा एषः दोषः . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {७२/७६} किम् कारणम् . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {७३/७६} बहिरङ्गलक्षणत्वात् . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {७४/७६} बहिरङ्गः नुम् , अन्तरङ्गाः एते विधयः . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {७५/७६} असिद्धम् बहिरङ्गम् अन्तरङ्गे . (P_१,१.४७.३) KA_I,११५.१३-११७.२ Rओ_I,३५३-३५७ {७६/७६} द्विगुस्वरे भूयान् परिहारः : सङ्घातभक्तः असौ न उत्सहते अवयवस्य इगन्तताम् विहन्तुम् इति कृत्वा द्विगुस्वरः भविष्यति . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {१/४६} किमर्थम् इदम् उच्यते . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {२/४६} एचः इक् सवर्णाकारनिवृत्त्यर्थम् . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {३/४६} एचः इक् भवति इति उच्यते सवर्णनिवृत्त्यर्थम् अकारनिवृत्त्यर्थम् च . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {४/४६} सवर्ण्निवृत्त्यर्थम् तावत् : एङः ह्रस्वशासनेषु अर्धः एकारः अर्धः ओकारः वा मा भूत् इति . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {५/४६} अकारनिवृत्त्यर्थम् च . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {६/४६} इमौ ऐचौ समाहारवर्णौ . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {७/४६} मात्रा अवर्णस्य मात्रा इवर्णोवर्णयोः . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {८/४६} तयोः ह्रस्वशासनेषु कदा चित् अवर्णः स्यात् कदा चित् इवर्णोवर्णौ . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {९/४६} मा कदा चित् अवर्णम् भूत् इति एवमर्थम् इदम् उच्यते . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {१०/४६} अस्ति प्रयोजनम् एतत् . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {११/४६} किम् तर्हि इति . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {१२/४६} दीर्घप्रसङ्गः . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {१३/४६} दीर्घाः तु इकः प्राप्नुवन्ति . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {१४/४६} किम् कारणम् . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {१५/४६} स्थाने अन्तरतमः भवति इति . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {१६/४६} ननु च ह्रस्वादेशे इति उच्यते . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {१७/४६} तेन दीर्घाः न भविष्यन्ति . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {१८/४६} विष्यार्थम् एतत् स्यात् . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {१९/४६} एचः ह्रस्वप्रसङ्गे इक् भवति इति . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {२०/४६} दीर्घाप्रसङ्गः तु निवर्तकत्वात् . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {२१/४६} दीर्घाणाम् तु इकाम् अप्रसङ्गः . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {२२/४६} किम् कारणम् . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {२३/४६} निवर्तकत्वात् . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {२४/४६} न अनेन इकः निर्वर्त्यन्ते . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {२५/४६} किम् तर्हि . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {२६/४६} अनिकः निवर्त्यन्ते . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {२७/४६} सिद्धाः एव ह्रस्वाः इकः च अनिकः च . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {२८/४६} तत्र अनेन अनिकः निवर्त्यन्ते . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {२९/४६} सवर्णनिवृत्त्यर्थेन तावत् न अर्थः . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {३०/४६} सिद्धम् एङः सस्थानत्वात् . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {३१/४६} सिद्धम् एतत् . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {३२/४६} कथम् . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {३३/४६} एङः सस्थानत्वात् इकारोकारौ भविष्यतः . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {३४/४६} अर्धः एकारः अरधः ओकारः वा न भविष्यति . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {३५/४६} ननु च एङः सस्थानतरौ अर्धः एकारौकारौ . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {३६/४६} न तौ स्तः . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {३७/४६} यदि हि तौ स्याताम् तौ एव अयम् उपदिशेत् . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {३८/४६} ननु च भोः छन्दोगानाम् सात्यमुग्रिराणायनीयाः अर्धम् एकारम् अर्धम् ओकारम् च अधीयते : सुजाते एश्वसूनृते , अध्वर्यो ओद्रिभिः सुतम् , शुक्रम् ते एन्यत् यजतम् ते एन्यत् इति . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {३९/४६} पार्षदकृतिः एषा तत्रभवताम् . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {४०/४६} न एव लोके न अन्यस्मिन् वेदे अर्धः एकारः अर्धः ओकारः वा अस्ति . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {४१/४६} अकारनिवृत्त्यर्थेन अपि न अर्थः . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {४२/४६} ऐचोः च उत्तरभूयस्त्वात् . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {४३/४६} ऐचोः च उत्तरभूयस्त्वात् अवर्णः न भविष्यति . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {४४/४६} भूयसी मात्रा इवर्णोवर्णयोः अल्पीयसी अवर्णस्य . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {४५/४६} भूयसः एव ग्रहणानि भविष्यन्ति . (P_१,१.४८) KA_I,११७.४-११८.४ Rओ_I,३५७-३५९ {४६/४६} तत् यथा ब्राह्मणग्रामः आनीयताम् इति उच्यते तत्र च अवरतः पञ्चकारुकी भवति . (P_१,१.४९.१) KA_I,११८.६-७ Rओ_I,३६० {१/४} किम् इदम् स्थानेयोगा इति . (P_१,१.४९.१) KA_I,११८.६-७ Rओ_I,३६० {२/४} स्थाने योगः अस्याः सा इयम् स्थानेयोगा . (P_१,१.४९.१) KA_I,११८.६-७ Rओ_I,३६० {३/४} सप्तम्यलोपः निपातनात् . (P_१,१.४९.१) KA_I,११८.६-७ Rओ_I,३६० {४/४} तृतियाया वा एत्वम् : स्थानेन योगः अस्याः सा इयम् स्थानेयोगा . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {१/६९} किमर्थम् पुनः इदम् उच्यते . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {२/६९} षष्ठ्याः स्थानेयोगवचनम् नियमार्थम् . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {३/६९} नियमाऋथः अयम् आरम्भः . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {४/६९} एकशतम् षष्ठ्यर्थाः यावन्तः वा ते सर्वे षष्ठ्याम् उच्चारितायाम् प्राप्नुवन्ति . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {५/६९} इष्यते च व्याकरणे या षष्ठी सा स्थानेयोगा एव स्यात् इति . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {६/६९} तत् च अन्तरेण यत्नम् न सिध्यति इति षष्ठ्याः स्थानेयोगवचनम् नियमार्थम् . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {७/६९} एवमर्थम् इदम् उच्यते . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {८/६९} अस्ति प्रयोजनम् एतत् . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {९/६९} किम् तर्हि इति . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {१०/६९} अवयवषष्ठ्यादिषु अतिप्रसङ्गः शासः गोहः इति . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {११/६९} अवयवषष्ठ्यादयः तु न सिध्यन्ति . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {१२/६९} तत्र कः दोषः . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {१३/६९} शासः इत् अङ्हलोः इति शासेः च अन्त्यस्य स्यात् उपधामात्रस्य च . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {१४/६९} ऊत् उपधायाः गोहः इति गोहः च अन्त्यस्य स्यात् उपधामात्रस्य च . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {१५/६९} अवयवषष्ठ्यादीनाम् च अप्राप्तिः योगस्य असन्दिग्धत्वात् . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {१६/६९} अवयवषष्ठ्यादीनाम् च नियमस्य अप्राप्तिः . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {१७/६९} किम् कारणम् . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {१८/६९} योगस्य असन्दिग्धत्वात् . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {१९/६९} सन्देहे नियमः न च अवयवषष्ठ्यादिषु सन्देहः . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {२०/६९} किम् वक्तव्यम् एतत् . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {२१/६९} न हि . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {२२/६९} कथम् अनुच्यमानम् गंस्यते. लौकिकः अयम् दृष्टाण्तः . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {२३/६९} तत् यथा लोके : कम् चित् कः चित् पृच्छति : ग्रामान्तरम् गमिष्यामि पन्थानम् मे भवान् उपदिशतु इति . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {२४/६९} सः तस्मै आचष्टे . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {२५/६९} अमुष्मिन् अवकाशे हस्तदक्षिणः ग्रहीतव्यः अमुष्मिन् अवकाशे हस्तवामः इति . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {२६/६९} यः तु अत्र तिर्यक्पथः भवति न तस्मिन् सन्देहः इति कृत्वा न असौ उपदिश्यते . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {२७/६९} एवम् इह अपि सन्देहे नियमः न च अवयवषष्ठ्यादिषु सन्देहः . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {२८/६९} अथ वा स्थाने अयोगा स्थानेयोगा किम् इदम् अयोगा इति . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {२९/६९} अव्यक्तयोगा अयोगा . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {३०/६९} अथ वा योगवती योगा . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {३१/६९} का पुनः योगवती . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {३२/६९} यस्याः बहवः योगाः . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {३३/६९} कुतः एतत् . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {३४/६९} भूम्नि हि मतुप् भवति . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {३५/६९} विशिष्टा वा षष्ठी स्थानेयोगा . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {३६/६९} अथ वा किम् चिद् लिङ्गम् आसज्य वक्ष्यामि : इत्थंलिङ्गा षष्ठी स्थानेयोगा भवति इति . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {३७/६९} न तत् लिङ्गम् अवयवषष्ठ्यादिषु करिष्यते . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {३८/६९} यदि एवम् शासः इत् अङ्हलोः शा हौ शासिग्रहणम् कर्तव्यम् स्थानेयोगार्थम् लिङ्गम् आसङ्क्ष्यामि इति . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {३९/६९} न कर्तव्यम् . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {४०/६९} यत् एव अदः पुरस्तात् अवयवषष्ठ्यर्थम् प्रकृतम् एतत् उत्तरत्र अनुवृत्तम् सत् स्थानेयोगार्थम् भविष्यति . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {४१/६९} कथम् . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {४२/६९} अधिकारः नाम त्रिप्रकारः . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {४३/६९} कः चित् एकदेशस्थः सर्वम् शास्त्रम् अभिज्वलयति यथा प्रदीपः सुप्रविज्वलितः सर्वम् वेश्म अभिज्वलयति . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {४४/६९} अपरः अधिकारः यथा रज्ज्वा अयसा वा बद्धम् काष्ठम् अनुकृष्यते तद्वत् अनुकृष्यते चकारेण . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {४५/६९} अपरः अधिकारः प्रतियोगम् तस्य अनिर्देशार्थः इति योगे योगे उपतिष्ठते . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {४६/६९} तत् यदा एषः पक्षः अधिकारः प्रतियोगम् तस्य अनिर्देशार्थः इति तदा हि यत् एव अदः पुरस्तात् अवयवषष्ठ्यर्थम् प्रकऋतम् एतत् उत्तरत्र अनुवृत्तम् सत् स्थानेयोगार्थम् भविष्यति . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {४७/६९} सम्प्रत्ययमात्रम् एतत् भवति . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {४८/६९} न हि अनुच्चार्य शब्दम् लिङ्गम् शक्यम् आसङ्क्तुम् . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {४९/६९} एवम् तर्हि आदेशे तत् लिङ्गम् करिष्यते तत् प्रकृतिम् आस्कन्त्स्यति . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {५०/६९} यदि नियमः क्रियते यत्र एका षष्ठी अनेकम् च विशेष्यम् तत्र न सिध्यति : अङ्गस्य , हलः , अणः , सम्प्रसारणस्य इति . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {५१/६९} हल् अपि विशेष्यः अण् अपि विशेष्यः सम्प्रसारणम् अपि विशेष्यम् . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {५२/६९} असति पुनः नियमे कामचारः एकया षष्थ्या अनेकम् विशेषयितुम् . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {५३/६९} तत् यथा . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {५४/६९} देवदत्तस्य पुत्रः पाणिः कम्बलः इति . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {५५/६९} तस्मात् न अर्थः नियमेन . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {५६/६९} ननु च उक्तम् एकशतम् षष्ठ्यर्थाः यावन्तः वा ते सर्वे षष्ठ्याम् उच्चारितायाम् प्राप्नुवन्ति इति . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {५७/६९} न एषः दोषः . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {५८/६९} यदि अपि लोके बहवः अभिसम्बन्धाः आर्थाः यौनाः मौखाः स्रौवाः च शब्दस्य तु शब्देन कः अन्यः अभिसम्बन्धः भवितुम् अर्हति अन्यत् अतः स्थानात् . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {५९/६९} शब्दस्य अपि शब्देन अनन्तरादयः अभिसम्बन्धाः . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {६०/६९} अस्तेः भूः भवति इति सन्देहः : स्थाने अनन्तरे समीपे इति . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {६१/६९} सन्देहमात्रम् एतत् भवति . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {६२/६९} सर्वसन्देहेषु च इदम् उपतिष्ठते : व्याख्यानतः विशेषप्रतिपत्तिः न हि सन्देहात् अलक्षणम् इति . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {६३/६९} स्थाने इति व्याख्यास्यामः . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {६४/६९} न तर्हि इदानीम् अयम् योगः वक्तव्यः . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {६५/६९} वक्तव्यः च . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {६६/६९} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {६७/६९} षष्ठ्यन्तम् स्थानेन यथा युज्येत यतः षष्ठी उच्चारिता . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {६८/६९} किम् कृतम् भवति . (P_१,१.४९.२) KA_I,११८.८-११९.२८ Rओ_I,३६०-३६४ {६९/६९} निर्दिश्यमानस्य आदेशाः भवन्ति इति एषा परिभाषा न कर्तव्या भवति . (P_१,१.५०.१) KA_I,१२०.२-१३ Rओ_I,३६४-३६६ {१/१५} किम् उदाहरणम् . (P_१,१.५०.१) KA_I,१२०.२-१३ Rओ_I,३६४-३६६ {२/१५} इकः यण् अचि : दधि अत्र मधु अत्र : तालुस्थानस्य तालुस्थानः ओष्ठस्थानस्य ओष्ठस्थानः यथा स्यात् . (P_१,१.५०.१) KA_I,१२०.२-१३ Rओ_I,३६४-३६६ {३/१५} न एतत् अस्ति . (P_१,१.५०.१) KA_I,१२०.२-१३ Rओ_I,३६४-३६६ {४/१५} सङ्ख्यातानुदेशेन अपि एतत् सिद्धम् . (P_१,१.५०.१) KA_I,१२०.२-१३ Rओ_I,३६४-३६६ {५/१५} इदम् तर्हि : तस्थस्थमिपाम् ताम्तम्तामः इति एकार्थस्य एकार्थः द्व्यर्थस्य द्व्यर्थः बह्वर्थस्य बहुवर्थः यथा स्यात् . (P_१,१.५०.१) KA_I,१२०.२-१३ Rओ_I,३६४-३६६ {६/१५} ननु च एतत् अपि सङ्ख्यातानुदेशेन एव सिद्धम् . (P_१,१.५०.१) KA_I,१२०.२-१३ Rओ_I,३६४-३६६ {७/१५} इदम् तर्हि : अकः सवर्णे दीर्घः इति : दण्डाग्रम् , क्षुपाग्रम् , दधि इन्द्रः , मधु उष्ट्रः इति : कण्ठस्थानयोः कण्ठस्थानः तालुस्थानयोः तालुस्थानः ओष्ठस्थानयोः ओष्ठस्थानः यथा स्यात् इति . (P_१,१.५०.१) KA_I,१२०.२-१३ Rओ_I,३६४-३६६ {८/१५} अथ स्थाने इति वर्तमाने पुनः स्थानग्रहणम् किमर्थम् . (P_१,१.५०.१) KA_I,१२०.२-१३ Rओ_I,३६४-३६६ {९/१५} यत्र अनेकविधम् आन्तर्यम् तत्र स्थानतः एव आन्तर्यम् बलीयः यथा स्यात् . (P_१,१.५०.१) KA_I,१२०.२-१३ Rओ_I,३६४-३६६ {१०/१५} किम् पुनः तत् . (P_१,१.५०.१) KA_I,१२०.२-१३ Rओ_I,३६४-३६६ {११/१५} चेता स्तोता : प्रमाणतः अकारः गुणः प्राप्नोति स्थानतः एकारौकारौ . (P_१,१.५०.१) KA_I,१२०.२-१३ Rओ_I,३६४-३६६ {१२/१५} पुनः स्थानग्रहणात् एकारौकारौ भवतः . (P_१,१.५०.१) KA_I,१२०.२-१३ Rओ_I,३६४-३६६ {१३/१५} अथ तमब्ग्रहणम् किमर्थम् . (P_१,१.५०.१) KA_I,१२०.२-१३ Rओ_I,३६४-३६६ {१४/१५} झयः हः अन्यतरस्याम् इति अत्र सोष्मणः सोष्माणः इति द्वितीयाः प्रसक्ताः नादवतः नादवन्तः इति तृतीयाः . (P_१,१.५०.१) KA_I,१२०.२-१३ Rओ_I,३६४-३६६ {१५/१५} तमप्ग्रहणेन सोष्माणः नादवन्तः च ते भवन्ति चतुर्थाः : वाग् घसति त्रिष्टुब् भसति इति . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {१/५०} किमर्थम् पुनः इदम् उच्यते . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {२/५०} स्थानिनः एकत्वनिर्देशात् अनेकादेशनिर्देशात् च सर्वप्रसङ्गः तस्मात् स्थानेन्तरतमवचनम् . स्थानी एकत्वेन निर्दिश्यते : अकः इति , अनेकः च पुनः आदेशः प्रतिनिर्दिश्यते : दीर्घः इति . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {३/५०} स्थानिनः एकत्वनिर्देशात् अनेकादेशनिर्देशात् च सर्वप्रसङ्गः . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {४/५०} सर्वे सर्वत्र प्राप्नुवन्ति . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {५/५०} इष्यते च अन्तरतमाः एव स्युः इति . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {६/५०} तत् च अन्तरेण यत्नम् न सिध्यति . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {७/५०} तस्मात् स्थाने अन्तरतमः इति वचनम् नियमार्थम् . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {८/५०} एवमर्थम् इदम् उच्यते . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {९/५०} अस्ति प्रयोजनम् एतत् . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {१०/५०} किम् तर्हि इति . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {११/५०} यथा पुनः इयम् अन्तरतमनिर्वृत्त्तिः सा किम् प्रकृतितः भवति : स्थानिनि अन्तरतमे षष्ठी , आहोस्वित् आदेशतः : स्थाने प्राप्यमाणानाम् अन्तरतमः आदेशः भवति इति . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {१२/५०} कुतः पुनः इयम् विचारणा . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {१३/५०} उभयथा अपि तुल्या संहिता : स्थानेन्तरतम , उरण् रपरः इति . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {१४/५०} किम् च अतः . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {१५/५०} यदि प्रकृतितः : इकः यण् अचि : यणाम् ये अन्तरतमाः इकः तत्र षष्ठी , यत्र षष्ठी तत्र आदेशाः भवन्ति इति इह एव स्यात् : दधि अत्र मधु अत्र . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {१६/५०} कुमारी अत्र ब्रह्मबन्ध्वर्थम् इति अत्र न स्यात् . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {१७/५०} आदेशतः पुनः अन्तरतमनिर्वृत्तौ सत्याम् सर्वत्र षष्ठी , यत्र षष्ठी तत्र आदेशाः भवन्ति इति सर्वत्र सिद्धम् भवति . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {१८/५०} तथा इकः गुणवृद्धी : गुणवृद्ध्योः ये अन्तरतमाः इकः तत्र षष्ठी , यत्र षष्ठी तत्र आदेशाः भवन्ति इति इह एव स्यात् : नेता लविता नायकः लावकः . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {१९/५०} चेता स्तोता चायकः स्तावकः इति अत्र न स्यात् . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {२०/५०} आदेशतः पुनः अन्तरतमनिर्वृत्तौ सत्याम् सर्वत्र षष्ठी , यत्र षष्ठी तत्र आदेशाः भवन्ति इति सर्वत्र सिद्धम् भवति . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {२१/५०} तथा ऋवर्णस्य गुणवृद्धिप्रसङ्गे गुणवृद्ध्योः यत् अन्तरतमम् ऋवर्णम् तत्र षष्ठी , यत्र षष्ठी तत्र आदेशाः भवन्ति इति इह एव स्यात् : कर्ता हर्ता , आस्तारकः , निपारकः . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {२२/५०} आस्तरिता निपरिता कारकः , हारकः इति अत्र न स्यात् . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {२३/५०} आदेशतः पुनः अन्तरतमनिर्वृत्तौ सत्याम् सर्वत्र षष्ठी , यत्र षष्ठी तत्र आदेशाः भवन्ति इति सर्वत्र सिद्धम् भवति . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {२४/५०} अथ आदेशतः अन्तरतमनिर्वृत्तौ सत्याम् अयम् दोषः : वान्तः यि प्रत्यये : स्थानिनिर्देशः कर्तव्यः . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {२५/५०} ओकारौकारयोः इति वक्तव्यम् एकारैकारयोः मा भूत् इति . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {२६/५०} प्रकृतितः पुनः अन्तरतमनिर्वृत्तौ सत्याम् वान्तादेशस्य या अन्तरतमा प्रकृतिः तत्र षष्ठी , यत्र षष्ठी तत्र आदेशाः भवन्ति इति अन्तरेण स्थानिनिर्देशम् सिद्धम् भवति . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {२७/५०} आदेशतः अपि अन्तरतमनिर्वृत्तौ सत्याम् न दोषः . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {२८/५०} कथम् . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {२९/५०} वान्तग्रहणम् न करिष्यते . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {३०/५०} यि प्रत्यये एचः अयादयः भवन्ति इति एव. यदि न क्रियते चेयम् , जेयम् इति अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {३१/५०} क्षय्यजय्यौ शक्यार्थे इति एतत् नियमार्थम् भविष्यति : क्षिज्योः एव एचः इति . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {३२/५०} तयोः तर्हि शक्यार्थात् अन्यत्र अपि प्राप्नोति : क्षेयम् पापम् जेयः वृषलः इति . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {३३/५०} उभयतः नियमः विज्ञास्यते : क्षिज्योः एव एचः अनयोः च शक्याऋथे एव इति . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {३४/५०} इह अपि तर्हि नियमात् न प्राप्नोति : लव्यम् , पव्यम् अवश्यलाव्यम् अवश्यपाव्यम् इति . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {३५/५०} तुल्यजातीयस्य नियमः . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {३६/५०} कः च तुल्यजातीयः . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {३७/५०} यथाजातीयकः क्षिज्योः एच् . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {३८/५०} कथञ्जातीयकः क्षिज्योः एच् . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {३९/५०} एकारः . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {४०/५०} एवम् अपि रायम् इच्छति रैयति अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {४१/५०} रायिः छान्दसः . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {४२/५०} दृष्टानुविधिः छन्दसि भवति . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {४३/५०} ऊदुपधयाः गोहः : आदेशतः अन्तरतमनिर्वृत्तौ सत्याम् उपधाग्रहणम् कर्तव्यम् . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {४४/५०} प्रकृतितः पुनः अन्तरतमनिर्वृत्तौ सत्याम् ऊकारस्य गोहः या अन्तरतमा प्रकृतिः तत्र षष्ठी , यत्र षष्ठी तत्र आदेशाः भवन्ति इति अन्तरेण उपधाग्रहणम् सिद्धम् भवति . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {४५/५०} आदेशतः अपि अन्तरतमनिर्वृत्तौ सत्याम् न दोषः . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {४६/५०} क्रियते एतत् न्यासे एव . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {४७/५०} रदाभ्याम् निष्ठातः नः पूर्वस्य च दः : आदेशतः अन्तरतमनिर्वृत्तौ सत्याम् तकारग्रहणम् कर्तव्यम् . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {४८/५०} प्रकृतितः पुनः अन्तरतमनिर्वृत्तौ सत्याम् नकारस्य निष्ठायाम् या अन्तरतमा प्रकृतिः तत्र षष्ठी , यत्र षष्ठी तत्र आदेशाः भवन्ति इति अन्तरेण तकारग्रहणम् सिद्धम् भवति . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {४९/५०} आदेशतः अपि अन्तरतमनिर्वृत्तौ सत्याम् न दोषः . (P_१,१.५०.२) KA_I,१२०.१४-१२१.२९ Rओ_I,३६६-३७० {५०/५०} क्रियते एतत् न्यासे एव . (P_१,१.५०.३) KA_I,१२२.१-२० Rओ_I,३७०-३७२ {१/३०} किम् पुनः इदम् निर्वर्तकम् : अन्तरतमाः अनेन निर्वर्त्यन्ते , आहोस्वित् प्रतिपादकम् : अन्येन निर्वृत्तानाम् अनेन प्रतिपत्तिः . (P_१,१.५०.३) KA_I,१२२.१-२० Rओ_I,३७०-३७२ {२/३०} कः च अत्र विशेषः . (P_१,१.५०.३) KA_I,१२२.१-२० Rओ_I,३७०-३७२ {३/३०} स्थाने अन्तरतमनिर्वतके स्थानिनिवृत्तिः . (P_१,१.५०.३) KA_I,१२२.१-२० Rओ_I,३७०-३७२ {४/३०} स्थाने अन्तरतमनिर्वतके सर्वस्थानिनाम् निवृत्तिः प्राप्नोति . (P_१,१.५०.३) KA_I,१२२.१-२० Rओ_I,३७०-३७२ {५/३०} अस्य अपि प्राप्नोति : दधि मधु . (P_१,१.५०.३) KA_I,१२२.१-२० Rओ_I,३७०-३७२ {६/३०} अस्तु . (P_१,१.५०.३) KA_I,१२२.१-२० Rओ_I,३७०-३७२ {७/३०} न कः चित् अन्यः आदेशः प्रतिनिर्दिश्यते . (P_१,१.५०.३) KA_I,१२२.१-२० Rओ_I,३७०-३७२ {८/३०} तत्र आन्तर्यतः दधिशब्दस्य दधिशब्दः एव मधुशब्दस्य मधुशब्दः एव आदेशः भविष्यति . (P_१,१.५०.३) KA_I,१२२.१-२० Rओ_I,३७०-३७२ {९/३०} यदि च एवम् क्व चित् वैरूप्यम् तत्र दोषः स्यात् : बिसम् बिसम् , मुसलम् मुसलम् . (P_१,१.५०.३) KA_I,१२२.१-२० Rओ_I,३७०-३७२ {१०/३०} इण्कोः इति षत्वम् प्राप्नोति . (P_१,१.५०.३) KA_I,१२२.१-२० Rओ_I,३७०-३७२ {११/३०} अपि च इष्टा व्यवस्था न प्रकल्पेत . (P_१,१.५०.३) KA_I,१२२.१-२० Rओ_I,३७०-३७२ {१२/३०} तत् यथा तप्ते भ्राष्ट्रे तिलाः क्षिप्ताः मुहूर्तम् अपि न अवतिष्ठन्ते एवम् इमे वर्णाः मुहूर्तम् अपि न अवतिष्ठेरन् . (P_१,१.५०.३) KA_I,१२२.१-२० Rओ_I,३७०-३७२ {१३/३०} अस्तु तर्हि प्रतिपादकम् : अन्येन निर्वृत्तानाम् अनेन प्रतिपत्तिः . (P_१,१.५०.३) KA_I,१२२.१-२० Rओ_I,३७०-३७२ {१४/३०} निर्वृत्तप्रतिपत्तौ निर्वृत्तिः . (P_१,१.५०.३) KA_I,१२२.१-२० Rओ_I,३७०-३७२ {१५/३०} निर्वृत्तप्रतिपत्तौ निर्वृत्तिः न सिध्यति . (P_१,१.५०.३) KA_I,१२२.१-२० Rओ_I,३७०-३७२ {१६/३०} सर्वे सर्वत्र प्राप्नुवन्ति . (P_१,१.५०.३) KA_I,१२२.१-२० Rओ_I,३७०-३७२ {१७/३०} किम् तर्हि उच्यते निर्वृत्तिः न सिध्यति इति . (P_१,१.५०.३) KA_I,१२२.१-२० Rओ_I,३७०-३७२ {१८/३०} न साधीयः निर्वृत्तिः सिद्धा भवति . (P_१,१.५०.३) KA_I,१२२.१-२० Rओ_I,३७०-३७२ {१९/३०} न ब्रूमः निर्वृत्तिः न सिध्यति इति . (P_१,१.५०.३) KA_I,१२२.१-२० Rओ_I,३७०-३७२ {२०/३०} किम् तर्हि . (P_१,१.५०.३) KA_I,१२२.१-२० Rओ_I,३७०-३७२ {२१/३०} इष्टा व्यवस्था न प्रकल्पेत . (P_१,१.५०.३) KA_I,१२२.१-२० Rओ_I,३७०-३७२ {२२/३०} न सर्वे सर्वत्र इष्यन्ते . (P_१,१.५०.३) KA_I,१२२.१-२० Rओ_I,३७०-३७२ {२३/३०} इदम् इदानीम् किमर्थम् स्यात् . (P_१,१.५०.३) KA_I,१२२.१-२० Rओ_I,३७०-३७२ {२४/३०} अनर्थकम् च . (P_१,१.५०.३) KA_I,१२२.१-२० Rओ_I,३७०-३७२ {२५/३०} अनर्थकम् एतत् स्यात् . (P_१,१.५०.३) KA_I,१२२.१-२० Rओ_I,३७०-३७२ {२६/३०} यः हि भुक्तवन्तम् ब्रूयात् मा भुक्थाः इति किम् तेन कृतम् स्यात् . (P_१,१.५०.३) KA_I,१२२.१-२० Rओ_I,३७०-३७२ {२७/३०} उक्तम् वा . (P_१,१.५०.३) KA_I,१२२.१-२० Rओ_I,३७०-३७२ {२८/३०} किम् उक्तम् . (P_१,१.५०.३) KA_I,१२२.१-२० Rओ_I,३७०-३७२ {२९/३०} सिद्धम् तु षष्ठ्यधिकारे वचनात् इति . (P_१,१.५०.३) KA_I,१२२.१-२० Rओ_I,३७०-३७२ {३०/३०} षष्ठ्यधिकारे अयम् योगः कर्त्व्यः : स्थाने अन्तरतमः षष्ठीनिर्दिष्टस्य . (P_१,१.५०.४) KA_I,१२२.२१-१२३.१६ Rओ_I,३७२-३७३ {१/२५} प्रत्यात्मवचनम् च . (P_१,१.५०.४) KA_I,१२२.२१-१२३.१६ Rओ_I,३७२-३७३ {२/२५} प्रत्यात्मम् इति च वक्तव्यम् . (P_१,१.५०.४) KA_I,१२२.२१-१२३.१६ Rओ_I,३७२-३७३ {३/२५} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.५०.४) KA_I,१२२.२१-१२३.१६ Rओ_I,३७२-३७३ {४/२५} यः यस्य अन्तरतमः स तस्य स्थाने यथा स्यात् अन्यस्य अन्तरतमः अन्यस्य स्थाने मा भूत् इति . (P_१,१.५०.४) KA_I,१२२.२१-१२३.१६ Rओ_I,३७२-३७३ {५/२५} प्रत्यात्मवचनम् अशिष्यम् स्वभावसिद्धत्वात् . (P_१,१.५०.४) KA_I,१२२.२१-१२३.१६ Rओ_I,३७२-३७३ {६/२५} प्रत्यात्मवचनम् अशिष्यम् . (P_१,१.५०.४) KA_I,१२२.२१-१२३.१६ Rओ_I,३७२-३७३ {७/२५} किम् कारणम् . (P_१,१.५०.४) KA_I,१२२.२१-१२३.१६ Rओ_I,३७२-३७३ {८/२५} स्वभावसिद्धत्वात् . (P_१,१.५०.४) KA_I,१२२.२१-१२३.१६ Rओ_I,३७२-३७३ {९/२५} स्वभावतः एतत् सिद्धम् . (P_१,१.५०.४) KA_I,१२२.२१-१२३.१६ Rओ_I,३७२-३७३ {१०/२५} तत् यथा : समाजेषु समाशेषु समवायेषु च आस्यताम् इति उच्यते . (P_१,१.५०.४) KA_I,१२२.२१-१२३.१६ Rओ_I,३७२-३७३ {११/२५} न च उच्यते प्रत्यात्मम् इति प्रत्यात्मम् च आसते . (P_१,१.५०.४) KA_I,१२२.२१-१२३.१६ Rओ_I,३७२-३७३ {१२/२५} अन्तरतमवचनम् च . (P_१,१.५०.४) KA_I,१२२.२१-१२३.१६ Rओ_I,३७२-३७३ {१३/२५} अन्तरतमवचनम् च अशिष्यम् . (P_१,१.५०.४) KA_I,१२२.२१-१२३.१६ Rओ_I,३७२-३७३ {१४/२५} योगः च अपि अयम् अशिष्यः . (P_१,१.५०.४) KA_I,१२२.२१-१२३.१६ Rओ_I,३७२-३७३ {१५/२५} कुतः . (P_१,१.५०.४) KA_I,१२२.२१-१२३.१६ Rओ_I,३७२-३७३ {१६/२५} स्वभावसिद्धत्वात् एव . (P_१,१.५०.४) KA_I,१२२.२१-१२३.१६ Rओ_I,३७२-३७३ {१७/२५} तत् यथा : समाजेषु समाशेषु समवायेषु च आस्यताम् इति उक्ते न एव कृशाः कृशैः सह आसत न पाण्डवः पाण्डुभिः . (P_१,१.५०.४) KA_I,१२२.२१-१२३.१६ Rओ_I,३७२-३७३ {१८/२५} येषाम् एव किम् चित् अर्थकृतम् आन्तर्यम् तैः एव सः आसते . (P_१,१.५०.४) KA_I,१२२.२१-१२३.१६ Rओ_I,३७२-३७३ {१९/२५} तथा गावः दिवसम् चरितवत्यः यः यस्याः प्रसवः भवति तेन सह शेरते . (P_१,१.५०.४) KA_I,१२२.२१-१२३.१६ Rओ_I,३७२-३७३ {२०/२५} तथा यानि एतानि गोयुक्तकानि सङ्घुष्टकानि भवन्ति तानि अन्योन्यम् पश्यन्ति सब्दम् कुर्वन्ति . (P_१,१.५०.४) KA_I,१२२.२१-१२३.१६ Rओ_I,३७२-३७३ {२१/२५} एवम् तावत् चेतनावत्सु . (P_१,१.५०.४) KA_I,१२२.२१-१२३.१६ Rओ_I,३७२-३७३ {२२/२५} अचेतनेषु अपि . (P_१,१.५०.४) KA_I,१२२.२१-१२३.१६ Rओ_I,३७२-३७३ {२३/२५} लोष्टः क्षिप्तः बाहुवेगम् गत्वा न एव तिर्यक् गच्छति न ऊर्ध्वम् आरोहति पृथिवीविकारः पृथिवीम् गच्छति आन्तर्यतः . (P_१,१.५०.४) KA_I,१२२.२१-१२३.१६ Rओ_I,३७२-३७३ {२४/२५} तथा या एताः आन्तरिक्ष्यः सूक्ष्माः आपः तासाम् विकारः धूमः सः आकाशदेशे निवाते न एव तिर्यक् गच्छति न अवाक् अवरोहति अब्विकारः अपः एव गच्छति आन्तर्यतः . (P_१,१.५०.४) KA_I,१२२.२१-१२३.१६ Rओ_I,३७२-३७३ {२५/२५} तथा ज्योतिषः विकारः अर्चिः आकाशदेशे निवाते सुप्रज्वलितः न एव तिर्यक् गच्छति न अवाक् अवरोहति ज्योतिषः विकारः ज्योतिः एव गच्छति आन्तर्यतः . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {१/८६} व्यञ्जनस्वरव्यतिक्रमे च तत्कालप्रसङ्गः . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {२/८६} व्यञ्जनव्यतिक्रमे स्वरव्यतिक्रमे च तत्कालता प्राप्नोति . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {३/८६} व्यञ्जनव्यतिक्रमे : इष्टम् उप्तम् . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {४/८६} आन्तर्यतः अर्धमात्रिकस्य व्यञ्जनस्य अर्धमात्रिकः इक् प्राप्नोति . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {५/८६} न एव लोके न च वेदे अर्धमात्रिकः इक् अस्ति . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {६/८६} कः तर्हि . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {७/८६} मात्रिकः . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {८/८६} यः अस्ति सः भविष्यति . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {९/८६} स्वरव्यतिक्रमे : दधि अत्र मधु अत्र कुमारी अत्र ब्रह्मबन्ध्वर्थम् इति . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {१०/८६} आन्तर्यतः मात्रिकस्य द्विमात्रिकस्य इकः मात्रिकः द्विमात्रिकः वा यण् प्राप्नोति . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {११/८६} न एव लोके न च वेदे मात्रिकः द्विमात्रिकः वा यण् अस्ति .कः तर्हि . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {१२/८६} अर्धमात्रिकः . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {१३/८६} यः अस्ति सः भविष्यति . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {१४/८६} अक्षु च अनेकवर्णादेशेषु . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {१५/८६} अक्षु च अनेकवर्णादेशेषु तत्कालता प्राप्नोति . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {१६/८६} इदमः इश् : आन्तर्यतः अर्ध्तृतीयमात्रस्य इदमः स्थाने अर्ध्तृतीयमात्रम् इवर्णम् प्राप्नोति . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {१७/८६} न एषः दोषः . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {१८/८६} भाव्यमानेन सवर्णानाम् ग्रहणम् न इति एवम् न भविष्यति . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {१९/८६} गुणवृद्ध्येज्भावेषु च . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {२०/८६} गुणवृद्ध्येज्भावेषु च तत्कालता प्राप्नोति : खट्वा इन्द्रः खट्वेन्द्रः खट्वा उदकम् खट्वोदकम् खट्वा ईषा खट्वेषा खट्वा ऊढा खट्वोढा खट्वा एलका खट्वैलका खट्वा ओदनः खट्वौदनः , खट्वा ऐतिकयनः खट्वैतिकायनः , खट्वा औपगवः खट्वौपगवः इति . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {२१/८६} आन्तर्यतः त्रिमात्र्चतुर्मात्राणाम् स्थानिनाम् त्रिमात्रचतुर्मात्राः आदेशाः प्राप्नुवन्ति . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {२२/८६} न एषः दोषाः . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {२३/८६} तपरे गुणवृद्धी . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {२४/८६} ननु च तः परः यस्मात् सः अयम् तपरः . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {२५/८६} न इति आह . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {२६/८६} तात् अपि परः तपरः . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {२७/८६} यदि तात् अपि परः तपरः ॠदोः अप् इति इह एव स्यात् : यवः , स्तवः . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {२८/८६} लवः , पवः इति अत्र न स्यात् . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {२९/८६} न एषः तकारः . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {३०/८६} कः तर्हि . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {३१/८६} दकारः . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {३२/८६} किम् दकारे प्रयोजनम् . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {३३/८६} अथ किम् तकारे प्रयोजनम् . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {३४/८६} यदि असन्देहार्थः तकारः दकारः अपि . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {३५/८६} अथ मुखसुखार्थः तकारः दकारः अपि . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {३६/८६} एज्भावे : कुर्वाते कुर्वाथे . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {३७/८६} आन्तर्यतः अर्धतृतीयमात्रस्य टिसञ्ज्ञकस्य अर्धतृतीयमात्रः एः प्राप्नोति . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {३८/८६} न एव लोके न च वेदे अर्धतृतीयमात्रः एः अस्ति . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {३९/८६} ऋवर्णस्य गुणवृद्धिप्रसङ्गे सर्वप्रसङ्गः अविशेषात् . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {४०/८६} ऋवर्णस्य गुणवृद्धिप्रसङ्गे सर्वप्रसङ्गः . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {४१/८६} सर्वे गुणवृद्धिसञ्ज्ञकाः ऋवर्णस्य स्थाने प्राप्नुवन्ति . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {४२/८६} किम् कारणम् . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {४३/८६} अविशेषात् . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {४४/८६} न हि कः चित् विशेषः उपादीयते एवञ्जातीयकः गुणवृद्धिसञ्ज्ञकः ऋवर्णस्य स्थाने भवति इति . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {४५/८६} अनुपादीयमाने विशेषे सर्वप्रसङ्गः . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {४६/८६} न वा ऋवर्णस्य स्थाने रपरप्रसङ्गात् अवर्णस्य आन्तर्यम् . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {४७/८६} न वा एषः दोषः . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {४८/८६} किम् कारणम् . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {४९/८६} ऋवर्णस्य स्थाने रपरप्रसङ्गात् . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {५०/८६} उः स्थाने अण् प्रसज्यमानः एव रपरः भवति इति उच्यते . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {५१/८६} तत्र ऋवर्णस्य आन्तर्यतः रेफवतः रेफवान् अकारः एव अन्तरतमः भवति . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {५२/८६} सर्वादेशप्रसङ्गः तु अनेकाल्त्वात् . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {५३/८६} सर्वादेशप्रसङ्गः तु गुणवृद्धिसञ्ज्ञकः ऋवर्णस्य प्राप्नोति . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {५४/८६} किम् कारणम् . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {५५/८६} अनेकाल्त्वात् . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {५६/८६} अनेकाल् शित् सर्वस्य इति . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {५७/८६} न वा अनेकाल्त्वस्य तदाश्रयत्वात् ऋवर्णादेशस्य अविघातः . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {५८/८६} न वा एषः दोषः . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {५९/८६} किम् कारणम् . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {६०/८६} अनेकाल्त्वस्य तदाश्रयत्वात् . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {६१/८६} यदा अयम् उः स्थाने तदा अनेकाल् . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {६२/८६} अनेकाल्त्वस्य तदाश्रयत्वात् ऋवर्णादेशस्य विघातः न भविष्यति . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {६३/८६} अथवा अनान्तर्यम् एव एतयोः आन्तर्यम् . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {६४/८६} एकस्य अपि अन्तरतमा प्रकृतिः न अस्ति अपरस्य अपि अन्तरतमः आदेशः न अस्ति . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {६५/८६} एतत् एव एतयोः आन्तर्यम् . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {६६/८६} सम्प्रयोगः वा नष्टाश्वदग्धरथवत् . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {६७/८६} अथ वा नष्टाश्वदग्धरथवत् सम्प्रयोगः भवति . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {६८/८६} तत् यथा : तव अश्वः नष्टः मम अपि रथः दग्धः . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {६९/८६} उभौ सम्प्रयुज्यावहै इति . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {७०/८६} एवम् इह अपि : तव अपि अन्तरतमा प्रकृतिः न अस्ति मम अपि अन्तरतमः आदेशः न अस्ति . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {७१/८६} अस्तु नौ सम्प्रयोगः इति . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {७२/८६} विषमः उपन्यासः . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {७३/८६} चेतनावत्सु अर्थात् प्रकरणात् वा लोके सम्प्रयोगः भवति . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {७४/८६} वर्णाः च पुनः अचेतनाः . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {७५/८६} तत्र किङ्कृतः सम्प्रयोगः . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {७६/८६} यदि अपि वर्णाः अचेतनाः यः तु असौ प्रयुङ्क्ते सः चेतनावान् . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {७७/८६} एजवर्णयोः आदेशे अवर्णम् स्थानिनः अवर्णप्रधानत्वात् . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {७८/८६} एजवर्णयोः आदेशे अवर्णम् प्राप्नोति :खट्वा एलका , माला औपगवः . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {७९/८६} किम् कारणम् . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {८०/८६} स्थानिनः अवर्णप्रधानत्वात् . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {८१/८६} स्थानी हि अत्र अवर्णप्रधानः . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {८२/८६} सिद्धम् तु उभयान्तर्यात् . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {८३/८६} सिद्धम् एतत् . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {८४/८६} कथम् . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {८५/८६} उभयोः यः अन्तरतमः तेन भवितव्यम् . (P_१,१.५०.५) KA_I,१२३.१७-१२५.१५ Rओ_I, ३७३-३७७ {८६/८६} न च अवर्णम् उभयोः अन्तरतमम् . (P_१,१.५१.१) KA_I,१२५.१७-१२६.१९ Rओ_I,३७८-३८१ {१/४१} किम् इदम् उरण्रपरवचनम् अन्यनिवृत्त्यर्थम् : उः स्थाने अण् एव भवति रपरः च इति , आहोस्वित् रपरत्वम् अनेन विधीयते : उः स्थाने अण् च अनण् च अण् तु रपरः एव . (P_१,१.५१.१) KA_I,१२५.१७-१२६.१९ Rओ_I,३७८-३८१ {२/४१} कः च अत्र विशेषः . (P_१,१.५१.१) KA_I,१२५.१७-१२६.१९ Rओ_I,३७८-३८१ {३/४१} उरण्रपरवचनम् अन्यनिवृत्त्यर्थम् चेत् उदात्तादिषु दोषः . (P_१,१.५१.१) KA_I,१२५.१७-१२६.१९ Rओ_I,३७८-३८१ {४/४१} उरण्रपरवचनम् अन्यनिवृत्त्यर्थम् चेत् उदात्तादिषु दोषः भवति . (P_१,१.५१.१) KA_I,१२५.१७-१२६.१९ Rओ_I,३७८-३८१ {५/४१} के पुनः उदात्तादयः . (P_१,१.५१.१) KA_I,१२५.१७-१२६.१९ Rओ_I,३७८-३८१ {६/४१} उदात्तानुदात्तस्वरितानुनासिकाः . (P_१,१.५१.१) KA_I,१२५.१७-१२६.१९ Rओ_I,३७८-३८१ {७/४१} कृतिः , हृतिः , कृतम् , हृतम् , प्रकृतम् , प्रहृतम् नॄŚः पाहि . (P_१,१.५१.१) KA_I,१२५.१७-१२६.१९ Rओ_I,३७८-३८१ {८/४१} अस्तु तर्हि उः स्थाने अण् च अनण् च अण् तु रपरः इति . (P_१,१.५१.१) KA_I,१२५.१७-१२६.१९ Rओ_I,३७८-३८१ {९/४१} यः उः स्थाने सः रपरः इति चेत् गुणवृद्ध्योः अवर्णाप्रतिपत्तिः . (P_१,१.५१.१) KA_I,१२५.१७-१२६.१९ Rओ_I,३७८-३८१ {१०/४१} यः उः स्थाने सः रपरः इति चेत् गुणवृद्ध्योः अवर्णाप्रतिपत्तिः . (P_१,१.५१.१) KA_I,१२५.१७-१२६.१९ Rओ_I,३७८-३८१ {११/४१} कर्ता हर्ता वार्षगण्यः . (P_१,१.५१.१) KA_I,१२५.१७-१२६.१९ Rओ_I,३७८-३८१ {१२/४१} किम् हि साधीयः ऋवर्णस्य असवर्णे यत् अवर्णम् स्यात् न पुनः एङैचौ . (P_१,१.५१.१) KA_I,१२५.१७-१२६.१९ Rओ_I,३७८-३८१ {१३/४१} पूर्वस्मिन् अपि पक्षे एषः दोषः . (P_१,१.५१.१) KA_I,१२५.१७-१२६.१९ Rओ_I,३७८-३८१ {१४/४१} किम् हि साधीयः तत्र अपि ऋवर्णस्य असवर्णे यत् अवर्णम् स्यात् न पुनः इवर्णोवर्णौ . (P_१,१.५१.१) KA_I,१२५.१७-१२६.१९ Rओ_I,३७८-३८१ {१५/४१} अथ मतम् एतत् उः स्थाने अणः च अनणः च प्रसङ्गे अण् एव भवति रपरः च इति सिद्धा पूर्वस्मिन् पक्षे अवर्णस्य प्रतिपत्तिः . (P_१,१.५१.१) KA_I,१२५.१७-१२६.१९ Rओ_I,३७८-३८१ {१६/४१} यत् तु तत् उक्तम् उदात्तादिषु दोषः भवति इति इह सः दोषः जायते . (P_१,१.५१.१) KA_I,१२५.१७-१२६.१९ Rओ_I,३७८-३८१ {१७/४१} न जायते . (P_१,१.५१.१) KA_I,१२५.१७-१२६.१९ Rओ_I,३७८-३८१ {१८/४१} जायते सः दोषः . (P_१,१.५१.१) KA_I,१२५.१७-१२६.१९ Rओ_I,३७८-३८१ {१९/४१} कथम् . (P_१,१.५१.१) KA_I,१२५.१७-१२६.१९ Rओ_I,३७८-३८१ {२०/४१} उदात्तः इति अनेन अणः अपि प्रतिनिर्दिश्यन्ते अनणः अपि . (P_१,१.५१.१) KA_I,१२५.१७-१२६.१९ Rओ_I,३७८-३८१ {२१/४१} यदि अपि प्रतिनिर्दिश्यन्ते न तु प्राप्नुवन्ति . (P_१,१.५१.१) KA_I,१२५.१७-१२६.१९ Rओ_I,३७८-३८१ {२२/४१} किम् कारणम् . (P_१,१.५१.१) KA_I,१२५.१७-१२६.१९ Rओ_I,३७८-३८१ {२३/४१} स्थाने अन्तरतमः भवति . (P_१,१.५१.१) KA_I,१२५.१७-१२६.१९ Rओ_I,३७८-३८१ {२४/४१} कुतः नु खलु द्वयोः परिभाषयोः सावकाशयोः समवस्थितयोः स्थाने अन्तरतमः उः अण् रपरः इति च स्थाने अन्तरतमः इति अनया परिभाषया व्यवस्था भविष्यति न पुनः उः अण् रपरः इति . (P_१,१.५१.१) KA_I,१२५.१७-१२६.१९ Rओ_I,३७८-३८१ {२५/४१} अतः किम् . (P_१,१.५१.१) KA_I,१२५.१७-१२६.१९ Rओ_I,३७८-३८१ {२६/४१} अतः एषः दोषः जायते : उदात्तादिषु दोषः इति . (P_१,१.५१.१) KA_I,१२५.१७-१२६.१९ Rओ_I,३७८-३८१ {२७/४१} ये च अपि एते ऋवर्णस्य स्थाने प्रतिपदम् आदेशाः उच्यन्ते तेषु रपरत्वम् न प्राप्नोति : ॠतः इत् धातोः उत् ओष्ठ्यपूर्वस्य इति . (P_१,१.५१.१) KA_I,१२५.१७-१२६.१९ Rओ_I,३७८-३८१ {२८/४१} सिद्धम् तु प्रसङ्गे रपरत्वात् . (P_१,१.५१.१) KA_I,१२५.१७-१२६.१९ Rओ_I,३७८-३८१ {२९/४१} सिद्धम् एतत् . (P_१,१.५१.१) KA_I,१२५.१७-१२६.१९ Rओ_I,३७८-३८१ {३०/४१} कथम् . (P_१,१.५१.१) KA_I,१२५.१७-१२६.१९ Rओ_I,३७८-३८१ {३१/४१} प्रसङ्गे रपरत्वात् . (P_१,१.५१.१) KA_I,१२५.१७-१२६.१९ Rओ_I,३७८-३८१ {३२/४१} उः स्थाने अण् प्रसज्यमानः एव रपरः भवति इति . (P_१,१.५१.१) KA_I,१२५.१७-१२६.१९ Rओ_I,३७८-३८१ {३३/४१} किम् वक्तव्यम् एतत् . (P_१,१.५१.१) KA_I,१२५.१७-१२६.१९ Rओ_I,३७८-३८१ {३४/४१} न हि . (P_१,१.५१.१) KA_I,१२५.१७-१२६.१९ Rओ_I,३७८-३८१ {३५/४१} कथम् अनुच्यमानम् गंस्यते . (P_१,१.५१.१) KA_I,१२५.१७-१२६.१९ Rओ_I,३७८-३८१ {३६/४१} स्थाने इति वर्तते स्थानशब्दः च प्रसङ्गवाची . (P_१,१.५१.१) KA_I,१२५.१७-१२६.१९ Rओ_I,३७८-३८१ {३७/४१} यदि एवम् आदेशः अविशेषितः भवति . (P_१,१.५१.१) KA_I,१२५.१७-१२६.१९ Rओ_I,३७८-३८१ {३८/४१} आदेशः च विशेषितः . (P_१,१.५१.१) KA_I,१२५.१७-१२६.१९ Rओ_I,३७८-३८१ {३९/४१} कथम् . (P_१,१.५१.१) KA_I,१२५.१७-१२६.१९ Rओ_I,३७८-३८१ {४०/४१} द्वितीयम् स्थानग्रहणम् प्रकृतम् अनुवर्तते. तत्र एवम् अभिसम्बन्धः करिष्यते : उः स्थाने अण् स्थाने इति . (P_१,१.५१.१) KA_I,१२५.१७-१२६.१९ Rओ_I,३७८-३८१ {४१/४१} उः प्रसङ्गे अण् प्रसज्यमानः एव रपरः भवति . (P_१,१.५१.२) KA_I,१२६.२०-१२७.३ Rओ_I,३८२ {१/२०} अथ अण्ग्रहणम् किमर्थम् न उः रपरः इति एव उच्येत . (P_१,१.५१.२) KA_I,१२६.२०-१२७.३ Rओ_I,३८२ {२/२०} उः रपरः इति इयति उच्यमाने कः इदानीम् रपरः स्यात् . (P_१,१.५१.२) KA_I,१२६.२०-१२७.३ Rओ_I,३८२ {३/२०} यः उः स्थाने भवति . (P_१,१.५१.२) KA_I,१२६.२०-१२७.३ Rओ_I,३८२ {४/२०} कः च उः स्थाने भवति . (P_१,१.५१.२) KA_I,१२६.२०-१२७.३ Rओ_I,३८२ {५/२०} आदेशः . (P_१,१.५१.२) KA_I,१२६.२०-१२७.३ Rओ_I,३८२ {६/२०} आदेशः रपरः इति चेत् रीरिविधिषु रपरप्रतिषेधः . (P_१,१.५१.२) KA_I,१२६.२०-१२७.३ Rओ_I,३८२ {७/२०} आदेशः रपरः इति चेत् रीरिविधिषु रपरत्वस्य प्रतिषेधः वक्तव्यः . (P_१,१.५१.२) KA_I,१२६.२०-१२७.३ Rओ_I,३८२ {८/२०} के पुनः रीरिविधयः . (P_१,१.५१.२) KA_I,१२६.२०-१२७.३ Rओ_I,३८२ {९/२०} अकङ्लोपानङनङ्रीङ्रिङादेशाः . (P_१,१.५१.२) KA_I,१२६.२०-१२७.३ Rओ_I,३८२ {१०/२०} अकङ्: सौधातकिः . (P_१,१.५१.२) KA_I,१२६.२०-१२७.३ Rओ_I,३८२ {११/२०} लोपः : पैतृष्वसेयः . (P_१,१.५१.२) KA_I,१२६.२०-१२७.३ Rओ_I,३८२ {१२/२०} आनङ् : होतापोतारौ . (P_१,१.५१.२) KA_I,१२६.२०-१२७.३ Rओ_I,३८२ {१३/२०} अनङ् : कर्ता हर्ता . (P_१,१.५१.२) KA_I,१२६.२०-१२७.३ Rओ_I,३८२ {१४/२०} रीङ् : मात्रीयति पित्रीयति . (P_१,१.५१.२) KA_I,१२६.२०-१२७.३ Rओ_I,३८२ {१५/२०} रिङ् : क्रियते ह्रियते . (P_१,१.५१.२) KA_I,१२६.२०-१२७.३ Rओ_I,३८२ {१६/२०} उदात्तादिषु च . (P_१,१.५१.२) KA_I,१२६.२०-१२७.३ Rओ_I,३८२ {१७/२०} किम् . (P_१,१.५१.२) KA_I,१२६.२०-१२७.३ Rओ_I,३८२ {१८/२०} रपरत्वस्य प्रतिषेधः वक्तव्यः . (P_१,१.५१.२) KA_I,१२६.२०-१२७.३ Rओ_I,३८२ {१९/२०} कृतिः , हृतिः , कृतम् , हृतम् , प्रकृतम् , प्रहृतम् नॄŚः पाहि . (P_१,१.५१.२) KA_I,१२६.२०-१२७.३ Rओ_I,३८२ {२०/२०} तस्मात् अण्ग्रहणम् कर्तव्यम् . (P_१,१.५१.३) KA_I,१२७.४-२४ Rओ_I,३८२-३८५ {१/३७} एकादेशस्य उपसङ्ख्यानम् . (P_१,१.५१.३) KA_I,१२७.४-२४ Rओ_I,३८२-३८५ {२/३७} एकादेशस्य उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् : खट्वर्श्यः , मालर्श्यः . (P_१,१.५१.३) KA_I,१२७.४-२४ Rओ_I,३८२-३८५ {३/३७} किम् पुनः कारणम् न सिध्यति . (P_१,१.५१.३) KA_I,१२७.४-२४ Rओ_I,३८२-३८५ {४/३७} उः स्थाने अण् प्रसज्यमानः एव रपरः भवति इति उच्यते न च अयम् उः एव स्थाने अण् शिष्यते . (P_१,१.५१.३) KA_I,१२७.४-२४ Rओ_I,३८२-३८५ {५/३७} किम् तर्हि . (P_१,१.५१.३) KA_I,१२७.४-२४ Rओ_I,३८२-३८५ {६/३७} उः च अन्यस्य च . (P_१,१.५१.३) KA_I,१२७.४-२४ Rओ_I,३८२-३८५ {७/३७} अवयवग्रहणात् सिद्धम् . (P_१,१.५१.३) KA_I,१२७.४-२४ Rओ_I,३८२-३८५ {८/३७} यत् अत्र ऋवर्णम् तदाश्रयम् रपरत्वम् भविष्यति . (P_१,१.५१.३) KA_I,१२७.४-२४ Rओ_I,३८२-३८५ {९/३७} तत् यथा माषाः न भोक्तव्याः इति मिश्राः अपि न भुज्यन्ते . (P_१,१.५१.३) KA_I,१२७.४-२४ Rओ_I,३८२-३८५ {१०/३७} अवयवग्रहणात् सिद्धम् इति चेत् आदेशे रान्तप्रतिषेधः . (P_१,१.५१.३) KA_I,१२७.४-२४ Rओ_I,३८२-३८५ {११/३७} अव्ययवग्रहणात् सिद्धम् इति चेत् आदेशे रान्तस्य प्रतिषेधः वक्तव्यः : होतापोतारौ . (P_१,१.५१.३) KA_I,१२७.४-२४ Rओ_I,३८२-३८५ {१२/३७} यथा एव उः च अन्यस्य च स्थाने अण् रपरः भवति एवम् यः उः स्थाने अण् च अनण् च सः अपि रपरः स्यात् . (P_१,१.५१.३) KA_I,१२७.४-२४ Rओ_I,३८२-३८५ {१३/३७} यदि पुनः ऋवर्णान्तस्य स्थानिनः रपरत्वम् उच्येत : खट्वर्श्यः , मालर्श्यः . (P_१,१.५१.३) KA_I,१२७.४-२४ Rओ_I,३८२-३८५ {१४/३७} न एवम् शक्यम् . (P_१,१.५१.३) KA_I,१२७.४-२४ Rओ_I,३८२-३८५ {१५/३७} इह हि दोषः स्यात् : कर्ता हर्ता किरति गिरति . (P_१,१.५१.३) KA_I,१२७.४-२४ Rओ_I,३८२-३८५ {१६/३७} ऋवर्णान्तस्य इति उच्यते . (P_१,१.५१.३) KA_I,१२७.४-२४ Rओ_I,३८२-३८५ {१७/३७} न च एतत् ऋवर्णान्तम् . (P_१,१.५१.३) KA_I,१२७.४-२४ Rओ_I,३८२-३८५ {१८/३७} ननु च एतत् अपि व्यपदेशिवद्भावेन ऋवर्णान्तम् . (P_१,१.५१.३) KA_I,१२७.४-२४ Rओ_I,३८२-३८५ {१९/३७} अर्थवता व्यपदेशिवद्भावः न च एषः अर्थवान् . (P_१,१.५१.३) KA_I,१२७.४-२४ Rओ_I,३८२-३८५ {२०/३७} तस्मात् न एवम् शक्यम् . (P_१,१.५१.३) KA_I,१२७.४-२४ Rओ_I,३८२-३८५ {२१/३७} न चेत् एवम् उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् . (P_१,१.५१.३) KA_I,१२७.४-२४ Rओ_I,३८२-३८५ {२२/३७} इह च रपरत्वप्रतिषेधः वक्तव्यः : मातुः , पितुः इति . (P_१,१.५१.३) KA_I,१२७.४-२४ Rओ_I,३८२-३८५ {२३/३७} उभयम् न वक्तव्यम् . (P_१,१.५१.३) KA_I,१२७.४-२४ Rओ_I,३८२-३८५ {२४/३७} कथम् . (P_१,१.५१.३) KA_I,१२७.४-२४ Rओ_I,३८२-३८५ {२५/३७} इह यः द्वयोः षष्ठीनिर्दिष्टयोः प्रसङ्गे भवति लभते असौ अन्यतरतः व्यपदेशम् . (P_१,१.५१.३) KA_I,१२७.४-२४ Rओ_I,३८२-३८५ {२६/३७} तत् यथा देवदत्तस्य पुत्रः , देवदत्तायाः पुत्रः इति . (P_१,१.५१.३) KA_I,१२७.४-२४ Rओ_I,३८२-३८५ {२७/३७} कथम् मातुः पितुः इति . (P_१,१.५१.३) KA_I,१२७.४-२४ Rओ_I,३८२-३८५ {२८/३७} अस्तु अत्र रपरत्वम् . (P_१,१.५१.३) KA_I,१२७.४-२४ Rओ_I,३८२-३८५ {२९/३७} का रूपसिद्दिः . (P_१,१.५१.३) KA_I,१२७.४-२४ Rओ_I,३८२-३८५ {३०/३७} रात् सस्य इति सकारस्य लोपः रेफस्य विसर्जनीयः . (P_१,१.५१.३) KA_I,१२७.४-२४ Rओ_I,३८२-३८५ {३१/३७} न एवम् शक्यम् . (P_१,१.५१.३) KA_I,१२७.४-२४ Rओ_I,३८२-३८५ {३२/३७} इह हि मातुः करोति , पितुः करोति इति अप्रत्ययविसर्जनीयस्य इति षत्वम् प्रसज्येत . (P_१,१.५१.३) KA_I,१२७.४-२४ Rओ_I,३८२-३८५ {३३/३७} अप्रत्ययस्विसर्जनीयस्य इति उच्यते . (P_१,१.५१.३) KA_I,१२७.४-२४ Rओ_I,३८२-३८५ {३४/३७} प्रत्ययविसर्जनीयः च अयम् . (P_१,१.५१.३) KA_I,१२७.४-२४ Rओ_I,३८२-३८५ {३५/३७} लुप्यते अत्र प्रत्ययः रात् सस्य इति . (P_१,१.५१.३) KA_I,१२७.४-२४ Rओ_I,३८२-३८५ {३६/३७} एवम् तर्हि भ्रातुष्पुत्रग्रहणम् ज्ञापकम् एकादेशनिमित्तात् षत्वप्रतिषेधस्य . (P_१,१.५१.३) KA_I,१२७.४-२४ Rओ_I,३८२-३८५ {३७/३७} यत् अयम् कस्कादिषु भ्रातुष्पुत्रशब्दम् पठति तत् ज्ञापयति आचार्यः न एकादेशनिमित्त्तात् षत्वम् भवति इति. (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {१/१००} किम् पुनः अयम् पूर्वान्तः आहोस्वित् परादिः आहोस्वित् अभक्तः . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {२/१००} कथम् च अयम् पूर्वान्तः स्यात् कथम् वा परादिः कथम् वा अभक्तः . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {३/१००} यदि अन्तः इति वर्तते ततः पूर्वान्तः . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {४/१००} अथ आदिः इति वर्तते ततः परादिः . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {५/१००} अथ उभयम् निवृत्तम् ततः अभक्तः . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {६/१००} कः च अत्र विशेषः . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {७/१००} अभक्ते दीर्घलत्वयगभ्यस्तस्वरहलादिशेषविसर्जनीयप्रतिषेधः प्रत्ययाव्यवस्था च . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {८/१००} यदि अभक्तः दीर्घत्वम् न प्राप्नोति : गीः , पूः . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {९/१००} रेफवकारान्तस्य धातोः इति दीर्घत्वम् न प्राप्नोति . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {१०/१००} किम् पुनः कारणम् रेफवकाराभ्याम् धातुः विशेष्यते न पुनः पदम् विशेष्यते रेफवकारान्तस्य पदस्य इति . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {११/१००} न एवम् शक्यम् . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {१२/१००} इह अपि प्रसज्येत : अग्निः , वायुः इति . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {१३/१००} एवम् तर्हि रेफवकाराभ्याम् पदम् विशेषयिष्यामः धातुना इकम् : रेफवकारान्तस्य पदस्य इकः धातोः इति . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {१४/१००} एवम् अपि प्रियम् ग्रामणि कुलम् अस्य प्रियग्रामणिः , प्रियसेनानिः अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {१५/१००} तस्मात् धातुः एव विशेष्यते . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {१६/१००} धातौ च विशेष्यमाणे इह दीर्घत्वम् न प्राप्नोति : गीः , पूः . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {१७/१००} दीर्घ . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {१८/१००} लत्व : लत्वम् च न सिध्यति : निजेगिल्यते . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {१९/१००} ग्रः यङि इति लत्वम् न प्राप्नोति . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {२०/१००} न एषः दोषः . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {२१/१००} ग्रः इति अनन्तरयोगा एषा षष्ठी . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {२२/१००} एवम् अपि स्वः जेगिल्यते इति अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {२३/१००} एवम् तर्हि यङा आनन्तर्यम् विशेषयिष्यामः . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {२४/१००} अथ वा ग्रः इति पञ्चमी . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {२५/१००} लत्व . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {२६/१००} यक्स्वर : यक्स्वरः च न सिध्यति . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {२७/१००} गीर्यते स्वयम् एव , पुर्यते स्वयम् एव . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {२८/१००} अचः कर्तृयकि इति एषः स्वरः न प्राप्नोति रेफेण व्यवहितत्वात् . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {२९/१००} न एषः दोषः . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {३०/१००} स्वरविधौ व्यञ्जनम् अविद्यमानवत् इति न अस्ति व्यवधानम् . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {३१/१००} यक्स्वर . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {३२/१००} अभ्यस्तस्वर : अभ्यस्तस्वरः च न सिध्यति : म हि स्म ते पिपरुः , म हि स्म ते बिभरुः . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {३३/१००} अभ्यस्तानाम् आदिः उदात्तः भवति अजादौ लसार्वधातुके इति एषः स्वरः न प्राप्नोति रेफेण व्यवहितत्वात् . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {३४/१००} न एषः दोषः . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {३५/१००} स्वरविधौ व्यञ्जमम् अविद्यमानवत् इति न अस्ति व्यवधानम् . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {३६/१००} अभ्यस्तस्वर . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {३७/१००} हलादिशेष : हलादिशेषः च न सिध्यति : ववृते ववृधे . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {३८/१००} अभ्यासस्य इति हलादिशेषः न प्राप्नोति . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {३९/१००} हलादिशेष . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {४०/१००} विसर्जनीय : विसर्जनीयस्य च प्रतिषेधः वक्तव्यः : नार्कुटः , नार्पत्यः . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {४१/१००} खरवसानयोः विसर्जनीयः इति विसर्जनीयः प्राप्नोति . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {४२/१००} विसर्जनीय . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {४३/१००} प्रत्ययाव्यवस्था : प्रत्यये व्यवस्था न प्रकल्पते : किरतः , गिरतः . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {४४/१००} रेफः अपि अभक्तः प्रत्ययः अपि . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {४५/१००} तत्र व्यवस्था न प्रकल्पते . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {४६/१००} एवम् तर्हि पूर्वान्तः करिष्यते . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {४७/१००} पूर्वान्ते र्ववधारणम् विसर्जनीयप्रतिषेधः यक्स्वरः च . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {४८/१००} यदि पूर्वान्तः रोः अवधारणम् कर्तव्यम् : रोः सुपि . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {४९/१००} रोः एव सुपि न अन्यस्य रेफस्य : सर्पिष्षु धनुष्षु . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {५०/१००} इह मा भूत् : गीर्षु पूर्षु . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {५१/१००} परादौ अपि सति अवधारणम् कर्तव्यम् चतुर्षु इति एवम् अर्थम् . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {५२/१००} विसर्जनीयप्रतिषेधः : विसर्जनीयस्य च प्रतिषेधः वक्तव्यः : नार्कुटः , नार्पत्यः . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {५३/१००} खरवसानयोः विसर्जनीयः इति विसर्जनीयः प्राप्नोति . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {५४/१००} परादौ अपि विसर्जनीयस्य प्रतिषेधः वक्तव्यः नार्कल्पिः इति एवमर्थम् . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {५५/१००} कल्पिपदसङ्घातभक्तः असौ न उत्सहते अवयवस्य पदान्तताम् विहन्तुम् इति कृत्वा विसर्जनीयः प्राप्नोति . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {५६/१००} यक्स्वरः : यक्स्वरः च न सिध्यति : गीर्यते स्वयम् एव , पुर्यते स्वयम् एव . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {५७/१००} अचः कर्तृयकि इति एषः स्वरः न प्राप्नोति . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {५८/१००} न एषः दोषः . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {५९/१००} उपदेशे इति वर्तते . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {६०/१००} अथ वा पुनः अस्तु परादिः . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {६१/१००} परादौ अकारलोपौत्वपुक्प्रतिषेधः चङि उपधाह्रस्वत्वम् इटः अव्यवस्था अभ्यासलोपः अभ्यस्ततादिस्वरः दीर्घत्वम् च . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {६२/१००} यदि परादिः अकारलोपः प्रतिषेध्यः : कर्ता हर्ता : अतः लोपः आर्धधातुके इति अकारलोपः प्राप्नोति . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {६३/१००} न एषः दोषः . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {६४/१००} उपदेशे इति वर्तते . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {६५/१००} यदि उपदेशे इति वर्तते धिनुतः , कृणुतः अत्र लोपः न प्राप्नोति . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {६६/१००} न उपदेशग्रहणेन प्रकृतिः अभिसम्बध्यते . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {६७/१००} किम् तर्हि . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {६८/१००} आर्धधातुकम् अभिसम्बध्यते . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {६९/१००} आर्धधातुकोपदेशे यत् अकारान्तम् इति . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {७०/१००} अकारलोप . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {७१/१००} औत्व : औत्वम् च प्रतिषेध्यम् : चकार जहार . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {७२/१००} आतः औ णलः इति औत्वम् प्राप्नोति . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {७३/१००} न एषः दोषः . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {७४/१००} निर्दिश्यमानस्य आदेशाः भवन्ति इति एवम् न भविष्यति . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {७५/१००} यः तर्हि निर्दिश्यते तस्य कस्मात् न भवति . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {७६/१००} रेफेन व्यवहितत्वात् . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {७७/१००} औत्व . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {७८/१००} पुक्प्रतिषेधः : पुक् च प्रतिषेध्यः : कारयति हारयति . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {७९/१००} आताम् पुक् इति पुक् प्राप्नोति . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {८०/१००} पुक्प्रतिषेधः . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {८१/१००} चङि उपधाह्रस्वत्वम् च न सिध्यति : अचीकरत् अजीहरत् . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {८२/१००} णौ चङि उपधायाः ह्रस्वः इति ह्रस्वत्वम् न प्राप्नोति . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {८३/१००} चङि उपधाह्रस्वत्वम् . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {८४/१००} इटः अव्यवस्था : इटः च व्यवस्था न प्रकल्पते : आस्तरिता निपरिता . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {८५/१००} इट् अपि परादिः रेफः अपि . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {८६/१००} तत्र व्यवस्था न प्रकल्पते . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {८७/१००} इटः अव्यवस्था . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {८८/१००} अभ्यासलोपः : अभ्यासलोपः च वक्तव्यः : ववृते ववृधे . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {८९/१००} अभ्यासस्य इति हलादिशेषः न प्राप्नोति . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {९०/१००} अभ्यासलोपः . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {९१/१००} अभ्यस्तस्वर : अभ्यस्तस्वरः च न सिध्यति : म हि स्म ते पिपरुः , म हि स्म ते बिभरुः . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {९२/१००} अभ्यस्तानाम् आदिः उदात्तः भवति अजादौ लसार्वधातुके इति एषः स्वरः न प्राप्नोति . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {९३/१००} अभ्यस्तस्वर . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {९४/१००} तादिस्वरः : तादिस्वरः च न सिध्यति : प्रकर्ता प्रकर्तुम् , प्रहर्ता प्रहर्तुम् . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {९५/१००} तादौ च निति कृति अतौ इति एषः स्वरः न प्राप्नोति . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {९६/१००} न एषः दोषः . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {९७/१००} उक्तम् एतत् : कृदुपदेशे वा ताद्यर्थम् इडर्थम् इति . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {९८/१००} तादिस्वरः . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {९९/१००} दीर्घत्वम् : दीर्घत्वम् च न सिध्यति : गीः , पूः . (P_१,१.५१.४) KA_I,१२७.२५-१३०.२ Rओ_I,३८५-३९१ {१००/१००} रेफवकारान्तस्य धातोः इति दीर्घत्वम् न प्राप्नोति . (P_१,१.५२.१) KA_I,१३०.४-११ Rओ_I,३९१-३९२ {१/१४} किम् इदम् अल्ग्रहणम् अन्त्यविशेषणम् आहोस्वित् आदेशविशेषणम् . (P_१,१.५२.१) KA_I,१३०.४-११ Rओ_I,३९१-३९२ {२/१४} किम् च अतः . (P_१,१.५२.१) KA_I,१३०.४-११ Rओ_I,३९१-३९२ {३/१४} यदि अन्त्यविशेषणम् आदेशः अविशेषितः भवति . (P_१,१.५२.१) KA_I,१३०.४-११ Rओ_I,३९१-३९२ {४/१४} तत्र कः दोषः . (P_१,१.५२.१) KA_I,१३०.४-११ Rओ_I,३९१-३९२ {५/१४} अनेकाल् अपि आदेशः अन्त्यस्य प्रसज्येत . (P_१,१.५२.१) KA_I,१३०.४-११ Rओ_I,३९१-३९२ {६/१४} यदि पुनः अल् अन्त्यस्य इति उच्येत . (P_१,१.५२.१) KA_I,१३०.४-११ Rओ_I,३९१-३९२ {७/१४} तत्र अयम् अपि अर्थः अनेकाल् शित् सर्वस्य इति एतत् न वक्तव्यम् भवति . (P_१,१.५२.१) KA_I,१३०.४-११ Rओ_I,३९१-३९२ {८/१४} इदम् नियमार्थम् भविष्यति : अल् एव अन्त्यस्य भवति न अन्यः इति . (P_१,१.५२.१) KA_I,१३०.४-११ Rओ_I,३९१-३९२ {९/१४} एवम् अपि अन्त्यः अविशेषितः भवति . (P_१,१.५२.१) KA_I,१३०.४-११ Rओ_I,३९१-३९२ {१०/१४} तत्र कः दोषः . (P_१,१.५२.१) KA_I,१३०.४-११ Rओ_I,३९१-३९२ {११/१४} वाक्यस्य अपि पदस्य अपि अन्त्यस्य प्रसज्येत . (P_१,१.५२.१) KA_I,१३०.४-११ Rओ_I,३९१-३९२ {१२/१४} यदि खलु अपि एषः अभिप्रायः तत् न क्रियेत इति अन्त्यविशेषणे अपि सति तत् न करिष्यते . (P_१,१.५२.१) KA_I,१३०.४-११ Rओ_I,३९१-३९२ {१३/१४} कथम् . (P_१,१.५२.१) KA_I,१३०.४-११ Rओ_I,३९१-३९२ {१४/१४} ङित् च अलः अन्त्यस्य इति एतत् नियमार्थम् भविष्यति : ङित् एव अनेकाल् अन्त्यस्य भवति न अन्यः इति . (P_१,१.५२.२) KA_I,१३०.१२-२० RI.३९२-३९४ {१/१२} किमर्थम् पुनः इदम् उच्यते . (P_१,१.५२.२) KA_I,१३०.१२-२० RI.३९२-३९४ {२/१२} अलः अन्त्यस्य इति स्थाने विज्ञातस्य अनुसंहारः . (P_१,१.५२.२) KA_I,१३०.१२-२० RI.३९२-३९४ {३/१२} अलः अन्त्यस्य इति स्थाने विज्ञातस्य अनुसंहारः क्रियते स्थाने प्रसक्तस्य . (P_१,१.५२.२) KA_I,१३०.१२-२० RI.३९२-३९४ {४/१२} इतरथा हि अनिष्टप्रसङ्गः . (P_१,१.५२.२) KA_I,१३०.१२-२० RI.३९२-३९४ {५/१२} इतरथा हि अनिष्टप्रसङ्गः प्रसज्येत . (P_१,१.५२.२) KA_I,१३०.१२-२० RI.३९२-३९४ {६/१२} टित्किन्मितः अपि अन्त्यस्य स्युः . (P_१,१.५२.२) KA_I,१३०.१२-२० RI.३९२-३९४ {७/१२} यदि पुनः अयम् योगशेषः विज्ञायेत . (P_१,१.५२.२) KA_I,१३०.१२-२० RI.३९२-३९४ {८/१२} योगशेषे च . (P_१,१.५२.२) KA_I,१३०.१२-२० RI.३९२-३९४ {९/१२} किम् . (P_१,१.५२.२) KA_I,१३०.१२-२० RI.३९२-३९४ {१०/१२} अनिष्टम् प्रसज्येते . (P_१,१.५२.२) KA_I,१३०.१२-२० RI.३९२-३९४ {११/१२} टित्किन्मितः अपि अन्त्यस्य स्युः . (P_१,१.५२.२) KA_I,१३०.१२-२० RI.३९२-३९४ {१२/१२} तस्मात् सुष्ठु उच्यते : अलः अन्त्यस्य इति स्थाने विज्ञातस्य अनुसंहारः इतरथा हि अनिष्टप्रसङ्गः इति . (P_१,१.५३) KA_I,१३०.२१-१३१.७ Rओ_I,३९४-३९५ {१/१२} तातङ् अन्त्यस्य कस्मात् न भवति . (P_१,१.५३) KA_I,१३०.२१-१३१.७ Rओ_I,३९४-३९५ {२/१२} ङित् च अलः अन्त्यस्य इति प्राप्नोति . (P_१,१.५३) KA_I,१३०.२१-१३१.७ Rओ_I,३९४-३९५ {३/१२} तातङि ङित्करणस्य सावकाशत्वात् विप्रतिषेधात् सर्वादेशः . (P_१,१.५३) KA_I,१३०.२१-१३१.७ Rओ_I,३९४-३९५ {४/१२} तातङि ङित्करणस्य सावकाशम् . (P_१,१.५३) KA_I,१३०.२१-१३१.७ Rओ_I,३९४-३९५ {५/१२} कः अवकाशः . (P_१,१.५३) KA_I,१३०.२१-१३१.७ Rओ_I,३९४-३९५ {६/१२} गुणवृद्धिप्रतिषेधार्थः ङकारः . (P_१,१.५३) KA_I,१३०.२१-१३१.७ Rओ_I,३९४-३९५ {७/१२} तातङि ङित्करणस्य सावकाशत्वात् विप्रतिषेधात् सर्वादेशः भविष्यति . (P_१,१.५३) KA_I,१३०.२१-१३१.७ Rओ_I,३९४-३९५ {८/१२} प्रयोजनम् नाम तत् वक्तव्यम् यत् नियोगतः स्यात् . (P_१,१.५३) KA_I,१३०.२१-१३१.७ Rओ_I,३९४-३९५ {९/१२} यदि च अयम् नियोगतः सर्वादेशः स्यात् ततः एतत् प्रयोजनम् स्यात् . (P_१,१.५३) KA_I,१३०.२१-१३१.७ Rओ_I,३९४-३९५ {१०/१२} कुतः नु खलु एतत् ङित्करणात् अयम् सर्वादेशः भविष्यति न पुनः अन्त्यस्य स्यात् इति . (P_१,१.५३) KA_I,१३०.२१-१३१.७ Rओ_I,३९४-३९५ {११/१२} एवम् तर्हि एतत् एव ज्ञापयति न तातङ् अन्त्यस्य स्थाने भवति इति यत् एतम् ङितम् करोति . (P_१,१.५३) KA_I,१३०.२१-१३१.७ Rओ_I,३९४-३९५ {१२/१२} इतरथा हि लोटः एरुप्रकरणे एव ब्रूयात् तिह्योः तात् आशिषि अन्यतरस्याम् इति . (P_१,१.५४) KA_I,१३१.९-१७ Rओ_I,३९५-३९६ {१/१२} अलः अन्त्यस्य अदेः परस्य अनेकाल् शित् सर्वस्य इति अपवादविप्रतिषेधात् सर्वादेशः . (P_१,१.५४) KA_I,१३१.९-१७ Rओ_I,३९५-३९६ {२/१२} अलः अन्त्यस्य इति उत्सर्गः . (P_१,१.५४) KA_I,१३१.९-१७ Rओ_I,३९५-३९६ {३/१२} तस्य आदेः परस्य अनेकाल्शित् सर्वस्य इति अपवादौ . (P_१,१.५४) KA_I,१३१.९-१७ Rओ_I,३९५-३९६ {४/१२} अपवादविप्रतिषेधात् तु सर्वादेशः भविष्यति . (P_१,१.५४) KA_I,१३१.९-१७ Rओ_I,३९५-३९६ {५/१२} आदेः परस्य इति अस्य अवकाशः द्व्यन्तरुपसर्गेभ्यः अपः ईत् : द्वीपम् अन्वीपम् . (P_१,१.५४) KA_I,१३१.९-१७ Rओ_I,३९५-३९६ {६/१२} अनेकाल्शित् सर्वस्य इति अस्य अवकाशः अस्तेः भूः : भविता भवितुम् . (P_१,१.५४) KA_I,१३१.९-१७ Rओ_I,३९५-३९६ {७/१२} इह उभयम् प्राप्नोति : अतः भिसः ऐस् . (P_१,१.५४) KA_I,१३१.९-१७ Rओ_I,३९५-३९६ {८/१२} अनेकाल्शित् सर्वस्य इति एतत् भवति विप्रतिषेधेन . (P_१,१.५४) KA_I,१३१.९-१७ Rओ_I,३९५-३९६ {९/१२} शित् सर्वस्य इति अस्य अवकाशः इदमः इश् : इतः , इह . (P_१,१.५४) KA_I,१३१.९-१७ Rओ_I,३९५-३९६ {१०/१२} आदेः परस्य इति अस्य अवकाशः सः एव . (P_१,१.५४) KA_I,१३१.९-१७ Rओ_I,३९५-३९६ {११/१२} इह उभयम् प्राप्नोति : अष्टाभ्यः औश् . (P_१,१.५४) KA_I,१३१.९-१७ Rओ_I,३९५-३९६ {१२/१२} शित् सर्वस्य इति एतत् भवति विप्रतिषेधेन . (P_१,१.५५) KA_I,१३१.१९-१३२.७ Rओ_I,३९६-३९७ {१/२७} शित् सर्वस्य इति किम् उदाहरणम् . (P_१,१.५५) KA_I,१३१.१९-१३२.७ Rओ_I,३९६-३९७ {२/२७} इदमः इश् : इतः , इह . (P_१,१.५५) KA_I,१३१.१९-१३२.७ Rओ_I,३९६-३९७ {३/२७} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् . (P_१,१.५५) KA_I,१३१.१९-१३२.७ Rओ_I,३९६-३९७ {४/२७} शित्करणात् एव अत्र सर्वादेशः भविष्यति . (P_१,१.५५) KA_I,१३१.१९-१३२.७ Rओ_I,३९६-३९७ {५/२७} इदम् तर्हि : अष्टाभ्यः औश् . (P_१,१.५५) KA_I,१३१.१९-१३२.७ Rओ_I,३९६-३९७ {६/२७} ननु च अत्र अपि शित्करणात् एव सर्वादेशः भविष्यति . (P_१,१.५५) KA_I,१३१.१९-१३२.७ Rओ_I,३९६-३९७ {७/२७} इदम् तर्हि : जसः शी जश्शसोः शिः . (P_१,१.५५) KA_I,१३१.१९-१३२.७ Rओ_I,३९६-३९७ {८/२७} ननु च अत्र अपि शित्करणात् एव सर्वादेशः भविष्यति . (P_१,१.५५) KA_I,१३१.१९-१३२.७ Rओ_I,३९६-३९७ {९/२७} अस्ति अन्यत् शित्करणे प्रयोजनम् . (P_१,१.५५) KA_I,१३१.१९-१३२.७ Rओ_I,३९६-३९७ {१०/२७} किम् . (P_१,१.५५) KA_I,१३१.१९-१३२.७ Rओ_I,३९६-३९७ {११/२७} विशेषणार्थः . (P_१,१.५५) KA_I,१३१.१९-१३२.७ Rओ_I,३९६-३९७ {१२/२७} क्व विशेषणार्थेन अर्थः . (P_१,१.५५) KA_I,१३१.१९-१३२.७ Rओ_I,३९६-३९७ {१३/२७} शि सर्वनामस्थानम् विभाषा ङिश्योः इति . (P_१,१.५५) KA_I,१३१.१९-१३२.७ Rओ_I,३९६-३९७ {१४/२७} शित् सर्वस्य इति शक्यम् अकर्तुम् . (P_१,१.५५) KA_I,१३१.१९-१३२.७ Rओ_I,३९६-३९७ {१५/२७} कथम् . (P_१,१.५५) KA_I,१३१.१९-१३२.७ Rओ_I,३९६-३९७ {१६/२७} अन्त्यस्य अयम् स्थाने भवन् न प्रत्ययः स्यात् . (P_१,१.५५) KA_I,१३१.१९-१३२.७ Rओ_I,३९६-३९७ {१७/२७} असत्याम् प्रत्ययसञ्ज्ञायाम् इत्सञ्ज्ञा न स्यात् . (P_१,१.५५) KA_I,१३१.१९-१३२.७ Rओ_I,३९६-३९७ {१८/२७} असत्याम् इत्सञ्ज्ञायाम् लोपः न स्यात् . (P_१,१.५५) KA_I,१३१.१९-१३२.७ Rओ_I,३९६-३९७ {१९/२७} असति लोपे अनेकाल् . (P_१,१.५५) KA_I,१३१.१९-१३२.७ Rओ_I,३९६-३९७ {२०/२७} यदा अनेकाल् तदा सर्वादेशः . (P_१,१.५५) KA_I,१३१.१९-१३२.७ Rओ_I,३९६-३९७ {२१/२७} यदा सर्वादेशः तद प्रत्ययः . (P_१,१.५५) KA_I,१३१.१९-१३२.७ Rओ_I,३९६-३९७ {२२/२७} यदा प्रत्ययः तदा इत्सञ्ज्ञा . (P_१,१.५५) KA_I,१३१.१९-१३२.७ Rओ_I,३९६-३९७ {२३/२७} यदा इत्सञ्ज्ञा तदा लोपः . (P_१,१.५५) KA_I,१३१.१९-१३२.७ Rओ_I,३९६-३९७ {२४/२७} एवम् तर्हि सिद्धे सति यत् शित् सर्वस्य इति आह तत् ज्ञापयति आचार्यः अस्ति एषा परिभाषा : न अनुबन्धकृतम् अनेकाल्त्वम् भवति इति . (P_१,१.५५) KA_I,१३१.१९-१३२.७ Rओ_I,३९६-३९७ {२५/२७} किम् एतस्य ज्ञापने प्रयोजनम् . (P_१,१.५५) KA_I,१३१.१९-१३२.७ Rओ_I,३९६-३९७ {२६/२७} तत्र असरूपसर्वादेशाप्प्रतिषेधेषु पृथक्त्वनिर्देशः अनाकारान्तत्वात् इति उक्तम् . (P_१,१.५५) KA_I,१३१.१९-१३२.७ Rओ_I,३९६-३९७ {२७/२७} तत् न वक्तव्यम् भवति इति . (P_१,१.५६.१) KA_I,१३३.२-१६ Rओ_I,३९८-४०१ {१/२६} वत्करणम् किमर्थम् . (P_१,१.५६.१) KA_I,१३३.२-१६ Rओ_I,३९८-४०१ {२/२६} स्थानी आदेशः अनल्विधौ इति इयति उच्यमाने सञ्ज्ञाधिकरः अयम् तत्र स्थानी आदेशस्य सञ्ज्ञा स्यात् . (P_१,१.५६.१) KA_I,१३३.२-१६ Rओ_I,३९८-४०१ {३/२६} तत्र कः दोषः . (P_१,१.५६.१) KA_I,१३३.२-१६ Rओ_I,३९८-४०१ {४/२६} आङः यमहनः आत्मनेपदम् भवति इति वधेः एव स्यात् . (P_१,१.५६.१) KA_I,१३३.२-१६ Rओ_I,३९८-४०१ {५/२६} हन्तेः न स्यात् . (P_१,१.५६.१) KA_I,१३३.२-१६ Rओ_I,३९८-४०१ {६/२६} वत्करणे पुनः क्रियमाणे न दोषः भवति . (P_१,१.५६.१) KA_I,१३३.२-१६ Rओ_I,३९८-४०१ {७/२६} स्थानिकार्यम् आदेशे अतिदिश्यते गुरुवत् गुरुपुत्रः इति यथा . (P_१,१.५६.१) KA_I,१३३.२-१६ Rओ_I,३९८-४०१ {८/२६} अथ आदेशग्रहणम् किमर्थम् . (P_१,१.५६.१) KA_I,१३३.२-१६ Rओ_I,३९८-४०१ {९/२६} स्थानिवत् अनल्विधौ इति इयति उच्यमाने कः इदानीम् स्थानिवत् स्यात् . (P_१,१.५६.१) KA_I,१३३.२-१६ Rओ_I,३९८-४०१ {१०/२६} यः स्थाने भवति . (P_१,१.५६.१) KA_I,१३३.२-१६ Rओ_I,३९८-४०१ {११/२६} कः च स्थाने भवति . (P_१,१.५६.१) KA_I,१३३.२-१६ Rओ_I,३९८-४०१ {१२/२६} आदेशः . (P_१,१.५६.१) KA_I,१३३.२-१६ Rओ_I,३९८-४०१ {१३/२६} इदम् तर्हि प्रयोजनम् आदेशमात्रम् स्थानिवत् यथा स्यात् . (P_१,१.५६.१) KA_I,१३३.२-१६ Rओ_I,३९८-४०१ {१४/२६} एकदेशविकृतस्य उपसङ्ख्यानम् चोदयिष्यति . (P_१,१.५६.१) KA_I,१३३.२-१६ Rओ_I,३९८-४०१ {१५/२६} तत् न वक्तव्यम् भवति . (P_१,१.५६.१) KA_I,१३३.२-१६ Rओ_I,३९८-४०१ {१६/२६} अथ विधिग्रहणम् किमर्थम्. सर्वविभक्त्यन्तः समासः यथा विज्ञायेत : अलः परस्य विधिः अल्विधिः , अलः विधिः अल्विधिः , अलि विधिः अल्विधिः , अला विधिः अल्विधिः इति . (P_१,१.५६.१) KA_I,१३३.२-१६ Rओ_I,३९८-४०१ {१७/२६} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् . (P_१,१.५६.१) KA_I,१३३.२-१६ Rओ_I,३९८-४०१ {१८/२६} प्रातिपदिकर्निर्देशः अयम् . (P_१,१.५६.१) KA_I,१३३.२-१६ Rओ_I,३९८-४०१ {१९/२६} प्रातिपदिकर्निर्देशाः च अर्थतन्त्राः भवन्ति . (P_१,१.५६.१) KA_I,१३३.२-१६ Rओ_I,३९८-४०१ {२०/२६} न कां चित् प्राधान्येन विभक्तिम् आश्रयन्ति . (P_१,१.५६.१) KA_I,१३३.२-१६ Rओ_I,३९८-४०१ {२१/२६} तत्र प्रातिपदिकार्थे निर्दिष्टे याम् याम् विभक्तिम् आश्रयितुम् बुद्धिः उपजायते सा सा आश्रयितव्या . (P_१,१.५६.१) KA_I,१३३.२-१६ Rओ_I,३९८-४०१ {२२/२६} इदम् तर्हि प्रयोजनम् : उत्तरपदलोपः यथा विज्ञायेत : अलम् आश्रयते अलाशृअयः , अलाश्रयः विधिः अल्विधिः इति . (P_१,१.५६.१) KA_I,१३३.२-१६ Rओ_I,३९८-४०१ {२३/२६} यत्र प्राधान्येन अल् आश्रीयते तत्र एव प्रतिषेधः स्यात् . (P_१,१.५६.१) KA_I,१३३.२-१६ Rओ_I,३९८-४०१ {२४/२६} यत्र विशेषणत्वेन अल् आश्रीयते तत्र प्रतिषेधः न स्यात् . (P_१,१.५६.१) KA_I,१३३.२-१६ Rओ_I,३९८-४०१ {२५/२६} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.५६.१) KA_I,१३३.२-१६ Rओ_I,३९८-४०१ {२६/२६} प्रदीव्य प्रसीव्य इति वलादिलक्षणः इट् मा भूत् इति . (P_१,१.५६.२) KA_I,१३३.१७-१३४.९ Rओ_I,४०१-४०२ {१/३२} किमर्थम् पुनः इदम् उच्यते . (P_१,१.५६.२) KA_I,१३३.१७-१३४.९ Rओ_I,४०१-४०२ {२/३२} स्थान्यादेशपृथक्त्वात् आदेशे स्थानिवदनुदेशः गुरुवत् गुरुपुत्रे इति यथा . (P_१,१.५६.२) KA_I,१३३.१७-१३४.९ Rओ_I,४०१-४०२ {३/३२} अन्यः स्थानी अन्यः आदेशः . (P_१,१.५६.२) KA_I,१३३.१७-१३४.९ Rओ_I,४०१-४०२ {४/३२} स्थान्यादेशपृथक्त्वात् एतस्मात् कारणात् स्थानिकार्यम् आदेशे न प्राप्नोति . (P_१,१.५६.२) KA_I,१३३.१७-१३४.९ Rओ_I,४०१-४०२ {५/३२} तत्र कः दोषः . (P_१,१.५६.२) KA_I,१३३.१७-१३४.९ Rओ_I,४०१-४०२ {६/३२} आङः यमहनः आत्मनेपदम् भवति इति हन्तेः एव स्यात् वधेः न स्यात् . (P_१,१.५६.२) KA_I,१३३.१७-१३४.९ Rओ_I,४०१-४०२ {७/३२} इष्यते च वधेः अपि स्यात् इति . (P_१,१.५६.२) KA_I,१३३.१७-१३४.९ Rओ_I,४०१-४०२ {८/३२} तत् च अन्तरेण यत्नम् न सिध्यति . (P_१,१.५६.२) KA_I,१३३.१७-१३४.९ Rओ_I,४०१-४०२ {९/३२} तस्मात् . (P_१,१.५६.२) KA_I,१३३.१७-१३४.९ Rओ_I,४०१-४०२ {१०/३२} स्थानिवदनुदेशः . (P_१,१.५६.२) KA_I,१३३.१७-१३४.९ Rओ_I,४०१-४०२ {११/३२} एवमर्थम् इदम् उच्यते . (P_१,१.५६.२) KA_I,१३३.१७-१३४.९ Rओ_I,४०१-४०२ {१२/३२} गुरुवत् गुरुपुत्रः इति यथा . (P_१,१.५६.२) KA_I,१३३.१७-१३४.९ Rओ_I,४०१-४०२ {१३/३२} तत् यथा गुरुवत् अस्मिन् गुरुपुत्रे वर्तितव्यम् इति गुरौ यत् कार्यम् तत् गुरुपुत्रे अतिदिश्यते , एवम् इह अपि स्थानिकार्यम् आदेशे अतिदिश्यते . (P_१,१.५६.२) KA_I,१३३.१७-१३४.९ Rओ_I,४०१-४०२ {१४/३२} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् . (P_१,१.५६.२) KA_I,१३३.१७-१३४.९ Rओ_I,४०१-४०२ {१५/३२} लोकतः एतत् सिद्धम् . (P_१,१.५६.२) KA_I,१३३.१७-१३४.९ Rओ_I,४०१-४०२ {१६/३२} तत् यथा लोके यः यस्य प्रसङ्गे भवति लभते असौ तत्कार्याणि . (P_१,१.५६.२) KA_I,१३३.१७-१३४.९ Rओ_I,४०१-४०२ {१७/३२} तत् यथा उपाध्यायस्य शिष्यः याज्यकुलानि गत्वा अग्रासनादीनि लभते . (P_१,१.५६.२) KA_I,१३३.१७-१३४.९ Rओ_I,४०१-४०२ {१८/३२} यदि अपि तावत् लोके एषः दृष्टान्तः दृष्टान्तस्य अपि तु पुरुषारम्भः निवर्तकः भवति . (P_१,१.५६.२) KA_I,१३३.१७-१३४.९ Rओ_I,४०१-४०२ {१९/३२} अस्ति च इह कः चित् पुरुषारम्भः . (P_१,१.५६.२) KA_I,१३३.१७-१३४.९ Rओ_I,४०१-४०२ {२०/३२} अस्ति इति आह . (P_१,१.५६.२) KA_I,१३३.१७-१३४.९ Rओ_I,४०१-४०२ {२१/३२} कः . (P_१,१.५६.२) KA_I,१३३.१७-१३४.९ Rओ_I,४०१-४०२ {२२/३२} स्वरूपविधिः . (P_१,१.५६.२) KA_I,१३३.१७-१३४.९ Rओ_I,४०१-४०२ {२३/३२} हन्तेः आत्मनेपदम् उच्यमानम् हन्तेः एव स्यात् वधेः न स्यात् . (P_१,१.५६.२) KA_I,१३३.१७-१३४.९ Rओ_I,४०१-४०२ {२४/३२} एवम् तर्हि आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति स्थानिवत् आदेशः भवति इति यत् अयम् युष्मदस्मदोः अनादेशे इति आदेशप्रतिषेधम् शास्ति . (P_१,१.५६.२) KA_I,१३३.१७-१३४.९ Rओ_I,४०१-४०२ {२५/३२} कथम् कृत्वा ज्ञापकम् . (P_१,१.५६.२) KA_I,१३३.१७-१३४.९ Rओ_I,४०१-४०२ {२६/३२} युष्मदस्मदोः विभक्तौ कार्यम् उच्यमानम् कः प्रसङ्गः यत् आदेशे स्यात् . (P_१,१.५६.२) KA_I,१३३.१७-१३४.९ Rओ_I,४०१-४०२ {२७/३२} पश्यति तु आचार्यः स्थानिवत् आदेशः भवति इति . (P_१,१.५६.२) KA_I,१३३.१७-१३४.९ Rओ_I,४०१-४०२ {२८/३२} अतः आदेशे प्रतिषेधम् शास्ति . (P_१,१.५६.२) KA_I,१३३.१७-१३४.९ Rओ_I,४०१-४०२ {२९/३२} इदम् तर्हि प्रयोजनम् : अनल्विधौ इति प्रतिषेधम् वक्ष्यामि इति , इह मा भूत् : द्यौः , पन्थाः , सः इति . (P_१,१.५६.२) KA_I,१३३.१७-१३४.९ Rओ_I,४०१-४०२ {३०/३२} एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् . (P_१,१.५६.२) KA_I,१३३.१७-१३४.९ Rओ_I,४०१-४०२ {३१/३२} आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति अल्विधौ स्थानिवद्भावः न भवति इति यत् अयम् अदः जग्धिः ल्यप् ति किति इति ति किति इति एव सिद्धे ल्यब्ग्रहणम् करोति . (P_१,१.५६.२) KA_I,१३३.१७-१३४.९ Rओ_I,४०१-४०२ {३२/३२} तस्मात् न अर्थः अनेन योगेन . (P_१,१.५६.३) KA_I,१३४.१०-१३५.८ Rओ_I,४०३-४०६ {१/३६} आरभ्यमाणे अपि एतस्मिन् योगे अल्विधौ प्रतिषेधे अविशेषणे अप्राप्तिः तस्य अदर्शनात् . (P_१,१.५६.३) KA_I,१३४.१०-१३५.८ Rओ_I,४०३-४०६ {२/३६} अल्विधौ प्रतिषेधे असति अपि विशेषणे समाश्रीयमणे असति तस्मिन् विशेषणे अप्राप्तिः विधेः : प्रदीव्य प्रसीव्य . (P_१,१.५६.३) KA_I,१३४.१०-१३५.८ Rओ_I,४०३-४०६ {३/३६} किम् कारणम् . (P_१,१.५६.३) KA_I,१३४.१०-१३५.८ Rओ_I,४०३-४०६ {४/३६} तस्य अदर्शनात् . (P_१,१.५६.३) KA_I,१३४.१०-१३५.८ Rओ_I,४०३-४०६ {५/३६} वलादेः इति उच्यते न च अत्र वलादिम् पश्यामः . (P_१,१.५६.३) KA_I,१३४.१०-१३५.८ Rओ_I,४०३-४०६ {६/३६} ननु च एवमर्थः एव अयम् यत्नः क्रियते : अन्यस्य कार्यम् उच्यमानम् अन्यस्य यथा स्यात् इति . (P_१,१.५६.३) KA_I,१३४.१०-१३५.८ Rओ_I,४०३-४०६ {७/३६} सत्यम् एवमर्थः न तु प्राप्नोति . (P_१,१.५६.३) KA_I,१३४.१०-१३५.८ Rओ_I,४०३-४०६ {८/३६} किम् कारणम् . (P_१,१.५६.३) KA_I,१३४.१०-१३५.८ Rओ_I,४०३-४०६ {९/३६} सामान्यातिदेशे विशेषानतिदेशः . सामन्ये हि अतिदिश्यमाने विशेषः न अतिदिष्टः भवति . (P_१,१.५६.३) KA_I,१३४.१०-१३५.८ Rओ_I,४०३-४०६ {१०/३६} तत् यथा : ब्रह्मणवत् अस्मिन् क्षत्रिये वर्तितव्यम् इति सामान्यम् यत् ब्राह्मणकार्यम् तत् क्षत्रिये अतिदिश्यते . (P_१,१.५६.३) KA_I,१३४.१०-१३५.८ Rओ_I,४०३-४०६ {११/३६} यत् विशिष्टम् माठरे कौण्डिन्ये वा न तत् अतिदिश्यते . (P_१,१.५६.३) KA_I,१३४.१०-१३५.८ Rओ_I,४०३-४०६ {१२/३६} एवम् इह अपि सामान्यम् यत् प्रत्ययकार्यम् तत् अतिदिश्यते यत् विशिष्टम् वलादेः इति न तत् अतिदिश्यते . (P_१,१.५६.३) KA_I,१३४.१०-१३५.८ Rओ_I,४०३-४०६ {१३/३६} यदि एवम् अग्रहीत् इति इटः ईटि इति सिचः लोपः न प्राप्नोति . (P_१,१.५६.३) KA_I,१३४.१०-१३५.८ Rओ_I,४०३-४०६ {१४/३६} अनल्विधौ इति पुनः उच्यमाने इह अपि प्रतिषेधः भविष्यति : प्रदीव्य प्रसीव्य इति . (P_१,१.५६.३) KA_I,१३४.१०-१३५.८ Rओ_I,४०३-४०६ {१५/३६} विशिष्टम् हि एषः अलम् आश्रयते वलम् नाम . (P_१,१.५६.३) KA_I,१३४.१०-१३५.८ Rओ_I,४०३-४०६ {१६/३६} इह च प्रतिषेधः न भविष्यति : अग्रहीत् इति . (P_१,१.५६.३) KA_I,१३४.१०-१३५.८ Rओ_I,४०३-४०६ {१७/३६} विशिष्टम् हि एषः अनलम् आश्रयति इटम् नाम . (P_१,१.५६.३) KA_I,१३४.१०-१३५.८ Rओ_I,४०३-४०६ {१८/३६} यदि तर्हि सामान्यम् अपि अतिदिश्यते विशेषः च सति आश्रये विधिः इष्टः . (P_१,१.५६.३) KA_I,१३४.१०-१३५.८ Rओ_I,४०३-४०६ {१९/३६} सति च वलादित्वे इटा भवितव्यम् : अरुदिताम् अरुदितम् अरुदित . (P_१,१.५६.३) KA_I,१३४.१०-१३५.८ Rओ_I,४०३-४०६ {२०/३६} किम् अतः यत् सति भवितव्यम् . (P_१,१.५६.३) KA_I,१३४.१०-१३५.८ Rओ_I,४०३-४०६ {२१/३६} प्रतिषेधः तु प्राप्नोति अल्विधित्वात् . (P_१,१.५६.३) KA_I,१३४.१०-१३५.८ Rओ_I,४०३-४०६ {२२/३६} प्रतिषेधः तु प्राप्नोति . (P_१,१.५६.३) KA_I,१३४.१०-१३५.८ Rओ_I,४०३-४०६ {२३/३६} किम् कारणम् . (P_१,१.५६.३) KA_I,१३४.१०-१३५.८ Rओ_I,४०३-४०६ {२४/३६} अल्विधित्वात् . (P_१,१.५६.३) KA_I,१३४.१०-१३५.८ Rओ_I,४०३-४०६ {२५/३६} अल्विधिः अयम् भवति . (P_१,१.५६.३) KA_I,१३४.१०-१३५.८ Rओ_I,४०३-४०६ {२६/३६} तत्र अनल्विधौ इति प्रतिषेधः प्राप्नोति . (P_१,१.५६.३) KA_I,१३४.१०-१३५.८ Rओ_I,४०३-४०६ {२७/३६} न वा आनुदेशिकस्य प्रतिषेधात् इतरेण भावः . (P_१,१.५६.३) KA_I,१३४.१०-१३५.८ Rओ_I,४०३-४०६ {२८/३६} न वा एषः दोषः . (P_१,१.५६.३) KA_I,१३४.१०-१३५.८ Rओ_I,४०३-४०६ {२९/३६} किम् कारणम् . (P_१,१.५६.३) KA_I,१३४.१०-१३५.८ Rओ_I,४०३-४०६ {३०/३६} आनुदेशिकस्य प्रतिषेधात् . (P_१,१.५६.३) KA_I,१३४.१०-१३५.८ Rओ_I,४०३-४०६ {३१/३६} अस्तु अत्र आनुदेशिकस्य वलादित्वस्य प्रतिषेधः . (P_१,१.५६.३) KA_I,१३४.१०-१३५.८ Rओ_I,४०३-४०६ {३२/३६} स्वाश्रयम् अत्र वलादित्वम् भविष्यति . (P_१,१.५६.३) KA_I,१३४.१०-१३५.८ Rओ_I,४०३-४०६ {३३/३६} न एतत् विवदामहे वलादिः न वलादिः इति . (P_१,१.५६.३) KA_I,१३४.१०-१३५.८ Rओ_I,४०३-४०६ {३४/३६} किम् तर्हि . (P_१,१.५६.३) KA_I,१३४.१०-१३५.८ Rओ_I,४०३-४०६ {३५/३६} स्थानिवद्भावात् सार्वधातुकत्वम् एषितव्यम् . (P_१,१.५६.३) KA_I,१३४.१०-१३५.८ Rओ_I,४०३-४०६ {३६/३६} तत्र अनल्विधौ इति प्रतिषेधः प्राप्नोति . (P_१,१.५६.४) KA_I,१३५.९-१३६.४ Rओ_I,४०६-४०८ {१/३७} किम् पुनः आदेशिनि अलि आश्रीयमाणे प्रतिषेधः भवति आहोस्वित् अविशेषेण आदेशे आदेशिनि च . (P_१,१.५६.४) KA_I,१३५.९-१३६.४ Rओ_I,४०६-४०८ {२/३७} कः च अत्र विशेषः . (P_१,१.५६.४) KA_I,१३५.९-१३६.४ Rओ_I,४०६-४०८ {३/३७} आदेश्यल्विधिप्रतिषेधे कुरुवधपिबाम् गुणवृद्धिप्रतिषेधः . (P_१,१.५६.४) KA_I,१३५.९-१३६.४ Rओ_I,४०६-४०८ {४/३७} आदेश्यल्विधिप्रतिषेधे कुरुवधपिबाम् गुणवृद्धिप्रतिषेधः वक्तव्यः . (P_१,१.५६.४) KA_I,१३५.९-१३६.४ Rओ_I,४०६-४०८ {५/३७} कुरु इति अत्र स्थानिवद्भावात् अङ्गसञ्ज्ञा श्वाश्रयम् च लघूपधत्वम् . (P_१,१.५६.४) KA_I,१३५.९-१३६.४ Rओ_I,४०६-४०८ {६/३७} तत्र लघूपधगुणः प्राप्नोति . (P_१,१.५६.४) KA_I,१३५.९-१३६.४ Rओ_I,४०६-४०८ {७/३७} वधकम् इति अत्र स्थानिवद्भावात् अङ्गसञ्ज्ञा श्वाश्रयम् च अदुपधत्वम् . (P_१,१.५६.४) KA_I,१३५.९-१३६.४ Rओ_I,४०६-४०८ {८/३७} तत्र वृद्धिः प्राप्नोति . (P_१,१.५६.४) KA_I,१३५.९-१३६.४ Rओ_I,४०६-४०८ {९/३७} पिब इति अत्र स्थानिवद्भावात् अङ्गसञ्ज्ञा श्वाश्रयम् च लघूपधत्वम् . (P_१,१.५६.४) KA_I,१३५.९-१३६.४ Rओ_I,४०६-४०८ {१०/३७} तत्र गुणः प्राप्नोति . (P_१,१.५६.४) KA_I,१३५.९-१३६.४ Rओ_I,४०६-४०८ {११/३७} अस्तु तर्हि अविशेषेण आदेशे आदेशिनि च . (P_१,१.५६.४) KA_I,१३५.९-१३६.४ Rओ_I,४०६-४०८ {१२/३७} आदेश्यादेशे इति चेत् सुप्तिङ्कृदतिदिष्टेषु उपसङ्ख्यानम् . (P_१,१.५६.४) KA_I,१३५.९-१३६.४ Rओ_I,४०६-४०८ {१३/३७} आदेश्यादेशे इति चेत् सुप्तिङ्कृदतिदिष्टेषु उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् . (P_१,१.५६.४) KA_I,१३५.९-१३६.४ Rओ_I,४०६-४०८ {१४/३७} सुप् : वृक्षाय प्लक्षाय . (P_१,१.५६.४) KA_I,१३५.९-१३६.४ Rओ_I,४०६-४०८ {१५/३७} स्थानिवद्भावात् सुप्सञ्ज्ञा स्वाश्रयम् च यञादित्वम् . (P_१,१.५६.४) KA_I,१३५.९-१३६.४ Rओ_I,४०६-४०८ {१६/३७} तत्र प्रतिषेधः प्राप्नोति . (P_१,१.५६.४) KA_I,१३५.९-१३६.४ Rओ_I,४०६-४०८ {१७/३७} सुप् . (P_१,१.५६.४) KA_I,१३५.९-१३६.४ Rओ_I,४०६-४०८ {१८/३७} तिङ् : अरुदिताम् अरुदितम् अरुदित . (P_१,१.५६.४) KA_I,१३५.९-१३६.४ Rओ_I,४०६-४०८ {१९/३७} स्थानिवद्भावात् सार्वधातुकसञ्ज्ञा स्वाश्रयम् च वलादित्वम् . (P_१,१.५६.४) KA_I,१३५.९-१३६.४ Rओ_I,४०६-४०८ {२०/३७} तत्र प्रतिषेधः प्राप्नोति . (P_१,१.५६.४) KA_I,१३५.९-१३६.४ Rओ_I,४०६-४०८ {२१/३७} तिङ् . (P_१,१.५६.४) KA_I,१३५.९-१३६.४ Rओ_I,४०६-४०८ {२२/३७} कृदतिदिष्टम् : भुवनम् , सुवनम् , धुवनम् . (P_१,१.५६.४) KA_I,१३५.९-१३६.४ Rओ_I,४०६-४०८ {२३/३७} स्थानिवद्भावात् प्रत्ययसञ्ज्ञा स्वाश्रयम् च अजादित्वम् . (P_१,१.५६.४) KA_I,१३५.९-१३६.४ Rओ_I,४०६-४०८ {२४/३७} तत्र प्रतिषेधः प्राप्नोति . (P_१,१.५६.४) KA_I,१३५.९-१३६.४ Rओ_I,४०६-४०८ {२५/३७} किम् पुनः अत्र ज्यायः . (P_१,१.५६.४) KA_I,१३५.९-१३६.४ Rओ_I,४०६-४०८ {२६/३७} आदेशिनि अलि आश्रीयमाणे प्रतिषेधः इति ज्यायः . (P_१,१.५६.४) KA_I,१३५.९-१३६.४ Rओ_I,४०६-४०८ {२७/३७} कुतः एतत् . (P_१,१.५६.४) KA_I,१३५.९-१३६.४ Rओ_I,४०६-४०८ {२८/३७} तथा हि अयम् विशिष्टम् स्थानिकार्यम् आदेशे अतिदिशति गुरुवत् गुरुपुत्रे इति यथा . (P_१,१.५६.४) KA_I,१३५.९-१३६.४ Rओ_I,४०६-४०८ {२९/३७} तत् यथा : गुरुवत् गुरुपुत्रे वर्तितव्यम् अन्यत्र उच्छिष्टभोजनात् पादोपसङ्ग्रहणाच् च इति . (P_१,१.५६.४) KA_I,१३५.९-१३६.४ Rओ_I,४०६-४०८ {३०/३७} यदि च गुरुपुत्रः अपि गुरुः भवति तत् अपि कर्तव्यम् . (P_१,१.५६.४) KA_I,१३५.९-१३६.४ Rओ_I,४०६-४०८ {३१/३७} अस्तु तर्हि आदेशिनि अलि आश्रीयमाणे प्रतिषेधः . (P_१,१.५६.४) KA_I,१३५.९-१३६.४ Rओ_I,४०६-४०८ {३२/३७} ननु च उक्तम् आदेश्यल्विधिप्रतिषेधे कुरुवधपिबाम् गुणवृद्धिप्रतिषेधः इति . (P_१,१.५६.४) KA_I,१३५.९-१३६.४ Rओ_I,४०६-४०८ {३३/३७} न एषः दोषः . (P_१,१.५६.४) KA_I,१३५.९-१३६.४ Rओ_I,४०६-४०८ {३४/३७} करोतौ तपरकरणनिर्देशात् सिद्धम् . (P_१,१.५६.४) KA_I,१३५.९-१३६.४ Rओ_I,४०६-४०८ {३५/३७} पिबतिः अदन्तः . (P_१,१.५६.४) KA_I,१३५.९-१३६.४ Rओ_I,४०६-४०८ {३६/३७} वधकम् इति न अयम् ण्वुल् . (P_१,१.५६.४) KA_I,१३५.९-१३६.४ Rओ_I,४०६-४०८ {३७/३७} अन्यः अयम् अकशब्दः कित् औणादिकः रुचकः इति यथा . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {१/४५} एकदेशविकृतस्य उपसङ्ख्यानम् . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {२/४५} एकदेशविकृतस्य उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {३/४५} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {४/४५} पचतु पचन्तु . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {५/४५} तिङ्ग्रहणेन ग्रहणम् यथा स्यात् . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {६/४५} एकदेशविकृतस्य अनन्यत्वात् सिद्धम् . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {७/४५} एकदेशविकृतम् अनन्यवत् भवति इति तिङ्ग्रहणेन ग्रहणम् भविष्यति . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {८/४५} तत् यथ : श्वा कर्णे वा पुच्छे वा छिन्ने श्वा एव भवति न अश्वः न गर्दभः इति . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {९/४५} अनित्यत्वविज्ञानम् तु तस्मात् उपसङ्ख्यनम् . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {१०/४५} अनित्यत्वविज्ञानम् तु भवति . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {११/४५} नित्याः शब्दाः . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {१२/४५} नित्येषु नाम शब्देषु कूटस्थैः अविचालिभिः वर्णैः भवितव्यम् अनपायोपजनविकारिभिः . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {१३/४५} तत्र सः एव अयम् विकृतः च एतत् नित्येषु न उपपद्यते . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {१४/४५} तस्मात् उपसङ्ख्यनम् कर्तव्यम् . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {१५/४५} भारद्वाजीयाः पठन्ति : एकदेशविकृतेषु उपसङ्ख्यानम् . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {१६/४५} एकदेशविकृतेषु उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {१७/४५} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {१८/४५} पचतु पचन्तु : तिङ्ग्रहणेन ग्रहणम् यथा स्यात् . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {१९/४५} किम् च कारणम् न स्यात् . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {२०/४५} अनादेशत्वात् . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {२१/४५} आदेशः स्थानिवत् इति उच्यते , न च इमे आदेशाः . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {२२/४५} रूपान्यत्वात् च . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {२३/४५} अन्यत् खलु अपि रूपम् पचति इति अन्यत् पचतु इति . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {२४/४५} इमे अपि आदेशाः . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {२५/४५} कथम् . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {२६/४५} आदिश्यते यः सः आदेशः . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {२७/४५} इमे च अपि आदिश्यन्ते . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {२८/४५} आदेशः स्थानिवत् इति चेत् न अनाश्रितत्वात् . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {२९/४५} आदेशः स्थानिवत् इति चेत् तत् न . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {३०/४५} किम् कारणम् . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {३१/४५} अनाश्रितत्वात् . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {३२/४५} यः अत्र आदेशः न असौ आश्रीयते यः च आश्रीयते न असौ आदेशः . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {३३/४५} न एतत् मन्तव्यम् : समुदाये आश्रीयमाणे अवयवः न आश्रीयते इति . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {३४/४५} अभ्यन्तरः हि समुदायस्य अवयवः . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {३५/४५} तत् यथा : वृक्षः प्रचलन् सह अवयवैः प्रचलति . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {३६/४५} आश्रयः इति चेत् अल्विधिप्रसङ्गः . आश्रयः इति चेत् अल्विधिः अयम् भवति . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {३७/४५} तत्र अनल्विधौ इति प्रतिषेधः प्राप्नोति . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {३८/४५} न एषः दोषः . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {३९/४५} न एवम् सति कः चित् अपि अनल्विधिः स्यात् . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {४०/४५} उच्यते च इदम् अनल्विधौ इति . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {४१/४५} तत्र प्रकर्षगतिः विज्ञास्यते : साधीयः यः अल्विधिः इति . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {४२/४५} कः च साधीयः अल्विधिः . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {४३/४५} यत्र प्राधान्येन अल् आश्रीयते . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {४४/४५} यत्र नान्तरीयकः अल् आश्रीयते न असौ अल्विधिः . (P_१,१.५६.५) KA_I,१३६.५-१३७.२ Rओ_I,४०८-४११ {४५/४५} अथ वा उक्तम् आदेशग्रहणस्य प्रयोजनम् : आदेशमात्रम् स्थानिवत् यथा स्यात् इति . (P_१,१.५६.६) KA_I,१३७.३-२६ Rओ_I,४११-४१२ {१/४०} अनुपपन्नम् स्थान्यादेशत्वम् नित्यत्वात् . (P_१,१.५६.६) KA_I,१३७.३-२६ Rओ_I,४११-४१२ {२/४०} स्थानी आदेशः इति एतत् नित्येषु शब्देषु न उपपद्यते . (P_१,१.५६.६) KA_I,१३७.३-२६ Rओ_I,४११-४१२ {३/४०} किम् कारणम् . (P_१,१.५६.६) KA_I,१३७.३-२६ Rओ_I,४११-४१२ {४/४०} नित्यत्वात् . (P_१,१.५६.६) KA_I,१३७.३-२६ Rओ_I,४११-४१२ {५/४०} स्थानी हि नाम् यः भूत्वा न भवति . (P_१,१.५६.६) KA_I,१३७.३-२६ Rओ_I,४११-४१२ {६/४०} आदेशः हि नाम यः अभूत्वा भवति . (P_१,१.५६.६) KA_I,१३७.३-२६ Rओ_I,४११-४१२ {७/४०} एतत् च नित्येषु शब्देषु न उपपद्यते यत् सतः नाम विनाशः स्यात् असतः वा प्रादुर्भावः इति . (P_१,१.५६.६) KA_I,१३७.३-२६ Rओ_I,४११-४१२ {८/४०} सिद्धम् तु यथा लौकिकवैदिकेषु अभूतपूर्वे अपि स्थानशब्दप्रयोगात् . (P_१,१.५६.६) KA_I,१३७.३-२६ Rओ_I,४११-४१२ {९/४०} सिद्धम् एतत् . (P_१,१.५६.६) KA_I,१३७.३-२६ Rओ_I,४११-४१२ {१०/४०} कथम् . (P_१,१.५६.६) KA_I,१३७.३-२६ Rओ_I,४११-४१२ {११/४०} यथा लौकिकेषु वैदिकेषु च कृतान्तेषु अभूतपूर्वे अपि स्थानशब्दः वर्तते . (P_१,१.५६.६) KA_I,१३७.३-२६ Rओ_I,४११-४१२ {१२/४०} लोके तावत् : उपाध्यायस्य स्थाने शिष्यः इति उच्यते न च तत्र उपाध्यायः भूतपूर्वः भवति . (P_१,१.५६.६) KA_I,१३७.३-२६ Rओ_I,४११-४१२ {१३/४०} वेदे अपि : सोमस्य स्थाने पूतीकतृणानि अभिषुणुयात् इति उच्यते न च तत्र सोमः भूतपूर्वः भवति . (P_१,१.५६.६) KA_I,१३७.३-२६ Rओ_I,४११-४१२ {१४/४०} कार्यविपरिणामात् वा सिद्धम् . (P_१,१.५६.६) KA_I,१३७.३-२६ Rओ_I,४११-४१२ {१५/४०} अथ वा कार्यविपरिणामात् सिद्धम् एतत् . (P_१,१.५६.६) KA_I,१३७.३-२६ Rओ_I,४११-४१२ {१६/४०} किम् इदम् कार्यविपरिणामात् इति . (P_१,१.५६.६) KA_I,१३७.३-२६ Rओ_I,४११-४१२ {१७/४०} कार्या बुद्धिः . (P_१,१.५६.६) KA_I,१३७.३-२६ Rओ_I,४११-४१२ {१८/४०} सा विपरिणम्यते . (P_१,१.५६.६) KA_I,१३७.३-२६ Rओ_I,४११-४१२ {१९/४०} ननु च कार्याविपरिणामात् इति भवितव्यम् . (P_१,१.५६.६) KA_I,१३७.३-२६ Rओ_I,४११-४१२ {२०/४०} सन्ति च एव हि औत्तर्पदिकानि ह्रस्वत्वानि . (P_१,१.५६.६) KA_I,१३७.३-२६ Rओ_I,४११-४१२ {२१/४०} अपि च बुद्धिः सम्प्रत्ययः इति अनर्थान्तरम् . (P_१,१.५६.६) KA_I,१३७.३-२६ Rओ_I,४११-४१२ {२२/४०} कार्या बुद्धिः कार्यः सम्प्रत्ययः कार्यस्य सम्प्रत्ययस्य विपरिणामः कार्यविपरिणामः कार्यविपरिणामात् इति . (P_१,१.५६.६) KA_I,१३७.३-२६ Rओ_I,४११-४१२ {२३/४०} परिहारन्तरम् एव इदम् मत्वा पठितम् . (P_१,१.५६.६) KA_I,१३७.३-२६ Rओ_I,४११-४१२ {२४/४०} कथम् च इदम् परिहारान्तरम् स्यात् . (P_१,१.५६.६) KA_I,१३७.३-२६ Rओ_I,४११-४१२ {२५/४०} यदि भूतपूर्वे स्थानशब्दः वर्तते . (P_१,१.५६.६) KA_I,१३७.३-२६ Rओ_I,४११-४१२ {२६/४०} भूतपूर्वे च अपि स्थानशब्दः वर्तते . (P_१,१.५६.६) KA_I,१३७.३-२६ Rओ_I,४११-४१२ {२७/४०} कथम् . (P_१,१.५६.६) KA_I,१३७.३-२६ Rओ_I,४११-४१२ {२८/४०} बुद्ध्या . (P_१,१.५६.६) KA_I,१३७.३-२६ Rओ_I,४११-४१२ {२९/४०} तत् यथा कः चित् कस्मै चित् उपदिशति प्राचीनम् ग्रामात् आम्राः इति . (P_१,१.५६.६) KA_I,१३७.३-२६ Rओ_I,४११-४१२ {३०/४०} तस्य सर्वत्र आम्रबुद्धिः प्रसक्ता . (P_१,१.५६.६) KA_I,१३७.३-२६ Rओ_I,४११-४१२ {३१/४०} ततः पश्चात् अह ये क्षीरिणः अवरोहवन्तः पृथुपर्णाः ते न्यग्रोधाः इति. सः तत्र आम्रबुद्ध्याः न्यग्रोधबुद्धिम् प्रतिपद्यते . (P_१,१.५६.६) KA_I,१३७.३-२६ Rओ_I,४११-४१२ {३२/४०} सः ततः पश्यति बुद्ध्या आम्रान् च अपकृष्यमाणान् न्यग्रोधान् च आधीयमानान् . (P_१,१.५६.६) KA_I,१३७.३-२६ Rओ_I,४११-४१२ {३३/४०} नित्याः एव च स्वस्मिन् विषये आम्राः नित्याः च न्यग्रोधाः . (P_१,१.५६.६) KA_I,१३७.३-२६ Rओ_I,४११-४१२ {३४/४०} बुद्धिः तु अस्य विपरिणम्यते . (P_१,१.५६.६) KA_I,१३७.३-२६ Rओ_I,४११-४१२ {३५/४०} एवम् इह अपि अस्तिः अस्मै अविशेषेण उपदिष्टः . (P_१,१.५६.६) KA_I,१३७.३-२६ Rओ_I,४११-४१२ {३६/४०} तस्य सर्वत्र अस्तिबुद्धिः प्रसक्ता . (P_१,१.५६.६) KA_I,१३७.३-२६ Rओ_I,४११-४१२ {३७/४०} सः अस्तेः भूः इति अस्तिबुद्ध्याः भवतिबुद्धिम् प्रतिपद्यते . (P_१,१.५६.६) KA_I,१३७.३-२६ Rओ_I,४११-४१२ {३८/४०} सः ततः पश्यति बुद्ध्या अस्तिम् च अपकृष्यमाणम् भवतिम् च आधीयमानम् . (P_१,१.५६.६) KA_I,१३७.३-२६ Rओ_I,४११-४१२ {३९/४०} नित्यः एव स्वस्मिन् विषये अस्तिः नित्यः भवतिः . (P_१,१.५६.६) KA_I,१३७.३-२६ Rओ_I,४११-४१२ {४०/४०} बुद्धिः तु अस्य विपरिणम्यते . (P_१,१.५६.७) KA_I,१३८.१-१० Rओ_I,४१३-४१४ {१/१९} अपवादप्रसङ्गः तु स्थानिवत्त्वात् . (P_१,१.५६.७) KA_I,१३८.१-१० Rओ_I,४१३-४१४ {२/१९} अपवादे उत्सर्गकृतम् च प्राप्नोति . (P_१,१.५६.७) KA_I,१३८.१-१० Rओ_I,४१३-४१४ {३/१९} कर्मणि अण् आतः अनुपसर्गे कः इति के अपि अणि कृतम् प्राप्नोति . (P_१,१.५६.७) KA_I,१३८.१-१० Rओ_I,४१३-४१४ {४/१९} किम् कारणम् . (P_१,१.५६.७) KA_I,१३८.१-१० Rओ_I,४१३-४१४ {५/१९} स्थानिवत्त्वात् . (P_१,१.५६.७) KA_I,१३८.१-१० Rओ_I,४१३-४१४ {६/१९} उक्तम् वा . (P_१,१.५६.७) KA_I,१३८.१-१० Rओ_I,४१३-४१४ {७/१९} किम् उक्तम् . (P_१,१.५६.७) KA_I,१३८.१-१० Rओ_I,४१३-४१४ {८/१९} विषयेण तु नानालिङ्गकरणात् सिद्धम् इति . (P_१,१.५६.७) KA_I,१३८.१-१० Rओ_I,४१३-४१४ {९/१९} अथ वा . (P_१,१.५६.७) KA_I,१३८.१-१० Rओ_I,४१३-४१४ {१०/१९} सिद्धम् तु षष्ठीनिर्दिष्टस्य स्थानिवद्वचनात् . (P_१,१.५६.७) KA_I,१३८.१-१० Rओ_I,४१३-४१४ {११/१९} सिद्धम् एतत् . (P_१,१.५६.७) KA_I,१३८.१-१० Rओ_I,४१३-४१४ {१२/१९} कथम् . (P_१,१.५६.७) KA_I,१३८.१-१० Rओ_I,४१३-४१४ {१३/१९} षष्ठीनिर्दिष्टस्य आदेशः स्थानिवत् इति वक्तव्यम् . (P_१,१.५६.७) KA_I,१३८.१-१० Rओ_I,४१३-४१४ {१४/१९} तत् तर्हि षष्ठीनिर्दिष्टग्रहणम् कर्तव्यम् . (P_१,१.५६.७) KA_I,१३८.१-१० Rओ_I,४१३-४१४ {१५/१९} न कर्तव्यम् . (P_१,१.५६.७) KA_I,१३८.१-१० Rओ_I,४१३-४१४ {१६/१९} प्रकृतम् अनुवर्तते . (P_१,१.५६.७) KA_I,१३८.१-१० Rओ_I,४१३-४१४ {१७/१९} क्व प्रकृतम् . (P_१,१.५६.७) KA_I,१३८.१-१० Rओ_I,४१३-४१४ {१८/१९} षष्ठी स्थानेयोगा इति . (P_१,१.५६.७) KA_I,१३८.१-१० Rओ_I,४१३-४१४ {१९/१९} अथ वा आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति न अपवादे उत्सर्गकृतम् भवति इति यत् अयम् श्यनादीनाम् कान् चित् शितः करोति : श्यन् , श्नम् , श्ना , शः , श्नुः इति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {१/१३७} तस्य दोषः तयादेशे उभयप्रतिषेधः . तस्य एतस्य लक्षणस्य दोषः : तयादेशे उभयप्रतिषेधः वक्तव्यः : उभये देवमनुष्याः . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {२/१३७} तयपः ग्रहणेन ग्रहणात् जसि विभाषा प्राप्नोति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {३/१३७} न एषः दोषः . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {४/१३७} अयच् प्रत्ययान्तरम् . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {५/१३७} यदि प्रत्ययान्तरम् उभयी इति ईकारः न प्राप्नोति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {६/१३७} मा भूत् एवम् . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {७/१३७} मात्रचः इति एवम् भविष्यति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {८/१३७} कथम् . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {९/१३७} मात्रच् इति न इदम् प्रत्ययग्रहणम् . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {१०/१३७} किम् तर्हि . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {११/१३७} प्रत्याहारग्रहणम् . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {१२/१३७} क्व सन्निविष्टानाम् प्रत्याहारः . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {१३/१३७} मात्रशब्दात् प्रभृति आ आयचः चकारात् . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {१४/१३७} यदि प्रत्याहारग्रहणम् कति तिष्ठन्ति अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {१५/१३७} अतः इति वर्तते . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {१६/१३७} एवम् अपि तैलमात्रा घ्र्तमात्रा इति अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {१७/१३७} सदृशस्य अपि असन्निविष्टस्य न भविष्यति प्रत्याहारेण ग्रहणम् . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {१८/१३७} जात्यख्यायाम् वचनातिदेशे स्थानिवद्भावप्रतिषेधः . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {१९/१३७} जात्यख्यायाम् वचनातिदेशे स्थानिवद्भावस्य प्रतिषेधः वक्तव्यः . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {२०/१३७} व्रीहिभ्यः आगतः इति अत्र घेः ङिति इत् गुणः प्राप्नोति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {२१/१३७} न एषः दोषः . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {२२/१३७} उक्तम् एतत् : अर्थातिदेशात् सिद्धम् इति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {२३/१३७} ङ्याब्ग्रहणे अदीर्घः . ङ्याब्ग्रहणे अदीर्घः आदेशः न स्थानिवत् इति वक्तव्यम् . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {२४/१३७} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {२५/१३७} निष्कौशाम्बिः , अतिखट्वः . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {२६/१३७} ङ्याब्ग्रहणेन ग्रहणात् सुलोपः मा भूत् इति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {२७/१३७} ननु च दीर्घात् इति उच्यते . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {२८/१३७} तत् न वक्तव्यम् भवति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {२९/१३७} किम् पुनः अत्र ज्यायः . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {३०/१३७} स्थानिवत्प्रतिषेधः एव ज्यायान् . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {३१/१३७} इदम् अपि सिद्धम् भवति : अतिखट्वाय अतिमालाय . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {३२/१३७} याट् आपः इति याट् न भवति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {३३/१३७} अथ इदानीम् असति अपि स्थानिवद्भावे दीर्घत्वे कृते पित् च असौ भूतपूर्वः इति कृत्वा याट् आपः इति याट् कस्मात् न भवति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {३४/१३७} लक्षणप्रतिपदोक्तयोः प्रतिपदोक्तस्य एव इति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {३५/१३७} ननु च इदानीम् सति अपि स्थानिवद्भावे एतया परिभाषया शक्यम् इह उपस्थातुम् . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {३६/१३७} न इति आह . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {३७/१३७} न हि इदानीम् क्व चित् अपि स्थानिवद्भावः स्यात् . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {३८/१३७} तत् तर्हि वक्तव्यम् . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {३९/१३७} न वक्तव्यम्. प्रश्लिष्टनिर्देशात् सिद्धम् . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {४०/१३७} प्रश्लिष्टनिर्देशः अयम् : ङी* ई* ईकारान्तात् आ* आप् आकारान्तात् इति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {४१/१३७} आहिभुवोः ईट्प्रतिषेधः . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {४२/१३७} आहिभुवोः ईट्प्रतिषेधः वक्तव्यः : आत्थ अभूत् . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {४३/१३७} अस्तिब्रूग्रहणेन ग्रहणात् ईट् प्राप्नोति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {४४/१३७} आहेः तावत् न वक्तव्यः . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {४५/१३७} आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति न आहेः ईट् भवति इति यत् अयम् आहः थः इति झलादिप्रकरणे थत्वम् शास्ति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {४६/१३७} न एतत् अस्ति प्रयोजनम्. अस्ति हि अन्यत् एतस्य वचने प्रयोजनम् . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {४७/१३७} किम् . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {४८/१३७} भूतपूर्वगतिः यथा विज्ञायेत : झलादिः यः भूतपूर्वः इति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {४९/१३७} यदि एवम् थवचनम् अनर्थकम् स्यात् . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {५०/१३७} आथिम् एव अयम् उच्चारयेत् : ब्रुवः पञ्चानाम् आदितः आथः ब्रुवः इति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {५१/१३७} भवतेः च अपि न वक्तव्यः . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {५२/१३७} अस्तिसिचः अपृक्ते इति द्विसकारकः निर्देशः : अस्तेः सकारान्तात् इति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {५३/१३७} वध्यादेशे वृद्धितत्वप्रतिषेधः . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {५४/१३७} वध्यादेशे वृद्धितत्वप्रतिषेधः वक्तव्यः : वधकम् पुष्करम् इति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {५५/१३७} स्थानिवद्भावात् वृद्धितत्वे प्राप्नुतः . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {५६/१३७} न एषः दोषः . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {५७/१३७} उक्तम् एतत् : न अयम् ण्वुल् . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {५८/१३७} अन्यः अयम् अकशब्दः कित् औणादिकः रुचकः इति यथा . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {५९/१३७} इड्विधिः च . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {६०/१३७} इड्विधेयः : आवधिषीष्ट . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {६१/१३७} एकाचः उपदेशे अनुदात्तात् इति प्रतिषेधः प्राप्नोति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {६२/१३७} न एषः दोषः . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {६३/१३७} आद्युदात्तनिपातनम् करिष्यते . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {६४/१३७} स निपातनस्वरः प्रकृतिस्वरस्य बाधकः भविष्यति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {६५/१३७} एवम् अपि उपदेशिवद्भावः वक्तव्यः . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {६६/१३७} यथा एव हि निपातनस्वरः प्रकृतिस्वरम् बाधते एवम् प्रत्ययस्वरम् अपि बाधेत : आवधिषीष्ट इति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {६७/१३७} न एषः दोषः . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {६८/१३७} आर्धधातुकीयाः सामान्येन भवन्ति अनवस्थितेषु प्रत्ययेषु . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {६९/१३७} तत्र आर्धधातुकसामान्ये वधिभावे कृते सति शिष्टत्वात् प्रत्ययस्वरः भविष्यति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {७०/१३७} आकारान्तात् नुक्षुक्प्रतिषेधः . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {७१/१३७} आकारान्तात् नुक्षुकोः प्रतिषेधः वक्तव्यः : विलापयति भापयते . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {७२/१३७} लीभीग्रहणेन ग्रहणात् नुक्षुकौ प्राप्नुतः . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {७३/१३७} लीभियोः प्रश्लिष्टनिर्देशात् सिद्धम् . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {७४/१३७} लीभियोः प्रश्लिष्टनिर्देशः अयम् : ली* ई* ईकारान्तस्य भी* ई* ईकारान्तस्य च इति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {७५/१३७} लोडादेशे शाभावजभावधित्वहिलोपैत्त्वप्रतिषेधः . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {७६/१३७} लोडादेशे एषाम् प्रतिषेधः वक्तव्यः : शिष्टात् , हतात् , भिन्तात् , कुरुतात् , स्तात् . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {७७/१३७} लोडादेशे कृते शाभावः जभावः धित्वम् हिलोपः एत्त्वम् इति एते विधयः प्राप्नुवन्ति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {७८/१३७} न एषः दोषः . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {७९/१३७} इदम् इह सम्प्रधार्यम् : लोडादेशः क्रियताम् एते विधयः इति किम् अत्र कर्तव्यम् . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {८०/१३७} परत्वात् लोडादेशः . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {८१/१३७} अथ इदानीम् लोडादेशे कृते पुनःप्रसङ्गविज्ञानात् कस्मात् एते विधयः न भवन्ति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {८२/१३७} सकृद्गतौ विप्रतिषेधे यत् बाधितम् तत् बाधितम् एव इति कृत्वा . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {८३/१३७} त्रयादेशे स्रन्तप्रतिषेधः . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {८४/१३७} त्रयादेशे स्रन्तस्य प्रतिषेधः वक्तव्यः : तिसृणाम् . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {८५/१३७} तिसृभावे कृते त्रेः त्रयः इति त्रयादेशः प्राप्नोति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {८६/१३७} न एषः दोषः . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {८७/१३७} इदम् इह सम्प्रधार्यम् : तिसृभावः क्रियताम् त्रयादेशः इति किम् अत्र कर्तव्यम् . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {८८/१३७} परत्वात् तिसृभावः . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {८९/१३७} अथ इदानीम् तिसृभावे कृते पुनःप्रसङ्गविज्ञानात् त्रयादेशः कस्मात् न भवति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {९०/१३७} सकृद्गतौ विप्रतिषेधे यत् बाधितम् तत् बाधितम् एव इति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {९१/१३७} आम्विधौ च . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {९२/१३७} आम्विधौ च स्रन्तस्य प्रतिषेधः वक्तव्यः : चतस्रः तिष्ठन्ति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {९३/१३७} चतसृभावे कृते चतुरनडुहोः आम् उदात्तः इति आम् प्राप्नोति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {९४/१३७} न एषः दोषः . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {९५/१३७} इदम् इह सम्प्रधार्यम् : चतसृभावः क्रियताम् चतुरनडुहोः आम् उदात्तः इति आम् इति किम् अत्र कर्तव्यम् . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {९६/१३७} परत्वात् चतसृभावः . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {९७/१३७} अथ इदानीम् चतसृभावे कृते पुनःप्रसङ्गविज्ञानात् आम् कस्मात् न भवति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {९८/१३७} सकृद्गतौ विप्रतिषेधे यत् बाधितम् तत् बाधितम् एव इति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {९९/१३७} स्वरे वस्वादेशे . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {१००/१३७} स्वरे वस्वादेशे प्रतिषेधः वक्तव्यः : विदुषः पश्य . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {१०१/१३७} शतुः अनुमः नद्यजादी अन्तोदात्तात् इति एषः स्वरः प्राप्नोति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {१०२/१३७} न एषः दोषः . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {१०३/१३७} अनुमः इति प्रतिषेधः भविष्यति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {१०४/१३७} अनुमः इति उच्यते न च अत्र नुमम् पश्यामः . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {१०५/१३७} अनुमः इति न इदम् आगमग्रहणम् . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {१०६/१३७} किम् तर्हि . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {१०७/१३७} प्रत्याहारग्रहणम् . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {१०८/१३७} क्व सन्निविष्टानाम् प्रत्याहारः . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {१०९/१३७} उकारात् प्रभृति आ नुमः मकारात् . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {११०/१३७} यदि प्रत्याहारग्रहणम् लुनत पुनत अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {१११/१३७} अनुम्ग्रहणेन न शत्रन्तम् विशेष्यते . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {११२/१३७} किम् तर्हि . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {११३/१३७} शता एव विशेष्यते : शता यः अनुम्कः इति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {११४/१३७} अवश्यम् च एतत् एवम् विज्ञेयम् . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {११५/१३७} आगमग्रहणे हि सति इह प्रसज्येत : मुञ्चता मुञ्चतः इति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {११६/१३७} गोः पूर्वणित्त्वात्वस्वरेषु . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {११७/१३७} गोः पूर्वणित्त्वात्वस्वरेषु प्रतिषेधः वक्तव्यः : चित्रग्वग्रम् , शबलग्वग्रम् . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {११८/१३७} सर्वत्र विभाषा गोः इति विभाषा पूर्वत्वम् प्राप्नोति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {११९/१३७} न एषः दोषः . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {१२०/१३७} एङः इति वर्तते . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {१२१/१३७} तत्र अनल्विधौ इति प्रतिषेधः भविष्यति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {१२२/१३७} एवम् अपि हे चित्रगो अग्रम् अत्र प्राप्नोति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {१२३/१३७} णित्त्वम् : चित्रगुः , चित्रगू चित्रगवः . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {१२४/१३७} गोतो णित् इति णित्त्वम् प्राप्नोति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {१२५/१३७} आत्वम् : चित्रगुम् पश्य शबलगुम् पश्य . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {१२६/१३७} आ ओतः इति आत्वम् प्राप्नोति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {१२७/१३७} न एषः दोषः . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {१२८/१३७} तपरकरणात् सिद्धम् . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {१२९/१३७} तपरकरणसामार्थ्यात् णित्त्वात्वे न भविष्यतः . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {१३०/१३७} स्वर : बहुगुमान् . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {१३१/१३७} न गोश्वन्साववर्ण इति प्रतिषेधः प्राप्नोति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {१३२/१३७} करोतिपिब्योः प्रतिषेधः . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {१३३/१३७} करोतिपिब्योः प्रतिषेधः वक्तव्यः : कुरु पिब इति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {१३४/१३७} स्थानिवद्भावात् लघूपधगुणः प्राप्नोति . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {१३५/१३७} उक्तम् वा . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {१३६/१३७} किम् उक्तम् . (P_१,१.५६.८) KA_I,१३८.११-१४१.२२ Rओ_I,४१४-४२१ {१३७/१३७} करोतौ तपरकरणनिर्देशात् सिद्धम् , पिबतिः अदन्तः इति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {१/१३४} अचः इति किमर्थम् . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {२/१३४} प्रश्नः , द्यूत्वा , आक्राष्टाम् आगत्य . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {३/१३४} प्रश्नः , विश्नः इति अत्र छकारस्य शकारः परनिमित्तकः . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {४/१३४} तस्य स्थानिवद्भावात् छे च इति तुक् प्राप्नोति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {५/१३४} अचः इति वचनात् न भवति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {६/१३४} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {७/१३४} क्रियमाणे अपि वै अज्ग्रहणे अवश्यम् अत्र तुगभावे यत्नः कर्तव्यः . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {८/१३४} अन्तरङ्गत्वात् हि तुक् प्राप्नोति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {९/१३४} इदम् तर्हि : द्यूत्वा . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {१०/१३४} वकारस्य ऊठ् परनिमित्तकः . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {११/१३४} तस्य स्थानिवद्भावात् अचि इति यणादेशः न प्राप्नोति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {१२/१३४} अचः इति वचनात् भवति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {१३/१३४} एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {१४/१३४} स्वाश्रयम् अत्र अच्त्वम् भविष्यति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {१५/१३४} अथ वा यः अत्र आदेशः न असौ आश्रीयते यः च आश्रीयते न असौ आदेशः . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {१६/१३४} इदम् तर्हि प्रयोजनम् : आक्राष्टाम् . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {१७/१३४} सिचः लोपः परनिमित्तकः . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {१८/१३४} तस्य स्थानिवद्भावात् षढोः कः सि इति कत्वम् प्राप्नोति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {१९/१३४} अचः इति वचनात् भवति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {२०/१३४} एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् .वक्ष्यति एतत् : पूर्वत्रासिद्धे न स्थानिवत् इति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {२१/१३४} इदम् तर्हि प्रयोजनम् : आगत्य , अभिगत्य . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {२२/१३४} अनुनासिकलोपः परनिमित्तकः . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {२३/१३४} तस्य स्थानिवद्भावात् ह्रस्वस्य इति तुक् न प्राप्नोति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {२४/१३४} अचः इति वचनात् भवति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {२५/१३४} अथ परस्मिन् इति किमर्थम् . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {२६/१३४} युवजानिः , द्विपदिका , वैयाघ्रपद्यः , आदीध्ये . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {२७/१३४} युवजानिः , वधूजानिः इति : जायायाः निङ् न परनिमित्तकः . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {२८/१३४} तस्य स्थानिवद्भावात् वलि इति यलोपः न प्राप्नोति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {२९/१३४} परस्मिन् इति वचनात् भवति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {३०/१३४} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {३१/१३४} स्वाश्रयम् अत्र वल्तम् भविष्यति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {३२/१३४} अथ वा यः अत्र आदेशः न असौ आश्रीयते यः च आश्रीयते न असौ आदेशः . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {३३/१३४} इदम् तर्हि प्रयोजनम् : द्विपदिका त्रिपदिका . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {३४/१३४} पादस्य लोपः न परनिमित्तकः . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {३५/१३४} तस्य स्थानिवद्भावात् पद्भावः न प्राप्नोति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {३६/१३४} परस्मिन् इति वचनात् भवति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {३७/१३४} एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {३८/१३४} पुनर्लोपवचनसामर्थ्यात् स्थानिवद्भावः न भविष्यति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {३९/१३४} इदम् तर्हि प्रयोजनम् : वैयाघ्रपद्यः . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {४०/१३४} ननु च अत्र अपि पुनर्वचनसामर्थ्यात् एव न भविष्यति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {४१/१३४} अस्ति हि अन्यत् पुनर्लोपवचने प्रयोजनम् . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {४२/१३४} किम् . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {४३/१३४} यत्र भसञ्ज्ञा न : व्याघ्रपात् , श्येनपात् इति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {४४/१३४} इदम् च अपि उदाहरणम् : आदीध्ये , आवेव्ये . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {४५/१३४} इकारस्य एकारः न परनिमित्तकः . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {४६/१३४} तस्य स्थानिवद्भावात् यीवर्णयोः दीधीवेव्योः इति लोपः प्राप्नोति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {४७/१३४} परस्मिन् इति वचनात् भवति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {४८/१३४} अथ पूर्वविधौ इति किम् अर्थम् . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {४९/१३४} हे गौः , बाभ्रवीयाः , नैधेयः . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {५०/१३४} हे गौः इति औकारः परनिमित्तकः . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {५१/१३४} तस्य स्थानिवद्भावात् एङ्ह्रस्वात् सम्बुद्धेः इति लोपः प्राप्नोति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {५२/१३४} पूर्वविधौ इति वचनात् न भवति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {५३/१३४} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {५४/१३४} आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति न सम्बुद्धिलोपे स्थानिवद्भावः भवति इति यत् अयम् एङ्ह्रस्वात् सम्बुद्धेः इति एङ्ग्रहणम् करोति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {५५/१३४} न एतत् अस्ति ज्ञापकम् . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {५६/१३४} गोर्थम् एतत् स्यात् . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {५७/१३४} यत् तर्हि प्रत्याहारग्रहणम् करोति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {५८/१३४} इतरथा हि ओह्रस्वात् इति एव ब्रूयात् . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {५९/१३४} इदम् तर्हि प्रयोजनम् : बाभ्रवीयाः , माधवीयाः . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {६०/१३४} वान्तादेशः परनिमित्तकः . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {६१/१३४} तस्य स्थानिवद्भावात् हलः तद्धितस्य इति यलोपः न प्राप्नोति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {६२/१३४} पूर्वविधौ इति वचनात् न भवति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {६३/१३४} एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {६४/१३४} स्वाश्रयम् अत्र हल्त्वम् भविष्यति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {६५/१३४} अथ वा यः अत्र आदेशः न असौ आश्रीयते यः च आश्रीयते न असौ आदेशः . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {६६/१३४} इदम् तर्हि प्रयोजनम् : नैधेयः . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {६७/१३४} आकारलोपः परनिमित्तकः . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {६८/१३४} तस्य स्थानिवद्भावात् द्व्यज्लक्षणः ढक् न प्राप्नोति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {६९/१३४} पूर्वविधौ इति वचनात् न भवति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {७०/१३४} अथ विधिग्रहणम् किमर्थम् . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {७१/१३४} सर्वविभक्त्यन्तः समासः यथा विज्ञायेत : पूर्वस्य विधिः पूर्वविधिः , पूर्वस्मात् विधिः पूर्वविधिः इति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {७२/१३४} कानि पुनः पूर्वस्मात् विधौ स्थानिवद्भावस्य प्रयोजनानि . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {७३/१३४} बेभिदिता , माथितिकः , अपीपचन् . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {७४/१३४} बेभिदिता , चेच्छिदिता इति अकारलोपे कृते एकाज्लक्षणः इट्प्रतिषेधः प्राप्नोति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {७५/१३४} स्थानिवद्भावात् न भवति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {७६/१३४} माथितिकः इति अकारलोपे कृते तान्तात् कः इति कादेशः प्राप्नोति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {७७/१३४} स्थानिवद्भावात् न भवति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {७८/१३४} अपीपचन् इति एकादेशे कृते अभ्यस्तात् झेः जुस् भवति इति जुस्भावः प्राप्नोति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {७९/१३४} स्थानिवद्भावात् न भवति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {८०/१३४} न एतानि सन्ति प्रयोजनानि . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {८१/१३४} कुतः . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {८२/१३४} प्रातिपदिकर्निर्देशः अयम् . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {८३/१३४} प्रातिपदिकर्निर्देशाः च अर्थतन्त्राः भवन्ति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {८४/१३४} न कां चित् प्राधान्येन विभक्तिम् आश्रयन्ति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {८५/१३४} तत्र प्रातिपदिकार्थे निर्दिष्टे याम् याम् विभक्तिम् आश्रयितुम् बुद्धिः उपजायते सा सा आश्रयितव्या . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {८६/१३४} इदम् तर्हि प्रयोजनम् : विधिमात्रे स्थानिवत् यथा स्यात् अनाश्रीयमाणायाम् अपि प्रकृतौ : वाय्वोः , अध्वर्य्वोः . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {८७/१३४} लोपः व्योः वलि इति यलपः मा भूत् इति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {८८/१३४} अस्ति प्रयोजनम् एतत् . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {८९/१३४} किम् तर्हि इति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {९०/१३४} अपरविधौ इति तु वक्तव्यम् . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {९१/१३४} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {९२/१३४} स्वविधौ अपि स्थानिवद्भावः यथा स्यात् . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {९३/१३४} कानि पुनः स्वविधौ स्थानिवद्भावस्य प्रयोजनानि . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {९४/१३४} आयन् , आसन् , धिन्वन्ति कृण्वन्ति दधि अत्र , मधु अत्र चक्रतुः , चक्रुः . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {९५/१३४} इह तावत् : आयन् , आसन् इति इणस्त्योः यण्लोपयोः कृतयोः अनजादित्वात् आट् अजादीनाम् इति आट् न प्राप्नोति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {९६/१३४} स्थानिवद्भावात् भवति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {९७/१३४} धिन्वन्ति कृण्वन्ति इति यणादेशे कृते वलादिलक्षणः इट् प्राप्नोति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {९८/१३४} स्थानिवद्भावात् न भवति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {९९/१३४} दधि अत्र मधु अत्र इति यणादेशे कृते संयोगान्तलोपः प्राप्नोति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {१००/१३४} स्थानिवद्भावात् न भवति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {१०१/१३४} चक्रतुः , चक्रुः इति यणादेशे कृते अनच्त्वात् द्विर्वचनम् न प्राप्नोति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {१०२/१३४} स्थानिवद्भावात् भवति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {१०३/१३४} यदि तर्हि स्वविधौ अपि स्थानिवद्भावः भवति द्वाभ्याम् , देयम् , लवनम् अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {१०४/१३४} द्वाभ्याम् इति अत्र अत्वस्य स्थानिवद्भावात् दीर्घत्वम् न प्राप्नोति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {१०५/१३४} देयम् इति ईत्त्वस्य स्थानिवद्भावात् गुणः न प्राप्नोति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {१०६/१३४} लवनम् इति गुणस्य स्थानिवद्भावात् अवादेशः न प्राप्नोति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {१०७/१३४} न एषः दोषः . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {१०८/१३४} स्वाश्रयाः अत्र एते विधयः भविष्यन्ति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {१०९/१३४} तत् तर्हि वक्तव्यम् अपरविधौ इति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {११०/१३४} न वक्तव्यम् . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {१११/१३४} पूर्वविधौ इति एव सिद्धम् . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {११२/१३४} कथम् . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {११३/१३४} न पूर्व्ग्रहणेन आदेशः अभिसम्बध्यते : अजादेशः परनिमित्तकः पूर्वस्य विधिम् प्रति स्थानिवत् भवति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {११४/१३४} कुतः पूर्वस्य . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {११५/१३४} आदेशात् इति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {११६/१३४} किम् तर्हि . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {११७/१३४} निमित्तम् अभिसम्बध्यते : अजादेशः परनिमित्तकः पूर्वस्य विधिम् प्रति स्थानिवत् भवति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {११८/१३४} कुतः पूर्वस्य . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {११९/१३४} निमित्तात् इति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {१२०/१३४} अथ निमित्ते अभिसम्बध्यमाने यत् तत् अस्य योगस्य मूर्धाभिषिक्तम् उदाहरणम् तत् अपि सङ्गृहीतम् भवति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {१२१/१३४} किम् पुनः तत् . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {१२२/१३४} पट्व्या मृद्व्या इति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {१२३/१३४} बाढम् सङ्गृहीतम् . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {१२४/१३४} ननु च ईकारयणा व्यवहितत्वात् न असौ निमित्तात् पूर्वः भवति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {१२५/१३४} व्यवहिते अपि पूर्वशब्दः वर्तते . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {१२६/१३४} तत् यथा : पूर्वम् मथुरायाः पाटलिपुत्रम् इति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {१२७/१३४} अथ वा आदेशः एव अभिसम्बध्यते . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {१२८/१३४} कथम् यानि स्वविधौ स्थानिवद्भावस्य प्रयोजनानि . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {१२९/१३४} न एतानि सन्ति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {१३०/१३४} इह तावत् आयन् , आसन् , धिन्वन्ति कृण्वन्ति इति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {१३१/१३४} अयम् विधिशब्दः अस्ति एव कर्मसाधनः : विधीयते विधिः . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {१३२/१३४} अस्ति भावसाधनः : विधानम् विधिः इति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {१३३/१३४} कर्मसाधनस्य विधिशब्दस्य उपादाने न सर्वम् इष्टम् सङ्गृहीतम् इति कृत्वा भावसाधनस्य विधिशब्दस्य उपादानम् विज्ञास्यते : पूर्वस्य विधानम् प्रति पूर्वस्य भावम् प्रति पूर्वः स्यात् इति स्थानिवत् भवति इति एवम् आट् भविष्यति इट् च न भविष्यति . (P_१,१.५७.१) KA_I,१४१.२४-१४४.१७ Rओ_I,४२१-४३१ {१३४/१३४} दधि अत्र मधु अत्र चक्रतुः चक्रुः इति परिहारम् वक्ष्यति (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {१/६४} कानि पुनः अस्य योगस्य प्रयोजनानि . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {२/६४} स्तोष्यामि अहम् पादिकम् औदवाहिम् ततः श्वोभूते शातनीम् पातनीम् च . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {३/६४} नेतारौ आगच्छतम् धारणिम् रावणिम् च ततः पश्चात् स्रंस्यते ध्वंस्यते च . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {४/६४} इह तावत् पादिकम् औदवाहिम् शातनीम् पातनीम् धारणिम् रावणिम् इति अकारलोपे कृते पद्भावः ऊठ् अल्लोपः टिलोपः इति एते विधयः प्राप्नुवन्ति . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {५/६४} स्थानिवद्भावात् न भवन्ति . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {६/६४} स्रंस्यते ध्वंस्यते : णिलोपे कृते अनिदिताम् हलः उपधायाः क्ङिति इति नलोपः प्राप्नोति . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {७/६४} स्थानिवद्भावात् न भवति . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {८/६४} न एतानि सन्ति प्रयोजनानि . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {९/६४} असिद्धवत् अत्र आ भात् इति अनेन अपि एतानि सिद्धानि . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {१०/६४} इदम् तर्हि प्रयोजनम् : याज्यते वाप्यते . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {११/६४} णिलोपे कृते यजादीनाम् किति इति सम्प्रसारणम् प्राप्नोति . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {१२/६४} स्थानिवद्भावात् न भवति . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {१३/६४} एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {१४/६४} यजादिभिः अत्र कितम् विशेषयिष्यामः यजादीनाम् यः कित् इति . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {१५/६४} कः च यजादीनाम् कित् . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {१६/६४} यजादिभ्यः यः विहितः इति . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {१७/६४} इदम् तर्हि प्रयोजनम् : पट्व्या मृद्व्या इति . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {१८/६४} परस्य यणादेशे कृते पूर्वस्य न प्राप्नोति ईकारयणा व्यवहितत्वात् . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {१९/६४} स्थानिवद्भावात् भवति . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {२०/६४} किम् पुनः कारणम् परस्य तावत् भवति न पुनः पूर्वस्य . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {२१/६४} नित्यत्वात् . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {२२/६४} नित्यः परयणादेशः . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {२३/६४} कृते अपि पूर्वयणादेशे प्राप्नोति अकृते अपि प्राप्नोति . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {२४/६४} नित्यत्वात् परयणादेशे कृते पूर्वस्य न प्राप्नोति . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {२५/६४} स्थानिवद्भावात् भवति . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {२६/६४} एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {२७/६४} असिद्धम् बहिरङ्गलक्षणम् अन्तरङ्गलक्षणे इति असिद्धत्वात् बहिरङ्गलक्षणस्य परयणादेशस्य अन्तरङ्गलक्षणः पूर्वयणादेशः भविष्यति . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {२८/६४} अवश्यम् च एषा परिभाषा आश्रयितव्या स्वरार्थम् कर्त्र्य हर्त्र्य इति उदात्तयणः हल्पूर्वात् इति एषः स्वरः यथा स्यात् . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {२९/६४} अनेन अपि सिद्धः स्वरः . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {३०/६४} कथम् . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {३१/६४} आरभ्यमाणे नित्यः असौ . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {३२/६४} आरभ्यमाणे तु अस्मिन् योगे नित्यः पूर्वयणादेशः . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {३३/६४} कृते अपि परयणादेशे प्राप्नोति अकृते अपि . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {३४/६४} परयणादेशः अपि नित्यः . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {३५/६४} कृते अपि पूर्वयणादेशे प्राप्नोति अकृते अपि . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {३६/६४} परः च असौ व्यवस्था . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {३७/६४} व्यवस्थया च असौ परः . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {३८/६४} युगपत्सम्भवः न अस्ति . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {३९/६४} न च अस्ति यौगपद्येन सम्भवः . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {४०/६४} कथम् च सिध्यति . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {४१/६४} बहिरङ्गेण सिध्यति . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {४२/६४} असिद्धम् बहिरङ्गलक्षणम् अन्तरङ्गलक्षणे इति अनेन सिध्यति . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {४३/६४} एवम् तर्हि यः अत्र उदात्तयण् तदाश्रयः स्वरः भविष्यति . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {४४/६४} ईकारयणा व्यवहितत्वात् न प्राप्नोति . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {४५/६४} स्वरविधौ व्यञ्जनम् अविद्यमानवत् भवति इति न अस्ति व्यवधानम् . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {४६/६४} सा तर्हि एषा परिभाषा कर्तव्या . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {४७/६४} ननु च इयम् अपि कर्तव्या : असिद्धम् बहिरङ्गलक्षणम् अन्तरङ्गलक्षणे इति . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {४८/६४} बहुप्रयोजना एषा परिभाषा . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {४९/६४} अवश्यम् एषा कर्तव्या . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {५०/६४} सा च अपि एषा लोकतः सिद्धा . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {५१/६४} कथम् . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {५२/६४} प्रत्यङ्गवर्ती लोकः लक्ष्यते . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {५३/६४} तत् यथा : पुरुषः अयम् प्रातः उत्थाय यानि अस्य प्रतिशरीरम् कार्याणि तानि तावत् करोति ततः सुहृदाम् ततः सम्बन्धिनाम् . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {५४/६४} प्रातिपदिकम् च अपि उपदिष्टम् सामान्यभूते अर्थे वर्तते . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {५५/६४} सामन्ये वर्तमानस्य व्यक्तिः उपजायते . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {५६/६४} व्यक्तस्य सतः लिङ्गसङ्ख्याभ्याम् अन्वितस्य बाह्येन अर्थेन योगः भवति . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {५७/६४} यया एव आनुपूर्व्या अर्थानाम् प्रादुर्भावः तया एव शब्दानाम् अपि तद्वत् कार्यैः अपि भवितव्यम् . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {५८/६४} इमानि तर्हि प्रयोजनानि : पटयति , अवधीत् , बहुखट्वकः . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {५९/६४} पटयति लघयति इति टिलोपे कृते अतः उपधायाः इति वृद्धिः प्राप्नोति . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {६०/६४} स्थानिवद्भावात् न भवति . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {६१/६४} अवधीत् इति अकारलोपे कृते अतः हलादेः लघोः इति विभाषा वृद्धिः प्राप्नोति . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {६२/६४} स्थानिवद्भावात् न भवति . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {६३/६४} बहुखट्वकः इत् आपः अन्यतरस्याम् ह्रस्वत्वे कृते ह्रस्वान्ते अन्त्यात् पूर्वम् इति एषः स्वरः प्राप्नोति . (P_१,१.५७.२) KA_I,१४४.१८-१४६.५ Rओ_I,४३१-४३५ {६४/६४} स्थानिवद्भावात् न भवति . (P_१,१.५७.३) KA_I,१४६.६-१६ Rओ_I,४३५-४३६ {१/२२} इह वैयाकरणः , सौवश्वः इति य्वोः स्थानिवद्भावात् आयावौ प्राप्नुतः . (P_१,१.५७.३) KA_I,१४६.६-१६ Rओ_I,४३५-४३६ {२/२२} तयोः प्रतिषेधः वक्तव्यः . (P_१,१.५७.३) KA_I,१४६.६-१६ Rओ_I,४३५-४३६ {३/२२} अचः पूर्वविज्ञानात् ऐचोः सिद्धम् . (P_१,१.५७.३) KA_I,१४६.६-१६ Rओ_I,४३५-४३६ {४/२२} यः अनादिष्टात् अचः पूर्वः तस्य विधिम् प्रति स्थानिवद्भावः . (P_१,१.५७.३) KA_I,१४६.६-१६ Rओ_I,४३५-४३६ {५/२२} आदिष्टात् च एषः अचः पूर्वः . (P_१,१.५७.३) KA_I,१४६.६-१६ Rओ_I,४३५-४३६ {६/२२} किम् वक्तव्यम् एतत् . (P_१,१.५७.३) KA_I,१४६.६-१६ Rओ_I,४३५-४३६ {७/२२} न हि . (P_१,१.५७.३) KA_I,१४६.६-१६ Rओ_I,४३५-४३६ {८/२२} कथम् अनुच्यमानम् गंस्यते . (P_१,१.५७.३) KA_I,१४६.६-१६ Rओ_I,४३५-४३६ {९/२२} अचः इति पञ्चमी : अचः पूर्वस्य . (P_१,१.५७.३) KA_I,१४६.६-१६ Rओ_I,४३५-४३६ {१०/२२} यदि एवम् आदेशः अविशेषितः भवति . (P_१,१.५७.३) KA_I,१४६.६-१६ Rओ_I,४३५-४३६ {११/२२} आदेशः च विशेषितः . (P_१,१.५७.३) KA_I,१४६.६-१६ Rओ_I,४३५-४३६ {१२/२२} कथम् . (P_१,१.५७.३) KA_I,१४६.६-१६ Rओ_I,४३५-४३६ {१३/२२} न ब्रूमः यत् षष्ठीनिर्दिष्टम् अज्ग्रहणम् तत् पञ्चमीनिर्दिष्टम् कर्तव्यम् . (P_१,१.५७.३) KA_I,१४६.६-१६ Rओ_I,४३५-४३६ {१४/२२} किम् तर्हि अन्यत् कर्तव्यम् . (P_१,१.५७.३) KA_I,१४६.६-१६ Rओ_I,४३५-४३६ {१५/२२} अन्यत् च न कर्तव्यम् . (P_१,१.५७.३) KA_I,१४६.६-१६ Rओ_I,४३५-४३६ {१६/२२} यत् एव अदः षष्ठीनिर्दिष्टम् अज्ग्रहणम् तस्य दिक्शब्दैः योगे पञ्चमी भवति : अजादेशः परनिमित्तकः पूर्वस्य विधिम् प्रति स्थानिवत् भवति . (P_१,१.५७.३) KA_I,१४६.६-१६ Rओ_I,४३५-४३६ {१७/२२} कुतः पूर्वस्य . (P_१,१.५७.३) KA_I,१४६.६-१६ Rओ_I,४३५-४३६ {१८/२२} अचः इति . (P_१,१.५७.३) KA_I,१४६.६-१६ Rओ_I,४३५-४३६ {१९/२२} तत् यथा आदेशः प्रथमानिर्दिष्टः . (P_१,१.५७.३) KA_I,१४६.६-१६ Rओ_I,४३५-४३६ {२०/२२} तस्य दिक्शब्दैः योगे पञ्चमी भवति : अजादेशः परनिमित्तकः पूर्वस्य विधिम् प्रति स्थानिवत् भवति . (P_१,१.५७.३) KA_I,१४६.६-१६ Rओ_I,४३५-४३६ {२१/२२} कुतः पूर्वस्य . (P_१,१.५७.३) KA_I,१४६.६-१६ Rओ_I,४३५-४३६ {२२/२२} आदेशात् इति . (P_१,१.५७.४) KA_I,१४६.१७-१४७.१८ Rओ_I,४३६-४३८ {१/४१} तत्र आदेशलक्षणप्रतिषेधः . (P_१,१.५७.४) KA_I,१४६.१७-१४७.१८ Rओ_I,४३६-४३८ {२/४१} तत्र आदेशलक्षणम् कार्यम् प्राप्नोति . (P_१,१.५७.४) KA_I,१४६.१७-१४७.१८ Rओ_I,४३६-४३८ {३/४१} तस्य प्रतिषेधः वक्तव्यः : वाय्वोः , अध्वर्य्वोः . (P_१,१.५७.४) KA_I,१४६.१७-१४७.१८ Rओ_I,४३६-४३८ {४/४१} लोपः व्योः वलि इति यलोपः प्राप्नोति . (P_१,१.५७.४) KA_I,१४६.१७-१४७.१८ Rओ_I,४३६-४३८ {५/४१} असिद्धवचनात् सिद्धम् . (P_१,१.५७.४) KA_I,१४६.१७-१४७.१८ Rओ_I,४३६-४३८ {६/४१} अजादेशः परनिमित्तकः पूर्वस्य विधिम् प्रति असिद्धः भवति इति वक्तव्यम् . (P_१,१.५७.४) KA_I,१४६.१७-१४७.१८ Rओ_I,४३६-४३८ {७/४१} असिद्धवचनात् सिद्धम् इति चेत् उत्सर्गलक्षणानाम् अनुदेशः . (P_१,१.५७.४) KA_I,१४६.१७-१४७.१८ Rओ_I,४३६-४३८ {८/४१} असिद्धवचनात् सिद्धम् इति चेत् उत्सर्गलक्षणानाम् अनुदेशः कर्तव्यः : पट्व्या म्र्द्व्या इति . (P_१,१.५७.४) KA_I,१४६.१७-१४७.१८ Rओ_I,४३६-४३८ {९/४१} ननु च एतत् अपि असिद्धवचनात् सिद्धम् . (P_१,१.५७.४) KA_I,१४६.१७-१४७.१८ Rओ_I,४३६-४३८ {१०/४१} असिद्धवचनात् सिद्धम् इति चेत् न अन्यस्य असिद्धवचनात् अन्यस्य भावः . (P_१,१.५७.४) KA_I,१४६.१७-१४७.१८ Rओ_I,४३६-४३८ {११/४१} असिद्धवचनात् सिद्धम् इति चेत् तत् न . (P_१,१.५७.४) KA_I,१४६.१७-१४७.१८ Rओ_I,४३६-४३८ {१२/४१} किम् कारणम् . (P_१,१.५७.४) KA_I,१४६.१७-१४७.१८ Rओ_I,४३६-४३८ {१३/४१} न अन्यस्य असिद्धवचनात् अन्यस्य भावः . (P_१,१.५७.४) KA_I,१४६.१७-१४७.१८ Rओ_I,४३६-४३८ {१४/४१} न हि अन्यस्य असिद्धवचनात् अन्यस्य प्रादुर्भावः भवति . (P_१,१.५७.४) KA_I,१४६.१७-१४७.१८ Rओ_I,४३६-४३८ {१५/४१} न हि देवदत्तस्य हन्तरि हते देवदत्तस्य प्रादुर्भावः भवति . (P_१,१.५७.४) KA_I,१४६.१७-१४७.१८ Rओ_I,४३६-४३८ {१६/४१} तस्मात् स्थानिवद्वचनम् असिद्धत्वम् च . (P_१,१.५७.४) KA_I,१४६.१७-१४७.१८ Rओ_I,४३६-४३८ {१७/४१} तस्मात् स्थानिवद्भावः वक्तव्यः असिद्धत्वम् च . (P_१,१.५७.४) KA_I,१४६.१७-१४७.१८ Rओ_I,४३६-४३८ {१८/४१} पट्व्या मृद्व्या इति अत्र स्थानिवद्भावः . (P_१,१.५७.४) KA_I,१४६.१७-१४७.१८ Rओ_I,४३६-४३८ {१९/४१} वाय्वोः , अध्वर्य्वोः इति असिद्धत्वम् . (P_१,१.५७.४) KA_I,१४६.१७-१४७.१८ Rओ_I,४३६-४३८ {२०/४१} उक्तम् वा . (P_१,१.५७.४) KA_I,१४६.१७-१४७.१८ Rओ_I,४३६-४३८ {२१/४१} किम् उक्तम् . (P_१,१.५७.४) KA_I,१४६.१७-१४७.१८ Rओ_I,४३६-४३८ {२२/४१} स्थानिवद्वचनानर्थक्यम् शास्त्रासिद्धत्वात् इति . (P_१,१.५७.४) KA_I,१४६.१७-१४७.१८ Rओ_I,४३६-४३८ {२३/४१} विषमः उपन्यासः . (P_१,१.५७.४) KA_I,१४६.१७-१४७.१८ Rओ_I,४३६-४३८ {२४/४१} युक्तम् तत्र यत् एकादेशशास्त्रम् तुक्शास्त्रे असिद्धम् स्यात् : अन्यत् अन्यस्मिन् . (P_१,१.५७.४) KA_I,१४६.१७-१४७.१८ Rओ_I,४३६-४३८ {२५/४१} इह पुनः न युक्तम् . (P_१,१.५७.४) KA_I,१४६.१७-१४७.१८ Rओ_I,४३६-४३८ {२६/४१} कथम् हि तद् एव नाम तस्मिन् असिद्धम् स्यात् . (P_१,१.५७.४) KA_I,१४६.१७-१४७.१८ Rओ_I,४३६-४३८ {२७/४१} तद् एव च अपि तस्मिन् असिद्धम् भवति . (P_१,१.५७.४) KA_I,१४६.१७-१४७.१८ Rओ_I,४३६-४३८ {२८/४१} वक्ष्यति हि आचार्यः : चिणः लुकि तग्रहणानर्थक्यम् सङ्घातस्य अप्रत्ययत्वात् तलोपस्य च असिद्धत्वात् इति . (P_१,१.५७.४) KA_I,१४६.१७-१४७.१८ Rओ_I,४३६-४३८ {२९/४१} चिणः लुक् चिणः लुकि एव असिद्धः भवति . (P_१,१.५७.४) KA_I,१४६.१७-१४७.१८ Rओ_I,४३६-४३८ {३०/४१} कामम् अतिदिश्यताम् वा सत् च असत् च अपि न इह भारः अस्ति . (P_१,१.५७.४) KA_I,१४६.१७-१४७.१८ Rओ_I,४३६-४३८ {३१/४१} कल्प्यः हि वाक्यशेषः वाक्यम् वक्तरि अधीनम् हि . (P_१,१.५७.४) KA_I,१४६.१७-१४७.१८ Rओ_I,४३६-४३८ {३२/४१} अथ वा वतिनिर्देशः अयम् . (P_१,१.५७.४) KA_I,१४६.१७-१४७.१८ Rओ_I,४३६-४३८ {३३/४१} कामचारः च वतिनिर्देशे वाक्यशेषम् समर्थयितुम् . (P_१,१.५७.४) KA_I,१४६.१७-१४७.१८ Rओ_I,४३६-४३८ {३४/४१} तत् यथा . (P_१,१.५७.४) KA_I,१४६.१७-१४७.१८ Rओ_I,४३६-४३८ {३५/४१} उशीनरवत् मद्रेषु यवाः . (P_१,१.५७.४) KA_I,१४६.१७-१४७.१८ Rओ_I,४३६-४३८ {३६/४१} सन्ति न सन्ति इति . (P_१,१.५७.४) KA_I,१४६.१७-१४७.१८ Rओ_I,४३६-४३८ {३७/४१} मातृवत् अस्याः कलाः . (P_१,१.५७.४) KA_I,१४६.१७-१४७.१८ Rओ_I,४३६-४३८ {३८/४१} सन्ति न सन्ति . (P_१,१.५७.४) KA_I,१४६.१७-१४७.१८ Rओ_I,४३६-४३८ {३९/४१} एवम् इह अपि स्थानिवत् भवति स्थानिवत् न भवति इति वाक्यशेषम् समर्थयिष्यामहे . (P_१,१.५७.४) KA_I,१४६.१७-१४७.१८ Rओ_I,४३६-४३८ {४०/४१} इह तावत् पट्व्या मृद्व्या इति यथा स्थानिनि यणादेशः भवति एवम् आदेशे अपि . (P_१,१.५७.४) KA_I,१४६.१७-१४७.१८ Rओ_I,४३६-४३८ {४१/४१} इह इदानीम् वाय्वोः अध्वर्य्वोः इति यथा स्थानिनि यलोपः न भवति एवम् आदेशे अपि न भवति . (P_१,१.५७.५) KA_I,१४७.१९-१४८.२४ Rओ_I,४३८-४४१ {१/४०} किम् पुनः अनन्तरस्य विधिम् प्रति स्थानिवद्भावः आहोस्वित् पूर्वमात्रस्य . (P_१,१.५७.५) KA_I,१४७.१९-१४८.२४ Rओ_I,४३८-४४१ {२/४०} कः च अत्र विशेषः . (P_१,१.५७.५) KA_I,१४७.१९-१४८.२४ Rओ_I,४३८-४४१ {३/४०} अनन्तरस्य चेत् एकाननुदात्तद्विगुस्वरगतिनिघातेषु उपसङ्ख्यानम् . (P_१,१.५७.५) KA_I,१४७.१९-१४८.२४ Rओ_I,४३८-४४१ {४/४०} अनन्तरस्य चेत् एकाननुदात्तद्विगुस्वरगतिनिघातेषु उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् . (P_१,१.५७.५) KA_I,१४७.१९-१४८.२४ Rओ_I,४३८-४४१ {५/४०} एकाननुदात्त : लुनीहि अत्र पुनीहि अत्र . (P_१,१.५७.५) KA_I,१४७.१९-१४८.२४ Rओ_I,४३८-४४१ {६/४०} अनुदात्तम् पदम् एकवर्जम् इति एषः स्वरः न प्राप्नोति . (P_१,१.५७.५) KA_I,१४७.१९-१४८.२४ Rओ_I,४३८-४४१ {७/४०} द्विगुस्वर : पञ्चारत्न्यः , दशारत्न्यः . (P_१,१.५७.५) KA_I,१४७.१९-१४८.२४ Rओ_I,४३८-४४१ {८/४०} इगन्तकाल इति एषः स्वरः न प्राप्नोति . (P_१,१.५७.५) KA_I,१४७.१९-१४८.२४ Rओ_I,४३८-४४१ {९/४०} गतिनिघात : यत् प्रलुनीहि अत्र , यत् प्रपुनीहि अत्र . (P_१,१.५७.५) KA_I,१४७.१९-१४८.२४ Rओ_I,४३८-४४१ {१०/४०} तिङि चोदात्तवति इति एषः स्वरः न प्राप्नोति . (P_१,१.५७.५) KA_I,१४७.१९-१४८.२४ Rओ_I,४३८-४४१ {११/४०} अस्तु तर्हि पूर्वमात्रस्य . (P_१,१.५७.५) KA_I,१४७.१९-१४८.२४ Rओ_I,४३८-४४१ {१२/४०} पूर्वमात्रस्य इति चेत् उपधाह्रस्वत्वम् . पूर्वमात्रस्य इति चेत् उपधाह्रस्वत्वम् वक्तव्यम् : वादितवन्तम् प्रयोजितवान् : अवीवदत् वीणाम् परिवादकेन . (P_१,१.५७.५) KA_I,१४७.१९-१४८.२४ Rओ_I,४३८-४४१ {१३/४०} किम् पुनः कारणम् न सिध्यति . (P_१,१.५७.५) KA_I,१४७.१९-१४८.२४ Rओ_I,४३८-४४१ {१४/४०} यः असौ णौ णिः लुप्यते तस्य स्थानिवद्भावात् ह्रस्वत्वम् न प्राप्नोति . (P_१,१.५७.५) KA_I,१४७.१९-१४८.२४ Rओ_I,४३८-४४१ {१५/४०} गुरुसञ्ज्ञा च . (P_१,१.५७.५) KA_I,१४७.१९-१४८.२४ Rओ_I,४३८-४४१ {१६/४०} गुरुसञ्ज्ञा च न सिध्यति : श्लेष्मा३घ्न पित्ता३घ्न दा३ध्यश्व मा३ध्वश्व . (P_१,१.५७.५) KA_I,१४७.१९-१४८.२४ Rओ_I,४३८-४४१ {१७/४०} हलः अनन्तराः संयोगः इति संयोगसञ्ज्ञा . (P_१,१.५७.५) KA_I,१४७.१९-१४८.२४ Rओ_I,४३८-४४१ {१८/४०} संयोगे गुरु इति गुरुसञ्ज्ञा . (P_१,१.५७.५) KA_I,१४७.१९-१४८.२४ Rओ_I,४३८-४४१ {१९/४०} गुरोः इति प्लुतः न प्राप्नोति . (P_१,१.५७.५) KA_I,१४७.१९-१४८.२४ Rओ_I,४३८-४४१ {२०/४०} ननु च यस्य अपि अनन्तरस्य विधिम् प्रति स्थानिवद्भावः तस्य अपि अनन्तरलक्षणः विधिः संयोगसञ्ज्ञा विधेया . (P_१,१.५७.५) KA_I,१४७.१९-१४८.२४ Rओ_I,४३८-४४१ {२१/४०} न वा संयोगस्य अपूर्वविधित्वात् . (P_१,१.५७.५) KA_I,१४७.१९-१४८.२४ Rओ_I,४३८-४४१ {२२/४०} न वा एषः दोषः . (P_१,१.५७.५) KA_I,१४७.१९-१४८.२४ Rओ_I,४३८-४४१ {२३/४०} किम् कारणम् . (P_१,१.५७.५) KA_I,१४७.१९-१४८.२४ Rओ_I,४३८-४४१ {२४/४०} संयोगस्य अपूर्वविधित्वात् . (P_१,१.५७.५) KA_I,१४७.१९-१४८.२४ Rओ_I,४३८-४४१ {२५/४०} न पूर्वविधिः संयोगः . (P_१,१.५७.५) KA_I,१४७.१९-१४८.२४ Rओ_I,४३८-४४१ {२६/४०} किम् तर्हि . (P_१,१.५७.५) KA_I,१४७.१९-१४८.२४ Rओ_I,४३८-४४१ {२७/४०} पूर्वपरविधिः संयोगः . (P_१,१.५७.५) KA_I,१४७.१९-१४८.२४ Rओ_I,४३८-४४१ {२८/४०} एकादेशस्य उपसङ्ख्यानम् . (P_१,१.५७.५) KA_I,१४७.१९-१४८.२४ Rओ_I,४३८-४४१ {२९/४०} एकादेशस्य उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् : श्रायसौ गौमतौ चातुरौ , आनडुहौ पादे , उदवाहे . (P_१,१.५७.५) KA_I,१४७.१९-१४८.२४ Rओ_I,४३८-४४१ {३०/४०} एकादेशे कृते नुमामौ पद्भावः ऊठ् इति एते विधयः प्राप्नुवन्ति . (P_१,१.५७.५) KA_I,१४७.१९-१४८.२४ Rओ_I,४३८-४४१ {३१/४०} किम् पुनः कारणम् न सिध्यति . (P_१,१.५७.५) KA_I,१४७.१९-१४८.२४ Rओ_I,४३८-४४१ {३२/४०} उभयनिमित्तत्वात् . (P_१,१.५७.५) KA_I,१४७.१९-१४८.२४ Rओ_I,४३८-४४१ {३३/४०} अजादेशः परनिमित्तकः इति उच्यते उभयनिमित्तः च अयम् . (P_१,१.५७.५) KA_I,१४७.१९-१४८.२४ Rओ_I,४३८-४४१ {३४/४०} उभयादेशत्वात् च . (P_१,१.५७.५) KA_I,१४७.१९-१४८.२४ Rओ_I,४३८-४४१ {३५/४०} अचः आदेशः इचि उच्यते अचोः च अयम् आदेशः . (P_१,१.५७.५) KA_I,१४७.१९-१४८.२४ Rओ_I,४३८-४४१ {३६/४०} न एषः दोषः . (P_१,१.५७.५) KA_I,१४७.१९-१४८.२४ Rओ_I,४३८-४४१ {३७/४०} यत् तावत् उच्यते उभयनिमित्तत्वात् इति : इह यस्य ग्रामे नगरे वा अनेकम् कार्यम् भवति शक्नोति असौ ततः अन्यतरत् व्यपदेष्टुम् : गुरुनिमित्तम् वसामः . (P_१,१.५७.५) KA_I,१४७.१९-१४८.२४ Rओ_I,४३८-४४१ {३८/४०} अध्ययननिमित्तम् वसामः इति . (P_१,१.५७.५) KA_I,१४७.१९-१४८.२४ Rओ_I,४३८-४४१ {३९/४०} यत् अपि उच्यते उभयादेशत्वात् च इति .:इह यः द्वयोः षष्ठीनिर्दिष्टयोः प्रसङ्गे भवति लभते असौ अन्यतरतः व्यपदेशम् . (P_१,१.५७.५) KA_I,१४७.१९-१४८.२४ Rओ_I,४३८-४४१ {४०/४०} तत् यथा देवदत्तस्य पुत्रः , देवदत्तायाः पुत्रः इति. . (P_१,१.५७.६) KA_I,१४९.१-१९ Rओ_I,४४१-४४३ {१/१९} अथ हलचोः आदेशः स्थानिवत् भवति उताहो न . (P_१,१.५७.६) KA_I,१४९.१-१९ Rओ_I,४४१-४४३ {२/१९} कः च अत्र विशेषः . (P_१,१.५७.६) KA_I,१४९.१-१९ Rओ_I,४४१-४४३ {३/१९} हलचोः आदेशः स्थानिवत् इति चेत् विंशतेः तिलोपः एकादेशः . (P_१,१.५७.६) KA_I,१४९.१-१९ Rओ_I,४४१-४४३ {४/१९} हलचोः आदेशः स्थानिवत् इति चेत् विंशतेः तिलोपे एकादेशः वक्तव्यः : विंशकः , विंशम् शतम् , विंशः . (P_१,१.५७.६) KA_I,१४९.१-१९ Rओ_I,४४१-४४३ {५/१९} स्थूलादीनाम् यणादिलोपे अवादेशः . (P_१,१.५७.६) KA_I,१४९.१-१९ Rओ_I,४४१-४४३ {६/१९} स्थूलादीनाम् यणादिलोपे कृते अवादेशः वक्तव्यः : स्थवीयान् , दवीयान् . (P_१,१.५७.६) KA_I,१४९.१-१९ Rओ_I,४४१-४४३ {७/१९} केकयिमित्रय्वोः इयादेशे एत्वम् . (P_१,१.५७.६) KA_I,१४९.१-१९ Rओ_I,४४१-४४३ {८/१९} केकयिमित्रय्वोः इयादेशे एत्वम् न सिध्यति : कैकेयः , मैत्रेयः . (P_१,१.५७.६) KA_I,१४९.१-१९ Rओ_I,४४१-४४३ {९/१९} अचि इति एत्वम् न सिध्यति . (P_१,१.५७.६) KA_I,१४९.१-१९ Rओ_I,४४१-४४३ {१०/१९} उत्तरपदलोपे च . (P_१,१.५७.६) KA_I,१४९.१-१९ Rओ_I,४४१-४४३ {११/१९} उत्तरपदलोपे च दोषः भवति : दध्युपसिक्ताः सक्तवः दधिसक्तवः . (P_१,१.५७.६) KA_I,१४९.१-१९ Rओ_I,४४१-४४३ {१२/१९} अचि इति यणादेशः प्राप्नोति . (P_१,१.५७.६) KA_I,१४९.१-१९ Rओ_I,४४१-४४३ {१३/१९} यङ्लोपे यणियङुवङः . (P_१,१.५७.६) KA_I,१४९.१-१९ Rओ_I,४४१-४४३ {१४/१९} यङ्लोपे यणियङुवङः न सिध्यन्ति : चेच्यः , नेन्यः , चेक्रियः , लोलुवः , पोपुवः . (P_१,१.५७.६) KA_I,१४९.१-१९ Rओ_I,४४१-४४३ {१५/१९} अचि इति यणियङुवङः न सिध्यन्ति . (P_१,१.५७.६) KA_I,१४९.१-१९ Rओ_I,४४१-४४३ {१६/१९} अस्तु तर्हि न स्थानिवत् . (P_१,१.५७.६) KA_I,१४९.१-१९ Rओ_I,४४१-४४३ {१७/१९} अस्थानिवत्त्वे यङ्लोपे गुणवृद्धिप्रतिषेधः . अस्थानिवत्त्वे यङ्लोपे गुणवृद्धिप्रतिषेधः वक्तव्यः : लोलुवः , पोपुवः , सरीसृपः , मरीमृजः इति . (P_१,१.५७.६) KA_I,१४९.१-१९ Rओ_I,४४१-४४३ {१८/१९} न एषः दोषः . (P_१,१.५७.६) KA_I,१४९.१-१९ Rओ_I,४४१-४४३ {१९/१९} न धातुलोपे आर्धधातुके इति प्रतिषेधः भविष्यति . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {१/४४} किम् पुनः आश्रीयमाणायाम् प्रकृतौ स्थानिवत् भवति आहोस्वित् अविशेषेण . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {२/४४} कः च अत्र विशेषः . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {३/४४} अविशेषेण स्थानिवत् इति चेत् लोपयणादेशे गुरुविधिः . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {४/४४} अविशेषेण स्थानिवत् इति चेत् लोपयणादेशे गुरुविधिः न सिध्यति : श्लेष्मा३घ्न पित्ता३घ्न दा३ध्यश्व मा३ध्वश्व . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {५/४४} हलः अनन्तराः संयोगः इति संयोगसञ्ज्ञा संयोगे गुरु इति गुरुसञ्ज्ञा गुरोः इति प्लुतः न प्राप्नोति . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {६/४४} द्विर्वचनादयः च प्रतिषेधे . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {७/४४} द्विर्वचनादयः च प्रतिषेधे वक्तव्याः : द्विर्वचनवरेयलोप इति . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {८/४४} क्सलोपे लुग्वचनम् . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {९/४४} क्सलोपे लुक् वक्तव्यः : अदुग्ध , अदुग्धाः : लुक् वा दुहदिहलिहगुहाम् आत्मनेपदे दन्त्ये इति . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {१०/४४} हन्तेः घत्वम् . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {११/४४} हन्तेः च घत्वम् वक्तव्यम् : घ्नन्ति घ्नन्तु , अघ्नन् . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {१२/४४} अस्तु तर्हि आश्रीयमाणायाम् प्रकृतौ इति . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {१३/४४} ग्रहणेषु स्थानिवत् इति चेत् जग्ध्यादिषु आदेशप्रतिषेधः . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {१४/४४} ग्रहणेषु स्थानिवत् इति चेत् जग्ध्यादिषु आदेशस्य प्रतिषेधः वक्तव्यः : निराद्य समाद्य . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {१५/४४} अदः जग्धिः ल्यप् ति किति इति जग्धिभावः प्राप्नोति . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {१६/४४} यणादेशे युलोपेत्वानुनासिकात्त्वप्रतिषेधः . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {१७/४४} यणादेशे युलोपेत्वानुनासिकात्त्वानाम् प्रतिषेधः वक्तव्यः . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {१८/४४} यलोप : वाय्वोः , अध्वर्य्वोः . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {१९/४४} लोपः व्योः वलि इति यलोपः प्राप्नोति . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {२०/४४} उलोप : अकुर्वि* आशाम् अकुर्व्य् आशाम् . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {२१/४४} नित्यम् करोतेः ये च इति उकारलोपः प्राप्नोति . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {२२/४४} ईत्व : अलुनि* आशाम् अलुन्य् आशाम् . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {२३/४४} ई हलि अघोः इति ईत्वम् प्राप्नोति . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {२४/४४} अनुनासिकात्त्व : अजज्ञि* आशाम् अजज्ञ्य् आशाम् . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {२५/४४} ये विभाषा इति अनुनासिकात्त्वम् प्राप्नोति . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {२६/४४} रायात्वप्रतिषेधः च . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {२७/४४} रायः आत्वस्य च प्रतिषेधः वक्तव्यः : रायि* आशाम् राय्य् आशाम् . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {२८/४४} रायः हलि इति आत्वम् प्राप्नोति . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {२९/४४} दीर्घे यलोपप्रतिषेधः . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {३०/४४} दीर्घे यलोपस्य प्रतिषेधः वक्तव्यः : सौर्ये नाम हिमवतः श्र्ङ्गे तद्वान् सौर्यी हिमवान् इति सौ इनाश्रये दीर्घत्वे कृते ईति यलोपः प्राप्नोति . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {३१/४४} अतः दीर्घे यलोपवचनम् . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {३२/४४} अतः दीर्घे यलोपः वक्तव्यः : गार्गाभ्याम् , वात्साभ्याम् . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {३३/४४} दीर्घे कृते आपत्यस्य च तद्धिते अनाति इति प्रतिषेधः प्राप्नोति . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {३४/४४} न एषः दोषः . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {३५/४४} आश्रीयते तत्र प्रकृतिः : तद्धिते इति . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {३६/४४} सर्वेषाम् एषाम् परिहारः : उक्तम् विधिग्रहणस्य प्रयोजनम् विधिमात्रे स्थानिवत् यथा स्यात् अनाश्रीयमाणायाम् अपि प्रकृतौ इति . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {३७/४४} अथ वा पुनः अस्तु अविशेषेण स्थानिवत् इति . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {३८/४४} ननु च उक्तम् अविशेषेण स्थानिवत् इति चेत् लोपयणादेशे गुरुविधिः द्विर्वचनादयः च प्रतिषेधे , क्सलोपे लुग्वचनम् , हन्तेः घत्वम् इति . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {३९/४४} न एषः दोषः . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {४०/४४} यत् तावत् उच्यते अविशेषेण स्थानिवत् इति चेत् लोपयणादेशे गुरुविधिः इति : उक्तम् एतत् : न वा संयोगस्य अपूर्वविधित्वात् इति . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {४१/४४} यत् अपि उच्यते द्विर्वचनादयः च प्रतिषेधे वक्तव्याः इति : उच्यन्ते न्यासे एव . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {४२/४४} क्सलोपे लुग्वचनम् इति : क्रियते न्यासे एव . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {४३/४४} हन्तेः घत्वम् इति . (P_१,१.५७.७) KA_I,१४९.२०-१५१.११ Rओ_I,४४३-४४७ {४४/४४} सप्तमे परिहारम् वक्ष्यति . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {१/५४} पदान्तविधिम् प्रति न स्थानिवत् इति उच्यते . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {२/५४} तत्र वेतस्वान् इति रुः प्राप्नोति . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {३/५४} न एषः दोषः . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {४/५४} भसञ्ज्ञा अत्र बाधिका भविष्यति : तसौ मत्वर्थे इति . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {५/५४} अकारान्तम् एतत् भसञ्ज्ञाम् प्रति . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {६/५४} पदसञ्ज्ञाम् प्रति सकारान्तम् . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {७/५४} ननु च एवम् विज्ञास्यते : यः सम्प्रति पदान्तः इति . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {८/५४} कर्मसाधनस्य विधिशब्दस्य उपादाने एतत् एवम् स्यात् . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {९/५४} अयम् च विधिशब्दः अस्ति एव कर्मसाधनः : विधीयते विधिः . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {१०/५४} अस्ति भावसाधनः : विधानम् विधिः इति . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {११/५४} तत्र भावसाधनस्य उपादाने एषः दोषः भवति . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {१२/५४} इह च : ब्रह्मबन्ध्वा ब्रह्मबन्ध्वै : धकारस्य जश्त्वम् प्राप्नोति . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {१३/५४} अस्ति पुनः किम् चित् भावसाधनस्य विधिशब्दस्य उपादाने सति इष्टम् सङ्गृहीतम् आहोस्वित् दोषान्तम् एव . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {१४/५४} अस्ति इति आह . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {१५/५४} इह कानि सन्ति यानि सन्ति कौ स्तः , यौ स्तः इति यः असौ पदान्तः यकारः वकारः वा श्रूयेत सः न श्रूयते . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {१६/५४} षडिकः च अपि सिद्धः भवति . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {१७/५४} वाचिकः तु न सिध्यति . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {१८/५४} अस्तु तर्हि कर्मसाधनः . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {१९/५४} यदि कर्मसाधनः षडिकः न सिध्यति . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {२०/५४} अस्तु तर्हि भावसाधनः . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {२१/५४} वाचिकः न सिध्यति . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {२२/५४} वाचिकषडिकौ न संवदेते . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {२३/५४} कर्तव्यः अत्र यत्नः . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {२४/५४} कथम् ब्रह्मबन्ध्वा ब्रह्मबन्ध्वै. उभयतः आश्रये न अन्तादिवत् इति . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {२५/५४} कथम् वेतस्वान् . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {२६/५४} न एवम् विज्ञायते : पदस्य अन्तः पदान्तः पदन्तविधिम् प्रति इति . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {२७/५४} कथम् तर्हि . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {२८/५४} पदे अन्तः पदान्तः पदान्तविधिम् प्रति इति . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {२९/५४} अथ वा यथा एव अन्यानि अपि पदकार्याणि उपप्लवन्ते रुत्वम् जश्त्वम् च एवम् इदम् अपि पदकार्यम् उपप्लोष्यते . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {३०/५४} किम्. भसञ्ज्ञा नाम . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {३१/५४} वरे यलोपविधिम् प्रति न स्थानिवत् भवति इति उच्यते . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {३२/५४} तत्र ते अप्सु यायावरः प्रवपेत पिण्डान् अवर्णलोपविधिम् प्रति स्थानिवत् स्यात् . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {३३/५४} न एषः दोषः . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {३४/५४} न एवम् विज्ञायते : वरे यलोपविधिम् प्रति न स्थानिवत् भवति इति . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {३५/५४} कथम् तर्हि . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {३६/५४} वरे अयलोपविधिम् प्रति इति . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {३७/५४} किम् इदम् अयलोपविधिम् प्रति इति . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {३८/५४} अवर्णलोपविधिम् प्रति यलोपविधिम् च प्रति इति . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {३९/५४} अथ वा योगविभागः करिष्यते : वरे लुप्तम् न स्थानिवत् . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {४०/५४} ततः यलोपविधिम् च प्रति न स्थानिवत् इति . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {४१/५४} यलोपे किम् उदाहरणम् . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {४२/५४} कण्डूयतेः अप्रत्ययः कण्डूः इति . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {४३/५४} न एतत् अस्ति . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {४४/५४} क्वौ लुप्तम् न स्थानिवत् . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {४५/५४} इदम् तर्हि : सौरी बलाका . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {४६/५४} न एतत् अस्ति . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {४७/५४} उपधात्वविधिम् प्रति न स्थानिवत् . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {४८/५४} इदम् तर्हि प्रयोजनम् : आदित्यः . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {४९/५४} न एतत् अस्ति . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {५०/५४} पूर्वत्रासिद्धे न स्थानिवत् . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {५१/५४} इदम् तर्हि : कण्डूतिः , वल्गूतिः . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {५२/५४} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {५३/५४} कण्डूया वल्गूया इति भवितव्यम् . (P_१,१.५८.१) KA_I,१५१.१४-१५२.१५ Rओ_I,४४७-४५३ {५४/५४} इदम् तर्हि : कण्डूयतेः क्तिच् : ब्राह्मणकण्डूतिः , क्षत्रियकण्डूतिः . (P_१,१.५८.२) KA_I,१५२.१६-१५३.३ Rओ_I,४५३-४५४ {१/२१} प्रतिषेधे स्वरदीर्घयलोपेषु लोपाजादेशः न स्थानिवत् . (P_१,१.५८.२) KA_I,१५२.१६-१५३.३ Rओ_I,४५३-४५४ {२/२१} प्रतिषेधे स्वरदीर्घयलोपेषु लोपाजादेशः न स्थानिवत् इति वक्तव्यम् . (P_१,१.५८.२) KA_I,१५२.१६-१५३.३ Rओ_I,४५३-४५४ {३/२१} स्वर : आकर्षिकः , चिकीर्षकः , जिहीर्षकः . (P_१,१.५८.२) KA_I,१५२.१६-१५३.३ Rओ_I,४५३-४५४ {४/२१} यः हि अन्यः आदेशः स्थानिवत् एव असौ भवति : पञ्चारत्न्यः , दशारत्न्यः . (P_१,१.५८.२) KA_I,१५२.१६-१५३.३ Rओ_I,४५३-४५४ {५/२१} स्वर . (P_१,१.५८.२) KA_I,१५२.१६-१५३.३ Rओ_I,४५३-४५४ {६/२१} दीर्घ : प्रतिदीव्ना प्रतिदीव्ने . (P_१,१.५८.२) KA_I,१५२.१६-१५३.३ Rओ_I,४५३-४५४ {७/२१} यः हि अन्यः आदेशः स्थानिवत् एव असौ भवति : किर्योः , गिर्योः . (P_१,१.५८.२) KA_I,१५२.१६-१५३.३ Rओ_I,४५३-४५४ {८/२१} दीर्घ . (P_१,१.५८.२) KA_I,१५२.१६-१५३.३ Rओ_I,४५३-४५४ {९/२१} यलोप : ब्राह्मणकण्डूतिः , क्षत्रियकण्डूतिः . (P_१,१.५८.२) KA_I,१५२.१६-१५३.३ Rओ_I,४५३-४५४ {१०/२१} यः हि अन्यः आदेशः स्थानिवत् एव असौ भवति : वाय्वोः , अध्वर्य्वोः इति . (P_१,१.५८.२) KA_I,१५२.१६-१५३.३ Rओ_I,४५३-४५४ {११/२१} तत् तर्हि वक्तव्यम् . (P_१,१.५८.२) KA_I,१५२.१६-१५३.३ Rओ_I,४५३-४५४ {१२/२१} न वक्तव्यम् . (P_१,१.५८.२) KA_I,१५२.१६-१५३.३ Rओ_I,४५३-४५४ {१३/२१} इह हि लोपः अपि प्रकृतः आदेशः अपि . (P_१,१.५८.२) KA_I,१५२.१६-१५३.३ Rओ_I,४५३-४५४ {१४/२१} विधिग्रहणम् अपि प्रकृतम् अनुवर्तते . (P_१,१.५८.२) KA_I,१५२.१६-१५३.३ Rओ_I,४५३-४५४ {१५/२१} दीर्घादयः अपि निर्दिश्यन्ते . (P_१,१.५८.२) KA_I,१५२.१६-१५३.३ Rओ_I,४५३-४५४ {१६/२१} केवलम् अत्र अभिसम्बन्धमात्रम् कर्तव्यम् : स्वरदीर्घयलोपविधिषु लोपाजादेशः न स्थानिवत् इति . (P_१,१.५८.२) KA_I,१५२.१६-१५३.३ Rओ_I,४५३-४५४ {१७/२१} आनुपूर्व्येण सन्निविष्टानाम् यथेष्टम् अभिसम्बन्धः शक्यते कर्तुम् . (P_१,१.५८.२) KA_I,१५२.१६-१५३.३ Rओ_I,४५३-४५४ {१८/२१} न च एतनि आनुपूर्व्येण सन्निविष्टानि . (P_१,१.५८.२) KA_I,१५२.१६-१५३.३ Rओ_I,४५३-४५४ {१९/२१} अनानुपूर्व्येण अपि सन्निविष्टानाम् यथेष्तम् अभिसम्बन्धः भवति . (P_१,१.५८.२) KA_I,१५२.१६-१५३.३ Rओ_I,४५३-४५४ {२०/२१} तत् यथा : अनड्वाहम् उदहारि या त्वम् हरसि शिरसा कुम्भम् भगिनि साचीनम् अभिधावन्तम् अद्राक्षीः इति . (P_१,१.५८.२) KA_I,१५२.१६-१५३.३ Rओ_I,४५३-४५४ {२१/२१} तस्य यथेष्तम् अभिसम्बन्धः भवति : उदहारि भगिनि या त्वम् कुम्भम् हरसि शिरसा अनड्वाहम् साचीनम् अभिधावन्तम् अद्राक्षीः इति . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {१/७१} क्विलुगुपधात्वचङ्परनिर्ह्रासकुत्वेषु उपसङ्ख्यानम् . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {२/७१} क्विलुगुपधात्वचङ्परनिर्ह्रासकुत्वेषु उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {३/७१} क्वौ किम् उदाहरणम् . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {४/७१} कण्डूयतेः अप्रत्ययः कण्डूः इति . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {५/७१} न एतत् अस्ति . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {६/७१} यलोपविधिम् प्रति न स्थानिवत् . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {७/७१} इदम् तर्हि : पिपठिषतेः अप्रत्ययः पिपठीः . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {८/७१} न एतत् अस्ति . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {९/७१} दीर्घत्वम् प्रति न स्थानिवत् . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {१०/७१} इदम् तर्हि : लावयतेः लौः , पावयतेः पौः . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {११/७१} न एतत् अस्ति . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {१२/७१} अकृत्वा वृद्ध्यावादेशौ णिलोपः . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {१३/७१} प्रत्ययलक्षणेन वृद्धिः भविष्यति . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {१४/७१} इदम् तर्हि : लवम् आचष्टे लवयति . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {१५/७१} लवयतेः अप्रत्ययः लौः , पौः . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {१६/७१} स्थानिवद्भावात् णेः ऊठ् न प्राप्नोति . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {१७/७१} क्वौ लुप्तम् न स्थानिवत् इति भवति . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {१८/७१} एवम् अपि न सिध्यति . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {१९/७१} कथम् . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {२०/७१} क्वौ णिलोपः णौ अकारलोपः . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {२१/७१} तस्य स्थानिवद्भावात् ऊठ् न प्राप्नोति . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {२२/७१} न एषः दोषः . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {२३/७१} न एवम् विज्ञायते : क्वौ लुप्तम् न स्थानिवत् इति . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {२४/७१} कथम् तर्हि . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {२५/७१} क्वौ विधिम् प्रति न स्थानिवत् . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {२६/७१} लुकि किम् उदाहरणम् . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {२७/७१} बिम्बम् , बदरम् . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {२८/७१} न एतत् अस्ति . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {२९/७१} पुंवद्भावेन अपि एतत् सिद्धम् . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {३०/७१} इदम् तर्हि : आमलकम् . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {३१/७१} एतत् अपि न अस्ति . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {३२/७१} वक्ष्यति एतत् : फले लुग्वचनानर्थक्यम् प्रकृत्यन्तरत्वात् इति . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {३३/७१} इदम् तर्हि : पञ्चभिः पट्वीभिः क्रीतः पञ्चपटुः , दशपटुः इति . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {३४/७१} ननु च एतत् अपि पुंवद्भावेन एव सिद्धम् . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {३५/७१} कथम् पुंवद्भावः . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {३६/७१} भस्य अढे तद्धिते पुंवत् भवति इति . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {३७/७१} भस्य इति उच्यते . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {३८/७१} यजादौ च भम् भवति न च अत्र यजादिम् पश्यामः . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {३९/७१} प्रत्ययलक्षणेन यजादिः . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {४०/७१} वर्णाश्रये न अस्ति प्रत्ययलक्षणम् . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {४१/७१} एवम् तर्हि ठक्छसोः च इति एवम् भविष्यति . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {४२/७१} टक्छसोः च इति उच्यते . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {४३/७१} न च अत्र टक्छसौ पश्यामः . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {४४/७१} प्रत्ययलक्षणेन . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {४५/७१} न लुमता तस्मिन् इति प्रत्ययलक्षणस्य प्रतिषेधः . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {४६/७१} न खलु अपि ठक् एव क्रीतप्रत्ययः क्रीताद्यर्थाः एव वा तद्धिताः . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {४७/७१} किम् तर्हि . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {४८/७१} अन्ये अपि तद्धिताः ये लुकम् प्रयोजयन्ति : पञ्चेन्द्राण्यः देवताः अस्य इति पञ्चेन्द्रः , दशेन्द्रः , पञ्चाग्निः , दशाग्निः . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {४९/७१} उपधात्वे किम् उदाहरणम् . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {५०/७१} पिपठिषतेः अप्रत्ययः पिपठीः इति . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {५१/७१} न एतत् अस्ति . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {५२/७१} दीर्घविधिम् प्रति न स्थानिवत् . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {५३/७१} इदम् तर्हि: सौरी बलाका . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {५४/७१} न एतत् अस्ति . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {५५/७१} यलोपविधिम् प्रति न स्थानिवत् . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {५६/७१} इदम् तर्हि : पारिखीयः . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {५७/७१} चङ्परनिर्ह्रासे च उपसङ्ख्यनम् कर्तव्यम् . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {५८/७१} वादितवन्तम् प्रयोजितवान् : अवीवदत् वीणाम् परिवादकेन . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {५९/७१} किम् पुनः कारणम् न सिध्यति . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {६०/७१} यः असौ णौ णिः लुप्यते तस्य स्थानिवद्भावात् ह्रस्वत्वम् न प्राप्नोति . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {६१/७१} ननु च एतत् अपि उपधात्वविधिम् प्रति न स्थानिवत् इति एव सिद्धम् . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {६२/७१} विशेषे एतत् वक्तव्यम् . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {६३/७१} क्व . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {६४/७१} प्रत्ययविधौ इति . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {६५/७१} इह मा भूत् : पटयति लघयति इति . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {६६/७१} कुत्वे च उपसङ्ख्यनम् कर्तव्यम् . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {६७/७१} अर्चयतेः अर्कः , मर्चयतेः मर्कः . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {६८/७१} न एतत् घञन्तम् . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {६९/७१} औणादिकः एषः कशब्दः . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {७०/७१} तस्मिन् आष्टमिकम् कुत्वम् . (P_१,१.५८.३) KA_I,१५३.४-१५४.६ Rओ_I,४५५-४५९ {७१/७१} एतत् अपि णिचा व्यवहितत्वात् न प्राप्नोति . (P_१,१.५८.४) KA_I,१५४.७-१५५.७ Rओ_I,४५९-४६१ {१/२८} पूर्वत्रासिद्धे च . (P_१,१.५८.४) KA_I,१५४.७-१५५.७ Rओ_I,४५९-४६१ {२/२८} पूर्वत्रासिद्धे च न स्थानिवत् इति वक्तव्यम् . (P_१,१.५८.४) KA_I,१५४.७-१५५.७ Rओ_I,४५९-४६१ {३/२८} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.५८.४) KA_I,१५४.७-१५५.७ Rओ_I,४५९-४६१ {४/२८} प्रयोजनम् क्सलोपः सलोपे क्सलोपः सलोपे प्रयोजनम् : अदुग्ध , अदुग्धाः . (P_१,१.५८.४) KA_I,१५४.७-१५५.७ Rओ_I,४५९-४६१ {५/२८} लुक् वा दुहदिहलिहगुहाम् आत्मनेपदे दन्त्ये इति लुग्ग्रहणम् न कर्तव्यम् . (P_१,१.५८.४) KA_I,१५४.७-१५५.७ Rओ_I,४५९-४६१ {६/२८} दधः आकारलोपे आदिचतुर्थत्वे . (P_१,१.५८.४) KA_I,१५४.७-१५५.७ Rओ_I,४५९-४६१ {७/२८} दधः आकारलोपे आदिचतुर्थत्वे प्रयोजनम् : धत्से धद्ध्वे धद्ध्वम् इति . (P_१,१.५८.४) KA_I,१५४.७-१५५.७ Rओ_I,४५९-४६१ {८/२८} दधः तथोः च इति चकारः न कर्तव्यः भवति . (P_१,१.५८.४) KA_I,१५४.७-१५५.७ Rओ_I,४५९-४६१ {९/२८} हलः यमाम् यमि लोपे . (P_१,१.५८.४) KA_I,१५४.७-१५५.७ Rओ_I,४५९-४६१ {१०/२८} हलः यमाम् यमि लोपे प्रयोजनम् : आदित्यः . (P_१,१.५८.४) KA_I,१५४.७-१५५.७ Rओ_I,४५९-४६१ {११/२८} हलः यमाम् यमि लोपः सिद्धः भवति . (P_१,१.५८.४) KA_I,१५४.७-१५५.७ Rओ_I,४५९-४६१ {१२/२८} अल्लोपणिलोपौ संयोगान्तलोपप्रभृतिषु . (P_१,१.५८.४) KA_I,१५४.७-१५५.७ Rओ_I,४५९-४६१ {१३/२८} अल्लोपणिलोपौ संयोगान्तलोपप्रभृतिषु प्रयोजनम् : पापच्यतेः पापक्तिः , यायज्यतेः यायष्टिः , पाचयतेः पाक्तिः , याजयतेः याष्टिः . (P_१,१.५८.४) KA_I,१५४.७-१५५.७ Rओ_I,४५९-४६१ {१४/२८} द्विर्वचनादीनि च . (P_१,१.५८.४) KA_I,१५४.७-१५५.७ Rओ_I,४५९-४६१ {१५/२८} द्विर्वचनादीनि च न पठितव्यानि भवन्ति . (P_१,१.५८.४) KA_I,१५४.७-१५५.७ Rओ_I,४५९-४६१ {१६/२८} पूर्वत्रासिद्धेन एव सिद्धानि भवन्ति . (P_१,१.५८.४) KA_I,१५४.७-१५५.७ Rओ_I,४५९-४६१ {१७/२८} किम् अविशेषेण . (P_१,१.५८.४) KA_I,१५४.७-१५५.७ Rओ_I,४५९-४६१ {१८/२८} न इति आह . (P_१,१.५८.४) KA_I,१५४.७-१५५.७ Rओ_I,४५९-४६१ {१९/२८} वरेयलोपस्वरवर्जम् . (P_१,१.५८.४) KA_I,१५४.७-१५५.७ Rओ_I,४५९-४६१ {२०/२८} वरेयलोपम् स्वरम् च वर्जयित्वा . (P_१,१.५८.४) KA_I,१५४.७-१५५.७ Rओ_I,४५९-४६१ {२१/२८} तस्य दोषः संयोगादिलोपलत्वणत्वेषु . (P_१,१.५८.४) KA_I,१५४.७-१५५.७ Rओ_I,४५९-४६१ {२२/२८} तस्य एतस्य लक्षणस्य दोषः संयोगादिलोपलत्वणत्वेषु . (P_१,१.५८.४) KA_I,१५४.७-१५५.७ Rओ_I,४५९-४६१ {२३/२८} संयोगादिलोप : काक्यर्थम् , वास्यर्थम् . (P_१,१.५८.४) KA_I,१५४.७-१५५.७ Rओ_I,४५९-४६१ {२४/२८} स्कोः संयोगाद्योः अन्ते च इति लोपः प्राप्नोति . (P_१,१.५८.४) KA_I,१५४.७-१५५.७ Rओ_I,४५९-४६१ {२५/२८} लत्वम् : निगार्यते निगाल्यते . (P_१,१.५८.४) KA_I,१५४.७-१५५.७ Rओ_I,४५९-४६१ {२६/२८} अचि विभाषा इति लत्वम् न प्राप्नोति . (P_१,१.५८.४) KA_I,१५४.७-१५५.७ Rओ_I,४५९-४६१ {२७/२८} णत्वम् : माषवपनी व्रीहिवापनी . (P_१,१.५८.४) KA_I,१५४.७-१५५.७ Rओ_I,४५९-४६१ {२८/२८} प्रातिपदिकान्तस्य इति णत्वम् प्राप्नोति . (P_१,१.५९.१) KA_I,१५५.९-१८ Rओ_I,४६१-४६२ {१/१४} आदेशे स्थानिवदनुदेशात् तद्वतः द्विर्वचनम् . (P_१,१.५९.१) KA_I,१५५.९-१८ Rओ_I,४६१-४६२ {२/१४} आदेशे स्थानिवदनुदेशात् तद्वतः . (P_१,१.५९.१) KA_I,१५५.९-१८ Rओ_I,४६१-४६२ {३/१४} किंवतः . (P_१,१.५९.१) KA_I,१५५.९-१८ Rओ_I,४६१-४६२ {४/१४} आदेशवतः द्विर्वचनम् प्राप्नोति . (P_१,१.५९.१) KA_I,१५५.९-१८ Rओ_I,४६१-४६२ {५/१४} तत कः दोषः . (P_१,१.५९.१) KA_I,१५५.९-१८ Rओ_I,४६१-४६२ {६/१४} तत्र अभ्यासरूपम् . (P_१,१.५९.१) KA_I,१५५.९-१८ Rओ_I,४६१-४६२ {७/१४} तत्र अभ्यासरूपम् न सिध्यति : चक्रतुः , चक्रुः इति . (P_१,१.५९.१) KA_I,१५५.९-१८ Rओ_I,४६१-४६२ {८/१४} अज्ग्रहणम् तु ज्ञापकम् रूपस्थानिवद्भावस्य . (P_१,१.५९.१) KA_I,१५५.९-१८ Rओ_I,४६१-४६२ {९/१४} यत् अयम् अज्ग्रहणम् करोति तत् ज्ञापयति आचार्यः रूपम् स्थानिवत् भवति इति . (P_१,१.५९.१) KA_I,१५५.९-१८ Rओ_I,४६१-४६२ {१०/१४} कथम् कृत्वा ज्ञापकम् . (P_१,१.५९.१) KA_I,१५५.९-१८ Rओ_I,४६१-४६२ {११/१४} अज्ग्रहणस्य एतत् प्रयोजनम् : इह मा भूत् : जेघ्रीयते , देध्मीयते इति . (P_१,१.५९.१) KA_I,१५५.९-१८ Rओ_I,४६१-४६२ {१२/१४} यदि रूपम् स्थानिवत् भवति ततः अज्ग्रहणम् अर्थवत् भवति . (P_१,१.५९.१) KA_I,१५५.९-१८ Rओ_I,४६१-४६२ {१३/१४} अथ हि कार्यम् न अर्थः अज्ग्रहणेन . (P_१,१.५९.१) KA_I,१५५.९-१८ Rओ_I,४६१-४६२ {१४/१४} भवति एव अत्र द्विर्वचनम् . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {१/५६} तत्र गाङ्प्रतिषेधः . तत्र गाङः प्रतिषेधः वक्तव्यः : अधिजगे . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {२/५६} इवर्णाभ्यासता प्राप्नोति . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {३/५६} न वक्तव्यः . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {४/५६} गाङ् लिटि इति द्विलकारकः निर्देशः : लिटि लकारादौ इति . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {५/५६} कॄत्येजन्तदिवादिनामधातुषु अभ्यासरूपम् . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {६/५६} कॄत्येजन्तदिवादिनामधातुषु अभ्यासरूपम् न सिध्यति . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {७/५६} कॄति : अचिकीर्तत् . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {८/५६} कॄति . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {९/५६} एजन्त : जग्ले मम्ले . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {१०/५६} एजन्त . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {११/५६} दिवादि : दुद्यूषति सुस्यूषति . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {१२/५६} दिवादि . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {१३/५६} नामधातु : भवनम् इच्छति भवनीयति भवनीयतेः सन् : बिभवनीयिषति . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {१४/५६} एवम् तर्हि प्रत्यये इति वक्ष्यामि . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {१५/५६} प्रत्यये इति चेत् कॄत्येजन्तनमधातुषु अभ्यासरूपम् . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {१६/५६} प्रत्यये इति चेत् कॄत्येजन्तनमधातुषु अभ्यासरूपम् न सिध्यति . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {१७/५६} दिवादयः एके परिहृताः . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {१८/५६} एवम् तर्हि द्विर्वचननिमित्ते अचि अजादेशः स्थानिवत् इति वक्ष्यामि . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {१९/५६} सः तर्हि निमित्तशब्दः उपादेयः . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {२०/५६} न हि अन्तरेण निमित्तशब्दम् निमित्तार्थः गम्यते . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {२१/५६} अन्तरेण अपि निमित्तशब्दम् निमित्तार्थः गम्यते . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {२२/५६} तत् यथा : दधित्रपुसम् प्रत्यक्षः ज्वरः . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {२३/५६} ज्वरनिमित्तम् इति गम्यते . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {२४/५६} नड्वलोदकम् पादरोगः . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {२५/५६} पादरोगनिमित्तम् इति गम्यते . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {२६/५६} अयुः घृतम् . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {२७/५६} आयुषः निमित्तम् इति गम्यते . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {२८/५६} अथ वा अकारः मत्वर्थीयः : द्विर्वचनम् अस्मिन् अस्ति सः अयम् द्विर्वचनः , द्विर्वचने इति . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {२९/५६} एवम् अपि न ज्ञायते कियन्तम् असौ कालम् स्थानिवत् भवति इति . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {३०/५६} यः पुनः आह द्विर्वचने कर्तव्ये इति कृते तस्य द्विर्वचने स्थानिवत् न भविष्यति . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {३१/५६} एवम् तर्हि प्रतिषेधः प्रकृतः . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {३२/५६} सः अनुवर्तिष्यते . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {३३/५६} क्व प्रकृतः . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {३४/५६} न पदान्तद्विर्वचन इति . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {३५/५६} द्विर्वचननिमित्ते अचि अजादेशः न भवति इति . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {३६/५६} एवम् अपि न ज्ञायते कियन्तम् असौ कालम् न भवति इति . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {३७/५६} यः पुनः आह द्विर्वचने कर्तव्ये इति कृते तस्य द्विर्वचने अजादेशः भविष्यति . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {३८/५६} एवम् तर्हि उभयम् अनेन क्रियते : प्रत्ययः च विशेष्यते द्विर्वचनम् च . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {३९/५६} कथम् पुनः एकेन यत्नेन उभयम् लभ्यम् . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {४०/५६} लभ्यम् इति आह . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {४१/५६} कथम् . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {४२/५६} एकशेषनिर्देशात् . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {४३/५६} एकशेषनिर्देशः अयम् : द्विर्वचनम् च द्विर्वचनम् च द्विर्वचनम् . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {४४/५६} द्विर्वचने च कर्तव्ये द्विर्वचने अचि प्रत्यये इति द्विर्वचननिमित्ते अचि स्थानिवत् भवति . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {४५/५६} द्विर्वचननिमित्ते अचि स्थानिवत् इति चेत् णौ स्थानिवद्वचनम् . द्विर्वचननिमित्ते अचि स्थानिवत् इति चेत् णौ स्थानिवद्भावः वक्तव्यः : अवनुनावयिषति , अवचुक्षावयिषति . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {४६/५६} न वक्तव्यः . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {४७/५६} ओः पुयण्जिषु वचनम् ज्ञापकम् णौ स्थानिवद्भावस्य . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {४८/५६} यत् अयम् पुयण्जि अपरे इति आह तत् ज्ञापयति आचार्यः भवति णौ स्थानिवत् इति . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {४९/५६} यदि एतत् ज्ञाप्यते अचीकीर्तत् अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {५०/५६} तुल्यजातीयस्य ज्ञापकम् . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {५१/५६} कः च तुल्यजातीयः . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {५२/५६} यथाजातीयकाः पुयण्जयः . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {५३/५६} कथञ्जातीयकाः च एते . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {५४/५६} अवर्णपराः . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {५५/५६} कथम् जग्ले मम्ले . (P_१,१.५९.२) KA_I,१५५.१९-१५६.२७ Rओ_I,४६२-४६६ {५६/५६} अनैमित्तिकम् आत्त्वम् शिति तु प्रतिषेधः . (P_१,१.५९.३) KA_I,१५७.१-११ Rओ_I,४६६-४६८ {१/१७} कानि पुनः अस्य योगस्य प्रयोजनानि . (P_१,१.५९.३) KA_I,१५७.१-११ Rओ_I,४६६-४६८ {२/१७} पपतुः , पपुः , तस्थतुः , तस्थुः , जग्मतुः , जग्मुः , आटितत् , आशिशत् , चक्रतुः , चक्रुः इति . (P_१,१.५९.३) KA_I,१५७.१-११ Rओ_I,४६६-४६८ {३/१७} आल्लोपोपधालोपणिलोपयणादेशेषु कृतेषु अनच्कत्वात् द्विर्वचनम् न प्राप्नोति . (P_१,१.५९.३) KA_I,१५७.१-११ Rओ_I,४६६-४६८ {४/१७} स्थानिवद्भावात् भवति . (P_१,१.५९.३) KA_I,१५७.१-११ Rओ_I,४६६-४६८ {५/१७} न एतानि सन्ति प्रयोजनानि . (P_१,१.५९.३) KA_I,१५७.१-११ Rओ_I,४६६-४६८ {६/१७} पूर्वविप्रतिषेधेन अपि एतानि सिद्धानि . (P_१,१.५९.३) KA_I,१५७.१-११ Rओ_I,४६६-४६८ {७/१७} कथम् . (P_१,१.५९.३) KA_I,१५७.१-११ Rओ_I,४६६-४६८ {८/१७} वक्ष्यति हि आचार्यः : द्विर्वचनम् यणयवायावादेशाल्लोपोपधालोपकिकिनोरुत्त्वेभ्यः इति . (P_१,१.५९.३) KA_I,१५७.१-११ Rओ_I,४६६-४६८ {९/१७} सः पूर्वविप्रतिषेधः न पठितव्यः भवति . (P_१,१.५९.३) KA_I,१५७.१-११ Rओ_I,४६६-४६८ {१०/१७} किम् पुनः अत्र ज्यायः . (P_१,१.५९.३) KA_I,१५७.१-११ Rओ_I,४६६-४६८ {११/१७} स्थानिवद्भावः एव ज्यायान् . (P_१,१.५९.३) KA_I,१५७.१-११ Rओ_I,४६६-४६८ {१२/१७} पूर्वविप्रतिषेधे हि सति इदम् वक्तव्यम् स्यात् : ओदौदादेशस्य उत् भवति चुटुतुशरादेः अभ्यासस्य इति . (P_१,१.५९.३) KA_I,१५७.१-११ Rओ_I,४६६-४६८ {१३/१७} ननु च त्वया अपि इत्त्वम् वक्तव्यम् . (P_१,१.५९.३) KA_I,१५७.१-११ Rओ_I,४६६-४६८ {१४/१७} परार्थम् मम भविष्यति : सनि अतः इत् भवति इति . (P_१,१.५९.३) KA_I,१५७.१-११ Rओ_I,४६६-४६८ {१५/१७} मम अपि तर्हि उत्त्वम् परार्थम् भविष्यति : उत्परस्य अतः ति च इति . (P_१,१.५९.३) KA_I,१५७.१-११ Rओ_I,४६६-४६८ {१६/१७} इत्त्वम् अपि त्वया वक्तव्यम् यत् समानाश्रयम् तदर्थम् : उत्पिपविषते संयियविषति इति एवमर्थम् . (P_१,१.५९.३) KA_I,१५७.१-११ Rओ_I,४६६-४६८ {१७/१७} तस्मात् स्थानिवत् इति एषः एव पक्षः ज्यायान् . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {१/५०} अर्थस्य सञ्ज्ञा कर्तव्या शब्दस्य मा भूत् इति . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {२/५०} इतरेतराश्रयम् च भवति . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {३/५०} का इतरेतराश्रयता . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {४/५०} सतः अदर्शनस्य सञ्ज्ञया भवितव्यम् सञ्ज्ञय च अदर्शनम् भाव्यते . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {५/५०} तत् एतत् इतरेतराश्रयम् भवति . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {६/५०} इतरेतराश्रयाणि च कार्याणि न प्रकल्पन्ते . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {७/५०} लोपसञ्ज्ञायाम् अर्थसतोः उक्तम् . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {८/५०} किम् उक्तम् . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {९/५०} अर्थस्य तावत् उक्तम् : इतिकरणः अर्थनिर्देशार्थः इति . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {१०/५०} सतः अपि उक्तम् : सिद्धम् तु नित्यशब्दत्वात् इति . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {११/५०} नित्याः शब्दाः . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {१२/५०} नित्येषु च शब्देषु सतः अदर्शनस्य सञ्ज्ञा क्रियते . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {१३/५०} न सञ्ज्ञया अदर्शनम् भाव्यते . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {१४/५०} सर्वप्रसङ्गः तु सर्वस्य अन्यत्र अदृष्टत्वात् . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {१५/५०} सर्वप्रसङ्गः तु भवति . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {१६/५०} सर्वस्य अदर्शनस्य लोपसञ्ज्ञा प्राप्नोति . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {१७/५०} किम् कारणम् . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {१८/५०} सर्वस्य अन्यत्र अदृष्टत्वात् . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {१९/५०} सर्वः हि शब्दः यः यस्य प्रयोगविषयः सः ततः अन्यत्र न दृश्यते . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {२०/५०} त्रपु जतु इति अत्र अणः अदर्शनम् . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {२१/५०} तत्र अदर्शनम् लोपः इति लोपसञ्ज्ञा प्राप्नोति . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {२२/५०} तत्र कः दोषः . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {२३/५०} तत्र प्रत्ययलक्षणप्रतिषेधः . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {२४/५०} तत्र प्रत्ययलक्षणम् कार्यम् प्राप्नोति . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {२५/५०} तस्य प्रतिषेधः वक्तव्यः . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {२६/५०} अचः ञ्णिति इति वृद्धिः प्राप्नोति . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {२७/५०} न एषः दोषः . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {२८/५०} ञ्णिति अङ्गस्य अचः वृद्धिः उच्यते . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {२९/५०} यस्मात् प्रत्ययविधिः तदादि प्रत्यये अङ्गम् भवति . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {३०/५०} यस्मात् च अत्र प्रत्ययविधिः न तत् प्रत्यये परतः यत् च प्रत्यये परतः न तस्मात् प्रत्ययविधिः . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {३१/५०} क्विपः तर्हि अदर्शनम् . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {३२/५०} तत्र अदर्शनम् लोपः इति लोपसञ्ज्ञा प्राप्नोति . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {३३/५०} तत्र कः दोषः . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {३४/५०} तत्र प्रत्ययलक्षणप्रतिषेधः . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {३५/५०} तत्र प्रत्ययलक्षणम् कार्यम् प्राप्नोति . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {३६/५०} तस्य प्रतिषेधः वक्तव्यः . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {३७/५०} ह्रस्वस्य पिति कृति तुक् भवति इति तुक् प्राप्नोति . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {३८/५०} सिद्धम् तु प्रसक्तादर्शनस्य लोपसञ्ज्ञित्वात् . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {३९/५०} सिद्धम् एतत् . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {४०/५०} कथम् . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {४१/५०} प्रसक्तादर्शनम् लोपसञ्ज्ञम् भवति इति वक्तव्यम् . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {४२/५०} यदि प्रसक्तादर्शनम् लोपसञ्ज्ञम् भवति इति उच्यते ग्रामणीः , सेनानीः : अत्र वृद्धिः प्राप्नोति . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {४३/५०} प्रसक्तादर्शनम् लोपसञ्ज्ञम् भवति षष्ठीनिर्दिष्टस्य . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {४४/५०} यदि षष्ठीनिर्दिष्टस्य इति उच्यते चाहलोपे एव इति अवधारणे चादिलोपे विभाषा इति अत्र लोपसञ्ज्ञा न प्राप्नोति . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {४५/५०} अथ प्रसक्तादर्शनम् लोपसञ्ज्ञम् भवति इति उच्यमाने कथम् इव एतत् सिध्यति . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {४६/५०} कः शब्दस्य प्रसङ्गः . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {४७/५०} यत्र गम्यते च अर्थः न च प्रयुज्यते . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {४८/५०} अस्तु तर्हि प्रसक्तादर्शनम् लोपसञ्ज्ञम् भवति इति एव . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {४९/५०} कथम् ग्रामणीः , सेनानीः . (P_१,१.६०) KA_I,१५८.२-१५९.४ Rओ_I,४६९-४७१ {५०/५०} यः अत्र अणः प्रसङ्गः क्विपा असौ बाध्यते . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {१/५६} प्रत्ययग्रहणम् किमर्थम् . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {२/५६} लुमति प्रत्ययग्रहणम् अप्रत्ययसञ्ज्ञाप्रतिषेधार्थम् . लुमति प्रत्ययग्रहणम् क्रियते अप्रत्ययस्य एताः सञ्ज्ञाः मा भूवन् इति . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {३/५६} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {४/५६} प्रयोजनम् तद्धितलुकि कंसीयपरशव्ययोः लुकि च गोप्रकृतिनिवृत्त्यर्थम् . तद्धितलुकि गोनिवृत्त्यर्थम् कंसीयपरशव्ययोः च लुकि प्रकृतिनिवृत्त्यर्थम् . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {५/५६} लुक् तद्धितलुकि इति गोः अपि लुक् प्राप्नोति . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {६/५६} प्रत्ययग्रहणात् न भवति . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {७/५६} कंसीयपरशव्ययोः यञञौ लुक् च इति प्रकृतेः अपि लुक् प्राप्नोति . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {८/५६} प्रत्ययग्रहणात् न भवति . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {९/५६} गोनिवृत्त्यर्थेन तावत् न अर्थः . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {१०/५६} योगविभागात् सिद्धम् . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {११/५६} योगविभागः करिष्यते : गोः उपसर्जनस्य . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {१२/५६} गोन्तस्य प्रातिपदिकस्य उपसर्जनस्य ह्रस्वः भवति . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {१३/५६} ततः स्त्रियाः . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {१४/५६} स्त्रीप्रत्ययान्तस्य प्रातिपदिकस्य उपसर्जनस्य ह्रस्वः भवति . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {१५/५६} ततः लुक् तद्धितलुकि इति . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {१६/५६} स्त्रियाः इति वर्तते . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {१७/५६} गोः इति निवृत्तम् . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {१८/५६} कंसीयपरशव्ययोः विशिष्टनिर्देशात् सिद्धम् . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {१९/५६} कंसीयपरशव्ययोः अपि विशिष्टनिर्देश्ः कर्तव्यः : कंसीयपरशव्ययोः यञञौ भवतः छयतोः च लुक् भवति इति . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {२०/५६} सः च अवश्यम् विशिष्टनिर्देशः कर्तव्यः क्रियमाणे अपि वै प्रत्ययग्रहणे उकारसशब्दयोः मा भूत् इति : कमेः सः कंसः . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {२१/५६} परान् शृणाति इति परशुः इति . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {२२/५६} न एषः दोषः . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {२३/५६} उणादयः अव्युत्पन्नानि प्रातिपदिकानि . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {२४/५६} सः एषः अनन्यार्थः विशिष्टनिर्देशः कर्तव्यः प्रत्ययग्रहणम् वा कर्तव्यम् . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {२५/५६} उक्तम् वा . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {२६/५६} किम् उक्तम् . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {२७/५६} ङ्याप्प्रातिपदिकग्रहणम् आङ्गभपदसञ्ज्ञार्थम् यच्छयोः च लुगर्थम् इति . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {२८/५६} षष्ठीनिर्देशार्थम् तु . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {२९/५६} षष्ठीनिर्देशार्थम् तर्हि प्रत्ययग्रहणम् कर्तव्यम् . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {३०/५६} अनिर्देशे हि षष्ठ्यर्थाप्रसिद्धिः . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {३१/५६} अक्रियमाणे हि प्रत्ययग्रहणे षष्ठ्यर्थस्य अप्रसिद्धिः स्यात् . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {३२/५६} कस्य . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {३३/५६} स्थानेयोगत्वस्य . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {३४/५६} क्व पुनः इह षष्ठीनिर्देशार्थेन अर्थः प्रत्ययग्रहणेन यावता सर्वत्र एव षष्ठी उच्चार्यते : अणिञोः तद्राजस्य यञञोः शपः इति . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {३५/५६} इह न का चित् षष्ठी : जनपदे लुप् इति . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {३६/५६} अत्र अपि प्रकृतम् प्रत्ययग्रहणम् अनुवर्तते . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {३७/५६} क्व प्रकृतम् . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {३८/५६} प्रत्ययः परः च इति . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {३९/५६} तत् वै प्रथमानिर्दिष्टम् षष्ठीनिर्दिष्टेन च इह अर्थः . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {४०/५६} ङ्याप्प्रातिपदिकात् इति एषा पञ्चमी प्रत्ययः इति प्रथमायाः षष्ठीम् प्रकल्पयिष्यति तस्मात् इति उत्तरस्य . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {४१/५६} प्रत्ययविधिः अयम् . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {४२/५६} न च प्रत्ययविधौ पञ्चम्यः प्रकल्पिकाः भवन्ति . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {४३/५६} न अयम् प्रत्ययविधिः . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {४४/५६} विहितः प्रत्ययः प्रकृतः च अनुवर्तते . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {४५/५६} सर्वादेशार्थम् वा वचनप्रामाण्यात् . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {४६/५६} सर्वादेशार्थम् तर्हि प्रत्ययग्रहणम् कर्तव्यम् . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {४७/५६} लुक्श्लुलुपः सर्वादेशाः यथा स्युः . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {४८/५६} अथ क्रियमाणे अपि प्रत्ययग्रहणे कथम् इव लुक्श्लुलुपः सर्वादेशाः लभ्याः . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {४९/५६} वचनप्रामाण्यात् : प्रत्ययग्रहणसामाऋथ्यात् . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {५०/५६} एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {५१/५६} आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति लुक्श्लुलुपः सर्वादेशाः भवन्ति इति यत् अयम् लुक् वा दुहदिहलिहगुहाम् आत्मनेपदे दन्त्ये इति लोपे कृते लुकम् शास्ति . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {५२/५६} उत्तरार्थम् तु . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {५३/५६} उत्तरार्थम् तर्हि प्रत्ययग्रहणम् कर्तव्यम् . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {५४/५६} न कर्तव्यम्. क्रियते तत्र एव : प्रत्ययलोपे प्रत्ययलक्षणम् इति . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {५५/५६} द्वितीयम् कर्तव्यम् कृत्स्नप्रत्ययलोपे प्रत्ययलक्षणम् यथा स्यात् . (P_१,१.६१) KA_I,१५९.६-१६०.२३ Rओ_I,४७१-४७६ {५६/५६} एकदेशलोपे मा भूत् इति : आघ्नीत सम् रायस्पोषेण ग्मीय इति . (P_१,१.६२.१) KA_I,१६०.२५-१६१.१४. Rओ_I,४७६-४७८ {१/२३} प्रत्ययग्रहणम् किमर्थम्. लोपे प्रत्ययलक्षणम् इति इयति उच्यमाने सौरथी वहती इति गुरूपोत्तमलक्षणः ष्यङ् प्रसज्येत . (P_१,१.६२.१) KA_I,१६०.२५-१६१.१४. Rओ_I,४७६-४७८ {२/२३} न एषः दोषः . (P_१,१.६२.१) KA_I,१६०.२५-१६१.१४. Rओ_I,४७६-४७८ {३/२३} न एवम् विज्ञायते : लोपे प्रत्ययलक्षणम् प्रत्ययस्य प्रादुर्भावः इति . (P_१,१.६२.१) KA_I,१६०.२५-१६१.१४. Rओ_I,४७६-४७८ {४/२३} कथम् तर्हि . (P_१,१.६२.१) KA_I,१६०.२५-१६१.१४. Rओ_I,४७६-४७८ {५/२३} प्रत्ययः लक्षणम् यस्य कार्यस्य तत् लुप्ते अपि भवति इति . (P_१,१.६२.१) KA_I,१६०.२५-१६१.१४. Rओ_I,४७६-४७८ {६/२३} इदम् तर्हि प्रयोजनम् : सति प्रत्यये यत् प्राप्नोति तत् प्रत्ययलक्षनेन यथा स्यात् . (P_१,१.६२.१) KA_I,१६०.२५-१६१.१४. Rओ_I,४७६-४७८ {७/२३} लोपोत्तरकालम् यत् प्राप्नोति तत् प्रत्ययलक्षणेन मा भूत् इति . (P_१,१.६२.१) KA_I,१६०.२५-१६१.१४. Rओ_I,४७६-४७८ {८/२३} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.६२.१) KA_I,१६०.२५-१६१.१४. Rओ_I,४७६-४७८ {९/२३} ग्रामणिकुलम् , सेनानिकुलम् : औत्तरपदिके ह्रस्वत्वे कृते ह्रस्वस्य पिति कृति तुक् भवति इति तुक् प्राप्नोति . (P_१,१.६२.१) KA_I,१६०.२५-१६१.१४. Rओ_I,४७६-४७८ {१०/२३} सः मा भूत् इति . (P_१,१.६२.१) KA_I,१६०.२५-१६१.१४. Rओ_I,४७६-४७८ {११/२३} यदि तर्हि यत् सति प्रत्यये प्राप्नोति तत् प्रत्ययलक्षनेन भवति . (P_१,१.६२.१) KA_I,१६०.२५-१६१.१४. Rओ_I,४७६-४७८ {१२/२३} लोपोत्तरकालम् यत् प्राप्नोति तत् न भवति जगत् , जनगत् इति अत्र तुक् न प्राप्नोति . (P_१,१.६२.१) KA_I,१६०.२५-१६१.१४. Rओ_I,४७६-४७८ {१३/२३} लोपोत्तरकलः हि अत्र तुक् आगमः . (P_१,१.६२.१) KA_I,१६०.२५-१६१.१४. Rओ_I,४७६-४७८ {१४/२३} तस्मात् न अर्थः एवमर्थेन प्रत्ययग्रहणेन . (P_१,१.६२.१) KA_I,१६०.२५-१६१.१४. Rओ_I,४७६-४७८ {१५/२३} कस्मात् न भवति ग्रामणिकुलम् , सेनानिकुलम् . (P_१,१.६२.१) KA_I,१६०.२५-१६१.१४. Rओ_I,४७६-४७८ {१६/२३} बहिरङ्गम् ह्रस्वत्वम् . (P_१,१.६२.१) KA_I,१६०.२५-१६१.१४. Rओ_I,४७६-४७८ {१७/२३} अन्तरङ्गः तुक् . (P_१,१.६२.१) KA_I,१६०.२५-१६१.१४. Rओ_I,४७६-४७८ {१८/२३} असिद्धम् बहिरङ्गम् अन्तरङ्गे . (P_१,१.६२.१) KA_I,१६०.२५-१६१.१४. Rओ_I,४७६-४७८ {१९/२३} इदम् तर्हि प्रयोजनम् : कृत्स्नप्रत्ययलोपे प्रत्ययलक्षणम् यथा स्यात् . (P_१,१.६२.१) KA_I,१६०.२५-१६१.१४. Rओ_I,४७६-४७८ {२०/२३} एकदेशलोपे मा भूत् इति : आघ्नीत सम् रायस्पोषेण ग्मीय इति . (P_१,१.६२.१) KA_I,१६०.२५-१६१.१४. Rओ_I,४७६-४७८ {२१/२३} पूर्वस्मिन् अपि योगे प्रत्ययग्रहणस्य एतत् प्रयोजनम् उक्तम्. अन्यतरत् शक्यम् अकर्तुम् . (P_१,१.६२.१) KA_I,१६०.२५-१६१.१४. Rओ_I,४७६-४७८ {२२/२३} अथ द्वितीयम् प्रत्ययग्रहणम् किमर्थम् . (P_१,१.६२.१) KA_I,१६०.२५-१६१.१४. Rओ_I,४७६-४७८ {२३/२३} प्रत्ययलक्षणम् यथा स्यात् वर्णलक्षणम् मा भूत् इति : गवे हितम् गोहितम् , रायः कुलम् रैकुलम् इति . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {१/४८} किमर्थम् पुनः इदम् उच्यते . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {२/४८} प्रत्ययलोपे प्रत्ययलक्षणवचनम् सदन्वाख्यानात् शास्त्रस्य . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {३/४८} प्रत्ययलोपे प्रत्ययलक्षणम् इति उच्यते सदन्वाख्यानात् शास्त्रस्य . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {४/४८} सत् शास्त्रेण अन्वाख्यायते सतः वा शास्त्रम् अन्व्याखायकम् भवति . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {५/४८} सदन्वाख्यानात् शास्त्रस्य उगिदचाम् सर्वनामस्थाने अधातोः इति इह : एव स्यात् गोमन्तौ यवमन्तौ . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {६/४८} गोमान् यवमान् इति अत्र न स्यात् . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {७/४८} इष्यते च स्यात् इति . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {८/४८} तत् च अन्तरेण यत्नम् न सिध्यति . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {९/४८} अतः प्रत्ययलोपे प्रत्ययलक्षणवचनम् . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {१०/४८} एवमर्थम् इदम् उच्यते . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {११/४८} अस्ति प्रयोजनम् एतत् . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {१२/४८} किम् तर्हि इति. लुकि उपसङ्ख्यानम् . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {१३/४८} लुकि उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् : पञ्च सप्त . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {१४/४८} किम् पुनः कारणम् न सिध्यति . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {१५/४८} लोपे हि विधानम् . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {१६/४८} लोपे हि प्रत्ययलक्षणम् विधीयते . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {१७/४८} तेन लुकि न प्राप्नोति . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {१८/४८} न वा अदर्शनस्य लोपसञ्ज्ञित्वात् . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {१९/४८} न वा कर्तव्यम् . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {२०/४८} किम् कारणम् . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {२१/४८} अदर्शनस्य लोपसञ्ज्ञित्वात् . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {२२/४८} अदर्शनम् लोपसञ्ज्ञम् इति उच्यते . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {२३/४८} लुमत्सञ्ज्ञाः च अदर्शनस्य क्रियन्ते . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {२४/४८} तेन लुकि अपि भविष्यति . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {२५/४८} यदि एवम् . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {२६/४८} प्रत्ययादर्शनम् तु लुमत्सञ्ज्ञम् . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {२७/४८} प्रत्ययादर्शनम् तु लुमत्सञ्ज्ञम् अपि प्राप्नोति . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {२८/४८} तत्र कः दोषः . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {२९/४८} तत्र लुकि श्लुविधिप्रतिषेधः . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {३०/४८} तत्र लुकि श्लुविधिः अपि प्राप्नोति . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {३१/४८} सः प्रतिषेध्यः : अत्ति हन्ति . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {३२/४८} श्लौ इति द्विर्वचनम् प्राप्नोति . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {३३/४८} न वा पृथक्सञ्ज्ञाकरणात् . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {३४/४८} न वा एषः दोषः . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {३५/४८} किम् कारणम् . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {३६/४८} पृथक्सञ्ज्ञाकरणात् . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {३७/४८} पृथक्सञ्ज्ञाकरणसामर्थ्यात् लुकि श्लुविधिः न भविष्यति . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {३८/४८} तस्मात् अदर्शनसामान्यात् लोपसञ्ज्ञा लुमत्सञ्ज्ञाः अवगाहते . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {३९/४८} यथा एव तर्हि अदर्शनसामान्यात् लोपसञ्ज्ञा लुमत्सञ्ज्ञाः अवगाहते एवम् लुमत्सञ्ज्ञाः अपि लोपसञ्ज्ञाम् अवगाहेरन् . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {४०/४८} तत्र कः दोषः . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {४१/४८} अगोमती गोमती सम्पन्ना गोमतीभूता : लुक् तद्धितलुकि इति ङीपः लुक् प्रसज्येत . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {४२/४८} ननु च अत्र अपि पृथक्सञ्ज्ञाकरणात् इति एव सिद्धम् . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {४३/४८} यथा एव तर्हि पृथक्सञ्ज्ञाकरणसामर्थ्यात् लुमत्सञ्ज्ञाः लोपसञ्ज्ञाम् न अवगाहन्ते एवम् लोपसञ्ज्ञा अपि लुमत्सञ्ज्ञाः न अवगाहेत . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {४४/४८} तत्र सः एव दोषः : लुकि उपसङ्ख्यानम् इति . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {४५/४८} अस्ति अन्यत् लोपसञ्ज्ञायाः पृथक्सञ्ज्ञाकरणे प्रयोजनम् . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {४६/४८} किम्. लुमत्सञ्ज्ञासु यत् उच्यते तत् लोपमात्रे मा भूत् इति . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {४७/४८} लुमति प्रतिषेधात् वा . (P_१,१.६२.२) KA_I,१६१.१५-१६२.२१ Rओ_I,४७९-४८२ {४८/४८} अथ वा यत् अयम् न लुमता अङ्गस्य इति प्रत्षेधम् शास्ति तत् ज्ञापयति आचार्यः भवति लुकि प्रत्ययलक्षणम् इति . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {१/६५} सतः निमित्ताभावात् पदसञ्ज्ञाभावः . सन् प्रत्ययः येषाम् कार्याणाम् अनिमित्तम् : राज्ञः पुरुषः इति सः लुप्तः अपि अनिमित्तम् स्यात्: राजपुरुषः इति . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {२/६५} अस्तु तस्याः अनिमित्तम् या स्वादौ पदम् इति पदसञ्ज्ञा या तु सुबन्तम् पदम् इति पदसञ्ज्ञा सा भविष्यति . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {३/६५} सति एतत्प्रत्यये आसीत् : अनया भविष्यति अनया न भविष्यति इति . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {४/६५} लुप्ते इदानीम् प्रत्यये यावतः एव अवधेः स्वादौ पदम् इति पदसञ्ज्ञा तावतः एव अवधेः सुबन्तम् पदम् इति . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {५/६५} अस्ति च प्रत्ययलक्षणेन यजादिपरता इति कृत्वा भसञ्ज्ञा प्राप्नोति . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {६/६५} तुग्दीर्घत्वयोः च विप्रतिषेधानुपपत्तिः एकयोगलक्षणत्वात् परिवीः इति . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {७/६५} तुग्दीर्घत्वयोः च विप्रतिषेधः न उपपद्यते . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {८/६५} क्व . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {९/६५} परिवीः इति . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {१०/६५} किम् कारणम् . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {११/६५} एकयोगलक्षणत्वात् . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {१२/६५} एकयोगलक्षणे तुग्दीर्घत्वे . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {१३/६५} इह लुप्ते प्रत्यये सर्वाणि प्रत्ययाश्रयाणि कार्याणि पर्यवपन्नानि भवन्ति . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {१४/६५} तानि एतानि प्रत्युत्थाप्यन्ते . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {१५/६५} अनेन एव तुक् अनेन एव च दीर्घत्वम् इति . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {१६/६५} तत् एतत् एकयोगलक्षणम् भवति . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {१७/६५} एकयोगलक्षणानि च न प्रकल्पन्ते . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {१८/६५} सिद्धम् तु स्थानिसञ्ज्ञानुदेशात् आन्यभाव्यस्य . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {१९/६५} सिद्धम् एतत् . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {२०/६५} कथम् . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {२१/६५} स्थानिसञ्ज्ञा अन्यभूतस्य भवति इति वक्तव्यम् . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {२२/६५} किम् कृतम् भवति . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {२३/६५} सत्तामात्रम् अनेन क्रियते . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {२४/६५} यथाप्राप्ते तुग्दीर्घत्वे भविष्यतः . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {२५/६५} तत् वक्तव्यम् भवति . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {२६/६५} यदि अपि एतत् उच्यते अथ वा एतर्हि स्थानिवद्भावः न आरभ्यते . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {२७/६५} स्थानिसञ्ज्ञा अन्यभूतस्य अनल्विधौ इति वक्ष्यामि . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {२८/६५} यदि एवम् आङः यमहनः आत्मनेपदम् भवति इति हन्तेः एव स्यात् वधेः न स्यात् . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {२९/६५} न हि का चित् हन्तेः सञ्ज्ञा अस्ति या वधेः अतिदिश्येत . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {३०/६५} हन्तेः अपि सञ्ज्ञा अस्ति . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {३१/६५} का . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {३२/६५} हन्तिः एव . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {३३/६५} कथम् . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {३४/६५} स्वम् रूपम् शब्दस्य अशब्दसञ्ज्ञा इति वचनात् स्वम् रूपम् शब्दस्य सञ्ज्ञा भवति इति हन्तेः अपि हन्तिः सञ्ज्ञा भविष्यति . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {३५/६५} भसञ्ज्ञाङीप्ष्फगोरात्वेषु च सिद्धम् . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {३६/६५} भसञ्ज्ञाङीप्ष्फगोरात्वेषु च सिद्धम् भवति . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {३७/६५} भसञ्ज्ञा : राज्ञः पुरुषः राजपुरुषः . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {३८/६५} प्रत्ययलक्षणेन यचि भम् इति भासञ्ज्ञा प्राप्नोति . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {३९/६५} स्थानिसञ्ज्ञा अन्यभूतस्य अनल्विधौ इति वचनात् न भवति . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {४०/६५} ङीप् : चित्रायाम् जाता चित्रा . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {४१/६५} प्रत्ययलक्षणेन अणन्तात् ईकारः प्राप्नोति . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {४२/६५} स्थानिसञ्ज्ञा अन्यभूतस्य अनल्विधौ इति वचनात् न भवति . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {४३/६५} ष्फ : वतङ्डी . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {४४/६५} प्रत्ययलक्षणेन यञन्तात् इति ष्फः प्राप्नोति . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {४५/६५} स्थानिसञ्ज्ञा अन्यभूतस्य अनल्विधौ इति वचनात् न भवति . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {४६/६५} गोः आत्वम् . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {४७/६५} गाम् इच्छति गव्यति . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {४८/६५} प्रत्ययलक्षणेन अमि आ ओतः अम्शसोः इति आत्वम् प्राप्नोति . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {४९/६५} स्थानिसञ्ज्ञा अन्यभूतस्य अनल्विधौ इति वचनात् न भवति . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {५०/६५} तस्य दोषः ङौनकारलोपेत्त्वेम्विधयः . तस्य एतस्य लक्षणस्य दोषः ङौनकारलोपः . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {५१/६५} आर्द्रे चर्मन् लोहिते चर्मन् . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {५२/६५} प्रत्ययलक्षणेन यचि भम् इति भसञ्ज्ञा सिद्धा भवति . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {५३/६५} स्थानिसञ्ज्ञा अन्यभूतस्य अनल्विधौ इति वचनात् न प्राप्नोति . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {५४/६५} इत्त्वम् : आशीः . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {५५/६५} प्रत्ययलक्षणेन हलि इति इत्वम् सिद्धम् भवति . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {५६/६५} स्थानिसञ्ज्ञा अन्यभूतस्य अनल्विधौ इति वचनात् न प्राप्नोति . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {५७/६५} इम् : अतृणेत् . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {५८/६५} प्रत्ययलक्षणेन हलि इति इत्त्वम् सिद्धम् भवति . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {५९/६५} स्थानिसञ्ज्ञा अन्यभूतस्य अनल्विधौ इति वचनात् न प्राप्नोति . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {६०/६५} सूत्रम् च भिद्यते . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {६१/६५} यथान्यासम् एव अस्तु . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {६२/६५} ननु च उक्तम् सतः निमित्ताभावात् पदसञ्ज्ञाभावः तुग्दीर्घत्वयोः च विप्रतिषेधानुपपत्तिः एकयोगलक्षणत्वात् परिवीः इति . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {६३/६५} न एषः दोषः . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {६४/६५} वक्ष्यति अत्र परिहारम् . (P_१,१.६२.३) KA_I,१६२.२२-१६४.१० Rओ_I,४८२-४८६ {६५/६५} इह अपि परिवीः इति शास्त्रपरविप्रतिषेधेन परत्वात् दीर्घत्वम् भविष्यति . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {१/५६} कानि पुनः अस्य योगस्य प्रयोजनानि . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {२/५६} प्रयोजनम् अपृक्तशिलोपे नुम् अमामौ गुणवृद्धिदीर्घत्वेमडाट्श्नम्विधयः . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {३/५६} अपृक्तलोपे शिलोपे च कृते नुम् अमामौ गुणवृद्धी दीर्घत्वम् इमडाटौ श्नम्विधिः इति प्रयोजनानि . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {४/५६} नुम् : अग्ने त्री ते वजिना त्री सधस्था , त ता पिण्डानाम् . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {५/५६} नुम् . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {६/५६} अमामौ : हे अनड्वन् , अनड्वान् . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {७/५६} गुणः : अधोक् , अलेट् . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {८/५६} वृद्धिः : नि अमार्ट् . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {९/५६} दीर्घत्वम् : अग्ने त्री ते वजिना त्री सधस्था , त ता पिण्डानाम् . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {१०/५६} इम् : अतृणेट् . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {११/५६} अडाटौ : अधोक् , अलेट् , ऐयः , औनः . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {१२/५६} श्नम्विधिः : अभिनः अत्र , अच्छिनः अत्र . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {१३/५६} अपृक्तशिलोपयोः कृतयोः एते विधयः न प्राप्नुवन्ति . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {१४/५६} प्रत्ययलक्षणेन भवन्ति . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {१५/५६} न एतानि सन्ति प्रयोजनानि . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {१६/५६} स्थानिवद्भावेन अपि एतानि सिद्धानि . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {१७/५६} न सिध्यन्ति . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {१८/५६} आदेशः स्थानिवत् इति उच्यते . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {१९/५६} न च लोपः आदेशः . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {२०/५६} लोपः अपि आदेशः . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {२१/५६} कथम् . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {२२/५६} आदिश्यते यः सः आदेशः . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {२३/५६} लोपः अपि आदिश्यते . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {२४/५६} दोषः खलु अपि स्यात् यदि लोपः न आदेशः स्यात् . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {२५/५६} इह अचः परस्मिन् पूर्वविधौ इति एतस्य भूयिष्ठानि लोपे उदाहरणानि तानि न स्युः . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {२६/५६} यत्र तर्हि स्थानिवद्भावः न अस्ति तदर्थम् अयम् योगः वक्तव्यः . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {२७/५६} क्व च स्थानिवद्भावः न अस्ति . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {२८/५६} यः अल्विधिः . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {२९/५६} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {३०/५६} प्रयोजनम् ङौनकार्लोपेत्त्वेम्विधयः . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {३१/५६} भसञ्ज्ञाङीप्ष्फ्गोरात्वेषु दोषः . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {३२/५६} भसञ्ज्ञाङीप्ष्फ्गोरात्वेषु दोषः भवति. भसञ्ज्ञायाम् तावत् न दोषः . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {३३/५६} आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति न प्रत्ययलक्षणेन भसञ्ज्ञा भवति इति यत् अयम् न ङिसम्बुद्ध्योः इति ङौ प्रतिषेधम् शास्ति . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {३४/५६} ङीपि अपि : न एवम् विज्ञायते : अणन्तात् अकारान्तात् . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {३५/५६} कथम् तर्हि . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {३६/५६} अण् यः अकारः इति . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {३७/५६} ष्फे अपि : न एवम् विज्ञायते : यञन्तात् अकारन्तात् इति . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {३८/५६} कथम् तर्हि . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {३९/५६} यञ् यः अकारः इति . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {४०/५६} गोः आत्वे अपि : न एवम् विज्ञायते : अमि अचि इति . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {४१/५६} कथम् तर्हि . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {४२/५६} अचि अमि इति . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {४३/५६} प्रयोजनानि अपि तर्हि तानि न सन्ति . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {४४/५६} यत् तावत् उच्यते ङौनकार्लोपः इति क्रियते एतत् न्यासे एव : न ङिसम्बुद्ध्योः इति . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {४५/५६} इत्त्वम् अपि . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {४६/५६} वक्ष्यति एतत् : शासः इत्त्वे आशासः क्वौ इति . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {४७/५६} इम्विधिः अपि : हलि इति निवृत्तम् . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {४८/५६} यदि हलि इति निवृत्तम् तृणहानि अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {४९/५६} एवम् तर्हि अचि न इति अपि अनुवर्तिष्यते . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {५०/५६} न तर्हि इदानीम् अयम् योगः वक्तव्यः . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {५१/५६} वक्तव्यः च . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {५२/५६} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {५३/५६} प्रत्ययम् गृहीत्वा यत् उच्यते तत् प्रत्ययलक्षणेन यथा स्यात् शब्दम् गृहीत्वा यत् उच्यते तत् प्रत्ययलक्षणेन मा भूत् इति . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {५४/५६} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {५५/५६} शोभनाः दृषदः अस्य सुदृषत् ब्राह्मणः . (P_१,१.६२.४) KA_I,१६४.११-१६५.१३ Rओ_I,४८६-४९० {५६/५६} सोः मनसी* अलोमोषसी* इति एषः स्वरः मा भूत् इति . (P_१,१.६३.१) KA_I,१६५.१५-१६६.८ Rओ_I,४९०-४९२ {१/२०} लुमति प्रतिषेधे एकपदस्वरस्य उपसङ्ख्यानम् . (P_१,१.६३.१) KA_I,१६५.१५-१६६.८ Rओ_I,४९०-४९२ {२/२०} लुमति प्रतिषेधे एकपदस्वरस्य उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम्. एकपदस्वरे च लुमता लुप्ते प्रत्ययलक्षणम् न भवति इति वक्तव्यम् . (P_१,१.६३.१) KA_I,१६५.१५-१६६.८ Rओ_I,४९०-४९२ {३/२०} किम् अविशेषेण . (P_१,१.६३.१) KA_I,१६५.१५-१६६.८ Rओ_I,४९०-४९२ {४/२०} न इति आह . (P_१,१.६३.१) KA_I,१६५.१५-१६६.८ Rओ_I,४९०-४९२ {५/२०} सर्वामन्त्रितसिज्लुक्स्वरवर्जम् . (P_१,१.६३.१) KA_I,१६५.१५-१६६.८ Rओ_I,४९०-४९२ {६/२०} सर्वस्वरम् आमन्त्रितस्वरवम् सिज्लुक्स्वरम् च वर्जयित्वा . (P_१,१.६३.१) KA_I,१६५.१५-१६६.८ Rओ_I,४९०-४९२ {७/२०} सर्वस्वर : सर्वस्तोमः , सर्वपृष्ठः : सर्वस्य सुपि इति आद्युदात्तत्वम् यथा स्यात् . (P_१,१.६३.१) KA_I,१६५.१५-१६६.८ Rओ_I,४९०-४९२ {८/२०} आमन्त्रितस्वर : सर्पिः आगच्छ , सप्त आगच्छत : आमन्त्रितस्य च इति आद्युदात्तत्वम् यथा स्यात् . (P_१,१.६३.१) KA_I,१६५.१५-१६६.८ Rओ_I,४९०-४९२ {९/२०} सिज्लुक्स्वर : म हि दताम् , म हि धताम् : आदिः सिचः अन्यतरस्याम् इति एषः स्वरः यथा स्यात् . (P_१,१.६३.१) KA_I,१६५.१५-१६६.८ Rओ_I,४९०-४९२ {१०/२०} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.६३.१) KA_I,१६५.१५-१६६.८ Rओ_I,४९०-४९२ {११/२०} प्रयोजनम् ञिनिकिल्लुकि स्वराः . (P_१,१.६३.१) KA_I,१६५.१५-१६६.८ Rओ_I,४९०-४९२ {१२/२०} ञिनिकित्स्वराः लुकि प्रयोजयन्ति . (P_१,१.६३.१) KA_I,१६५.१५-१६६.८ Rओ_I,४९०-४९२ {१३/२०} गर्गः , वत्सः , बिदः , उर्वः , उष्ट्रग्रीवः , वामरज्जुः : ञ्निति इति आद्युदात्तत्वम् मा भूत् इति . (P_१,१.६३.१) KA_I,१६५.१५-१६६.८ Rओ_I,४९०-४९२ {१४/२०} इह च : अत्रयः : कितः इति अन्तोदात्तत्वम् मा भूत् इति . (P_१,१.६३.१) KA_I,१६५.१५-१६६.८ Rओ_I,४९०-४९२ {१५/२०} पथिमथोः सर्वनामस्थाने . (P_१,१.६३.१) KA_I,१६५.१५-१६६.८ Rओ_I,४९०-४९२ {१६/२०} पथिमथोः सर्वनामस्थाने लुकि प्रयोजनम् . (P_१,१.६३.१) KA_I,१६५.१५-१६६.८ Rओ_I,४९०-४९२ {१७/२०} पथिप्रियः , मथिप्रियः : पथिमथोः सर्वनामस्थाने इति एषः स्वरः मा भूत् इति . (P_१,१.६३.१) KA_I,१६५.१५-१६६.८ Rओ_I,४९०-४९२ {१८/२०} अह्नः रविधौ . (P_१,१.६३.१) KA_I,१६५.१५-१६६.८ Rओ_I,४९०-४९२ {१९/२०} अह्नः रविधौ लुमता लुप्ते प्रत्ययलक्षणम् न भवति इति वक्तव्यम् . (P_१,१.६३.१) KA_I,१६५.१५-१६६.८ Rओ_I,४९०-४९२ {२०/२०} अहः ददति , अहः भुङ्क्ते : रः असुपि इति प्रत्ययलक्षणेन प्रतिषेधः मा भूत् इति . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {१/७५} उत्तरपदत्वे च अपदादिविधौ . उत्तरपदत्वे च अपदादिविधौ लुमता लुप्ते प्रत्ययलक्षणम् न भवति इति वक्तव्यम् . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {२/७५} परमवाचा परमवाचे परमगोदुहा परमगोदुहे परमश्वलिहा परमश्वलिहे : पदस्य इति प्रत्ययलक्षणेन कुत्वादीनि मा भूवन् इति . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {३/७५} अपदादिविधौ इति किमर्थम् . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {४/७५} दधिसेचौ दधिसेचः : सात्पदाद्योः इति प्रतिषेधः यथा स्यात् . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {५/७५} यदि अपदादिविधौ इति उच्यते उत्तरपदाधिकारः न प्रकल्पेत . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {६/७५} तत्र कः दोषः . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {७/७५} कर्णः वर्णलक्षणात् इति एवमादिः विधिः न सिध्यति . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {८/७५} यदि पुनः नलोपादिविधौ प्लुत्यन्ते लुमता लुप्ते प्रत्ययलक्षणम् न भवति इति उच्येत . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {९/७५} न एवम् शक्यम् . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {१०/७५} इह हि : राजकुमार्यौ राजकुमार्यः इति शाकलम् प्रसज्येत . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {११/७५} न एषः दोषः . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {१२/७५} यत् एतत् सिति शाकलम् न इति एतत् प्रत्यये शाकलम् न इति वक्ष्यामि . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {१३/७५} यदि प्रत्यये शाकलम् न इति उच्यते दधि अधुना मधु अधुना : अत्र अपि न प्रसज्येत . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {१४/७५} प्रत्यये शाकलम् न भवति . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {१५/७५} कस्मिन् . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {१६/७५} यस्मात् यः प्रत्ययः विहितः इति . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {१७/७५} इह तर्हि परमदिवा परमदिवे : दिव उत् इति उत्त्वम् प्राप्नोति इति. अस्तु तर्हि अविशेषेण . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {१८/७५} ननु च उक्तम् उत्तरपदाधिकारः न प्रकल्पेत इति . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {१९/७५} वचनात् उत्तरपदाधिकारः भविष्यति . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {२०/७५} तत् तर्हि वक्तव्यम् . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {२१/७५} न वक्तव्यम् . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {२२/७५} अनुवृत्तिः करिष्यते . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {२३/७५} इदम् अस्ति : यस्मात् प्रतययविधिः तदादि प्रत्यये अङ्गम् , सुप्तिङन्तम् पदम् . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {२४/७५} यस्मात् सुप्तिङ्विधिः तदादि सुबन्तम् च . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {२५/७५} नः क्ये . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {२६/७५} नान्तम् क्ये पदसञ्ज्ञम् भवति यस्मात् क्यविधिः सुबन्तम् च . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {२७/७५} सिति च . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {२८/७५} सिति च पूर्वम् पदसञ्ज्ञम् भवति यस्मात् सिद्विधिः तदादि सुबन्तम् च . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {२९/७५} स्वादिषु असर्वनामस्थाने . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {३०/७५} स्वादिषु असर्वनामस्थाने पूर्वम् पदसञ्ज्ञम् भवति यस्मात् स्वादिविधिः तदादि सुबन्तम् च . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {३१/७५} यचि भम् . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {३२/७५} यजादिप्रत्यये पूर्वम् पदसञ्ज्ञम् भवति यस्मात् यजादिविधिः तदादि सुबन्तम् च . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {३३/७५} इह तर्हि : परमवाक् : असर्वनामस्थाने इति प्रतिषेधः प्राप्नोति . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {३४/७५} अस्तु तस्याः प्रतिषेधः या स्वादौ पदम् इति पदसञ्ज्ञा या तु सुबन्तम् पदम् इति पदसञ्ज्ञा सा भविष्यति . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {३५/७५} सति एतत्प्रत्यये आसीत् अनया भविष्यति अनया न भविष्यति इति . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {३६/७५} लुप्ते इदानीम् प्रत्यये यावतः एव अवधेः स्वादौ पदम् इति पदसञ्ज्ञा तावतः एव अवधेः सुबन्तम् पदम् इति . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {३७/७५} अस्ति च प्रत्ययलक्षणेन सर्वनामस्थानपरता इति कृत्वा प्रतिषेधाः च बलीयांसः भवन्ति इति प्रतिषेधः प्राप्नोति . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {३८/७५} न अप्रतिषेधात् . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {३९/७५} न अयम् प्रसज्यप्रतिषेधः : सर्वनामस्थाने न इति . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {४०/७५} किम् तर्हि . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {४१/७५} पर्युदासः अयम् : यत् अन्यत् सर्वनामस्थानात् इति . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {४२/७५} सर्वनामस्थाने अव्यापारः . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {४३/७५} यदि केन चित् प्राप्नोति तेन भविष्यति . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {४४/७५} पूर्वेण च प्राप्नोति . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {४५/७५} अप्राप्तेः वा . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {४६/७५} अथ वा अनन्तरा य प्राप्तिः सा प्रतिषिध्यते . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {४७/७५} कुतः एतत् . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {४८/७५} अनन्तरस्य विधिः वा भवति प्रतिषेधः वा इति . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {४९/७५} पूर्वा प्राप्तिः अप्रतिषिद्धा तया भविष्यति . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {५०/७५} ननु च इयम् प्राप्तिः पूर्वाम् प्राप्तिम् बाधते . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {५१/७५} न उत्सहते प्रतिषिद्धा सती बाधितुम् . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {५२/७५} यदि एवम् परमवाचौ परमवाचः इति सुप्तिङन्तम् पदम् इति पदसञ्ज्ञा प्राप्नोति . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {५३/७५} एवम् तर्हि योगविभागः करिष्यते . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {५४/७५} स्वादिषु पूर्वम् पदसञ्ज्ञम् भवति . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {५५/७५} ततः सर्वनामस्थाने अयचि पूर्वम् पदसञ्ज्ञम् भवति . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {५६/७५} ततः भम् . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {५७/७५} भसञ्ज्ञम् भवति यजादौ असर्वनामस्थने इति . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {५८/७५} यदि तर्हि सौ अपि पदम् भवति , एचः प्लुताधिकारे पदान्तग्रहणम् चोदयिष्यति इह मा भूत् : भद्रम् करोषि गौः इति , तस्मिन् क्रियमाणे अपि भविष्यति . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {५९/७५} वाक्यपदयोः अन्त्यस्य इति एवम् तत् . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {६०/७५} इह तर्हि : दधिसेचौ दधिसेचः : सात्पदाद्योः इति पदादिलक्षणः प्रतिषेधः न प्राप्नोति . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {६१/७५} मा भूत् एवम् : पदस्य आदिः पदादिः , पदादेः न इति . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {६२/७५} कथम् तर्हि . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {६३/७५} पदात् आदिः पदादिः , पदादेः न इति एवम् भविष्यति . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {६४/७५} न एवम् शक्यम् . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {६५/७५} इह अपि प्रसज्येत : ऋक्षु वाक्षु त्वक्षु कुमारीषु किशोरीषु इति . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {६६/७५} सात्प्रतिषेधः ज्ञापकः स्वादिषु पदत्वेन येषाम् पदसञ्ज्ञा न तेभ्यः प्रतिषेधः भवति इति . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {६७/७५} इह तर्हि : बहुसेचौ , बहुसेचः : बहुच् अयम् प्रत्ययः . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {६८/७५} अत्र पदात् आदिः पदादिः , पदादेः न इति उच्यमाने अपि न सिध्यति . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {६९/७५} एवम् तर्हि उत्तरपदत्वे च पदादिविधौ लुमता लुप्ते प्रत्ययलक्षणम् भवति इति वक्ष्यामि . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {७०/७५} तत् नियमार्थम् भविष्यति : पदादिविधौ एव न पदान्तविधौ इति . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {७१/७५} कथम् बहुसेचौ बहुसेचः . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {७२/७५} बहुच्पूर्वस्य च पदादिविधौ न पदान्तविधौ इति . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {७३/७५} द्वन्द्वे अन्त्यस्य . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {७४/७५} द्वन्द्वे अन्त्यस्यलुमता लुप्ते प्रत्ययलक्षणम् न भवति इति वक्तव्यम् . (P_१,१.६३.२) KA_I,१६६.९-१६७.२८ Rओ_I,४९३-४९८ {७५/७५} वाक्स्रक्त्वचम् . (P_१,१.६३.३) KA_I,१६८.१-२३ Rओ_I,४९८-५०० {१/३३} इह अभूवन् इति प्रत्ययलक्षणेन जुस्भावः प्राप्नोति . (P_१,१.६३.३) KA_I,१६८.१-२३ Rओ_I,४९८-५०० {२/३३} सिचः उसः अप्रसङ्गः आकारप्रकरणात् . (P_१,१.६३.३) KA_I,१६८.१-२३ Rओ_I,४९८-५०० {३/३३} सिचः उसः अप्रसङ्गः . (P_१,१.६३.३) KA_I,१६८.१-२३ Rओ_I,४९८-५०० {४/३३} किम् कारणम् . (P_१,१.६३.३) KA_I,१६८.१-२३ Rओ_I,४९८-५०० {५/३३} आकारप्रकरणात् . (P_१,१.६३.३) KA_I,१६८.१-२३ Rओ_I,४९८-५०० {६/३३} आतः इति एतत् नियमार्थम् भविष्यति : आतः एव सिज्लुगन्तात् न अन्यस्मात् सिज्लुगन्तात् इति . (P_१,१.६३.३) KA_I,१६८.१-२३ Rओ_I,४९८-५०० {७/३३} इह : इति युष्मत्पुत्रः ददाति , इति अस्मत्पुत्रः ददाति इति अत्र युष्मदस्मदोः षष्ठीचतुर्थीद्वितीयास्थयोः वाम्नावौ इति वाम्नावादयः प्राप्नुवन्ति . (P_१,१.६३.३) KA_I,१६८.१-२३ Rओ_I,४९८-५०० {८/३३} युष्मदस्मदोः स्थग्रहणात् . (P_१,१.६३.३) KA_I,१६८.१-२३ Rओ_I,४९८-५०० {९/३३} स्थग्रहणम् तत्र क्रियते . (P_१,१.६३.३) KA_I,१६८.१-२३ Rओ_I,४९८-५०० {१०/३३} तत् श्रूयमाणविभक्तिविशेषणम् विज्ञास्यते . (P_१,१.६३.३) KA_I,१६८.१-२३ Rओ_I,४९८-५०० {११/३३} अस्ति अन्यत् स्थग्रहणस्य प्रयोजनम् . (P_१,१.६३.३) KA_I,१६८.१-२३ Rओ_I,४९८-५०० {१२/३३} किम् . (P_१,१.६३.३) KA_I,१६८.१-२३ Rओ_I,४९८-५०० {१३/३३} सविभक्तिकस्य वाम्नावादयः यथा स्युः इति . (P_१,१.६३.३) KA_I,१६८.१-२३ Rओ_I,४९८-५०० {१४/३३} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् . (P_१,१.६३.३) KA_I,१६८.१-२३ Rओ_I,४९८-५०० {१५/३३} पदस्य इति वर्तते विभक्त्यन्तम् च पदम् . (P_१,१.६३.३) KA_I,१६८.१-२३ Rओ_I,४९८-५०० {१६/३३} तत्र अन्तरेण अपि स्थग्रहणम् सविभक्तिकस्य एव ग्रहणम् भविष्यति . (P_१,१.६३.३) KA_I,१६८.१-२३ Rओ_I,४९८-५०० {१७/३३} भवेत् सिद्धम् यत्र विभक्त्यन्तम् पदम् . (P_१,१.६३.३) KA_I,१६८.१-२३ Rओ_I,४९८-५०० {१८/३३} यत्र तु खलु विभक्तौ पदम् तत्र न सिध्यति : ग्रामः वाम् दीयते , ग्रामः नौ दीयते जनपदः वाम् दीयते , जनपदः नौ दीयते . (P_१,१.६३.३) KA_I,१६८.१-२३ Rओ_I,४९८-५०० {१९/३३} सर्वग्रहणम् अपि प्रकृतम् अनुवर्तते . (P_१,१.६३.३) KA_I,१६८.१-२३ Rओ_I,४९८-५०० {२०/३३} तेन सविभक्तिकस्य एव भविष्यति . (P_१,१.६३.३) KA_I,१६८.१-२३ Rओ_I,४९८-५०० {२१/३३} इह : चक्षुष्कामम् याजयाम् चकार इति तिङ् अतिङः इति . (P_१,१.६३.३) KA_I,१६८.१-२३ Rओ_I,४९८-५०० {२२/३३} तस्य च निघातः तस्मात् च अनिघातः प्राप्नोति . (P_१,१.६३.३) KA_I,१६८.१-२३ Rओ_I,४९८-५०० {२३/३३} आमि लिलोपात् तस्य च अनिघातः तस्मात् च निघातः . (P_१,१.६३.३) KA_I,१६८.१-२३ Rओ_I,४९८-५०० {२४/३३} आमि लिलोपात् तस्य च अनिघातः तस्मात् च निघातः सिद्धः भविष्यति . (P_१,१.६३.३) KA_I,१६८.१-२३ Rओ_I,४९८-५०० {२५/३३} अङ्गाधिकारे इटः विधिप्रतिषेधौ . (P_१,१.६३.३) KA_I,१६८.१-२३ Rओ_I,४९८-५०० {२६/३३} अङ्गाधिकारे इटः विधिप्रतिषेधौ न सिध्यतः : जिगमिष संविवृत्स . (P_१,१.६३.३) KA_I,१६८.१-२३ Rओ_I,४९८-५०० {२७/३३} अङ्गस्य इति इटः विधिप्रतिषेधौ न प्राप्नुतः . (P_१,१.६३.३) KA_I,१६८.१-२३ Rओ_I,४९८-५०० {२८/३३} क्रमेः दीर्घत्वम् च . (P_१,१.६३.३) KA_I,१६८.१-२३ Rओ_I,४९८-५०० {२९/३३} किम् च . (P_१,१.६३.३) KA_I,१६८.१-२३ Rओ_I,४९८-५०० {३०/३३} इटः च विधिप्रतिषेधौ . (P_१,१.६३.३) KA_I,१६८.१-२३ Rओ_I,४९८-५०० {३१/३३} न इति आह . (P_१,१.६३.३) KA_I,१६८.१-२३ Rओ_I,४९८-५०० {३२/३३} अदेशे अयम् चः पठितः . (P_१,१.६३.३) KA_I,१६८.१-२३ Rओ_I,४९८-५०० {३३/३३} क्रमेः च दीर्घत्वम् : उत्क्राम सङ्क्राम इति . (P_१,१.६३.४) KA_I,१६८.२४-१६९.१४ Rओ_I,५००-५०२ {१/३०} इह किम् चित् अङ्गाधिकारे लुमता लुप्ते प्रत्ययलक्षणेन भवति किम् चित् च अन्यत्र न भवति . (P_१,१.६३.४) KA_I,१६८.२४-१६९.१४ Rओ_I,५००-५०२ {२/३०} यदि पुनः न लुमता तस्मिन् इति उच्येत . (P_१,१.६३.४) KA_I,१६८.२४-१६९.१४ Rओ_I,५००-५०२ {३/३०} अथ न लुमता तस्मिन् इति उच्यमाने किम् सिद्धम् एतत् भवति इटः विधिप्रतिषेधौ क्रमेः दीर्घत्वम् च . (P_१,१.६३.४) KA_I,१६८.२४-१६९.१४ Rओ_I,५००-५०२ {४/३०} बाढम् सिद्धम् . (P_१,१.६३.४) KA_I,१६८.२४-१६९.१४ Rओ_I,५००-५०२ {५/३०} न इटः इविधिप्रतिषेधौ परस्मैपदेषु इति उच्यते . (P_१,१.६३.४) KA_I,१६८.२४-१६९.१४ Rओ_I,५००-५०२ {६/३०} कथम् तर्हि . (P_१,१.६३.४) KA_I,१६८.२४-१६९.१४ Rओ_I,५००-५०२ {७/३०} सकारादौ इति . (P_१,१.६३.४) KA_I,१६८.२४-१६९.१४ Rओ_I,५००-५०२ {८/३०} तद्विशेषणम् परस्मैपदग्रहणम् . (P_१,१.६३.४) KA_I,१६८.२४-१६९.१४ Rओ_I,५००-५०२ {९/३०} न खलु अपि क्रमेः दीर्घत्वम् परस्मैपदेषु इति उच्यते . (P_१,१.६३.४) KA_I,१६८.२४-१६९.१४ Rओ_I,५००-५०२ {१०/३०} कथम् तर्हि . (P_१,१.६३.४) KA_I,१६८.२४-१६९.१४ Rओ_I,५००-५०२ {११/३०} शिति इति . (P_१,१.६३.४) KA_I,१६८.२४-१६९.१४ Rओ_I,५००-५०२ {१२/३०} तद्विशेषणम् परस्मैपदग्रहणम् . (P_१,१.६३.४) KA_I,१६८.२४-१६९.१४ Rओ_I,५००-५०२ {१३/३०} न लुमता तस्मिन् इति चेत् हनिणिङादेशाः तलोपे . (P_१,१.६३.४) KA_I,१६८.२४-१६९.१४ Rओ_I,५००-५०२ {१४/३०} न लुमता तस्मिन् इति चेत् हनिणिङादेशाः तलोपे न सिध्यन्ति : अवधि भवता दस्युः , अगायि भवता ग्रामः , अध्यगायि भवता अनुवाकः . (P_१,१.६३.४) KA_I,१६८.२४-१६९.१४ Rओ_I,५००-५०२ {१५/३०} तलोपे कृते लुङि इति हनिणिङादेशाः न प्राप्नुवन्ति . (P_१,१.६३.४) KA_I,१६८.२४-१६९.१४ Rओ_I,५००-५०२ {१६/३०} न एषः दोषः . (P_१,१.६३.४) KA_I,१६८.२४-१६९.१४ Rओ_I,५००-५०२ {१७/३०} न लुङि इति हनिणिङादेशाः उच्यन्ते . (P_१,१.६३.४) KA_I,१६८.२४-१६९.१४ Rओ_I,५००-५०२ {१८/३०} किम् तर्हि . (P_१,१.६३.४) KA_I,१६८.२४-१६९.१४ Rओ_I,५००-५०२ {१९/३०} आर्धधातुके इति . (P_१,१.६३.४) KA_I,१६८.२४-१६९.१४ Rओ_I,५००-५०२ {२०/३०} तद्विशेषणम् लुङ्ग्रहणम् . (P_१,१.६३.४) KA_I,१६८.२४-१६९.१४ Rओ_I,५००-५०२ {२१/३०} इह च : सर्वस्तोमः , सर्वपृष्ठः सर्वस्य सुपि इति आद्युदात्तत्वम् न प्राप्नोति . (P_१,१.६३.४) KA_I,१६८.२४-१६९.१४ Rओ_I,५००-५०२ {२२/३०} तत् च अपि वक्तव्यम् . (P_१,१.६३.४) KA_I,१६८.२४-१६९.१४ Rओ_I,५००-५०२ {२३/३०} न वक्तव्यम् . (P_१,१.६३.४) KA_I,१६८.२४-१६९.१४ Rओ_I,५००-५०२ {२४/३०} न लुमता अङ्गस्य इति एव सिद्धम् . (P_१,१.६३.४) KA_I,१६८.२४-१६९.१४ Rओ_I,५००-५०२ {२५/३०} कथम् . (P_१,१.६३.४) KA_I,१६८.२४-१६९.१४ Rओ_I,५००-५०२ {२६/३०} न लुमता लुप्ते अङ्गाधिकारः प्रतिनिर्दिश्यते . (P_१,१.६३.४) KA_I,१६८.२४-१६९.१४ Rओ_I,५००-५०२ {२७/३०} किम् तर्हि . (P_१,१.६३.४) KA_I,१६८.२४-१६९.१४ Rओ_I,५००-५०२ {२८/३०} यः असौ लुमता लुप्यते तस्मिन् यत् अङ्गम् तस्य यत् कार्यम् तत् न भवति . (P_१,१.६३.४) KA_I,१६८.२४-१६९.१४ Rओ_I,५००-५०२ {२९/३०} एवम् अपि सर्वस्वरः न सिध्यति . (P_१,१.६३.४) KA_I,१६८.२४-१६९.१४ Rओ_I,५००-५०२ {३०/३०} कर्तव्यः अत्र यत्नः . (P_१,१.६५.१) KA_I,१६९.१६-२५ Rओ_I,५०२-५०३ {१/२१} किम् इदम् अल्ग्रहणम् अन्त्यविशेषणम् . (P_१,१.६५.१) KA_I,१६९.१६-२५ Rओ_I,५०२-५०३ {२/२१} एवम् भवितुम् अर्हति . (P_१,१.६५.१) KA_I,१६९.१६-२५ Rओ_I,५०२-५०३ {३/२१} उपधासञ्ज्ञायाम् अल्ग्रहणम् अन्त्यनिर्देशः चेत् सङ्घातप्रतिषेधः . (P_१,१.६५.१) KA_I,१६९.१६-२५ Rओ_I,५०२-५०३ {४/२१} उपधासञ्ज्ञायाम् अल्ग्रहणम् अन्त्यनिर्देशः चेत् सङ्घातस्य प्रतिषेधः वक्तव्यः . (P_१,१.६५.१) KA_I,१६९.१६-२५ Rओ_I,५०२-५०३ {५/२१} सङ्घातस्य उपधासञ्ज्ञा प्राप्नोति . (P_१,१.६५.१) KA_I,१६९.१६-२५ Rओ_I,५०२-५०३ {६/२१} तत्र कः दोषः . (P_१,१.६५.१) KA_I,१६९.१६-२५ Rओ_I,५०२-५०३ {७/२१} शासः इत् अङ्हलोः : शिष्ट्वा शिष्टः : सङ्घातस्य इत्त्वम् प्राप्नोति . (P_१,१.६५.१) KA_I,१६९.१६-२५ Rओ_I,५०२-५०३ {८/२१} यदि पुनः अल् अन्त्यात् इति उच्येत . (P_१,१.६५.१) KA_I,१६९.१६-२५ Rओ_I,५०२-५०३ {९/२१} एवम् अपि अन्त्यः अविशेषितः भवति . (P_१,१.६५.१) KA_I,१६९.१६-२५ Rओ_I,५०२-५०३ {१०/२१} तत्र कः दोषः . (P_१,१.६५.१) KA_I,१६९.१६-२५ Rओ_I,५०२-५०३ {११/२१} सङ्घातात् अपि पूर्वस्य उपधासञ्ज्ञा प्रसज्येत . (P_१,१.६५.१) KA_I,१६९.१६-२५ Rओ_I,५०२-५०३ {१२/२१} तत्र कः दोषः . (P_१,१.६५.१) KA_I,१६९.१६-२५ Rओ_I,५०२-५०३ {१३/२१} शासः इत् अङ्हलोः : शिष्टः , शिष्टवान् : शकारस्य इत्त्वम् प्रसज्येत . (P_१,१.६५.१) KA_I,१६९.१६-२५ Rओ_I,५०२-५०३ {१४/२१} सूत्रम् च भिद्यते . (P_१,१.६५.१) KA_I,१६९.१६-२५ Rओ_I,५०२-५०३ {१५/२१} यथान्यासम् एव अस्तु . (P_१,१.६५.१) KA_I,१६९.१६-२५ Rओ_I,५०२-५०३ {१६/२१} ननु च उक्तम् उपधासञ्ज्ञायाम् अल्ग्रहणम् अन्त्यनिर्देशः चेत् सङ्घातप्रतिषेधः इति . (P_१,१.६५.१) KA_I,१६९.१६-२५ Rओ_I,५०२-५०३ {१७/२१} न एषः दोषः . (P_१,१.६५.१) KA_I,१६९.१६-२५ Rओ_I,५०२-५०३ {१८/२१} अन्त्यविज्ञानात् सिद्धम् . (P_१,१.६५.१) KA_I,१६९.१६-२५ Rओ_I,५०२-५०३ {१९/२१} सिद्धम् एतत् . (P_१,१.६५.१) KA_I,१६९.१६-२५ Rओ_I,५०२-५०३ {२०/२१} कथम् . (P_१,१.६५.१) KA_I,१६९.१६-२५ Rओ_I,५०२-५०३ {२१/२१} अलः अन्त्यस्य विधयः भवन्ति इति अन्त्यस्य भविष्यति . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {१/६२} अन्त्यविज्ञानात् सिद्धम् इति चेत् न अनर्थके अलोन्त्यविधिः अनभ्यासविकारे . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {२/६२} अन्त्यविज्ञानात् सिद्धम् इति चेत् तत् न . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {३/६२} किम् कारणम् . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {४/६२} न अनर्थके अलोन्त्यविधिः अनभ्यासविकारे . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {५/६२} अनर्थके अलोन्त्यविधिः न इति एषा परिभाषा कर्तव्या . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {६/६२} किम् अविशेषेण . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {७/६२} न इति आह . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {८/६२} अनभ्यासविकारे . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {९/६२} अभ्यासविकारान् वर्जयित्वा . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {१०/६२} भृञाम् इत् , अर्तिपिपर्त्योः च इति . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {११/६२} कानि एतस्याः परिभाषायाः प्रयोजनानि . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {१२/६२} प्रयोजनम् अव्यक्तानुकरणस्य अतः इतौ . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {१३/६२} अन्त्यस्य प्राप्नोति . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {१४/६२} अनर्थके अलोन्त्यविधिः न भवति इति न दोषः भवति . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {१५/६२} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {१६/६२} आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति न अन्त्यस्य पररूपम् भवति इति यत् अयम् न आम्रेडितस्य अन्त्यस्य तु वा इति आह . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {१७/६२} घ्वसोः एत् हौ अभ्यासलोपः च . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {१८/६२} घ्वसोः एत् हौ अभ्यासलोपः च इति अन्त्यस्य प्राप्नोति . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {१९/६२} अनर्थके अलोन्त्यविधिः न भवति इति न दोषः भवति . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {२०/६२} एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {२१/६२} पुनर्लोपवचनसामर्थ्यात् सर्वस्य भविष्यति . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {२२/६२} अथ वा शित् लोपः करिष्यते . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {२३/६२} सः शित् सर्वस्य इति सर्वादेशः भविष्यति . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {२४/६२} सः तर्हि शकारः कर्तव्यः . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {२५/६२} न कर्तव्यः . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {२६/६२} क्रियते न्यासे एव . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {२७/६२} द्विशकारकः निर्देशः : घ्वसोः एत् हौ अभ्यासलोपश्श्च इति . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {२८/६२} आपि लोपः अकः अनचि . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {२९/६२} तिष्ठति सूत्रम् . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {३०/६२} अन्यथा व्याख्यायते : आपि हलि लोपः इति अन्त्यस्य प्राप्नोति . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {३१/६२} अनर्थके अलोन्त्यविधिः न भवति इति न दोषः भवति . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {३२/६२} एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {३३/६२} अनः एव लोपम् वक्ष्यामि . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {३४/६२} तत् अनः ग्रहणम् कर्तव्यम् . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {३५/६२} न कर्तव्यम् . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {३६/६२} प्रकृतम् अनुवर्तते . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {३७/६२} क्व प्रकृतम् . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {३८/६२} अन् आपि अकः इति . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {३९/६२} तत् वै प्रथमानिर्दिष्टम् . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {४०/६२} षष्ठीनिर्दिष्तेन च इह अर्थः . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {४१/६२} हलि इति एषा सप्तमी अन् इति प्रथमायाः षष्ठीम् प्रकल्पयिष्यति : तस्मिन् इति निर्दिष्टे पूर्वस्य इति . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {४२/६२} अत्र लोपः अभ्यासस्य . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {४३/६२} अत्र लोपः अभ्यासस्य इति अन्त्यस्य प्राप्नोति . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {४४/६२} अनर्थके अलोन्त्यविधिः न भवति इति न दोषः भवति . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {४५/६२} एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {४६/६२} अत्रग्रहणसामर्थ्यात् सर्वस्य भविष्यति . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {४७/६२} अस्ति अन्यत् अत्रग्रहणस्य प्रयोजनम् . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {४८/६२} किम् . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {४९/६२} सनधिकारः अपेक्ष्यते , इह मा भूत् : दधौ ददौ . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {५०/६२} अन्तरेण अपि अत्रग्रहणम् सनधिकारम् अपेक्षिष्यामहे . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {५१/६२} सन् तर्हि सकारादिः अपेक्ष्यते सनि सकारादौ इति , इह मा भूत् : जिज्ञापयिषति . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {५२/६२} अन्तरेण अपि अत्रग्रहणम् सनम् सकारादिम् अपेक्षिष्यामहे . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {५३/६२} प्रकृतयः तर्हि अपेक्ष्यन्ते . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {५४/६२} एतासाम् प्रकृतीनाम् लोपः यथा स्यात् , इह मा भूत् : पिपक्षति यियक्षति . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {५५/६२} अन्तरेण अपि अत्रग्रहणम् एताः प्रकृतीः अपेक्षिष्यामहे . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {५६/६२} विषयः तर्हि अपेक्ष्यते . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {५७/६२} मुचः अकर्मकस्य गुणः वा इति इह मा भूत् : मुमुक्षति गाम् इति . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {५८/६२} अन्तरेण अपि अत्रग्रहणम् विषयम् अपेक्षिष्यामहे . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {५९/६२} कथम् . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {६०/६२} अकर्मकस्य इति उच्यते . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {६१/६२} तेन यत्र एव अयम् मुचिः अकर्मकः तत्र एव भविष्यति . (P_१,१.६५.२) KA_I,१७०.१-१७१.९ Rओ_I,५०३-५०६ {६२/६२} तस्मात् न अर्थः अनया परिभाषया . (P_१,१.६५.३) KA_I,१७१.१०-१६ Rओ_I,५०६ {१/८} अलः अन्त्यात् पूर्वः अल् उपधा इति वा . (P_१,१.६५.३) KA_I,१७१.१०-१६ Rओ_I,५०६ {२/८} अथ वा व्यक्तम् एव पथितव्यम् अलः अन्त्यात् पूर्वः अल् उपधासञ्ज्ञः भवति इति . (P_१,१.६५.३) KA_I,१७१.१०-१६ Rओ_I,५०६ {३/८} तत् तर्हि वक्तव्यम् . (P_१,१.६५.३) KA_I,१७१.१०-१६ Rओ_I,५०६ {४/८} न वक्तव्यम् . (P_१,१.६५.३) KA_I,१७१.१०-१६ Rओ_I,५०६ {५/८} अवचनात् लोकविज्ञानात् सिद्धम् . (P_१,१.६५.३) KA_I,१७१.१०-१६ Rओ_I,५०६ {६/८} अन्तरेण अपि वचनम् लोकविज्ञानात् सिद्धम् एतत् . (P_१,१.६५.३) KA_I,१७१.१०-१६ Rओ_I,५०६ {७/८} कथम् . (P_१,१.६५.३) KA_I,१७१.१०-१६ Rओ_I,५०६ {८/८} लोके अमीषाम् ब्राह्मणानाम् अन्त्यात् पूर्वः आनीयताम् इति उक्ते यथाजातीयकः अन्त्यः तथाजातीयकः अन्त्यात् पूर्वः आनीयते . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {१/४२} किम् उदाहरणम् . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {२/४२} इह तावत् : तस्मिन् इति निर्दिष्टे पूर्वस्य इति : इकः यण् अचि : दधि अत्र मधु अत्र . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {३/४२} इह : तस्मात् इति उत्तरस्य इति : द्वयन्तरुपसर्गेभ्यः अपः ईत् : द्वीपम् अन्तरीपम् समीपम् . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {४/४२} अन्यथाजातीयकेन शब्देन निर्देशः क्रियते अन्यथाजातीयकः उदाह्रियते . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {५/४२} किम् पुनः उदाहरणम् . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {६/४२} इह तावत् : तस्मिन् इति निर्दिष्टे पूर्वस्य इति : तस्मिन् अणि च युष्माकास्माकौ इति . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {७/४२} तस्मात् इति उत्तरस्य इति : तस्मात् शसः नः पुंसि इति . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {८/४२} इदम् च अपि उदाहरणम् : इकः यण् अचि द्व्यन्तरुपसर्गेभ्यः अपः ईत् इति . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {९/४२} कथम् . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {१०/४२} सर्वनाम्ना अयम् निर्देशः क्रियते सर्वनाम च सामान्यवाचि . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {११/४२} तत्र सामान्ये निर्दिष्टे विशेषाः अपि उदाहरणानि भवन्ति . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {१२/४२} किम् पुनः सामान्यम् कः वा विशेषः . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {१३/४२} गौः सामान्यम् कृष्णः विशेषः . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {१४/४२} न तर्हि इदानीम् कृष्णः सामान्यम् भवति गौः विशेषः भवति . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {१५/४२} भवति च . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {१६/४२} यदि सामान्यम् अपि विशेषः विशेषः अपि सामान्यम् सामान्यविशेषौ न प्रकल्पेते . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {१७/४२} प्रकल्पेते च . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {१८/४२} कथम् . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {१९/४२} विवक्षातः . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {२०/४२} यदा अस्य गौः सामान्येन विवक्षितः भवति कृष्णः विशेषत्वेन तदा गौः सामान्यम् कृष्णः विशेषः . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {२१/४२} यदा कृष्णः सामान्येन विवक्षितः भवति गौः विशेषत्वेन तदा कृष्णः सामान्यम् कृष्णः विशेषः . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {२२/४२} अपरः आह : प्रकल्पेते च . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {२३/४२} कथम् . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {२४/४२} पितापुत्रवत् . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {२५/४२} तत् यथा सः एव कम् चित् प्रति पिता भवति कम् चित् प्रति पुत्रः भवति एवम् इह अपि सः एव कम् चित् प्रति सामान्यम् कम् चित् प्रति विशेषः . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {२६/४२} एते खलु अपि नैर्देशिकानाम् वार्त्ततरकाः भवन्ति ये सर्वनाम्ना निर्देशाः क्रियन्ते . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {२७/४२} एतैः हि बहुतरकम् व्याप्यते . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {२८/४२} अथ किमर्थम् उपसर्गेण निर्देशः क्रियते . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {२९/४२} शब्दे सप्तम्या निर्दिष्टे पूर्वस्य कार्यम् यथा स्यात् अर्थे मा भूत् : जनपदे अतिशायने इति . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {३०/४२} किम् गतम् एतत् उपसर्गेण आहोस्वित् शब्दाधिक्यात् अर्थाधिक्यम् . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {३१/४२} गतम् इति आह . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {३२/४२} कथम् . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {३३/४२} निः अयम् बहिर्भावे वर्तते . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {३४/४२} तत् यथा : निष्क्रान्तः देशात् निर्देशः . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {३५/४२} बहिर्देशः इति गम्यते . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {३६/४२} शब्दः च शब्दात् बहिर्भूतः अर्थः अबहिर्भूतः . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {३७/४२} अथ निर्दिष्टग्रहणम् किमर्थम् . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {३८/४२} निर्दिष्टग्रहणम् आनन्तर्यार्थम् . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {३९/४२} निर्दिष्टग्रहणम् क्रियते आनन्तर्यार्थम् . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {४०/४२} आनन्तर्यमात्रे कार्यम् यथा स्यात् . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {४१/४२} इकः यण् अचि : दधि अत्र मधु अत्र . (P_१,१.६६-६७.१) KA_I,१७१.१८-१७२.१७ Rओ_I,५०७-५११ {४२/४२} इह मा भूत् :समिधौ समिधः , दृषदौ दृषदः . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {१/५०} किमर्थम् पुनः इदम् उच्यते . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {२/५०} तस्मिन् तस्मात् इति पूर्वोत्तरयोः योगयोः अविशेषात् नियमार्थम् वचनम् दधि उदकम् पचति ओदनम् . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {३/५०} तस्मिन् तस्मात् इति पूर्वोत्तरयोः योगयोः अविशेषात् नियमार्थः अयम् आरम्भः . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {४/५०} ग्रामे देवदत्तः . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {५/५०} पूर्वः परः इति सन्देहः . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {६/५०} ग्रामात् देवदत्तः . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {७/५०} पूर्वः परः इति सन्देहः . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {८/५०} एवम् इह अपि : इकः यण् अचि . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {९/५०} दधि उदकम् , पचति ओदनम् . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {१०/५०} उभौ इकौ उभौ अचौ . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {११/५०} अचि पूर्वस्य अचि परस्य इति सन्देहः . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {१२/५०} तिङ् अतिङः इति अतिङः पूर्वस्य अतिङः परस्य इति सन्देहः . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {१३/५०} इष्यते च अत्र अचि पूर्वस्य स्यात् , अतिङः परस्य इति . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {१४/५०} तत् च अन्तरेण यत्नम् न सिध्यति इति नियमार्थम् वचनम् . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {१५/५०} अस्ति प्रयोजनम् एतत् . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {१६/५०} किम् तर्हि इति . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {१७/५०} अथ यत्र उभयम् निर्दिश्यते किम् तत्र पूर्वस्य कार्यम् भवति आहोस्वित् परस्य इति . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {१८/५०} उभयनिर्देशे विप्रतिषेधात् पञ्चमीनिर्देशः . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {१९/५०} उभयनिर्देशे विप्रतिषेधात् पञ्चमीनिर्देशः भविष्यति . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {२०/५०} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {२१/५०} प्रयोजनम् अतः लसार्वधातुकनुदात्तत्वे . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {२२/५०} वक्ष्यति तास्यादिभ्यः अनुदात्तत्वे सप्तमीनिर्देशः अभ्यस्तसिजर्थः इति . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {२३/५०} तस्मिन् क्रियमाणे तास्यादिभ्यः परस्य लसार्वधातुकस्य लसार्वधातुके परतः तास्यादीनाम् इति सन्देहः . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {२४/५०} तास्यादिभ्यः परस्य लसार्वधातुकस्य . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {२५/५०} बहोः इष्ठादीनाम् आदिलोपः . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {२६/५०} बहोः उत्तरेषाम् इष्ठेमेयसाम् इष्ठेमयःसु परतः बहोः इति सन्देहः . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {२७/५०} बहोः उत्तरेषाम् इष्ठेमेयसाम् . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {२८/५०} गोतः णित् . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {२९/५०} गोतः परस्य सर्वनामस्थानस्य सर्वनामस्थाने परतः गोतः इति सन्देहः . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {३०/५०} गोतः परस्य सर्वनामस्थानस्य . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {३१/५०} रुदादिभ्यः सार्वधातुके . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {३२/५०} रुदादिभ्यः परस्य सार्वधातुकस्य सार्वधातुके परतः रुदादीनाम् इति सन्देहः . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {३३/५०} रुदादिभ्यः परस्य सार्वधातुकस्य . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {३४/५०} आने मुक् ईत् आसः . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {३५/५०} आसः उत्तरस्य आनस्य , आने परतः आसः इति सन्देहः . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {३६/५०} आसः उत्तरस्य आनस्य . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {३७/५०} आमि सर्वनाम्नः सुट् . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {३८/५०} सर्वनाम्नः उत्तरस्य आमः आमि परतः सर्वनाम्नः इति सन्देहः . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {३९/५०} सर्वनाम्नः उत्तरस्य . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {४०/५०} घेः ङिति आट् नद्याः . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {४१/५०} नद्याः उत्तरेषाम् ङिताम् ङित्सु परतः नद्याः इति सन्देहः . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {४२/५०} नद्याः उत्तरेषाम् ङिताम् . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {४३/५०} याट् आपः . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {४४/५०} आपः उत्तरस्य ङितः ङिति परतः आपः इति सन्देहः . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {४५/५०} आपः उत्तरस्य ङितः . ङमः ह्रस्वात् अचि ङमुट् नित्यम् . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {४६/५०} ङमः उत्तरस्य अचः अचि परतः ङमः इति सन्देहः . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {४७/५०} ङमः उत्तरस्य अचः . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {४८/५०} विभक्तिविशेषनिर्देशानवकाशत्वात् अविप्रतिषेधः . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {४९/५०} विभक्तिविशेषनिर्देशस्य अनवकाशत्वात् अयुक्तः अयम् विप्रतिषेधः . (P_१,१.६६-६७.२) KA_I,१७२.१९-१७४.५ Rओ_I,५११-५१५ {५०/५०} सर्वत्र एव अत्र कृतसामर्थ्या सप्तमी अकृतसामार्थ्या पञ्चमी इति कृत्वा पञ्चमीनिर्देशः भविष्यति . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {१/६२} यथार्थम् वा षष्ठीनिर्देशः . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {२/६२} यथार्थम् वा षष्ठीनिर्देशः कर्तव्यः . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {३/६२} यत्र पूर्वस्य कार्यम् इष्यते तत्र पूर्वस्य षष्ठी कर्तव्या . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {४/६२} यत्र परस्य कार्यम् इष्यते तत्र परस्य षष्ठी कर्तव्या . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {५/६२} सः तर्हि तथा निर्देशः कर्तव्यः . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {६/६२} न कर्तव्यः . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {७/६२} अनेन एव प्रकॢप्तिः भविष्यति : तस्मिन् इति निर्दिष्टे पूर्वस्य षष्ठी . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {८/६२} तस्मात् इति निर्दिष्टे परस्य षष्ठी . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {९/६२} तत् तर्हि षष्ठीग्रहणम् कर्तव्यम् . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {१०/६२} न कर्तव्यम् . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {११/६२} प्रकृतम् अनुवर्तते . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {१२/६२} क्व प्रकृतम् . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {१३/६२} षष्ठी स्थानेयोगा इति . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {१४/६२} प्रकल्पकम् इति चेत् नियमाभावः . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {१५/६२} प्रकल्पकम् इति चेत् नियमस्य अभावः . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {१६/६२} उक्तम् च एतत् : नियमार्थः अयम् आरम्भः इति . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {१७/६२} प्रत्ययविधौ खलु अपि पञ्चम्याः प्रकल्पिकाः स्युः . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {१८/६२} तत्र कः दोषः . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {१९/६२} गुप्तिज्किभ्यः सन् इति एषा पञ्चमी सन् इति प्रथमायाः षष्ठीम् प्रकल्पयेत् तस्मात् इति उत्तरस्य इति . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {२०/६२} अस्तु . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {२१/६२} न कः चित् आदेशः प्रतिनिर्दिश्यते . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {२२/६२} तत्र आन्तर्यतः सनः सन् एव भविष्यति . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {२३/६२} न एवम् शक्यम् . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {२४/६२} इत्सञ्ज्ञा न प्रकल्पेत . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {२५/६२} उपदेशे इति इत्सञ्ज्ञा उच्यते . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {२६/६२} प्रकृतिविकाराव्यवस्था च . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {२७/६२} प्रकृतिविकारयोः च व्यवस्था न प्रकल्पेत . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {२८/६२} इकः यण् अचि : अचि इति एषा सप्तमी यण् इति प्रथमायाः षष्ठीम् प्रकल्पयेत् तस्मिन् इति निर्दिष्टे पूर्वस्य इति . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {२९/६२} सप्तमीपञ्चम्योः च भावात् उभयत्र षष्ठीप्रकॢप्तिः तत्र उभयकार्यप्रसङ्गः . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {३०/६२} सप्तमीपञ्चम्योः च भावात् उभयत्र एव षष्ठी प्राप्नोति . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {३१/६२} तास्यादिभ्यः इति एषा पञ्चमी लसार्वधातुके इति अस्याः सप्तम्याः षष्ठीम् प्रकल्पयेत् तस्मात् इति उत्तरस्य इति . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {३२/६२} तथा लसार्वधातुके इति एषा सप्तमी तास्यादिभ्यः इति पञ्चम्याः षष्ठीम् प्रकल्पयेत् तस्मिन् इति निर्दिष्टे पूर्वस्य इति . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {३३/६२} तत्र कः दोषः . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {३४/६२} उभयोः कार्यम् तत्र प्राप्नोति . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {३५/६२} न एषः दोषः . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {३६/६२} यत् तावत् उच्यते : प्रकल्पकम् इति चेत् नियमाभावः इति . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {३७/६२} मा भूत् नियमः . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {३८/६२} सप्तमीनिर्दिष्टे पूर्वस्य षष्ठी प्रकल्प्यते पञ्चमीनिर्दिष्टे परस्य . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {३९/६२} यावता सप्तमीनिर्दिष्टे पूर्वस्य षष्ठी प्रकल्प्यते एवम् पञ्चमीनिर्दिष्टे परस्य . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {४०/६२} न उत्सहते सप्तमीनिर्दिष्टे परस्य कार्यम् भवितुम् न अपि पञ्चमीनिर्दिष्टे पूर्वस्य . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {४१/६२} यत् अपि उच्यते : प्रत्ययविधौ खलु अपि पञ्चम्याः प्रकल्पिकाः स्युः इति . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {४२/६२} सन्तु प्रकल्पिकाः . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {४३/६२} ननु च उक्तम् गुप्तिज्किभ्यः सन् इति एषा पञ्चमी सन् इति प्रथमायाः षष्ठीम् प्रकल्पयेत् तस्मात् इति उत्तरस्य इति . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {४४/६२} परिहृतम् एतत् : न कः चित् आदेशः प्रतिनिर्दिश्यते . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {४५/६२} तत्र आन्तर्यतः सनः सन् एव भविष्यति इति . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {४६/६२} ननु च उक्तम् : न एवम् शक्यम् . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {४७/६२} इत्सञ्ज्ञा न प्रकल्पेत . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {४८/६२} उपदेशे इति इत्सञ्ज्ञा उच्यते इति . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {४९/६२} स्यात् एषः दोषः यदि इत्सञ्ज्ञा आदेशम् प्रतीक्षेत . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {५०/६२} तत्र खलु कृतायाम् इत्सञ्ज्ञायाम् लोपे च कृते आदेशः भविष्यति . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {५१/६२} उपदेशे इति हि इत्सञ्ज्ञा उच्यते . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {५२/६२} अथ वा न अनुत्पन्ने सनि प्रकॢप्त्या भवितव्यम् . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {५३/६२} यदा च उत्पन्नः सन् तदा कृतसामर्थ्या पञ्चमी इति कृत्वा प्रकॢप्तिः न भविष्यति . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {५४/६२} यत् अपि उच्यते : प्रकृतिविकाराव्यवस्था च इति . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {५५/६२} तत्र अपि कृता प्रकृतौ षष्ठी इकः इति विकृतौ प्रथमा यण् इति . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {५६/६२} यत्र च नाम सौत्री षष्ठी न अस्ति तत्र प्रकॢप्त्या भवितव्यम् . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {५७/६२} अथ वा अस्तु तावत् इकः यण् अचि इति यत्र नाम सौत्री षष्ठी . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {५८/६२} यदि च इदानीम् अचि इति एषा सप्तमी यण् इति प्रथमायाः षष्ठीम् प्रकल्पयेत् तस्मिन् इति निर्दिष्टे पूर्वस्य इति अस्तु . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {५९/६२} न कः चित् अन्यः आदेशः प्रतिनिर्दिश्यते . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {६०/६२} तत्र आन्तर्यतः यणः यण् एव भविष्यति . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {६१/६२} यत् अपि उच्यते : सप्तमीपञ्चम्योः च भावात् उभयत्र षष्ठीप्रकॢप्तिः तत्र उभयकार्यप्रसङ्गः इति . (P_१,१.६६-६७.३) KA_I,१७४.६-१७५.१८ Rओ_I,५१५-५१८ {६२/६२} आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति न उभे युगपत् प्रकल्पिके भवतः इति यत् अयम् एकः पूर्वपरयोः इति पूर्वग्रहणम् करोति . (P_१,१.६८.१) KA_I,१७५.२०-२३ Rओ_I,५१९-५२० {१/७} रूपग्रहणम् किम् अर्थम् न स्वम् शब्दस्य अशब्दसञ्ज्ञा भवति इति एव रूपम् शबस्य सञ्ज्ञा भविष्यति . (P_१,१.६८.१) KA_I,१७५.२०-२३ Rओ_I,५१९-५२० {२/७} न हि अन्यत् स्वम् शब्दस्य अस्ति अन्यत् अतः रूपात् . (P_१,१.६८.१) KA_I,१७५.२०-२३ Rओ_I,५१९-५२० {३/७} एवम् तर्हि सिद्धे सति यत् रूपग्रहणम् करोति तत् ज्ञापयति आचार्यः अस्ति अन्यत् रूपात् स्वम् शब्दस्य इति . (P_१,१.६८.१) KA_I,१७५.२०-२३ Rओ_I,५१९-५२० {४/७} किम् पुनः तत् . (P_१,१.६८.१) KA_I,१७५.२०-२३ Rओ_I,५१९-५२० {५/७} अर्थः . (P_१,१.६८.१) KA_I,१७५.२०-२३ Rओ_I,५१९-५२० {६/७} किम् एतस्य ज्ञापने प्रयोजनम् . (P_१,१.६८.१) KA_I,१७५.२०-२३ Rओ_I,५१९-५२० {७/७} अर्थवद्ग्रहणे न अनर्थकस्य इति एषा परिभाषा न कर्तव्या भवति . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {१/४२} किमर्थम् पुनः इदम् उच्यते . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {२/४२} शब्देन अर्थगतेः अर्थस्य असम्भवात् तद्वाचिनः सञ्ज्ञाप्रतिषेधार्थम् स्वंरूपवचनम् . शब्देन उच्चारितेन अर्थः गम्यते . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {३/४२} गाम् आनय दधि अशान इति अर्थः आनीयते अर्थः च भुज्यते . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {४/४२} अर्थस्य असम्भवात् . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {५/४२} इह व्याकरणे अर्थे कार्यस्य असम्भवः . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {६/४२} अग्नेः डक् इति : न शक्यते अङ्गारेभ्यः परः ढक् कर्तुम् . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {७/४२} शब्देन अर्थगतेः अर्थस्य असम्भवात् यावन्तः तद्वाचिनः शब्दाः तावद्भ्यः सर्वेभ्यः उत्पत्तिः प्राप्नोति . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {८/४२} इष्यते च तस्मात् एव स्यात् इति . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {९/४२} तत् च अन्तरेण यत्नम् न सिध्यति इति तद्वाचिनः सञ्ज्ञाप्रतिषेधार्थम् स्वंरूपवचनम् . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {१०/४२} एवमर्थम् इदम् उच्यते . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {११/४२} न वा शब्दपूर्वकः हि अर्थे सम्प्रत्ययः तस्मात् अर्थनिवृत्तिः . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {१२/४२} न वा एतत् प्रयोजनम् अस्ति . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {१३/४२} किम् कारणम् . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {१४/४२} शब्दपूर्वकः हि अर्थे सम्प्रत्ययः . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {१५/४२} शब्दपूर्वकः हि अर्थस्य सम्प्रत्ययः . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {१६/४२} आतः च शब्दपूर्वकः : यः अपि हि असौ आहूयते नाम्ना नाम यदा अनेन न उपलब्धम् भवति तद पृच्छति किम् भवान् आह इति . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {१७/४२} शब्दपूर्वकः च अर्थस्य सम्प्रत्ययः इह च व्याकरणे शब्दे कार्यस्य सम्भवः अर्थे असम्भवः . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {१८/४२} तस्मात् अर्थनिवृत्तिः भविष्यति . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {१९/४२} इदम् तर्हि प्रयोजनम् अशब्दसञ्ज्ञा इति वक्ष्यामि इति . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {२०/४२} इह मा भूत् : दाधाः घु अदाप् तरप्तमपौ घः इति . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {२१/४२} सञ्ज्ञाप्रतिषेधानर्थक्यम् वचनप्रामाण्यात् . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {२२/४२} सञ्ज्ञाप्रतिषेधः च अनर्थकः . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {२३/४२} शब्दसञ्ज्ञायाम् स्वरूपविधिः कस्मात् न भवति . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {२४/४२} वचनप्रामाण्यात् . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {२५/४२} शब्दसञ्ज्ञावचनसामर्थ्यात् . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {२६/४२} ननु च वचनप्रामाण्यात् सञ्ज्ञिनाम् सम्प्रत्ययः स्यात् स्वरूपग्रहणात् च सञ्ज्ञायाः . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {२७/४२} एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {२८/४२} आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति शब्दसञ्ज्ञायाम् न स्वरूपविधिः भवति इति यत् अयम् ष्णान्ता षट् इति षकारान्तायाः सङ्ख्यायाः षट्सञ्ज्ञाम् शास्ति . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {२९/४२} इतरथा हि वचनप्रामाण्यात् नकारान्तायाः सङ्ख्यायाः सम्प्रत्ययः स्यात् स्वरूपग्रहणात् च षकारान्तायाः . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {३०/४२} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {३१/४२} न हि षकारान्ता सञ्ज्ञा . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {३२/४२} का तर्हि . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {३३/४२} डकारान्ता . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {३४/४२} असिद्धम् जश्त्वम् . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {३५/४२} तस्य असिद्धत्वात् षकारान्ता . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {३६/४२} मन्त्राद्यर्थम् तर्हि इदम् वक्तव्यम् . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {३७/४२} मन्त्रे , ऋचि यजुषि इति यत् उच्यते तत् मन्त्रशब्दे ऋक्शब्दे च यजुःशब्दे च मा भूत् . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {३८/४२} मन्त्राद्यर्थम् इति चेत् शास्त्रसामर्थ्यात् अर्थगतेः सिद्धम् . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {३९/४२} मन्त्राद्यर्थम् इति चेत् न . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {४०/४२} किम् कारणम् . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {४१/४२} शास्त्रसामर्थ्यात् अर्थस्य गतिः भविष्यति . (P_१,१.६८.२) KA_I,१७५.२४-१७६.२४ Rओ_I,५२०-५२३ {४२/४२} मन्त्रे , ऋचि यजुषि इति यत् उच्यते तत् मन्त्रशब्दे ऋक्शब्दे च यजुःशब्दे च तस्य कार्यस्य सम्भवः न अस्ति इति कृत्वा मन्त्रादिसहचरितः यः अर्थः तस्य गतिः भविष्यति साहचर्यात् . (P_१,१.६८.३) KA_I,१७६.२५-१७७.१६ Rओ_I,५२३-५२५ {१/२९} सित् तद्विशेषाणाम् वृक्षाद्यर्थम् . (P_१,१.६८.३) KA_I,१७६.२५-१७७.१६ Rओ_I,५२३-५२५ {२/२९} सिन्निर्देशः कर्तव्यः . (P_१,१.६८.३) KA_I,१७६.२५-१७७.१६ Rओ_I,५२३-५२५ {३/२९} ततः वक्तव्यम् : तद्विशेषाणाम् ग्रहणम् भवति इति . (P_१,१.६८.३) KA_I,१७६.२५-१७७.१६ Rओ_I,५२३-५२५ {४/२९} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.६८.३) KA_I,१७६.२५-१७७.१६ Rओ_I,५२३-५२५ {५/२९} वृक्षाद्यर्थम् . (P_१,१.६८.३) KA_I,१७६.२५-१७७.१६ Rओ_I,५२३-५२५ {६/२९} विभाषा वृक्षमृग इति : प्लक्षन्यग्रोधम् , प्लक्षन्यग्रोधाः . (P_१,१.६८.३) KA_I,१७६.२५-१७७.१६ Rओ_I,५२३-५२५ {७/२९} पित् पर्यायवचनस्य च स्वाद्यर्थम् . (P_१,१.६८.३) KA_I,१७६.२५-१७७.१६ Rओ_I,५२३-५२५ {८/२९} पिन्निर्देशः कर्तव्यः . (P_१,१.६८.३) KA_I,१७६.२५-१७७.१६ Rओ_I,५२३-५२५ {९/२९} ततः वक्तव्यम् : पर्यायवचनस्य तद्विशेषाणाम् च ग्रहणम् भवति स्वस्य च रूपस्य इति . (P_१,१.६८.३) KA_I,१७६.२५-१७७.१६ Rओ_I,५२३-५२५ {१०/२९} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.६८.३) KA_I,१७६.२५-१७७.१६ Rओ_I,५२३-५२५ {११/२९} स्वाद्यर्थम् . (P_१,१.६८.३) KA_I,१७६.२५-१७७.१६ Rओ_I,५२३-५२५ {१२/२९} स्वे पुषः : स्वपोषम् पुष्यति रैपोषम् , विद्यापोषम् , गोपोषम् अश्वपोषम् . (P_१,१.६८.३) KA_I,१७६.२५-१७७.१६ Rओ_I,५२३-५२५ {१३/२९} जित् पर्यायवचनस्य एव राजाद्यर्थम् . (P_१,१.६८.३) KA_I,१७६.२५-१७७.१६ Rओ_I,५२३-५२५ {१४/२९} जिन्निर्देशः कर्तव्यः . (P_१,१.६८.३) KA_I,१७६.२५-१७७.१६ Rओ_I,५२३-५२५ {१५/२९} ततः वक्तव्यम् पर्यायवचनस्य एव ग्रहणम् भवति . (P_१,१.६८.३) KA_I,१७६.२५-१७७.१६ Rओ_I,५२३-५२५ {१६/२९} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.६८.३) KA_I,१७६.२५-१७७.१६ Rओ_I,५२३-५२५ {१७/२९} राजाद्यर्थम् . (P_१,१.६८.३) KA_I,१७६.२५-१७७.१६ Rओ_I,५२३-५२५ {१८/२९} सभा राजामनुष्यपूर्वा : इनसभम् ईश्वरसभम् . (P_१,१.६८.३) KA_I,१७६.२५-१७७.१६ Rओ_I,५२३-५२५ {१९/२९} तस्य एव न भवति : राजसभा . (P_१,१.६८.३) KA_I,१७६.२५-१७७.१६ Rओ_I,५२३-५२५ {२०/२९} तद्विशेषाणाम् च न भवति : पुष्यमित्रसभा चन्द्रगुप्तसभा . (P_१,१.६८.३) KA_I,१७६.२५-१७७.१६ Rओ_I,५२३-५२५ {२१/२९} झित् तस्य च तद्विशेषाणाम् च मत्स्याद्यर्थम् . (P_१,१.६८.३) KA_I,१७६.२५-१७७.१६ Rओ_I,५२३-५२५ {२२/२९} झिन्निर्देशः कर्तव्यः . (P_१,१.६८.३) KA_I,१७६.२५-१७७.१६ Rओ_I,५२३-५२५ {२३/२९} ततः वक्तव्यम् : तस्य च ग्रहणम् भवति तद्विशेषाणाम् च इति . (P_१,१.६८.३) KA_I,१७६.२५-१७७.१६ Rओ_I,५२३-५२५ {२४/२९} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.६८.३) KA_I,१७६.२५-१७७.१६ Rओ_I,५२३-५२५ {२५/२९} मत्स्याद्यर्थम् . (P_१,१.६८.३) KA_I,१७६.२५-१७७.१६ Rओ_I,५२३-५२५ {२६/२९} पक्षिमत्स्यमृगान् हन्ति : मात्स्यिकः . (P_१,१.६८.३) KA_I,१७६.२५-१७७.१६ Rओ_I,५२३-५२५ {२७/२९} तद्विशेषाणाम् : शाफरिकः , शाकुलिकः . (P_१,१.६८.३) KA_I,१७६.२५-१७७.१६ Rओ_I,५२३-५२५ {२८/२९} पर्यायवचनानाम् न भवति : अजिह्मान् हन्ति इति . (P_१,१.६८.३) KA_I,१७६.२५-१७७.१६ Rओ_I,५२३-५२५ {२९/२९} अस्य एकस्य पर्यायवचनस्य इष्यते : मीनान् हन्ति मैनिकः . (P_१,१.६९.१) KA_I,१७७.१८-१७८.७ Rओ_I,५२५-५२७ {१/३०} अप्रत्ययः इति किमर्थम् . (P_१,१.६९.१) KA_I,१७७.१८-१७८.७ Rओ_I,५२५-५२७ {२/३०} सनाशंसभिक्षः उः , अ साम्प्रतिके . (P_१,१.६९.१) KA_I,१७७.१८-१७८.७ Rओ_I,५२५-५२७ {३/३०} अत्यल्पम् इदम् उच्यते : अप्रत्ययः इति . (P_१,१.६९.१) KA_I,१७७.१८-१७८.७ Rओ_I,५२५-५२७ {४/३०} अप्रत्ययादेशटित्किन्मितः इति वक्तव्यम् . (P_१,१.६९.१) KA_I,१७७.१८-१७८.७ Rओ_I,५२५-५२७ {५/३०} प्रत्यये उदाहृतम् . (P_१,१.६९.१) KA_I,१७७.१८-१७८.७ Rओ_I,५२५-५२७ {६/३०} आदेशे : इदमः इश् : इह , इतः . (P_१,१.६९.१) KA_I,१७७.१८-१७८.७ Rओ_I,५२५-५२७ {७/३०} टिति . (P_१,१.६९.१) KA_I,१७७.१८-१७८.७ Rओ_I,५२५-५२७ {८/३०} लविता लवितुम् . (P_१,१.६९.१) KA_I,१७७.१८-१७८.७ Rओ_I,५२५-५२७ {९/३०} किति . (P_१,१.६९.१) KA_I,१७७.१८-१७८.७ Rओ_I,५२५-५२७ {१०/३०} बभूव . (P_१,१.६९.१) KA_I,१७७.१८-१७८.७ Rओ_I,५२५-५२७ {११/३०} मिति . (P_१,१.६९.१) KA_I,१७७.१८-१७८.७ Rओ_I,५२५-५२७ {१२/३०} हे अनड्वन् . (P_१,१.६९.१) KA_I,१७७.१८-१७८.७ Rओ_I,५२५-५२७ {१३/३०} टितः परिहारः . (P_१,१.६९.१) KA_I,१७७.१८-१७८.७ Rओ_I,५२५-५२७ {१४/३०} आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति न टितः सवर्णानाम् ग्रहणम् भवति इति यत् अयम् ग्रहः अलिटि दीर्घत्वम् शास्ति . (P_१,१.६९.१) KA_I,१७७.१८-१७८.७ Rओ_I,५२५-५२७ {१५/३०} न एतत् अस्ति ज्ञापकम् . (P_१,१.६९.१) KA_I,१७७.१८-१७८.७ Rओ_I,५२५-५२७ {१६/३०} नियमार्थम् एतत् स्यात् : ग्रहः अलिटि दीर्घः एव इति . (P_१,१.६९.१) KA_I,१७७.१८-१७८.७ Rओ_I,५२५-५२७ {१७/३०} यत् तर्हि वॄतः वा इति विभाषाम् शास्ति . (P_१,१.६९.१) KA_I,१७७.१८-१७८.७ Rओ_I,५२५-५२७ {१८/३०} सर्वेषाम् एव परिहारः : भाव्यमानेन सवर्णानाम् ग्रहणम् न इति एवम् भविष्यति . (P_१,१.६९.१) KA_I,१७७.१८-१७८.७ Rओ_I,५२५-५२७ {१९/३०} प्रत्यये भूयान् परिहारः : अनभिधानात् प्रत्ययः सवर्णान् न ग्रहीष्यति . (P_१,१.६९.१) KA_I,१७७.१८-१७८.७ Rओ_I,५२५-५२७ {२०/३०} यान् हि प्रत्ययः सवर्णग्रहणेन गृह्णीयात् न तैः अर्थस्य अभिधानम् स्यात् . (P_१,१.६९.१) KA_I,१७७.१८-१७८.७ Rओ_I,५२५-५२७ {२१/३०} अनभिधानात् न भविष्यति . (P_१,१.६९.१) KA_I,१७७.१८-१७८.७ Rओ_I,५२५-५२७ {२२/३०} इदम् तर्हि प्रयोजनम् : इह के चित् प्रतीयन्ते के चित् प्रत्याय्यन्ते . (P_१,१.६९.१) KA_I,१७७.१८-१७८.७ Rओ_I,५२५-५२७ {२३/३०} ह्रस्वाः प्रतीयन्ते डीर्घाः प्रत्याय्यन्ते . (P_१,१.६९.१) KA_I,१७७.१८-१७८.७ Rओ_I,५२५-५२७ {२४/३०} यावत् ब्रूयात् प्रत्याय्यमानेन सवर्णानम् ग्रहणम् न इति तावत् अप्रत्ययः इति . (P_१,१.६९.१) KA_I,१७७.१८-१७८.७ Rओ_I,५२५-५२७ {२५/३०} कम् पुनः दीर्घः सवर्णग्रहणेन गृह्णीयात् . (P_१,१.६९.१) KA_I,१७७.१८-१७८.७ Rओ_I,५२५-५२७ {२६/३०} ह्रस्वम् . (P_१,१.६९.१) KA_I,१७७.१८-१७८.७ Rओ_I,५२५-५२७ {२७/३०} यत्नाधिक्यात् न ग्रहीष्यति . (P_१,१.६९.१) KA_I,१७७.१८-१७८.७ Rओ_I,५२५-५२७ {२८/३०} प्लुतम् तर्हि गृह्णीयात् . (P_१,१.६९.१) KA_I,१७७.१८-१७८.७ Rओ_I,५२५-५२७ {२९/३०} अनण्त्वात् न ग्रहीष्यति . (P_१,१.६९.१) KA_I,१७७.१८-१७८.७ Rओ_I,५२५-५२७ {३०/३०} एवम् तर्हि सिद्धे सति यत् अप्रत्ययः इति प्रतिषेधम् शास्ति तत् ज्ञापयति आचार्यः भवति एषा परिभाषा : भाव्यमानेन सवर्णानाम् ग्रहणम् न इति . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {१/४६} किमर्थम् पुनः इदम् उच्यते . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {२/४६} अण् सवर्णस्य इति स्वरानुनासिक्यकालभेदात् . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {३/४६} अण् सवर्णस्य इति उच्यते . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {४/४६} स्वरभेदात् आनुनासिक्यभेदात् कालभेदात् च अण् सवर्णान् न गृह्णीयात् . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {५/४६} इष्यते च सवर्णग्रहणम् स्यात् इति . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {६/४६} तत् च अन्तरेण यत्नम् न सिध्यति इति एवमर्थम् इदम् उच्यते . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {७/४६} अस्ति प्रयोजनम् एतत् . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {८/४६} किम् तर्हि इति . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {९/४६} तत्र प्रत्याहारग्रहणे सवर्णाग्रहणम् अनुपदेशात् . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {१०/४६} तत्र प्रत्याहारग्रहणे सवर्णानाम् ग्रहणम् न प्राप्नोति : अकः सवर्णे दीर्घः इति . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {११/४६} किम् कारणम् . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {१२/४६} अनुपदेशात् . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {१३/४६} यथाजातीयकानाम् सञ्ज्ञा कृता तथाजातीयकानाम् सम्प्रत्यायिका स्यात् . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {१४/४६} ह्रस्वानाम् च क्रियते . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {१५/४६} ह्रस्वानाम् एव सम्प्रत्यायिका स्यात् दीर्घानाम् न स्यात् . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {१६/४६} ननु च ह्रस्वाः प्रतीयमानाः दीर्घान् सम्प्रत्याययिष्यन्ति . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {१७/४६} ह्रस्वसम्प्रत्ययात् इति चेत् उच्चार्यमाणसम्प्रत्यायकत्वात् शब्दस्य अवचनम् . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {१८/४६} ह्रस्वसम्प्रत्ययात् इति चेत् उच्चार्यमाणः शब्दः सम्प्रत्यायकः भवति न सम्प्रतीयमनः . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {१९/४६} तत् यथा ऋक् इति उक्ते सम्पाठमात्रम् गम्यते न अस्याः अर्थः गम्यते . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {२०/४६} एवम् तर्हि वर्णपाठे एव उपदेशः करिष्यते . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {२१/४६} वर्णपाठे उपदेशः इति चेत् अवर्कालत्वात् परिभाषायाः अनुपदेशः . वर्णपाठे उपदेशः इति चेत् अवर्कालत्वात् परिभाषायाः अनुपदेशः . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {२२/४६} किम् परा सूत्रात् क्रियते इति अतः अवरकाला . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {२३/४६} न इति आह . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {२४/४६} सर्वथा अवरकाला एव . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {२५/४६} वर्णानाम् उपदेशः तावत् . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {२६/४६} उपदेशोत्तरकालः आदिः अन्त्येन सह इता इति प्रत्याहारः . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {२७/४६} प्रत्याहारोत्तरकाला सवर्णसञ्ज्ञा . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {२८/४६} सवर्णसञ्ज्ञोत्तरकालम् अणुदित् सवर्णस्य च अप्रत्ययः इति . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {२९/४६} सा एषा उपदेशोत्तरकाला अवरकाला सती वर्णानाम् उत्पत्तौ निमित्तत्वाय कल्पयिष्यते इति तत् न . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {३०/४६} तस्मात् उपदेशः . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {३१/४६} तस्मात् उपदेशः कर्तव्यः . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {३२/४६} तत्र अनुवृत्तिनिर्देशे सवर्णाग्रहणम् अनण्त्वात् . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {३३/४६} तत्र अनुवृत्तिनिर्देशे सवर्णानाम् ग्रहणम् न प्राप्नोति : अस्य च्वौ यस्य ईति च . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {३४/४६} किम् कारणम् . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {३५/४६} अनण्त्वात् . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {३६/४६} न हि एते अणः ये अनुवृत्तिनिर्देशे . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {३७/४६} के तर्हि . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {३८/४६} ये अक्षरसमाम्नाये उपदिश्यन्ते . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {३९/४६} एवम् तर्हि अनण्त्वात् अनुवृत्तौ न अनुपदेशात् च प्रत्याहारे न . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {४०/४६} उच्यते च इदम् अण् सवर्णान् गृह्णाति इति . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {४१/४६} तत्र वचनात् भविष्यति . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {४२/४६} वचनात् यत्र तत् न अस्ति . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {४३/४६} न इदम् वचनात् लभ्यम् . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {४४/४६} अस्ति हि अन्यत् एतस्य वचने प्रयोजनम् . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {४५/४६} किम् . (P_१,१.६९.२) KA_I,१७८.८-१७९.१२ Rओ_I,५२८-५३१ {४६/४६} ये एते प्रत्याहाराणाम् आदितः वर्णाः तैः सवर्णानाम् ग्रहणम् यथा स्यात् . (P_१,१.६९.३) KA_I,१७९.१२-१८०.१२ Rओ_I,५३१-५३५ {१/३८} एवम् तर्हि सवर्णे अण्ग्रहणम् अपरिभाष्यम् आकृतिग्रहणात् . (P_१,१.६९.३) KA_I,१७९.१२-१८०.१२ Rओ_I,५३१-५३५ {२/३८} सवर्णे अण्ग्रहणम् अपरिभाष्यम् . (P_१,१.६९.३) KA_I,१७९.१२-१८०.१२ Rओ_I,५३१-५३५ {३/३८} कुतः . (P_१,१.६९.३) KA_I,१७९.१२-१८०.१२ Rओ_I,५३१-५३५ {४/३८} आकृतिग्रहणात् . (P_१,१.६९.३) KA_I,१७९.१२-१८०.१२ Rओ_I,५३१-५३५ {५/३८} अवर्णाकृतिः उपदिष्टा सा सर्वम् अवर्णकुलम् ग्रहीष्यति . (P_१,१.६९.३) KA_I,१७९.१२-१८०.१२ Rओ_I,५३१-५३५ {६/३८} तथा इवर्णकुलाकृतिः . (P_१,१.६९.३) KA_I,१७९.१२-१८०.१२ Rओ_I,५३१-५३५ {७/३८} तथा उवर्णकुलाकृतिः . (P_१,१.६९.३) KA_I,१७९.१२-१८०.१२ Rओ_I,५३१-५३५ {८/३८} ननु च अन्या आकृतिः अकारस्य आकारस्य च . (P_१,१.६९.३) KA_I,१७९.१२-१८०.१२ Rओ_I,५३१-५३५ {९/३८} अनन्यत्वात् च . (P_१,१.६९.३) KA_I,१७९.१२-१८०.१२ Rओ_I,५३१-५३५ {१०/३८} अनन्याकृतिः अकारस्य आकारस्य च . (P_१,१.६९.३) KA_I,१७९.१२-१८०.१२ Rओ_I,५३१-५३५ {११/३८} अनेकान्तः हि अनन्यत्वकरः . (P_१,१.६९.३) KA_I,१७९.१२-१८०.१२ Rओ_I,५३१-५३५ {१२/३८} यः हि अनेकान्तेन भेदः न असौ अन्यत्वम् करोति . (P_१,१.६९.३) KA_I,१७९.१२-१८०.१२ Rओ_I,५३१-५३५ {१३/३८} तत् यथा : न यः गोः च गोः च भेदः सः अन्यत्वम् करोति . (P_१,१.६९.३) KA_I,१७९.१२-१८०.१२ Rओ_I,५३१-५३५ {१४/३८} यः तु खलु गोः च अश्वस्य च भेदः सः अन्यत्वम् करोति . (P_१,१.६९.३) KA_I,१७९.१२-१८०.१२ Rओ_I,५३१-५३५ {१५/३८} अपरः आह : सवर्णे अण्ग्रहणम् अपरिभाष्यम् . (P_१,१.६९.३) KA_I,१७९.१२-१८०.१२ Rओ_I,५३१-५३५ {१६/३८} आकृतिग्रहणात् अनन्यत्वम् . (P_१,१.६९.३) KA_I,१७९.१२-१८०.१२ Rओ_I,५३१-५३५ {१७/३८} सवर्णे अण्ग्रहणम् अपरिभाष्यम् . (P_१,१.६९.३) KA_I,१७९.१२-१८०.१२ Rओ_I,५३१-५३५ {१८/३८} आकृतिग्रहणात् अनन्यत्वम् भविष्यति . (P_१,१.६९.३) KA_I,१७९.१२-१८०.१२ Rओ_I,५३१-५३५ {१९/३८} अनन्याकृतिः अकारस्य आकारस्य च . (P_१,१.६९.३) KA_I,१७९.१२-१८०.१२ Rओ_I,५३१-५३५ {२०/३८} अनेकान्तः हि अनन्यत्वकरः . (P_१,१.६९.३) KA_I,१७९.१२-१८०.१२ Rओ_I,५३१-५३५ {२१/३८} यः हि अनेकान्तेन भेदः न असौ अन्यत्वम् करोति . (P_१,१.६९.३) KA_I,१७९.१२-१८०.१२ Rओ_I,५३१-५३५ {२२/३८} तत् यथा : न यः गोः च गोः च भेदः सः अन्यत्वम् करोति . (P_१,१.६९.३) KA_I,१७९.१२-१८०.१२ Rओ_I,५३१-५३५ {२३/३८} यः तु खलु गोः च अश्वस्य च भेदः सः अन्यत्वम् करोति . (P_१,१.६९.३) KA_I,१७९.१२-१८०.१२ Rओ_I,५३१-५३५ {२४/३८} तद्वत् च हल्ग्रहणेषु . (P_१,१.६९.३) KA_I,१७९.१२-१८०.१२ Rओ_I,५३१-५३५ {२५/३८} एवम् च कृत्वा च हल्ग्रहणेषु सिद्धम् भवति . (P_१,१.६९.३) KA_I,१७९.१२-१८०.१२ Rओ_I,५३१-५३५ {२६/३८} झलः झलि : अवात्ताम् अवात्तम् अवात्त यत्र एतत् न अस्ति अण् सवर्णान् गृह्णाति इति . (P_१,१.६९.३) KA_I,१७९.१२-१८०.१२ Rओ_I,५३१-५३५ {२७/३८} अनेकान्तः हि अनन्यत्वकरः इति उक्तार्थम् . (P_१,१.६९.३) KA_I,१७९.१२-१८०.१२ Rओ_I,५३१-५३५ {२८/३८} द्रुतविलम्बितयोः च अनुपदेशात् . (P_१,१.६९.३) KA_I,१७९.१२-१८०.१२ Rओ_I,५३१-५३५ {२९/३८} द्रुतविलम्बितयोः च अनुपदेशात् मन्यामहे आकृतिग्रहणात् सिद्धम् इति . (P_१,१.६९.३) KA_I,१७९.१२-१८०.१२ Rओ_I,५३१-५३५ {३०/३८} यत् अयम् कस्याम् चित् वृत्तौ वर्णान् उपदिश्य सर्वत्र कृती भवति . (P_१,१.६९.३) KA_I,१७९.१२-१८०.१२ Rओ_I,५३१-५३५ {३१/३८} अस्ति प्रयोजनम् एतत् . (P_१,१.६९.३) KA_I,१७९.१२-१८०.१२ Rओ_I,५३१-५३५ {३२/३८} किम् तर्हि इति . (P_१,१.६९.३) KA_I,१७९.१२-१८०.१२ Rओ_I,५३१-५३५ {३३/३८} वृत्तिपृथक्त्वम् तु न उपपद्यते . (P_१,१.६९.३) KA_I,१७९.१२-१८०.१२ Rओ_I,५३१-५३५ {३४/३८} वृत्तेः तु पृथक्त्वम् न उपपद्यते . (P_१,१.६९.३) KA_I,१७९.१२-१८०.१२ Rओ_I,५३१-५३५ {३५/३८} तस्मात् तत्र तपरनिर्देशात् सिद्धम् . (P_१,१.६९.३) KA_I,१७९.१२-१८०.१२ Rओ_I,५३१-५३५ {३६/३८} तस्मात् तत्र तपरनिर्देशः कर्तव्यः . (P_१,१.६९.३) KA_I,१७९.१२-१८०.१२ Rओ_I,५३१-५३५ {३७/३८} न कर्तव्यः . (P_१,१.६९.३) KA_I,१७९.१२-१८०.१२ Rओ_I,५३१-५३५ {३८/३८} क्रियते एतत् न्यासे एव : अतः भिसः ऐस् इति . (P_१,१.७०.१) KA_I,१८०.१४-२० Rओ_I,५३५-५३६ {१/१४} अयुक्तः अयम् निर्देशः . (P_१,१.७०.१) KA_I,१८०.१४-२० Rओ_I,५३५-५३६ {२/१४} तत् इति अनेन कालः प्रतिनिर्दिश्यते तत् इति अयम् च वर्णः . (P_१,१.७०.१) KA_I,१८०.१४-२० Rओ_I,५३५-५३६ {३/१४} तत्र अयुक्तम् वर्णस्य कालेन सह सामनाधिकरण्यम् . (P_१,१.७०.१) KA_I,१८०.१४-२० Rओ_I,५३५-५३६ {४/१४} कथम् तर्हि निर्देशः कर्तव्यः . (P_१,१.७०.१) KA_I,१८०.१४-२० Rओ_I,५३५-५३६ {५/१४} तत्कालकालस्य इति . (P_१,१.७०.१) KA_I,१८०.१४-२० Rओ_I,५३५-५३६ {६/१४} किम् इदम् तत्कालकालस्य इति . (P_१,१.७०.१) KA_I,१८०.१४-२० Rओ_I,५३५-५३६ {७/१४} तस्य कालः तत्कालः , तत्कालः कालः यस्य सः अयम् तत्कालकालः , तत्कालकालस्य इति . (P_१,१.७०.१) KA_I,१८०.१४-२० Rओ_I,५३५-५३६ {८/१४} सः तर्हि तथा निर्देशः कर्तव्यः . (P_१,१.७०.१) KA_I,१८०.१४-२० Rओ_I,५३५-५३६ {९/१४} न कर्तव्यः . (P_१,१.७०.१) KA_I,१८०.१४-२० Rओ_I,५३५-५३६ {१०/१४} उत्तरपदलोपः अत्र द्रष्टव्यः . (P_१,१.७०.१) KA_I,१८०.१४-२० Rओ_I,५३५-५३६ {११/१४} तत् यथा उष्ट्रमुखम् इव मुखम् अस्य उष्ट्रमुखः , खरमुखः . (P_१,१.७०.१) KA_I,१८०.१४-२० Rओ_I,५३५-५३६ {१२/१४} एवम् तत्कालकालः तत्कालः , तत्कालस्य इति . (P_१,१.७०.१) KA_I,१८०.१४-२० Rओ_I,५३५-५३६ {१३/१४} अथ वा साहचर्यात् ताच्छब्द्यम् भविष्यति . (P_१,१.७०.१) KA_I,१८०.१४-२० Rओ_I,५३५-५३६ {१४/१४} कालसहचरितः वर्णः अपि कालः एव. (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {१/४३} किम् पुनः इदम् नियमार्थम् आहोस्वित् प्रापकम् . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {२/४३} कथम् च नियमार्थम् स्यात् कथम् वा प्रापकम् . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {३/४३} यदि अत्र अण्ग्रहणम् अनुवर्तते ततः नियमार्थम् . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {४/४३} अथ निवृत्तम् ततः प्रापकम् . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {५/४३} कः च अत्र विशेषः . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {६/४३} तपरः तत्कालस्य इति नियमाऋथम् इति चेत् दीर्घग्रहणे स्वरभिन्नाग्रहणम् . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {७/४३} तपरः तत्कालस्य इति नियमाऋथम् इति चेत् दीर्घग्रहणे स्वरभिन्नानाम् ग्रहणम् न प्राप्नोति . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {८/४३} केषाम् . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {९/४३} उदात्तानुदात्तस्वरितानाम् . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {१०/४३} अस्तु तर्हि प्रापकम् . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {११/४३} प्रापकम् इति चेत् ह्रस्वग्रहणे दीर्घप्लुतप्रतिषेधः . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {१२/४३} प्रापकम् इति चेत् ह्रस्वग्रहणे दीर्घप्लुतयोः तु प्रतिषेधः वक्तव्यः . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {१३/४३} विप्रतिषेधात् सिद्धम् . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {१४/४३} अण् सवर्णान् गृह्णाति इति एतत् अस्तु तपरः तत्कालस्य इति वा . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {१५/४३} तपरः तत्कालस्य इति एतत् भवति विप्रतिषेधेन . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {१६/४३} अण् सवर्णान् गृह्णाति इति अस्य अवकाशः ह्रस्वाः अतपराः अणः . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {१७/४३} तपरः तत्कालस्य इति अस्य अवकाशः दीर्घाः तपराः . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {१८/४३} ह्रस्वेषु तपरेषु उभयम् प्राप्नोति . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {१९/४३} तपरः तत्कालस्य इति एतत् भवति विप्रतिषेधेन . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {२०/४३} यदि एवम् द्रुतायाम् तपरकरणे मध्यमविलम्बितयोः उपसङ्ख्यानम् कालभेदात् . द्रुतायाम् तपरकरणे मध्यमविलम्बितयोः उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् तथा मध्यमायाम् द्रुतविलम्बितयोः तथा विलम्बितायाम् द्रुतमध्यमयोः . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {२१/४३} किम् पुनः कारणम् न सिध्यति . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {२२/४३} कालभेदात् . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {२३/४३} ये हि द्रुतायाम् वृत्तौ वर्णाः त्रिभागाधिकाः ते मध्यमायाम् . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {२४/४३} ये मध्यमायाम् वर्णाः त्रिभागाधिकाः ते विलम्बितायाम् . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {२५/४३} सिद्धम् तु अवस्थिताः वर्णाः वक्तुः चिराचिरवचनात् वृत्तयः विशिष्यन्ते . सिद्धम् एतत् . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {२६/४३} कथम् . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {२७/४३} अवस्थिताः वर्णाः द्रुतमध्यमविलम्बितासु . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {२८/४३} किङ्कृतः तु वृत्तिविशेषः . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {२९/४३} वक्तुः चिराचिरवचनात् वृत्तयः विशिष्यन्ते . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {३०/४३} वक्ता कः चित् आश्वभिधायी भवति , आशु वर्णान् अभिधत्ते . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {३१/४३} कः चित् चिरेण कः चित् चिरतरेण . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {३२/४३} तत् यथा : तम् एव अध्वानम् कः चित् आशु गच्छति कः चित् चिरेण गच्छति कः चित् चिरतरेण गच्छति . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {३३/४३} रथिकः आशु गच्छति आश्विकः चिरेण पदातिः चिरतरेण . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {३४/४३} विषमः उपन्यासः . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {३५/४३} अधिकरणम् अत्र अध्वा व्रजिक्रियायाः . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {३६/४३} तत्र अयुक्तम् यत् अधिकरणस्य वृद्धिह्रासौ स्याताम् . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {३७/४३} एवम् तर्हि स्फोटः शब्दः ध्वनिः शब्दगुणः . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {३८/४३} कथम् . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {३९/४३} भेर्याघातवत् . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {४०/४३} तत् यथा भेर्याघातः भेरीम् आहत्य कः चित् विंशति पदानि गच्छति कः चित् त्रिंशत् कः चित् चत्वारिंशत् . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {४१/४३} स्फोटः च तावान् एव भवति . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {४२/४३} ध्वनिकृता वृद्धिः . (P_१,१.७०.२) KA_I,१८०.२१-१८१.२४ Rओ_I,५३७-५४० {४३/४३} ध्वनिः स्फोटः च शब्दानाम् ध्वनिः तु खलु लक्ष्यते | अल्पः महान् च केषाम् चित् उभयम् तत् स्वभावतः . (P_१,१.७१) KA_I,१८२.२-१३ Rओ_I,५४१-५४२ {१/१५} आदिः अन्त्येन सह इति असम्प्रत्ययः सञ्ज्ञिनः अनिर्देशात् . (P_१,१.७१) KA_I,१८२.२-१३ Rओ_I,५४१-५४२ {२/१५} आदिः अन्त्येन सह इति असम्प्रत्ययः . (P_१,१.७१) KA_I,१८२.२-१३ Rओ_I,५४१-५४२ {३/१५} किम् कारणम् . (P_१,१.७१) KA_I,१८२.२-१३ Rओ_I,५४१-५४२ {४/१५} सञ्ज्ञिनः अनिर्देशात् . (P_१,१.७१) KA_I,१८२.२-१३ Rओ_I,५४१-५४२ {५/१५} न हि सञ्ज्ञिनः निर्दिश्यन्ते . (P_१,१.७१) KA_I,१८२.२-१३ Rओ_I,५४१-५४२ {६/१५} सिद्धम् तु आदिः इता सह तन्मध्यस्य इति वचनात् . (P_१,१.७१) KA_I,१८२.२-१३ Rओ_I,५४१-५४२ {७/१५} सिद्धम् एतत् . (P_१,१.७१) KA_I,१८२.२-१३ Rओ_I,५४१-५४२ {८/१५} कथम् . (P_१,१.७१) KA_I,१८२.२-१३ Rओ_I,५४१-५४२ {९/१५} आदिः अन्त्येन सह इता गृह्यमाणः स्वस्य च रूपस्य ग्राहकः तन्मध्यानाम् च इति वक्तव्यम् . (P_१,१.७१) KA_I,१८२.२-१३ Rओ_I,५४१-५४२ {१०/१५} सम्बन्धिशब्दैः वा तुल्यम् . (P_१,१.७१) KA_I,१८२.२-१३ Rओ_I,५४१-५४२ {११/१५} सम्बन्धिशब्दैः वा तुल्यम् एतत् . (P_१,१.७१) KA_I,१८२.२-१३ Rओ_I,५४१-५४२ {१२/१५} तत् यथा सम्बन्धिशब्दाः : मातरि वर्तितव्यम् , पितरि शुश्रूषितव्यम् इति . (P_१,१.७१) KA_I,१८२.२-१३ Rओ_I,५४१-५४२ {१३/१५} न च उच्यते स्वस्याम् मातरि स्वस्मिन् पितरि इति सम्बन्धात् च गम्यते या यस्य माता यः च यस्य पिता इति . (P_१,१.७१) KA_I,१८२.२-१३ Rओ_I,५४१-५४२ {१४/१५} एवम् इह अपि आदिः अन्त्यः इति सम्बन्धिशब्दौ एतौ . (P_१,१.७१) KA_I,१८२.२-१३ Rओ_I,५४१-५४२ {१५/१५} तत्र सम्बन्धात् एतत् गन्तव्यम् : यम् प्रति आदिः अन्त्यः इति च भवति तस्य ग्रहणम् भवति स्वस्य च रूपस्य इति . (P_१,१.७२.१) KA_I,१८२.१५-१८३.२ Rओ_I,५४२-५४४ {१/२०} इह कस्मात् न भवति : इकः यण् अचि : दधि अत्र मधु अत्र . (P_१,१.७२.१) KA_I,१८२.१५-१८३.२ Rओ_I,५४२-५४४ {२/२०} अस्तु . (P_१,१.७२.१) KA_I,१८२.१५-१८३.२ Rओ_I,५४२-५४४ {३/२०} अलः अन्त्यस्य विधयः भवन्ति इति अन्त्यस्य भविष्यति . (P_१,१.७२.१) KA_I,१८२.१५-१८३.२ Rओ_I,५४२-५४४ {४/२०} न एवम् शक्यम् . (P_१,१.७२.१) KA_I,१८२.१५-१८३.२ Rओ_I,५४२-५४४ {५/२०} ये अनेकालः आदेशाः तेषु दोषः स्यात् : एचः अयवायावः इति . (P_१,१.७२.१) KA_I,१८२.१५-१८३.२ Rओ_I,५४२-५४४ {६/२०} न एषः दोषः . (P_१,१.७२.१) KA_I,१८२.१५-१८३.२ Rओ_I,५४२-५४४ {७/२०} यथा एव प्रकृतितः तदन्तविधिः भवति एवम् आदेशतः अपि भविष्यति . (P_१,१.७२.१) KA_I,१८२.१५-१८३.२ Rओ_I,५४२-५४४ {८/२०} तत्र एजन्तस्य अयाद्यन्ता आदेशाः भविष्यन्ति . (P_१,१.७२.१) KA_I,१८२.१५-१८३.२ Rओ_I,५४२-५४४ {९/२०} यदि च एवम् क्व चित् वैरूप्यम् तत्र दोषः स्यात् . (P_१,१.७२.१) KA_I,१८२.१५-१८३.२ Rओ_I,५४२-५४४ {१०/२०} अपि च अन्तरङ्गबहिरङ्गे न प्रकल्प्येयाताम् . (P_१,१.७२.१) KA_I,१८२.१५-१८३.२ Rओ_I,५४२-५४४ {११/२०} तत्र कः दोषः . (P_१,१.७२.१) KA_I,१८२.१५-१८३.२ Rओ_I,५४२-५४४ {१२/२०} स्योनः , स्योना : अन्तरङ्गलक्षणस्य यणादेशस्य बहिरङ्गलक्षणः गुणः बाधकः प्रसज्येत . (P_१,१.७२.१) KA_I,१८२.१५-१८३.२ Rओ_I,५४२-५४४ {१३/२०} ऊनशब्दम् हि आश्रित्य यणादेशः नशब्दम् आश्रित्य गुणः . (P_१,१.७२.१) KA_I,१८२.१५-१८३.२ Rओ_I,५४२-५४४ {१४/२०} अल्विधिः च न प्रकल्पेत : द्यौः , पन्थाः , सः इति . (P_१,१.७२.१) KA_I,१८२.१५-१८३.२ Rओ_I,५४२-५४४ {१५/२०} तस्मात् प्रकृते तदन्तविधिः इति वक्तव्यम् . (P_१,१.७२.१) KA_I,१८२.१५-१८३.२ Rओ_I,५४२-५४४ {१६/२०} न वक्तव्यम् . (P_१,१.७२.१) KA_I,१८२.१५-१८३.२ Rओ_I,५४२-५४४ {१७/२०} येन इति करणे एषा तृतीया अन्येन च अन्यस्य विधिः भवति . (P_१,१.७२.१) KA_I,१८२.१५-१८३.२ Rओ_I,५४२-५४४ {१८/२०} तत् यथा : देवदत्तस्य समाशम् शरावैः ओदनेन च यज्ञदत्तः प्रतिविधत्ते , तथा सङ्ग्रामम् हस्त्यश्वरथपदातिभिः . (P_१,१.७२.१) KA_I,१८२.१५-१८३.२ Rओ_I,५४२-५४४ {१९/२०} एवम् इह अपि अचा धातोः यतम् विधत्ते . (P_१,१.७२.१) KA_I,१८२.१५-१८३.२ Rओ_I,५४२-५४४ {२०/२०} अकारेण प्रातिपदिकस्य इञम् विधत्ते . (P_१,१.७२.२) KA_I,१८३.३-१६ Rओ_I,५४४-५४६ {१/२२} येन विधिः तदन्तस्य इति चेत् ग्रहणोपाधीनाम् तदन्तोपाधिप्रसङ्गः . (P_१,१.७२.२) KA_I,१८३.३-१६ Rओ_I,५४४-५४६ {२/२२} येन विधिः तदन्तस्य इति चेत् ग्रहणोपाधीनाम् तदन्तोपाधिताप्रसङ्गः . (P_१,१.७२.२) KA_I,१८३.३-१६ Rओ_I,५४४-५४६ {३/२२} ये ग्रहणोपाधयः ते अपि तदन्तोपाधयः स्युः . (P_१,१.७२.२) KA_I,१८३.३-१६ Rओ_I,५४४-५४६ {४/२२} तत्र कः दोषः . (P_१,१.७२.२) KA_I,१८३.३-१६ Rओ_I,५४४-५४६ {५/२२} उतः च प्रत्ययात् असंयोगपूर्वात् इति असंयोगपूर्वग्रहणम् उकारान्त्विशेषणम् स्यात् . (P_१,१.७२.२) KA_I,१८३.३-१६ Rओ_I,५४४-५४६ {६/२२} तत्र कः दोषः . (P_१,१.७२.२) KA_I,१८३.३-१६ Rओ_I,५४४-५४६ {७/२२} असंयोगपूर्वग्रहणेन इह एव पर्युदासः स्यात्:: अक्ष्णुहि तक्ष्णुहि इति . (P_१,१.७२.२) KA_I,१८३.३-१६ Rओ_I,५४४-५४६ {८/२२} इह न स्यात् : आप्नुहि शक्नुहि इति . (P_१,१.७२.२) KA_I,१८३.३-१६ Rओ_I,५४४-५४६ {९/२२} तथा उत् ओष्थ्यपूर्वस्य इति ओष्ठ्यपूर्वग्रहणम् ॠकारान्तविशेषणम् स्यात् . (P_१,१.७२.२) KA_I,१८३.३-१६ Rओ_I,५४४-५४६ {१०/२२} तत्र कः दोषः . (P_१,१.७२.२) KA_I,१८३.३-१६ Rओ_I,५४४-५४६ {११/२२} ओष्ठ्यपूर्वग्रहणेन इह च प्रसज्येत : सङ्कीर्णम् इति . (P_१,१.७२.२) KA_I,१८३.३-१६ Rओ_I,५४४-५४६ {१२/२२} इह च न स्यात् : निपूर्ताः पिण्डाः इति . (P_१,१.७२.२) KA_I,१८३.३-१६ Rओ_I,५४४-५४६ {१३/२२} सिद्धम् तु विशेषणविशेष्ययोः यथेष्टत्वात् . (P_१,१.७२.२) KA_I,१८३.३-१६ Rओ_I,५४४-५४६ {१४/२२} सिद्धम् एतत् . (P_१,१.७२.२) KA_I,१८३.३-१६ Rओ_I,५४४-५४६ {१५/२२} कथम् . (P_१,१.७२.२) KA_I,१८३.३-१६ Rओ_I,५४४-५४६ {१६/२२} यथेष्टम् विशेषणविशेष्ययोः योगः भवति . (P_१,१.७२.२) KA_I,१८३.३-१६ Rओ_I,५४४-५४६ {१७/२२} यावता यथेष्टम् इह तावत् : उतः च प्रत्ययात् असंयोगपूर्वात् इति न असंयोगपूर्वग्रहणेन उकारान्तम् विशेष्यते . (P_१,१.७२.२) KA_I,१८३.३-१६ Rओ_I,५४४-५४६ {१८/२२} किम् तर्हि . (P_१,१.७२.२) KA_I,१८३.३-१६ Rओ_I,५४४-५४६ {१९/२२} उकारः एव विशेष्यते : उकारः यः असंयोगपूर्वः तदन्तात् प्रत्ययात् इति . (P_१,१.७२.२) KA_I,१८३.३-१६ Rओ_I,५४४-५४६ {२०/२२} तथा उत् ओष्थ्यपूर्वस्य इति न ओष्ठपूर्वग्रहणेन ॠकारान्तम् विशेष्यते . (P_१,१.७२.२) KA_I,१८३.३-१६ Rओ_I,५४४-५४६ {२१/२२} किम् तर्हि . (P_१,१.७२.२) KA_I,१८३.३-१६ Rओ_I,५४४-५४६ {२२/२२} ॠकारः एव विशेष्यते : ॠकारः यः ओष्ठ्यपूर्वः तदन्तस्य धातोः इति . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {१/५३} समासप्रत्ययविधौ प्रतिषेधः . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {२/५३} समासविधौ प्रत्ययविधौ च प्रतिषेधः वक्तव्यः . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {३/५३} समासविधौ तावत् : द्वितीया श्रितादिभिः समस्यते : कष्टश्रितः , नरकश्रितः . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {४/५३} कष्टम् परमश्रित इति अत्र मा भूत् . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {५/५३} प्रत्ययविधौ : नडस्य अपत्यम् नाडायनः . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {६/५३} इह न भवति : सूत्रनडस्य अपत्यम् सौत्रनाडिः . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {७/५३} किम् अविशेषेण . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {८/५३} न इति आह . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {९/५३} उगिद्वर्णग्रहणवर्जम् . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {१०/५३} उगिद्ग्रहणम् वर्णग्रहणम् च वर्जयित्वा . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {११/५३} उगिद्ग्रहणम् : भवती , अतिभवती महती , अतिमहती . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {१२/५३} वर्णग्रहणम् : अतः इञ् : दाक्षिः , प्लाक्षिः . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {१३/५३} अस्ति च इदानीम् कः चित् केवलः अकारः प्रातिपदिकम् यदर्थः विधिः स्यात् . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {१४/५३} अस्ति इति आह . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {१५/५३} अततेः डः : अः , तस्य अपत्यम् : अतः इञ् इः . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {१६/५३} अकच्श्नम्वतः सर्वनामाव्ययधातुविधौ उपसङ्ख्यानम् . अकच्वतः सर्वनामाव्ययविधौ श्नम्वतः धातुविधौ उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {१७/५३} अकच्वतः : सर्वके विश्वके . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {१८/५३} अव्ययविधौ : उच्चकैः नीचकैः . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {१९/५३} श्नम्वतः : भिनत्ति छिनत्ति . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {२०/५३} किम् पुनः कारणम् न सिध्यति . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {२१/५३} इह तस्य वा ग्रहणम् भवति तदन्तस्य वा . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {२२/५३} न च इदम् तत् न अपि तदन्तम् . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {२३/५३} सिद्धम् तु तदन्तान्तवचनात् . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {२४/५३} सिद्धम् एतत् . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {२५/५३} कथम् . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {२६/५३} तदन्तान्तवचनात् . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {२७/५३} तदन्तान्तस्य इति वक्तव्यम् . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {२८/५३} किम् इदम् तदन्तान्तस्य इति . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {२९/५३} तस्य अन्तः तदन्तः , तदन्तः अन्तः यस्य तत् इदम् तदन्तान्तम् , तदन्तान्तस्य इति . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {३०/५३} सः तर्हि तथा निर्देशः कर्तव्यः . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {३१/५३} न कर्तव्यः . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {३२/५३} उत्तरपदलोपः अत्र द्रष्टव्यः . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {३३/५३} तत् यथा : उष्ट्रमुखम् इव मुखम् अस्य : उष्ट्रमुखः , खरमुखः . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {३४/५३} एवम् इह अपि तदन्तः अन्तः यस्य तदन्तस्य इति . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {३५/५३} तदेकदेशविज्ञानात् वा सिद्धम् . तदेकदेशविज्ञानात् वा पुनः सिद्धम् एतत् . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {३६/५३} तदेकदेशभूतः तद्ग्रहणेन गृह्यते . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {३७/५३} तत् यथा गङ्गा यमुना देवदत्ता इति . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {३८/५३} अनेका नदी गङ्गाम् यमुनाम् च प्रविष्टा गङ्गायमुनाग्रहणेन गृह्यते . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {३९/५३} तथा देवदत्तास्थः गर्भः देवदत्ताग्रहणेन गृह्यते . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {४०/५३} विषमः उपन्यासः . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {४१/५३} इह के चित् शब्दाः अक्तपरिमाणानाम् अर्थानाम् वाचकाः भवन्ति ये एते सङ्ख्याशब्दाः परिमाणशब्दाः च . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {४२/५३} पञ्च सप्त इति : एकेन अपि अपाये न भवन्ति . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {४३/५३} द्रोणः खारी आढकम् इति : न एव अधिके भवन्ति न न्यूने . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {४४/५३} के चित् यावत् एव तत् भवति तावत् एव आहुः ये एते जातिशब्दाः गुणशब्दाः च . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {४५/५३} तैलम् घृतम् इति : खार्याम् अपि भवन्ति द्रोणे अपि . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {४६/५३} शुक्लः नीलः कृष्णः इति : हिमवति अपि भवति वटकणिकामात्रे अपि द्रव्ये . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {४७/५३} इमाः च अपि सञ्ज्ञाः अक्तपरिमाणानाम् अर्थानाम् क्रियन्ते . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {४८/५३} ताः केन अधिकस्य स्युः . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {४९/५३} एवम् तर्हि आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति तदेकदेशभूतम् तद्ग्रहणेन गृह्यते इति यत् अयम् न इदमदसोः अकोः इति सककारयोः इदमदसोः प्रतिषेधम् शास्ति . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {५०/५३} कथम् कृत्वा ज्ञापकम् . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {५१/५३} इदमदसोः कार्यम् उच्यमानम् कः प्रसङ्गः यत् सककारयोः स्यात् . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {५२/५३} पश्यति तु आचार्यः तदेकदेशभूतम् तद्ग्रहणेन गृह्यते इति . (P_१,१.७२.३) KA_I,१८३.१७-१८४.२५ Rओ_I,५४६-५५० {५३/५३} ततः सककारयोः प्रतिषेधम् शास्ति . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {१/५९} कानि पुनः अस्य योगस्य प्रयोजनानि . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {२/५९} प्रयोजनम् सर्वनामाव्ययसञ्ज्ञायाम् . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {३/५९} सर्वनामाव्ययसञ्ज्ञायाम् प्रयोजनम् : सर्वे परमसर्वे विश्वे परमविश्वे , उच्चैः , परमोच्चैः , नीचैः , परमनीचैः इति . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {४/५९} उपपदविधौ भयाढ्यादिग्रहणम् . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {५/५९} उपपदविधौ भयाढ्यादिग्रहणम् प्रयोजनम् : भयङ्करः , अभयङ्करः , आढ्यङ्करणम् , खाड्यङ्करणम् . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {६/५९} ङीब्विधौ उगिद्ग्रहणम् . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {७/५९} ङीब्विधौ उगिद्ग्रहणम् प्रयोजनम् : भवती , अतिभवती महती , अतिमहती . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {८/५९} प्रतिषेधे स्वस्रादिग्रहणम् . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {९/५९} प्रतिषेधे स्वस्रादिग्रहणम् प्रयोजनम् : स्वसा परमस्वसा दुहिता परमदुहिता . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {१०/५९} अपरिमाणबिस्तादिग्रहणम् च प्रतिषेधे . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {११/५९} अपरिमाणबिस्तादिग्रहणम् च प्रतिषेधे प्रयोजनम् . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {१२/५९} अपरिमाणबिस्ताचितकम्बलेभ्यः न तद्धितलुकि : द्विबिस्ता द्विपरमबिस्ता त्रिबिस्ता त्रिपरमबिस्ता द्व्याचिता द्विपरमाचिता . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {१३/५९} दिति . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {१४/५९} दितिग्रहणम् च प्रयोजनम् . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {१५/५९} दितेः अपत्यम् दैत्यः , अदितेः अपत्यम् आदित्यः . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {१६/५९} दित्यदित्यादित्य इति अदितिग्रहणम् न कर्तव्यम् भवति . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {१७/५९} रोण्याः अण् . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {१८/५९} रोण्याः अण्ग्रहणम् च प्रयोजनम् : आजकरोणः , सैंहकरोणः . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {१९/५९} तस्य च . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {२०/५९} तस्य च इति वक्तव्यम् : रौणः . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {२१/५९} किम् पुनः कारणम् न सिध्यति . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {२२/५९} तदन्तात् च तदन्तविधिना सिद्धम् केवलात् च व्यप्देशिवद्भावेन . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {२३/५९} व्यप्देशिवद्भावः अप्रातिपदिकेन . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {२४/५९} किम् पुनः कारणम् व्यप्देशिवद्भावः अप्रातिपदिकेन . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {२५/५९} इह : सूत्रान्तात् ठक् भवति दशान्तात् डः भवति इति : केवलात् उत्पत्तिः मा भूत् इति . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {२६/५९} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {२७/५९} सिद्धम् अत्र तदन्तात् च तदन्तविधिना केवलात् च व्यप्देशिवद्भावेन . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {२८/५९} सः अयम् एवम् सिद्धे सति यत् अन्तग्रहणम् करोति तत् ज्ञापयति आचार्यः सूत्रान्तात् एव दशान्तात् एव इति . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {२९/५९} न अत्र तदन्तात् उत्पत्तिः प्राप्नोति . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {३०/५९} इदानीम् एव हि उक्तम् : समासप्रत्ययविधौ प्रतिषेधः इति . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {३१/५९} सा तर्हि एषा परिभाषा कर्तव्या . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {३२/५९} न कर्तव्या . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {३३/५९} आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति व्यप्देशिवद्भावः अप्रातिपदिकेन इति यत् अयम् पूर्वात् इनिः सपूर्वात् च इति आह . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {३४/५९} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {३५/५९} अस्ति हि अन्यत् एतस्य वचने प्रयोजनम् . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {३६/५९} किम् . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {३७/५९} सपूर्वात् पूर्वात् इनिम् वक्ष्यामि इति . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {३८/५९} यत् तर्हि योगविभागम् करोति . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {३९/५९} इतरथा हि पूर्वात् सपूर्वात् इति एव ब्रूयात् . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {४०/५९} किम् पुनः अयम् अस्य एव शेषः : तस्य च इति . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {४१/५९} न इति आह . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {४२/५९} यत् च अनुक्रान्तम् यत् च अनुक्रंसय्ते सर्वस्य एव शेषः तस्य च इति . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {४३/५९} रथसीताहलेभ्यः यद्विधौ . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {४४/५९} रथसीताहलेभ्यः यद्विधौ प्रयोजनम् : रथ्यः , परमरथ्यः , सीत्यम् , परमसीत्यम् , हल्या परमहल्या . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {४५/५९} सुसर्वार्धदिक्शब्देभ्यः जनपदस्य . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {४६/५९} सुसर्वार्धदिक्शब्देभ्यः जनपदस्य प्रयोजनम् : सुपाञ्चालकः , सुमागधकः . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {४७/५९} सु . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {४८/५९} सर्व : सर्वपाञ्चालकः , सर्वमागधकः . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {४९/५९} सर्व . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {५०/५९} अर्ध : अर्धपाञ्चालकः , अर्धमागधकः . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {५१/५९} अर्ध . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {५२/५९} दिक्शब्द : पूर्वपाञ्चालकः , पूर्वमागधकः . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {५३/५९} ऋतोः वृद्धिमद्विधौ अवयवानाम् . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {५४/५९} ऋतोः वृद्धिमद्विधौ अवयवानाम् प्रयोजनम् : पूर्वशारदम् , अपरशारदम् , पूर्वनैदाघम् , अपरनैदाघम् . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {५५/५९} ठञ्विधौ सङ्ख्यायाः . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {५६/५९} ठञ्विधौ सङ्ख्यायाः प्रयोजनम् : द्विषाष्टिकम् , पञ्चषाष्टिकम् . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {५७/५९} धर्मात् नञः . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {५८/५९} धर्मात् नञः प्रयोजनम् : धर्मम् चरति धार्मिकः , अधर्मम् चरति आधर्मिकः . (P_१,१.७२.४) KA_I,१८४.२६-१८६.२४ Rओ_I,५५०-५५४ {५९/५९} अधर्मात् च इति न वक्तव्यम् भवति (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {१/६४} पदाङ्गाधिकारे तस्य च तदुत्तरपदस्य च . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {२/६४} पदाङ्गाधिकारे तस्य च तदुत्तरपदस्य च इति वक्तव्यम् . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {३/६४} पदाधिकारे किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {४/६४} प्रयोजनम् इष्टिकेषीकामालानाम् चिततूलभारिषु : इष्टकचितम् चिन्वीत , पक्वेष्टिक्चितम् चिन्वीत , इषीकतूलेन मुञ्जेषीकतूलेन मालभारिणी कन्या , उत्पलमालभारिणी कन्या . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {५/६४} अङ्गाधिकारे किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {६/६४} महदप्स्वसृतॄणाम् दीर्घविधौ . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {७/६४} महदप्स्वसृतॄणाम् दीर्घविधौ प्रयोजनम् : महान् , परममहान् . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {८/६४} महत् . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {९/६४} अप् : आपः तिष्ठन्ति , स्वापः तिष्ठन्ति . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {१०/६४} अप् . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {११/६४} स्वसृ : स्वसा स्वसारौ स्वसारः , परमस्वसा परमस्वसारौ परमस्वसारः . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {१२/६४} स्वसृ . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {१३/६४} नप्तृ : नप्ता नप्तारौ नप्तारः . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {१४/६४} एवम् परमनप्ता परमनप्तारौ परमनप्तारः . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {१५/६४} पद्युष्मदस्मदस्थ्याद्यन्डुहः नुम् . पद्भावः प्रयोजनम् : दिव्पदः पश्य . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {१६/६४} अस्ति च इदानीम् कः चित् केवलः पाच्छभ्दः यदर्थः विधिः स्यात् . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {१७/६४} न अस्ति इति आह . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {१८/६४} एवम् तर्हि अङ्गाधिकारे प्रयोजनम् न अस्ति इति कृत्वा पदाधिकारस्य इदम् प्रयोजनम् उक्तम् : हिमकाषिहतिषु च : यथा पत्काषिणौ पत्काषिणः एवम् परमपत्काषिणौ परमपत्काषिणः . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {१९/६४} यदि तर्हि पदाधिकारे पादस्य तदन्तविधिः भवति पादस्य पद आज्यतिगोपहतेषु : यथा इह भवति : पादेन उपहतम् पदोपहतम् अत्र अपि स्यात् : दिग्धपादेन उपहतम् दिग्धपादोपहतम् . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {२०/६४} एवम् तर्हि अङ्गाधिकारे एव प्रयोजनम् . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {२१/६४} ननु च उक्तम् न अस्ति केवलः पाच्छब्दः इति . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {२२/६४} अयम् अस्ति पादयतेः अप्रत्ययः पात् : पदा पदे . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {२३/६४} पद् . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {२४/६४} युष्मत् अस्मत् : यूयम् , वयम् अतियूयम् अतिवयम् . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {२५/६४} अस्थ्यादि : अस्थ्ना दध्ना सक्थ्ना पर्मास्थ्ना परमदध्ना परमसक्थ्ना . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {२६/६४} अनडुहः नुम् : अनड्वान् , परमानड्वान् . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {२७/६४} द्युपथिमथिपुङ्गोसखिचतुरनडुत्त्रिग्रहणम् . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {२८/६४} द्युपथिमथिपुङ्गोसखिचतुरनडुत्त्रिग्रहणम् प्रयोजनम् : द्यौः , सुद्यौः , पन्थाः , सुपन्थाः , मन्थाः , सुमन्थाः , परममन्थाः , पुमान् परमपुमान् , गौः , सुगौः , सखा सखायौ सखायः , सुसखा सुसखायौ सुसखायः , परमसखा परमसखायौ परमसखायः , चत्वारः परमचत्वारः , अनड्वाहः , पर्मानड्वाहः , त्रयाणाम् , परमत्रयाणाम् . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {२९/६४} त्यदादिविधिभस्त्रादिस्त्रीग्रहणम् च . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {३०/६४} त्यदादिविधिभस्त्रादिस्त्रीग्रहणम् च प्रयोजनम् : सः , अतिसः , भस्त्रका भस्त्रिका निर्भस्त्रका निर्भस्त्रिका बहुभस्त्रका बहुभस्त्रिका . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {३१/६४} स्त्रीग्रहणम् च प्रयोजनम् . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {३२/६४} स्त्रियौ स्त्रियः राजस्त्रियौ राजस्त्रियः . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {३३/६४} वर्णग्रहणम् च सर्वत्र . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {३४/६४} वर्णग्रहणम् च सर्वत्र प्रयोजनम् . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {३५/६४} क्व सर्वत्र . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {३६/६४} अङ्गाधिकारे च अन्यत्र च . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {३७/६४} अन्यत्र उदाहृतम् . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {३८/६४} आन्गाधिकारे : अतः दीर्घः यञि सुपि च : इह एव स्यात् : आभ्याम् . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {३९/६४} घटाभ्याम् इति अत्र न स्यात् . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {४०/६४} प्रत्ययग्रहणम् च अपञ्चम्याः . प्रत्ययग्रहणम् च अपञ्चम्याः प्रयोजनम् : यञिञोः फक् भवति . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {४१/६४} गार्ग्यायणः वात्स्यायनः परमगार्ग्यायणः परमवात्स्यायनः . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {४२/६४} अपञ्चम्याः इति किमर्थम् . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {४३/६४} दृषत्तीर्णा परिषत्तीर्णा . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {४४/६४} अला एव अनर्थकेन न अन्येन अनर्थकेन इति वक्तव्यम् . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {४५/६४} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {४६/६४} हन्ग्रहणे प्लीहन्ग्रहणम् मा भूत् . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {४७/६४} उद्ग्रहणे गर्मुद्ग्रहणम् . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {४८/६४} स्त्रीग्रहणे शस्त्रीग्रहणम् . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {४९/६४} सङ्ग्रहणे पायसम् करोति इति मा भूत् . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {५०/६४} किमर्थम् इदम् उच्यते न पदाङ्गाधिकारे तस्य च तदुत्तरपदस्य च इति एव सिद्धम् . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {५१/६४} न च इदम् तत् न अपि तदुत्तरपदम् . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {५२/६४} तत् न वक्तव्यम् भवति . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {५३/६४} किम् पुनः अत्र ज्यायः . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {५४/६४} तदन्तविधिः एव ज्यायान् . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {५५/६४} इदम् अपि सिद्धम् भवति : परमातिमहान् . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {५६/६४} एतत् हि न एव तत् न अपि तदुत्तरपदम् . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {५७/६४} अनिनस्मन्ग्रहणानि च अर्थवता च अनर्थकेन च तदन्तविधिम् प्रयोजयन्ति . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {५८/६४} अन् : राज्ञा इति अर्थवता साम्ना इति अनर्थकेन . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {५९/६४} अन् . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {६०/६४} इन् : दण्डी* इति अर्थवता वाग्मी* इति अनर्थकेन . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {६१/६४} इन् . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {६२/६४} अस् : सुपयाः इति अर्थवता सुस्रोताः इति अनर्थकेन . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {६३/६४} अस् . (P_१,१.७२.५) KA_I,१८७.१-१८८.२३ Rओ_I,५५५-५६१ {६४/६४} मन् : सुशर्मा इति अर्थवता सुप्रथिमा इति अनर्थकेन . (P_१,१.७२.६) KA_I,१८८.२४-१८९.२ Rओ_I,५६१ {१/५} यस्मिन् विधिः तदादौ अल्ग्रहणे . (P_१,१.७२.६) KA_I,१८८.२४-१८९.२ Rओ_I,५६१ {२/५} अल्ग्रहणेषु यस्मिन् विधिः तदादौ इति वक्तव्यम् . (P_१,१.७२.६) KA_I,१८८.२४-१८९.२ Rओ_I,५६१ {३/५} किम् प्रयोजनम् . (P_१,१.७२.६) KA_I,१८८.२४-१८९.२ Rओ_I,५६१ {४/५} अचि श्नुधातुभ्रुवाम् य्वोः इयङुवङौ इति इह एव स्यात् : श्रियौ भ्रुवौ . (P_१,१.७२.६) KA_I,१८८.२४-१८९.२ Rओ_I,५६१ {५/५} श्रियः , भ्रुवः इति अत्र न स्यात् . (P_१,१.७३.१) KA_I,१८९.४-२२ Rओ_I,५६२-५६५ {१/३०} वृद्धिग्रहणम् किमर्थम्. यस्य अचाम् आदिः तत् वृद्धम् इति इयति उच्यमाने दात्ताः , राक्षिताः अत्र अपि प्रसज्येत . (P_१,१.७३.१) KA_I,१८९.४-२२ Rओ_I,५६२-५६५ {२/३०} वृद्धिग्रहणे पुनः क्रियमाणे न दोषः भवति . (P_१,१.७३.१) KA_I,१८९.४-२२ Rओ_I,५६२-५६५ {३/३०} अथ यस्यग्रहणम् किमर्थम् . (P_१,१.७३.१) KA_I,१८९.४-२२ Rओ_I,५६२-५६५ {४/३०} यस्य इति व्यपदेशाय . (P_१,१.७३.१) KA_I,१८९.४-२२ Rओ_I,५६२-५६५ {५/३०} अथ अज्ग्रहणम् किमर्थम् . (P_१,१.७३.१) KA_I,१८९.४-२२ Rओ_I,५६२-५६५ {६/३०} वृद्धिः यस्य आदिः तत् वृद्धम् इति इयति उच्यमाने इह एव स्यात् : ऐतिकायनीयाः , औपगवीयाः . (P_१,१.७३.१) KA_I,१८९.४-२२ Rओ_I,५६२-५६५ {७/३०} इह न स्यात् : गार्गीयाः , वात्सीयाः इति . (P_१,१.७३.१) KA_I,१८९.४-२२ Rओ_I,५६२-५६५ {८/३०} अज्ग्रहणे पुनः क्रियमाणे न दोषः भवति . (P_१,१.७३.१) KA_I,१८९.४-२२ Rओ_I,५६२-५६५ {९/३०} अथ आदिग्रहणम् किमर्थम् . (P_१,१.७३.१) KA_I,१८९.४-२२ Rओ_I,५६२-५६५ {१०/३०} वृद्धिः यस्य अचाम् तत् वृद्धम् इति इयति उच्यमाने सभासन्नयने भवः साभसन्नयनः इति अत्र प्रसज्येत . (P_१,१.७३.१) KA_I,१८९.४-२२ Rओ_I,५६२-५६५ {११/३०} आदिग्रहणे पुनः क्रियमाणे न दोषः भवति . (P_१,१.७३.१) KA_I,१८९.४-२२ Rओ_I,५६२-५६५ {१२/३०} वृद्धसञ्ज्ञायाम् अजसन्निवेशात् अनादित्वम् . (P_१,१.७३.१) KA_I,१८९.४-२२ Rओ_I,५६२-५६५ {१३/३०} वृद्धसञ्ज्ञायाम् अजसन्निवेशात् आदिः इति एतत् न उपपद्यते . (P_१,१.७३.१) KA_I,१८९.४-२२ Rओ_I,५६२-५६५ {१४/३०} न हि अचाम् सन्निवेशः अस्ति . (P_१,१.७३.१) KA_I,१८९.४-२२ Rओ_I,५६२-५६५ {१५/३०} ननु च एवम् विज्ञायते : अच् एव आदिः अजादिः . (P_१,१.७३.१) KA_I,१८९.४-२२ Rओ_I,५६२-५६५ {१६/३०} न एवम् शक्यम् . (P_१,१.७३.१) KA_I,१८९.४-२२ Rओ_I,५६२-५६५ {१७/३०} इह एव प्रसज्येत : औपगवीयाः . (P_१,१.७३.१) KA_I,१८९.४-२२ Rओ_I,५६२-५६५ {१८/३०} इह न स्यात् : गार्गीयाः इति . (P_१,१.७३.१) KA_I,१८९.४-२२ Rओ_I,५६२-५६५ {१९/३०} एकान्तादित्वम् तर्हि विज्ञायते . (P_१,१.७३.१) KA_I,१८९.४-२२ Rओ_I,५६२-५६५ {२०/३०} एकान्तादित्वे च सर्वप्रसङ्गः . (P_१,१.७३.१) KA_I,१८९.४-२२ Rओ_I,५६२-५६५ {२१/३०} इह अपि प्रसज्येत : सभासन्नयने भवः साभसन्नयनः इति . (P_१,१.७३.१) KA_I,१८९.४-२२ Rओ_I,५६२-५६५ {२२/३०} सिद्धम् अजाकृतिनिर्देशात् . (P_१,१.७३.१) KA_I,१८९.४-२२ Rओ_I,५६२-५६५ {२३/३०} सिद्धम् एतत् . (P_१,१.७३.१) KA_I,१८९.४-२२ Rओ_I,५६२-५६५ {२४/३०} कथम् . (P_१,१.७३.१) KA_I,१८९.४-२२ Rओ_I,५६२-५६५ {२५/३०} अजाकृतिः निर्दिश्यते . (P_१,१.७३.१) KA_I,१८९.४-२२ Rओ_I,५६२-५६५ {२६/३०} एवम् अपि व्यञ्जनैः व्यवहितत्वात् न प्राप्नोति . (P_१,१.७३.१) KA_I,१८९.४-२२ Rओ_I,५६२-५६५ {२७/३०} व्यञ्जनस्य अविद्यमानत्वम् यथा अन्यत्र . (P_१,१.७३.१) KA_I,१८९.४-२२ Rओ_I,५६२-५६५ {२८/३०} व्यञ्जनस्य अविद्यमानवद्भावः वक्तव्यः यथा अन्यत्र अपि भवति व्यञ्जनस्य अविद्यमानवद्भावः . (P_१,१.७३.१) KA_I,१८९.४-२२ Rओ_I,५६२-५६५ {२९/३०} क्व अन्यत्र . (P_१,१.७३.१) KA_I,१८९.४-२२ Rओ_I,५६२-५६५ {३०/३०} स्वरे . (P_१,१.७३.२) KA_I,१८९.२३-१९०.१० Rओ_I,५६५-५६६ {१/१३} वा नामधेयस्य . (P_१,१.७३.२) KA_I,१८९.२३-१९०.१० Rओ_I,५६५-५६६ {२/१३} वा नामधेयस्य वृद्धसञ्ज्ञा वक्तव्या : देवदत्तीयाः , दैवदत्ताः , यज्ञदत्तीयाः , याज्ञदत्ताः . (P_१,१.७३.२) KA_I,१८९.२३-१९०.१० Rओ_I,५६५-५६६ {३/१३} गोत्रोत्तरपदस्य च . (P_१,१.७३.२) KA_I,१८९.२३-१९०.१० Rओ_I,५६५-५६६ {४/१३} गोत्रोत्तरपदस्य च वृद्धसञ्ज्ञा वक्तव्या : कम्बलचारायणीयाः , ओदनपाणिनीयाः , घृतरौढीयाः . (P_१,१.७३.२) KA_I,१८९.२३-१९०.१० Rओ_I,५६५-५६६ {५/१३} गोत्रान्तात् वा असमस्तवत् . (P_१,१.७३.२) KA_I,१८९.२३-१९०.१० Rओ_I,५६५-५६६ {६/१३} गोत्रान्तात् वा असमस्तवत् प्रत्ययः भवति इति वक्तव्यम् : एतानि एव उदाहरणानि . (P_१,१.७३.२) KA_I,१८९.२३-१९०.१० Rओ_I,५६५-५६६ {७/१३} किम् अविशेषेण . (P_१,१.७३.२) KA_I,१८९.२३-१९०.१० Rओ_I,५६५-५६६ {८/१३} न इति आह . (P_१,१.७३.२) KA_I,१८९.२३-१९०.१० Rओ_I,५६५-५६६ {९/१३} जिह्वाकात्यहरितकात्यवर्जम् . (P_१,१.७३.२) KA_I,१८९.२३-१९०.१० Rओ_I,५६५-५६६ {१०/१३} जिह्वाकात्यम् हरितकात्यम् च वर्जयित्वा : जैहवाकाताः , हारितकाताः . (P_१,१.७३.२) KA_I,१८९.२३-१९०.१० Rओ_I,५६५-५६६ {११/१३} किम् पुनः अत्र ज्यायः . (P_१,१.७३.२) KA_I,१८९.२३-१९०.१० Rओ_I,५६५-५६६ {१२/१३} गोत्रान्तात् वा असमस्तवत् इति एव ज्यायः . (P_१,१.७३.२) KA_I,१८९.२३-१९०.१० Rओ_I,५६५-५६६ {१३/१३} इदम् अपि सिद्धम् भवति : पिङ्गलकाण्वस्य छात्त्राः पैङ्गलकाण्वाः . (P_१,१.७४) KA_I,१९०.१२-१८ Rओ_I,५६६-५६७ {१/१५} यस्याचामादिग्रहणम् अनुवर्तते उताहो न . (P_१,१.७४) KA_I,१९०.१२-१८ Rओ_I,५६६-५६७ {२/१५} किम् च अतः . (P_१,१.७४) KA_I,१९०.१२-१८ Rओ_I,५६६-५६७ {३/१५} यदि अनुवर्तते इह च प्रसज्येत : त्वत्पुत्रस्य छात्त्राः त्वात्पुत्राः , मात्पुत्राः इह च न स्यात् : त्वदीयः , मदीयः इति . (P_१,१.७४) KA_I,१९०.१२-१८ Rओ_I,५६६-५६७ {४/१५} अथ निवृत्तम् एङ् प्राचाम् देशे यस्याचामादिग्रहणम् कर्तव्यम् . (P_१,१.७४) KA_I,१९०.१२-१८ Rओ_I,५६६-५६७ {५/१५} एवम् तर्हि अनुवर्तते . (P_१,१.७४) KA_I,१९०.१२-१८ Rओ_I,५६६-५६७ {६/१५} कथम् त्वापुत्राः , मात्पुत्राः इति . (P_१,१.७४) KA_I,१९०.१२-१८ Rओ_I,५६६-५६७ {७/१५} सम्बन्धम् अनुवर्तिष्यते . (P_१,१.७४) KA_I,१९०.१२-१८ Rओ_I,५६६-५६७ {८/१५} वृद्धिः यस्य अचाम् आदिः तत् वृद्धम् . (P_१,१.७४) KA_I,१९०.१२-१८ Rओ_I,५६६-५६७ {९/१५} त्यदादीनि च वृद्धसञ्ज्ञानि भवन्ति . (P_१,१.७४) KA_I,१९०.१२-१८ Rओ_I,५६६-५६७ {१०/१५} वृद्धिः यस्य अचाम् आदिः तत् वृद्धम् . (P_१,१.७४) KA_I,१९०.१२-१८ Rओ_I,५६६-५६७ {११/१५} एङ् प्राचाम् देशे . (P_१,१.७४) KA_I,१९०.१२-१८ Rओ_I,५६६-५६७ {१२/१५} यस्याचामादिग्रहणम् अनुवर्तते . (P_१,१.७४) KA_I,१९०.१२-१८ Rओ_I,५६६-५६७ {१३/१५} वृद्धिग्रहणम् निवृत्तम् . (P_१,१.७४) KA_I,१९०.१२-१८ Rओ_I,५६६-५६७ {१४/१५} तत् यथा कः चित् कान्तारे समुपस्थिते सार्थम् उपादत्ते . (P_१,१.७४) KA_I,१९०.१२-१८ Rओ_I,५६६-५६७ {१५/१५} सः यदा निष्कान्तारीभूतः भवति तदा सार्थम् जहाति (P_१,१.७५) KA_I,१९०.२०-२१ Rओ_I,५६७-५६८ {१/१} एङ् प्राचाम् देशे शैषिकेषु इति वक्तव्यम् : सैपुरिकी सैपुरिका स्कौनगरिकी स्कौनगरिका इति . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {१/५४} ङित्किद्वचने तयोः अभावात् अप्रसिद्धिः . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {२/५४} ङित्किद्वचने तयोः अभावात् , ङकारककारयोः अभावात् , ङित्त्वकित्त्वयोः अप्रसिद्धिः . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {३/५४} सता हि अभिसम्बन्धः शक्यते कर्तुम् न च अत्र ङकारककारौ इतौ पश्यामः . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {४/५४} तत् यथा चित्रगुः देवदत्तः इति : यस्य ताः गावः सन्ति सः एव ताभ्याम् शब्दाभ्याम् शक्यते अभिसम्बन्धुम् . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {५/५४} भाव्येते तर्हि अनेन . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {६/५४} गाङ्कुटादिभ्यः अञ्णित् ङित् भवति इति . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {७/५४} असंयोगात् लिट् कित् भवति इति . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {८/५४} भवति इति चेत् आदेशप्रतिषेधः . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {९/५४} भवति इति चेत् आदेशस्य प्रतिषेधः वक्तव्यः . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {१०/५४} ङकारककारौ इतौ आदेशौ प्राप्नुतः . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {११/५४} कथम् पुनः इत्सञ्ज्ञः नाम आदेशः स्यात् . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {१२/५४} किम् हि वचनात् न भवति . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {१३/५४} एवम् तर्हि षष्ठीनिर्दिष्टस्य आदेशाः उच्यन्ते न च अत्र षष्ठीम् पश्यामः . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {१४/५४} गाङ्कुटादिभ्यः इति एषा पञ्चमी अञ्णित् इति प्रथमायाः षष्ठीम् प्रकल्पयिष्यति तस्मात् इति उत्तरस्य इति . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {१५/५४} सञ्ज्ञाकरणम् तर्हि इदम् . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {१६/५४} गाङ्कुटादिभ्यः अञ्णित् ङित्सञ्ज्ञः भवति इति . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {१७/५४} असंयोगात् लिट् कित्सञ्ज्ञः भवति इति . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {१८/५४} सञ्ज्ञाकरणे क्ङिद्ग्रहणे असम्प्रत्ययः शब्दभेदात् . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {१९/५४} सञ्ज्ञाकरणे क्ङिद्ग्रहणे असम्प्रत्ययः स्यात् . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {२०/५४} किम् कारणम् . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {२१/५४} शब्दभेदात् . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {२२/५४} अन्यः हि शब्दः क्ङिति इति अन्यः किति इति ङिति इति च . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {२३/५४} तथा किद्ग्रहणेषु ङिद्ग्रहणेषु च अनयोः एव सम्प्रत्ययः स्यात् . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {२४/५४} तद्वदतिदेशः तर्हि अयम् : गाङ्कुटादिभ्यः अञ्णित् ङिद्वत् भवति इति . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {२५/५४} असंयोगात् लिट् किद्वत् भवति इति . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {२६/५४} सः तर्हि वतिनिर्देशः कर्तव्यः . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {२७/५४} न हि अन्तरेण वतिम् अतिदेशः गम्यते . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {२८/५४} अन्तरेण अपि वतिम् अतिदेशः गम्यते . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {२९/५४} तत् यथा : एषः ब्रह्मदत्तः . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {३०/५४} अब्रह्मदत्तम् ब्रह्मदत्तः इति आह . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {३१/५४} ते मन्यामहे ब्रह्मदत्तवत् अयम् भवति इति . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {३२/५४} एवम् इह अपि अङितम् ङित् इति आह . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {३३/५४} ङिद्वत् इति गम्यते . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {३४/५४} अकितम् कित् इति आह . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {३५/५४} किद्वत् इति गम्यते . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {३६/५४} तद्वदतिदेशे अकिद्विधिप्रसङ्गः . तद्वदतिदेशे अकिद्विधिः अपि प्राप्नोति . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {३७/५४} सृजिदृशोः झलि अम् अकिति : सिसृक्षति दिदृक्षते : अकिल्लक्षणः अमागमः प्राप्नोति . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {३८/५४} सिद्धम् तु प्रसज्यप्रतिषेधात् . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {३९/५४} सिद्धम् एतत् . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {४०/५४} कथम् . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {४१/५४} प्रसज्य अयम् प्रतिषेधः क्रियते : किति न इति . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {४२/५४} सर्वत्र सनन्तात् आत्मनेपदप्रतिषेधः . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {४३/५४} सर्वेषु पक्षेषु सनन्तात् आत्मनेपदम् प्राप्नोति . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {४४/५४} उच्चुकुटिषति निचुकुटिषति : ङिति इति आत्मनेपदम् प्राप्नोति . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {४५/५४} तस्य प्रतिषेधः वक्तव्यः . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {४६/५४} सिद्धम् तु पूर्वस्य कार्यातिदेशात् . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {४७/५४} सिद्धम् एतत् . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {४८/५४} कथम् . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {४९/५४} पूर्वस्य यत् कार्यम् तत् अतिदिश्यते . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {५०/५४} किम् वक्तव्यम् एतत् . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {५१/५४} न हि . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {५२/५४} कथम् अनुच्यमानम् गंस्यते . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {५३/५४} सप्तम्यर्थे अपि वतिः भवति . (P_१,२.१.१) KA_I,१९१.२-१९२.१२ Rओ_II,३-७ {५४/५४} तत् यथा : मथुरायाम् इव मथुरावत् पाटलिपुत्रे इव पाटलिपुत्रवत् एवम् ङिति इव ङिद्वत् . (P_१,२.१.२) KA_I,१९२.१३-१९३.१३ Rओ_II,७-१० {१/३५} अथ किमर्थम् पृथक् ङित्कितौ क्रियेते न सर्वम् कित् एव वा स्यात् ङित् एव वा . (P_१,२.१.२) KA_I,१९२.१३-१९३.१३ Rओ_II,७-१० {२/३५} पृथगनुबन्धत्वे प्रयोजनम् वचिस्वपियजादीनाम् असम्प्रसारणम् सार्वधातुकचङादिषु . (P_१,२.१.२) KA_I,१९२.१३-१९३.१३ Rओ_II,७-१० {३/३५} पृथगनुबन्धत्वे प्रयोजनम् वचिस्वपियजादीनाम् असम्प्रसारणम् सार्वधातुके चङादिषु च. सार्वधातुके प्रयोजनम् : यथा इह भवति सुप्तः , सुप्तवान् इति एवम् स्वपितः , स्वपिथः : अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,२.१.२) KA_I,१९२.१३-१९३.१३ Rओ_II,७-१० {४/३५} चङादिषु प्रयोजनम् . (P_१,२.१.२) KA_I,१९२.१३-१९३.१३ Rओ_II,७-१० {५/३५} के पुनः चङादयः . (P_१,२.१.२) KA_I,१९२.१३-१९३.१३ Rओ_II,७-१० {६/३५} चङङ्नजिङ्ङ्वनिबथङ्नङः . (P_१,२.१.२) KA_I,१९२.१३-१९३.१३ Rओ_II,७-१० {७/३५} चङ् : यथा इह भवति शूनः , शूनवान् इति एवम् अशिश्वियत् : अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,२.१.२) KA_I,१९२.१३-१९३.१३ Rओ_II,७-१० {८/३५} अङ् : यथा इह भवति शूनः , उक्तः इति एवम् अश्वत् , अवोचत् : अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,२.१.२) KA_I,१९२.१३-१९३.१३ Rओ_II,७-१० {९/३५} नजिङ् : यथा इह भवति सुप्तः इति एवम् स्वप्नक् : अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,२.१.२) KA_I,१९२.१३-१९३.१३ Rओ_II,७-१० {१०/३५} ङ्वनिप् : यथा इह भवति इष्टः इति एवम् यज्वा : अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,२.१.२) KA_I,१९२.१३-१९३.१३ Rओ_II,७-१० {११/३५} अथङ् : यथा इह भवति उषितः इति एवम् आवसथः : अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,२.१.२) KA_I,१९२.१३-१९३.१३ Rओ_II,७-१० {१२/३५} नङ् : यथा इह भवति इष्टम् एवम् यज्ञः : अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,२.१.२) KA_I,१९२.१३-१९३.१३ Rओ_II,७-१० {१३/३५} जाग्रः अगुणविधिः . (P_१,२.१.२) KA_I,१९२.१३-१९३.१३ Rओ_II,७-१० {१४/३५} जागर्तेः अगुणविधिः प्रयोजनम् . (P_१,२.१.२) KA_I,१९२.१३-१९३.१३ Rओ_II,७-१० {१५/३५} यथा इह भवति जागृतः , जागृथः इति अङिति इति पर्युदासः एवम् जागरितः, जागरितवान् इति अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,२.१.२) KA_I,१९२.१३-१९३.१३ Rओ_II,७-१० {१६/३५} अपरः आह : जाग्रः गुणविधिः . (P_१,२.१.२) KA_I,१९२.१३-१९३.१३ Rओ_II,७-१० {१७/३५} जागर्तेः गुणविधिः प्रयोजनम् . (P_१,२.१.२) KA_I,१९२.१३-१९३.१३ Rओ_II,७-१० {१८/३५} यथा इह भवति जागरितः , जागरितवान् एवम् जागृतः जागृथः इति अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,२.१.२) KA_I,१९२.१३-१९३.१३ Rओ_II,७-१० {१९/३५} कुटादीनाम् इट्प्रतिषेधः . (P_१,२.१.२) KA_I,१९२.१३-१९३.१३ Rओ_II,७-१० {२०/३५} कुटादीनाम् इट्प्रतिषेधः प्रयोजनम् . (P_१,२.१.२) KA_I,१९२.१३-१९३.१३ Rओ_II,७-१० {२१/३५} यथा इह भवति लूत्वा पूत्वा श्र्युकः किति इति इट्प्रतिषेधः एवम् नुविता धुविता : अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,२.१.२) KA_I,१९२.१३-१९३.१३ Rओ_II,७-१० {२२/३५} क्त्वायाम् कित्प्रतिषेधः च . (P_१,२.१.२) KA_I,१९२.१३-१९३.१३ Rओ_II,७-१० {२३/३५} क्त्वायाम् कित्प्रतिषेधः च प्रयोजनम् . (P_१,२.१.२) KA_I,१९२.१३-१९३.१३ Rओ_II,७-१० {२४/३५} किम् च . (P_१,२.१.२) KA_I,१९२.१३-१९३.१३ Rओ_II,७-१० {२५/३५} इट्प्रतिषेधः च . (P_१,२.१.२) KA_I,१९२.१३-१९३.१३ Rओ_II,७-१० {२६/३५} न इति आह . (P_१,२.१.२) KA_I,१९२.१३-१९३.१३ Rओ_II,७-१० {२७/३५} अदेशे अयम् चः पठितः . (P_१,२.१.२) KA_I,१९२.१३-१९३.१३ Rओ_II,७-१० {२८/३५} क्त्वायाम् च कित्प्रतिषेधः इति . (P_१,२.१.२) KA_I,१९२.१३-१९३.१३ Rओ_II,७-१० {२९/३५} यथा इह भवति देवित्वा सेवित्वा न क्त्वा सेट् इति प्रतिषेधः एवम् कुटित्वा पुटित्वा : अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,२.१.२) KA_I,१९२.१३-१९३.१३ Rओ_II,७-१० {३०/३५} अथ वा देशे एव अयम् चः पठितः . (P_१,२.१.२) KA_I,१९२.१३-१९३.१३ Rओ_II,७-१० {३१/३५} क्त्वायाम् कित्प्रतिषेधः च इट्प्रतिषेधः च . (P_१,२.१.२) KA_I,१९२.१३-१९३.१३ Rओ_II,७-१० {३२/३५} इट्प्रतिषेधः : यथा इह भवति लूत्वा पूत्वा श्र्युकः किति इति इट्प्रतिषेधः एवम् नुवित्वा धुवित्वा : अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,२.१.२) KA_I,१९२.१३-१९३.१३ Rओ_II,७-१० {३३/३५} स्यात् एतत् प्रयोजनम् यदि अत्र नियोगतः आतिदेशिकेन ङित्त्वेन औपदेशिकम् कित्त्वम् बाध्येत . (P_१,२.१.२) KA_I,१९२.१३-१९३.१३ Rओ_II,७-१० {३४/३५} सति अपि तु ङित्त्वे कित् एव एषः . (P_१,२.१.२) KA_I,१९२.१३-१९३.१३ Rओ_II,७-१० {३५/३५} तस्मात् नूत्वा धूत्वा इति एव भवितव्यम् . (P_१,२.४.१) KA_I,१९३.१५-२२ Rओ_II,१०-११ {१/१३} सार्वधातुकग्रहणम् किमर्थम् . (P_१,२.४.१) KA_I,१९३.१५-२२ Rओ_II,१०-११ {२/१३} अपित् इति इयति उच्यमाने आर्धधातुकस्य अपि अपितः ङित्त्वम् प्रसज्येत : कर्ता हर्ता . (P_१,२.४.१) KA_I,१९३.१५-२२ Rओ_II,१०-११ {३/१३} न एषः दोषः . (P_१,२.४.१) KA_I,१९३.१५-२२ Rओ_II,१०-११ {४/१३} आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति न अनेन आर्धधातुकस्य ङित्त्वम् भवति इति यत् अयम् आर्धधातुकीयान् कान् चित् ङितः करोति : चङङ्नजिङ्ङ्वनिबथङ्नङः . (P_१,२.४.१) KA_I,१९३.१५-२२ Rओ_II,१०-११ {५/१३} सार्वधातुके अपि एतत् ज्ञापकम् स्यात् . (P_१,२.४.१) KA_I,१९३.१५-२२ Rओ_II,१०-११ {६/१३} न इति आह . (P_१,२.४.१) KA_I,१९३.१५-२२ Rओ_II,१०-११ {७/१३} तुल्यजातीयस्य ज्ञापकम् . (P_१,२.४.१) KA_I,१९३.१५-२२ Rओ_II,१०-११ {८/१३} कः च तुल्यजातीयः . (P_१,२.४.१) KA_I,१९३.१५-२२ Rओ_II,१०-११ {९/१३} यथाजातीयकाः चङङ्नजिङ्ङ्वनिबथङ्नङः . (P_१,२.४.१) KA_I,१९३.१५-२२ Rओ_II,१०-११ {१०/१३} कथञ्जातीयकाः च एते . (P_१,२.४.१) KA_I,१९३.१५-२२ Rओ_II,१०-११ {११/१३} आर्धधातुकाः . (P_१,२.४.१) KA_I,१९३.१५-२२ Rओ_II,१०-११ {१२/१३} यदि एतत् अस्ति तुल्यजातीयस्य ज्ञापकम् इति चङङौ लुङ्विकरणानम् ज्ञापकौ स्याताम् नजिङ् वर्तमानकालानाम् ङ्वनिप् भूतकालानाम् अथङ्शब्दः औणादिकानाम् नङ्शब्दः घञर्थानाम् . (P_१,२.४.१) KA_I,१९३.१५-२२ Rओ_II,१०-११ {१३/१३} तस्मात् सार्वधातुकग्रहणम् कर्तव्यम् . (P_१,२.४.२) KA_I,१९३.२३-१९४.७ Rओ_II,११-१२ {१/१९} किम् पुनः अयम् पर्युदासः : यत् अन्यत् पितः , आहोस्वित् प्रसज्य अयम् प्रतिषेधः : पित् न इति . (P_१,२.४.२) KA_I,१९३.२३-१९४.७ Rओ_II,११-१२ {२/१९} कः च अत्र विशेषः . (P_१,२.४.२) KA_I,१९३.२३-१९४.७ Rओ_II,११-१२ {३/१९} अपित् ङित् इति चेत् शब्देकादेशप्रतिषेधः आदिवत्त्वात् . (P_१,२.४.२) KA_I,१९३.२३-१९४.७ Rओ_II,११-१२ {४/१९} अपित् ङित् इति चेत् शब्देकादेशे प्रतिषेधः वक्तव्यः : च्यवन्ते प्लवन्ते . (P_१,२.४.२) KA_I,१९३.२३-१९४.७ Rओ_II,११-१२ {५/१९} किम् कारणम् . (P_१,२.४.२) KA_I,१९३.२३-१९४.७ Rओ_II,११-१२ {६/१९} आदिवत्त्वात् . (P_१,२.४.२) KA_I,१९३.२३-१९४.७ Rओ_II,११-१२ {७/१९} पिदपितोः एकादेशः अपितः आदिवत् स्यात् . (P_१,२.४.२) KA_I,१९३.२३-१९४.७ Rओ_II,११-१२ {८/१९} अस्ति अन्यत् पितः इति कृत्वा ङित्त्वम् प्राप्नोति . (P_१,२.४.२) KA_I,१९३.२३-१९४.७ Rओ_II,११-१२ {९/१९} अस्तु तर्हि प्रसज्यप्रतिषेधः : पित् न इति . (P_१,२.४.२) KA_I,१९३.२३-१९४.७ Rओ_II,११-१२ {१०/१९} न पित् ङित् इति चेत् उत्तमैकादेशप्रतिषेधः . (P_१,२.४.२) KA_I,१९३.२३-१९४.७ Rओ_II,११-१२ {११/१९} पित् न इति चेत् उत्तमैकादेशे प्रतिषेधः प्राप्नोति : तुदानि लिखानि . (P_१,२.४.२) KA_I,१९३.२३-१९४.७ Rओ_II,११-१२ {१२/१९} किम् कारणम् . (P_१,२.४.२) KA_I,१९३.२३-१९४.७ Rओ_II,११-१२ {१३/१९} आदिवत्त्वात् एव . (P_१,२.४.२) KA_I,१९३.२३-१९४.७ Rओ_II,११-१२ {१४/१९} पिदपितोः एकादेशः पितः आदिवत् स्यात् . (P_१,२.४.२) KA_I,१९३.२३-१९४.७ Rओ_II,११-१२ {१५/१९} तत्र पित् न इति प्रतिषेधः प्राप्नोति . (P_१,२.४.२) KA_I,१९३.२३-१९४.७ Rओ_II,११-१२ {१६/१९} यथा इच्छसि तथा अस्तु . (P_१,२.४.२) KA_I,१९३.२३-१९४.७ Rओ_II,११-१२ {१७/१९} ननु च उक्तम् उभयथा अपि दोषः इति . (P_१,२.४.२) KA_I,१९३.२३-१९४.७ Rओ_II,११-१२ {१८/१९} उभयथा अपि न दोषः . (P_१,२.४.२) KA_I,१९३.२३-१९४.७ Rओ_II,११-१२ {१९/१९} एकादेशः पूर्वविधौ स्थानिवत् इति स्थानिवद्भावात् व्यवधानम् . (P_१,२.५) KA_I,१९४.९-१६ Rओ_II,१२-१३ {१/१४} ऋदुपधेभ्यः लिटः कित्त्वम् गुणात् विप्रतिषेधेन . (P_१,२.५) KA_I,१९४.९-१६ Rओ_II,१२-१३ {२/१४} ऋदुपधेभ्यः लिटः कित्त्वम् गुणात् भवति विप्रतिषेधेन : ववृते ववृधे . (P_१,२.५) KA_I,१९४.९-१६ Rओ_II,१२-१३ {३/१४} उक्तम् वा . (P_१,२.५) KA_I,१९४.९-१६ Rओ_II,१२-१३ {४/१४} किम् उक्तम् . (P_१,२.५) KA_I,१९४.९-१६ Rओ_II,१२-१३ {५/१४} न वा क्सस्य अनवकाशत्वात् अपवादः गुणस्य इति . (P_१,२.५) KA_I,१९४.९-१६ Rओ_II,१२-१३ {६/१४} विषमः उपन्यासः . (P_१,२.५) KA_I,१९४.९-१६ Rओ_II,१२-१३ {७/१४} युक्तम् तत्र यत् अनवकाशम् कित्करणम् गुणम् बाधते . (P_१,२.५) KA_I,१९४.९-१६ Rओ_II,१२-१३ {८/१४} इह पुनः उभयम् सावकाशम् . (P_१,२.५) KA_I,१९४.९-१६ Rओ_II,१२-१३ {९/१४} कित्करणस्य अवकाशः: ईजतुः ईजुः . (P_१,२.५) KA_I,१९४.९-१६ Rओ_II,१२-१३ {१०/१४} गुणस्य अवकाशः : वर्तित्वा वर्धित्वा . (P_१,२.५) KA_I,१९४.९-१६ Rओ_II,१२-१३ {११/१४} इह उभयम् प्राप्नोति : ववृते ववृधे . (P_१,२.५) KA_I,१९४.९-१६ Rओ_II,१२-१३ {१२/१४} परत्वात् गुणः प्राप्नोति . (P_१,२.५) KA_I,१९४.९-१६ Rओ_II,१२-१३ {१३/१४} इदम् तर्हि उक्तम् : इष्टवाची परशब्दः . (P_१,२.५) KA_I,१९४.९-१६ Rओ_II,१२-१३ {१४/१४} विप्रतिषेधे परम् यत् इष्टम् तत् भवति इत्I . (P_१,२.६) KA_I,१९४.१८-१९५.२ Rओ_II,१४ {१/१३} किमर्थम् इदम् उच्यते . (P_१,२.६) KA_I,१९४.१८-१९५.२ Rओ_II,१४ {२/१३} इन्धेः सम्योगार्थम् वचनम् भवतेः पिदर्थम् . (P_१,२.६) KA_I,१९४.१८-१९५.२ Rओ_II,१४ {३/१३} अयम् योगः शक्यः अवक्तुम् . (P_१,२.६) KA_I,१९४.१८-१९५.२ Rओ_II,१४ {४/१३} कथम् . (P_१,२.६) KA_I,१९४.१८-१९५.२ Rओ_II,१४ {५/१३} इन्धेः छन्दोविषयत्वात् भुवः वुकः नित्यत्वात् ताभ्याम् किद्वचनानर्थक्यम् . (P_१,२.६) KA_I,१९४.१८-१९५.२ Rओ_II,१४ {६/१३} इन्धेः छन्दोविषयः लिट् . (P_१,२.६) KA_I,१९४.१८-१९५.२ Rओ_II,१४ {७/१३} न हि अन्तरेण छन्दः इन्धेः अनन्तरः लिट् लभ्यः . (P_१,२.६) KA_I,१९४.१८-१९५.२ Rओ_II,१४ {८/१३} आमा भाषायाम् भवितव्यम् . (P_१,२.६) KA_I,१९४.१८-१९५.२ Rओ_II,१४ {९/१३} भुवः वुकः नित्यत्वात् . (P_१,२.६) KA_I,१९४.१८-१९५.२ Rओ_II,१४ {१०/१३} भवतेः अपि नित्यः वुक् . (P_१,२.६) KA_I,१९४.१८-१९५.२ Rओ_II,१४ {११/१३} कृते अपि प्राप्नोति अकृते अपि . (P_१,२.६) KA_I,१९४.१८-१९५.२ Rओ_II,१४ {१२/१३} ताभ्याम् किद्वचनानर्थक्यम् . (P_१,२.६) KA_I,१९४.१८-१९५.२ Rओ_II,१४ {१३/१३} ताभ्याम् इन्धिभवितिभ्याम् किद्वचनम् अनर्थकम् . (P_१,२.७) KA_I,१९५.४-१२ Rओ_II,१५ {१/१६} किमर्थम् मृडादिभ्यः परस्य क्त्वः कित्त्वम् उच्यते . (P_१,२.७) KA_I,१९५.४-१२ Rओ_II,१५ {२/१६} कित् एव हि क्त्वा . (P_१,२.७) KA_I,१९५.४-१२ Rओ_II,१५ {३/१६} न क्त्वा सेट् इति प्रतिषेधः प्राप्नोति तद्बाधनार्थम् . (P_१,२.७) KA_I,१९५.४-१२ Rओ_II,१५ {४/१६} यदि तर्हि मृडादिभ्यः परस्य क्त्वः कित्त्वम् उच्यते न अर्थः न क्त्वा सेट् इति अनेन कित्त्वप्रतिषेधेन . (P_१,२.७) KA_I,१९५.४-१२ Rओ_II,१५ {५/१६} इदम् नियमार्थम् भविष्यति : मृडादिभ्यः एव परस्य क्त्वः कित्त्वम् भवति न अन्येभ्यः इति . (P_१,२.७) KA_I,१९५.४-१२ Rओ_II,१५ {६/१६} यदि नियमः क्रियते इह अपि तर्हि नियमान् न प्राप्नोति : लूत्वा पूत्वा . (P_१,२.७) KA_I,१९५.४-१२ Rओ_II,१५ {७/१६} अत्र अपि अकित्त्वम् प्राप्नोति . (P_१,२.७) KA_I,१९५.४-१२ Rओ_II,१५ {८/१६} तुल्यजातीयस्य नियमः . (P_१,२.७) KA_I,१९५.४-१२ Rओ_II,१५ {९/१६} कः च तुल्यजातीयः . (P_१,२.७) KA_I,१९५.४-१२ Rओ_II,१५ {१०/१६} यथाजातीयकः मृडादिभ्यः परः क्त्वा . (P_१,२.७) KA_I,१९५.४-१२ Rओ_II,१५ {११/१६} कथञ्जातीयकः मृडादिभ्यः परः क्त्वा . (P_१,२.७) KA_I,१९५.४-१२ Rओ_II,१५ {१२/१६} सेट् . (P_१,२.७) KA_I,१९५.४-१२ Rओ_II,१५ {१३/१६} एवम् अपि अस्ति अत्र कः चित् विभाषितेट् . (P_१,२.७) KA_I,१९५.४-१२ Rओ_II,१५ {१४/१६} सः अनिटाम् नियामकः स्यात् . (P_१,२.७) KA_I,१९५.४-१२ Rओ_II,१५ {१५/१६} अस्तु तावत् ये सेटः तेषाम् ग्रहणम् नियमाऋथम् . (P_१,२.७) KA_I,१९५.४-१२ Rओ_II,१५ {१६/१६} यः इदानीम् विभाषितेट् तस्य ग्रहणम् विध्यर्थम् भविष्यति . (P_१,२.८) KA_I,१९५.१४ Rओ_II,१६ {१/१} स्वपिप्रच्छ्योः सनर्थम् ग्रहणम् कित् एव हि क्त्वा . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {१/५६} किमर्थम् इकः परस्य सनः कित्त्वम् उच्यते . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {२/५६} इकः कित्त्वम् गुणः मा भूत् . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {३/५६} इकः कित्त्वम् उच्यते गुणः मा भूत् इति : चिचीषति तुष्टूषति . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {४/५६} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {५/५६} दीर्घारम्भात् . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {६/५६} दीर्घत्वम् अत्र बाधकम् भविष्यति . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {७/५६} कृते भवेत् . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {८/५६} कृते खलु दीर्घत्वे गुणः प्राप्नोति . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {९/५६} अनर्थकम् तु . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {१०/५६} अनर्थकम् एवम् सति दीर्घत्वम् स्यात् . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {११/५६} न अनर्थकम् . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {१२/५६} ह्रस्वार्थम् . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {१३/५६} ह्रस्वानाम् दीर्घवचनसामर्थ्यात् गुणः न भविष्यति . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {१४/५६} भवेत् ह्रस्वानाम् दीर्घवचनसामर्थ्यात् गुणः न स्यात् . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {१५/५६} दीर्घाणाम् तु प्रसज्यते . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {१६/५६} दीर्घाणाम् तु खलु गुणः प्राप्नोति . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {१७/५६} ननु च दीर्घाणाम् अपि दीर्घवचनसामर्थ्यात् गुणः न भविष्यति . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {१८/५६} न दीर्घाणाम् दीर्घाः प्राप्नुवन्ति . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {१९/५६} किम् कारणम् . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {२०/५६} न हि भुक्तवान् पुनः भुङ्क्ते न च कृतश्मश्रुः पुनः श्मश्रूनि कारयति . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {२१/५६} ननु च पुनः प्रवृत्तिः अपि दृष्टा . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {२२/५६} भुक्तवान् च पुनः भुङ्क्ते कृतश्मश्रुः च पुनः श्मश्रूनि कारयति . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {२३/५६} सामर्थ्यात् हि पुनः भाव्यम् . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {२४/५६} सामर्थ्यात् तत्र पुनः प्रवृत्तिः भवति भोजनविशेषात् शिल्पिविशेषात् वा . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {२५/५६} दीर्घाणाम् पुनः दीर्घत्ववचने न किम् चित् प्रयोजनम् अस्ति . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {२६/५६} अकृतकारि खलु अपि शास्त्रम् अग्निवत् . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {२७/५६} तत् यथा अग्निः यद् अदग्धम् तत् दहति . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {२८/५६} दीर्घाणाम् अपि दीर्घवचने एतत् प्रयोजनम् गुणः मा भूत् इति . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {२९/५६} कृतकारि खलु अपि शास्त्रम् पर्जन्यवत् . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {३०/५६} तत् यथा पर्जन्यः यावत् ऊनम् पूर्णम् च सर्वम् अभिवर्षति . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {३१/५६} यथा एव तर्हि दीर्घवचनसामर्थ्यात् गुणः न भवति एवम् ॠदित्त्वम् अपि न प्राप्नोति : चिकीर्षति जिहीर्षति इति. ॠदित्त्वम् दीर्घसंश्रयम् . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {३२/५६} न अकृते दीर्घे ॠदित्त्वम् प्राप्नोति . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {३३/५६} किम् कारणम् . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {३४/५६} ॠतः इति उच्यते . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {३५/५६} भवेत् ह्रस्वानाम् न अकृते दीर्घे ॠदित्त्वम् स्यात् दीर्घाणाम् तु खलु अकृते अपि दीर्घत्वे ॠदित्त्वम् प्राप्नोति . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {३६/५६} दीर्घाणाम् न अकृते दीर्घे . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {३७/५६} दीर्घाणाम् अपि न अकृते दीर्घे ॠदित्त्वम् प्राप्नोति . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {३८/५६} यदा दीर्घत्वेन गुणः बाधितः ततः उत्तरकालम् ॠदित्त्वम् भवति . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {३९/५६} णिलोपः तु प्रयोजनम् . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {४०/५६} इदम् तर्हि प्रयोजनम् : णिलोपः यथा स्यात् इति : ज्ञीप्सति . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {४१/५६} क्व अस्ताः क्व निपतिताः क्व कित्त्वम् क्व णिलोपः . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {४२/५६} कः वा अभिसम्बन्धः यत् सति कित्त्वे णिलोपः स्यात् असति न स्यात् . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {४३/५६} एषः अभिसम्बन्धः यत् सति कित्त्वे सावकाशम् दीर्घत्वम् परत्वात् णिलोपः बाधते . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {४४/५६} असति पुनः कित्त्वे अनवकाशम् दीर्घत्वम् यथा एव गुणम् बाधते एवम् णिलोपम् अपि बाधेत . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {४५/५६} तत्र णिलोपस्य अवकाशः : कारणा हारणा . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {४६/५६} दीर्घत्वस्य अवकाशः : चिचीषति तुष्टूषति . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {४७/५६} इह उभयम् प्राप्नोति : ज्ञीप्सति . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {४८/५६} परत्वात् णिलोपः . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {४९/५६} असति अपि कित्त्वे सावकाशम् दीर्घत्वम् . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {५०/५६} कः अवकाशः . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {५१/५६} इस्भावः . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {५२/५६} निमित्सति प्रमित्सति . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {५३/५६} मीनातिमिनोत्योः दीर्घत्वे कृते मीग्रहणेन ग्रहणम् यथा स्यात् . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {५४/५६} यथा एव तर्हि असति कित्त्वे सावकाशम् दीर्घत्वम् परत्वात् णिलोपः बाधते एवम् गुणः अपि बाधेत . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {५५/५६} तस्मात् कित्त्वम् वक्तव्यम् . (P_१,२.९) KA_I,१९५.१६-१९७.११ Rओ_II,१६-२१ {५६/५६} इकः कित्त्वम् गुणः मा भूत् दीर्घारम्भात् कृते भवेत् | अनर्थकम् तु ह्रस्वार्थम् दीर्घाणाम् तु प्रसज्यते || सामर्थ्यात् हि पुनः भाव्यम् ॠदित्त्वम् दीर्घसंश्रयम् दीर्घाणाम् न अकृते दीर्घे णिलोपः तु प्रयोजनम् . (P_१,२.१०) KA_I,१९७.१३-२२ Rओ_II,२२-२३ {१/२२} अयुक्तः अयम् निर्देशः . (P_१,२.१०) KA_I,१९७.१३-२२ Rओ_II,२२-२३ {२/२२} कथम् हि इकः नाम हल् अन्तः स्यात् अन्यस्य अन्यः . (P_१,२.१०) KA_I,१९७.१३-२२ Rओ_II,२२-२३ {३/२२} कथम् तर्हि निर्देशः कर्तव्यः . (P_१,२.१०) KA_I,१९७.१३-२२ Rओ_II,२२-२३ {४/२२} इग्वतः हलः इति . (P_१,२.१०) KA_I,१९७.१३-२२ Rओ_II,२२-२३ {५/२२} यदि एवम् यियक्षति अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,२.१०) KA_I,१९७.१३-२२ Rओ_II,२२-२३ {६/२२} एवम् तर्हि इगुपधात् हलन्तात् इति वक्ष्यामि . (P_१,२.१०) KA_I,१९७.१३-२२ Rओ_II,२२-२३ {७/२२} एवम् अपि दम्भेः न प्राप्नोति . (P_१,२.१०) KA_I,१९७.१३-२२ Rओ_II,२२-२३ {८/२२} सूत्रम् च भिद्यते . (P_१,२.१०) KA_I,१९७.१३-२२ Rओ_II,२२-२३ {९/२२} यथान्यासम् एव अस्तु . (P_१,२.१०) KA_I,१९७.१३-२२ Rओ_II,२२-२३ {१०/२२} ननु च उक्तम् अयुक्तः अयम् निर्देशः इति . (P_१,२.१०) KA_I,१९७.१३-२२ Rओ_II,२२-२३ {११/२२} न अयुक्तः . (P_१,२.१०) KA_I,१९७.१३-२२ Rओ_II,२२-२३ {१२/२२} अन्तशब्दः अयम् अस्ति एव अवयववाची . (P_१,२.१०) KA_I,१९७.१३-२२ Rओ_II,२२-२३ {१३/२२} तत् यथा वस्त्रान्तः , वसनान्तः : वस्त्रावयवः , वसनावयवः इति गम्यते . (P_१,२.१०) KA_I,१९७.१३-२२ Rओ_II,२२-२३ {१४/२२} अस्ति सामीप्ये वर्तते . (P_१,२.१०) KA_I,१९७.१३-२२ Rओ_II,२२-२३ {१५/२२} तत् यथा उदकान्तम् गतः इति . (P_१,२.१०) KA_I,१९७.१३-२२ Rओ_II,२२-२३ {१६/२२} उदकसमीपम् गतः इति गम्यते . (P_१,२.१०) KA_I,१९७.१३-२२ Rओ_II,२२-२३ {१७/२२} तत् यः सामीप्ये वर्तते तस्य इदम् ग्रहणम् . (P_१,२.१०) KA_I,१९७.१३-२२ Rओ_II,२२-२३ {१८/२२} एवम् अपि दम्भेः न सिध्यति . (P_१,२.१०) KA_I,१९७.१३-२२ Rओ_II,२२-२३ {१९/२२} यः अत्र इक्समीपे हल् न तस्मात् उत्तरः सन् . (P_१,२.१०) KA_I,१९७.१३-२२ Rओ_II,२२-२३ {२०/२२} यस्मात् उत्तरः सन् न असौ इक्समीपे हल् . (P_१,२.१०) KA_I,१९७.१३-२२ Rओ_II,२२-२३ {२१/२२} एवम् तर्हि दम्भेः हल्ग्रहणस्य जातिवाचकत्वात् सिद्धम् . (P_१,२.१०) KA_I,१९७.१३-२२ Rओ_II,२२-२३ {२२/२२} हल्जातिः निर्दिश्यते : इकः उत्तरा या हल्जातिः इति . (P_१,२.११) KA_I,१९७.२४-१९८.१६ Rओ_II,२४-२५ {१/३६} कथम् इदम् विज्ञायते : आत्मनेपदम् यौ लिङ्सिचौ इति आहोस्वित् आत्मनेपदेषु परतः यौ लिङ्सिचौ इति . (P_१,२.११) KA_I,१९७.२४-१९८.१६ Rओ_II,२४-२५ {२/३६} किम् च अतः. यदि विज्ञायते आत्मनेपदम् यौ लिङ्सिचौ इति लिङ् विशेषितः सिच् अविशेषितः . (P_१,२.११) KA_I,१९७.२४-१९८.१६ Rओ_II,२४-२५ {३/३६} अथ विज्ञायते आत्मनेपदेषु परतः यौ लिङ्सिचौ इति सिच् विशेषितः लिङ् अविशेषितः . (P_१,२.११) KA_I,१९७.२४-१९८.१६ Rओ_II,२४-२५ {४/३६} यथा इच्छसि तथा अस्तु . (P_१,२.११) KA_I,१९७.२४-१९८.१६ Rओ_II,२४-२५ {५/३६} अस्तु तावत् आत्मनेपदम् यौ लिङ्सिचौ इति . (P_१,२.११) KA_I,१९७.२४-१९८.१६ Rओ_II,२४-२५ {६/३६} ननु च उक्तम् . (P_१,२.११) KA_I,१९७.२४-१९८.१६ Rओ_II,२४-२५ {७/३६} लिङ् विशेषितः सिच् अविशेषितः इति . (P_१,२.११) KA_I,१९७.२४-१९८.१६ Rओ_II,२४-२५ {८/३६} सिच् च विशेषितः . (P_१,२.११) KA_I,१९७.२४-१९८.१६ Rओ_II,२४-२५ {९/३६} कथम् . (P_१,२.११) KA_I,१९७.२४-१९८.१६ Rओ_II,२४-२५ {१०/३६} आत्मनेपदम् सिच् न अस्ति इति कृत्वा आत्मनेपदपरे सिचि कार्यम् विज्ञास्यते . (P_१,२.११) KA_I,१९७.२४-१९८.१६ Rओ_II,२४-२५ {११/३६} अथ वा पुनः अस्तु आत्मनेपदेषु परतः यौ लिङ्सिचौ इति . (P_१,२.११) KA_I,१९७.२४-१९८.१६ Rओ_II,२४-२५ {१२/३६} ननु च उक्तम् सिच् विशेषितः लिङ् अविशेषितः इति . (P_१,२.११) KA_I,१९७.२४-१९८.१६ Rओ_II,२४-२५ {१३/३६} लिङ् च विशेषितः . (P_१,२.११) KA_I,१९७.२४-१९८.१६ Rओ_II,२४-२५ {१४/३६} कथम् . (P_१,२.११) KA_I,१९७.२४-१९८.१६ Rओ_II,२४-२५ {१५/३६} आत्मनेपदेषु परतः लिङ् न अस्ति इति कृत्वा आत्मनेपदे लिङि कार्यम् विज्ञास्यते . (P_१,२.११) KA_I,१९७.२४-१९८.१६ Rओ_II,२४-२५ {१६/३६} न एव वा पुनः अर्थः लिङ्विशेषणेन आत्मनेपदग्रहणेन . (P_१,२.११) KA_I,१९७.२४-१९८.१६ Rओ_II,२४-२५ {१७/३६} किम् कारणम् . (P_१,२.११) KA_I,१९७.२४-१९८.१६ Rओ_II,२४-२५ {१८/३६} झल् इति वर्तते . (P_१,२.११) KA_I,१९७.२४-१९८.१६ Rओ_II,२४-२५ {१९/३६} आत्मनेपदेषु च एव लिङ् झलादिः न परस्मैपदेषु . (P_१,२.११) KA_I,१९७.२४-१९८.१६ Rओ_II,२४-२५ {२०/३६} तत् एतत् सिज्विशेषणम् आत्मनेपदग्रहणम् . (P_१,२.११) KA_I,१९७.२४-१९८.१६ Rओ_II,२४-२५ {२१/३६} अथ सिज्विशेषणे आत्मनेपदग्रहणे सति किम् प्रयोजनम् . (P_१,२.११) KA_I,१९७.२४-१९८.१६ Rओ_II,२४-२५ {२२/३६} इह मा भूत् : अयाक्षीत् , अवात्सीत् . (P_१,२.११) KA_I,१९७.२४-१९८.१६ Rओ_II,२४-२५ {२३/३६} न एतत् अस्ति . (P_१,२.११) KA_I,१९७.२४-१९८.१६ Rओ_II,२४-२५ {२४/३६} इकः इति वर्तते . (P_१,२.११) KA_I,१९७.२४-१९८.१६ Rओ_II,२४-२५ {२५/३६} एवम् अपि अनैषीत् , अचैषीत् : अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,२.११) KA_I,१९७.२४-१९८.१६ Rओ_II,२४-२५ {२६/३६} एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् . (P_१,२.११) KA_I,१९७.२४-१९८.१६ Rओ_II,२४-२५ {२७/३६} हलन्तात् इति वर्तते . (P_१,२.११) KA_I,१९७.२४-१९८.१६ Rओ_II,२४-२५ {२८/३६} एवम् अपि अकोषीत् , अमोषीत् : अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,२.११) KA_I,१९७.२४-१९८.१६ Rओ_II,२४-२५ {२९/३६} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् . (P_१,२.११) KA_I,१९७.२४-१९८.१६ Rओ_II,२४-२५ {३०/३६} झल् इति वर्तते . (P_१,२.११) KA_I,१९७.२४-१९८.१६ Rओ_II,२४-२५ {३१/३६} एवम् अपि अभैत्सीत् , अच्छैत्सीत् : अत्र अपि प्राप्नोति . (P_१,२.११) KA_I,१९७.२४-१९८.१६ Rओ_II,२४-२५ {३२/३६} न एतत् अस्ति . (P_१,२.११) KA_I,१९७.२४-१९८.१६ Rओ_II,२४-२५ {३३/३६} इग्लक्षणयोः गुणवृद्ध्योः प्रतिषेधः न च एषा इग्लक्षणा वृद्धिः . (P_१,२.११) KA_I,१९७.२४-१९८.१६ Rओ_II,२४-२५ {३४/३६} इदम् तर्हि प्रयोजनम् : इह मा भूत् : अद्राक्षीत् , अस्राक्षीत् . (P_१,२.११) KA_I,१९७.२४-१९८.१६ Rओ_II,२४-२५ {३५/३६} किम् च स्यात् . (P_१,२.११) KA_I,१९७.२४-१९८.१६ Rओ_II,२४-२५ {३६/३६} अकिल्लक्षणः अमागमः न स्यात् . (P_१,२.१७) KA_I,१९८.१८-१९९.४ Rओ_II,२५-२७ {१/१३} इत् च कस्य तकारेत्त्वम् . (P_१,२.१७) KA_I,१९८.१८-१९९.४ Rओ_II,२५-२७ {२/१३} कस्य हेतोः इकारः तपरः क्रियते . (P_१,२.१७) KA_I,१९८.१८-१९९.४ Rओ_II,२५-२७ {३/१३} दीर्घः मा भूत् . (P_१,२.१७) KA_I,१९८.१८-१९९.४ Rओ_II,२५-२७ {४/१३} दीर्घः मा भूत् इति . (P_१,२.१७) KA_I,१९८.१८-१९९.४ Rओ_II,२५-२७ {५/१३} ऋते अपि सः . (P_१,२.१७) KA_I,१९८.१८-१९९.४ Rओ_II,२५-२७ {६/१३} अन्तरेण अपि आरम्भम् सिद्धः अत्र दीर्घः : घुमास्थागापाजहाति इति . (P_१,२.१७) KA_I,१९८.१८-१९९.४ Rओ_II,२५-२७ {७/१३} अनन्तरे प्लुतः मा भूत् . (P_१,२.१७) KA_I,१९८.१८-१९९.४ Rओ_II,२५-२७ {८/१३} इदम् तर्हि प्रयोजनम् : अनन्तरे प्लुतः मा भूत् इति . (P_१,२.१७) KA_I,१९८.१८-१९९.४ Rओ_II,२५-२७ {९/१३} कुतः नु खलु एतत् अनन्तरार्थे आरम्भे ह्रस्वः भविष्यति न पुनः प्लुतः इति . (P_१,२.१७) KA_I,१९८.१८-१९९.४ Rओ_II,२५-२७ {१०/१३} प्लुतः च विषये स्मृतः . (P_१,२.१७) KA_I,१९८.१८-१९९.४ Rओ_II,२५-२७ {११/१३} विषये खलु प्लुतः उच्यते . (P_१,२.१७) KA_I,१९८.१८-१९९.४ Rओ_II,२५-२७ {१२/१३} यदा च सः विषयः भवितव्यम् एव तदा प्लुतेन . (P_१,२.१७) KA_I,१९८.१८-१९९.४ Rओ_II,२५-२७ {१३/१३} इत् च कस्य तकारेत्त्वम् दीर्घः मा भूत् ऋते अपि सः | अनन्तरे प्लुतः मा भूत् प्लुतः च विषये स्मृतः (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {१/६८} न सेट् इति कृते अकित्त्वे . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {२/६८} न सेट् इति एव सिद्धम् . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {३/६८} न अर्थः क्त्वाग्रहणेन . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {४/६८} निष्ठायम् अपि तर्हि प्राप्नोति : गुधितः गुधितवान् इति . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {५/६८} निष्ठायाम् अवधारणात् . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {६/६८} निष्ठायाम् अवधारणात् न भविष्यति . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {७/६८} किम् अवधारणम् . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {८/६८} निष्ठा शीङ्स्विदिमिदिक्ष्विदिधृषः इति . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {९/६८} परोक्षायाम् तर्हि प्राप्नोति . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {१०/६८} किम् च स्यात् . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {११/६८} पपिव पपिम : क्ङिति इति आकारलोपः न स्यात् . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {१२/६८} मा भूत् एवम् . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {१३/६८} इटि इति एवम् भविष्यति . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {१४/६८} इदम् तर्हि : जग्मिव जघ्निव . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {१५/६८} क्ङिति इति उपधालोपः न स्यात् . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {१६/६८} ज्ञापकात् न परोक्षायाम् . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {१७/६८} ज्ञापकात् परोक्षायाम् न भविष्यति . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {१८/६८} किम् ज्ञापकम् . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {१९/६८} सनि झल्ग्रहणम् विदुः . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {२०/६८} यत् अयम् इकः झल् इति झल्ग्रहणम् करोति तत् ज्ञापयति आचार्यः औपदेशिकस्य कित्त्वस्य प्रतिषेधः न आतिदेशिकस्य इति . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {२१/६८} कथम् कृत्वा ज्ञापकम् . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {२२/६८} झल्ग्रहणस्य एतत् प्रयोजनम् : इह मा भूत् : शिशयिषते इति . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {२३/६८} यदि च अत्र आतिदेशिकस्य कित्त्वस्य प्रतिषेधः स्यात् झल्ग्रहणम् अनर्थकम् स्यात् . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {२४/६८} अस्तु अत्र कित्त्वम् . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {२५/६८} न सेट् इति प्रतिषेधः भविष्यति . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {२६/६८} पश्यति तु आचार्यः औपदेशिकस्य कित्त्वस्य प्रतिषेधः न आतिदेशिकस्य इति . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {२७/६८} ततः झल्ग्रहणम् करोति . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {२८/६८} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {२९/६८} उत्तरार्थम् एतत् स्यात् . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {३०/६८} स्थाघ्वोः इत् च झलादौ यथा स्यात् . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {३१/६८} इह मा भूत् : उपास्थायिषाताम् उपास्थायिषत . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {३२/६८} इत्त्वम् कित्सन्नियोगेन . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {३३/६८} कित्सन्नियोगेन इत्त्वम् उच्यते . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {३४/६८} तेन असति कित्त्वे इत्त्वम् न भविष्यति . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {३५/६८} रेण तुल्यम् सुधीवनि . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {३६/६८} तत् यथा सुधीवा सुपीवा : ङीप्सन्नियोगेन रः उच्यमानः असति ङीपि न भवति . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {३७/६८} अथ वा अस्तु अत्र इत्त्वम् . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {३८/६८} का रूपसिद्धिः . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {३९/६८} वृद्धौ कृतायाम् आयादेशः भविष्यति . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {४०/६८} वस्वर्थम् . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {४१/६८} वस्वर्थम् तर्हि क्त्वाग्रहणम् कर्तव्यम् . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {४२/६८} वसौ हि औपदेशिकम् कित्त्वम् . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {४३/६८} किम् च स्यात् . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {४४/६८} पपिवान् पपिमान् : क्ङिति इति आकारलोपः न स्यात् . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {४५/६८} मा भूत् एवम् . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {४६/६८} इटि इति एवम् भविष्यति . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {४७/६८} इदम् तर्हि : जग्मिवान् , जघ्निवान् : क्ङिति इति उपधालोपः न स्यात् . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {४८/६८} किदतीदेशात् . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {४९/६८} अस्तु अत्र औपदेशिकस्य कित्त्वस्य प्रतिषेधः . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {५०/६८} आतिदेशिकस्य कित्त्वम् भविष्यति . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {५१/६८} यत्र तर्हि तत् प्रतिषिध्यते : अञ्जेः आजिवान् इति . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {५२/६८} एवम् तर्हि छान्दस्ः क्वसुः लिट् च छन्दसि सार्वधातुकम् अपि भवति . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {५३/६८} तत्र सार्वधातुकम् अपित् ङित् भवति इति ङिति उपधालोपः भविष्यति . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {५४/६८} निगृहीतिः . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {५५/६८} निगृहीतिः प्रयोजनम् . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {५६/६८} इदम् तर्हि प्रयोजनम् : इह मा भूत् : निगृहीतिः , उपसन्निहितिः , निकुचितिः . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {५७/६८} तत् तर्हि क्त्वाग्रहणम् कर्तव्यम् . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {५८/६८} न कर्तव्यम् . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {५९/६८} क्त्वा च विग्रहात् . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {६०/६८} उपरिष्टात् योगविभागः करिष्यते : न सेट् निष्ठा शीङ्स्विदिमिदिक्ष्विदिधृषः . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {६१/६८} मृषः तितिक्षायाम् . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {६२/६८} उदुपधात् भावादिकर्मणोः अन्यतरस्याम् . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {६३/६८} ततः पूङः . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {६४/६८} पूङः निष्ठा सेट् न कित् भवति . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {६५/६८} ततः क्त्वा . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {६६/६८} क्त्वा च सेट् न कित् भवति . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {६७/६८} पूङ् इति निवृत्तम् . (P_१,२.१८) KA_I,१९९.६-२००.२४ Rओ_II,२७-३१ {६८/६८} न सेट् इति कृते अकित्त्वे निष्ठायाम् अवधारणात् | ज्ञापकात् न परोक्षायाम् सनि झल्ग्रहणम् विदुः || इत्त्वम् कित्सन्नियोगेन रेण तुल्यम् सुधीवनि | वस्वर्थम् किदतीदेशात् निगृहीतिः क्त्वा च विग्रहात् ||