विरिंचिर्हंसरूपेणचोध्र्वगोवामपार्श्वके || दक्षेवराहरूपस्य रूपेणाधोगतोहरिः || २ || वामदक्षिणमार्श्वस्थौ कृतांजलिसमन्वितौ || स्वरूपेणद्विपादस्थावजविष्णूविभोःपरे || ३ || एवं लिंगावतारं तु सर्वशांतिकरं सदा || तुंगांगविस्तृतिनतांसकलंबमानैस्संपन्न चिह्नभुजभूषणवर्णभेदैः || शोभान्वितं शुभकरंसकलप्रजानामैश्वर्य संघपरिवृद्धिकरंविदध्यात् || १ || पक्षांतरे शुभ्रवर्णोपि प्रसिद्धः || १ || ६९ अथ शरभमूर्तिध्यानम् महामेरुसमाकारमष्टपादं रविप्रभम् || द्वात्रिंशद्बाहुसंयुक्तं सूर्यसोमाग्निलोचनम् || १ || दुर्गाकालद्विपक्षं च सुतीक्ष्णघनगर्जितम् || ऊध्र्वकेशं महाबाहुं नानालंकारभूषितम् || २ || वज्रमुष्ट्यभयंचक्रं शक्तिंदंडांकुसौ तथा || खड्गखट्वांगपरशूनक्षमालास्थि शूलकम् || ३ || धनुश्च मुसलंचाग्निं दधानंदक्षिणैःकरैः || वरदंपाशहस्तं च गदांबाणध्वजौ तथा || ४ || क्रकचंक्रोडशंखौ च खेतंनागं च पंकजम् || कपालं पुस्तकंकुंतं दुर्गाश्लिष्टकरांबुजम् || ५ || हलंवामे दधानं च भीषणंकरपंकजैः || दंष्ट्रोल्लासं महासिंहच्छटाच्छटनिपीडितम् || ६ || रक्तवर्णः || १ || अथ द्वात्रिंशद्गणपतिनामानि (मुद्गलपुराणे) बालस्तरुणभक्तौ च वीरश्शक्तिर्द्विजस्तथा || सिद्ध-उच्छिष्टविघ्नेशौक्षिप्रोहेरंबनामकः || १ || लक्ष्मीगणपतिश्चैव महाविघ्नेश्वरस्तथा || विजयःकल्पनृत्तश्चाप्यूर्ध्व विघ्नेश-उच्यते || २ || एकाक्षरोवरश्चैव त्र्यक्षरःक्षिप्रदायकः || प्. ७९) हरिद्राख्यश्चैकदंतस्सृष्टिरुद्दंडनामकः || ३ || ऋणमोचनकोढुंडिर्द्विमुखस्त्रिमुखस्तथा || सिंहोयोगश्च दुर्गा च देवस्संकटहारकः || ४ || द्वात्रिंशद्विघ्नराजाख्यास्तेषां ध्यानमथोच्यते || प्. ७९) ७० तत्रादौ बालगणपतिध्यानम् करस्थकदलीचूतपनसेक्षुकमोदकम् || बालसूर्यमिमंवंदे देवंबालगणाधिपम् || १ || रक्तवर्णः || १ || ७१ अथ तरुणगणपतिध्यानम्
SK
पाशांकुशापूपकपित्थ जंबूस्वदंतशालीक्षुमपि स्वहस्तैः || धत्ते सदायस्तरुणारुणाभः पायात्सयुष्मांस्तरुणोगणेशः || १ || रक्तवर्णः || १ || ७२ अथ भक्तगणपतिध्यानम् नालिकेराम्रकदलीगुडपायसधारिणम् || शरच्चन्द्राभवपुषंभजे भक्तगणाधिपम् || १ || श्वेतवर्णः ||१ || ७३ अथ वीरगणपतिध्यानम् बेतालशक्तिशरकार्मुकचक्रखड्गखट्वांगमुद्गरगदांकुशनागपाशान् || शूलं च कुंतपरशुध्वजमुद्वहंतं वीरंगणेशमरुणं सततंस्मरामि || १ || रक्तवर्णः || १ || ७४ अथ शक्तिगणपतिध्यानम् आलिंग्यदेवींहरितांगयष्टिं परस्परश्लिष्टकटिप्रदेशम् || संध्यारुणं पाशसृणीवहंतं भयापहं शक्तिगणेशमीडे || १ || सिंदूरवर्णः || १ || ७५ अथ द्विजगणपतिध्यानम् यं पुस्तकाक्षगुणदंडकमंडलु श्रीविद्योतमानकरभूषणमिंदुवर्णम् || स्तंबेरमाननचतुष्टयशोममानंत्वांयः स्मरेद्दिजगणाधिपतेसधन्यः || १ || शुभ्रवर्णः || १ || ७६ अथ सिद्धगणपतिध्यानम् पक्वचूतफलपुष्पमंजरीरिक्षुदंडतिलमोदकैस्सह || उद्वहन्परशुमस्तु तेनमश्रीसमृद्धियुत हेमपिंगल || १ || पिंगलवर्णः || १ || प्. ८०) ७७ अथ उच्छिष्टगणपतिध्यानम् नीलाब्जदाडिमी वीणाशालिगुंजाक्षसूत्रकम् || दधदुच्छिष्टनामायं गणेशः पातुमेचकः || १ || प्रकारांतरेण नारीयोनिरसास्वादलोलुपं काममोहितम् || नीलवर्णः || १ || ७८ अथ विघ्नगणपतिध्यानम् शंखेक्षुचापकुसुमेषुकुठारपाशचक्रस्वदंतसृणिमंजरिका शराद्यैः || पाणिश्रितैः परिसमीहितभूषणश्रीर्विघ्नेश्वरोविजयतेत पनीयगौरः || १ || स्वर्णवर्णः || १ || ७९ अथ क्षिप्रगणपतिध्यानम् दंतकल्पलतापाशरत्नकुंभांकुशोज्ज्वलम् || बंधूककमनीयाभं ध्यायेत् क्षिप्रगणाधिपम् || १ || रक्तवर्णः || १ || ८० अथ हेरंबगणपतिध्यानम् अभयवरदहस्तः पाशदंताक्षमालासृणिपरशुदधानोमुद्गरंमोदकं च || फलमधिगतसिंहः पंचमातंगवक्त्रोगणपतिरतिगौरः पातुहेरंबनामा || १ || गौरवर्णः || १ ||
SK
८१ अथ लक्ष्मिगणपतिध्यानम् बिभ्राणश्शुकबीजपूरकमिलन्माणिक्य कुंभांकुशान् पाशंकल्पलतां च खड्गविलसज्ज्योतिस्सुधानिर्झरः || श्यामेनात्तसरोरुहेणसहितं देवीद्वयंचांतिके गोरांगौवरदानहस्तसहितोलक्ष्मी गणेशोवतात् || गौरवर्णः || १ || ८२ अथ महागणपतिध्यानम् हस्तींद्राननमिंदु चूडमरुणच्छायं त्रिणेत्रंरसादाश्लिष्टं प्रिययासपद्मकरयास्वांकस्थया संततम् || बीजापूरगदेक्षुकार्मुकलसच्चक्राब्जपाशोत्पलव्रीह्यग्रस्वविषाणरत्नकलशान्-हस्तैर्वहंतंभजे || १ || रक्तवर्णः || १ || ८३ अथ विजयगणपतिध्यानम् पाशांकुशस्वदंताम्रफलवानाखुवाहनः || विघ्नंनिहंतुनस्सर्वं रक्तवर्णो विनायकः || १ || रक्तवर्णः || १ || प्. ८१) ८४ अथ नृत्तगणपतिध्यानम् पाशांकुशापूपकूठारदंतचंचत्कराकॢप्त वरांगुलीकम् || पीतप्रभंकल्पतरोरधस्थंभजामि नृत्तोपपदंगणेशम् || १ || रक्तवर्णः || १ || ८५ अथ ऊध्र्वगणपतिध्यानम् कह्लारशालिकमलेक्षुकचापबाणदंतप्ररोहकगदिकनकोज्ज्वलांगः || आलिंगनोद्यतकरोहरितांग यष्ट्यादेव्याकरोतु शुभमूर्ध्वगणाधिपोमे || १ || कनकवर्णः || १ || ८६ अथ एकाक्षरगणपतिध्यानम् रक्तोरक्तांगरागांशुककुसुमयुतस्तुंदिलश्चंद्रमौलिर्नेत्रैर्युक्तस्त्रिभिर्वामनकरचरणोबीजपूरंदधानः || हस्ताग्राकॢप्त पाशांकुशरदवरदोनागवक्त्रो हि भूषोदेवः पद्मासनस्थोभवतु सुखकरोभूतये विघ्नराजः || १ || रक्तवर्णः || १ || ८७ अथ वरगणपतिध्यानम् सिंदूराभमिभाननं त्रिनयनं हस्ते च पाशांकुशौबिभ्राणं मधुमत्कपालमनिशंसाध्विंदुमौलिंभजे || पुष्ट्याश्लिष्टतनुं ध्वजाग्रकरयापद्मोल्लसद्धस्तया तद्योन्या हितपाणिमात्तवसुमत्पात्रोल्लसत्पुष्करम् || १ || रक्तवर्णः || १ || ८८ अथ त्र्यक्षरगणपतिध्यानम् गजेंद्रवदनं साक्षाच्चलत्कर्णसुचामरम् || हेमवर्णं चतुर्बाहुंपाशांकुशधरंवरम् || १ ||
SK
स्वदंतं दक्षिणेहस्ते सव्येत्वाम्रफलं तथा || पुष्करैर्मोदकं चैव धारयंतमनुस्मरेत् || २ || स्वर्णवर्णः || १ || ८९ अथ क्षिप्रप्रसादगणपतिध्यानम् धृतपाशांकुशकल्पलता स्वरदश्च बीजपूरयुतः || शशिशकलकलितमौलिस्त्रिलोचनोरुणश्च गजवदनः || १ || भासुरभूषणदीप्तोबृहदुदरः पद्मविष्टरोल्लसितः || विघ्नपयोध्रपवनःकरधृतकमलस्सदास्तुमे भूत्यै || २ || रक्तवर्णः || १ || प्. ८२) ९० अथ हरिद्रागणपतिध्यानम् हरिद्राभं चतुर्बाहुं हरिद्रावदनंप्रभुम् || पाशांकुशौधरं देवं मोदकंदंतमेव च || १ || भक्ताभयप्रदातारंवंदे विघ्नविनाशनम् || हरिद्रावर्णः || १ || ९१ अथ एकदंतगणपतिध्यानम् लंबोदरं श्यामतनुं गणेशं कुठारमक्षस्रजमूर्ध्वगात्रम् || सलड्डुकंदंतमधः कराभ्यां वामेतराभ्यां च दधानमीडे || १ || श्यामवर्णः || १ || ९२ अथ सृष्टिगणपतिध्यानम् पाशांकुशस्वदंताम्रफलवानाखुवाहनः || विघ्नंनिहंतु नश्शोणः सृष्टिदक्षोविनायकः || १ || रक्तवर्णः || १ || ९३ अथ उद्दंडगणपतिध्यानम् कल्हारांबुजबीजपूरकगदादंतेक्षुचापंसुमंबिभ्राणोमणिकुंभशालिकल-शौपाशं सृणिंचाब्जकम् || गौरांग्यारुचिरारविंदकरया देव्या समालिंगितश्शोणांगश्शुभमातनो तु भजतामुद्दंडविघ्नेश्वरः || १ || रक्तवर्णः || १ || ९४ अथ ऋणमोचकगणपतिध्यानम् पाशांकुशौदंत जंबुदधानस्स्फटिकप्रभः || रक्तांशुकोगणपतिर्मुदे स्यादृणमोचकः || १ || श्वेतवर्णः || १ || ९५ अथ ढुंडिगणपतिध्यानम् अक्षमालांकुठारं च रत्नपात्रंस्वदंतकम् || धत्तेकरैर्विघ्नराजोढुंडिनामामुदेस्तुनः || १ || रक्तवर्णः || १ || ९६ अथ द्विमुखगणपतिध्यानम् स्वदंतपाशांकुशरत्नपात्रं करैर्दधानोहरिनीलगात्रः || रक्तांशुकोरत्नकिरीटमालीभूत्यै सदामेद्विमुखोगणेशः || १ || हरिद्वर्णः || १ || ९७ अथ त्रिमुखगणपतिध्यानम्
SK
श्रीमत्तीक्ष्णशिखांकुशाक्षवरदान्दक्षेदधानः करैः पाशंचामृत पूर्णकुंभमभयं वामेदधानोमुदा || प्. ८३) पीठे स्वर्णमयारविंदविलसत्सत्कर्णिकाभासुरे स्वासीनस्त्रिमुखः पलाशरुचिरोनागाननः पातुनः || १ || रक्तवर्णः || १ || ९८ अथ सिंहगणपतिध्यानम् वीणांकल्पलतामरिं च वरदंदक्षेविधत्तेकरैर्वामेतामरसंचरत्नकलशं सन्मंजरींचाभयम् || शुंडादडलसन्मृगेंद्रवदनः शंखेंदुगौरःशुभोदीव्यद्रत्ननिभांशुकोगणपतिः पायादपायात्सनः || १ || श्वेतवर्णः || १ || ९९ अथ योगगणपतिध्यानम् योगारूढोयोगपट्टाभिरामोवालार्काभश्चेंद्रनीलांशुकाढ्यः || पाशेक्ष्वक्षान्योगदंडंदधानोपायान्नित्यं योगविघ्नेश्वरोनः || १ || रक्तवर्णः || १ || १०० अथ दुर्गागणपतिध्यानम् तप्तकांचनसंकाशश्चाष्टहस्तोमहत्तनुः || दीप्तांकुशंशरंचाक्षंदंतं दक्षेवहन्करैः || १ || वामे पाशंकार्मुकं चलतांजंबुदधत्करैः || रक्तांशुकस्सदाभूयाद्दुर्गागणपतिर्मुदे || २ || कनकवर्णः || १ || १०१ अथ संकष्टहरगणपतिध्यानम् बालार्कारुणकांतिर्वामे बालांवहन्नंके || लसदिंदीवरहस्तांगौरांगीं रत्नशोभाढ्याम् || १ || दक्षेंकुशवरदानं वामे पाशं च पायसंपात्रम् || नीलांशुकलसमानः पीठेपद्मारुणे तिष्ठन् || २ || संकटहरणःपायात्संकटपूगाद्गजाननोनित्यम् || रक्तवर्णः || १ || अथ सप्तदशसुब्रह्मण्यानांध्यानम् (शैवागमेशेखरे) १०२ तत्रादौ ज्ञानशक्तिसु ब्रह्मण्यध्यानम् एकवक्त्रं द्विनेत्रं च जटामकुटसंयुतम् || श्वेतार्कपुष्पमालं च हेमरत्नकिरीटिनम् || १ || चतुर्भुजैर्वज्रशक्तिकुक्कुटाभयधारिणम् || दिव्यगंधानुलिप्तांगं शुक्लयज्ञोपवीतिनम् || २ || शिवशक्तिज्ञानयोगं ज्ञानशक्तिस्वरूपकम् || श्वेतवर्णः || १ || प्. ८४) १०३ अथ स्कंदसुब्रह्मण्यध्यानम् चतुर्भुजं द्विनेत्रं च श्वेतपद्मासनस्थितम् || कुक्कुटाभयवज्राणि दधतं वरदं करे || १ || किंचित् केशशिखाबद्धपुष्पमालाभिरावृतम् || मेखलांबरसंवीतं रत्नभूषणभूषितम् || २ ||
SK
धूम्रवर्णप्रभं स्कंदंप्रभामण्डलमंडितम् || स्कंदरूपमिदंप्रोक्तम् || धूम्रवर्णः || १ || १०४ अथ अग्निजातसुब्रह्मण्यध्यानम् द्विमुखंचाष्टबाहुं च श्वेतंबाश्यामकंदधम् || स्रुवाक्षमालांखड्गं च स्वस्तिकंदक्षिणेकरे || १ || कुक्कुटं खेटकंवज्रमाज्यपात्रं तु वामके || अग्निहोत्रविधिं देवमग्निजातस्वरूपकम् || २ || नीलवर्णः || १ || १०५ अथ सौरभेयसुब्रह्मण्यध्यानम् चतुर्वक्त्राष्टनयनं भुजाष्टकमलासनम् || कुंचितं वामपादं च सुस्थितं दक्षिणं पदम् || १ || शक्त्युत्पले पुष्पबाणमभयं दक्षिणे करे || वज्रं चेक्षुधनुश्शूलं वरदं वामके दधम् || २ || पद्मपुष्पनिभं चैव सौरभेयस्वरूपकम् || पाटलवर्णः || १ || १०६ अथ गांगेयसुब्रह्मण्यध्यानम् एकवक्त्रं त्रिनयनंदाडिमीकुसुमप्रभम् || करंडमुकुटोपेतं कुक्कुटध्वजधारिणम् || १ || नीलोत्पलधरंवन्दे मकरारूढमव्ययम् || परशुंपूर्णकुंभं च सव्यहस्ते तु धारिणम् || २ || अरणिंकुक्कुटं वामेगांगेयसमरूपकम् || पाटलवर्णः || १ || १०७ अथ शरवणोद्भवसुब्रह्मण्यध्यानम् षड्भुजं चैकवदनं बालसूर्यसमप्रभम् || सर्वाभरणसंयुक्तं सिंहस्थं दधतंभजे || १ || त्रिणेत्रंभसितोद्धूलं पुष्पबाणेक्षुकार्मुकम् || खड्गंखेतं च वज्रं च कुक्कुटध्वजधारिणम् || २ || शरजन्मसमाख्यातम् || रक्तवर्णः || १ || १०८ अथ कार्तिकेयसुब्रह्मण्यध्यानम् त्रिणेत्रंदशहस्तं च मस्तकेबिल्वधारिणम् || शक्तिंशूलं तथा च क्रमंकुशाभयमन्यके || १ || प्. ८५) वरदंतोमरंपाशं शंखंवज्र च वामके || मयुरवाहनारूढं सर्वाभरणभूषितम् || २ || बालसूर्यप्रतीकाशं कार्तिकेयं शिवात्मजम् || रक्तवर्णः || १ || १०९ अथ कुमारसुब्रह्मण्यध्यानम् चतुर्भुजंचैकवक्त्रंकरंडमुकुटान्वितम् || शक्तिंचाभयददंक्षे सव्येवरदवज्रके || १ || पद्मपुष्पंधरं कंठेदेवंबालस्वरुपकम् || रक्तवर्णः || १ || ११० अथ पण्मुखसुब्रह्मण्यध्यानम्
SK
शक्तिंशरं च खड्गं च चक्रंपाशाभयौ तथा || कुक्कुटं च धनुःखेटंशंखंधत्तेहलंवरम् || १ || मयूरवाहनोपेतं सर्वलक्षणसंयुतम् || जया च विजया चैव वामदक्षिणपार्श्वयोः || २ || सर्वालंकारसंयुक्तं सर्वाभरणभूषितम् || षण्मुखं चेतिविख्यातम् || रक्तवर्णः || १११ अथ तारकादिसुब्रह्मण्यध्यानम् एकवक्त्रं त्रिनयनं गजपृष्ठोपरिस्थितम् || षण्मुखंचाभयं खड्गं शक्तिं वामेतरेदधम् || १ || खेटकंचाक्षमालां च कुक्कुटं वामहस्तके || तारकारिंभजेख्यातम् || रक्तवर्णः || १ || ११२ अथ सेनानीसुब्रह्मण्यध्यानम् एकवक्त्रं द्विनयनंशंखचक्रवराभयान् || सर्वावरणसंयुक्तं दिव्यगंधानुलेपनम् || १ || श्यामवर्णं प्रभुं चैवशुक्लयज्ञोपवीतिनम् || सुस्मितंचारुवदनं देवसेनापतिंभजे || २ || श्यामवर्णः || १ || ११३ अथ गुहसुत्रब्रह्मण्यध्यानम् चतुर्भुजंत्रिणेत्रं च हेमरत्नकिरीटनन् || शूलं वज्रंधरं सव्येवराभयकमन्यके || १ || श्वेतवस्त्रधरं देवं सर्वेषांरक्षणोन्मुखम् || जायया वामपार्श्वे तु कल्याणोत्सवविग्रहम् || २ || पादांबुजं हृदिध्यात्त्वागुहरूपंसमाश्रये || श्यामवर्णः || १ || ११४ अथ ब्रह्मचारिसुब्रह्मण्यध्यानम् द्विनेत्रं द्विभुजं चैव बालसूर्यधरंप्रभुम् || दक्षभागे दंडहस्तं वज्रवामोरुहस्तकम् || १ || प्. ८३) सव्यापसव्यपादं तु स्थितं वा कुंचितं तु वा || शिखायज्ञोपवीताढ्यंमौंजीकौपीनसंयुतम् || २ || मेखलोपरिवड्याणंरक्तपद्मोपरिस्थितम् || दिव्यरूपधरं देवं ब्रह्मचारिणमाश्रये || ३ || रक्तवर्णः || १ || ११५ अथ देशिकसुब्रह्मण्यध्यानम् षड्भुजंचैकवदनं करंडमकुटान्वितम् || शक्तिहस्तद्वयं चैव जपमालाधरंशुभम् || १ || मयूरवाहनारूढं वराभयकरांबुजम् || इत्येवं विधिवद्ध्यायेच्छिव देवस्यदेशिकम् || २ || रक्तवर्णः || १ || ११६ अथ क्रौंचभेदनसुब्रह्मण्यध्यानम्
SK
चतुर्भुजंत्रिणेत्रं च स्थितं सिंहासनोपरि || वरदाभयसंयुंक्तपुष्पबाणेक्षुकार्मुकम् || १ || मयूरवाहनारूढं नमस्येरक्षणोन्मुखम् || क्रौंचभेदकर द्वंद्वंक्रौंच भेदिस्वरूपकम् || २ || रक्तवर्णः || १ || ११७ अथ शिखिवाहनसुब्रह्मण्यध्यानम् चतुर्भुजंचैकवक्त्रं त्रिणेत्रमभयंवरम् || पाशांकुशंदधं चैव ज्वलाकेशशिखंडकम् || १ || इन्द्रनीलरथारूढं रक्तोत्त्पलसमप्रभम् || चतुर्दशादिभवनं शिखिवाहनमाचरेत् || २ || रक्तवर्णः || १ || ११८ अथ वेलायुधसुब्रह्मण्यध्यानम् कल्पद्रुमं प्रणमतांकमलारुणाभं स्कंदं भुजद्विकमनामयमेकवक्त्रम् || कात्यायनीसुतमहं कटिबद्धवामहस्तं च दंडधरदक्षिणहस्तमीडे || १ || रक्तवर्णः || १ || ११९ अथ वीरभद्रध्यानम् (पांचरात्रे) नीलवर्णं त्रिणेत्रं च खड्गबाणधनुर्गदाः || दधतं रुंडमालां च पादुकाद्वयसंयुतम् || १ || दक्षिणंपीतवसनं वीरभद्रमुपास्महे || नीलवर्णः || १ || १२० अथ स्वर्णाकर्षणभैरवध्यानम् (तत्कल्पे) पीतवर्णं चतुर्बाहुं त्रिणेत्रंपीतवाससम् || अक्षयस्वर्णमाणिक्यगणपूरितपात्रकम् || १ || प्. ८७) अंसाहितमहाशूल चामरंतोमरोद्वहम् || सततं चिंतयेद् भक्त्याभैरवं सर्वसिद्धिदम् || २ || नानाभरणशोभाढ्यमानंदसुखरूपिणम् || मदोन्मत्तं सदानंदं सर्वदेवनमस्कृतम् || ३ || एवं ध्यायेच्च मंत्रज्ञः स्वर्णाकर्षणभैरवम् || पीतवर्णः || १ || १२१ अथ वटुकभैरवध्यानम् (तत्कल्पे) विकीर्णलोहितजटं त्रिणेत्रं रक्तविग्रहम् || शूलं कपालंपाशं च डमुरुंदधतंकरैः || १ || नानारूपैः पिशाचैश्च नानारूपगणैर्वृतम् || श्वानारूढं च निर्वाणं वदुकं भैरवंभजे || २ || रक्तवर्णः || १ || १२२ अथ मल्लारिशिवध्यानम् (मल्लारिमाहात्म्ये) मुकुटमणिमयूखप्रोज्झिता शेषरत्नं विमलशशिकलांकं सुंदरेंदीवराक्षम् || अनुकृतशशितेजः कुंडलं चारुहासं प्रकटदशनशोभानिर्जितानेक हीरम् || १ ||
SK
अभिनवमणिमुक्ताहार चांपेयमालाविविध कुसुमगुच्छैः शोभिवक्षस्थलाढ्यम् || सफणपवनभुग्दोर्दंडभूषाभिरामंकर डमरुनिनादैः पूरितद्योखगर्भम् || २ || त्रिभुवनभवनेशं पीतकौशेयवासंदनुजदहनदक्षं प्रस्फुरत्खड्गहस्तम् || भुजगफणसुगुप्तैर्भूषणैर्न्यस्तभूषंप्रणत सुरकिरीटव्याप्तपा दारविंदम् || ३ || सितहयवरपत्रं हारसंभूषितांगं परिवृतमतिघोरैः सप्तभिःसारमेयैः || कनकगिरिसमाभंनैशचूर्णाभिरामं सकलनिगमगुह्यं नौमिमल्लारिदेवम् || ४ || रक्तवर्णः || १ || १२३ अथ चंडेशध्यानम् (कारणागमे) कृष्णंसुभद्रचतुरानन मिंदुचूडं शार्दूलचर्मवसनं जटिलंत्रिणेत्रम् || टंकंच शूलमभयंजपमालिकां च बिब्राणमेकमनसासततं स्मरामि || १ || रक्तवर्णः || १ || १२४ अथ पाशुपतास्त्रध्यानम् (शैवागमे) चतुर्वत्क्रं चतुर्बाहुं सूर्यकोटिसमप्रभम् || संहाराभंसुमूर्धानं प्रतिवत्क्रं त्रिलोचनम् || १ || दीप्तदंताग्रकेशभ्रुश्मश्रुभीमंमहाबलम् || शक्तिमुद्गरशंखासीन् दधानं सोमसूत्रिणम् || २ || सांगंपाशुपतं शस्त्रंभजे पद्मासने स्थितम् || रक्तवर्णः || १ || प्. ८८) १२५ अथ खड्गरावणध्यानम् (पांचरात्रे) लोहितांगं चंद्रमौलिं पंचवक्त्रं त्रिलोचनम् || घंटांकपालं च सृणिंमुडं चापिकृपाणकम् || १ || खेटखट्वांगशूलानि डमुरं च तथाभयम् || दधानं रक्तवसनंभजेहं खड्गरावणम् || २ || रक्तवर्णः || १ || अथ बैरवाष्टाष्टकध्यानम् (रुद्रयामले) इतःपरं प्रवक्ष्यामि शृणुराजन्नशेषतः || अष्टाष्टकमिदं पुण्यं भैरवाणामभीष्टदम् || १ || पूर्ववद्वर्णतोध्याने ध्येयं सर्वैः पृथक् पृथक् || ६४ || १२६ तत्रादौ प्रथमाष्टकध्यानम् अद्याष्टकं सुवर्णाभं त्रिशूलंडमरुं तथा || पाशं चासिंदधानं च ध्यायेत्सर्वाङ्गसुंदरम् || १ || कनकवर्णम् || ८ || १२७ अथ द्वितीयाष्टकध्यानम्
SK
अथ द्वितीयकं ध्यायेदक्षमालामथांकुशम् || दधानंपुस्तकं वीणांसुश्वेतमणिभूषणम् || १ || श्वेतवर्णम् || ८ || १२८ अथ तृतीयाष्टकध्यानम् ज्वालांशक्तिं गदांकुंतंदधानं नीलवर्णकम् || ध्यायेत्तृतीयं शुभदमष्टकंशुभलक्षणम् || १ || नीलवर्णम् || १ || १२९ अथ चतुर्थाष्टकध्यानम् खड्गंखेटं पदृसं च दधानंपरशुं तथा || धूम्रवर्णमभिप्रेतं ध्यायेदष्टकमादरात् || १ || कुंतं खेटं च परिघंभिंडिवालं तथैव च || धूम्रवर्णम् || ८ || १३० अथ पंचमाष्टकध्यानम् पंचमाष्टकमेतद्विश्वेतं स्यात्सुमनोहरम् || श्वेतवर्णम् || १ || ८ || १३१ अथ षष्ठसप्तमाष्टमाष्टकानांध्यानम् पीतष्षष्ठमृषरिक्तमष्टमं च तटित्प्रभम् || पंचमाष्टकमेतद्धिश्वेतं स्यात्सुमनोहरम् || १ || कुन्तादिकं समंप्रोक्तं षडारभ्याष्टमांतकम् || क्रमेणपीतरक्ततटिद्वर्णाः || २४ || प्. ८९) अथ चतुष्षष्टिभैरवाणां नामानि असितांगोविशालाक्षोमार्तांडोमोदक प्रियः || स्वच्छंदोविघ्नसंतुष्टः खेचरः सचराचरः || १ || रुरुश्चक्रोडदंष्ट्रश्च तथैव च जटाधरः || विश्वरूपोविरूपाक्षो नानारूपधरःपरः || २ || वज्रहस्तोमहाकायो चंडश्च प्रलयांतकः || भूमिकंपोनीलकंठो विष्णुश्च कुलपालकः || ३ || मुंडपालः कामपालः क्रोधो वै पिंगलेक्षणः || अभ्ररूपोधरापालः कुटिलोमंत्रनायकः || ४ || रुद्रः पितामहाख्यश्चाप्युन्मत्तोवटुनायकः || शंकरोभूतवेतालोत्रिणेत्रस्त्रिपुरांतकः || ५ || वरदः पर्वतावासः कपालः शशिभूषणः || हस्तिचर्मांबरधरोयोगीशो ब्रह्मराक्षसः || ६ || सर्वज्ञः सर्वदेवेशः सर्वभूत हृदिस्थितः || भीषणाख्योभयहरस्सर्वज्ञाख्यस्तथैव च || ७ || कालाग्निश्च महारौद्रो दक्षिणोमुखरोऽस्थिरः || संहारश्चातिरिक्तांगोकालाग्निश्च प्रियंकरः || ८ || घोरनादोविशालाक्षोयोगीशोदक्षसंस्थितः || ६४ ||
SK
इति श्रीमत्समस्तभूमंडलमंडनायमाननिखिलदेशावतं सकर्नाटकजनपदसंपदधिष्ठानभूत श्रीमन्महीशूरमहासंस्थान मध्यदेदीप्यमानाविकलकलानिधिकुलक्रमागत राजक्षितिपालप्रमुखनिखिलराजाधिराजमहाराजचक्रवर्तिमंडलानुभूतदिव्य-रत्नसिंहासनारूढ श्रीमद्राजाधिराजराजपरमेश्वर प्रौढप्रतापा प्रतिमवीरनरपतिबिरुदेतेंबरगंडलोकैक वीरयदुकुलपयः पारावारकलानिधिशंखचक्रांकुशकुठारमकरमत्स्य शरभसाल्वगंडभेरुंडधरणीवराहहनुमद्गरुडकंठीरवाद्यनेक विरुदांकितमहीशूरपुरवराधीश श्रीकृष्णराजमहाराजविरचिते श्रीतत्त्वनिध्याख्यग्रंथे महाकैलासमूर्त्यादिशिवमूर्तिस्वरूपनिरूपणंनामतृतीयश्शिवनिधिस्सं-पूर्णः || ३ || इति श्रीतत्त्वनिध्याख्यग्रन्थे महाकैलासमूर्त्यादि स्वरूपनिरूपणं नामशिवनिधिस्सम्पूर्णः || प्. ९०) इति श्री तत्त्वनिध्याख्यग्रन्थे महाकैलासमूर्त्यादिस्वरूपनिरूपणं नामशिवनिधिस्संपूर्णः || श्रीः | अथ श्रीतत्त्वनिधौ चतुर्थोब्रह्मनिधिः | १ अथ चतुर्मुखध्यानम् (शैवागमे) चतुर्मुखं चतुर्बाहुंकमंडल्वक्षधारिणम् || यज्ञसूत्रोत्तरीयं च जटामकुटसंयुतम् || १ || सव्यहस्ते क्षमालां च वामहस्ते कमंडलुम् || स्रुवं दक्षिणहस्ते च पुस्तकं वामहस्तके || २ || अंबुजासनमासीनं ध्यानसंमीलिते क्षणम् || पद्मपत्रदलाग्राभं ध्यायेदेवं चतुर्मुखम् || ३ || पाटलवर्णः || १ || २ अथ सरस्वतीध्यानम् (नृसिंहप्रासादे) देवी सरस्वतीकार्या सर्वाभरणभूषिता || चतुर्भुजा सा कर्तव्या तथैव च समस्थिता || १ || पुस्तकं चाक्षमालां च तस्यादक्षिणहस्तयोः || वामयोश्च तथा कार्ये वैणवी च कमंडलुः || २ || समपादाप्रतिष्ठाप्याकार्या सौम्यमुखीसिता || श्वेतवर्णा || १ || अथ पंचब्रह्मणांध्यानम् (नृसिंहप्रासादे) ३ तत्रादौ आद्यब्रह्मध्यानम् ब्रह्माणं कारयेद्विद्वान्देवं सौम्यं चतुर्मुखम् || बद्धपद्मासनं तुष्टं तथा कृष्णाजिनांबरम् || १ ||
SK
जटाधरं चतुर्बाहुं सप्तहंसरथस्थितम् || वामन्यस्ते तरकरं तस्यैकंदोर्युगं भवेत् || २ || एकस्मिन् दक्षिणे पाणावक्षमालां तु बिभ्रतम् || कमंडलुं द्वितीये च सर्वाभरणधारिणम् || ३ || सर्वलक्षणसंयुक्तंशांतरूपं च पार्थिव || पद्मपत्रदलाग्राभं ध्यानसंमीलिते क्षणम् || ४ || आचार्यः कारयेदेवं चित्रे वा वास्तुकर्मणि || पाटलवर्णः || १ || प्. ९०) ४ अथ लोकपालब्रह्मध्यानम् पद्मपत्रासनस्थश्च ब्रह्माकार्यश्चतुर्मुखः || आदित्यवर्णोधर्मज्ञस्साक्षसूत्रधरस्तथा || १ || रूपं पूर्वोदितंकार्यं सर्वमन्यज्जगत्पतेः || पाटलवर्णः || १ || ५ अथ प्रजापतिब्रह्मध्यानम् हंसयानेन कर्तव्यो न च कार्यश्चतुर्मुखः || सावित्री तस्य कर्तव्यावामोत्संगगता शुभा || १ || ब्रह्मोक्तं परमंरूपं सर्वं कार्यं प्रजापतेः || पाटलवर्णः || १ || ६ अथ विधिब्रह्मध्यानम् विश्वकर्मा तु कर्तव्यस्सूर्यरूपधरः प्रभुः || द्विभुजोदशपाणिश्च तेजोमूर्तिधरोमहान् || १ || पाटलवर्णः || १ || ७ अथ विश्वकर्मब्रह्मध्यानम् चतुर्वक्त्रश्चतुष्पादश्चतुर्बाहुः सितांबरः || सर्वाभरणवाञ्छांतोधर्मकार्य विदव्ययः || १ || दक्षिणे चाक्षमालांदधानं वामे तु पुस्तकम् || मूर्तिमान् व्यवसायस्तु कार्योदक्षिणभागतः || २ || वामभागगतं कार्यंमुखं परमरूपवत् || कार्यौ पद्मकरौमूर्ध्नि विन्यस्तौ च तथातयोः || ३ || पाटलवर्णः || २ || ५ || अथ नवप्रजेश्वराणां नामानि (स्कांदे लक्ष्मीनारायणसंहितायाम्) मरीचिस्त्वंगिराश्चात्रिः पुलस्त्यः पुलहःक्रतुः || कर्दमः कश्यपोदक्षोनवैते ब्रह्मसूनवः || १ || ९ || ८ तत्रादौ मरीचिध्यानम् आद्यं प्रजेश्वरंनौमि ब्रह्ममानससंभवम् || अक्षस्रक्कुंडिकापाणिं जटावल्कलभूषितम् || १ || कनकाचलसंकाशं जपंतं प्रणवं परम् || कनकवर्णः || ९ अथ अंगिरोध्यानम् ऋषिमांगिरसंवंदे त्रिपुंड्रांकितमस्तकम् || अक्षस्रक्कुंडिकाहस्तं प्रजेशंकनकप्रभम् || १ || कनकवर्णः || १ || प्. ९३) १० अथ अत्रिध्यानम्
SK
अत्रिंमरीचितनयंसाक्षसूत्रकमंडलुम् || जटिलंश्मश्रुलं शांतंश्यामलांगंभजेऽनिशम् || १ || श्यामवर्णः || १ || ११ अथ पुलस्त्यध्यानम् पुलस्त्यं शिरसानौमि ब्रह्मणोमानसंसुतम् || शांतंजितारिषड्वर्गमक्षस्रग्दंडहस्तकम् || १ || कृष्णाजिनोत्तरीयं च जटिलंपिंगलप्रभम् || पिंगलवर्णः || १ || १२ अथ पुलहध्यानम् तपोनिधिमहंशांतं पुलहंनौमिसंततम् || अक्षमालांकुंडिकां च दधतंघनमेचकम् || १ || नीलवर्णः || १ || १३ अथ क्रतुध्यानम् ऋतुंक्रतुवरोद्युक्तं ब्रह्मर्षिगणसंस्तुतम् || जटिलंश्मश्रुलंदंडकमंलुकरोज्ज्वलम् || १ || सप्तार्चिरिवभास्वंतं ध्यायेहंतपसांनिधिम् || रक्तवर्णः || १ || १४ अथ कर्दमध्यानम् कर्दमंनौमिशिरसा पापकर्दमशोषणम् || जटामकुटशोभाढ्यं संध्याभ्रारुणविग्रहम् || १ || अक्षस्रक्कुंडिकाहस्तंचीरकृष्णाजिनांबरम् || सिंदूरवर्णः || १ || १५ अथ कश्यपध्यानम् कश्यपंनौमिशिरसामरीचितनयंशुचिम् || प्रणवब्रह्मसंसक्तचित्तं सत्कांचनप्रभम् || १ || चीरवल्कलसंवीतं जटामंडलभासुरम् || प्रजासंसर्जनोद्युक्तमक्षस्रक्कुंडिकाधरम् || २ || कांचनवर्णः || १ || १६ अथ दक्षध्यानम् अजवक्त्रं द्विनयनं शृंगद्वयविभूषितम् || नमस्कारांजलिंवंदे शिवध्यानपरायणम् || १ || स्वायंभुवं घनश्यामं दक्षमध्वरदीक्षितम् || श्यामवर्णः || १ || ९ || १७ अथ सप्तऋषीणांध्यानम् (नृसिंहप्रासादे) उदासीनास्सोपवीताः कमंडल्वक्षसूत्रिणः || जटिलाश्श्मश्रुलाश्शांता-आसीना ध्यानतत्पराः || १ || प्. ९४) सप्तर्षयोवसिष्ठस्तु कार्योभार्यासमन्वितः || तेषां नामानि || गौतमश्च भरद्वाजोविश्वामित्रोथकाश्यपः || जमदग्निर्वसिष्ठो त्रिसप्त वैवस्वतेंतरे || १ || ७ || १८ तत्रादौ गौतमध्यानम् रहूगणात्मजंशांतं त्रिपुंड्रांकितमस्तकम् || अक्षस्रक्कुंडिकादंडान्दधानं गौतमंभजे || १ || कनकवर्णः || १ || १९ अथ भरद्वाजध्यानम्
SK
भरद्वाजंमहाशांतंसुशीलापतिमूर्जितम् || अक्षस्रग्दंडहस्तं च मुनिमांगिरसंभजे || १ || श्यामवर्णः || १ || २० अथ विश्वामित्रध्यानम् हिरण्यगर्भसदृशं जटामकुटधारिणम् || कुमुद्वतीपतिंशांतं विश्वामित्रंभजाम्यहम् || १ || पीतवर्णः || १ || २१ अथ काश्यपध्यानम् ध्यायेन्मरीचितनयं जटावल्कलधारिणम् || जपाक्षस्रग्धरं पत्नीसहितं मुनिपुंगवम् || १ || कृष्णवर्णः || १ || २२ अथ जमदग्निध्यानम् शांतंजितारिषड्वर्गभृगुपुत्रं महाद्युतिम् || दंडाक्षसूत्रपाणिं च जमदग्निं नमाम्यहम् || १ || रक्तवर्णः || १ || २३ अथ वसिष्ठध्यानम् तपोनिधिं दयासिंधुंमित्रावरुणसंभवम् || स्रग्दंडपाणिंवरदं वसिष्ठं प्रणमाम्यहम् || १ || सितवर्णः || १ || २४ अथ अत्रिध्यानम् विरिंचितनयं देवं साक्षसूत्रकमंडलुम् || अनसूयापतिंशांतमत्रिंनिष्कल्मषंभजे || १ || असितवर्णः || १ || ७ || प्. ९५) २५ अथ धर्मादिचतुष्टयध्यानम् (नृसिंहप्रासादे) धर्मोज्ञानं च वैराग्यमैश्वर्यं च तथैव हि || सितारुणं पीतकृष्णंसिंहरूपाः प्रकीर्तिताः || १ || ४ || २६ अथ धर्मादिचतुष्टयाभिमानि देवताचतुष्टयध्यानम् (पांचरात्रे) यमवायुशिवेंद्राश्च ज्ञेयाधर्मादिदेवताः || (एतेषां लक्षणानिदिक्पालेषु द्रष्टव्या ४ निधौ) || ४ || २७ अथ अधर्मादिचतुष्टयध्यानम् (पांचरात्रे पाद्मसंहितायाम्) आशासुतावतीष्वेव पुरुषाकृतयस्थिताः || चतुर्भुजास्सिंहवक्त्रास्सित पूर्वारुणाःपरे || १ || हस्ताभ्यामाभिमुख्याभ्यां रचितांजलिसंपुटाः || अपराभ्यां च विभ्राणाः कराभ्यां योगपीठकौ || २ || मुखेश्वेतवर्णाः || शरीरेरुणवर्णाः || ४ || २८ अथ अधर्मादिचतुष्टयाभिमानि देवताचतुष्टयध्यानम् (पांचरात्रे पाद्मसंहितायाम्)
SK
अधर्माधिपतिर्निर्-ऋतिः || अज्ञानाघिपतिर्दुर्गा || अवैराग्याधिपतिः कामः || अनैश्वर्याधिपतिः रुद्रः || अपूजिता-अधर्माद्यादातारस्ते तथा विधाः || निर्-ऋतिश्चैव दुर्गा च कामोरुद्रस्तथैव च || १ || (एतेषां स्वरूपाणिं तत्तन्मूर्तिलक्षणे पूर्वमुक्तानिवक्ष्यंते च क्रमेण ४ - ५ - २ - ५ निधौ) || (रुद्रः-आर्द्रानक्षत्रदेवतावत्) दुर्गारौद्रिवत्सरदेवतावत्) || ४ || २९ अथ पुण्यपुरुषलक्षणम् (कारणागमे) सिंहासने समासीनं स्वर्णवर्णंकिरीटिनम् || गीर्वाणमुतपादाब्जंपुण्यं हृदिविभावये || १ || स्वर्णवर्णः || १ || ३० अथ पापपुरुषध्यानम् (पांचरात्रे) ब्रह्महत्याशिरस्कं च स्वर्णस्तेयभुजद्वयम् || सुरापानहृदायुक्तं गुरुतल्पकटिद्वयम् || १ || तत्संयोगिपदद्वद्वमंगप्रत्यंगपातकम् || उपपातकरोमाणंपिंगभ्रूश्मश्रुलोचनम् || २ || खड्गचर्मधरंकृष्णंकुक्षौपापं विचिंतयेत् || कृष्णवर्णः || १ || प्. ९६) ३१ अथ ब्रह्मास्त्रध्यानम् (तत्कल्पे) सव्येनारिन्पीडयंतंगदयाचोत्तरेण तु || दीर्घजिह्वं पीतवस्त्रं स्मरामिबगलामुखम् || १ || पीतवर्णः प्रसिद्धः || १ || अथ वेदचतुष्टयस्वरूपम् (नृसिंहप्रासादे) ३२ तत्रादौ ऋग्वेदस्वरूपम् ऋग्वेदश्श्वेतवर्णस्स्याद्द्विभुजोरासभाननः || अक्षमालाधरः सौम्यः प्रीतोव्याख्यापनोद्यतः || १ || श्वेतवर्णः || १ || ३३ अथ यजुर्वेदस्वरूपम् अजास्यःपीतवर्णस्स्याद्यजुर्वेदोक्षसूत्रदृत् || वामे कुलिशपाणिस्तु भूतिदोमंगलप्रदः || १ || पीतवर्णः || १ || ३४ अथ सामवेदस्वरूपम् नीलोत्पलदलाभासः सामवेदोहयाननः || अक्षमालान्वितोदक्षे वामेकुंभधरस्स्मृतः || १ || श्वेतवर्णः || १ || ३५ अथ अथर्वणवेदस्वरूपम् अथर्वणाभिधोवेदोधवलोमर्कटाननः || अक्षमालान्वितो वामेदक्षेकुंभधरस्स्मृतः || १ || श्वेतवर्णः || १ || अथ ऋगादिवेदपत्नीनां स्वरूपाणि (स्कांदेलक्ष्मीनारायणसंहितायाम्) ३६ तत्रादौ ऋग्वेदपत्नीसामिधेनी स्वरूपम् मयूरास्याशुभ्रवर्णाकटकद्वयभूषिता || हस्ताभ्यांदधतीपद्मं पीतवस्त्रमनूपमम् || १ ||
SK
सामिधेनीसमाख्याता || शुभ्रवर्णा || १ || ३७ अथ यजुर्वेदपत्नीसृगास्वरूपम् सृगायालक्षणं शृणु || रक्तवर्णाविशालाक्षी पद्महस्ताकृशोदरी || १ || रक्तवर्णा || १ || ३८ अथ सामवेदपत्नीकुहूस्वरूपम् पूर्णेंदुवदनाशुभ्राभुजद्वयविभूषिता || सव्येशुकं तथा दक्षेधान्यमंजरिकां तथा || १ || दधानासाकहूर्देवी || श्वेतवर्णा || १ || प्. ९७) अथ अथर्वणवेदपत्नीसमित्स्वरूपम् - समिल्लक्षणमुच्यते || सूकरास्या चकोराक्षी चंपका भासितांशुका || १ || भुजैश्चतुर्भिस्संधत्ते स्रुक्स्रुवौकमलंघटम् || कनकवर्णाः || १ || ४० अथ चतुर्वेदाभिमानिनां गोत्राधिदैवतानां स्वरूपाणि (हेमाद्रौदानकाण्डे) - ऋग्वेदस्या त्रेयं गोत्रं सोमंदैवं विदुर्बुधाः || काश्यपंचयजुर्वेदं रुद्रदैवं तु तं विदुः || १ || सामवेदोपि गोत्रेण भरद्वाजःपुरंदरः || अधिदैवं विजानियाद्वैतानं स्यादथर्वणे || २ || ब्रह्मदैवं विजानीयाद्रूपाण्यस्य शृणुष्वभो || (ऋग्वेदाभिमानी सोमः नवग्रहस्थ चंद्रवत् ५ नि०) || (यजुर्वेदाभिमानीरुद्रः सूर्यप्रत्यधि देवतावत् ५ नि०) || (सामवेदाभिमानींद्रः बृहस्पत्यधिदेवतावत् ५ नि०) || (अथर्वणवेदाभिमानीब्रह्मा बृहस्पतिप्रत्यधिदेवतावत् ४ नि०) || १ || ४१ अथ आयुर्वेदस्वरूपम् (नृसिंहप्रासादे) - आयुर्वेदोहरिद्राभो वानरास्यो विशालदृक् || अक्षसूत्रं सुधाकुंभं बिभदारोग्यदो भृशम् || १ || पीतवर्णः || १ || ४२ अथ आयुर्वेदाभिमानिधन्वंतरिध्यानम् (भागवते) - अथोदधेर्मथ्यमानात् काश्यपैरमृतार्थिभिः || उदतिष्ठन्महाराजपुरुषः परमाद्भुतः || १ || दीर्घपीवरदोर्दंडः कंबुग्रीवोरुणेक्षणः || श्यामलस्तरुणः स्रग्वी सर्वाभरणभूषितः || २ || पीतवासामहोरस्कास्सुमृष्टमणिकुंडलः || नीलकुंचितकेशांत सुभगस्सिंहविक्रमः || ३ || अमृताऽपूर्णकलशं बिभ्रद्वलयसंयुतः || सवैभगवतस्साक्षाद्विष्णोरंशांश संभवः || ४ || धन्वंतरिस्स्याद्विख्यात आयुर्वेददृगिज्यया || श्यामवर्णः || प्रकारांतरम् (आयुर्वेदतंत्रे) ||
SK
अरिजलजजलूकारत्नपीयूषकुंभप्रकटितकरकांतकांतपीतांबराढ्यः || सितवसनविराजन्मौलिरारोग्यदायीशतमखमणिवर्णः पातुधन्वंतरिर्नः || १ || नीलवर्णः || १ || प्रकारान्तरम् (मन्त्रागमे) शंखं चक्रंजलूकांदधदमृतघटं चापिदोर्भिश्चतुर्भिस्सूक्ष्मं स्वच्छंदहृद्यंकुशपरिविलसन्मौलिमंभोजनेत्रम् || कालांभोदोज्ज्वलांगं कटितटविलसच्चारुपीतांबराढ्यं वंदे धन्वंतरिं तं निखिलगदवनव्रातदावाग्निलीलम् || १ || प्. ९८) प्रकारान्तेणध्यानम् (वैद्यशास्त्रे) || शंखंचक्रमुपर्यधस्थकरयोर्दिव्यौषधिंदक्षिणे वामेनान्यकरेण निर्मलसुधाकुंडं जलूकावलिम् || बिभ्राणः करुणाकरश्शुभकरस्सर्वामयध्वंसकस्सर्वं ते दुरितं छिनत्तु भगवान्धन्वंतरिस्संततम् || १ || नीलवर्णः || १ || ४३ अथ धनुर्वेदस्वरूपम् (नृसिंहप्रासादे) - पीतवर्णोधनुर्वेदः पिकवक्त्रोमहत्तनुः || धनुर्बाणधरोरौद्रो मस्तके कपिला जटाः || १ || पीतवर्णः || १ || ४४ अथ धनुर्वेदाभिमानींद्र देवताध्यानम् (नृसिंहप्रासादे मयूखे च) - श्वेतहस्तिसमारूढं वज्रांकुशलसत्करम् | सहस्रनेत्रं पीताभमिंद्रं हृदि विभावये || १ || पीतवर्णः || (शुक्रप्रत्यधि देवतावत् ५ नि०) || १ || अथ वेदषडंगस्वरूपाभिमानि देवता स्वरूपाणि (नृसिंहप्रासादे) ४५ तत्र शिक्षास्वरूपम् - शिक्षाशुभ्राऽभयकराज्ञानमुद्रासमन्विता || त्र्यक्षसूत्रा स कुण्डा च षड्भुजादंडपंकजा || १ || शुभ्रवर्णा || १ || ४६ अथ शिक्षाभिमानिदेवताप्रजापतिध्यानम् - हंसयानेनकर्तव्यो न च कार्यश्चतुर्मुखः || सावित्री तस्य कर्तव्या वामोत्संगगताशुभा || १ || ब्रह्मोक्तं परमं रूपं सर्वं कार्यं प्रजापतेः || पाटलवर्णः || १ || (पंचब्रह्मसुप्रजापतिब्रह्मवत् ४ नि०) || १ || ४७ अथ कल्पस्वरूपम् - कल्पस्तु कुमुदाभस्स्याद्वायसास्यो महोदरः || कुठारदंडाब्जहस्तो मेखलाकुण्डलान्वितः || १ || कुमुदवर्णः || १ || ४८ अथ कल्पाभिमानिब्रह्मध्यान (शैवागमे) -
SK
चतुर्मुखं चतुर्बाहुं कमंडल्वक्षधारीणम् || यज्ञसूत्रोत्तरीयं च जटामकुटसंयुतम् || १ || सव्यहस्तेक्षमालां च दधंवामेकमंडलुम् || स्रुवं दक्षिणहस्ते च पुस्तकं वामहस्तके || २ || प्. ९९) अंबुजासन आसीनं ब्राह्माणं हसनोन्मुखम् || पाटलवर्णः || (त्रिमूर्त्यंतर्गतब्रह्मवत् ४ नि०) || १ || ४९ अथ व्याकरणस्वरूपम् - सितं व्याकरणं ज्ञेयं मयूराभसटोदरम् || वीणाकरान्वितं दिव्यं दिव्यवस्त्रविभूषितम् || १ || शुभ्रवर्णम् || १ || ५० अथ व्याकरणाभिमानिसरस्वतीध्यानम् (हेमाद्रौ) - दोर्भिर्युक्ता चतुर्भिस्स्फटिकमणिमयीमक्षमालां दधानाहस्तेनैकेन पद्मंसितमपि च शुकंपुस्तकं चापरेण || भासाकुंदेंदु शंखस्फटिकमणिनिभाभासमाना समानासामेवाग्देवतेयं निवसतु वदने सर्वदासु प्रसन्ना || १ || श्वेतवर्णा || १ || ५१ अथ निरुक्तस्वरूपम् - इंदुवन्निर्मलं शांतं बकवक्त्रं कृशोदरम् || पाशपंकजसंयुक्तं साक्षसूत्रं स पुस्तकम् || १ || निरुक्तमितिनिर्णीतम् || शुभ्रवर्णम् || १ || ५२ अथ निरुक्ताधिदेवतावरुणस्वरूपम् (मयूखे) - नागपाशधरोरत्न भूषणः पद्मिनी प्रियः || वरुण्ॐबुपतिस्स्वर्ण वर्णो मकरवाहनः || १ || कनकवर्णः || (दिक्पालान्तर्गतवरुणवत् ४ नि०) || १ || ५३ अथ छंदस्स्वरूपम् - जपाकुसुमसंकाशं छंदो ज्ञेयं विचक्षणैः || चकोरास्यं जपापुष्पं शक्तिं बिभ्रच्छिखान्वितम् || १ || लोहकुंडलकोपेतं प्रवालकृतभूषणम् || रक्तवर्णन् || १ || ५४ अथ च्छंदोभिमान्यदितिदेवतास्वरूपम् (शैवागमे) - अदितिः पीतवर्णा च स्रुक्स्रुवाक्षकमंडलून् || दधानाशुभदामेस्याद् देवमाता यशस्विनी || १ || पीतवर्णा || (पुनर्वस्वधिदेवतावत् ५ नि०) || १ || ५५ अथ ज्योतिषस्वरूपम् - ज्योतिषं च बिडालास्यमिंद्रगोपनिभं शुभम् || अक्षसूत्रं जपांबिभ्रद्धस्तयोर्दक्षवामयोः || १ || रक्तवर्णम् || १ || प्. १००) ५६ अथ ज्योतिषाभिमानिहरिस्वरूपम् (पांचरात्रे) - हरिः कनकवर्णःस्याच्छंखचक्रगदाब्जभृत् ||
SK
कनकवर्णः || (चतुर्विंशतिमूर्तिरथहरिवत् २ नि०) || १ || ५७ अथ मीमांसाशास्त्रस्वरूपम् (नृसिंहप्रासादे) - सोमकीर्तिसमाभासं मीमांसाशास्त्रमुत्तमम् || अक्षसूत्रं दधद्दक्षे सूधापूर्णं घटंपरे || १ || श्वेतवर्णम् || १ || ५८ अथ मीमांसाधिदेवतासोमस्वरूपम् (शैवागमे) - श्वेतःश्वेतांबरधरोदशाश्वःश्वेतभूषणः || गदापाणिर्द्विबाहुश्च कर्तव्यो वरदः शशी || १ || श्वेतवर्णः || (नवग्रहस्थचंद्रवत् ५ नि०) || १ || ५९ अथ न्यायशास्त्रस्वरूपम् (नृसिंहप्रासादे) - अतसीपुष्पसंकाशो न्यायो ज्ञेयो विपश्चिता || सिंहास्यो दक्षिणे सूत्रं ध्वजंवामकरे दधत् || १ || नीलवर्णम् || १ || ६० अथ न्यायशास्त्राभिमानिवायुस्वरूपम् (शैवागमे) - धावद्धरिणमारूढं द्विभुजं ध्वजधारिणम् || वरदानकरंधूम्रवर्णं वायु महंभजे || १ || धूम्रवर्णः || (पंचभूतस्थवायुवत् ४ नि०) || १ || ६१ अथ धर्माशास्त्रस्वरूपम् (नृसिंहप्रासादे) - धर्मशास्त्रं सितंशांतं चारुवक्त्रं कुशासनम् || मुक्ताजपाक्ष धृक् दक्षे तुला हस्तं तु वामतः || १ || श्वेतवर्णम् || १ || ६२ अथ धर्मशास्त्राभिमानिधर्मपुरुषस्वरूपम् (हेमाद्रौदानकांडे) - चतुवक्त्रश्चतुर्बाहुश्चतुष्पाच्चसितांबरः || सर्वाभरणवान्श्वेतो धर्मः कार्यो विजानता || १ || दक्षिणे चाक्षमाला स्यात् तस्य वामे तु पुस्तकम् || वराभय युतः कार्यः || श्वेतवर्णः || १ || ६३ अथ पुराणस्वरूपम् (नृसिंहप्रासादे) - पुराणं चंपकाभासं शुकवक्त्रं चतुंदिलम् || अक्षसूत्रा भयंज्ञेयं नानाभरणभूषितम् || १ || चंपकवर्णम् || १ || प्. १०१) ६४ अथ पुराणाधिदेवतास्वायंभुवमनुस्वरूपम् (शैवागमेसिद्धा०) - आद्यः स्वायंभुवो ब्रह्मपुत्रो मनुरिति स्मृतः || श्वेतवर्णः || (अन्यत् सर्वं १४ मनुषुद्रष्टव्यम् ४ नि०) || १ || ६५ अथ इतिहासस्वरूपम् (नृसिंहप्रासादे) - इतिहासः कुशाभासः सूकरास्यो महोदरः || अक्षसूत्रं घटंविभ्रत् पंकजा वरणान्वितः || १ || दूर्वाश्यामवर्णः || १ ||
SK
६६ अथ इतिहासाधिदेवताप्रजापतिस्वरूपम् (नृसिंहप्रासादे) - हंसयानेनकर्तव्यो न च कार्यश्चतुर्मुखः || सावित्री तस्य कर्तव्या वामोत्संगगता शुभा || १ || ब्रह्मोक्तं परमं रूपं सर्वं कार्यं प्रजापतेः || पाटलवर्णः || (पंचब्रह्मस्थप्रजापतिब्रह्मवत् ४ नि०) || १ || ६७ अथ भरतशास्त्रस्वरूपम् (नृसिंहप्रासादे) - नृत्तशास्त्रमिदं रम्यं मृगवक्त्रं जटाधरम् || अक्षसूत्रं त्रिशूलं च बिभ्राणं च त्रिलोचनम् || १ || श्वेतवर्णम् || १ || ६८ अथ भरतशास्त्राभिमान्युमामहेश्वरस्वरूपम् (कारणागमे) - धवलाभसुखासनदेवि युतं मृगशिशुटंकवराभयहस्तम् || सुमुखीकृतमुत्पल दृग्वरदमुमया सहदेव स रूपमिदम् || १ || श्वेतवर्णः || १ || ६९ अथ पांचरात्रशास्त्रस्वरूपम् (नृसिंहप्रासादे) - पांचरात्राभिधं शास्त्रं लावण्यवृषवाहनम् || अक्षसूत्रं हलंबिभ्रद्वनमालाविभूषितम् || १ || श्वेतवर्णम् || १ || ७० अथ पांचरात्रशास्त्राभिमानिसंकर्षणस्वरूपम् (भट्टभास्करीये) - वासुदेव स्वरूपेण कार्यः संकर्षणः प्रभुः || स तु शुक्लवपुः कार्यो नीलवासायदूत्तमः || १ || गदास्थाने च मुसलं चक्रस्थने चलांगलम् || दक्षोर्ध्वकरेशंखः दक्षाधः करे मुसलं वामाधः करेशार्ङ्गं वामोर्ध्व करे लांगलम् || १ || श्वेतवर्णः || व्यूहमूर्तिवत् २ नि०) || १ || प्. १०२) ७१ अथ पाशुपतशास्त्रस्वरूपम् (नृसिंहप्रासादे) - शास्त्रंपाशुपतं शुभ्रं व्यालवक्त्रं कृशोदरम् || सूत्रपात्रधरंभीमं व्याघ्रचर्मांबरा वृतम् || १ || श्वेतवर्णम् || १ || ७२ अथ पाशुपतशास्त्राभिमानिरुद्रस्वरूपम् (मयुखे) - पंचवक्त्रो वृषारूढः प्रतिवक्त्रं त्रिलोचनः || वरदाभयशूलाक्ष सूत्रधृक् परमेश्वरः || १ || श्वेतवर्णः || (सूर्यप्रत्यधिदेवतावत् ५ नि०) || १ || ७३ अथ पातंजलशास्त्रस्वरूपम् (नृसिंहप्रासादे) - पातंजलाभिधंरक्तं सर्पवक्त्रं सुतेजसम् || अक्षसूत्रं पाताकां च दधतं कुंडलान्वितम् || १ || रक्तवर्णम् || १ ||
SK
७४ अथ पातंजलाधिदेवताऽनंतस्वरूपम् (अनंतव्रतकल्पे) - नवाम्रपल्लवाभासं पिंगभ्रूश्मश्रुलोचनम् || दक्षिणोर्ध्वकरे पद्मं शंखं तस्याप्यधः करे || १ || चक्रमूर्ध्वकरे वामे गदां तस्याप्यधःकरे || बिभ्रतं पुंडरीकाक्षं फणासप्तान्वितं भजे || २ || गोमूत्रवर्णः || १ || ७५ अथ सांख्यशास्त्रस्वरूपम् (नृसिंहप्रासादे) - सांख्यं तत्कापिलंबभ्रु वक्त्रमुज्ज्वलकुंडलम् || जाप्यदंडधरंदीर्घं न खलोमजटाधरम् || १ || कपिलवर्णम् || १ || ७६ अथ सांख्यशास्त्राभिमानिकपिलस्वरूपम् (पांचरात्रेमंत्राध्याये) - प्रोद्यद्दिवाकरसमानतनुं सहस्रसूर्योरुदिधितिभिराप्त समस्तलोकम् || ज्ञानाभयांकित करंकपिलं च दत्तं ध्यायेदजादि समितिं प्रतिबोधयं तम् || १ || रक्तवर्णः || १ || ७७ अथ चतुष्षष्टिकलानांनामानि (शिवतत्त्वरत्नाकरे) - वेदास्सर्वे स वेदांगा इतिहासस्तथागमः || न्यायशास्त्रं तथाकाव्य मलंकारश्च नाटकम् || १ || कवित्वं कामशास्त्रं च द्यूतनैपुण्यमित्यपि || देशभाषापरिज्ञानं लिपिज्ञानं लिपिक्रिया || २ || तथासमस्ता वधानं स्वरशास्त्रं च वाचकम् || सामुद्रिकं च शकुनं परीक्षारत्नसंततेः || ३ || प्. १०३) तथास्वर्णपरीक्षा च तथातुरगलक्षणम् || गजशास्त्रं मल्लविद्या पाककर्म ततः परम् || ४ || दशदोहलविद्याश्च वादोगंधकसंभवः || धातुवादः खनीवादो रसवादस्ततः परः || ५ || अग्निस्तंभो जलस्तंभो प्यसिस्तंभनमेव च || वायुस्तंभस्तथा वश्यं मोहनाकर्षणे तथा || ६ || उच्चाटनं च विद्वेषो मारणं कालवंचनम् || वाणिज्यं पाशुपाल्यं च कृषिरा सवकर्म च || ७ || लावुकायोधनप्रौढिर्मेषयुद्धेषु कौशलम् || रतिकौशलमाखेटो प्यदृश्यकरणी तथा || ८ || चित्रलोहाश्ममृद्दारुवेणुचर्मांबर क्रियाः || तथैव द्यूतकरणी चोरकर्माजनं तथा || ९ || मंत्रौषध्योस्तथासिद्धिस्स्वरदृष्ट्योस्तु वंचने || जलप्लवनवाक्सिद्धि घुटिका सिद्धयस्तथा || १० ||
SK
तथैव पादुकासिद्धिरिंद्रजालं ततः परम् || विद्यामहेंद्रजालेन चतुष्षष्टिर्मता इमाः || ११ || (श्रीविष्णुभागवते १० स्क० पूर्वा० ४५ ध्या० ३६ श्लो० व्या० श्रीधरीये शुक्रनीतौ ४ ध्याये च प्रकारान्तरेणापिदृश्यन्ते) अथ पंचभूतस्वरूपाणि (शैवागमे) ७८ तत्रादौपृथ्वीदेवतास्वरूपम् - ध्यायेन्महीं शुक्लवर्णां दिव्याभरणभूषिताम् || चतुर्भूजां सौम्यतनुं चंडांशु सदृशांबराम् || १ || अधश्चोर्ध्वं रत्नपात्रं कराभ्यां सस्यभाजनम् || दक्षिणाभ्यां तथावाम कराभ्यां सरसीरुहम् || २ || ओषधी पूरितं पात्रं दधानां सुमुखांबुजाम् || दिङ्नागानां चतुर्णां च पृष्ठारूढां चतुर्भुजाम् || ३ || सर्वसस्यालयां शुभ्रांभू देवीं शरणंभजे || शुभ्रवर्णा || १ || ७९ अथ अब्देवतास्वरूपम् - आदर्शतलसंकाशा लोकसंजीविनीश्शुभाः || माधुर्यगुणसंयुक्ताः सर्वालंकारशोभिताः || १ || स्त्रीरूपधारिणीः शुभ्राः भुजद्वयविराजिताः || दधानाः पाशकलशौ सदामकरवाहनाः || २ || मुक्ताभूषितसर्वांगिरपः संचिंतयेन्मुदा || शुभ्रवर्णाः || १ || प्. १०४) ८० अथ तेजोदेवतास्वरूपम् - अग्निंसुवर्णवर्णांगं सप्तार्चिष मनामयम् || मेषारूडं सप्तहस्तं स्वाहादेवी समन्वितम् || १ || शक्त्याद्यायुधसंपन्न हस्तं ध्यायेद्विभावसूम् || कनकवर्णः || १ || ८१ अथ वायुदेवतास्वरूपम् - धावद्धरिणंमारूढं द्विभुजं ध्वजधारिणम् || वरदानकरंधूम्रवर्णंवायुमहंभजे || १ || धूम्रवर्णः || १ || ८२ अथ आकाशदेवतास्वरूपम् - ध्यायामिगगनंनीलं नीलांबरधरं विभुम् || चंद्रार्कहस्तं द्विभुजं सर्वाभरणभूषितम् || १ || नीलवर्णम् || १ || अथ दशदिक्स्वरूपम् (नृसिंहप्रासादे) ८३ तत्रादौपूर्वदिक्स्वरूपम् - पूर्वागजगताबाला रक्तवर्णा हि दिग्भवेत् || रक्तवर्णा || १ || ८४ अथ आग्नेयदिक्स्वरूपम् - कारंडगा बृहत्काया पद्माभा पूर्वदक्षिणा || पद्मवर्णा || १ || ८५ अथ दक्षिणदिक्स्वरूपम् - गृध्रस्था दक्षिणापीता गृध्रास्या प्राप्तयौवना || पीतवर्णा || १ ||
बाणसंख्या द्वयं प्रोक्तं युगसंख्या ऋषिस्तथा || अष्टकं च द्विसंख्यायां त्रये चैकादश स्मृताः || ६ || नक्षत्राणां वर्णसंख्या कथिता ऋषिभिः कलौ || द्विसंख्यायां पंचदशत्रये चैव दश स्मृताः || ७ || वेदसंख्या द्वयंप्रोक्तं योगानां वर्णतो जनैः || अष्टके तु त्रिवर्णाः स्युरक्षिसंख्या द्वयं तथा || ८ || एकं च वेदसंख्यायां करणानामिति स्मृताः || द्विसंख्यायां रसाः प्रोक्तास्त्रिसंख्यापंचकं तथा || ९ || एकं च युगसंख्यायां राशीनां कथितास्तथा || वेदसंख्या द्वयंप्रोक्तं द्विसंख्या ऋषयस्तथा || १० || प्. ३६०) ग्रहाणां कथिता वर्णा नवानां ज्ञप्तये बुधैः || शकेशालीवाहनस्य चतुष्पञ्चमुनीन्दुके || ११ || खरज्येष्ठसितेपक्षे सप्तम्यां गुरुवासरे || श्रीमच्चण्डी कृपादृष्ट्या कथिताकृष्णभूभुजा || १२ || अब्दादिग्रहपर्यंता वर्णसंख्या सतां मुदे || १३ || इति श्रीमत्समस्तभूमंडलमंडनायमानानिखिलदेशावतंसकर्नाटकजन-पदाधिष्ठानभूत- श्रीमन्महीशूरमहासंस्थानमध्यदेदीप्यमानाविकलकलानिधिकुलक्रमागत-राजक्षितिपालप्रमुखनिखिलनिजराजाधिराजमहाराजचक्रवर्तिमंडलानुभूत-दिव्यरत्नसिंहासनारूढश्रीमद्राजाधिराजराजपरमेश्वरप्रौढप्रतापाप्रति-मवीरनरपतिबिरुदेंतेंबरगंडलोकैकवीरयदुकूलपयः पारावारकलानिधिशंखचक्रांकुशकुठारमकरमत्स्यशरभसाल्वगंड-भेरुंडधरणीवराहहनुमद्गरुडकंठीरवाद्यनेकबिरुदांकितश्रीमन्मही-शूरपुरवराधीशश्रीकृष्णराजमहाराजविरचिते श्रीतत्त्वनिध्याख्यग्रंथे आगमादिनिरूपणंनाम अष्टमोनिधिस्संपूर्णः || ८ || इति श्रीतत्त्वनिध्याख्यग्रन्थे - अष्टम आगमनिधिस्संपूर्णः || ८ || प्. ३६१) श्रीः | अथ श्रीतत्त्वनिधौ - नवमः कौतुकनिधिः | अथच्छदाक्षादिनानाकौतुकावहक्रीडादयः - १ तत्रादौ - चामुण्डेश्वरीछदक्रीडाविवरणम् - (चामुण्डेश्वरीगंजीफ्) चामुण्डाविष्णुरीशश्च ब्रह्मागणपतिस्तथा || सेनानीर्वीरभद्रश्च रामकृष्णौमहाफणी || १ ||
SK
पुरंदरोदिनकरः शैलनाथश्च वारिधिः || मन्मथोमोहिनी चैव क्रमात् षोडशदेवताः || २ || एकस्यादेवतायास्तु पृथगष्टा दशच्छदाः || राजाराज्ञीरथोवाजी पदातिर्ध्वज एव च || ३ || मेषादिमीनपर्यंतास्तत्तद्देवांकशोभिताः || अतः परं तु विज्ञेयाश्चक्रवर्तिपदंगताः || ४ || पंचविंशतिसंख्याकाः स्वतंत्राः पृठगीरिताः || राजराजेश्वरी चादौ कालीलक्ष्मीः सरस्वती || ५ || ब्राह्मीमाहेश्वरी चैव कौमारीवैष्णवी तथा || वाराही च तथेंद्राणी दंडिनी मंत्रिणी तथा || ६ || योगनिद्रा च बाला च तथैव भुवनेश्वरी || इंद्राक्षी चान्नपूर्णा च तथाषट्चक्रदेवताः || ७ || ततोवागीश्वरी देवी मन्मथस्य प्रियारतिः || आदौ चामुंडिकार्प्याणिहंसपत्राणि सप्त वै || ८ || सर्वं मिलित्वा पत्राणि विंशतिश्च शतत्रयम् || तत्तदंकानुसारेणखेलनीय्याविचक्षणैः || ९ || खड्गंचक्रं वृषोहं सोमूषकोथमयूरकः || दक्षवक्रं हनूमांश्च वटच्छदशयस्तथा || १० || नागोगजोरवेर्बिंबंसवृक्षोगिरिरेव च || प्. ३६२) मकरस्स्यात्पञ्चबाणा हस्तस्थश्शुक एव च || ११ || चिह्नानि चण्डिकादीनां लेख्यानि स्वच्छदेषु वै || सौवर्णैश्चातिरक्तैश्च पाटलैःश्श्वैतवर्णकैः || १२ || युक्तोहरिद्राजतश्च गैरिकश्चाम्पकस्तथा || सैन्दूरस्थालथल्येनयुतोहरित एव च || १३ || कृष्णयुक्तः हरिच्चैवमिन्द्रनीलस्तथैव च || वर्तिरूपस्तथागौरोरक्तोत्यसितवर्णयुक् || १४ || पीतःकृष्णश्चेतिवर्णाश्चामुण्डादेःक्रमात्स्मृताः || षोडशानां च जातीनां राजराजेश्वरी क्रमात् || १५ || पञ्चविंशतिवर्णागां वर्णस्स्याद्धैङ्गुलीयकः || शुकच्छदानांवर्णस्तु रक्तोज्ञेयोविचक्षणैः || १६ || अत्रसर्वक्रीडनकेच्छदानां पृष्ठतो भवेत् || सर्वेषामेकरूपेण रक्तोवर्णस्तु नान्यथा || १७ || दिवारात्रौ च राज्ञीस्याच्चामुण्डासम्प्रकीर्तिता || चामुण्डायाः क्रीडनकेप्रधानाचण्डिका स्मृता || १८ || क्रीडाचतुर्भिर्भवतिनन्यूनैर्नाधिकैरपि || एकैकपत्ररीत्या तु चतुर्णां पत्रिका तदा || १९ ||
SK
एकीभवति या राशिस्स एको भाग उच्यते || पृथक्चतुर्भिर्ग्राह्याः स्युर्विंशतिः कुशलैः स्मृताः || २० || परस्परं नैव कुर्युः पत्रिकासम्प्रदर्शनम् || राजादिमीनपर्यन्तं दूर्बलं ह्युत्तरोत्तरम् || २१ || नयस्य हस्ते हंसस्स्याद्धंसोग्राह्यस्तु ते नवैः || स्वीयपत्रेषु यच्छ्रेष्ठं तत्प्रदायमनीषिणा || २२ || चामुण्डार्थं समर्प्याणि हंसपत्राणि चादितः || द्वितीये हंसपर्याये चण्डिकाभागपूरिका || २३ || सर्वादौ चण्डिका देया यस्य हस्ते स्थिता भवेत् || चामुण्डायै समर्प्याणि हंसपत्राणि नान्यथा || २४ || येनसंगृह्यतेभागस्तमारभ्यप्रवर्तते || क्रीडात्वादौस्वपत्रेषु प्रबलं तुल्यजातिकम् || २५ || देयंपत्रंक्रमेणैव तद भावे त्वतुल्यकम् || येनप्रदीयते तत्र प्रबलं ह्याददीतसः || २६ || भागंतामत्थंक्रमशो मोहिन्यामीनपत्रकम् || येनान्ते क्रीडने दत्तं जयिनंतं विनिर्दिशेत् || २७ || अन्येपराजितास्तेनेत्येवंज्ञेयं विचक्षणैः || परित्यज्यविशेषोक्तीरग्रिमक्रीडनेषुवै || २८ || सामान्यांशा एवमेवेत्यवधार्यं न चान्यथा || श्रीचामुण्डाकृपालब्धलक्ष्मीवाणीसमृद्धिना || २९ || प्. ३६३) शकेशालीवाहनस्य डघठेन्दु मितेशुभे || आषाढे चित्रभानोस्तु शुक्लैकादशके रवौ || ३० || कृष्णराजमहेंद्रेण चामुण्डापेटिकाकृता ||
SK
(टीकु) - यी चामुंडेश्वरीगंजीफिगे बाजुगलु १६ क्के वट्टु यलेगलु ३२० क्के (१) - चामुंडेश्वरीबाजु १ क्के १८ यलेगलु चित्रदबण्ण (२) - विष्णुबाजु १ क्के१८ यलेगलु यिंगलीकदबण्ण (३) - ईश्वरबाजु १ क्के १८ यलेनलु जंगालुबण्ण (४) - ब्रह्मबाजु १ क्के १८ यलेगलु पिस्ताबण्ण (५) - विश्वेश्वरबाजु १ क्के १८ यलेगलु बेल्लीबण्ण (६) - षण्मुखबाजु १ क्के १८ यलेगलु कावीबण्णं (७) - वीरभद्रबाजु १ क्के १८ यलेगलु संपिगेबण्ण (८) - रामबाजु १ क्के १८ यलेगलु चन्द्रबण्ण (९) - कृष्णबाजु १ क्के १८ यलेगल गुलडाबण्ण (१०) - महाशेषबाजु १ क्के १८ यलेगलु कप्पुपच्चेबण्ण (११) - इंद्रबाजु १ क्के १८ यलेगलु निलिबण्ण (१२) - सूर्यबाजु १ क्के १८ यलेगलु वर्तिबण्ण (१३) - पर्वतराजबाजु १ क्के १८ यलेगलु बिलीबण्ण (१४) - समुद्रराजबाजु १ क्के १८ यलेगलु वूदाबण्ण (१५) - मन्मथबाजु १ क्के १८ यलेगलु हलदीबण्ण (१६) - मोहिनीबाजु १ क्के १८ यलेगलु कप्पुबण्ण || ईमेरे बाजुगल १६ क्के यलेगलु २८८ || छूट चक्रवर्तिगल यलेगलु २५ क्के (१) - महाकाली (१) - महालक्ष्मी (१) - महासरस्वती (१) - ब्राह्मी (१) - माहेश्वरी (१) - कौमारी (१) - वैष्णवी (१) - वाराही (१) - इंद्राणी (१) - मंत्रिणीश्यामला (१) - दंडिनीवाराही (१) - योगनिद्रा (१) - बाला (१) - भुवनेश्वरी (१) - इंद्राक्षी (१) - अन्नपूर्णा (१) -शरीरस्थषट्चक्रदेवतेगलु (१) - शाकिनी (१) - काकिनी (१) - लाकिनी (१) - राकिनी (१) डाकिनी (१) - हाकिनी (१) - वागीश्वरी (१) - रतिदेवी || वट्टु ई २५ यलेगलिगु इगलीकदबण्ण || - || चामुण्डेश्वरी मीरा बंदवर आटवे मोदलागुवद्दरिंद चामुंडेश्वरी हुकुमिगे कोडतक्क इंगलीकद बण्णवुल्ल हंसेयलेगलु || ७ ||
SK
वट्टु ३२० यलेगल || यीगंजीफिनल्लि चक्रवर्तिगलु मोत्यारि हुकुं आद्दरिदं अवुगलन्न मोहलु यिलिदुकोल्लबेकु || - || बाजु जोडिसुवक्रम - राजा - राणि - रथ - वजीर - पदाति - ध्वज | चामुंडेश्वरि बाजुविगे मात्र राणीस्थानक्के सिंहवाहिनी | इवु हुकुं यलेगलु || मेषादि मीनपर्यंत राशिगलन्नु बरदु आया बाजुविन विग्रहगल गुरुतुगलन्नु बरदुयिरिव खर्चि यलेगलु १२ || ई मेरे १६ बाजुगलन्नु जोडिशिक्कोडु प्. ३६४) मोगलायि गजीफिनमेरिगे अलबातलबि नातवानि तीतवानि मुंताद्दुमाडुत्ता बरुवदु | हंसेयलेंयु यारबलीलि बंदु यिरुत्तदेयो अवरिगे हंसेयलेयु बरदेयिद्दवरु यलेगे यलेयन्नु कोट्टु हंसेयलेयन्नु बूजुतेगदुक्कोडु मोदलु चामुंडेश्वरीमीराक्के कोडबेकु || बूजु कोडतक्कवरिगे मीरा यिद्दाग्यु कोडतक्क बूजन्नु कोडबेकु || वाटणिमाडुव विवर जनगलु ४ क्के जन १ क्के दस्तु १ क्के यलेगलु ४ रल्लु दस्तु २० क्के ८० यलेगलमेरिगे हंचिक्ॐडु आखैरु मोहिनीबाजुविनल्लि आखैरु मीनुयिरुव यलेयंनु आखैरु यारु हुकुं यिलियुत्तारो अवर आट गेद्दद्दु मिक्कादवर आट खिलालेंबदागि बुद्धिवतरु निष्कर्षेयन्नु माडिक्क्ॐडाडुवदु || २ अथ जगन्मोहनच्छदक्रीडाक्रमविवरणम् - (जगन्मोहनगंजीफ्) चामुण्डादक्षिणामूर्तिरुमेशश्शरभस्तथा || तांडवश्चैवकंकालोमत्स्याद्यादशमूर्तयः || १ || चतुर्मुखोमहेंद्रश्च दशाष्टौ चाधिदेवताः || एकस्यादेवतायास्तु स्मृतिसङ्ख्यामितच्छदाः || २ || राजाराज्ञी तथा मात्यस्सेनानिस्सेवकोध्वजः || एकादिराशिसंख्यान्तं तत्तच्चिह्नं प्रवक्ष्यते || ३ || स्त्रियोवीणावृषश्चैव शरभोडमृगोमृ.गः || मत्स्यः कूर्मो वराहश्च मृगराजः कमण्डलुः || ४ || परश्वधः कपिहलौवैनतेयोहयोत्तमः || हंसोमतङ्गजश्चैव ज्ञातव्याः क्रमशो बुधैः || ५ || अतःपरं तु विज्ञेयः प्रत्येकं देवतागणः || विनायकश्च श्रीकण्ठः कालीलक्ष्मीः सरस्वती || ६ || ब्राह्मीमाहेश्वरी चैव कौमारीवैष्णवी तथा || वाराही च तथेंद्राणी वटपत्रशयोहरिः || ७ ||
SK
रंगनाथोवेङ्कटेशो यदुशैलेशषण्मुखौ || वैकुण्ठेशोहरिहरोह्यर्धनारीशमन्मथौ || ८ || चन्द्रचूडोवीरभद्रः शिंशुमारस्त्रिविक्रमः || लिंगोद्भवोगजहरोराजगोपाल इत्यमूः || ९ || सप्तविंशतिसंख्याकाः देवताः पृथगीरिताः || शुकानां नवपत्राणि चामुण्डार्प्याणि चाग्रतः || १० || सर्वं मिलित्वा पत्राणि षष्ट्युत्तरशतत्रयम् || तत्तच्चिह्नानुसारेण खेलनीया विचक्षणैः || ११ || चण्ड्याद्यष्टादशानां चक्रमात्कल्प्यादिवानिशम् || चण्डीमुख्यात्वत्रराज्ञीशेषं प्राग्वद्भवेद्ध्रुवम् || १२ || प्. ३६५) यस्य हस्ते तु चामुण्डाच्छदस्तस्मैशुकच्छदः || देयोनान्यस्तु तत्सत्त्वेशुकानां पत्रिकास्वपि || १३ || नशुको यस्य हस्ते स्यात् तेन ग्राह्यस्स अन्यतः || चत्वारो वा पञ्चवास्युः क्रीडकास्त्वत्रखेलने || १४ || क्रीडकायत्रचत्वारोनवतिस्स्युः पथक्छदाः || भागास्तु विंशतिस्स्युर्वै चतुष्पत्र क्रमेण च || १५ || लीलाशुकांकितंचित्रलिपियुक्पत्रिकाद्वयम् || चक्रवर्तिच्छद इति लक्षयेच्चक्रवर्तिनाम् || १६ || तेनपत्राणि चैकोन त्रिंशत्स्युर्युगखेलने || सौवर्णश्चित्रवर्णश्च पाटलश्चैव चंपकः || १७ || कृष्णवर्णोवर्तिवर्णोतिरक्तोगैरिकस्तथा || पीतश्च वर्तिवर्णश्च हरिच्छ्वेतेनसंयुतः || १८ || चन्द्रवर्णः पीतवर्णोगैरिकोतीवरक्तकः || कृष्णश्च हरितः श्वेत युतोवर्णस्तु पाटलः || १९ || अष्टादशानां जातीनां वर्णा एते उदीरिताः || अन्येषां वै चक्रवर्ति शुकानां स्वर्ण वर्णकः || २० || शिष्टभागेपञ्चपत्रं नन्यनंनाधिकंतथा || क्रीडकायत्रपञ्चस्युश्छदा वा सप्ततिः पृथक् || २१ || चतुष्पत्रैः पञ्चभिर्वा गणनास्या द्विभागके || भागा अष्टादशैवं स्युः क्रीडकाणां क्रमेणवै || २२ || इत्येवं क्रीडकाणां चाधिक्यं कल्प्यं यथोचितम् || कृष्णजातिविभागेष्वन्तिमेपत्रे तु मोहिनी || २३ || उपविष्टेक्षुचापस्थसुमबाणेनविध्यती || गरुत्मत्पत्रिकायेन खेलनेन्ते प्रदीयते || २४ || साज्ञेयोविजयीसस्यात् तेनचान्ये पराजिताः || शकेशालीवाहनस्य ङघडेन्दु मितेश्शुभे || २५ ||
SK
श्रावणे चित्रभानोस्तु कृष्णाष्टम्यां स्थिरे शुभे || श्रीचामुण्डादयाभाजा कृष्णराजक्षमाभुजा || २६ || रचितावर्धतांनित्यं जगन्मोहन पेटिका || (टीकु) - यीजगन्मोहनगंजीफिगे बाजुगलु १८ क्क वट्टु यलेगलु ३६० क्के (१) - चामुंडेश्वरी बाजु १ क्के १८ यलेगलु चिन्नदबष्ण (२) - दक्षिणामूर्ति बाजु १ क्के १८ यलेगलुचन्द्रबष्ण (३) - उमामहेश्वरबाजु १ क्के १८ यलेगलु जंगालबण्ण (४) - शरभबाजु १ क्के १८ यलेगलु संपिगेबण्ण (५) - तांडवेश्वरबाजु १ क्के १८ यलेगलु कप्पुबण्ण (६) - कंकालबाजु १ क्क १८ यलेगलु वर्तिबण्ण (७) - मत्स्यमूर्ति बाजु १ क्के १८ यलेगलु यिंगलीकदबण्ण प्. ३६६) (८) - कूर्मबाजु १ क्के १८ यलेगलु काविबण्ण (९) - वराहबाजु १ क्के १८ यलेगलु हलदीबण्ण (१०) - नरसिंहबाजु १ क्के १८ यलेगलु वर्तिबण्ण (११) - वामबाजु १ क्के १८ यलेगलु पिस्तापच्चेबण्ण (१२) - परशुरामबाजु १ क्के १८ यलेगलु चंद्रबण्ण (१३) - श्रीरामबाजु १ क्के १८ यलेगलु हलदीबण्ण (१४) - बलरामबाजु १ क्के १८ यलेगलु कावांबण्ण (१५) - कृष्णबाजु १ क्के १८ यलेगलु यिंगलीकबण्ण (१६) - कल्किबाजु १ क्के १८ यलेगलु कप्पुबण्ण (१७) - ब्रह्मबाजु १ क्के १८ यलेगलु पिस्तापच्चेबण्ण (१८) - इन्द्रबाजु १ क्के १८ यलेगलु जंगालुबण्ण ||
चिन्नबण्णद गिणीयलेगलन्नु चक्रवर्तियलेगलिगे प्. ३६७) शेरसि २९ चक्रवर्तिगलन्नु माडिक्क्ॐडु गिणियलेयल्लि मोहिनीयु कूतुक्क्ॐडु इक्षुचापपुष्पशरगलिंद गरुडनन्नु भेदिसुवंतेबरदिरुव यलेयंनु आखैरु हुकुमागि यारु यिलियुत्तारयो अवर आट गेद्दद्दु | मिक्कादवर आट खिलालेंबदागि बुद्धिवंतरु निषकर्षेयन्नु माडिक्क्ॐडाडुवदु || ३ अथ नवीनदशावतारच्छदक्रीडनम् - (नवीनदशावतारगंजीफ्) चामुण्डामत्स्यकूर्मो च वराहो नृहरिर्वटुः || रामारामश्चरामश्च कृष्णः कल्की च मोहिनी || १ || एकस्यादेवतायास्तु पृथगष्टादशच्छदाः || राजाराज्ञीरथोवाजी पदातिर्ध्वज एव च || २ || मेषादिमीनपर्यंतं तत्तद्देवांकशोभिताः || अतःपरं तु विज्ञेयाश्चक्रवर्तिपदांकिताः || ३ || राजराजेश्वरीचादौ ब्रहमाविष्णुमहेश्वराः || गजाननश्च सेनानीः सूर्यश्चन्द्रोदिगीश्वराः || ४ || कामः सप्तदशश्रेष्ठाः स्वतंत्राः पृथगीरिताः || देव्याश्छत्रादिधारिण्यस्सप्तपत्रेषु चेटिकाः || ५ || सर्वंमिलित्वा पत्राणि व्योमवेदाश्चिसंख्यया || तत्तदंकानुसारेण खेलनीया विचक्षणैः || ६ || चत्वारो वा त्रयोवास्युः क्रीडकास्त्वत्रखेलने || त्रयाणांक्रीडने चैवं विशेषोज्ञायतामियान् || ७ || छदद्वयंचेटिकयोर्ज्ञेयं स्याच्चक्रवर्तिनोः || चक्रवर्तिच्छदास्तेन स्मृता एकोविंशतिः || ८ || चण्डिकार्थं समर्प्यास्स्युश्चेटिकापत्रिका इमाः || अहर्दिवंस्याच्चामुण्डाराज्ञीतस्माद्विचक्षणैः || ९ || यद्धस्ते चण्डिकापत्रं क्रीडारभ्या तु तेन वै || मोहिनीजातिभागेष्वन्ति मंमीनांकितं छदम || १० || क्रीडान्ते क्रीडते यस्तु सजय्यन्येपराजिताः || वर्णास्त्वेषां यथापूर्वं कल्प्यास्स्युरतियुक्तितः || ११ || शिष्टमन्यद्यथापूर्वं चिन्तनीयं विचक्षणैः || श्रीचमुण्डाकृपात्रकृष्णराजमहीभुजा || १२ || क्रीडादशावताराख्या रचितावर्धतांचिरम् ||
SK
(टीकु) - ई नवीनदशावतार गंजीफिगे बाजुगलु १२ क्के दर १८ यलेगल मेरे २१६ यलेगलु || चक्रवर्तियलेगलु १७ || उपचारस्त्रीयर यलेगलल्लि यरडुयलेगलंनु चक्रवर्तिगलिगे शेरिसिक्कोल्लबेकु || - || जनगलु ४ क्के दर ६० ल्लु २४० यलेगलु | प्. ३६८) हगलुरात्रिगलिगु चामुण्डेश्वरिये धोरेयाद्दरिंद चामुण्डेश्वरिभीराबंदवरे मोदलाडतक्कद्दु | आखैरु मोहिनीबाजुविनल्लि आखैरु मीनुयलेयंनु आखैरु यारुहुकं इलियुत्तारो अवरु कडमेयवरंनु खिलालु माडिदहागे निष्कर्षेयन्नु माडि आया बाजुगलिगे रंगुमुंतागि भुनासबु नोडि चामुण्डेश्वरी गंजीफ् जगन्मोहनगंजीफिनमेरे नातवानि नीतवानि मुंतागि बुद्धिवंतरु नोडिक्क्ॐडाडुवदु || ४ अथ नवग्रहच्छदक्रीडनम् - (नवग्रहगंजीफ्) चामुण्डाविष्णुरीशश्च सूर्यादि नवकं तथा || एकैकस्य तु देवस्य पृथगष्टा दशच्छदाः || १ || राजाराज्ञीरथोवाजी पदातिर्ध्वज एव च || मेषादिमीनपर्यंतं पूर्वस्माद्दुर्बलं परम् || २ || चंद्रहासश्चक्रशूले ग्रहाणां मंडलानि च || एतच्चिह्नानुसारेण खेलनीया विचक्षणैः || ३ || स्वर्णवर्णोतिरक्तश्च पाटलश्च कुसुम्भकः || राजतोरक्तवर्णश्च हरित्पीतश्च राजतः || ४ || कृष्णोनीलः कृष्णवर्णो वर्णा एषां क्रमात् स्मृताः || जातयश्च द्वादशैकजातेरष्टादशच्छदाः || ५ || चत्वारो वा त्रयोवास्युः क्रीडकास्त्वत्रनान्यथा || ज्ञेयः क्रीडाक्रमश्चैव यथापूर्वमुदीरितः || ६ || चण्डिकात्वत्रराज्ञीस्याद्रात्रिन्दिवमितीरितम् || केतुजातौमीनपत्रमन्ते येन प्रदीयते || ७ || सजयी स्यात् परे तेन जिता इति विनिर्णयः || श्रीचामुण्डाकृपापूर्णकृष्णराजमहीभुजा || ८ || सरसानांविनोदायगृहाणां पेटिकाकृता ||
SK
(टीकु) - नवग्रह गंजीफिगे बाजुगलु १२ क्के दर १८ यलेगलमेरे २१६ यलेगलन्नु जनगलु ३ क्के दर ७२ यलेगलमेरे जनगलु ४ क्के दर ५४ यलेगलमेरे हंचिक्क्ॐडाडुवदु || हगलु रात्रि सह चामुण्डेश्वरिये घोरे || आखैरु केतुबाजुविनल्लि आखैरु भीनुयलेयंनु आखैरु यारु आडुत्तारो अवरु कडमे आटगाररन्नु खिलालु माडिदंते निश्चयिसि कडमे यावत्तु चामुण्डेश्वरी गंजीफ् आडुवमेरे बुद्धिवंतरु नोडिक्क्ॐडाडुवदु || प्. ३६९) ५ अथ पञ्चपाण्डवच्छदक्रीडाविवरणम् - (पञ्चपाण्डवगञ्जीफ्) कृष्ण ईशस्तथाधर्मः वृकोदरकिरीटिनौ || नकुलस्सहदेवश्च कौरवो भीष्म एव च || १ || द्रोणः कर्णस्तथा शल्य एते द्वादशनायकाः || एकैकस्य तु नाथस्य पर्वसंख्यायुतच्छदाः || २ || नायकस्तत्सती चैव शतांगस्तुरगो भटः || पताकाचैकमारभ्य सूर्यसंख्या वधिक्रमात् || ३ || चक्रंत्रिशूलं च सृणिर्गदाचापकठारिकाः || छुरिकामुष्टिबाणौ च पाशसर्पकशाः क्रमात् || ४ || पाण्डवानां प्रभुः कुष्ण इतरेषां महेश्वरः || दिवाकृष्णं पुरस्कृत्य रात्रौ तु परमेश्वरम् || ५ || एतच्चिह्नानुसारेण खेलनीया बुधैस्सदा || अतिरक्तः पाटलश्च श्वेतोरक्तस्तथैव च || ६ || पीतोहरिच्चारुणश्च कृष्णः श्वेतश्च पीतकः || नीलश्चित्रं चेतिवर्णाश्छदानां संप्रकीर्तिताः || ७ || चतुर्भिर्वात्रिभिर्वापि क्रीडेयं संप्रवर्तते || विष्णुजात्यन्तिमं पत्रं मोहिन्यै येन दीयते || ८ || तेन वै निर्जितास्तस्मात्स्वयं स विजयी भवेत् || शिष्टं सर्वं क्रीडनादि चण्डिकावत्स्मृतं बुधैः || ९ || श्रीचामुण्डा कृपापूर्ण कृष्णराजमहीभुजा || रचितावर्धतां नित्यं महाभारत पेटिका || १० ||
SK
(टीकु) - यीपंचपांडव गंजीफिन आटक्के बाजुगलु १२ क्के दर १८ यलेगलमेरिगे २१६ यलेगलंनु ३ जनक्के दर ७२ यलेगलमेरिगे जनगलु ४ क्के दर ५४ यलेगलमेरिगे हंचिक्क्ॐडाडुवल्लि हगलु आटक्के विष्णुवंनु घोरेयन्नागि रात्रि आटक्के ईश्वरनन्नु घोरेयन्नागि माडिक्क्ॐडु विष्णुबाजुविनल्लि आखैरु चक्रमोहिनीयलेयन्नु आखैरु यारु आडुत्तारयो अवरुकडमे आटगार रन्नु खिलालु माडिदंते निष्कर्षेयन्नु माडिक्क्ॐडु कडमे यावत्तन्नु चामुण्डेश्वरीगंजाफ् आडुवमेरिगे बुद्धिवंतरु नोडिक्क्ॐडादुवदु || ६ अथ देवीदशावतारच्छदक्रीडाविवरणम् - (देवीदशावतारगञ्जीफ्) चामुण्डा प्रथमाज्ञेया महाकाली दशानना || महालक्ष्मीस्तृतीया च कमलासनसंस्थिता || १ || महासरस्वतीतुर्यावीणावादनतत्परा || ब्राह्मीमाहेश्वरी चैव कौमारी वैष्णवी तथा || २ || प्. ३७०) वाराही च तथेंद्राणी दशैतादेवताः स्मृताः || एकस्या देवता यास्तु पुराणगणितच्छदाः || ३ || महाराज्ञीयुवराज्ञीमंत्रिणीदंडिनी तथा || पत्तिध्वजौचक्रशंखौ मृगेद्रश्च मतंगजः || ४ || व्याघ्राश्वौ हरिणोहं सोमयूरश्च भुजंगमः || बकमत्स्यावितिप्रोक्ताः दुर्बलाः परतः क्रमात् || ५ || स्वर्णोरक्तस्तथापीतोहरितः कृष्ण एव च || सिंदूरश्वेतवर्णौ च चंपकः पाटलस्तथा || ६ || दूर्वादलश्यामवर्णश्शिल्पिभिश्चित्रकर्मभिः || तत्तद्वर्णानुसारेणखेलनीयाविचक्षणैः || ७ || सर्वं मिलित्वापत्राणि व्योमदिक्सोमसंख्यकाः || एतद्देवच्छदांतंतु वक्ष्यन्तेलक्षणानि वै || ८ || खड्गोदशाननं चाब्जं वीणाहंसो वृषस्तथा || मयूरोगरुडश्चैव महिषोगज एव च || ९ || जातयस्स्युः कीडनकेछदानां दश ईरिताः || क्रीडकाश्च भवन्त्यत्र त्रयश्चत्वार एव वा || १० || अहर्दिवञ्च चामुण्डाराज्ञीस्याद्यस्य हस्तगा || क्रीडारम्भस्तेन कार्यस्त्विन्द्राण्याश्चान्तिमच्छदः || ११ || मीनलक्ष्मादीयतेन्ते सजय्यन्ये पराजिताः || शेषं सर्वं चण्डिकायाः क्रीडावदिति तद्विदः || १२ ||
SK
श्रीचामुण्डाकृपापात्र चामराजाब्धिजन्मना || श्रीकृष्णनृपचन्द्रेणशक्तिकौतुकपेटिका || १३ || जीयाद्विरचिताभूमौयावच्चन्द्रार्कतारकम् || (टीकु) - यीदेवीदशावतार गजीफिगे बाजुगलु १० क्के दर यलेगलु १८ गलल्लु १८० यलेगलु | जनगलु ३ क्के दर यलेगलु ६० रल्लु जनगलु ४ क्के ४५ रगलल्लु हंचिक्क्ॐडु आडुवदरल्लि हगलुरात्रि आटक्कु चामुण्डेश्वरिये घोरे | आखैरु इंद्राणी बाजुबिनल्लि आखैरु मीनुयलेयन्नु आखैरु यारु हुकुं माडुत्तारेयो अवरु कडमे आटगाररन्नु खिलालु माडिदंते निषकर्षेयन्नुमाडिक्क्ॐडु कडमे आटगलन्नु चामुण्डेश्वरी गंजीफिनंते बुद्धिवंतरु नोडिक्क्ॐडाडुवदु || ७ अथ दिक्पालच्छदक्रीडाविवरणम् - (दिक्पालगञ्जीफ्) चामुण्डेन्द्राग्निशमना निर्-ऋत्तिश्च जलेश्वरः || पवनोधनदश्चेशो मोहिनितिदश क्रमात् || १ || प्. ३७१) एकस्या देवतायास्तु कलासंख्या युतच्छदाः || राजाराज्ञी रथोवाजी पदातिर्ध्वज एव च || २ || एकाद्यवस्थासंख्यांतः पूर्वस्माद्दुर्बलः परः || एतासां देवतानां तु तत्तचिह्नं प्रवक्ष्यते || ३ || सिंहोमतङ्गजोमेषोमहिषो मानुषोमृगः || सारंगाश्वौवृषशुकौक्रमाज्ज्ञेयाबुधैः सदा || ४ || सर्वं मिलित्वा पत्राणि षष्ट्युत्तरशतं मतम् || उक्तचिह्नानुसारेण खेलनीया विचक्षणैः || ५ || स्वर्णोरक्तस्तथापीतः श्वेतपीतहरित्तथा || अतिरक्तः पाटलश्च पीतोवैवर्तिका तथा || ६ || राजतश्चेतिसंप्रोक्ता वर्णा एषां विचक्षणैः || जातिचिह्नानिवक्ष्यन्ते सिंहश्च कमलासनः || ७ || वीणाकमण्डुलुश्चक्रं त्रिशूलं द्विमुखं द्वयोः || पार्श्वयोरेक शिरसो मण्डलेरविचन्द्रयोः || ८ || भवन्ति चात्र क्रीडाया चत्वारः पञ्चवाजनाः || रात्रिन्दिवं चण्डिकैवराज्ञीस्यात्तस्य खेलनम् || ९ || यद्धस्तगाभवेदादौराज्ञीत्येवंविदुर्बुधाः || एवं वै मोहिनीजातेरन्तिमं शुकपत्रकम् || १० || अन्ते वै क्रीड्यते येन सजय्यन्येपराजिताः || चामुण्डिकाक्रीडनवच्छिष्टं ज्ञेयं विचक्षणैः || ११ ||
SK
श्रीचामुण्डाकृपापूर्णः कृष्णराजधराधिपः || चतुराणां विनोदायचक्रेदिक्पालपेटिकाम् || १२ || (टीकु) - यीदिक्पाल गंजीफिगे बाजुगलु १० क्केबाजु १ क्के यलेगलु १६ ल्लु १६० यलेगलु | जनगलु ४ क्केदर ४० यलेगलल्लु जनगलु ५ क्के दर ३२ यलेगल मेरिगेहंचिक्क्ॐडु हगलु रात्रिगु डामुण्डेश्वरिये घोरेयाद्दरिंद डामुण्डेश्वरीबंदवरे मोदलु आडुवरु आखैरु मोहिनी बाजुविनल्लि आखैरु शुकमोहिनी यलेयन्नु यारु आखैरु हुकुं माडुत्तारयो अवरु कडमे आटदवरन्नु खिलालु माडिदंते निष्कर्षेयन्नुमाडिक्क्ॐडु आडुत्ता कडमे आट यावत्तन्नु चामुण्डेश्वरीगंजिफिनमेरिगे बुद्धिवंतरु नोडिक्क्ॐडाडुवदु || ८ अथ मनोहरच्छदक्रीडाविवरणम् - (मनोहरगञ्जीफ्) श्रीचामुण्डामहेश्च रामकृष्णौचतुर्मुखः || हयग्रीवश्च सेनानी महेन्द्रश्च रति प्रियः || १ || देवतारत्नसंख्याकाः क्रमशः परिकीत्रिताः || पृथगेकस्यदेवस्य कलासंख्यामितच्छदाः || २ || राजाराज्ञी तथा मात्यः सेनानीः सेवकोध्वजः || प्. ३७२) एकादिदशसंख्यांतः पूर्वस्माद्दुर्बलः परः || ३ || एतासां देवतानां तु तत्तचिह्नं प्रवक्ष्यते || सिंहोवृषोवानरश्च खगेन्द्रोहंसघोटकौ || ४ || मयूरकुञ्जरशुकाः ज्ञातव्याः क्रमशो बुधैः || राजराजेश्वरीचादौ श्रीकंठश्शरभस्तथा || ५ || दक्षिणामूर्तिराख्यातो वटपत्रशयो हरिः || विघ्नेशस्तांडवश्चैव दिवाकरनिशाकरौ || ६ || नवसंख्यासमायुक्ताः स्वतन्त्राश्चक्रवर्तिनः || आदौचामुण्डिकार्प्याणि पद्मपत्राणिसप्त वै || ७ || सर्वं मिलित्वापत्राणि षष्ट्युत्तरशतानि च || उक्तक्रमानुसारेण खेलनीया विचक्षणैः || ८ || स्वर्णवर्णः पाटलश्च पीतवर्णोति रक्तकः || श्वेतयुक्तो हरिद्वर्णः श्वेतोगैरिकवर्णकः || ९ || पाटलः पीतवर्णश्चेत्येवं वर्णाः प्रकीर्तिताः || चक्रवर्तिच्छदानां च पद्मानां स्वर्णवर्णकः || १० || पद्मपत्रं यस्य हस्तेनास्तिग्राह्यं तु तेन तत् || स्वीयोत्तमच्छदं दत्त्वा चतुर्भिःखेलनं भवेत् || ११ ||
SK
चक्रवर्तिच्छदा आदौ खेलनीयाविचक्षणैः || मारजातेरन्त्यपत्रं शुक मोहिनिकाभिधम् || १२ || अन्त्येसंक्रीड्यते येन सजय्यन्ये पराजिताः || चामुण्डिका क्रीडनवच्छिष्टं ज्ञेयं विचक्षणैः || १३ || श्रीचामुण्डाकृपापूर्ण कृष्णराजमहीभुजा || कल्पिता च विनोदाय श्रीमनोहर पेटिका || १४ || (टीक्कु) - यीमनोहर गंजीफिगे बाजुगलु ९ दर बाजु १ क्के यलेगलु १६ ल्लु १४४ यलेगलु | चक्रवर्तियलेगलु ९ | पद्मदयलेगलु ७ | अंतु १६० यलेगलु | हगलु रात्रे आटक्कु चामुण्डेश्वरिये घोरेयाद्दरिंद चामुण्डेश्वरीहुकुमिगे कोडतक्क पद्मदयलेयुयारिगे वरदे यिरुत्तेयो अवरु बंदिद्दवरिगे वूजन्नु कोट्टु तेगदुक्क्ॐडु चामुण्डेश्वरीगे कोडतक्कद्दु | जनगलु ४ क्के दर ४० ल्लु १६० यलेगलु | चक्रवर्तिगलु मोहुक्त्त्यारि हुकुमाद्दरिंद मोदलु इलदुक्कोल्लुवदु || यीगंजीफिनल्लि आखैरु मन्मथबाजुविनल्लि आखैरु शुकमोहिनीयलेयंनु आखैरु यारु हुकुं इलियुत्तारेयो अवरु कडमे आटदवरंनुखिलालु माडिदहागे तिलियतक्कद्दु || कडमे आट यावत्तन्नु चामुण्डेश्वरी गंजीफिनमेरिगे बुद्धिवंतरु निष्कर्षेयन्नु माडिक्क्ॐडाडुवदु || प्. ३७३) ९ अथ सर्वमङ्गलाछदक्रीडाविवरणम् - (सर्वमङ्गलागञीफ्) श्रीचामुण्डामहेशश्च श्रीपतिश्चतुराननः || पुरंदरोदिनकरोनिशाकररतिप्रियौ || १ || देवताश्चाष्टसंख्याकाः क्रमशः परिकीर्तिताः || पृथगेकस्यदेवस्य पुराण गणितच्छदाः || २ || राजाराज्ञीतथामात्यः सेनानीः सेवकोध्वजः || मेषादिमीनपर्यंतं तत्तदेवांकशोभिताः || ३ || इतः परंतु विज्ञेयाः प्रत्येकं देवता इमाः || श्रीकण्ठोविघ्नराजश्च षण्मुखोवटपत्रगः || ४ || तांडवोदक्षिणामूर्तिर्मत्स्याद्यादशमूर्तयः || कलासंख्यासमायुक्ताः स्वतन्त्राश्चक्रवर्तिनः || ५ || सर्वं मिलित्वा पत्राणि व्योमांगशशिसंख्यया || सिंहस्त्रिशूलं चक्रं च हंसोवज्रायुधं तथा || ६ || अरुणोहरिणश्चैति जात्यङ्कान्वैविदुर्बुधाः || स्वर्णवर्णोतिरक्तश्च पीतःश्वेतो हरित्तथा || ७ ||
SK
कृष्णश्च वर्तिकापाटलश्च सिन्दूर एव च || चक्रवर्तिच्छदानां वै स्वर्णवर्णः प्रकीर्तितः || ८ || स्यात्क्रीडेयं चतुर्भिर्मारजातेरन्तिमच्छदः || मीनाख्योक्रीड्यते येन सजय्यन्ये पराजिताः || ९ || चामुण्डिकाक्रीडनवच्छिष्टं ज्ञेयं विचक्षणैः || श्रीचामुण्डाकृपापूर्ण कृष्णराजक्षमाभुजा || १० || रचितावर्धतां नित्यं सर्वमंगल पेटिका || (टीकु) - यीसर्वमंगला गंजीफिगे बाजुगलु १८ क्के दर १ क्के यलेगलु १८ ल्लु यलेगलु १४४ | चक्रवर्तिगल यलेगलु १६ | वट्टु यलेगलु १६० क्के (१) - चामुण्डेश्वरी बाजु १ क्के १८ यलेगलु चिन्नदबण्ण (२) - ईश्वरबाजु १ क्के १८ यलेगलु ईंगलीकदबण्ण (३) - विष्णुबाजु १ क्के १८ यलेगलु हलदीबण्ण (४) - ब्रह्मबाजु १ क्के १८ यलेगल पिस्तापच्चेबण्ण (५) - इंद्रबाजु १ क्के १८ यलेगलु कप्पुबण्ण (६) - सूर्यबाजु १ क्के १८ यलेगलु वर्तीबण्ण (७) - चन्द्रबाजु १ क्के १८ यलेगलु जङ्गालुबण्ण (८) - मन्मथबाजु १ क्के १८ यलेगलु चन्द्रबण्ण | यीमेरिगे बाजुगलु ८ क्के यलेगलु १४४ || चक्रवर्तिगल यलेगलु १६ बेल्लिबण्ण | यीमेरिगे इरुव यीगंजीफिनल्लि जनगलु ४ क्के दर १ क्के यलेगलु ४० ल्लु हंचिक्क्ॐडु आखैरु ८ ने मन्मथबाजुविनल्लि आखैरु मीनुयलेयंनु आखैरु हुकुं यारु यिलियुत्तारयो अवरु यल्लर आटवन्नु खिलालु माडिदहागे निष्कर्षेयन्नु माडिक्क्ॐडु कडमे आट यावत्तन्नु चामुण्डैश्वरी गंजीफिनमेरिगे बुद्धिवंतरु नोडिक्क्ॐडाडुवदु || प्. ३७४) १० अथ नवरत्नच्छदक्रीडाविवरणम् - (नवरत्नगञ्जीफ्) महाचामुण्डिकाराज्ञी महालक्ष्मीर्द्वितीयका || महासरस्वती चैव वीणावादनतत्परा || १ || ब्रह्माविष्णुमहेशाग्नि दिवाकरानिशाकराः || त्रयं त्रयं त्रयं चेति नवैता देवतास्स्मृताः || २ || एकस्यादेवतायास्तु कलासंख्यायुतच्छदाः || आदौराजा ततोराज्ञी मंत्रीसेनापतिस्तथा || ३ || पत्तिर्ध्वजोवतांरांकाः पूर्वस्माद्दुर्बलः परः || पूर्वं प्रोक्ताः छदारम्याः तत्तद्देवांकशोभिताः || ४ ||
SK
अतःपरं तु विज्ञेयाश्चक्रवर्ति पदं गताः || राजराजेश्वरीचादौ दंडिनीमंत्रिणी तथा || ५ || ब्राह्मीमाहेश्वरी चैव कौमारी वैष्णवी तथा || वाराही च तथेंद्राणी स्वतंत्रा नवशक्तयः || ६ || आदौ चामुण्डिकार्प्याणि सिंहपत्राणि सप्त वैः || सर्वं मिलित्वा पत्राणां षष्ट्युत्तरशतंमतम् || ७ || तत्तदंकानुसारेण खेलनीयाविचक्षणैः || स्वर्णवर्णोनीलपीतः वर्तिवर्णश्च पीतकः || ८ || पाटलःकृष्णवर्णश्च हरिद्वर्णश्च चम्पकः || चन्द्रवर्ण इतिप्रोक्ता नवरत्नस्य वै नव || ९ || चक्रवर्तिच्छदानां च मृगेन्द्रस्यापि राजतः || महाचामुण्डिकाराज्ञी देयास्यै सिंहपत्रिका || १० || यस्य हस्ते नास्ति तेन ग्राह्यान्यस्मात्तु पूर्ववत् || क्रीडारभ्या यस्य हस्ते चामुण्डापत्रिका भवेत् || ११ || इयं क्रीडा चतुर्भिस्स्याच्चन्द्रजात्यन्तिमच्छदः || यस्तुसंक्रीडतेन्ते वैसजय्यन्ये पराजिताः || १२ || चामुण्डिकाक्रीडनवच्छेष्टं ज्ञेयं विचक्षणैः || श्रीचामुण्डाकृपापूर्णः कृष्णराजमहीपतिः || १३ || चतुराणां मुदे चक्रे नवरत्नाख्यपेटिकाम् || (टीकु) - शक्तित्रय मूर्तित्रय तेजस्त्रयात्मकवाद यी नवरत्नगंजीफिगे बाजुगलु ९ क्के दर यलेगल १६ ल्लु १४४ यलेगलु | चक्रवर्तियलेगलु ९ | सिंहदयलेगलु ७ | वट्टु १६० यलेगलु || इदरल्लि (१) - चामुण्डेश्वरी बाजु १ क्के १६ यलेगलु चिन्नदबण्ण (२) - महालक्ष्मीबाजु १ क्के १६ यलेगलु जंगालुबण्ण (३) - महासरस्वती बाजु १ क्के १६ यलेगलु वर्तिबण्ण (४) - ब्रह्मबाजु १ क्के १६ यलेगलु हलदीबण्ण (५) - विष्णुबाजु १ क्के १६ यलैगलु इंगलीकबण्ण (६) - ईश्वरबाजु १ क्के १६ यलेगलु कप्पुबण्ण प्. ३७५)
SK
(७) अग्निबाजु १ क्के १६ यलेगलु पिस्तापच्चेबण्ण (८) - सूर्यबाजु १ क्के १६ यलेगलु संपिगेबण्ण (९) - चन्द्रबाजु १ क्के १६ यलेगलु चन्द्रबण्ण || यीमेरिगे बाजुगलु ९ | छूटचक्रवर्तिगल यलेगलु ९ सिंहदयलेगलु ७ सह बेलीबण्ण | चामुण्डेश्वरी मीरा बंदवर आटवे मोदलागुवद्दरिंद चामुण्डेश्वरी हुकमिगे कोडतक्क सिंहद यलेयुयार बलियल्लि इरुत्तेयो अवरिगे बूजन्नु कोट्टु सिंहद यलेयन्नु तेगदुक्क्ॐडु चामुण्डेश्वरी मीराक्के कोडबेकु || जनगलु ४ क्के ४० यलेगलमेरिगे हंचिक्क्ॐडु आखैरु चंद्रबाजुविनल्लि आखैरु कल्किमोहिनीयलेयंनु आखैरु यारु हकुं इलियुत्तारयो अबरु कडमे आटदबरन्नु खिलालु माडिदहागे निश्चेयिसि कडमे आट यावत्तन्नु चामुण्डेश्वरीगंजीफिनमेरिगे बुद्धिवंतरुनोडिक्क्ॐडाडुवदु || ११ अथ कृष्णराजच्छदक्रीडाविवरणम् - (कृष्णराजपेट्) श्रीकृष्णः शंकरोब्रह्मामहेंद्रश्च यथाक्रमम् || रक्तपीतहरित्कृष्णवर्णयुक्ता इमेमताः || १ || एकैकस्य तु वर्णस्य पृथगष्टादशच्छदाः || राजाराज्ञीतथामात्यः पदातिर्ध्वज एव च || २ || सुदर्शनं पांच जन्योगरुत्मान्मारुतात्मजः || भेरुण्डसाल्वशरभसिंहमत्ते भवाजिनः || ३ || वराहोमकरोमत्स्यः पूर्वस्माद्दुर्बलः परः || जातयस्स्युश्चतस्रोत्रकृष्णेश ब्रह्मवज्रिणाम् || ४ || चत्वारो वा त्रयो वा स्युः क्रीडकाश्चतुरामताः || भवेद्रात्रिन्दिवंराजा कृष्ण एव यतस्ततः || ५ || कृष्णमूर्तिमताक्रीडारब्धव्यादौसुनिश्चितम् || कृष्णजात्यन्तिमं पत्रं मीनद्वयसुलक्षितम् || ६ || येनान्ते क्रीड्यते सोयं जय्यन्ये वै पराजिताः || - || अथैभिरेवक्रीडास्याच्छदैरन्यामनोहरा || १ || क्रीडकैर्नियतानां हि संख्यानां परिपूरिका || पत्रिकाणां समाख्याताः संख्याः क्रीडनको विदैः || २ || राज्ञोद्वादशशराज्ञ्याः स्युर्दशामात्यस्यपञ्च वै || चतस्रश्च पदातेस्स्युर्ध्वजस्यैकमितिक्रमात् || ३ || राजाराज्ञीचेत्युभयं वर्तये यस्य सन्निधौ || एकजातीयकंतस्मै विंशतिर्मुख्ययोस्तयोः || ४ ||
SK
संख्यातास्तान्निमित्तास्स्युः पञ्चाशत्खेलनेन्तिमे || संख्या अष्टादशात्रस्युर्ज्ञेयास्सङ्ख्या विशेषतः || ५ || प्. ३७६) सङ्ख्यालभ्याः क्रीडनेष्टाविंशतिश्च तथा शतम् || एवं सङ्ख्यायेन लब्धासजय्यन्ये पराजिताः || ६ || कृष्णजातिः प्रधानास्यादितिज्ञेयं विचक्षणैः || राजादयोध्वजान्तास्स्युरेकजातिच्छदा यदा || ७ || वशेयस्यजयीसस्यादन्ये ज्ञेयाः पराजिताः || श्रीमच्चामुण्डिकापूर्णकटाक्षशुभलक्षिता || ८ || भूयाद्भूमण्डलेख्याता कृष्णराजाख्य पट्टिका || (टीकु) - यी कृष्णराजपेटिगे बाजुगलु ४ गलिगे यलेगलु ८ रगलल्लु ७२ यलेगलनु जनगलु ३ क्के २४ यलेगलुमेरिगे जनगलु ४ क्के १८ यलेगलमेरिगे हंचिक्क्ॐडाडुवदरल्लि हगलु रात्रिगु कृष्णनन्ने घोरेयंनु माडिक्क्ॐडु कृष्णबाजु विन आखैरुयुग्म मीनुयलेयन्नु यारु आखैरु हुकु माडुत्तारयो अवरुकडमे आटदवरंनु खिलालु माडिदहागे बुद्धिवतरु निष्कर्षेयन्नु माडिक्काडाद्दुवदु || - || वरहाद आटवन्नु आडबेकादरे नूरु इपत्तेंटु वरहागलन्नु गोत्त माडिक्क्ॐदु अदरल्लि घोरेगलु ४ गे १२ वरहागलल्लु ४८ | राणिगलु १० ल्लु ४ गलिगे ४० | वजीरगलु ४ गे ५ ल्लु २० | पदातिगलु ४ गलिगे ४ ल्लु १६ | पताकेगलु ४ गलिगे १ ल्लु ४ | वट्टु नूरिप्पत्तेंटु वरहागलु | तुरुपुजंटी बदरे ५० | सादा जंटी बंदरे जंटी १ क्के २० | कैपट्टु १८ वरहागलु | अंतु १२८ वरहागल | घोरे आदियागि पताकांतद वंदे दिनसु ४ यलेगलु यारबलीलि कूडुत्तो अवरु गेद्दवरु इतररु सोतवरेंदु निष्कर्षेयन्नु माडिक्क्ॐडु सोतवरु खिलालु आदरेंदु तिलदुक्कोल्लबेकु || १२ अथ सद्योजातादिच्छदक्रीडाविवरणम् - (सद्योजातपेट्) चामुण्डा प्रथमाज्ञेया सद्योजातादि पंचकम् || एकैकस्य तु देवस्य माससंख्यायुतच्छदाः || १ || राजाराज्ञी तथा मुद्रामंत्री पतगकेतने || वाहनं चायुधंछत्रं रथोहस्ती हयः क्रमात् || २ || स्वर्णहारितलाक्षाभाः पीतोरक्तस्तु कृष्णभाः || एतद्वर्णानुसारेणखेलनीया विचक्षणैः || ३ ||
SK
चतुर्भिर्वात्रिभिर्वापि क्रीडेयं संप्रवर्त्तते || सर्वेषुमुख्या चामुण्डा रात्रिन्दिवमितिस्मृता || ४ || कृष्णराजच्छदक्रीडा वच्छिष्टा सम्प्रकीर्तिता || श्रीचामुण्डा दयासांद्र कृष्णराजेन्द्रकल्पिता || ५ || आचंद्रतारकं जीयात् सद्योजातादि पट्टिका || प्. ३७७) (टीकु) - यी सद्योजातपेटिगे बाजुगलु ६ गलिगे यलेगलु १२ ल्लु यलेगलु ७२ | जनगलु ३ क्के यलेगलु २४ ल्लु जनगलु ४ यलेगलु १८ ल्लु हंचिक्क्ॐडाडुवदु | हगलुरात्रिय आटक्कु चामुण्डेश्वरीये घोरेयन्नागि माडिक्क्ॐडु कडमे आट यावत्तन्नु कृष्णराजपेटन्नु आडुवंते बुद्धिवंतरु नोडिक्क्ॐडाडुवदु || १३ अथ नवीनरामच्छदक्रीडाविवरणम् - (नव्यरामपेट्) - रामोरामानुजश्चैव भरतोलक्ष्मणानुजः || एकैकस्य तु देवस्य रत्नसंख्या युतच्छदाः || १ || बाणबाणासनच्छत्रदिव्य चामर चिह्निताः || मुद्राराजाराजपत्नी भृत्यश्चेति चतुष्टयम् || २ || दिङ्नन्दवसुशैलांगसंख्याचिह्नपरिष्कृतान् || पंचच्छदान्मेलयित्वा नवकं नवकं पृथक् || ३ || एतच्चिह्नानुसारेण खेलनीया सदाजनैः || आङ्ग्लच्छदानां क्रीडेवक्रीडेयं परिकीर्तिता || ४ || श्रीचामुण्डाकृपापूर्णकृष्णराजेंद्रधीमता || कृतालोकोपकारायनव्या श्रीराम पेटिका || ५ || (टीकु) - ई होसरामपेटन्नु इस्पीट् आडुव मेरिगे यल्ला आटगलंनु आडबहुदु | इदरल्लि हगलु रात्रिगे सह रामदेवरे घोरेयन्नागि निष्कर्षेयन्नु मादिक्क्ॐडाडुवदु || १४ अथ षोडशमुखासनेक्षक्रीडाप्रकारः - (१६ मुखदपगडे आट) कमलं षोडशदलं लेख्यमादौ स कर्णिकम् || एकैकस्मिन्दले लेख्या अध ऊर्ध्वाभिगामिनः || १ || रेखाश्चतस्रस्तिर्यक् च रेखा ऋज्व्यस्तथा नव || एकैकस्मिन् कोष्ठकानि दलेत्र्यष्ट क्रमेण वै || २ || युगदिक्पालाग्नि कोष्ठानि षोडशदलेषु वै || ३ || मध्य श्रेण्यां दलस्यादि कोष्ठं वर्त्तुलमालिखेत् || सर्वेष्वपिप्रकल्प्यैवं तत्रशारान्वि निक्षिपेत् || ४ || चतुष्क्रमेण भिन्नाङ्कान्क्रीडकाश्चात्रषोडश || अथवात्रस्युरष्टेति ज्ञेयं क्रीडाविचक्षणैः || ५ ||
SK
खेलनस्य प्रकारस्तु प्रसिद्धाक्षवदीरितः || चतुःशारक्रमेणक्षावक्ष्यन्ते क्रमशोधुना || ६ || रक्ताः पीताश्च हरिताः कृष्णा वै रक्तपट्टिकाः || पीतपट्टाः कृष्णपट्टास्तथाहरितपट्टकाः || ७ || प्. ३७८) मध्येरक्तास्तथा पीता मध्ये हरितपट्टकाः || ऊर्ध्वाधः श्वेतपट्टास्स्युरेत एवं प्रकीर्तिताः || ८ || ऊर्ध्वाधोरक्तपट्टास्स्युरूर्ध्वाधः पीतपट्टकाः || ऊर्ध्वाधश्च हरित्पट्टा ऊर्ध्वाधः कृष्णपट्टकाः || ९ || चतुर्ष्वेषु मतावर्णाः श्वेतामध्य इति स्मृतम् || एवंशाराश्चतुष्षष्टिः क्रीडकाष्षोडशाष्टवाः || १० || अक्षावष्टाश्रकौकार्यौ चतुरंगुलमायतौ || एकैकस्मिन्पार्श्वभागे सङ्ख्या सूचक लक्षणम् || ११ || दलक्रमेणत्वेकैकं चक्राकारं सुकोष्ठकम् || चतुरस्तत्रशारान्वैसंस्थाप्य क्रीडनं भवेत् || १२ || कोष्ठद्वयान्तरेणस्युः कोष्ठानिसुमवन्ति च || सङ्ख्यावबोधनार्थानि पार्श्वेषु स्युस्तुशारयोः || १३ || एकंत्रीणि च चत्वारि षडष्टौ दशवै तथा || द्वादशैवं षोडशेतिसुमसङ्ख्या द्वयोस्तथा || १४ || षोडशानां खेलने स्याच्छार एकः प्रकीर्तितः || १५ || अष्टानां क्रीडने तु द्वौशारौस्यातामितीरितम् || शालीवाहशकस्याब्दे घ ङछेन्दुमिते शुभे || १६ || खरवर्षे कृष्णपक्षे त्रयोदश्यां रवौ शुभे || श्रीचामुण्डाकृपापूर्ण कृष्णराजमहीभुजा || १७ || निर्मिताषोडशमुखाक्ष क्रीडाति मनोहरा ||
SK
(टीकु) - १६ मुखदपगडे आटक्के चारीकायिडालगल विवर - चारी १ क्के बीदिगलु ३ | बीदिगलु १ क्के मनेगलु ८ ल्लु बीदुगलु ३ क्के मनेगलु २४ | चारीगलु १६ गलिगे वट्टु मनेगलु ३८४ || ईचारीगे मध्यदल्लि कमलवु इदर सुत्तलु १६ दलगलु | ईवगलल्लि वंदुवंदु गुंडु मने | ईमनेगलल्लि नाल्कुनाल्कु कायिगलन्नु मडगिक्क्ॐडाडुवदु | ईचारीगे यरडुयरडुमनेगलन्न विट्टु वंदुवंदु हुबु इरतक्कद्दु || ईचारीगे कायिगल लेख वट्टु ६४ गलिगे विवर - केंपुकायिगलु ४ हलदी कायिगलु ४ | हसरुकायिगलु ४ | कप्पुकायिगलु ४ | केंपुपट्ठापट्टिकायिगल ४ | हलदीदट्टापट्टिकायिगलु ४ | हसरुपट्टापट्टी कायिगलु ४ | कप्पुपपट्टापट्टिकायिगलु ४ | मध्ये केंपु मेले केलगे बिलपु इरुव कायिगलु ४ | मध्ये हलदी मेले केलगे बिलपु इरुव कायिगल ४ | मध्ये हसरु मेले केलगे बिलपु इरुव कायिगलु ४ | मध्ये कप्पु मेले केलगे बिलपु इरुव कायिगलु ४ | मेले केलगे केंपु मध्ये बिलपु इरुव कायिगलु ४ | मेले केलगे हलदी मध्ये बिलपु इरुव कायिगलु ४ | मेले केलगे हसरु मध्ये बिलपु इरुव कायिगलु ४ | मेले केलगे कप्पु मध्ये विलपु इरुव कायिगलु ४ | प्. ३७९) अंतु कायिगलु ६४ | ईचारीगे ८ पट्टिन डालगललेख - डाल २ क्के डाल १ क्के पट्टुगल मेले लेख पट्टु १ क्के १ | पट्टु १ क्के ३ | पट्टु १ क्के ४ | पट्टु १ क्के ६ | पट्टु १ क्के ८ | पट्टु १ क्के १० | पट्टु १ क्के १२ | पट्टु १ क्के १६ | इदे भेरिगे इन्न्ॐदु डाल | ई २ डालगलिंद जोडु दाय बलितक्क - दुग इत्तिग यंटु हंनेरडु हदिनारु इप्पत्तु इप्पत्तनाल्कु मूवत्तेरडु | ईमरिगे बिलुवंते गुरुतन्नु हाकि क्ॐडु १६ जनगलु आडबेकादरे वंटि पगडे आटवंनु आडबहुदु || यंटु जनगलु आडबेकादल्लि हुयल दाय आडबहुदु | कडमे आटगलमर्यादे कायिगलन्नु नडसुवदु मुंतागि विशिष्टवु पूर्वद अक्षक्रीडेयंते बुद्धिबंतरु निष्कर्षेयन्नु माडिक्क्ॐडाडुवदु || १५ अथाष्टमुखासनेक्ष क्रीडाप्रकारः - (८ मुखदपगडे आट)
SK
दलाष्टकं तु कमलं लिखेदादौ पृथग्दले || तिस्रोविध्यस्तु ऋजवोवीध्यां कोष्ठाष्टकं चरेत् || १ || चतुर्विंशति कोष्ठानि त्वेकैकस्मिन्दले क्रमात् || स्युस्संहत्यदलेष्वेषु द्विनवत्युत्तरं शतम् || २ || मध्ये तु कर्णिकाप्रोक्ता मध्यवीध्यादिकोष्ठकम् || वर्तुलं परिकल्प्यात्र चतुश्शारीं विनिक्षिपेत् || ३ || विभिन्न लक्षणाञ्छारान्सुसंपाद्यसमारभेत् || क्रीडांरक्तास्तथापीताः कृष्णाहरितवर्णकाः || ४ || ऊर्ध्वाधः पीतवर्णाः स्युरूर्ध्वाधोरक्तवर्णकाः || ऊर्ध्वाधोहरिताश्चोर्ध्वमधश्चैवासितास्तथा || ५ || मध्ये चत्वार एतेस्युश्श्वेताश्शारा इति स्मृताः || अक्षौ द्वौ पूर्ववत्कल्प्यौ विशेषस्तत्र कथ्यते || ६ || सुमैष्षोडशभिर्यस्तु भागोनिस्सुम ईरितः || एतद्भागस्यचोत्तानेक्रीडानात्रप्रवर्तते || ७ || क्रीडितारस्स्युरष्टौ वा चत्वारो वापि तद्विदः || क्रीडा तु सुप्रसिद्धाक्षक्रीडावदिति निश्चयः || ८ || शालीवाहशकस्याब्दे घङछेन्दुमिते शुभे || खरफाल्गुनशुक्लस्य ह्येकादश्यांबुधेत्वियम् || ९ || श्रीचामुण्डाकृपापूर्णकृष्णराजमहीभुजा || रचिताचाष्टवक्त्राक्षक्रीडेयं सुमनोहरा || १० || (टीकु) - ८ मुखद पगडे आटक्के चारीकायिडालगल विवर | चारी १ क्के बीदिगलु ३ | बीदि १ क्के मनेगलु ८ ल्लु बीदिगलु ३ क्के मनेगलु २४ | चारीगलु ८ क्के वट्टु मनेगलु १९२ | प्. ३८०)
SK
ईचारीगे मध्यदल्लि कमलवु | इदर सुत्तलु ८ दलगलु | ईवगलल्लि वंदुवंदु गंडुमने | ईमनेगलल्लि नाल्कुनाल्कु कायिगलंनु मडगिक्क्ॐडु आडुवदु | ईचारीगे यरडुयेरडु मनेगलंनु बिट्टु वंदुवंदु हुवु इरतक्कद्दु | ईचारीगे कायिगललख्ख - वट्टुकायिगलु ३२ गलिगे विवर - हलदी कायिगलु ४ | हसरु कायिबलु ४ | केंपुकायिगलु ४ | कप्पु कायिगलु ४ | मेले केलगे हलदी मध्ये विलपु इरुव कायिगलु ४ | मेले केलगे हसरु मध्ये बिलपु इरुव कायिगलु ४ | मेले केलगे केंपु मध्ये बिलपु इरुव कायिगलु ४ | मेले केलगे कप्पु मध्ये बिलपु इरुव कायिगलु ४ | अंतु कायिगलु ३२ | ईचारीगे ८ पट्टिन डालगल लेख | डालगलु २ गलिगे डाल १ क्के पट्टुगल मेले लेख - पट्टु १ क्के १ | पट्टु १ क्के ३ | पट्टु १ क्के ४ | पट्टु १ क्के ६ | पट्टु १ क्के ८ | पट्टु १ क्के १० | पट्टु १ क्के १२ | खाली पट्टु १ || इदेमेरिगे इन्न्ॐदु | ईयरडु डालगलिंद जोडु दाय वीलतक्कद्दु दुग - इत्तिग - यंटु - हन्नेरडु - हदिनारु - इप्पत्तु - इप्पत्तनाल्कु | ईमेरिगे बीलुवंते गुरुतन्नु हाकिक्क्ॐडु ८ जनगलु आडबेकादल्लि वंटि पगडे आडबहुदु | ४ जनगलु आडबेकादल्लि हु इलुदाय आडबहुदु | कडमे आटगल मर्यादे कायिगलन्नु नडसुवदु मुंतागि विशिष्टवु पूर्वद अक्षक्रीडेयंते बुद्धिवंतरु नोडिक्क्ॐडाडुवदु || १६ अथ षण्मुखासासनेक्षक्रीडाविवरणम् - (६ मुखदपडे आट) षड्दलंकमलंकुर्याद् दलेकोष्ठानिपूर्ववत् || दलमूले तु चत्वारि कोष्ठानिपरिकल्पयेत् || १ || मध्यवीध्याश्चक्रकोष्ठे षट्षट्शारान्त्सजातिकान् || संस्थाप्यारम्भणं कुर्यात् क्रीडाया इति निर्णयः || २ || शाराष्षट्त्रिंशदाख्याताः पृथग्वर्णा अनुक्रमात् || षट्षट्शारा एकवर्णाज्ञेयाः क्रीडनकोविदैः || ३ || पीताश्च हरितारक्ताः कृष्णाश्श्वेताश्च पाटलाः || षट्कोणाक्षौ तु विज्ञेयौ दशान्तं सुमकल्पनम् || ४ || एकादितोत्रविज्ञेयं क्रीडकाष्षट्त्रयोपि वा || खेलनं स्यात् प्रसिद्धाक्ष क्रीडावदिति निश्चयः || ५ ||
SK
शालिवाहशकस्याब्दे घङछेन्दुमितेखरे || फाल्गुनस्य सितेशुक्रे पौर्णमास्यामिदं कृतम् || ६ || श्रीचामुण्डाकृपापूण कृष्णराजमहीभुजा || चतुराणां हितार्थाय षण्मुखाक्षसुखेलनम् || ७ || प्. ३८१) (टीकु) - ई षण्मुखद पगडे आटद चारी कायि डालगल विवर - चारी १ क्के बीदिगलु १ क्के मनेगलु ८ ल्लु वीदिगलु ३ क्के मनेगलु २४ ल्लु चारी ६ क्के वट्टु मनेगलु १४४ | ईचारीगे मध्यदल्लि कमल | इदर सुत्तलु आरुदलगलु | इवगलल्लि वंदुवंदु गुंडु मने ईमनेगलल्लि आरु आरु कायिगलन्नु मडिगिक्क्ॐडु आडुवदु | ईचारीगे यरडुयरडु मनेगलन्नु बिट्टु वंदुवंदु हवु इरतक्कद्दु | ईचारीगे कायिगल लेख - वट्टु - कायिगलु ३६ क्के विवर - हलदीकायिगलु ६ | हसरुकायिगलु ६ | केंपुकायिगलु ६ | करीकायिगलु ६ | बिली कायिगलु ६ | गुलाबीरंगिन कायिगलु ६ | अंतु कायिगलु ३६ | ईचारीगे ६ पट्टिन डालगल लेख डालगलु २ क्के डाल १ क्के पट्टु १ क्के १ | पट्टु १ क्के ३ | पट्टु १ क्के ४ | पट्टु १ क्के ६ | पट्टु १ क्के ८ | पट्टु १ क्के १० | यिदेमेरिगे यिन्न्ॐदु डाल | ईयरडुडालगालिंद जोडु दाय बलितक्कदु - दुग - यित्तिग - यंटु - हन्नेरडु - हदिनारु - ईप्पत्तु | यीमेरिगे बीलुवंते गुरुतुगलन्नु हाकिक्क्ॐडु ६ जनगलु आदबेकादल्लि वंटि पगडेय आटवन्नु आडबहुदु | ३ जनगलु आडबेकादल्लि हुयिलु दाय आडबहुदु | कडमे आटगल मर्यादे यावत्तन्नु पूर्वद अक्षक्रीडेयंते बुद्धिवंतरु नौडिक्क्ॐडाडुवदु || १७ अथ बुरजाख्यकोष्ठविशेषवदक्षक्रीडाविवरणम् - (बुरजुपगडे आट) चौर्दलंलिखेत्पद्ममष्टाविंशतिकोष्ठकम् || पृथग्दले लिखेत् तत्र वीध्यस्तिस्रोभवन्ति हि || १ || मध्यवीध्या तु कोष्ठानि दशपार्श्वे नव क्रमात् || चतुर्दलानां कोष्ठानि द्वादशोत्तरकंशतम् || २ || दलमूले तु चत्वारि वृत्तकोष्ठानि कल्पयेत् || चतुर्भिः क्रीडकैः पञ्च स्थाप्याश्शारास्स्वकास्त्विह || ३ || दलान्तरे पृथक्कार्यं सुन्दरं कोष्ठपञ्चकम् || बुरजाख्यं दलं ह्येवं चतुष्कं स्याद् दलान्तरे || ४ ||
SK
चतुर्णांबुरजाख्यानां कोष्ठान्यासंश्च विंशतिः || संहृत्यसर्वकोष्ठानि द्वात्रिंशदधिकं शतम् || ५ || बुरजाख्यं वृत्तकोष्ठं गणनायां न विद्यते || रम्याञ्छुकान्वृत्तकोष्ठे चतुरोविलिखेत् क्रमात् || ६ || आरभ्यबुरजुस्थानाद्युग्मं भवति नान्यथा || अन्यत्रयुग्मं न भवेद् बुरजोरित्यदीरितम् || ७ || गत्वाभवेत् तु बुरुजान्तरं युग्मंतदेव वा || त्रिकोष्ठीमन्तरेकृत्वा कोष्ठे कुर्यात् सुमंशुभम् || ८ || शारविंशतिकं रक्त कृष्णपीतपलाशि च || क्रमाज्ज्ञेयमथाक्षौ द्वौषडश्रौ परिकल्पयेत् || ९ || तत्रादिमेक्षे क्रमशः षडश्रेषुसुमानिहि || द्वेचत्वारिषडष्टौ च ततो दश ततोऽसुमम् || १० || अन्त्येक्षे द्वादशतथा षोडशाष्टा दशस्फुटम् || विंशतिश्च चतुर्विंशतिश्च निष्कुसुमं भवेत् || ११ || निस्सुमेनद्य्वङ्कचिह्नस्त्वक्ष उत्तानगो यदा || तस्य वक्ष्येफलंत्वग्रेनामान्येवं विचिन्तयेत् || १२|| चतुस्सुमोनिस्सुमेनयुगमित्यभिधीयते || षट्सुमोनिस्सुमेनस्याद्रस इत्यभिधियते || १३ || अष्टसङ्ख्योनिस्सुमेन ह्युत्तानोवर्ग उच्यते|| दशसङ्ख्योनिस्सुमेनदिक्छब्देनाभिधीयते || १४ || द्वादशांकोनिस्सुमेनभानुरित्यभिधीयते || षोडशाङ्कोनिस्स्मुमेनकलाशब्देनगीयते || १५ || निस्सुमेनाष्टादशाङ्को स्मृतिरित्यभिधीयते || विंशत्यङ्कोनिस्सुमेन ह्युत्तानःकृतिरुच्यते || १६ || चतुर्विंशतिसङ्ख्याकोनिस्सुमेनघनो भवेत् || निस्सुमोनिस्सुमेनोत्तानश्चेत्यूज्य इतीर्यते || १७ || पूज्यावक्षौ यदा स्यातां शारोनैव चलेदिह || ससङ्ख्याक्षौयदोत्तानौ भवेतांनिस्सुमंविना || १८|| तदानुयुग्मं चलतिनैकश्शारश्चलेदिह || शिष्टाक्रीडाप्रसिद्धाक्षक्रीडेवकथिता बुधैः || १९ || शालीवाहनशकस्याब्दे ममथेन्दुमिते शुभे || नन्दनाषाढशुक्लस्य त्वेकादश्यां रवेर्दिने || २० || श्रीचामुण्डाकृपापूर्ण कृष्णराजमहीपतिः || बुरज्वक्षक्रीडनस्य प्रकारं व्यवृणोत्स्वयम् || २१ ||
SK
(टीकु) - बुरजिन पगडे आटके चारी कायि डालगल विवरचारी १ क्के बीदिगलु ३ | बीदि १ क्के मध्यद बीदि मनेगलु १० | बाजु बीदिगलु २ क्क मनेगलु ९ रल्लु १८ | वट्टु बीदिगलु ३ क्के चारी १ क्के मनेगलु २८ ल्लु चारीगलु ४ क्के वट्टु मनेगलु ११२ | चारीगे मध्यदल्लि कमलवु | सूत्तलू नाल्कु गुंडुमने | नाल्कु चारीगे संदीवलगडे नाल्कु बुरुजु | बुरुजु १ क्के मनेगलु ५ रल्लु बुरुजु ४ क्के मनेगलु २० | अंतु मनेगलु १३२ | बुरुजिनवलगे गुंडु मने १ लेखक्के यिल्लद्दु | प्. ३८३)
SK
इदरल्लि व्ंदुवंदु गिणी वरयबेकु | ईचारीगे कमलद सुत्तलु ईरुव गुंदुमनेयल्लि अयिदु कायिगलन्नु मडिगिक्क्ॐडु आडुवदु || ई आटक्के बुरुजुगलल्लिये जोडियन्नुकट्टतक्कड्दु | मध्ये जोडी कट्टुवदक्के आगदु | मध्ये जोडीयन्नु विच्चिदल्लि तिरिगी बुरुजिनल्लिये जोडीयन्नु कट्टबेकु | ईचारीगे मूरुमूरु मनेगलन्नु बिट्टु वंदुवंदु हूवु यिरतक्कद्दु | ईचारीगे कायिगल लेख | वट्टु कायिगलु २० गलिगे विवर - चारी १ क्के कायिगलु ५ रल्लु हलदीकायिगलु ५ | हसरुकायिगलु ५ | केंपुकायिगलु ५ | कप्पुकायिगलु ५ | दिनसु १ क्के ५ कायिगलमेरेगे भेदविरुवंते कायिगलन्नु माडिसतक्कद्दु | ईचारीगे २ डालगलु - आरु पट्टिन बाजुगलन्नुल्लडालगल पट्टगल मेले लेख - पट्टु १ क्के २ | पट्टु १ क्के ४ | पट्टु १ क्के ६ | पट्टु १ क्के ८ | पट्टु १ क्के १० | खाली पट्टु १ | डाल १ क्के पट्टु १ क्के १२ | पट्टु १ क्कें १६ | पट्टु १ क्के १८ | पट्टु १ क्के २० | पट्टु १ क्के २४ | खालीपट्टु १ | ईयरडु डालगलिंद जोडु दाय बीलतक्कद्दु | खाली पट्टु १ | यरडु लेख इरुब पट्टु सह बिद्दरे फलयेंब हेंसरु | खाली पट्टु १ नाल्कु लेख विरुव पट्टु १ सह बिद्दरे युगवेंबहेसरु | खाली पट्टु १ आरू लेखबिरुव पट्टु सह बिद्दरे रसविंबहेसरु | खालीपट्टु १ यंटु लेखविरुव पट्टु सह बिद्दरे वर्गवेंबहेसरु | खाली पट्टु १ हत्तुलेखविरुव पट्टु सह बिद्दरे दिक्कुयेंबहेसरु | खालीपट्टु १ हन्नेरडुलेखविरुव पट्टु सह बिद्दरे भानुवेंबहेसरु | खाली पट्टु १ हदिनारुलेखविरुव पट्टु सह बिद्दरे कलेयंबहेसरु | खाली पट्टु १ हदिनेंटुलेखविरुव पट्टु सह बिद्दरे स्मृतियेंबहेसरु | खाली पट्टु १ इप्पत्तुलेखविरुवपट्टु सह बिद्दरे कृतियेंबहेसरु | खाली पट्टु १ इप्पत्तुलेखविरुव पट्टु १ सह बिद्दरे घनवेंबहेसरु | यरडु डालगलल्लियु खाली पट्टु बिद्दरे पूज्यवेंबहेसरु | कायिनडेयुवदक्के-इल्ल | यरडुलेखदपट्टु बिद्दल्लि जौडुदायवल्ल | वंटिकायि नडशिक्कोल्लसक्कद्दु | कडमे आटद
SK
क्रमयावत्तन्नुपूर्वद अक्षक्रीडेयंते बुद्धिवंतरु नोडिक्क्ॐडाडुवदु || १८ अथ नवग्रहाक्षक्रीडाविवरणम् - (नवग्रहदपगडे-आट) कमलंद्वादशदलं कर्णिकापरिशोभितम् || लिखेत्प्रतिदलंरम्यं कोष्ठद्वादशकं क्रमात् || १ || मेषादिमीनपर्यन्तं दलद्वादशकं स्मृतम् || द्वादशांशं राशिचक्रमिदमित्यनुमन्यताम् || २ || यदा भवेद् दलेकोष्ठनवकं त्रिंशदेववा || कोष्ठानितानिजानीयान्नवांशैस्त्रिंशदंशकैः || ३ || संयुक्तं राशिचक्रं तत् कल्प्यं रम्यं यथोक्तवत् || नवग्रहास्स्वाकृतयश्शारास्स्युस्सुमनोहराः || ४ || रक्तःकिञ्चिद्रक्तयुतः श्वेतः श्वेतस्थलाब्जवत् || श्वेतरक्तश्च हरितःपीतःश्वेतोऽसितस्तथा || ५ || धूम्रचित्रौ च वर्णास्स्यूरव्यादीनां क्रमादिह || रव्यादीनां च सप्तानां गतिस्सव्येन वै स्मृता || ६ || अपसव्याराहुकेत्वोर्गतिरित्यवधार्यताम् || अतिचारगतिर्वक्रास्तम्भश्चैवमृजुर्मता || ७ || क्रीडायांगतिरेवंस्यादितिक्रीडाविदोविदुः || अक्षौद्वौचतुरश्रौ स्यातां वा पार्श्वचतुष्टये || ८ || सुमान्येकंत्रीणिचत्वारिशून्यं च यथाक्रमात् || एकस्मिन्नेवमन्यस्मिन्द्वे च त्रीणि च पञ्च च || ९ || सुमानिस्स्युस्तथापार्श्वमेकंविकुसुमं स्मृतम् || यदैकसङ्ख्यश्चोत्तानस्तदासिंहादिमांशके || १० || रविंसंस्थापयेदेवं द्विसंङ्ख्यः कटकादिमे || विधुंत्रिसङ्ख्यश्चोत्तानःकुजंमेषादिमेन्यसेत् || ११ || तथोत्तानश्चतुस्सङ्ख्योबुधंकन्यादिमेन्यसेत् || तथोत्तानःपञ्चसङ्ख्योगुरुंमिनादिमेन्यसेत् || १२ || अक्षोयदाषडुत्तानो न्यसेच्छुक्रं तुलादिमे || सप्तसङ्ख्योयदोत्तानोमकरादौशनिंन्यसेत् || १३ || अष्टसङ्ख्योयदोत्तानोन्यसेद्राहुंवृषादिमे || नवसङ्ख्योयदोत्तानः स्यात् केतुर्वृश्चिकादिमे || १४ || एकैकस्मिन्दलेवक्रा ऋज्वीचापिगतिर्भवेत् || एकादिद्वादशान्तास्यादृज्वीवक्रापरा स्मृता || १५ || एकान्ताद्वादशादिस्स्याद्गतिःखेलनकोविदैः || स्थापनंहननं चैव लोकसिद्धाक्षवत् स्मृतम् || १६ ||
अ आ इ ई उ ऊ ऋ ॠ ऌ ॡ ए ऐ ओ औ अं अः ० ०० अधाक्षरस्य क १ १० २ २० ३ ३० ४ ४० ५ ५० ६ ६० ७ ७० ८ ८० ९ ९० ँ ११ ख ग घ ङ च छ ज झ ञ ट ठ ड ढ ण त थ द २१ ३१ ४१ ५१ १२ २२ ३२ ४२ ५२ १३ २३ ३३ ४३ ५३ १४ २४ ३४ ध न प फ ब भ म य र ल व श ष स ह ल क्ष ४४ ५४ १५ २५ ३५ ४५ ५५ १६ २६ ३६ ४६ ५६ १७ २७ ३७ ४७ ५७ २ पूर्णाङ्कबोधकाक्षरकोष्ठकम् - क ख ग घ ङ च छ ज झ १ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८ ९ वन्दु यरडु मूरु नाल्कु ऐदु आरु येलु येंटु व्ॐभत्तु प्. ३९२) ३ अङ्कांशबोधकाक्षरकोष्ठकम् - ट ठ ड ढ ण त थ द ध ७| ७|| ७||| ७०- ७०= ७०= - ७००| ७००|| ७००||| पादां शस्य अर्द्धां शस्य त्रिपादं शस्य पादचतु र्थां शस्य पादार्द्धंशस्य पादत्र्यं शस्य पाद चतुर्थां शांश० पाद चतुर्थार्द्धांश पाद चतुर्थत्र्यंश ४ कर्नाटकदेशे - धान्यमानबोधकाक्षरकोष्ठकम् - प फ ब भ म खण्डी इत्यस्य खण्डीविंशां शस्य कुडो इत्यस्य कुडो इत्येतच्चतुर्थां शस्य कुडोचतुर्थां शांशस्य कुडोचतुष्षष्ट्यं शस्य षष्ट्युत्तरशतसेटकस्य (खंङ्ग) अष्टसेटकस्य (कोलग) द्विसेटकस्य (बल्ल) अर्धसेटकस्य (|| शेरु) सेटकाष्टमां शस्य वा १० || रूप्यामि० ५ कर्नाटकदेशे - सुवर्णमानबोधकाक्षरकोष्ठकम् - श ष स ह वरहातूक होन्नुतुक हणतूक हागतूक षट्त्रिंशद्गुञ्जापरिमितस्य चतुर्गञ्जापरिमितस्य एकगुञ्जापरिमितस्य ६ कर्नाटकदेशे - तुलामानबोधकाक्षरकोष्ठकम् - य र ल व मण धडय सेरु पावु चत्वारिं शत्सेटकाः चतुश्चत्वारिं शत्सेटकावा दशसेटकाः एकादशसेटकावा १ सेटकः वा २४ रूप्यैस्तुलितः सेटकपादांशः २४ अथ मुष्टिप्रश्नेषु हस्तग्राह्यपदार्थतदुत्तरविधयः - स्वर्णं जलं तथा शूलं प्रवालस्त्वक् शिलागुडः || चर्मभस्ममृदस्थीनि रजतं नखगोमये || १ || नीरसाश्च तथाज्ञेया ताम्रप्रभृतयो बुधैः || - || अन्नंकार्यासकं पुष्पं चर्म चैव प्रवालकः || २ || प्. ३९३)
SK
तृणं च त्वक् च कर्पूरं सुपत्रं रौप्यमूलके || धान्यं च गोमयं चैव लोहोभस्मादयस्स्मृताः || ३ || - || कर्पूर मूले च जलं पूगीफलमथोफलम् || केशोमणिश्च रजतं कार्पासोमृच्चपत्रकम् || ४ || सोपाह्वस्य तथात्वक् च ताम्रं चर्म तथैव च || लवणं चेति वै प्रोक्ताः पदार्थाष्षोडशात्रहि || ५ || - || घृतंगुडोघासपूगीफले कर्पूरमेव च || लोहस्ताम्रं भस्मचास्थि सञ्जीवः केश एव च || ६ || लवणं त्वग् गोमयं च शुष्कं चर्मेति वै स्मृताः || - || रजतं चैव कर्पूरं प्रवालो रत्नमेव च || ७ || कार्यासस्त्वग्घृतं चैव गुडः कणमृदौ तथा || अस्थ्यश्माकेशलवणौपुष्पभूती इति स्मृताः || ८ || - || प्रकारान्तरम् - पत्रंकार्पासकं चैव धान्यं लोहस्तथैव च || सजीवोमूलशुष्के च रस इत्यादयो गताः || १ || फलंकार्पासकदृषद्रसेषुस्याच्छदोस्थि च || शुष्कं मृदेषुविज्ञेयमिति वै तद्विदोविदुः || २ || फलंचर्म च धान्यं च सजीवश्च छदस्तथा || शिलारसश्च लवणमित्यादींस्तद्विदोविदुः || ३ || अस्थिशुषकं गोमयं च लवणानि शिला तथा || मूलंरसस्सजीवश्चेत्येवं ज्ञेयं विचक्षणैः || ४ || शालीवाहशकस्याब्दे त्रिचतुस्सप्तभूमिते || विक्रमाश्विनशुक्लस्य त्रयोदश्यां भृगोर्दिने || ५ || श्रीचामुण्डाकृपापूर्ण कृष्णराजमहीक्षीता || मुष्टिप्रश्नोत्तरविधिरेवं रूपेण वर्णितः || ६ || २५ अथोपर्युक्तपदार्थज्ञापकगणितसंकेतश्लोकाः - सुवर्णमन्नं नखरः फलनीलफलाशकम् || कंदंजीवश्च शुष्कं च तृणं गोमयमेव च || १ || क्रमुकंताम्रलोहौ च सुचर्मलवणं तथा || शिलाधान्यं प्रवालश्च मणिमत्स्यौ तथैव च || २ || कार्पासरजताज्यानि गुडः कुसुममेव च || भस्मरोमास्थिकर्पूर त्वग्भेदाद्गणित क्रमः || ३ || अस्यसूत्रं पद्ममेव च इति || प्रकारान्तरम् - लोहस्तुप्रथमो ज्ञेयो द्वितीया मृत्तिका तथा || तृतीयंस्या तु कार्पासं चतुर्थे कर्मकथ्यते || १ ||
SK
पंचमंधान्यमित्युक्तं षष्ठं फलमितीरितम् || सप्तमंपर्णमत्रस्यादष्टमं गोमयं तथा || २ || प्. ३९४) नवमं मूलमित्युक्तं दशमं चास्थि कथ्यते || एकादशं शष्कमत्रद्वादशं लवणं भवेत् || ३ || त्रयोदशो जीव उक्तः शिलास्यात्तु चतुर्दशी || रसः पंचदशोज्ञेयः श्रूयतामंबिके शिवे || ४ || अस्यसूत्रं - सुरतादिषु इति || कैय्यल्लिहिडिदपदार्थगलंपेलुवपद्यगल - (टीकु) - पद्यदल्लि बंद लेक्खवन्नु नोडिक्क्ॐडु इंथा पदार्थवेंदु गणितवन्नु सुणिसिक्क्ॐडु हेलुव श्लोकगल यरडुप्रकारगलन्नु ईगणितक्के यरडु प्रकार सूत्रगलन्नु सह बरदु इवे || इवन्नु बुद्धिवन्तरु नोडि तिलिदु क्कोलतक्कद्दुचिन्नवु नीरु वेर्पबल शिप्पे शिला गुड चर्म भस्मगलु | मण्णेले वेललियु नखवु गोमय नीरस ताम्रवादियोल् || १ || अन्नवु हत्ति तोगलु गुर्पवलंपू तृण कप्पुर चन्नेले | बेल्लि बेर्दवस गोमय लोहवु भस्मवादियोल् || २ || कप्पुर वेरु नीरडिके कायि कुरुल् मणि बेल्लि हत्ति | मण्सोफेले शिप्पे ताम्र तोगलुप्पुगलीप दिनारुजातियोल् || ३ || तुप्पवु बेल्ल हुल्लडिके कप्पुर लोहवु ताम्र भस्मवु मेलुप्पु सजीव केश यल्लु शिप्पेयु गोमय शुप्कचर्मगलु || ४ || बेल्लियु कप्पुर पवल रत्नवु हत्तियु शिप्पे तुप्पमु | बेल्लवु कालु मण्णेलुवु कल्कुरुलुप्पु पुष्पभूतिगलु || ५ || यल्लपदार्थभेदगल केलिदबेल्लव | पेल्वेनिंदिरावल्लभसोदरी करुणदिंदलिकौतुकमाद रीतियिम् || ६ || (टीकु) - यले हत्ति धान्य लोह यलेगल् जीवनु बेरु शुष्क रस मोदलागि || १ || फल हत्ति शिलेय रसदोल् यलेयं शुष्क मण्णुगलिवरोल् || २ || फल चर्म धान्य जीवरु यले शिले रस उप्पु मोदलादवगल् || ३ || यलु शुष्क सगणि उप्पुगलशिले बेरुं रस जीवरीपरितोरुम् || ४ || २६ अथ देवीसायुज्यमुक्तिचित्रपटप्रकारः -
SK
श्रीमन्कृष्णमहीपते कलिपदाक्रांतेषुभूमौजनेष्वन्यायेष्वधिकेषुनैवनिरता-धर्मेमतिः कस्य वा || वेदास्ते बहवस्ततोपि बहवश्शास्त्रादयो भारतं काव्यं चाद्यमपीक्षीतुंसपदिनोनैवास्ति बुद्धिः कलौ || १ || तस्मात्संसृतिमोक्षणैकफलदं पुण्यप्रदं शृण्वतां धर्माधर्म विवेचनं वदविभोसंकोचतस्सज्जनैः || इत्थंबोधित एष कृष्णधरणी पालोजगन्मातृका देवीसर्वसुराधिके त्युपविशत्युद्दामवाग्वैभवः || २ || प्. ३९५) श्रीकृष्णराजावनिपेनदेवीसायुज्यमुक्तिप्रदमिष्टदायि || संक्रीडनंसंरचितं सुरम्यं जीयाद्भचन्द्रावधिभूतलेस्मिन् || ३ || - || शूलादिविष्णुलोकांतं षडुत्तरशतं पदम् || एतेषां कारणीभूत सदनानि तथैव हि || ४ || गुरोःकटाक्षागमादि चतुर्विंशपदं तथा || एतन्मिलित्वाषट्त्रिंशदुत्तरद्विशतंपदम् || ५ || अत्रकार्याणिसद्मानि कारणेनसहैवहि || शूलनारकमारभ्यसकारणगृहाणि वै || ६ || सप्तसप्ततिसङ्ख्यानि क्रमेणैव विवृण्महे - गुरुद्रोहीभवतियः स(शूलनरकं) व्रजेत् || अनृतं यस्तु वदति (नरकक्रिमि) रेवसः || १ || सतोयोनिंदतिवृथा तस्या (ऽधःपतनं) ध्रुवम् || स्वामिद्रो ही भवति यो (महारौरव) मश्नुते || २ || मातापित्रोश्च यो द्रोही (रौरवं) नरकं व्रजेत् || मित्रद्रोही भवति यः (तपनं) नरकं व्रजेत् || ३ || विद्ययाहंकृतिंप्राप्तो भवति (ब्रह्मराक्षसः) || अत्यपेक्षी भवति यस्स (पिशाचो) भवेन्नरः || ४ || तामसाहं कृतिं प्राप्तो (राक्षसे)ष्वभिजायते || राजहेलनमातन्वन् (कुम्भीपाकं) व्रजेत् पुमान् || ५ || दुरुह्यन्राज्ञः कोशमथो (कालसूत्रं) व्रजेन्नरः || (असीपत्रा) ख्यनरके जायते राजदूषकः || ६ || राजद्रोहिसहायोयः (संघातनरकं) व्रजेत् || राजदारान्कामयानो (ऽन्धतेमा) नरकं व्रजेत् || ७ || अभिजातस्सुरापायी यदि (वैतरणीं) व्रजेत् || दयाविहिनोभूतेषु (गण्डशैलो) भवेद्ध्रुवम् || ८ || निद्राभङ्गं यः करोति (मत्कुणः) सोन्यजन्मनि || ज्ञानंप्राप्यवृथाभूयाद्यदिगोरक्तपोभवेत् || ९ ||
SK
देवनामविनागायन् (झिल्लिका) सोन्यजन्मनि || ज्योतिषेप्वनृतंवक्ष्यन् (पल्लिका) सोभिजायते || १० || देवालयस्थदीपानां (पतङ्गः) शामको भवेत् || धान्यचोर्येणजीवेद्यस्स (आखु) र्भवितानरः अन्यायतः किमप्युत्क्वानत्यजेद्यदि (गोधिका) || ११ || स्वामिद्रोहसहायेन (कीचपालो) भवेन्नरः || पत्युर्गरप्रदानेन (सरट)स्सोन्यजनमनि || १२ || प्. ३९६) यस्त्वाहूतः प्रतिदिनंभुङ्ते (भ्रमर) एवसः || अर्जयित्वाधनं सत्सुनदद्यान् (मधुमक्षिका) || १३ || अन्नकण्टकतां प्राप्तो (मक्षिका) सोन्यजन्मनि || समीचीनोदयाशून्यस्स (शिला) जायते नरः || १४ || दानकण्टकतां प्राप्तो भवेत् स तु (वनाधृतिः) || विषयुक्ताशयोयस्तुस (सर्प) स्सर्वथा भवेत् || १५ || विनाविवेकं यः स्नायात्स (मण्डूको) ऽन्यजन्मनि || यःक्षुद्रवार्तयाजीवेत्स (मत्स्यो) जायते नरः || १६ || विवाहकण्टको यस्तु (मार्जाल) स्सोन्यजन्मनि || अत्यन्तवंचनायुक्तो (जम्बुक) स्सभवेन्नरः || १७ || चिरजीवीबुद्धिहीनो यदि (घूकः) प्रजायते || दृष्ट्वायोज्ञानिनोवृधा न दृष्ट्वेव व्रजेत् (तरुः) || १८ || परान्नभक्षणाज्जीवन् (काको) भवतिनान्यथा || अन्नचौर्येणयोजीवेत् सवृको नात्रसंशयः || १९ || सर्वान्यस्तु शपेल्लोके देहांते (श्वा)ऽभिजायते || बाधते योजनान्नीरे (नक्र) जन्मसमश्नुते || २० || तीर्थयात्राकृतोयस्तुनिंदेत् (कच्छप) एवसः || सत्कर्माचरणेमन्दो भवेद् (अजगरो) हि सः || २१ || वंशाभिवृद्धिमाकांक्षन् (लता) ऽन्यस्मिन्भवे भवेत् || सदाकामी भवतियः (कलविंक)स्सजाते || २२ || विनाविवेकं यः शास्त्रं पठेद् (गर्दभ) एव सः || दांभिकध्यानमातन्वन् (बको) ऽन्यस्मिन्भवेभवेत् || २३ || तूष्णींविरक्तो यो भूयाद् (भल्लुक)स्सोन्यजन्मनि || कालज्ञाने नृतं वक्ष्यन् (कुक्कुट)स्सोभिजायते || २४ || अभिजातो यदि भवेन्मांसादस्सभवेद् (अजः) || स्त्रियंबलाद्योरमते (गोगांगूलो) ऽन्यजन्मनि || २५ || दिवास्त्रीसंगमातन्वन् (कापोतं) जन्मचाप्नुयात् || हीनाचाररतोनित्यं (वानर) स्सोन्यजन्मनि || २६ ||
शूलनंरकवेमोदलुगोण्डुवैतरणियनुकडेयोलेणिसिलुहन्नेरडुमनेगल् || नोटकरेकेलि-ईयाटक्केडालगलुनाल्कुपट्टिनमूरनंटिनीवु || ४७ || वन्दरिन्दिप्पत्तरवरिगेतप्पदेनोडि-इल्लिलेखवन्नुहाकिक्क्ॐडादि || शालिवाहनशकवुसाविरदयेल्नूरनल्वत्त-ऐदक्केसल्बचित्रभानुसंवत्सरवपडदचैत्रदशुद्धपञ्चमियुबुधवाररंजिसि-रुवशुभवाददिवसदलिसभेयवरु || मेच्चुवापरियिंदधरेयल्लि-इरुवनररुनारियरुसन्मार्गवरिवंतेश्रीकृष्णधरणीन्द्ररचिसिरुवसरसवाद-श्रीदेवियसायुज्यवेंबुवाटवाचन्द्रतारकमागरितुनोडि || सततसन्तोषदिंदाडिनीवुसुखदलाडिदजनकेशुभवुवहुदु || ४७ || (टीकु) - ईरीतियादचतुरश्राकृतिपठवन्नुनिर्माणमाडुवदक्के हदिनारुसालुमनेगललेक्खदक्रम-चतुरश्राकृतिपठक्केवट्टुमनेगलु-इन्नूरमूवत्तरु || केलगणशूलनरकवन्दने सालुमोदलागिहदिनैदनेसालुवरिगेसालुवन्दक्केमनेगलु १५ रल्लु मनेगलु २२५ | मेलणदेवीसायुज्य १६ नेसालु अंकितदमने १ सह ११ | वट्टु सालुगलु १६ क्के वट्टु मनेगलु २३६ || ईचतुरश्राकृतिपठक्के डालगल लेक्ख - नखसंख्ये मेरिगे २० क्के डाल १ क्के पट्टु ४ क्के पट्टु १ क्के लेखविल्ल | कडमे पट्टु ३ रल्लि पट्टु १ क्के १ | पट्टु १ क्के २ | पट्टु १ क्के ३ | डाल १ क्के पट्टु १ क्के लेखविल्ल | कडमे पट्टु ३ रल्लि पट्टु १ क्के ४ | पट्टु १ क्के ५ | पट्टु १ क्के ६ | डाल १ क्के पट्टु १ क्के लेखविल्ल | कडमे पटूटुगलु ३ रल्लि पट्टु १ क्के ७ | पट्टु १ क्के ८ | पट्टु १ क्के ११ | ईडालगलु ३ रिंद १ रिंदहिडिदु इप्पत्तरवरिगु लेक्खबीलुत्ते | चतुरश्रदेवीसायुज्यदाटक्के ईडालगलु || प्. ४०४) ई देवीसायुज्यमुक्तियाटद चतुरश्रपटदल्लिकारणदमनेगलुनूराररल्लियुकन्नडमातुगल-अक्षरगलन्नुबरेयतक्करीतिसर्पगतियिंकेलगेवामभागदिन्दमेलक्केलेक्ख -
SK
ईलेक्खदमनेगलुकेवलकारणद्दु ईलेक्खदमनेगलुके-सचित्रवादकार्यद्दु १३४ गुरुद्रोहिगे शूलनरकप्राप्ति १ १९९ असत्यवन्नुडिदरे नरकक्रिमिप्राप्ति २ १७४ सत्पुरुषरं निन्दिसिदरे अधःपतननरक प्राप्ति ३ १८७ स्वामिद्रोहिगे महारौरव नरक प्राप्ति ४ १८९ मातापितृद्रोहिगे रौरव नरकप्राप्ति ५ १२२ मित्रद्रोहिगे पतननरक प्राप्ति ६ १५८ विद्या अहंकारियादरे ब्रह्मराक्षस जन्म ७ १०३ अत्यपेक्षियादरे राक्षस जन्म ८ ९३ तामसाहंकारियादरे राक्षस जन्म ९ १५३ राजहेलनवं माडिदरे कुंभीपाक नरक प्राप्ति १० १४६ राजभण्डारद्रोहिगे कालसूत्रनरक प्राप्ति ११ १६३ राजदूषणेयं माडिदरे असिपत्र नरक प्राप्ति १२ १४० राजद्रोहिगे सहायनादरे संघातनरक प्राप्ति १३ १७२ राजदारापेक्षिगे अन्धन्तमो नरक प्राप्ति १४ २०७ उत्तमजातियल्लि हुट्टि सुरापानवंमाडिदरे वैतरणी नरकप्राप्ति १५ ८७ भूतदयविल्लदे इद्दरे मुरुडुशिलेय जन्म १६ ८८ निद्राभंगवं माडिदरे तिगणेय जन्म १७ ८६ ज्ञवन्नु ह्ॐदि व्यर्थवादरे-उण्णे जन्म १८ १७० देवतास्मरणे इल्लदे गानवं माडिदरे जीरुण्डे जन्म १९ १४९ अबद्धज्योतिषवं हेलिदरे पल्लि जन्म २० १६४ देवालयददीपवं केडिसिदरे पतंग जन्म २१ १२६ धान्यचौर्यवं माडिदरे हेग्गणजन्म २२ १०८ लोककण्टकनादरे वृश्चिकजन्म २३ १०४ अन्यायदिं हिडिदपट्टन्नुबिडदे-इद्दरे गोधिकाजन्म २४ ११८ स्वामिद्रोहक्केसहायनादरे कीचपालहक्कीजन्म २५ १६० पतिगेविषवन्निक्किदर वोतीक्यातजन्म २६ १५२ नित्यमं औतनद ऊटवं माडिदरेभ्रमर जन्म २७ प्. ४०५)
ऊर्ध्वभागे द्वयोर्वीध्योः कोष्ठानि स्युः त्रयोदश || पृथक् तदूर्ध्वंवीध्योः स्युर्द्वयोरेकादश क्रमात् || ३ || पृथक् तदूर्ध्ववीध्यां तु कोष्ठानि स्युस्त्रयोदश || तदूर्ध्वंस्युस्सप्तदशवीध्यां कोष्ठानि संलिखेत् || ४ || ऊर्ध्वोर्ध्ववीधिक्रमशः षोडशद्वादश क्रमात् || कोष्ठानिकल्प्यान्यत्रेति क्रीडासु कुशलैस्स्मृतम् || ५ || पूर्वोक्ताक्षक्रीडनवत्क्रीडेयं कथिता बुधैः || अक्षाश्चात्र त्रयोज्ञेयानिस्सुमा एकपार्श्वतः || ६ || पार्श्वत्रये तु क्रमशः द्वित्र्येककुसुमः पृथक् || एकोक्षोन्यस्तथाज्ञेयो दशसप्तचतुस्सुमः || ७ || त्रयोदश तथापंचदश चैवं चतुर्दश || सुमान्यत्रसुविज्ञेया नीतिचाक्षविचक्षणाः || ८ || शालीवाहशकेषु बाणमुनिभूसंख्येषु वर्षेष्वथो यातेष्वद्यजयावहेविजयनाम्न्यब्दे-ऋतौग्रैष्मके || आषाढेसितपक्षकेभृगुदिने चैकादशी संयुते श्रीलिंगाकृतिमातनोदिममिहश्रीकृष्णभूवल्लभः || ९ || चतुरश्राकृतियाद देवीसायुज्यमुक्ति-आटद पठवन्नु शिवलिंगाकृतियागि रचिशियिरुवदक्के पठवन्नुरचिसुवक्रम - डालगललेखसह - (सीसपद्य) - श्रीचण्डिकाप्राज्यसेवासमालब्धसाम्राज्यसौशील्यसद्गुणैघश्रितजनामरभूजकृष्णनृपभोजराजेंद्ररचिसिरुवरम्यवाद || शिवलिंगदाकृतियचित्रपटदलिदेविसायुज्यमुक्तियंबाटदोलगे || १ || सद्गुरुकटाक्षादिसायुज्यमुक्त्यन्तवागिनोडल् || कैलासमोदलागिकेल्तत्त्वमार्गांत-ऊर्ध्वलोकदमनेगलोट्टुमाडे || २ || पदिनेलुमनुजनेमोदलागियेपिशाचपददपर्यंतदलिमनुजभाव || भेदगलसदनगलुबेरदिहवुहादिनेलुगोविनिंमोदलागिकुरितुनोडल् || ३ || प्. ४०९) शिलेयपर्यंतरवुतिर्यक्कुजंतुगल मनेगलिहबरवतूयणिसिनोडल् || शूलनरकवुमोदलुग्ॐडुवैतरणियनुकडेयोलेणिसलुहन्नेरडुमनेगल् || ४ || मोदलिंदगृहगलनुमुददिंदयाणिसिदरे नूरमुवत्तहदुमुंदेपेल्वे || सद्गुरुकटाक्षादिसरससदनं गलिगेकारणगलेयिल्लकलेययिदनु || ५ ||
SK
वुलिदनूरारक्केवुचितवागियेपेसरुकार्यवेंदिवाकिन्नुकारणगलु || मनेगलवेनूरारुयणिसलंकितगूढयिन्नूरमूवत्तुमेलेयारु || ६ || शालिवाहनशकवुसाविरदयेलनूरु ऐवत्तारनेयैदुतिरुव || विजयसंवत्सरदविमलवादाषाढशुद्धयेकादशिशुक्रवार || ७ || शुभदिवसदल्लीशदययिंसाधुसंतोषक्केसरसमागि || माडिरुवदेविसायुज्यदाटवाचन्द्रतारकविदाडिसुखदिम् || ८ || (टीकु) - ईपठवन्नु रचिसुवक्रम - शिवलिंगाकृति पठक्के वट्टु मनेगलु २३६ | केलगण शूल नरकद वंदने सालु मोदलागि देवीसयुज्यमुक्तिय अंकितदमनेयु इरुव मेलण सालुगलवरिगे सालुगलु १६ क्के विवर - केलगण १ ने सालिगे १९ मनेगलु | यरडने सालिगे १९ मनेगलु | मूरने सालिगे १९ मनेगलु | नाल्कने सालिगे १७ मनेगलु | ऐदने सालिगे १७ मनेगलु | आरने सालिगे १५ मनेगलु | येलने सालिगे १३ मनेगलु | यण्टने सालिगे ११ मनेगलु ! वम्भत्तने सालिगे १३ मनेगलु | हत्तने सालिगे १३ मनेगलु | हन्न्ॐदने सालिगे ११ मनेगलु | हन्नेरडने सालिगे ११ मनेगलु | हदिमूरने सालिगे १३ मनेगलु | हदिनाल्कने सालिगे १७ मनेगलु | हदिनैदने सालिगे १६ मनेगलु | हदिनारनेमेलिन सालिनल्लि अंकितद मनेगूडि देवीसायुज्य मुक्तिवरिगे १२ मनेगलु वट्टु सालुगलु १६ क्के वट्टु मनेगलु २३६ || यीशिवलिंगाकृति पटवन्नु रचिसुबल्लि लिंगद वुभयपार्श्वदल्लि दोड्ड यरडु मण्डलवन्नु रचिशि बलगडेय मण्डलदल्लि शीचामुण्डेश्वरी अम्मनवरु यडगडेय मण्डलदल्लि यीमेले बरदिरुव पद्यगलन्नुबरेयबेकु ||
SK
ई-आटक्के डालगलु अदरल्लिरुव हूवुगल लेखसह अभिजित्सहितवाद २८ नक्षत्रगलंते डाल १ क्के पट्टु ४ क्के लेक्खविल्लद पट्टु १ | लेक्खद पट्टुगलु ३ क्के पट्टु १ क्के १ | पट्टु १ क्के २ | पट्टु १ क्के ३ | डाल १ क्के लेखविल्लद पट्टु १ | लेक्खद पट्टु ३ क्के पट्टु १ क्के ४ | पट्टु १ क्के ७ | पट्टु १ क्के १० | डाल १ क्के लेक्खविल्लद पट्टु १ | लेक्खद ३ क्के पट्टु १ क्के १३ | पट्टु १ क्के १४ | पट्टु १ क्के १५ | ईमेरिगे इरुव डालगलु ३ रिंद १ बरद हिडिदु २८ गलवरिगु लेक्खगलु बीलुत्ते | ईरीतिनोडिक्र्ॐडु कडमे आट यावत्तन्नु चतुरश्राकृतियाद देवीसायुज्यद पठदाटवन्नु आडुवन्ते बुद्धिवन्तरु नोडिक्क्ॐडाडुबदु || प्. ४१०) २९ अथ सर्पाकृतिदेवीसायुज्यमुक्त्यक्षक्रीडाविवरणम् - देवीसायुज्यवक्रीडाकोष्ठशाराक्षकाः स्मृताः || अक्षत्रिपार्श्वभागेषुसुमानित्रिषुविन्यसेत् || १ || एकद्वित्रीणिषट्पंचचतुस्सप्तनवाष्ट च || शालीवाहशकेषुबाणमुनिभसंख्येषुवर्षेष्वथोयातेष्वद्यजयावहेविजय-नाम्न्यब्दे-ऋतौग्रीष्मके || आषाढेसितपक्षकेबुधपितुर्वारेथराकादिनेसर्पाकारतयेममेवरचयामास-क्षणाद्भूपतिः || २ || चतुरश्राकृतियाद देवीसायुज्यमुक्ति-आटदपठवन्नु सर्पाकृतियागि रचिसिरुवदक्केपद्यश्लोकपठवन्नु रचिसुवक्रम डालगललेखसह | (सीसपद्य) - श्रितजनावनलोलश्रीकृष्णभूपालमत्तोर्वपरिचित्रबरेयलेणिसि || शालिवाहनशकवुसाविरदयेल्नूर-ऐवत्त-आरनेयैदुतिरुव || १ || विजयसंवत्सरदविमलवादाषाढशुद्धपूर्णिमेबरेदसोमवारदलि || कल्पिशिरुतिर्प्पसर्पदाकृतियादचित्रपटवनुनोडिशिष्टरेल्ल || २ || (टीकु) - ईपठवन्नु रचिसुवक्रम सर्पाकृति पठक्के वट्टु मनेगलु २३६ | केलगिनशूलनरकद वंदने सालु मोदलागि हदिनैदने सालुगलवरिगे सालु १ क्के मनेगलु १५ ल्लु मनेगलु २२५ मेलिन देवीसायुज्यद १६ ने सालल्लि अंकितद मने १ सह ११ | वटटु सालुगलु १६ क्के वट्टु मनेगलु २३६ ||
SK
यी आटक्के डालगलु अदरल्लिरुव लेक्खगलु सह | नाल्कुपट्टिन डालग्लु ३ क्के डाल १ क्के खाली पट्टु १ | बाकी पट्टुगलु ३ क्के १ - २ - ३ | डाल १ क्के खाली पट्टु १ | बाकी पट्टु ३ क्के ४ - ५ -६ | डाल १ क्के खाली पट्टु १ | बाकी पट्टुगलु ३ क्के ७ - ८ - ९ | यीमेरिगे डालगलु ३ क्के वंदरिंद हिडिदु १८ गलवरिगे पुराण संख्येगे बीलुव मेरिगे गुरुतुगलंमाडिक्क्ॐडु कडमे यावत्तन्नु चतुरश्राकृतिदेवीसायुज्यद पटवन्नु साडुवंते बुद्धिवन्तरु नोडिक्क्ॐडाडुवदु || ३० अथ विश्वरूपाकृतौदेवीसायुज्यमुक्त्यक्षक्रीडाविवरणम् - वीध्यष्षोडशतत्रस्युः कोष्ठसंख्याग्रिमक्रमात् || अधोवीध्यांसप्तकोष्ठमेकादशतथोपरि || १ || त्रयोदशतदूर्ध्वं पञ्चदशस्युः ततः परम् || ऊर्ध्वंसप्तदशैवं तदूर्ध्वं वीधीषुपञ्चसु || २ || पृठक्कोष्ठानिविद्वद्भिः ज्ञेयान्येकोनविंशतिः || तदूर्ध्वंस्युस्सप्तदशतदूर्ध्वांस्युः पृथक्पृथक् || ३ || प्. ४११) वीधिद्वयेपञ्चदशतदूर्ध्वं स्युस्त्रयोदश || एकादशतदूर्ध्वंस्युः कोष्थान्येकादशान्ततः || ४ || तदूर्ध्वमेवंलेख्यंस्यादक्षक्रीडाविचक्षणैः || देवीसायुज्यवत्सर्वमक्षास्त्रय उदीरिताः || ५ || एकपार्श्वेनिस्सुमास्स्युरन्येषुत्रिषु वै क्रमात् || एकंद्वेत्रीणिचत्वारिद्वादशाष्टसुमानिहि || ६ || सुमानिसप्तदश च त्रयोदशदशेति च || चतुरश्राक्षकेष्वेवं व्यवस्थासंप्रकीर्तिता || ७ || षट्पंचसप्तेन्दुमितेशालिवाहशकाब्दके || विजयश्रावणेकृष्णेनवम्यांशुक्रवासरे || ८ || श्रीचामुण्डाकृपापूर्ण कृष्णराजमहीभृता || देवीसायुज्यमुक्त्यर्थ विश्वरूपाकृतिःकृता || ९ || क्रीडनात्क्रीडकानां च परितोषायधीमता || चतुरश्राकृतियाद देवीसायुज्यमुक्तियाटद पठबन्नु विश्वरूपाकृतियागि रचि शिरुवदक्के पद्यश्लोकद पठवन्नु रचिसिरुवक्रम डालगल लेक्खसह (सीस) ऽस्रीमहाबलशैलशृंगवासिनियादलोकमातेयविश्वरूपदोलगे || षट्त्रिंशदधिकद्विशतमंदिरगलोल्चेतनाचेतनसृष्टिबरदु || १ ||
SK
ब्रह्मांडवेकाणबरुवंतेसायुज्यमुक्तियंबाटफणिगतियलि || रुचिसिदश्रीकृष्णराजमहाराजनखिलरुसन्मार्गवरियुवन्ते || २ || रसशरर्षिकुरंगधरांकविजयवत्सरश्रावणोत्तरपक्षनवमी || कवियवासरदोल्सकलकविगलोप्पेधरेयलिरुवंतेयाचन्द्रतारवागि || ३ || (टीकु) - ईपठवन्नु रचिसुवक्रम - श्रीदेवीविश्वरूपाकृतिपठक्के वट्टु मनेगलु २३६ क्के केलगिन शूलनरकद १ ने सालु मोदलागि देवीसायुज्यद अंकितदमने १ सह इरुवमेलिन सालु वरिगे सालुगलु १६ क्के विवर | केलगिन १ ने सालिनल्लि ७ मनेगलु | यरडने सालिगे ११ मनेगलु | ३ ने सालिगे १३ मनेगलु | ४ ने सालिगे १५ मनेगलु | ५ ने सालिगे १७ मनेगलु | ६ ने सालिगे १९ मनेगलु | ७ ने सालिगे १९ मनेगलु | ८ ने सालिगे १९ मनेगलु | ९ ने सालिगे १९ मनेगलु १० ने सालिगे १९ मनेगलु | ११ ने सालिगे १७ मनेगलु | १२ ने सालिगे १५ मनेगलु | १३ ने सालिगे १४ मनेगलु | १४ ने सालिगे १३ मनेगलु | १५ ने सालिगे ११ मनेगलु | मेलिन १६ ने सालिगे ७ मनेगलु | ईमेरिगे वट्टु मनेगलु २३६ || प्. ४१२) यी आटक्के डालगलु अदरल्लिरुव लेक्ख सह - उपनिषत्संख्येयंते १ रिंद ३२ गलवरिगूसंख्येबीलुव ४ पट्टिन ३ डालगलिंद बीलुवलेक्खक्के डाल १ क्के खाली पट्टु १ | बाकी पट्टु ३ क्के पट्टु १ क्के १ | पट्टु १ क्के २ | पट्टु १ क्के ३ | डाल १ क्के खाली पट्टु १ | बाकी पट्टु ३ क्के पट्टु १ क्के ४ | पट्टु १ क्के ८ | पट्टु १ क्के १२ | डाल १ क्के खाली पट्टु १ | पट्टु ३ क्के पट्टु १ क्के १० | पट्टु १ क्के १३ | पट्टु १ क्के १७ | ईमेरिगे इरुव ईमूरुडालगलिंद १ रिंद हिडिदु ३२ गलबरिगु वीलुत्तेयाद्दरिंद कडमे आट यावत्तन्नु चतुरश्राकृति पठदन्ते बुद्धिवन्तरु नोडिक्क्ॐडाडुवदु || ३१ अथ देवीसायुज्यमुक्त्यक्षक्रीडाविवरणम् - (बृन्दावनाकृतौचित्रपटे) वीध्यस्तुषोडशात्रस्युः कोष्टसङ्ख्याग्रिमक्रमात् || आदौत्रिवीधीषु कोष्ठानिस्युरेकोनविंशतिः || १ ||
SK
तदूर्ध्वं वै सप्तदशततः पंचदशैव तु || ततश्चतुर्वीधिकासु कोष्ठानिस्युस्त्रयोदश || २ || पृथक्पृथगितिप्राहुरूर्ध्वं पंचदशद्वयोः || वीध्योस्ततः पृथक्कोष्ठानि भवन्तीति तद्विदः || ३ || तदूर्ध्वं च द्वयोर्वीध्योः कोष्ठानिस्युः त्रयोदश || तदूर्ध्वमेकादशस्युः ततस्सप्तदशोर्ध्वतः || ४ || तदूर्ध्वमेकादशस्युः कोष्ठानीतिक्रमः स्मृतः || अधोवामादितः प्रोक्तं सर्पाकारेक्ष चालनम् || ५ || प्रागुक्तदेवीसायुज्य क्रीडावच्छारकास्त्रयः || निस्सुमश्चैकपार्श्वस्स्यात् त्रयाणामितरेषु तु || ६ || एकंद्वेत्रीणिचत्वारिदशसप्तत्रयोदश || एवंपंचदशाथो वै चतुर्दशसुमान्यहो || ७ || षट्पंचसप्तेन्दुमितेशालीवाहशकेशुभे || विजयेकार्तिकसितेद्वादश्यां भानुवासरे || ८ || श्रीचामुण्डाकृपापूर्ण कृष्णराजमहीभृता || देवीसायुज्यमुक्त्यक्ष क्रीडाविरचितापृथक् || ९ || वृन्दावनाकारतुल्यचतुरश्रा कृतिः शुभा || इत्थंचतुर्विधमियंपुरुषार्थसारंश्रीकृष्णराजरचितंपठतांधरित्र्याम् || नश्येच्चपापनिचयंसूलभोपिधर्मोदेवीकटाक्षलवतः सुलभाभवेच्छ्रीः || १० || शालीवाहशकेषुबाणमुनिभूसंख्येषु वर्षेष्वथोयातेष्वद्यजयावहेविजयनाम्न्यब्देशरत्संयुते || ऊर्जस्यैववलक्षपक्षक इहश्रीद्वादशीसंयुतेभानोरह्निमहीपतिस्समकरोवृं?दावनाकारताम् || ११ || प्. ४१३) चतुरश्राकृतियाद देवीसायुज्यमुक्तियाटदपठवन्नु बृन्दावनाकृतियागि रचिसिरुवदक्के पद्यश्लोकदपठवन्नुरचिसिरुवक्रम डालगललेक्खसह | (पद्य) - श्रितनिकरसुरसालश्रीकृष्णभूपालमत्त्ॐदुपरिचित्रबरेयलेणिसि || शालिवाहनशकवुसाविरदयेल्नूर ऐवत्त आरनेयैदुतिरुव || १ || विजयसंवत्सरदकार्तीकदलिशुद्धद्वादशियुतभानुवारदलि || कल्पिसिबृन्दावनाकृतियचित्रवनुमाडलुवीक्षिसिनीवुमोददिंद || २ ||
SK
(टीकु) - ईपठवन्नु रचिसुवक्रम - बृन्दावनाकृतिपठक्के वट्टु मनेगलु २३६ क्के केलगिन शूलनरकक्के १ ने सालुमोदलागि देवीसायुज्यमुक्तियंकितदमने इरुवमेलिन सालुवरिगे सालुगलु १६ क्के विवर - केलगिन १ ने सालिगे १९ मनेगलु २ ने सालिगे १९ मनेगलु | ३ ने सालिगे १९ मनेगलु | ४ ने साशिगे १७ मनेगलु | ५ ने सालिगे १५ मनेगलु | ६ ने सालिगे १३ मनेगलु | ७ ने सालिगे १३ मनेगलु | ८ ने सालिगे १३ मनेगलु | ९ ने सालिगे १३ मनेगलु | १० ने सालिगे १५ मनेगलु | ११ ने सालिगे १५ मनेगलु | १२ ने सालिगे १३ मनेगलु | १३ ने सालिगे १३ मनेगलु | १४ ने सालिगे ११ मनेगलु | १५ ने सालिगे १७ मनेगलु | १६ ने सालिगे मेलिनसालिनल्लि मध्यद अंकितदमनेगूडि देवीसायुज्यदगुक्तियमनेयवरिगे ११ मनेगलु | वट्टुसालु १६ क्के मनेगलु २३६ || ई आटक्के डालगलु अदरल्लिरुवलेक्खसह नक्षत्रसंख्येयन्ते १ रिंद २८ रवरिगे संख्येबीलुवन्ते गुरुतु माडतक्क डालगलु | डाल १ क्के पट्टु १ खाली | बाकी पट्टु ३ क्के १ - २ - ३ | डाल १ क्के पट्टु १ क्कलेक्खविल्ल | १ बाकी पट्टु ३ क्के ४ - ७ - १० | डाल १ क्के लेक्खविल्लद पट्टु १ | बाकीपट्टु ३ क्के १३ - १४ - १५ | ईमेरिगे मूरुडालगलिंद १ रिंद हिडिदु २८ रवरिगे बीलुत्तेयाद्दरिंद कडमे आट यावत्तन्नु चतुरश्राकृति पठदंते बुद्धिवन्तरु नोडिक्क्ॐडाडुवदु || ३२ अथ चतुरङ्गाभेद्यगरुडव्यूहरचनाक्रमः - ऊर्ध्वंतिर्यग् लिखेद् रेखा ऋज्व्योरम्यास्त्रयोदश || पृथक्पृठक् ततः कोष्ठानिकुर्यात्क्रीडनेपटुः || १ || चतुश्चत्वारिंशदुत्तरशतंचतुरङ्गगे || चतुरङ्गैर्बलैर्व्यूहमभेद्यं गारुडं भवेत् || २ || प्. ४१४) राजामात्यश्चोष्ट्ररथौपताकावाजिकुञ्जराः || पदातयो द्वादशस्युरेकपक्षे तथान्यतः || ३ || कल्पयित्या क्रीडनं स्यात् प्रसिद्धचतुरङ्गवत् || उष्ट्रपार्श्वेरथस्तस्य पार्श्वेस्थाप्यापताकिका || ४ || ततोश्व इत्यादिसर्वं प्रसिद्धचतुरङ्गवत् || राज्ञःस्थितिस्स्यात्स्वस्थानेमन्त्रीषष्ठे हि राजतः || ५ ||
SK
समक्षंस्याच्चतुर्थेस्य स्थाने उष्ट्रस्तथारथः || चतुर्थे स्यात् पंचमे तु पताकास्यान्मनोहरा || ६ || नाथमन्त्रिपथेस्यस्याच्चतुर्थेवाजिनः स्थितिः || हस्तीसमोरथबलस्य क्रमात् षट्बलानि च || ७ || अधःक्रमात् षट्पदातय एकासम्मुखा भवेत् || पदातिः करिणः द्वे तु समेस्तस्तु यदातदा || ८ || तारार्कशशिसंख्यासु क्रीडासुब्रह्मणापि च || अभेद्योगारुडव्यूहो भवेदिति बुधैस्स्मृतम् || ९ || श्रीचामुण्डाकृपापूर्णकृष्णराजमहीभृता || अभेद्यगारुडव्यूहोरचितश्चतुरंगके || १० || श्रीकृष्णराजमहाराजकण्ठीरवरुविरचिसिरुव १२ मने चतुरंगदभेद्यवाद गारुडव्यूहवंरचिसिरुव पद्य कायिगललेक्खसह - (पद्य) - सरसचतुरंगदोलि अरसुनिंतेडेयल्लि रसिगारनेकडे-इरुवमन्त्री || तनगेदुरागिनाल्कनेमनेयोल्वंटेरथनाल्करलि-ऐदरलिपताके || १ || नाथमंत्रीपथकेनाल्कनेकडेवाजि रथबलसमवागिरचिपुदाने || आरुमोहरुसालिगारुकेलगडेप्यादे करिमुखदोल्ॐदुयरडुसमदि || २ || अंतुतारार्कशशिसख्येयाटगललि उचितभवदीयगारुडव्यूहदोलगे || कमलसंभवहोक्करुकट्टलहुदे चतुरगुणसांद्रकृष्णराजक्षितींद्र || ३ || (टीकु) - ई-आटदलिरंगुयरडरिंदकायिगलु ४८ क्के अरसुगलु २ प्रधानिगलु २ वंटेगलु ४ रथगलु ४ पताकेगलु ४ कुटुरेगलु ४ आनेगलु ४ आलुगलु २४ अंतु ४८ कायिगलु || ई-आठक्के सालु १ क्के मनेगलु १२ रल्लु सालु १२ क्के १४४ मनेगलु | ईकायिगलन्नु नडसुवक्रम - अरसु प्रधानि वंटे कुदरे आने आलुगलुसह मोगलायि चतुरंगदंते नडसुवदु | रथवन्नु आनेयंते नाल्कुबीदियल्लु तानु-इरुवमनेयल्लदे १ मने आचे मनेगे नडसुवदु | पताकेयन्नु मूलेमेले तानिरुवमनेयल्लदे मध्ये बिट्टु आचेमनेगे नडसुवदु || प्. ४१५) ३३ एतच्चतुरंगगतिभेदक्रमः - रूपालोलप्रभूरेखीलाभपालोगुरु प्रियः || रागालापकरारावगीतकामरसोल्बणः || १ || कृष्णराज्ॐगनारंगपीनोबद्धारिरायुधैः || गेहरत्नपदोल्लासीनानारामकथोन्मनाः || २ ||
SK
राधाकरालं बखनिः कंबुलेखीति वर्णितः || कृष्णराजतुरंगस्य चातुरंगस्यरिंगणे || ३ || ३४ अथ श्रीचक्रोद्धारक्रमः - (वामकेश्वरतन्त्रे) बिन्दुत्रिकोणवसुकोणदशारयुग्ममन्वश्रनागदलसंयुतषोडशारम् || वृत्तत्रयं च धरणी सदनत्रयं च श्रीचक्रमेतदूदितं परदेवतायाः || १ || प्रकारांतरेण श्रीचक्रलक्षणम् - (श्रीशंकराचार्यकृतसौंदर्यलहर्याम्) चतुर्भिः श्रीकण्ठैः शिवयुवतिभिः पंचभिरपि प्रभिन्नाभिः शंभोर्नवभिरपि मूलप्रकृतिभिः || चतुश्चत्वारिंशद्वसुदलकलाश्रत्रिवलयत्रिरेखाभिः सार्धं तव चरणकोणाः परिणताः || १ || ३५ अथ श्रीचक्रग्रहदेवतानामानि - (ललितार्चनमञ्जर्यां त्रयोदशस्तबकान्तर्वर्त्यष्टमस्तबके ज्ञानार्णवे) भूगृहं स्वरपत्राब्जं वस्वरं भुवनाश्रकम् || १ || दशारयुग्ममष्टारं त्र्यश्रमध्यं च भेदतः || त्रैलोक्यमोहनं चक्रं सर्वाशापरिपूरकम् || २ || सर्वसंक्षोभणं चक्रं सर्वसौभाग्यदायकम् || सर्वार्थसाधकं चक्रं सर्वरक्षाकरं परम् || ३ || सर्वरोगहरं चक्रं सर्वसिद्धि प्रदायकम् || सर्वानन्दमयं मध्यं नवमं चक्रनायकम् || ४ || नवधाचक्रसंकेतं योजानातिसपूजकः || प्रकटाश्च तथागुप्तास्तथागुप्ततराः पराः || ५ || संप्रदायाः कुलाः कौलाः निगर्भाश्च रहस्यकाः || परापररहस्यास्ता अतिपूर्वरहस्यकाः || ६ || नवधानामसंकेतो योगिनीनां विधीयते || त्रिपुरात्रिपुरेशी च सुन्दरीपुरवासिनी || ७ || श्रीर्मालिनी च सिद्धांबामहात्रिपुरसुन्दरी || अत्यापद्धरमेवेदं विज्ञासंकेतसंज्ञितम् || ८ || तत्संप्रदायसंशोध्यं नवकं भुक्तिमुक्तिदम् || अत्रातिपूर्वरहस्यका-इतिवचनात्परापररहस्याख्यायोगिनीत्वतिपूर्वकेति दक्षिणामूर्तिवचनात्परापरातिरहस्ययोगिनीतिनवचक्रयोगिनीनामानीति शिवम् || ९ || प्. ४१६)
SK
इति श्रीमत्समस्तभमंडलमंडनायमानानिखिलदेशावतं सकर्नाटकजनपदाधिष्ठानभूत श्रीमन्महीशूरमहासंस्थानमध्यदेदीप्यमानाविकलकलानिधिकुलक्रमागत-राजक्षितिपालप्रमुखनिखिलनिजराजाधिराजमहाराजचक्रवर्तिमंडलानुभूत-दिव्यरत्नसिंहासनारूढ श्रीमद्राजाधिराजराजपरमेश्वरप्रौढप्रतापाप्रतिमवीरनरपतिबिरुदेंतेंबरगंडलोकैकवीरयदुकुलपयःपारावारकलानिधिशंखचक्रांकुशकुठार-मकरमत्स्यशरभसाल्वगंडभेरुंडधरणीवराहहनुमद्गरुडकंठीर-वाद्यनेकबिरुदांकितश्रीमन्महीशूरपुरवराधीश श्रीकृष्णराजमहाराजविरचिते श्रीतत्त्वनिध्याख्यग्रंथेपत्रिकाक्षक्रीडादिमहाकौतुकनिरूपणंनामनवमो-निधिस्संपूर्णः || ९ || इति श्रीतत्त्वनिध्याख्यग्रन्थे - नवमः कौतुकनिधिस्संपूर्णः || ९ || श्रीतत्त्वनिध्याख्योयंग्रन्थस्समाप्तः ||
विरिंचिर्हंसरूपेणचोध्र्वगोवामपार्श्वके || दक्षेवराहरूपस्य रूपेणाधोगतोहरिः || २ || वामदक्षिणमार्श्वस्थौ कृतांजलिसमन्वितौ || स्वरूपेणद्विपादस्थावजविष्णूविभोःपरे || ३ || एवं लिंगावतारं तु सर्वशांतिकरं सदा || तुंगांगविस्तृतिनतांसकलंबमानैस्संपन्न चिह्नभुजभूषणवर्णभेदैः || शोभान्वितं शुभकरंसकलप्रजानामैश्वर्य संघपरिवृद्धिकरंविदध्यात् || १ || पक्षांतरे शुभ्रवर्णोपि प्रसिद्धः || १ || ६९ अथ शरभमूर्तिध्यानम् महामेरुसमाकारमष्टपादं रविप्रभम् || द्वात्रिंशद्बाहुसंयुक्तं सूर्यसोमाग्निलोचनम् || १ || दुर्गाकालद्विपक्षं च सुतीक्ष्णघनगर्जितम् || ऊध्र्वकेशं महाबाहुं नानालंकारभूषितम् || २ || वज्रमुष्ट्यभयंचक्रं शक्तिंदंडांकुसौ तथा || खड्गखट्वांगपरशूनक्षमालास्थि शूलकम् || ३ || धनुश्च मुसलंचाग्निं दधानंदक्षिणैःकरैः || वरदंपाशहस्तं च गदांबाणध्वजौ तथा || ४ || क्रकचंक्रोडशंखौ च खेतंनागं च पंकजम् || कपालं पुस्तकंकुंतं दुर्गाश्लिष्टकरांबुजम् || ५ || हलंवामे दधानं च भीषणंकरपंकजैः || दंष्ट्रोल्लासं महासिंहच्छटाच्छटनिपीडितम् || ६ || रक्तवर्णः || १ || अथ द्वात्रिंशद्गणपतिनामानि (मुद्गलपुराणे) बालस्तरुणभक्तौ च वीरश्शक्तिर्द्विजस्तथा || सिद्ध-उच्छिष्टविघ्नेशौक्षिप्रोहेरंबनामकः || १ || लक्ष्मीगणपतिश्चैव महाविघ्नेश्वरस्तथा || विजयःकल्पनृत्तश्चाप्यूर्ध्व विघ्नेश-उच्यते || २ || एकाक्षरोवरश्चैव त्र्यक्षरःक्षिप्रदायकः || प्. ७९) हरिद्राख्यश्चैकदंतस्सृष्टिरुद्दंडनामकः || ३ || ऋणमोचनकोढुंडिर्द्विमुखस्त्रिमुखस्तथा || सिंहोयोगश्च दुर्गा च देवस्संकटहारकः || ४ || द्वात्रिंशद्विघ्नराजाख्यास्तेषां ध्यानमथोच्यते || प्. ७९) ७० तत्रादौ बालगणपतिध्यानम् करस्थकदलीचूतपनसेक्षुकमोदकम् || बालसूर्यमिमंवंदे देवंबालगणाधिपम् || १ || रक्तवर्णः || १ || ७१ अथ तरुणगणपतिध्यानम्
SK
पाशांकुशापूपकपित्थ जंबूस्वदंतशालीक्षुमपि स्वहस्तैः || धत्ते सदायस्तरुणारुणाभः पायात्सयुष्मांस्तरुणोगणेशः || १ || रक्तवर्णः || १ || ७२ अथ भक्तगणपतिध्यानम् नालिकेराम्रकदलीगुडपायसधारिणम् || शरच्चन्द्राभवपुषंभजे भक्तगणाधिपम् || १ || श्वेतवर्णः ||१ || ७३ अथ वीरगणपतिध्यानम् बेतालशक्तिशरकार्मुकचक्रखड्गखट्वांगमुद्गरगदांकुशनागपाशान् || शूलं च कुंतपरशुध्वजमुद्वहंतं वीरंगणेशमरुणं सततंस्मरामि || १ || रक्तवर्णः || १ || ७४ अथ शक्तिगणपतिध्यानम् आलिंग्यदेवींहरितांगयष्टिं परस्परश्लिष्टकटिप्रदेशम् || संध्यारुणं पाशसृणीवहंतं भयापहं शक्तिगणेशमीडे || १ || सिंदूरवर्णः || १ || ७५ अथ द्विजगणपतिध्यानम् यं पुस्तकाक्षगुणदंडकमंडलु श्रीविद्योतमानकरभूषणमिंदुवर्णम् || स्तंबेरमाननचतुष्टयशोममानंत्वांयः स्मरेद्दिजगणाधिपतेसधन्यः || १ || शुभ्रवर्णः || १ || ७६ अथ सिद्धगणपतिध्यानम् पक्वचूतफलपुष्पमंजरीरिक्षुदंडतिलमोदकैस्सह || उद्वहन्परशुमस्तु तेनमश्रीसमृद्धियुत हेमपिंगल || १ || पिंगलवर्णः || १ || प्. ८०) ७७ अथ उच्छिष्टगणपतिध्यानम् नीलाब्जदाडिमी वीणाशालिगुंजाक्षसूत्रकम् || दधदुच्छिष्टनामायं गणेशः पातुमेचकः || १ || प्रकारांतरेण नारीयोनिरसास्वादलोलुपं काममोहितम् || नीलवर्णः || १ || ७८ अथ विघ्नगणपतिध्यानम् शंखेक्षुचापकुसुमेषुकुठारपाशचक्रस्वदंतसृणिमंजरिका शराद्यैः || पाणिश्रितैः परिसमीहितभूषणश्रीर्विघ्नेश्वरोविजयतेत पनीयगौरः || १ || स्वर्णवर्णः || १ || ७९ अथ क्षिप्रगणपतिध्यानम् दंतकल्पलतापाशरत्नकुंभांकुशोज्ज्वलम् || बंधूककमनीयाभं ध्यायेत् क्षिप्रगणाधिपम् || १ || रक्तवर्णः || १ || ८० अथ हेरंबगणपतिध्यानम् अभयवरदहस्तः पाशदंताक्षमालासृणिपरशुदधानोमुद्गरंमोदकं च || फलमधिगतसिंहः पंचमातंगवक्त्रोगणपतिरतिगौरः पातुहेरंबनामा || १ || गौरवर्णः || १ ||
SK
८१ अथ लक्ष्मिगणपतिध्यानम् बिभ्राणश्शुकबीजपूरकमिलन्माणिक्य कुंभांकुशान् पाशंकल्पलतां च खड्गविलसज्ज्योतिस्सुधानिर्झरः || श्यामेनात्तसरोरुहेणसहितं देवीद्वयंचांतिके गोरांगौवरदानहस्तसहितोलक्ष्मी गणेशोवतात् || गौरवर्णः || १ || ८२ अथ महागणपतिध्यानम् हस्तींद्राननमिंदु चूडमरुणच्छायं त्रिणेत्रंरसादाश्लिष्टं प्रिययासपद्मकरयास्वांकस्थया संततम् || बीजापूरगदेक्षुकार्मुकलसच्चक्राब्जपाशोत्पलव्रीह्यग्रस्वविषाणरत्नकलशान्-हस्तैर्वहंतंभजे || १ || रक्तवर्णः || १ || ८३ अथ विजयगणपतिध्यानम् पाशांकुशस्वदंताम्रफलवानाखुवाहनः || विघ्नंनिहंतुनस्सर्वं रक्तवर्णो विनायकः || १ || रक्तवर्णः || १ || प्. ८१) ८४ अथ नृत्तगणपतिध्यानम् पाशांकुशापूपकूठारदंतचंचत्कराकॢप्त वरांगुलीकम् || पीतप्रभंकल्पतरोरधस्थंभजामि नृत्तोपपदंगणेशम् || १ || रक्तवर्णः || १ || ८५ अथ ऊध्र्वगणपतिध्यानम् कह्लारशालिकमलेक्षुकचापबाणदंतप्ररोहकगदिकनकोज्ज्वलांगः || आलिंगनोद्यतकरोहरितांग यष्ट्यादेव्याकरोतु शुभमूर्ध्वगणाधिपोमे || १ || कनकवर्णः || १ || ८६ अथ एकाक्षरगणपतिध्यानम् रक्तोरक्तांगरागांशुककुसुमयुतस्तुंदिलश्चंद्रमौलिर्नेत्रैर्युक्तस्त्रिभिर्वामनकरचरणोबीजपूरंदधानः || हस्ताग्राकॢप्त पाशांकुशरदवरदोनागवक्त्रो हि भूषोदेवः पद्मासनस्थोभवतु सुखकरोभूतये विघ्नराजः || १ || रक्तवर्णः || १ || ८७ अथ वरगणपतिध्यानम् सिंदूराभमिभाननं त्रिनयनं हस्ते च पाशांकुशौबिभ्राणं मधुमत्कपालमनिशंसाध्विंदुमौलिंभजे || पुष्ट्याश्लिष्टतनुं ध्वजाग्रकरयापद्मोल्लसद्धस्तया तद्योन्या हितपाणिमात्तवसुमत्पात्रोल्लसत्पुष्करम् || १ || रक्तवर्णः || १ || ८८ अथ त्र्यक्षरगणपतिध्यानम् गजेंद्रवदनं साक्षाच्चलत्कर्णसुचामरम् || हेमवर्णं चतुर्बाहुंपाशांकुशधरंवरम् || १ ||
SK
स्वदंतं दक्षिणेहस्ते सव्येत्वाम्रफलं तथा || पुष्करैर्मोदकं चैव धारयंतमनुस्मरेत् || २ || स्वर्णवर्णः || १ || ८९ अथ क्षिप्रप्रसादगणपतिध्यानम् धृतपाशांकुशकल्पलता स्वरदश्च बीजपूरयुतः || शशिशकलकलितमौलिस्त्रिलोचनोरुणश्च गजवदनः || १ || भासुरभूषणदीप्तोबृहदुदरः पद्मविष्टरोल्लसितः || विघ्नपयोध्रपवनःकरधृतकमलस्सदास्तुमे भूत्यै || २ || रक्तवर्णः || १ || प्. ८२) ९० अथ हरिद्रागणपतिध्यानम् हरिद्राभं चतुर्बाहुं हरिद्रावदनंप्रभुम् || पाशांकुशौधरं देवं मोदकंदंतमेव च || १ || भक्ताभयप्रदातारंवंदे विघ्नविनाशनम् || हरिद्रावर्णः || १ || ९१ अथ एकदंतगणपतिध्यानम् लंबोदरं श्यामतनुं गणेशं कुठारमक्षस्रजमूर्ध्वगात्रम् || सलड्डुकंदंतमधः कराभ्यां वामेतराभ्यां च दधानमीडे || १ || श्यामवर्णः || १ || ९२ अथ सृष्टिगणपतिध्यानम् पाशांकुशस्वदंताम्रफलवानाखुवाहनः || विघ्नंनिहंतु नश्शोणः सृष्टिदक्षोविनायकः || १ || रक्तवर्णः || १ || ९३ अथ उद्दंडगणपतिध्यानम् कल्हारांबुजबीजपूरकगदादंतेक्षुचापंसुमंबिभ्राणोमणिकुंभशालिकल-शौपाशं सृणिंचाब्जकम् || गौरांग्यारुचिरारविंदकरया देव्या समालिंगितश्शोणांगश्शुभमातनो तु भजतामुद्दंडविघ्नेश्वरः || १ || रक्तवर्णः || १ || ९४ अथ ऋणमोचकगणपतिध्यानम् पाशांकुशौदंत जंबुदधानस्स्फटिकप्रभः || रक्तांशुकोगणपतिर्मुदे स्यादृणमोचकः || १ || श्वेतवर्णः || १ || ९५ अथ ढुंडिगणपतिध्यानम् अक्षमालांकुठारं च रत्नपात्रंस्वदंतकम् || धत्तेकरैर्विघ्नराजोढुंडिनामामुदेस्तुनः || १ || रक्तवर्णः || १ || ९६ अथ द्विमुखगणपतिध्यानम् स्वदंतपाशांकुशरत्नपात्रं करैर्दधानोहरिनीलगात्रः || रक्तांशुकोरत्नकिरीटमालीभूत्यै सदामेद्विमुखोगणेशः || १ || हरिद्वर्णः || १ || ९७ अथ त्रिमुखगणपतिध्यानम्
SK
श्रीमत्तीक्ष्णशिखांकुशाक्षवरदान्दक्षेदधानः करैः पाशंचामृत पूर्णकुंभमभयं वामेदधानोमुदा || प्. ८३) पीठे स्वर्णमयारविंदविलसत्सत्कर्णिकाभासुरे स्वासीनस्त्रिमुखः पलाशरुचिरोनागाननः पातुनः || १ || रक्तवर्णः || १ || ९८ अथ सिंहगणपतिध्यानम् वीणांकल्पलतामरिं च वरदंदक्षेविधत्तेकरैर्वामेतामरसंचरत्नकलशं सन्मंजरींचाभयम् || शुंडादडलसन्मृगेंद्रवदनः शंखेंदुगौरःशुभोदीव्यद्रत्ननिभांशुकोगणपतिः पायादपायात्सनः || १ || श्वेतवर्णः || १ || ९९ अथ योगगणपतिध्यानम् योगारूढोयोगपट्टाभिरामोवालार्काभश्चेंद्रनीलांशुकाढ्यः || पाशेक्ष्वक्षान्योगदंडंदधानोपायान्नित्यं योगविघ्नेश्वरोनः || १ || रक्तवर्णः || १ || १०० अथ दुर्गागणपतिध्यानम् तप्तकांचनसंकाशश्चाष्टहस्तोमहत्तनुः || दीप्तांकुशंशरंचाक्षंदंतं दक्षेवहन्करैः || १ || वामे पाशंकार्मुकं चलतांजंबुदधत्करैः || रक्तांशुकस्सदाभूयाद्दुर्गागणपतिर्मुदे || २ || कनकवर्णः || १ || १०१ अथ संकष्टहरगणपतिध्यानम् बालार्कारुणकांतिर्वामे बालांवहन्नंके || लसदिंदीवरहस्तांगौरांगीं रत्नशोभाढ्याम् || १ || दक्षेंकुशवरदानं वामे पाशं च पायसंपात्रम् || नीलांशुकलसमानः पीठेपद्मारुणे तिष्ठन् || २ || संकटहरणःपायात्संकटपूगाद्गजाननोनित्यम् || रक्तवर्णः || १ || अथ सप्तदशसुब्रह्मण्यानांध्यानम् (शैवागमेशेखरे) १०२ तत्रादौ ज्ञानशक्तिसु ब्रह्मण्यध्यानम् एकवक्त्रं द्विनेत्रं च जटामकुटसंयुतम् || श्वेतार्कपुष्पमालं च हेमरत्नकिरीटिनम् || १ || चतुर्भुजैर्वज्रशक्तिकुक्कुटाभयधारिणम् || दिव्यगंधानुलिप्तांगं शुक्लयज्ञोपवीतिनम् || २ || शिवशक्तिज्ञानयोगं ज्ञानशक्तिस्वरूपकम् || श्वेतवर्णः || १ || प्. ८४) १०३ अथ स्कंदसुब्रह्मण्यध्यानम् चतुर्भुजं द्विनेत्रं च श्वेतपद्मासनस्थितम् || कुक्कुटाभयवज्राणि दधतं वरदं करे || १ || किंचित् केशशिखाबद्धपुष्पमालाभिरावृतम् || मेखलांबरसंवीतं रत्नभूषणभूषितम् || २ ||
SK
धूम्रवर्णप्रभं स्कंदंप्रभामण्डलमंडितम् || स्कंदरूपमिदंप्रोक्तम् || धूम्रवर्णः || १ || १०४ अथ अग्निजातसुब्रह्मण्यध्यानम् द्विमुखंचाष्टबाहुं च श्वेतंबाश्यामकंदधम् || स्रुवाक्षमालांखड्गं च स्वस्तिकंदक्षिणेकरे || १ || कुक्कुटं खेटकंवज्रमाज्यपात्रं तु वामके || अग्निहोत्रविधिं देवमग्निजातस्वरूपकम् || २ || नीलवर्णः || १ || १०५ अथ सौरभेयसुब्रह्मण्यध्यानम् चतुर्वक्त्राष्टनयनं भुजाष्टकमलासनम् || कुंचितं वामपादं च सुस्थितं दक्षिणं पदम् || १ || शक्त्युत्पले पुष्पबाणमभयं दक्षिणे करे || वज्रं चेक्षुधनुश्शूलं वरदं वामके दधम् || २ || पद्मपुष्पनिभं चैव सौरभेयस्वरूपकम् || पाटलवर्णः || १ || १०६ अथ गांगेयसुब्रह्मण्यध्यानम् एकवक्त्रं त्रिनयनंदाडिमीकुसुमप्रभम् || करंडमुकुटोपेतं कुक्कुटध्वजधारिणम् || १ || नीलोत्पलधरंवन्दे मकरारूढमव्ययम् || परशुंपूर्णकुंभं च सव्यहस्ते तु धारिणम् || २ || अरणिंकुक्कुटं वामेगांगेयसमरूपकम् || पाटलवर्णः || १ || १०७ अथ शरवणोद्भवसुब्रह्मण्यध्यानम् षड्भुजं चैकवदनं बालसूर्यसमप्रभम् || सर्वाभरणसंयुक्तं सिंहस्थं दधतंभजे || १ || त्रिणेत्रंभसितोद्धूलं पुष्पबाणेक्षुकार्मुकम् || खड्गंखेतं च वज्रं च कुक्कुटध्वजधारिणम् || २ || शरजन्मसमाख्यातम् || रक्तवर्णः || १ || १०८ अथ कार्तिकेयसुब्रह्मण्यध्यानम् त्रिणेत्रंदशहस्तं च मस्तकेबिल्वधारिणम् || शक्तिंशूलं तथा च क्रमंकुशाभयमन्यके || १ || प्. ८५) वरदंतोमरंपाशं शंखंवज्र च वामके || मयुरवाहनारूढं सर्वाभरणभूषितम् || २ || बालसूर्यप्रतीकाशं कार्तिकेयं शिवात्मजम् || रक्तवर्णः || १ || १०९ अथ कुमारसुब्रह्मण्यध्यानम् चतुर्भुजंचैकवक्त्रंकरंडमुकुटान्वितम् || शक्तिंचाभयददंक्षे सव्येवरदवज्रके || १ || पद्मपुष्पंधरं कंठेदेवंबालस्वरुपकम् || रक्तवर्णः || १ || ११० अथ पण्मुखसुब्रह्मण्यध्यानम्
SK
शक्तिंशरं च खड्गं च चक्रंपाशाभयौ तथा || कुक्कुटं च धनुःखेटंशंखंधत्तेहलंवरम् || १ || मयूरवाहनोपेतं सर्वलक्षणसंयुतम् || जया च विजया चैव वामदक्षिणपार्श्वयोः || २ || सर्वालंकारसंयुक्तं सर्वाभरणभूषितम् || षण्मुखं चेतिविख्यातम् || रक्तवर्णः || १११ अथ तारकादिसुब्रह्मण्यध्यानम् एकवक्त्रं त्रिनयनं गजपृष्ठोपरिस्थितम् || षण्मुखंचाभयं खड्गं शक्तिं वामेतरेदधम् || १ || खेटकंचाक्षमालां च कुक्कुटं वामहस्तके || तारकारिंभजेख्यातम् || रक्तवर्णः || १ || ११२ अथ सेनानीसुब्रह्मण्यध्यानम् एकवक्त्रं द्विनयनंशंखचक्रवराभयान् || सर्वावरणसंयुक्तं दिव्यगंधानुलेपनम् || १ || श्यामवर्णं प्रभुं चैवशुक्लयज्ञोपवीतिनम् || सुस्मितंचारुवदनं देवसेनापतिंभजे || २ || श्यामवर्णः || १ || ११३ अथ गुहसुत्रब्रह्मण्यध्यानम् चतुर्भुजंत्रिणेत्रं च हेमरत्नकिरीटनन् || शूलं वज्रंधरं सव्येवराभयकमन्यके || १ || श्वेतवस्त्रधरं देवं सर्वेषांरक्षणोन्मुखम् || जायया वामपार्श्वे तु कल्याणोत्सवविग्रहम् || २ || पादांबुजं हृदिध्यात्त्वागुहरूपंसमाश्रये || श्यामवर्णः || १ || ११४ अथ ब्रह्मचारिसुब्रह्मण्यध्यानम् द्विनेत्रं द्विभुजं चैव बालसूर्यधरंप्रभुम् || दक्षभागे दंडहस्तं वज्रवामोरुहस्तकम् || १ || प्. ८३) सव्यापसव्यपादं तु स्थितं वा कुंचितं तु वा || शिखायज्ञोपवीताढ्यंमौंजीकौपीनसंयुतम् || २ || मेखलोपरिवड्याणंरक्तपद्मोपरिस्थितम् || दिव्यरूपधरं देवं ब्रह्मचारिणमाश्रये || ३ || रक्तवर्णः || १ || ११५ अथ देशिकसुब्रह्मण्यध्यानम् षड्भुजंचैकवदनं करंडमकुटान्वितम् || शक्तिहस्तद्वयं चैव जपमालाधरंशुभम् || १ || मयूरवाहनारूढं वराभयकरांबुजम् || इत्येवं विधिवद्ध्यायेच्छिव देवस्यदेशिकम् || २ || रक्तवर्णः || १ || ११६ अथ क्रौंचभेदनसुब्रह्मण्यध्यानम्
SK
चतुर्भुजंत्रिणेत्रं च स्थितं सिंहासनोपरि || वरदाभयसंयुंक्तपुष्पबाणेक्षुकार्मुकम् || १ || मयूरवाहनारूढं नमस्येरक्षणोन्मुखम् || क्रौंचभेदकर द्वंद्वंक्रौंच भेदिस्वरूपकम् || २ || रक्तवर्णः || १ || ११७ अथ शिखिवाहनसुब्रह्मण्यध्यानम् चतुर्भुजंचैकवक्त्रं त्रिणेत्रमभयंवरम् || पाशांकुशंदधं चैव ज्वलाकेशशिखंडकम् || १ || इन्द्रनीलरथारूढं रक्तोत्त्पलसमप्रभम् || चतुर्दशादिभवनं शिखिवाहनमाचरेत् || २ || रक्तवर्णः || १ || ११८ अथ वेलायुधसुब्रह्मण्यध्यानम् कल्पद्रुमं प्रणमतांकमलारुणाभं स्कंदं भुजद्विकमनामयमेकवक्त्रम् || कात्यायनीसुतमहं कटिबद्धवामहस्तं च दंडधरदक्षिणहस्तमीडे || १ || रक्तवर्णः || १ || ११९ अथ वीरभद्रध्यानम् (पांचरात्रे) नीलवर्णं त्रिणेत्रं च खड्गबाणधनुर्गदाः || दधतं रुंडमालां च पादुकाद्वयसंयुतम् || १ || दक्षिणंपीतवसनं वीरभद्रमुपास्महे || नीलवर्णः || १ || १२० अथ स्वर्णाकर्षणभैरवध्यानम् (तत्कल्पे) पीतवर्णं चतुर्बाहुं त्रिणेत्रंपीतवाससम् || अक्षयस्वर्णमाणिक्यगणपूरितपात्रकम् || १ || प्. ८७) अंसाहितमहाशूल चामरंतोमरोद्वहम् || सततं चिंतयेद् भक्त्याभैरवं सर्वसिद्धिदम् || २ || नानाभरणशोभाढ्यमानंदसुखरूपिणम् || मदोन्मत्तं सदानंदं सर्वदेवनमस्कृतम् || ३ || एवं ध्यायेच्च मंत्रज्ञः स्वर्णाकर्षणभैरवम् || पीतवर्णः || १ || १२१ अथ वटुकभैरवध्यानम् (तत्कल्पे) विकीर्णलोहितजटं त्रिणेत्रं रक्तविग्रहम् || शूलं कपालंपाशं च डमुरुंदधतंकरैः || १ || नानारूपैः पिशाचैश्च नानारूपगणैर्वृतम् || श्वानारूढं च निर्वाणं वदुकं भैरवंभजे || २ || रक्तवर्णः || १ || १२२ अथ मल्लारिशिवध्यानम् (मल्लारिमाहात्म्ये) मुकुटमणिमयूखप्रोज्झिता शेषरत्नं विमलशशिकलांकं सुंदरेंदीवराक्षम् || अनुकृतशशितेजः कुंडलं चारुहासं प्रकटदशनशोभानिर्जितानेक हीरम् || १ ||
SK
अभिनवमणिमुक्ताहार चांपेयमालाविविध कुसुमगुच्छैः शोभिवक्षस्थलाढ्यम् || सफणपवनभुग्दोर्दंडभूषाभिरामंकर डमरुनिनादैः पूरितद्योखगर्भम् || २ || त्रिभुवनभवनेशं पीतकौशेयवासंदनुजदहनदक्षं प्रस्फुरत्खड्गहस्तम् || भुजगफणसुगुप्तैर्भूषणैर्न्यस्तभूषंप्रणत सुरकिरीटव्याप्तपा दारविंदम् || ३ || सितहयवरपत्रं हारसंभूषितांगं परिवृतमतिघोरैः सप्तभिःसारमेयैः || कनकगिरिसमाभंनैशचूर्णाभिरामं सकलनिगमगुह्यं नौमिमल्लारिदेवम् || ४ || रक्तवर्णः || १ || १२३ अथ चंडेशध्यानम् (कारणागमे) कृष्णंसुभद्रचतुरानन मिंदुचूडं शार्दूलचर्मवसनं जटिलंत्रिणेत्रम् || टंकंच शूलमभयंजपमालिकां च बिब्राणमेकमनसासततं स्मरामि || १ || रक्तवर्णः || १ || १२४ अथ पाशुपतास्त्रध्यानम् (शैवागमे) चतुर्वत्क्रं चतुर्बाहुं सूर्यकोटिसमप्रभम् || संहाराभंसुमूर्धानं प्रतिवत्क्रं त्रिलोचनम् || १ || दीप्तदंताग्रकेशभ्रुश्मश्रुभीमंमहाबलम् || शक्तिमुद्गरशंखासीन् दधानं सोमसूत्रिणम् || २ || सांगंपाशुपतं शस्त्रंभजे पद्मासने स्थितम् || रक्तवर्णः || १ || प्. ८८) १२५ अथ खड्गरावणध्यानम् (पांचरात्रे) लोहितांगं चंद्रमौलिं पंचवक्त्रं त्रिलोचनम् || घंटांकपालं च सृणिंमुडं चापिकृपाणकम् || १ || खेटखट्वांगशूलानि डमुरं च तथाभयम् || दधानं रक्तवसनंभजेहं खड्गरावणम् || २ || रक्तवर्णः || १ || अथ बैरवाष्टाष्टकध्यानम् (रुद्रयामले) इतःपरं प्रवक्ष्यामि शृणुराजन्नशेषतः || अष्टाष्टकमिदं पुण्यं भैरवाणामभीष्टदम् || १ || पूर्ववद्वर्णतोध्याने ध्येयं सर्वैः पृथक् पृथक् || ६४ || १२६ तत्रादौ प्रथमाष्टकध्यानम् अद्याष्टकं सुवर्णाभं त्रिशूलंडमरुं तथा || पाशं चासिंदधानं च ध्यायेत्सर्वाङ्गसुंदरम् || १ || कनकवर्णम् || ८ || १२७ अथ द्वितीयाष्टकध्यानम्
SK
अथ द्वितीयकं ध्यायेदक्षमालामथांकुशम् || दधानंपुस्तकं वीणांसुश्वेतमणिभूषणम् || १ || श्वेतवर्णम् || ८ || १२८ अथ तृतीयाष्टकध्यानम् ज्वालांशक्तिं गदांकुंतंदधानं नीलवर्णकम् || ध्यायेत्तृतीयं शुभदमष्टकंशुभलक्षणम् || १ || नीलवर्णम् || १ || १२९ अथ चतुर्थाष्टकध्यानम् खड्गंखेटं पदृसं च दधानंपरशुं तथा || धूम्रवर्णमभिप्रेतं ध्यायेदष्टकमादरात् || १ || कुंतं खेटं च परिघंभिंडिवालं तथैव च || धूम्रवर्णम् || ८ || १३० अथ पंचमाष्टकध्यानम् पंचमाष्टकमेतद्विश्वेतं स्यात्सुमनोहरम् || श्वेतवर्णम् || १ || ८ || १३१ अथ षष्ठसप्तमाष्टमाष्टकानांध्यानम् पीतष्षष्ठमृषरिक्तमष्टमं च तटित्प्रभम् || पंचमाष्टकमेतद्धिश्वेतं स्यात्सुमनोहरम् || १ || कुन्तादिकं समंप्रोक्तं षडारभ्याष्टमांतकम् || क्रमेणपीतरक्ततटिद्वर्णाः || २४ || प्. ८९) अथ चतुष्षष्टिभैरवाणां नामानि असितांगोविशालाक्षोमार्तांडोमोदक प्रियः || स्वच्छंदोविघ्नसंतुष्टः खेचरः सचराचरः || १ || रुरुश्चक्रोडदंष्ट्रश्च तथैव च जटाधरः || विश्वरूपोविरूपाक्षो नानारूपधरःपरः || २ || वज्रहस्तोमहाकायो चंडश्च प्रलयांतकः || भूमिकंपोनीलकंठो विष्णुश्च कुलपालकः || ३ || मुंडपालः कामपालः क्रोधो वै पिंगलेक्षणः || अभ्ररूपोधरापालः कुटिलोमंत्रनायकः || ४ || रुद्रः पितामहाख्यश्चाप्युन्मत्तोवटुनायकः || शंकरोभूतवेतालोत्रिणेत्रस्त्रिपुरांतकः || ५ || वरदः पर्वतावासः कपालः शशिभूषणः || हस्तिचर्मांबरधरोयोगीशो ब्रह्मराक्षसः || ६ || सर्वज्ञः सर्वदेवेशः सर्वभूत हृदिस्थितः || भीषणाख्योभयहरस्सर्वज्ञाख्यस्तथैव च || ७ || कालाग्निश्च महारौद्रो दक्षिणोमुखरोऽस्थिरः || संहारश्चातिरिक्तांगोकालाग्निश्च प्रियंकरः || ८ || घोरनादोविशालाक्षोयोगीशोदक्षसंस्थितः || ६४ ||
SK
इति श्रीमत्समस्तभूमंडलमंडनायमाननिखिलदेशावतं सकर्नाटकजनपदसंपदधिष्ठानभूत श्रीमन्महीशूरमहासंस्थान मध्यदेदीप्यमानाविकलकलानिधिकुलक्रमागत राजक्षितिपालप्रमुखनिखिलराजाधिराजमहाराजचक्रवर्तिमंडलानुभूतदिव्य-रत्नसिंहासनारूढ श्रीमद्राजाधिराजराजपरमेश्वर प्रौढप्रतापा प्रतिमवीरनरपतिबिरुदेतेंबरगंडलोकैक वीरयदुकुलपयः पारावारकलानिधिशंखचक्रांकुशकुठारमकरमत्स्य शरभसाल्वगंडभेरुंडधरणीवराहहनुमद्गरुडकंठीरवाद्यनेक विरुदांकितमहीशूरपुरवराधीश श्रीकृष्णराजमहाराजविरचिते श्रीतत्त्वनिध्याख्यग्रंथे महाकैलासमूर्त्यादिशिवमूर्तिस्वरूपनिरूपणंनामतृतीयश्शिवनिधिस्सं-पूर्णः || ३ || इति श्रीतत्त्वनिध्याख्यग्रन्थे महाकैलासमूर्त्यादि स्वरूपनिरूपणं नामशिवनिधिस्सम्पूर्णः || प्. ९०) इति श्री तत्त्वनिध्याख्यग्रन्थे महाकैलासमूर्त्यादिस्वरूपनिरूपणं नामशिवनिधिस्संपूर्णः || श्रीः | अथ श्रीतत्त्वनिधौ चतुर्थोब्रह्मनिधिः | १ अथ चतुर्मुखध्यानम् (शैवागमे) चतुर्मुखं चतुर्बाहुंकमंडल्वक्षधारिणम् || यज्ञसूत्रोत्तरीयं च जटामकुटसंयुतम् || १ || सव्यहस्ते क्षमालां च वामहस्ते कमंडलुम् || स्रुवं दक्षिणहस्ते च पुस्तकं वामहस्तके || २ || अंबुजासनमासीनं ध्यानसंमीलिते क्षणम् || पद्मपत्रदलाग्राभं ध्यायेदेवं चतुर्मुखम् || ३ || पाटलवर्णः || १ || २ अथ सरस्वतीध्यानम् (नृसिंहप्रासादे) देवी सरस्वतीकार्या सर्वाभरणभूषिता || चतुर्भुजा सा कर्तव्या तथैव च समस्थिता || १ || पुस्तकं चाक्षमालां च तस्यादक्षिणहस्तयोः || वामयोश्च तथा कार्ये वैणवी च कमंडलुः || २ || समपादाप्रतिष्ठाप्याकार्या सौम्यमुखीसिता || श्वेतवर्णा || १ || अथ पंचब्रह्मणांध्यानम् (नृसिंहप्रासादे) ३ तत्रादौ आद्यब्रह्मध्यानम् ब्रह्माणं कारयेद्विद्वान्देवं सौम्यं चतुर्मुखम् || बद्धपद्मासनं तुष्टं तथा कृष्णाजिनांबरम् || १ ||
SK
जटाधरं चतुर्बाहुं सप्तहंसरथस्थितम् || वामन्यस्ते तरकरं तस्यैकंदोर्युगं भवेत् || २ || एकस्मिन् दक्षिणे पाणावक्षमालां तु बिभ्रतम् || कमंडलुं द्वितीये च सर्वाभरणधारिणम् || ३ || सर्वलक्षणसंयुक्तंशांतरूपं च पार्थिव || पद्मपत्रदलाग्राभं ध्यानसंमीलिते क्षणम् || ४ || आचार्यः कारयेदेवं चित्रे वा वास्तुकर्मणि || पाटलवर्णः || १ || प्. ९०) ४ अथ लोकपालब्रह्मध्यानम् पद्मपत्रासनस्थश्च ब्रह्माकार्यश्चतुर्मुखः || आदित्यवर्णोधर्मज्ञस्साक्षसूत्रधरस्तथा || १ || रूपं पूर्वोदितंकार्यं सर्वमन्यज्जगत्पतेः || पाटलवर्णः || १ || ५ अथ प्रजापतिब्रह्मध्यानम् हंसयानेन कर्तव्यो न च कार्यश्चतुर्मुखः || सावित्री तस्य कर्तव्यावामोत्संगगता शुभा || १ || ब्रह्मोक्तं परमंरूपं सर्वं कार्यं प्रजापतेः || पाटलवर्णः || १ || ६ अथ विधिब्रह्मध्यानम् विश्वकर्मा तु कर्तव्यस्सूर्यरूपधरः प्रभुः || द्विभुजोदशपाणिश्च तेजोमूर्तिधरोमहान् || १ || पाटलवर्णः || १ || ७ अथ विश्वकर्मब्रह्मध्यानम् चतुर्वक्त्रश्चतुष्पादश्चतुर्बाहुः सितांबरः || सर्वाभरणवाञ्छांतोधर्मकार्य विदव्ययः || १ || दक्षिणे चाक्षमालांदधानं वामे तु पुस्तकम् || मूर्तिमान् व्यवसायस्तु कार्योदक्षिणभागतः || २ || वामभागगतं कार्यंमुखं परमरूपवत् || कार्यौ पद्मकरौमूर्ध्नि विन्यस्तौ च तथातयोः || ३ || पाटलवर्णः || २ || ५ || अथ नवप्रजेश्वराणां नामानि (स्कांदे लक्ष्मीनारायणसंहितायाम्) मरीचिस्त्वंगिराश्चात्रिः पुलस्त्यः पुलहःक्रतुः || कर्दमः कश्यपोदक्षोनवैते ब्रह्मसूनवः || १ || ९ || ८ तत्रादौ मरीचिध्यानम् आद्यं प्रजेश्वरंनौमि ब्रह्ममानससंभवम् || अक्षस्रक्कुंडिकापाणिं जटावल्कलभूषितम् || १ || कनकाचलसंकाशं जपंतं प्रणवं परम् || कनकवर्णः || ९ अथ अंगिरोध्यानम् ऋषिमांगिरसंवंदे त्रिपुंड्रांकितमस्तकम् || अक्षस्रक्कुंडिकाहस्तं प्रजेशंकनकप्रभम् || १ || कनकवर्णः || १ || प्. ९३) १० अथ अत्रिध्यानम्
SK
अत्रिंमरीचितनयंसाक्षसूत्रकमंडलुम् || जटिलंश्मश्रुलं शांतंश्यामलांगंभजेऽनिशम् || १ || श्यामवर्णः || १ || ११ अथ पुलस्त्यध्यानम् पुलस्त्यं शिरसानौमि ब्रह्मणोमानसंसुतम् || शांतंजितारिषड्वर्गमक्षस्रग्दंडहस्तकम् || १ || कृष्णाजिनोत्तरीयं च जटिलंपिंगलप्रभम् || पिंगलवर्णः || १ || १२ अथ पुलहध्यानम् तपोनिधिमहंशांतं पुलहंनौमिसंततम् || अक्षमालांकुंडिकां च दधतंघनमेचकम् || १ || नीलवर्णः || १ || १३ अथ क्रतुध्यानम् ऋतुंक्रतुवरोद्युक्तं ब्रह्मर्षिगणसंस्तुतम् || जटिलंश्मश्रुलंदंडकमंलुकरोज्ज्वलम् || १ || सप्तार्चिरिवभास्वंतं ध्यायेहंतपसांनिधिम् || रक्तवर्णः || १ || १४ अथ कर्दमध्यानम् कर्दमंनौमिशिरसा पापकर्दमशोषणम् || जटामकुटशोभाढ्यं संध्याभ्रारुणविग्रहम् || १ || अक्षस्रक्कुंडिकाहस्तंचीरकृष्णाजिनांबरम् || सिंदूरवर्णः || १ || १५ अथ कश्यपध्यानम् कश्यपंनौमिशिरसामरीचितनयंशुचिम् || प्रणवब्रह्मसंसक्तचित्तं सत्कांचनप्रभम् || १ || चीरवल्कलसंवीतं जटामंडलभासुरम् || प्रजासंसर्जनोद्युक्तमक्षस्रक्कुंडिकाधरम् || २ || कांचनवर्णः || १ || १६ अथ दक्षध्यानम् अजवक्त्रं द्विनयनं शृंगद्वयविभूषितम् || नमस्कारांजलिंवंदे शिवध्यानपरायणम् || १ || स्वायंभुवं घनश्यामं दक्षमध्वरदीक्षितम् || श्यामवर्णः || १ || ९ || १७ अथ सप्तऋषीणांध्यानम् (नृसिंहप्रासादे) उदासीनास्सोपवीताः कमंडल्वक्षसूत्रिणः || जटिलाश्श्मश्रुलाश्शांता-आसीना ध्यानतत्पराः || १ || प्. ९४) सप्तर्षयोवसिष्ठस्तु कार्योभार्यासमन्वितः || तेषां नामानि || गौतमश्च भरद्वाजोविश्वामित्रोथकाश्यपः || जमदग्निर्वसिष्ठो त्रिसप्त वैवस्वतेंतरे || १ || ७ || १८ तत्रादौ गौतमध्यानम् रहूगणात्मजंशांतं त्रिपुंड्रांकितमस्तकम् || अक्षस्रक्कुंडिकादंडान्दधानं गौतमंभजे || १ || कनकवर्णः || १ || १९ अथ भरद्वाजध्यानम्
SK
भरद्वाजंमहाशांतंसुशीलापतिमूर्जितम् || अक्षस्रग्दंडहस्तं च मुनिमांगिरसंभजे || १ || श्यामवर्णः || १ || २० अथ विश्वामित्रध्यानम् हिरण्यगर्भसदृशं जटामकुटधारिणम् || कुमुद्वतीपतिंशांतं विश्वामित्रंभजाम्यहम् || १ || पीतवर्णः || १ || २१ अथ काश्यपध्यानम् ध्यायेन्मरीचितनयं जटावल्कलधारिणम् || जपाक्षस्रग्धरं पत्नीसहितं मुनिपुंगवम् || १ || कृष्णवर्णः || १ || २२ अथ जमदग्निध्यानम् शांतंजितारिषड्वर्गभृगुपुत्रं महाद्युतिम् || दंडाक्षसूत्रपाणिं च जमदग्निं नमाम्यहम् || १ || रक्तवर्णः || १ || २३ अथ वसिष्ठध्यानम् तपोनिधिं दयासिंधुंमित्रावरुणसंभवम् || स्रग्दंडपाणिंवरदं वसिष्ठं प्रणमाम्यहम् || १ || सितवर्णः || १ || २४ अथ अत्रिध्यानम् विरिंचितनयं देवं साक्षसूत्रकमंडलुम् || अनसूयापतिंशांतमत्रिंनिष्कल्मषंभजे || १ || असितवर्णः || १ || ७ || प्. ९५) २५ अथ धर्मादिचतुष्टयध्यानम् (नृसिंहप्रासादे) धर्मोज्ञानं च वैराग्यमैश्वर्यं च तथैव हि || सितारुणं पीतकृष्णंसिंहरूपाः प्रकीर्तिताः || १ || ४ || २६ अथ धर्मादिचतुष्टयाभिमानि देवताचतुष्टयध्यानम् (पांचरात्रे) यमवायुशिवेंद्राश्च ज्ञेयाधर्मादिदेवताः || (एतेषां लक्षणानिदिक्पालेषु द्रष्टव्या ४ निधौ) || ४ || २७ अथ अधर्मादिचतुष्टयध्यानम् (पांचरात्रे पाद्मसंहितायाम्) आशासुतावतीष्वेव पुरुषाकृतयस्थिताः || चतुर्भुजास्सिंहवक्त्रास्सित पूर्वारुणाःपरे || १ || हस्ताभ्यामाभिमुख्याभ्यां रचितांजलिसंपुटाः || अपराभ्यां च विभ्राणाः कराभ्यां योगपीठकौ || २ || मुखेश्वेतवर्णाः || शरीरेरुणवर्णाः || ४ || २८ अथ अधर्मादिचतुष्टयाभिमानि देवताचतुष्टयध्यानम् (पांचरात्रे पाद्मसंहितायाम्)
SK
अधर्माधिपतिर्निर्-ऋतिः || अज्ञानाघिपतिर्दुर्गा || अवैराग्याधिपतिः कामः || अनैश्वर्याधिपतिः रुद्रः || अपूजिता-अधर्माद्यादातारस्ते तथा विधाः || निर्-ऋतिश्चैव दुर्गा च कामोरुद्रस्तथैव च || १ || (एतेषां स्वरूपाणिं तत्तन्मूर्तिलक्षणे पूर्वमुक्तानिवक्ष्यंते च क्रमेण ४ - ५ - २ - ५ निधौ) || (रुद्रः-आर्द्रानक्षत्रदेवतावत्) दुर्गारौद्रिवत्सरदेवतावत्) || ४ || २९ अथ पुण्यपुरुषलक्षणम् (कारणागमे) सिंहासने समासीनं स्वर्णवर्णंकिरीटिनम् || गीर्वाणमुतपादाब्जंपुण्यं हृदिविभावये || १ || स्वर्णवर्णः || १ || ३० अथ पापपुरुषध्यानम् (पांचरात्रे) ब्रह्महत्याशिरस्कं च स्वर्णस्तेयभुजद्वयम् || सुरापानहृदायुक्तं गुरुतल्पकटिद्वयम् || १ || तत्संयोगिपदद्वद्वमंगप्रत्यंगपातकम् || उपपातकरोमाणंपिंगभ्रूश्मश्रुलोचनम् || २ || खड्गचर्मधरंकृष्णंकुक्षौपापं विचिंतयेत् || कृष्णवर्णः || १ || प्. ९६) ३१ अथ ब्रह्मास्त्रध्यानम् (तत्कल्पे) सव्येनारिन्पीडयंतंगदयाचोत्तरेण तु || दीर्घजिह्वं पीतवस्त्रं स्मरामिबगलामुखम् || १ || पीतवर्णः प्रसिद्धः || १ || अथ वेदचतुष्टयस्वरूपम् (नृसिंहप्रासादे) ३२ तत्रादौ ऋग्वेदस्वरूपम् ऋग्वेदश्श्वेतवर्णस्स्याद्द्विभुजोरासभाननः || अक्षमालाधरः सौम्यः प्रीतोव्याख्यापनोद्यतः || १ || श्वेतवर्णः || १ || ३३ अथ यजुर्वेदस्वरूपम् अजास्यःपीतवर्णस्स्याद्यजुर्वेदोक्षसूत्रदृत् || वामे कुलिशपाणिस्तु भूतिदोमंगलप्रदः || १ || पीतवर्णः || १ || ३४ अथ सामवेदस्वरूपम् नीलोत्पलदलाभासः सामवेदोहयाननः || अक्षमालान्वितोदक्षे वामेकुंभधरस्स्मृतः || १ || श्वेतवर्णः || १ || ३५ अथ अथर्वणवेदस्वरूपम् अथर्वणाभिधोवेदोधवलोमर्कटाननः || अक्षमालान्वितो वामेदक्षेकुंभधरस्स्मृतः || १ || श्वेतवर्णः || १ || अथ ऋगादिवेदपत्नीनां स्वरूपाणि (स्कांदेलक्ष्मीनारायणसंहितायाम्) ३६ तत्रादौ ऋग्वेदपत्नीसामिधेनी स्वरूपम् मयूरास्याशुभ्रवर्णाकटकद्वयभूषिता || हस्ताभ्यांदधतीपद्मं पीतवस्त्रमनूपमम् || १ ||
SK
सामिधेनीसमाख्याता || शुभ्रवर्णा || १ || ३७ अथ यजुर्वेदपत्नीसृगास्वरूपम् सृगायालक्षणं शृणु || रक्तवर्णाविशालाक्षी पद्महस्ताकृशोदरी || १ || रक्तवर्णा || १ || ३८ अथ सामवेदपत्नीकुहूस्वरूपम् पूर्णेंदुवदनाशुभ्राभुजद्वयविभूषिता || सव्येशुकं तथा दक्षेधान्यमंजरिकां तथा || १ || दधानासाकहूर्देवी || श्वेतवर्णा || १ || प्. ९७) अथ अथर्वणवेदपत्नीसमित्स्वरूपम् - समिल्लक्षणमुच्यते || सूकरास्या चकोराक्षी चंपका भासितांशुका || १ || भुजैश्चतुर्भिस्संधत्ते स्रुक्स्रुवौकमलंघटम् || कनकवर्णाः || १ || ४० अथ चतुर्वेदाभिमानिनां गोत्राधिदैवतानां स्वरूपाणि (हेमाद्रौदानकाण्डे) - ऋग्वेदस्या त्रेयं गोत्रं सोमंदैवं विदुर्बुधाः || काश्यपंचयजुर्वेदं रुद्रदैवं तु तं विदुः || १ || सामवेदोपि गोत्रेण भरद्वाजःपुरंदरः || अधिदैवं विजानियाद्वैतानं स्यादथर्वणे || २ || ब्रह्मदैवं विजानीयाद्रूपाण्यस्य शृणुष्वभो || (ऋग्वेदाभिमानी सोमः नवग्रहस्थ चंद्रवत् ५ नि०) || (यजुर्वेदाभिमानीरुद्रः सूर्यप्रत्यधि देवतावत् ५ नि०) || (सामवेदाभिमानींद्रः बृहस्पत्यधिदेवतावत् ५ नि०) || (अथर्वणवेदाभिमानीब्रह्मा बृहस्पतिप्रत्यधिदेवतावत् ४ नि०) || १ || ४१ अथ आयुर्वेदस्वरूपम् (नृसिंहप्रासादे) - आयुर्वेदोहरिद्राभो वानरास्यो विशालदृक् || अक्षसूत्रं सुधाकुंभं बिभदारोग्यदो भृशम् || १ || पीतवर्णः || १ || ४२ अथ आयुर्वेदाभिमानिधन्वंतरिध्यानम् (भागवते) - अथोदधेर्मथ्यमानात् काश्यपैरमृतार्थिभिः || उदतिष्ठन्महाराजपुरुषः परमाद्भुतः || १ || दीर्घपीवरदोर्दंडः कंबुग्रीवोरुणेक्षणः || श्यामलस्तरुणः स्रग्वी सर्वाभरणभूषितः || २ || पीतवासामहोरस्कास्सुमृष्टमणिकुंडलः || नीलकुंचितकेशांत सुभगस्सिंहविक्रमः || ३ || अमृताऽपूर्णकलशं बिभ्रद्वलयसंयुतः || सवैभगवतस्साक्षाद्विष्णोरंशांश संभवः || ४ || धन्वंतरिस्स्याद्विख्यात आयुर्वेददृगिज्यया || श्यामवर्णः || प्रकारांतरम् (आयुर्वेदतंत्रे) ||
SK
अरिजलजजलूकारत्नपीयूषकुंभप्रकटितकरकांतकांतपीतांबराढ्यः || सितवसनविराजन्मौलिरारोग्यदायीशतमखमणिवर्णः पातुधन्वंतरिर्नः || १ || नीलवर्णः || १ || प्रकारान्तरम् (मन्त्रागमे) शंखं चक्रंजलूकांदधदमृतघटं चापिदोर्भिश्चतुर्भिस्सूक्ष्मं स्वच्छंदहृद्यंकुशपरिविलसन्मौलिमंभोजनेत्रम् || कालांभोदोज्ज्वलांगं कटितटविलसच्चारुपीतांबराढ्यं वंदे धन्वंतरिं तं निखिलगदवनव्रातदावाग्निलीलम् || १ || प्. ९८) प्रकारान्तेणध्यानम् (वैद्यशास्त्रे) || शंखंचक्रमुपर्यधस्थकरयोर्दिव्यौषधिंदक्षिणे वामेनान्यकरेण निर्मलसुधाकुंडं जलूकावलिम् || बिभ्राणः करुणाकरश्शुभकरस्सर्वामयध्वंसकस्सर्वं ते दुरितं छिनत्तु भगवान्धन्वंतरिस्संततम् || १ || नीलवर्णः || १ || ४३ अथ धनुर्वेदस्वरूपम् (नृसिंहप्रासादे) - पीतवर्णोधनुर्वेदः पिकवक्त्रोमहत्तनुः || धनुर्बाणधरोरौद्रो मस्तके कपिला जटाः || १ || पीतवर्णः || १ || ४४ अथ धनुर्वेदाभिमानींद्र देवताध्यानम् (नृसिंहप्रासादे मयूखे च) - श्वेतहस्तिसमारूढं वज्रांकुशलसत्करम् | सहस्रनेत्रं पीताभमिंद्रं हृदि विभावये || १ || पीतवर्णः || (शुक्रप्रत्यधि देवतावत् ५ नि०) || १ || अथ वेदषडंगस्वरूपाभिमानि देवता स्वरूपाणि (नृसिंहप्रासादे) ४५ तत्र शिक्षास्वरूपम् - शिक्षाशुभ्राऽभयकराज्ञानमुद्रासमन्विता || त्र्यक्षसूत्रा स कुण्डा च षड्भुजादंडपंकजा || १ || शुभ्रवर्णा || १ || ४६ अथ शिक्षाभिमानिदेवताप्रजापतिध्यानम् - हंसयानेनकर्तव्यो न च कार्यश्चतुर्मुखः || सावित्री तस्य कर्तव्या वामोत्संगगताशुभा || १ || ब्रह्मोक्तं परमं रूपं सर्वं कार्यं प्रजापतेः || पाटलवर्णः || १ || (पंचब्रह्मसुप्रजापतिब्रह्मवत् ४ नि०) || १ || ४७ अथ कल्पस्वरूपम् - कल्पस्तु कुमुदाभस्स्याद्वायसास्यो महोदरः || कुठारदंडाब्जहस्तो मेखलाकुण्डलान्वितः || १ || कुमुदवर्णः || १ || ४८ अथ कल्पाभिमानिब्रह्मध्यान (शैवागमे) -
SK
चतुर्मुखं चतुर्बाहुं कमंडल्वक्षधारीणम् || यज्ञसूत्रोत्तरीयं च जटामकुटसंयुतम् || १ || सव्यहस्तेक्षमालां च दधंवामेकमंडलुम् || स्रुवं दक्षिणहस्ते च पुस्तकं वामहस्तके || २ || प्. ९९) अंबुजासन आसीनं ब्राह्माणं हसनोन्मुखम् || पाटलवर्णः || (त्रिमूर्त्यंतर्गतब्रह्मवत् ४ नि०) || १ || ४९ अथ व्याकरणस्वरूपम् - सितं व्याकरणं ज्ञेयं मयूराभसटोदरम् || वीणाकरान्वितं दिव्यं दिव्यवस्त्रविभूषितम् || १ || शुभ्रवर्णम् || १ || ५० अथ व्याकरणाभिमानिसरस्वतीध्यानम् (हेमाद्रौ) - दोर्भिर्युक्ता चतुर्भिस्स्फटिकमणिमयीमक्षमालां दधानाहस्तेनैकेन पद्मंसितमपि च शुकंपुस्तकं चापरेण || भासाकुंदेंदु शंखस्फटिकमणिनिभाभासमाना समानासामेवाग्देवतेयं निवसतु वदने सर्वदासु प्रसन्ना || १ || श्वेतवर्णा || १ || ५१ अथ निरुक्तस्वरूपम् - इंदुवन्निर्मलं शांतं बकवक्त्रं कृशोदरम् || पाशपंकजसंयुक्तं साक्षसूत्रं स पुस्तकम् || १ || निरुक्तमितिनिर्णीतम् || शुभ्रवर्णम् || १ || ५२ अथ निरुक्ताधिदेवतावरुणस्वरूपम् (मयूखे) - नागपाशधरोरत्न भूषणः पद्मिनी प्रियः || वरुण्ॐबुपतिस्स्वर्ण वर्णो मकरवाहनः || १ || कनकवर्णः || (दिक्पालान्तर्गतवरुणवत् ४ नि०) || १ || ५३ अथ छंदस्स्वरूपम् - जपाकुसुमसंकाशं छंदो ज्ञेयं विचक्षणैः || चकोरास्यं जपापुष्पं शक्तिं बिभ्रच्छिखान्वितम् || १ || लोहकुंडलकोपेतं प्रवालकृतभूषणम् || रक्तवर्णन् || १ || ५४ अथ च्छंदोभिमान्यदितिदेवतास्वरूपम् (शैवागमे) - अदितिः पीतवर्णा च स्रुक्स्रुवाक्षकमंडलून् || दधानाशुभदामेस्याद् देवमाता यशस्विनी || १ || पीतवर्णा || (पुनर्वस्वधिदेवतावत् ५ नि०) || १ || ५५ अथ ज्योतिषस्वरूपम् - ज्योतिषं च बिडालास्यमिंद्रगोपनिभं शुभम् || अक्षसूत्रं जपांबिभ्रद्धस्तयोर्दक्षवामयोः || १ || रक्तवर्णम् || १ || प्. १००) ५६ अथ ज्योतिषाभिमानिहरिस्वरूपम् (पांचरात्रे) - हरिः कनकवर्णःस्याच्छंखचक्रगदाब्जभृत् ||
SK
कनकवर्णः || (चतुर्विंशतिमूर्तिरथहरिवत् २ नि०) || १ || ५७ अथ मीमांसाशास्त्रस्वरूपम् (नृसिंहप्रासादे) - सोमकीर्तिसमाभासं मीमांसाशास्त्रमुत्तमम् || अक्षसूत्रं दधद्दक्षे सूधापूर्णं घटंपरे || १ || श्वेतवर्णम् || १ || ५८ अथ मीमांसाधिदेवतासोमस्वरूपम् (शैवागमे) - श्वेतःश्वेतांबरधरोदशाश्वःश्वेतभूषणः || गदापाणिर्द्विबाहुश्च कर्तव्यो वरदः शशी || १ || श्वेतवर्णः || (नवग्रहस्थचंद्रवत् ५ नि०) || १ || ५९ अथ न्यायशास्त्रस्वरूपम् (नृसिंहप्रासादे) - अतसीपुष्पसंकाशो न्यायो ज्ञेयो विपश्चिता || सिंहास्यो दक्षिणे सूत्रं ध्वजंवामकरे दधत् || १ || नीलवर्णम् || १ || ६० अथ न्यायशास्त्राभिमानिवायुस्वरूपम् (शैवागमे) - धावद्धरिणमारूढं द्विभुजं ध्वजधारिणम् || वरदानकरंधूम्रवर्णं वायु महंभजे || १ || धूम्रवर्णः || (पंचभूतस्थवायुवत् ४ नि०) || १ || ६१ अथ धर्माशास्त्रस्वरूपम् (नृसिंहप्रासादे) - धर्मशास्त्रं सितंशांतं चारुवक्त्रं कुशासनम् || मुक्ताजपाक्ष धृक् दक्षे तुला हस्तं तु वामतः || १ || श्वेतवर्णम् || १ || ६२ अथ धर्मशास्त्राभिमानिधर्मपुरुषस्वरूपम् (हेमाद्रौदानकांडे) - चतुवक्त्रश्चतुर्बाहुश्चतुष्पाच्चसितांबरः || सर्वाभरणवान्श्वेतो धर्मः कार्यो विजानता || १ || दक्षिणे चाक्षमाला स्यात् तस्य वामे तु पुस्तकम् || वराभय युतः कार्यः || श्वेतवर्णः || १ || ६३ अथ पुराणस्वरूपम् (नृसिंहप्रासादे) - पुराणं चंपकाभासं शुकवक्त्रं चतुंदिलम् || अक्षसूत्रा भयंज्ञेयं नानाभरणभूषितम् || १ || चंपकवर्णम् || १ || प्. १०१) ६४ अथ पुराणाधिदेवतास्वायंभुवमनुस्वरूपम् (शैवागमेसिद्धा०) - आद्यः स्वायंभुवो ब्रह्मपुत्रो मनुरिति स्मृतः || श्वेतवर्णः || (अन्यत् सर्वं १४ मनुषुद्रष्टव्यम् ४ नि०) || १ || ६५ अथ इतिहासस्वरूपम् (नृसिंहप्रासादे) - इतिहासः कुशाभासः सूकरास्यो महोदरः || अक्षसूत्रं घटंविभ्रत् पंकजा वरणान्वितः || १ || दूर्वाश्यामवर्णः || १ ||
SK
६६ अथ इतिहासाधिदेवताप्रजापतिस्वरूपम् (नृसिंहप्रासादे) - हंसयानेनकर्तव्यो न च कार्यश्चतुर्मुखः || सावित्री तस्य कर्तव्या वामोत्संगगता शुभा || १ || ब्रह्मोक्तं परमं रूपं सर्वं कार्यं प्रजापतेः || पाटलवर्णः || (पंचब्रह्मस्थप्रजापतिब्रह्मवत् ४ नि०) || १ || ६७ अथ भरतशास्त्रस्वरूपम् (नृसिंहप्रासादे) - नृत्तशास्त्रमिदं रम्यं मृगवक्त्रं जटाधरम् || अक्षसूत्रं त्रिशूलं च बिभ्राणं च त्रिलोचनम् || १ || श्वेतवर्णम् || १ || ६८ अथ भरतशास्त्राभिमान्युमामहेश्वरस्वरूपम् (कारणागमे) - धवलाभसुखासनदेवि युतं मृगशिशुटंकवराभयहस्तम् || सुमुखीकृतमुत्पल दृग्वरदमुमया सहदेव स रूपमिदम् || १ || श्वेतवर्णः || १ || ६९ अथ पांचरात्रशास्त्रस्वरूपम् (नृसिंहप्रासादे) - पांचरात्राभिधं शास्त्रं लावण्यवृषवाहनम् || अक्षसूत्रं हलंबिभ्रद्वनमालाविभूषितम् || १ || श्वेतवर्णम् || १ || ७० अथ पांचरात्रशास्त्राभिमानिसंकर्षणस्वरूपम् (भट्टभास्करीये) - वासुदेव स्वरूपेण कार्यः संकर्षणः प्रभुः || स तु शुक्लवपुः कार्यो नीलवासायदूत्तमः || १ || गदास्थाने च मुसलं चक्रस्थने चलांगलम् || दक्षोर्ध्वकरेशंखः दक्षाधः करे मुसलं वामाधः करेशार्ङ्गं वामोर्ध्व करे लांगलम् || १ || श्वेतवर्णः || व्यूहमूर्तिवत् २ नि०) || १ || प्. १०२) ७१ अथ पाशुपतशास्त्रस्वरूपम् (नृसिंहप्रासादे) - शास्त्रंपाशुपतं शुभ्रं व्यालवक्त्रं कृशोदरम् || सूत्रपात्रधरंभीमं व्याघ्रचर्मांबरा वृतम् || १ || श्वेतवर्णम् || १ || ७२ अथ पाशुपतशास्त्राभिमानिरुद्रस्वरूपम् (मयुखे) - पंचवक्त्रो वृषारूढः प्रतिवक्त्रं त्रिलोचनः || वरदाभयशूलाक्ष सूत्रधृक् परमेश्वरः || १ || श्वेतवर्णः || (सूर्यप्रत्यधिदेवतावत् ५ नि०) || १ || ७३ अथ पातंजलशास्त्रस्वरूपम् (नृसिंहप्रासादे) - पातंजलाभिधंरक्तं सर्पवक्त्रं सुतेजसम् || अक्षसूत्रं पाताकां च दधतं कुंडलान्वितम् || १ || रक्तवर्णम् || १ ||
SK
७४ अथ पातंजलाधिदेवताऽनंतस्वरूपम् (अनंतव्रतकल्पे) - नवाम्रपल्लवाभासं पिंगभ्रूश्मश्रुलोचनम् || दक्षिणोर्ध्वकरे पद्मं शंखं तस्याप्यधः करे || १ || चक्रमूर्ध्वकरे वामे गदां तस्याप्यधःकरे || बिभ्रतं पुंडरीकाक्षं फणासप्तान्वितं भजे || २ || गोमूत्रवर्णः || १ || ७५ अथ सांख्यशास्त्रस्वरूपम् (नृसिंहप्रासादे) - सांख्यं तत्कापिलंबभ्रु वक्त्रमुज्ज्वलकुंडलम् || जाप्यदंडधरंदीर्घं न खलोमजटाधरम् || १ || कपिलवर्णम् || १ || ७६ अथ सांख्यशास्त्राभिमानिकपिलस्वरूपम् (पांचरात्रेमंत्राध्याये) - प्रोद्यद्दिवाकरसमानतनुं सहस्रसूर्योरुदिधितिभिराप्त समस्तलोकम् || ज्ञानाभयांकित करंकपिलं च दत्तं ध्यायेदजादि समितिं प्रतिबोधयं तम् || १ || रक्तवर्णः || १ || ७७ अथ चतुष्षष्टिकलानांनामानि (शिवतत्त्वरत्नाकरे) - वेदास्सर्वे स वेदांगा इतिहासस्तथागमः || न्यायशास्त्रं तथाकाव्य मलंकारश्च नाटकम् || १ || कवित्वं कामशास्त्रं च द्यूतनैपुण्यमित्यपि || देशभाषापरिज्ञानं लिपिज्ञानं लिपिक्रिया || २ || तथासमस्ता वधानं स्वरशास्त्रं च वाचकम् || सामुद्रिकं च शकुनं परीक्षारत्नसंततेः || ३ || प्. १०३) तथास्वर्णपरीक्षा च तथातुरगलक्षणम् || गजशास्त्रं मल्लविद्या पाककर्म ततः परम् || ४ || दशदोहलविद्याश्च वादोगंधकसंभवः || धातुवादः खनीवादो रसवादस्ततः परः || ५ || अग्निस्तंभो जलस्तंभो प्यसिस्तंभनमेव च || वायुस्तंभस्तथा वश्यं मोहनाकर्षणे तथा || ६ || उच्चाटनं च विद्वेषो मारणं कालवंचनम् || वाणिज्यं पाशुपाल्यं च कृषिरा सवकर्म च || ७ || लावुकायोधनप्रौढिर्मेषयुद्धेषु कौशलम् || रतिकौशलमाखेटो प्यदृश्यकरणी तथा || ८ || चित्रलोहाश्ममृद्दारुवेणुचर्मांबर क्रियाः || तथैव द्यूतकरणी चोरकर्माजनं तथा || ९ || मंत्रौषध्योस्तथासिद्धिस्स्वरदृष्ट्योस्तु वंचने || जलप्लवनवाक्सिद्धि घुटिका सिद्धयस्तथा || १० ||
SK
तथैव पादुकासिद्धिरिंद्रजालं ततः परम् || विद्यामहेंद्रजालेन चतुष्षष्टिर्मता इमाः || ११ || (श्रीविष्णुभागवते १० स्क० पूर्वा० ४५ ध्या० ३६ श्लो० व्या० श्रीधरीये शुक्रनीतौ ४ ध्याये च प्रकारान्तरेणापिदृश्यन्ते) अथ पंचभूतस्वरूपाणि (शैवागमे) ७८ तत्रादौपृथ्वीदेवतास्वरूपम् - ध्यायेन्महीं शुक्लवर्णां दिव्याभरणभूषिताम् || चतुर्भूजां सौम्यतनुं चंडांशु सदृशांबराम् || १ || अधश्चोर्ध्वं रत्नपात्रं कराभ्यां सस्यभाजनम् || दक्षिणाभ्यां तथावाम कराभ्यां सरसीरुहम् || २ || ओषधी पूरितं पात्रं दधानां सुमुखांबुजाम् || दिङ्नागानां चतुर्णां च पृष्ठारूढां चतुर्भुजाम् || ३ || सर्वसस्यालयां शुभ्रांभू देवीं शरणंभजे || शुभ्रवर्णा || १ || ७९ अथ अब्देवतास्वरूपम् - आदर्शतलसंकाशा लोकसंजीविनीश्शुभाः || माधुर्यगुणसंयुक्ताः सर्वालंकारशोभिताः || १ || स्त्रीरूपधारिणीः शुभ्राः भुजद्वयविराजिताः || दधानाः पाशकलशौ सदामकरवाहनाः || २ || मुक्ताभूषितसर्वांगिरपः संचिंतयेन्मुदा || शुभ्रवर्णाः || १ || प्. १०४) ८० अथ तेजोदेवतास्वरूपम् - अग्निंसुवर्णवर्णांगं सप्तार्चिष मनामयम् || मेषारूडं सप्तहस्तं स्वाहादेवी समन्वितम् || १ || शक्त्याद्यायुधसंपन्न हस्तं ध्यायेद्विभावसूम् || कनकवर्णः || १ || ८१ अथ वायुदेवतास्वरूपम् - धावद्धरिणंमारूढं द्विभुजं ध्वजधारिणम् || वरदानकरंधूम्रवर्णंवायुमहंभजे || १ || धूम्रवर्णः || १ || ८२ अथ आकाशदेवतास्वरूपम् - ध्यायामिगगनंनीलं नीलांबरधरं विभुम् || चंद्रार्कहस्तं द्विभुजं सर्वाभरणभूषितम् || १ || नीलवर्णम् || १ || अथ दशदिक्स्वरूपम् (नृसिंहप्रासादे) ८३ तत्रादौपूर्वदिक्स्वरूपम् - पूर्वागजगताबाला रक्तवर्णा हि दिग्भवेत् || रक्तवर्णा || १ || ८४ अथ आग्नेयदिक्स्वरूपम् - कारंडगा बृहत्काया पद्माभा पूर्वदक्षिणा || पद्मवर्णा || १ || ८५ अथ दक्षिणदिक्स्वरूपम् - गृध्रस्था दक्षिणापीता गृध्रास्या प्राप्तयौवना || पीतवर्णा || १ ||
बाणसंख्या द्वयं प्रोक्तं युगसंख्या ऋषिस्तथा || अष्टकं च द्विसंख्यायां त्रये चैकादश स्मृताः || ६ || नक्षत्राणां वर्णसंख्या कथिता ऋषिभिः कलौ || द्विसंख्यायां पंचदशत्रये चैव दश स्मृताः || ७ || वेदसंख्या द्वयंप्रोक्तं योगानां वर्णतो जनैः || अष्टके तु त्रिवर्णाः स्युरक्षिसंख्या द्वयं तथा || ८ || एकं च वेदसंख्यायां करणानामिति स्मृताः || द्विसंख्यायां रसाः प्रोक्तास्त्रिसंख्यापंचकं तथा || ९ || एकं च युगसंख्यायां राशीनां कथितास्तथा || वेदसंख्या द्वयंप्रोक्तं द्विसंख्या ऋषयस्तथा || १० || प्. ३६०) ग्रहाणां कथिता वर्णा नवानां ज्ञप्तये बुधैः || शकेशालीवाहनस्य चतुष्पञ्चमुनीन्दुके || ११ || खरज्येष्ठसितेपक्षे सप्तम्यां गुरुवासरे || श्रीमच्चण्डी कृपादृष्ट्या कथिताकृष्णभूभुजा || १२ || अब्दादिग्रहपर्यंता वर्णसंख्या सतां मुदे || १३ || इति श्रीमत्समस्तभूमंडलमंडनायमानानिखिलदेशावतंसकर्नाटकजन-पदाधिष्ठानभूत- श्रीमन्महीशूरमहासंस्थानमध्यदेदीप्यमानाविकलकलानिधिकुलक्रमागत-राजक्षितिपालप्रमुखनिखिलनिजराजाधिराजमहाराजचक्रवर्तिमंडलानुभूत-दिव्यरत्नसिंहासनारूढश्रीमद्राजाधिराजराजपरमेश्वरप्रौढप्रतापाप्रति-मवीरनरपतिबिरुदेंतेंबरगंडलोकैकवीरयदुकूलपयः पारावारकलानिधिशंखचक्रांकुशकुठारमकरमत्स्यशरभसाल्वगंड-भेरुंडधरणीवराहहनुमद्गरुडकंठीरवाद्यनेकबिरुदांकितश्रीमन्मही-शूरपुरवराधीशश्रीकृष्णराजमहाराजविरचिते श्रीतत्त्वनिध्याख्यग्रंथे आगमादिनिरूपणंनाम अष्टमोनिधिस्संपूर्णः || ८ || इति श्रीतत्त्वनिध्याख्यग्रन्थे - अष्टम आगमनिधिस्संपूर्णः || ८ || प्. ३६१) श्रीः | अथ श्रीतत्त्वनिधौ - नवमः कौतुकनिधिः | अथच्छदाक्षादिनानाकौतुकावहक्रीडादयः - १ तत्रादौ - चामुण्डेश्वरीछदक्रीडाविवरणम् - (चामुण्डेश्वरीगंजीफ्) चामुण्डाविष्णुरीशश्च ब्रह्मागणपतिस्तथा || सेनानीर्वीरभद्रश्च रामकृष्णौमहाफणी || १ ||
SK
पुरंदरोदिनकरः शैलनाथश्च वारिधिः || मन्मथोमोहिनी चैव क्रमात् षोडशदेवताः || २ || एकस्यादेवतायास्तु पृथगष्टा दशच्छदाः || राजाराज्ञीरथोवाजी पदातिर्ध्वज एव च || ३ || मेषादिमीनपर्यंतास्तत्तद्देवांकशोभिताः || अतः परं तु विज्ञेयाश्चक्रवर्तिपदंगताः || ४ || पंचविंशतिसंख्याकाः स्वतंत्राः पृठगीरिताः || राजराजेश्वरी चादौ कालीलक्ष्मीः सरस्वती || ५ || ब्राह्मीमाहेश्वरी चैव कौमारीवैष्णवी तथा || वाराही च तथेंद्राणी दंडिनी मंत्रिणी तथा || ६ || योगनिद्रा च बाला च तथैव भुवनेश्वरी || इंद्राक्षी चान्नपूर्णा च तथाषट्चक्रदेवताः || ७ || ततोवागीश्वरी देवी मन्मथस्य प्रियारतिः || आदौ चामुंडिकार्प्याणिहंसपत्राणि सप्त वै || ८ || सर्वं मिलित्वा पत्राणि विंशतिश्च शतत्रयम् || तत्तदंकानुसारेणखेलनीय्याविचक्षणैः || ९ || खड्गंचक्रं वृषोहं सोमूषकोथमयूरकः || दक्षवक्रं हनूमांश्च वटच्छदशयस्तथा || १० || नागोगजोरवेर्बिंबंसवृक्षोगिरिरेव च || प्. ३६२) मकरस्स्यात्पञ्चबाणा हस्तस्थश्शुक एव च || ११ || चिह्नानि चण्डिकादीनां लेख्यानि स्वच्छदेषु वै || सौवर्णैश्चातिरक्तैश्च पाटलैःश्श्वैतवर्णकैः || १२ || युक्तोहरिद्राजतश्च गैरिकश्चाम्पकस्तथा || सैन्दूरस्थालथल्येनयुतोहरित एव च || १३ || कृष्णयुक्तः हरिच्चैवमिन्द्रनीलस्तथैव च || वर्तिरूपस्तथागौरोरक्तोत्यसितवर्णयुक् || १४ || पीतःकृष्णश्चेतिवर्णाश्चामुण्डादेःक्रमात्स्मृताः || षोडशानां च जातीनां राजराजेश्वरी क्रमात् || १५ || पञ्चविंशतिवर्णागां वर्णस्स्याद्धैङ्गुलीयकः || शुकच्छदानांवर्णस्तु रक्तोज्ञेयोविचक्षणैः || १६ || अत्रसर्वक्रीडनकेच्छदानां पृष्ठतो भवेत् || सर्वेषामेकरूपेण रक्तोवर्णस्तु नान्यथा || १७ || दिवारात्रौ च राज्ञीस्याच्चामुण्डासम्प्रकीर्तिता || चामुण्डायाः क्रीडनकेप्रधानाचण्डिका स्मृता || १८ || क्रीडाचतुर्भिर्भवतिनन्यूनैर्नाधिकैरपि || एकैकपत्ररीत्या तु चतुर्णां पत्रिका तदा || १९ ||
SK
एकीभवति या राशिस्स एको भाग उच्यते || पृथक्चतुर्भिर्ग्राह्याः स्युर्विंशतिः कुशलैः स्मृताः || २० || परस्परं नैव कुर्युः पत्रिकासम्प्रदर्शनम् || राजादिमीनपर्यन्तं दूर्बलं ह्युत्तरोत्तरम् || २१ || नयस्य हस्ते हंसस्स्याद्धंसोग्राह्यस्तु ते नवैः || स्वीयपत्रेषु यच्छ्रेष्ठं तत्प्रदायमनीषिणा || २२ || चामुण्डार्थं समर्प्याणि हंसपत्राणि चादितः || द्वितीये हंसपर्याये चण्डिकाभागपूरिका || २३ || सर्वादौ चण्डिका देया यस्य हस्ते स्थिता भवेत् || चामुण्डायै समर्प्याणि हंसपत्राणि नान्यथा || २४ || येनसंगृह्यतेभागस्तमारभ्यप्रवर्तते || क्रीडात्वादौस्वपत्रेषु प्रबलं तुल्यजातिकम् || २५ || देयंपत्रंक्रमेणैव तद भावे त्वतुल्यकम् || येनप्रदीयते तत्र प्रबलं ह्याददीतसः || २६ || भागंतामत्थंक्रमशो मोहिन्यामीनपत्रकम् || येनान्ते क्रीडने दत्तं जयिनंतं विनिर्दिशेत् || २७ || अन्येपराजितास्तेनेत्येवंज्ञेयं विचक्षणैः || परित्यज्यविशेषोक्तीरग्रिमक्रीडनेषुवै || २८ || सामान्यांशा एवमेवेत्यवधार्यं न चान्यथा || श्रीचामुण्डाकृपालब्धलक्ष्मीवाणीसमृद्धिना || २९ || प्. ३६३) शकेशालीवाहनस्य डघठेन्दु मितेशुभे || आषाढे चित्रभानोस्तु शुक्लैकादशके रवौ || ३० || कृष्णराजमहेंद्रेण चामुण्डापेटिकाकृता ||
SK
(टीकु) - यी चामुंडेश्वरीगंजीफिगे बाजुगलु १६ क्के वट्टु यलेगलु ३२० क्के (१) - चामुंडेश्वरीबाजु १ क्के १८ यलेगलु चित्रदबण्ण (२) - विष्णुबाजु १ क्के१८ यलेगलु यिंगलीकदबण्ण (३) - ईश्वरबाजु १ क्के १८ यलेनलु जंगालुबण्ण (४) - ब्रह्मबाजु १ क्के १८ यलेगलु पिस्ताबण्ण (५) - विश्वेश्वरबाजु १ क्के १८ यलेगलु बेल्लीबण्ण (६) - षण्मुखबाजु १ क्के १८ यलेगलु कावीबण्णं (७) - वीरभद्रबाजु १ क्के १८ यलेगलु संपिगेबण्ण (८) - रामबाजु १ क्के १८ यलेगलु चन्द्रबण्ण (९) - कृष्णबाजु १ क्के १८ यलेगल गुलडाबण्ण (१०) - महाशेषबाजु १ क्के १८ यलेगलु कप्पुपच्चेबण्ण (११) - इंद्रबाजु १ क्के १८ यलेगलु निलिबण्ण (१२) - सूर्यबाजु १ क्के १८ यलेगलु वर्तिबण्ण (१३) - पर्वतराजबाजु १ क्के १८ यलेगलु बिलीबण्ण (१४) - समुद्रराजबाजु १ क्के १८ यलेगलु वूदाबण्ण (१५) - मन्मथबाजु १ क्के १८ यलेगलु हलदीबण्ण (१६) - मोहिनीबाजु १ क्के १८ यलेगलु कप्पुबण्ण || ईमेरे बाजुगल १६ क्के यलेगलु २८८ || छूट चक्रवर्तिगल यलेगलु २५ क्के (१) - महाकाली (१) - महालक्ष्मी (१) - महासरस्वती (१) - ब्राह्मी (१) - माहेश्वरी (१) - कौमारी (१) - वैष्णवी (१) - वाराही (१) - इंद्राणी (१) - मंत्रिणीश्यामला (१) - दंडिनीवाराही (१) - योगनिद्रा (१) - बाला (१) - भुवनेश्वरी (१) - इंद्राक्षी (१) - अन्नपूर्णा (१) -शरीरस्थषट्चक्रदेवतेगलु (१) - शाकिनी (१) - काकिनी (१) - लाकिनी (१) - राकिनी (१) डाकिनी (१) - हाकिनी (१) - वागीश्वरी (१) - रतिदेवी || वट्टु ई २५ यलेगलिगु इगलीकदबण्ण || - || चामुण्डेश्वरी मीरा बंदवर आटवे मोदलागुवद्दरिंद चामुंडेश्वरी हुकुमिगे कोडतक्क इंगलीकद बण्णवुल्ल हंसेयलेगलु || ७ ||
SK
वट्टु ३२० यलेगल || यीगंजीफिनल्लि चक्रवर्तिगलु मोत्यारि हुकुं आद्दरिदं अवुगलन्न मोहलु यिलिदुकोल्लबेकु || - || बाजु जोडिसुवक्रम - राजा - राणि - रथ - वजीर - पदाति - ध्वज | चामुंडेश्वरि बाजुविगे मात्र राणीस्थानक्के सिंहवाहिनी | इवु हुकुं यलेगलु || मेषादि मीनपर्यंत राशिगलन्नु बरदु आया बाजुविन विग्रहगल गुरुतुगलन्नु बरदुयिरिव खर्चि यलेगलु १२ || ई मेरे १६ बाजुगलन्नु जोडिशिक्कोडु प्. ३६४) मोगलायि गजीफिनमेरिगे अलबातलबि नातवानि तीतवानि मुंताद्दुमाडुत्ता बरुवदु | हंसेयलेंयु यारबलीलि बंदु यिरुत्तदेयो अवरिगे हंसेयलेयु बरदेयिद्दवरु यलेगे यलेयन्नु कोट्टु हंसेयलेयन्नु बूजुतेगदुक्कोडु मोदलु चामुंडेश्वरीमीराक्के कोडबेकु || बूजु कोडतक्कवरिगे मीरा यिद्दाग्यु कोडतक्क बूजन्नु कोडबेकु || वाटणिमाडुव विवर जनगलु ४ क्के जन १ क्के दस्तु १ क्के यलेगलु ४ रल्लु दस्तु २० क्के ८० यलेगलमेरिगे हंचिक्ॐडु आखैरु मोहिनीबाजुविनल्लि आखैरु मीनुयिरुव यलेयंनु आखैरु यारु हुकुं यिलियुत्तारो अवर आट गेद्दद्दु मिक्कादवर आट खिलालेंबदागि बुद्धिवतरु निष्कर्षेयन्नु माडिक्क्ॐडाडुवदु || २ अथ जगन्मोहनच्छदक्रीडाक्रमविवरणम् - (जगन्मोहनगंजीफ्) चामुण्डादक्षिणामूर्तिरुमेशश्शरभस्तथा || तांडवश्चैवकंकालोमत्स्याद्यादशमूर्तयः || १ || चतुर्मुखोमहेंद्रश्च दशाष्टौ चाधिदेवताः || एकस्यादेवतायास्तु स्मृतिसङ्ख्यामितच्छदाः || २ || राजाराज्ञी तथा मात्यस्सेनानिस्सेवकोध्वजः || एकादिराशिसंख्यान्तं तत्तच्चिह्नं प्रवक्ष्यते || ३ || स्त्रियोवीणावृषश्चैव शरभोडमृगोमृ.गः || मत्स्यः कूर्मो वराहश्च मृगराजः कमण्डलुः || ४ || परश्वधः कपिहलौवैनतेयोहयोत्तमः || हंसोमतङ्गजश्चैव ज्ञातव्याः क्रमशो बुधैः || ५ || अतःपरं तु विज्ञेयः प्रत्येकं देवतागणः || विनायकश्च श्रीकण्ठः कालीलक्ष्मीः सरस्वती || ६ || ब्राह्मीमाहेश्वरी चैव कौमारीवैष्णवी तथा || वाराही च तथेंद्राणी वटपत्रशयोहरिः || ७ ||
SK
रंगनाथोवेङ्कटेशो यदुशैलेशषण्मुखौ || वैकुण्ठेशोहरिहरोह्यर्धनारीशमन्मथौ || ८ || चन्द्रचूडोवीरभद्रः शिंशुमारस्त्रिविक्रमः || लिंगोद्भवोगजहरोराजगोपाल इत्यमूः || ९ || सप्तविंशतिसंख्याकाः देवताः पृथगीरिताः || शुकानां नवपत्राणि चामुण्डार्प्याणि चाग्रतः || १० || सर्वं मिलित्वा पत्राणि षष्ट्युत्तरशतत्रयम् || तत्तच्चिह्नानुसारेण खेलनीया विचक्षणैः || ११ || चण्ड्याद्यष्टादशानां चक्रमात्कल्प्यादिवानिशम् || चण्डीमुख्यात्वत्रराज्ञीशेषं प्राग्वद्भवेद्ध्रुवम् || १२ || प्. ३६५) यस्य हस्ते तु चामुण्डाच्छदस्तस्मैशुकच्छदः || देयोनान्यस्तु तत्सत्त्वेशुकानां पत्रिकास्वपि || १३ || नशुको यस्य हस्ते स्यात् तेन ग्राह्यस्स अन्यतः || चत्वारो वा पञ्चवास्युः क्रीडकास्त्वत्रखेलने || १४ || क्रीडकायत्रचत्वारोनवतिस्स्युः पथक्छदाः || भागास्तु विंशतिस्स्युर्वै चतुष्पत्र क्रमेण च || १५ || लीलाशुकांकितंचित्रलिपियुक्पत्रिकाद्वयम् || चक्रवर्तिच्छद इति लक्षयेच्चक्रवर्तिनाम् || १६ || तेनपत्राणि चैकोन त्रिंशत्स्युर्युगखेलने || सौवर्णश्चित्रवर्णश्च पाटलश्चैव चंपकः || १७ || कृष्णवर्णोवर्तिवर्णोतिरक्तोगैरिकस्तथा || पीतश्च वर्तिवर्णश्च हरिच्छ्वेतेनसंयुतः || १८ || चन्द्रवर्णः पीतवर्णोगैरिकोतीवरक्तकः || कृष्णश्च हरितः श्वेत युतोवर्णस्तु पाटलः || १९ || अष्टादशानां जातीनां वर्णा एते उदीरिताः || अन्येषां वै चक्रवर्ति शुकानां स्वर्ण वर्णकः || २० || शिष्टभागेपञ्चपत्रं नन्यनंनाधिकंतथा || क्रीडकायत्रपञ्चस्युश्छदा वा सप्ततिः पृथक् || २१ || चतुष्पत्रैः पञ्चभिर्वा गणनास्या द्विभागके || भागा अष्टादशैवं स्युः क्रीडकाणां क्रमेणवै || २२ || इत्येवं क्रीडकाणां चाधिक्यं कल्प्यं यथोचितम् || कृष्णजातिविभागेष्वन्तिमेपत्रे तु मोहिनी || २३ || उपविष्टेक्षुचापस्थसुमबाणेनविध्यती || गरुत्मत्पत्रिकायेन खेलनेन्ते प्रदीयते || २४ || साज्ञेयोविजयीसस्यात् तेनचान्ये पराजिताः || शकेशालीवाहनस्य ङघडेन्दु मितेश्शुभे || २५ ||
SK
श्रावणे चित्रभानोस्तु कृष्णाष्टम्यां स्थिरे शुभे || श्रीचामुण्डादयाभाजा कृष्णराजक्षमाभुजा || २६ || रचितावर्धतांनित्यं जगन्मोहन पेटिका || (टीकु) - यीजगन्मोहनगंजीफिगे बाजुगलु १८ क्क वट्टु यलेगलु ३६० क्के (१) - चामुंडेश्वरी बाजु १ क्के १८ यलेगलु चिन्नदबष्ण (२) - दक्षिणामूर्ति बाजु १ क्के १८ यलेगलुचन्द्रबष्ण (३) - उमामहेश्वरबाजु १ क्के १८ यलेगलु जंगालबण्ण (४) - शरभबाजु १ क्के १८ यलेगलु संपिगेबण्ण (५) - तांडवेश्वरबाजु १ क्के १८ यलेगलु कप्पुबण्ण (६) - कंकालबाजु १ क्क १८ यलेगलु वर्तिबण्ण (७) - मत्स्यमूर्ति बाजु १ क्के १८ यलेगलु यिंगलीकदबण्ण प्. ३६६) (८) - कूर्मबाजु १ क्के १८ यलेगलु काविबण्ण (९) - वराहबाजु १ क्के १८ यलेगलु हलदीबण्ण (१०) - नरसिंहबाजु १ क्के १८ यलेगलु वर्तिबण्ण (११) - वामबाजु १ क्के १८ यलेगलु पिस्तापच्चेबण्ण (१२) - परशुरामबाजु १ क्के १८ यलेगलु चंद्रबण्ण (१३) - श्रीरामबाजु १ क्के १८ यलेगलु हलदीबण्ण (१४) - बलरामबाजु १ क्के १८ यलेगलु कावांबण्ण (१५) - कृष्णबाजु १ क्के १८ यलेगलु यिंगलीकबण्ण (१६) - कल्किबाजु १ क्के १८ यलेगलु कप्पुबण्ण (१७) - ब्रह्मबाजु १ क्के १८ यलेगलु पिस्तापच्चेबण्ण (१८) - इन्द्रबाजु १ क्के १८ यलेगलु जंगालुबण्ण ||
चिन्नबण्णद गिणीयलेगलन्नु चक्रवर्तियलेगलिगे प्. ३६७) शेरसि २९ चक्रवर्तिगलन्नु माडिक्क्ॐडु गिणियलेयल्लि मोहिनीयु कूतुक्क्ॐडु इक्षुचापपुष्पशरगलिंद गरुडनन्नु भेदिसुवंतेबरदिरुव यलेयंनु आखैरु हुकुमागि यारु यिलियुत्तारयो अवर आट गेद्दद्दु | मिक्कादवर आट खिलालेंबदागि बुद्धिवंतरु निषकर्षेयन्नु माडिक्क्ॐडाडुवदु || ३ अथ नवीनदशावतारच्छदक्रीडनम् - (नवीनदशावतारगंजीफ्) चामुण्डामत्स्यकूर्मो च वराहो नृहरिर्वटुः || रामारामश्चरामश्च कृष्णः कल्की च मोहिनी || १ || एकस्यादेवतायास्तु पृथगष्टादशच्छदाः || राजाराज्ञीरथोवाजी पदातिर्ध्वज एव च || २ || मेषादिमीनपर्यंतं तत्तद्देवांकशोभिताः || अतःपरं तु विज्ञेयाश्चक्रवर्तिपदांकिताः || ३ || राजराजेश्वरीचादौ ब्रहमाविष्णुमहेश्वराः || गजाननश्च सेनानीः सूर्यश्चन्द्रोदिगीश्वराः || ४ || कामः सप्तदशश्रेष्ठाः स्वतंत्राः पृथगीरिताः || देव्याश्छत्रादिधारिण्यस्सप्तपत्रेषु चेटिकाः || ५ || सर्वंमिलित्वा पत्राणि व्योमवेदाश्चिसंख्यया || तत्तदंकानुसारेण खेलनीया विचक्षणैः || ६ || चत्वारो वा त्रयोवास्युः क्रीडकास्त्वत्रखेलने || त्रयाणांक्रीडने चैवं विशेषोज्ञायतामियान् || ७ || छदद्वयंचेटिकयोर्ज्ञेयं स्याच्चक्रवर्तिनोः || चक्रवर्तिच्छदास्तेन स्मृता एकोविंशतिः || ८ || चण्डिकार्थं समर्प्यास्स्युश्चेटिकापत्रिका इमाः || अहर्दिवंस्याच्चामुण्डाराज्ञीतस्माद्विचक्षणैः || ९ || यद्धस्ते चण्डिकापत्रं क्रीडारभ्या तु तेन वै || मोहिनीजातिभागेष्वन्ति मंमीनांकितं छदम || १० || क्रीडान्ते क्रीडते यस्तु सजय्यन्येपराजिताः || वर्णास्त्वेषां यथापूर्वं कल्प्यास्स्युरतियुक्तितः || ११ || शिष्टमन्यद्यथापूर्वं चिन्तनीयं विचक्षणैः || श्रीचमुण्डाकृपात्रकृष्णराजमहीभुजा || १२ || क्रीडादशावताराख्या रचितावर्धतांचिरम् ||
SK
(टीकु) - ई नवीनदशावतार गंजीफिगे बाजुगलु १२ क्के दर १८ यलेगल मेरे २१६ यलेगलु || चक्रवर्तियलेगलु १७ || उपचारस्त्रीयर यलेगलल्लि यरडुयलेगलंनु चक्रवर्तिगलिगे शेरिसिक्कोल्लबेकु || - || जनगलु ४ क्के दर ६० ल्लु २४० यलेगलु | प्. ३६८) हगलुरात्रिगलिगु चामुण्डेश्वरिये धोरेयाद्दरिंद चामुण्डेश्वरिभीराबंदवरे मोदलाडतक्कद्दु | आखैरु मोहिनीबाजुविनल्लि आखैरु मीनुयलेयंनु आखैरु यारुहुकं इलियुत्तारो अवरु कडमेयवरंनु खिलालु माडिदहागे निष्कर्षेयन्नु माडि आया बाजुगलिगे रंगुमुंतागि भुनासबु नोडि चामुण्डेश्वरी गंजीफ् जगन्मोहनगंजीफिनमेरे नातवानि नीतवानि मुंतागि बुद्धिवंतरु नोडिक्क्ॐडाडुवदु || ४ अथ नवग्रहच्छदक्रीडनम् - (नवग्रहगंजीफ्) चामुण्डाविष्णुरीशश्च सूर्यादि नवकं तथा || एकैकस्य तु देवस्य पृथगष्टा दशच्छदाः || १ || राजाराज्ञीरथोवाजी पदातिर्ध्वज एव च || मेषादिमीनपर्यंतं पूर्वस्माद्दुर्बलं परम् || २ || चंद्रहासश्चक्रशूले ग्रहाणां मंडलानि च || एतच्चिह्नानुसारेण खेलनीया विचक्षणैः || ३ || स्वर्णवर्णोतिरक्तश्च पाटलश्च कुसुम्भकः || राजतोरक्तवर्णश्च हरित्पीतश्च राजतः || ४ || कृष्णोनीलः कृष्णवर्णो वर्णा एषां क्रमात् स्मृताः || जातयश्च द्वादशैकजातेरष्टादशच्छदाः || ५ || चत्वारो वा त्रयोवास्युः क्रीडकास्त्वत्रनान्यथा || ज्ञेयः क्रीडाक्रमश्चैव यथापूर्वमुदीरितः || ६ || चण्डिकात्वत्रराज्ञीस्याद्रात्रिन्दिवमितीरितम् || केतुजातौमीनपत्रमन्ते येन प्रदीयते || ७ || सजयी स्यात् परे तेन जिता इति विनिर्णयः || श्रीचामुण्डाकृपापूर्णकृष्णराजमहीभुजा || ८ || सरसानांविनोदायगृहाणां पेटिकाकृता ||
SK
(टीकु) - नवग्रह गंजीफिगे बाजुगलु १२ क्के दर १८ यलेगलमेरे २१६ यलेगलन्नु जनगलु ३ क्के दर ७२ यलेगलमेरे जनगलु ४ क्के दर ५४ यलेगलमेरे हंचिक्क्ॐडाडुवदु || हगलु रात्रि सह चामुण्डेश्वरिये घोरे || आखैरु केतुबाजुविनल्लि आखैरु भीनुयलेयंनु आखैरु यारु आडुत्तारो अवरु कडमे आटगाररन्नु खिलालु माडिदंते निश्चयिसि कडमे यावत्तु चामुण्डेश्वरी गंजीफ् आडुवमेरे बुद्धिवंतरु नोडिक्क्ॐडाडुवदु || प्. ३६९) ५ अथ पञ्चपाण्डवच्छदक्रीडाविवरणम् - (पञ्चपाण्डवगञ्जीफ्) कृष्ण ईशस्तथाधर्मः वृकोदरकिरीटिनौ || नकुलस्सहदेवश्च कौरवो भीष्म एव च || १ || द्रोणः कर्णस्तथा शल्य एते द्वादशनायकाः || एकैकस्य तु नाथस्य पर्वसंख्यायुतच्छदाः || २ || नायकस्तत्सती चैव शतांगस्तुरगो भटः || पताकाचैकमारभ्य सूर्यसंख्या वधिक्रमात् || ३ || चक्रंत्रिशूलं च सृणिर्गदाचापकठारिकाः || छुरिकामुष्टिबाणौ च पाशसर्पकशाः क्रमात् || ४ || पाण्डवानां प्रभुः कुष्ण इतरेषां महेश्वरः || दिवाकृष्णं पुरस्कृत्य रात्रौ तु परमेश्वरम् || ५ || एतच्चिह्नानुसारेण खेलनीया बुधैस्सदा || अतिरक्तः पाटलश्च श्वेतोरक्तस्तथैव च || ६ || पीतोहरिच्चारुणश्च कृष्णः श्वेतश्च पीतकः || नीलश्चित्रं चेतिवर्णाश्छदानां संप्रकीर्तिताः || ७ || चतुर्भिर्वात्रिभिर्वापि क्रीडेयं संप्रवर्तते || विष्णुजात्यन्तिमं पत्रं मोहिन्यै येन दीयते || ८ || तेन वै निर्जितास्तस्मात्स्वयं स विजयी भवेत् || शिष्टं सर्वं क्रीडनादि चण्डिकावत्स्मृतं बुधैः || ९ || श्रीचामुण्डा कृपापूर्ण कृष्णराजमहीभुजा || रचितावर्धतां नित्यं महाभारत पेटिका || १० ||
SK
(टीकु) - यीपंचपांडव गंजीफिन आटक्के बाजुगलु १२ क्के दर १८ यलेगलमेरिगे २१६ यलेगलंनु ३ जनक्के दर ७२ यलेगलमेरिगे जनगलु ४ क्के दर ५४ यलेगलमेरिगे हंचिक्क्ॐडाडुवल्लि हगलु आटक्के विष्णुवंनु घोरेयन्नागि रात्रि आटक्के ईश्वरनन्नु घोरेयन्नागि माडिक्क्ॐडु विष्णुबाजुविनल्लि आखैरु चक्रमोहिनीयलेयन्नु आखैरु यारु आडुत्तारयो अवरुकडमे आटगार रन्नु खिलालु माडिदंते निष्कर्षेयन्नु माडिक्क्ॐडु कडमे यावत्तन्नु चामुण्डेश्वरीगंजाफ् आडुवमेरिगे बुद्धिवंतरु नोडिक्क्ॐडादुवदु || ६ अथ देवीदशावतारच्छदक्रीडाविवरणम् - (देवीदशावतारगञ्जीफ्) चामुण्डा प्रथमाज्ञेया महाकाली दशानना || महालक्ष्मीस्तृतीया च कमलासनसंस्थिता || १ || महासरस्वतीतुर्यावीणावादनतत्परा || ब्राह्मीमाहेश्वरी चैव कौमारी वैष्णवी तथा || २ || प्. ३७०) वाराही च तथेंद्राणी दशैतादेवताः स्मृताः || एकस्या देवता यास्तु पुराणगणितच्छदाः || ३ || महाराज्ञीयुवराज्ञीमंत्रिणीदंडिनी तथा || पत्तिध्वजौचक्रशंखौ मृगेद्रश्च मतंगजः || ४ || व्याघ्राश्वौ हरिणोहं सोमयूरश्च भुजंगमः || बकमत्स्यावितिप्रोक्ताः दुर्बलाः परतः क्रमात् || ५ || स्वर्णोरक्तस्तथापीतोहरितः कृष्ण एव च || सिंदूरश्वेतवर्णौ च चंपकः पाटलस्तथा || ६ || दूर्वादलश्यामवर्णश्शिल्पिभिश्चित्रकर्मभिः || तत्तद्वर्णानुसारेणखेलनीयाविचक्षणैः || ७ || सर्वं मिलित्वापत्राणि व्योमदिक्सोमसंख्यकाः || एतद्देवच्छदांतंतु वक्ष्यन्तेलक्षणानि वै || ८ || खड्गोदशाननं चाब्जं वीणाहंसो वृषस्तथा || मयूरोगरुडश्चैव महिषोगज एव च || ९ || जातयस्स्युः कीडनकेछदानां दश ईरिताः || क्रीडकाश्च भवन्त्यत्र त्रयश्चत्वार एव वा || १० || अहर्दिवञ्च चामुण्डाराज्ञीस्याद्यस्य हस्तगा || क्रीडारम्भस्तेन कार्यस्त्विन्द्राण्याश्चान्तिमच्छदः || ११ || मीनलक्ष्मादीयतेन्ते सजय्यन्ये पराजिताः || शेषं सर्वं चण्डिकायाः क्रीडावदिति तद्विदः || १२ ||
SK
श्रीचामुण्डाकृपापात्र चामराजाब्धिजन्मना || श्रीकृष्णनृपचन्द्रेणशक्तिकौतुकपेटिका || १३ || जीयाद्विरचिताभूमौयावच्चन्द्रार्कतारकम् || (टीकु) - यीदेवीदशावतार गजीफिगे बाजुगलु १० क्के दर यलेगलु १८ गलल्लु १८० यलेगलु | जनगलु ३ क्के दर यलेगलु ६० रल्लु जनगलु ४ क्के ४५ रगलल्लु हंचिक्क्ॐडु आडुवदरल्लि हगलुरात्रि आटक्कु चामुण्डेश्वरिये घोरे | आखैरु इंद्राणी बाजुबिनल्लि आखैरु मीनुयलेयन्नु आखैरु यारु हुकुं माडुत्तारेयो अवरु कडमे आटगाररन्नु खिलालु माडिदंते निषकर्षेयन्नुमाडिक्क्ॐडु कडमे आटगलन्नु चामुण्डेश्वरी गंजीफिनंते बुद्धिवंतरु नोडिक्क्ॐडाडुवदु || ७ अथ दिक्पालच्छदक्रीडाविवरणम् - (दिक्पालगञ्जीफ्) चामुण्डेन्द्राग्निशमना निर्-ऋत्तिश्च जलेश्वरः || पवनोधनदश्चेशो मोहिनितिदश क्रमात् || १ || प्. ३७१) एकस्या देवतायास्तु कलासंख्या युतच्छदाः || राजाराज्ञी रथोवाजी पदातिर्ध्वज एव च || २ || एकाद्यवस्थासंख्यांतः पूर्वस्माद्दुर्बलः परः || एतासां देवतानां तु तत्तचिह्नं प्रवक्ष्यते || ३ || सिंहोमतङ्गजोमेषोमहिषो मानुषोमृगः || सारंगाश्वौवृषशुकौक्रमाज्ज्ञेयाबुधैः सदा || ४ || सर्वं मिलित्वा पत्राणि षष्ट्युत्तरशतं मतम् || उक्तचिह्नानुसारेण खेलनीया विचक्षणैः || ५ || स्वर्णोरक्तस्तथापीतः श्वेतपीतहरित्तथा || अतिरक्तः पाटलश्च पीतोवैवर्तिका तथा || ६ || राजतश्चेतिसंप्रोक्ता वर्णा एषां विचक्षणैः || जातिचिह्नानिवक्ष्यन्ते सिंहश्च कमलासनः || ७ || वीणाकमण्डुलुश्चक्रं त्रिशूलं द्विमुखं द्वयोः || पार्श्वयोरेक शिरसो मण्डलेरविचन्द्रयोः || ८ || भवन्ति चात्र क्रीडाया चत्वारः पञ्चवाजनाः || रात्रिन्दिवं चण्डिकैवराज्ञीस्यात्तस्य खेलनम् || ९ || यद्धस्तगाभवेदादौराज्ञीत्येवंविदुर्बुधाः || एवं वै मोहिनीजातेरन्तिमं शुकपत्रकम् || १० || अन्ते वै क्रीड्यते येन सजय्यन्येपराजिताः || चामुण्डिकाक्रीडनवच्छिष्टं ज्ञेयं विचक्षणैः || ११ ||
SK
श्रीचामुण्डाकृपापूर्णः कृष्णराजधराधिपः || चतुराणां विनोदायचक्रेदिक्पालपेटिकाम् || १२ || (टीकु) - यीदिक्पाल गंजीफिगे बाजुगलु १० क्केबाजु १ क्के यलेगलु १६ ल्लु १६० यलेगलु | जनगलु ४ क्केदर ४० यलेगलल्लु जनगलु ५ क्के दर ३२ यलेगल मेरिगेहंचिक्क्ॐडु हगलु रात्रिगु डामुण्डेश्वरिये घोरेयाद्दरिंद डामुण्डेश्वरीबंदवरे मोदलु आडुवरु आखैरु मोहिनी बाजुविनल्लि आखैरु शुकमोहिनी यलेयन्नु यारु आखैरु हुकुं माडुत्तारयो अवरु कडमे आटदवरन्नु खिलालु माडिदंते निष्कर्षेयन्नुमाडिक्क्ॐडु आडुत्ता कडमे आट यावत्तन्नु चामुण्डेश्वरीगंजिफिनमेरिगे बुद्धिवंतरु नोडिक्क्ॐडाडुवदु || ८ अथ मनोहरच्छदक्रीडाविवरणम् - (मनोहरगञ्जीफ्) श्रीचामुण्डामहेश्च रामकृष्णौचतुर्मुखः || हयग्रीवश्च सेनानी महेन्द्रश्च रति प्रियः || १ || देवतारत्नसंख्याकाः क्रमशः परिकीत्रिताः || पृथगेकस्यदेवस्य कलासंख्यामितच्छदाः || २ || राजाराज्ञी तथा मात्यः सेनानीः सेवकोध्वजः || प्. ३७२) एकादिदशसंख्यांतः पूर्वस्माद्दुर्बलः परः || ३ || एतासां देवतानां तु तत्तचिह्नं प्रवक्ष्यते || सिंहोवृषोवानरश्च खगेन्द्रोहंसघोटकौ || ४ || मयूरकुञ्जरशुकाः ज्ञातव्याः क्रमशो बुधैः || राजराजेश्वरीचादौ श्रीकंठश्शरभस्तथा || ५ || दक्षिणामूर्तिराख्यातो वटपत्रशयो हरिः || विघ्नेशस्तांडवश्चैव दिवाकरनिशाकरौ || ६ || नवसंख्यासमायुक्ताः स्वतन्त्राश्चक्रवर्तिनः || आदौचामुण्डिकार्प्याणि पद्मपत्राणिसप्त वै || ७ || सर्वं मिलित्वापत्राणि षष्ट्युत्तरशतानि च || उक्तक्रमानुसारेण खेलनीया विचक्षणैः || ८ || स्वर्णवर्णः पाटलश्च पीतवर्णोति रक्तकः || श्वेतयुक्तो हरिद्वर्णः श्वेतोगैरिकवर्णकः || ९ || पाटलः पीतवर्णश्चेत्येवं वर्णाः प्रकीर्तिताः || चक्रवर्तिच्छदानां च पद्मानां स्वर्णवर्णकः || १० || पद्मपत्रं यस्य हस्तेनास्तिग्राह्यं तु तेन तत् || स्वीयोत्तमच्छदं दत्त्वा चतुर्भिःखेलनं भवेत् || ११ ||
SK
चक्रवर्तिच्छदा आदौ खेलनीयाविचक्षणैः || मारजातेरन्त्यपत्रं शुक मोहिनिकाभिधम् || १२ || अन्त्येसंक्रीड्यते येन सजय्यन्ये पराजिताः || चामुण्डिका क्रीडनवच्छिष्टं ज्ञेयं विचक्षणैः || १३ || श्रीचामुण्डाकृपापूर्ण कृष्णराजमहीभुजा || कल्पिता च विनोदाय श्रीमनोहर पेटिका || १४ || (टीक्कु) - यीमनोहर गंजीफिगे बाजुगलु ९ दर बाजु १ क्के यलेगलु १६ ल्लु १४४ यलेगलु | चक्रवर्तियलेगलु ९ | पद्मदयलेगलु ७ | अंतु १६० यलेगलु | हगलु रात्रे आटक्कु चामुण्डेश्वरिये घोरेयाद्दरिंद चामुण्डेश्वरीहुकुमिगे कोडतक्क पद्मदयलेयुयारिगे वरदे यिरुत्तेयो अवरु बंदिद्दवरिगे वूजन्नु कोट्टु तेगदुक्क्ॐडु चामुण्डेश्वरीगे कोडतक्कद्दु | जनगलु ४ क्के दर ४० ल्लु १६० यलेगलु | चक्रवर्तिगलु मोहुक्त्त्यारि हुकुमाद्दरिंद मोदलु इलदुक्कोल्लुवदु || यीगंजीफिनल्लि आखैरु मन्मथबाजुविनल्लि आखैरु शुकमोहिनीयलेयंनु आखैरु यारु हुकुं इलियुत्तारेयो अवरु कडमे आटदवरंनुखिलालु माडिदहागे तिलियतक्कद्दु || कडमे आट यावत्तन्नु चामुण्डेश्वरी गंजीफिनमेरिगे बुद्धिवंतरु निष्कर्षेयन्नु माडिक्क्ॐडाडुवदु || प्. ३७३) ९ अथ सर्वमङ्गलाछदक्रीडाविवरणम् - (सर्वमङ्गलागञीफ्) श्रीचामुण्डामहेशश्च श्रीपतिश्चतुराननः || पुरंदरोदिनकरोनिशाकररतिप्रियौ || १ || देवताश्चाष्टसंख्याकाः क्रमशः परिकीर्तिताः || पृथगेकस्यदेवस्य पुराण गणितच्छदाः || २ || राजाराज्ञीतथामात्यः सेनानीः सेवकोध्वजः || मेषादिमीनपर्यंतं तत्तदेवांकशोभिताः || ३ || इतः परंतु विज्ञेयाः प्रत्येकं देवता इमाः || श्रीकण्ठोविघ्नराजश्च षण्मुखोवटपत्रगः || ४ || तांडवोदक्षिणामूर्तिर्मत्स्याद्यादशमूर्तयः || कलासंख्यासमायुक्ताः स्वतन्त्राश्चक्रवर्तिनः || ५ || सर्वं मिलित्वा पत्राणि व्योमांगशशिसंख्यया || सिंहस्त्रिशूलं चक्रं च हंसोवज्रायुधं तथा || ६ || अरुणोहरिणश्चैति जात्यङ्कान्वैविदुर्बुधाः || स्वर्णवर्णोतिरक्तश्च पीतःश्वेतो हरित्तथा || ७ ||
SK
कृष्णश्च वर्तिकापाटलश्च सिन्दूर एव च || चक्रवर्तिच्छदानां वै स्वर्णवर्णः प्रकीर्तितः || ८ || स्यात्क्रीडेयं चतुर्भिर्मारजातेरन्तिमच्छदः || मीनाख्योक्रीड्यते येन सजय्यन्ये पराजिताः || ९ || चामुण्डिकाक्रीडनवच्छिष्टं ज्ञेयं विचक्षणैः || श्रीचामुण्डाकृपापूर्ण कृष्णराजक्षमाभुजा || १० || रचितावर्धतां नित्यं सर्वमंगल पेटिका || (टीकु) - यीसर्वमंगला गंजीफिगे बाजुगलु १८ क्के दर १ क्के यलेगलु १८ ल्लु यलेगलु १४४ | चक्रवर्तिगल यलेगलु १६ | वट्टु यलेगलु १६० क्के (१) - चामुण्डेश्वरी बाजु १ क्के १८ यलेगलु चिन्नदबण्ण (२) - ईश्वरबाजु १ क्के १८ यलेगलु ईंगलीकदबण्ण (३) - विष्णुबाजु १ क्के १८ यलेगलु हलदीबण्ण (४) - ब्रह्मबाजु १ क्के १८ यलेगल पिस्तापच्चेबण्ण (५) - इंद्रबाजु १ क्के १८ यलेगलु कप्पुबण्ण (६) - सूर्यबाजु १ क्के १८ यलेगलु वर्तीबण्ण (७) - चन्द्रबाजु १ क्के १८ यलेगलु जङ्गालुबण्ण (८) - मन्मथबाजु १ क्के १८ यलेगलु चन्द्रबण्ण | यीमेरिगे बाजुगलु ८ क्के यलेगलु १४४ || चक्रवर्तिगल यलेगलु १६ बेल्लिबण्ण | यीमेरिगे इरुव यीगंजीफिनल्लि जनगलु ४ क्के दर १ क्के यलेगलु ४० ल्लु हंचिक्क्ॐडु आखैरु ८ ने मन्मथबाजुविनल्लि आखैरु मीनुयलेयंनु आखैरु हुकुं यारु यिलियुत्तारयो अवरु यल्लर आटवन्नु खिलालु माडिदहागे निष्कर्षेयन्नु माडिक्क्ॐडु कडमे आट यावत्तन्नु चामुण्डैश्वरी गंजीफिनमेरिगे बुद्धिवंतरु नोडिक्क्ॐडाडुवदु || प्. ३७४) १० अथ नवरत्नच्छदक्रीडाविवरणम् - (नवरत्नगञ्जीफ्) महाचामुण्डिकाराज्ञी महालक्ष्मीर्द्वितीयका || महासरस्वती चैव वीणावादनतत्परा || १ || ब्रह्माविष्णुमहेशाग्नि दिवाकरानिशाकराः || त्रयं त्रयं त्रयं चेति नवैता देवतास्स्मृताः || २ || एकस्यादेवतायास्तु कलासंख्यायुतच्छदाः || आदौराजा ततोराज्ञी मंत्रीसेनापतिस्तथा || ३ || पत्तिर्ध्वजोवतांरांकाः पूर्वस्माद्दुर्बलः परः || पूर्वं प्रोक्ताः छदारम्याः तत्तद्देवांकशोभिताः || ४ ||
SK
अतःपरं तु विज्ञेयाश्चक्रवर्ति पदं गताः || राजराजेश्वरीचादौ दंडिनीमंत्रिणी तथा || ५ || ब्राह्मीमाहेश्वरी चैव कौमारी वैष्णवी तथा || वाराही च तथेंद्राणी स्वतंत्रा नवशक्तयः || ६ || आदौ चामुण्डिकार्प्याणि सिंहपत्राणि सप्त वैः || सर्वं मिलित्वा पत्राणां षष्ट्युत्तरशतंमतम् || ७ || तत्तदंकानुसारेण खेलनीयाविचक्षणैः || स्वर्णवर्णोनीलपीतः वर्तिवर्णश्च पीतकः || ८ || पाटलःकृष्णवर्णश्च हरिद्वर्णश्च चम्पकः || चन्द्रवर्ण इतिप्रोक्ता नवरत्नस्य वै नव || ९ || चक्रवर्तिच्छदानां च मृगेन्द्रस्यापि राजतः || महाचामुण्डिकाराज्ञी देयास्यै सिंहपत्रिका || १० || यस्य हस्ते नास्ति तेन ग्राह्यान्यस्मात्तु पूर्ववत् || क्रीडारभ्या यस्य हस्ते चामुण्डापत्रिका भवेत् || ११ || इयं क्रीडा चतुर्भिस्स्याच्चन्द्रजात्यन्तिमच्छदः || यस्तुसंक्रीडतेन्ते वैसजय्यन्ये पराजिताः || १२ || चामुण्डिकाक्रीडनवच्छेष्टं ज्ञेयं विचक्षणैः || श्रीचामुण्डाकृपापूर्णः कृष्णराजमहीपतिः || १३ || चतुराणां मुदे चक्रे नवरत्नाख्यपेटिकाम् || (टीकु) - शक्तित्रय मूर्तित्रय तेजस्त्रयात्मकवाद यी नवरत्नगंजीफिगे बाजुगलु ९ क्के दर यलेगल १६ ल्लु १४४ यलेगलु | चक्रवर्तियलेगलु ९ | सिंहदयलेगलु ७ | वट्टु १६० यलेगलु || इदरल्लि (१) - चामुण्डेश्वरी बाजु १ क्के १६ यलेगलु चिन्नदबण्ण (२) - महालक्ष्मीबाजु १ क्के १६ यलेगलु जंगालुबण्ण (३) - महासरस्वती बाजु १ क्के १६ यलेगलु वर्तिबण्ण (४) - ब्रह्मबाजु १ क्के १६ यलेगलु हलदीबण्ण (५) - विष्णुबाजु १ क्के १६ यलैगलु इंगलीकबण्ण (६) - ईश्वरबाजु १ क्के १६ यलेगलु कप्पुबण्ण प्. ३७५)
SK
(७) अग्निबाजु १ क्के १६ यलेगलु पिस्तापच्चेबण्ण (८) - सूर्यबाजु १ क्के १६ यलेगलु संपिगेबण्ण (९) - चन्द्रबाजु १ क्के १६ यलेगलु चन्द्रबण्ण || यीमेरिगे बाजुगलु ९ | छूटचक्रवर्तिगल यलेगलु ९ सिंहदयलेगलु ७ सह बेलीबण्ण | चामुण्डेश्वरी मीरा बंदवर आटवे मोदलागुवद्दरिंद चामुण्डेश्वरी हुकमिगे कोडतक्क सिंहद यलेयुयार बलियल्लि इरुत्तेयो अवरिगे बूजन्नु कोट्टु सिंहद यलेयन्नु तेगदुक्क्ॐडु चामुण्डेश्वरी मीराक्के कोडबेकु || जनगलु ४ क्के ४० यलेगलमेरिगे हंचिक्क्ॐडु आखैरु चंद्रबाजुविनल्लि आखैरु कल्किमोहिनीयलेयंनु आखैरु यारु हकुं इलियुत्तारयो अबरु कडमे आटदबरन्नु खिलालु माडिदहागे निश्चेयिसि कडमे आट यावत्तन्नु चामुण्डेश्वरीगंजीफिनमेरिगे बुद्धिवंतरुनोडिक्क्ॐडाडुवदु || ११ अथ कृष्णराजच्छदक्रीडाविवरणम् - (कृष्णराजपेट्) श्रीकृष्णः शंकरोब्रह्मामहेंद्रश्च यथाक्रमम् || रक्तपीतहरित्कृष्णवर्णयुक्ता इमेमताः || १ || एकैकस्य तु वर्णस्य पृथगष्टादशच्छदाः || राजाराज्ञीतथामात्यः पदातिर्ध्वज एव च || २ || सुदर्शनं पांच जन्योगरुत्मान्मारुतात्मजः || भेरुण्डसाल्वशरभसिंहमत्ते भवाजिनः || ३ || वराहोमकरोमत्स्यः पूर्वस्माद्दुर्बलः परः || जातयस्स्युश्चतस्रोत्रकृष्णेश ब्रह्मवज्रिणाम् || ४ || चत्वारो वा त्रयो वा स्युः क्रीडकाश्चतुरामताः || भवेद्रात्रिन्दिवंराजा कृष्ण एव यतस्ततः || ५ || कृष्णमूर्तिमताक्रीडारब्धव्यादौसुनिश्चितम् || कृष्णजात्यन्तिमं पत्रं मीनद्वयसुलक्षितम् || ६ || येनान्ते क्रीड्यते सोयं जय्यन्ये वै पराजिताः || - || अथैभिरेवक्रीडास्याच्छदैरन्यामनोहरा || १ || क्रीडकैर्नियतानां हि संख्यानां परिपूरिका || पत्रिकाणां समाख्याताः संख्याः क्रीडनको विदैः || २ || राज्ञोद्वादशशराज्ञ्याः स्युर्दशामात्यस्यपञ्च वै || चतस्रश्च पदातेस्स्युर्ध्वजस्यैकमितिक्रमात् || ३ || राजाराज्ञीचेत्युभयं वर्तये यस्य सन्निधौ || एकजातीयकंतस्मै विंशतिर्मुख्ययोस्तयोः || ४ ||
SK
संख्यातास्तान्निमित्तास्स्युः पञ्चाशत्खेलनेन्तिमे || संख्या अष्टादशात्रस्युर्ज्ञेयास्सङ्ख्या विशेषतः || ५ || प्. ३७६) सङ्ख्यालभ्याः क्रीडनेष्टाविंशतिश्च तथा शतम् || एवं सङ्ख्यायेन लब्धासजय्यन्ये पराजिताः || ६ || कृष्णजातिः प्रधानास्यादितिज्ञेयं विचक्षणैः || राजादयोध्वजान्तास्स्युरेकजातिच्छदा यदा || ७ || वशेयस्यजयीसस्यादन्ये ज्ञेयाः पराजिताः || श्रीमच्चामुण्डिकापूर्णकटाक्षशुभलक्षिता || ८ || भूयाद्भूमण्डलेख्याता कृष्णराजाख्य पट्टिका || (टीकु) - यी कृष्णराजपेटिगे बाजुगलु ४ गलिगे यलेगलु ८ रगलल्लु ७२ यलेगलनु जनगलु ३ क्के २४ यलेगलुमेरिगे जनगलु ४ क्के १८ यलेगलमेरिगे हंचिक्क्ॐडाडुवदरल्लि हगलु रात्रिगु कृष्णनन्ने घोरेयंनु माडिक्क्ॐडु कृष्णबाजु विन आखैरुयुग्म मीनुयलेयन्नु यारु आखैरु हुकु माडुत्तारयो अवरुकडमे आटदवरंनु खिलालु माडिदहागे बुद्धिवतरु निष्कर्षेयन्नु माडिक्काडाद्दुवदु || - || वरहाद आटवन्नु आडबेकादरे नूरु इपत्तेंटु वरहागलन्नु गोत्त माडिक्क्ॐदु अदरल्लि घोरेगलु ४ गे १२ वरहागलल्लु ४८ | राणिगलु १० ल्लु ४ गलिगे ४० | वजीरगलु ४ गे ५ ल्लु २० | पदातिगलु ४ गलिगे ४ ल्लु १६ | पताकेगलु ४ गलिगे १ ल्लु ४ | वट्टु नूरिप्पत्तेंटु वरहागलु | तुरुपुजंटी बदरे ५० | सादा जंटी बंदरे जंटी १ क्के २० | कैपट्टु १८ वरहागलु | अंतु १२८ वरहागल | घोरे आदियागि पताकांतद वंदे दिनसु ४ यलेगलु यारबलीलि कूडुत्तो अवरु गेद्दवरु इतररु सोतवरेंदु निष्कर्षेयन्नु माडिक्क्ॐडु सोतवरु खिलालु आदरेंदु तिलदुक्कोल्लबेकु || १२ अथ सद्योजातादिच्छदक्रीडाविवरणम् - (सद्योजातपेट्) चामुण्डा प्रथमाज्ञेया सद्योजातादि पंचकम् || एकैकस्य तु देवस्य माससंख्यायुतच्छदाः || १ || राजाराज्ञी तथा मुद्रामंत्री पतगकेतने || वाहनं चायुधंछत्रं रथोहस्ती हयः क्रमात् || २ || स्वर्णहारितलाक्षाभाः पीतोरक्तस्तु कृष्णभाः || एतद्वर्णानुसारेणखेलनीया विचक्षणैः || ३ ||
SK
चतुर्भिर्वात्रिभिर्वापि क्रीडेयं संप्रवर्त्तते || सर्वेषुमुख्या चामुण्डा रात्रिन्दिवमितिस्मृता || ४ || कृष्णराजच्छदक्रीडा वच्छिष्टा सम्प्रकीर्तिता || श्रीचामुण्डा दयासांद्र कृष्णराजेन्द्रकल्पिता || ५ || आचंद्रतारकं जीयात् सद्योजातादि पट्टिका || प्. ३७७) (टीकु) - यी सद्योजातपेटिगे बाजुगलु ६ गलिगे यलेगलु १२ ल्लु यलेगलु ७२ | जनगलु ३ क्के यलेगलु २४ ल्लु जनगलु ४ यलेगलु १८ ल्लु हंचिक्क्ॐडाडुवदु | हगलुरात्रिय आटक्कु चामुण्डेश्वरीये घोरेयन्नागि माडिक्क्ॐडु कडमे आट यावत्तन्नु कृष्णराजपेटन्नु आडुवंते बुद्धिवंतरु नोडिक्क्ॐडाडुवदु || १३ अथ नवीनरामच्छदक्रीडाविवरणम् - (नव्यरामपेट्) - रामोरामानुजश्चैव भरतोलक्ष्मणानुजः || एकैकस्य तु देवस्य रत्नसंख्या युतच्छदाः || १ || बाणबाणासनच्छत्रदिव्य चामर चिह्निताः || मुद्राराजाराजपत्नी भृत्यश्चेति चतुष्टयम् || २ || दिङ्नन्दवसुशैलांगसंख्याचिह्नपरिष्कृतान् || पंचच्छदान्मेलयित्वा नवकं नवकं पृथक् || ३ || एतच्चिह्नानुसारेण खेलनीया सदाजनैः || आङ्ग्लच्छदानां क्रीडेवक्रीडेयं परिकीर्तिता || ४ || श्रीचामुण्डाकृपापूर्णकृष्णराजेंद्रधीमता || कृतालोकोपकारायनव्या श्रीराम पेटिका || ५ || (टीकु) - ई होसरामपेटन्नु इस्पीट् आडुव मेरिगे यल्ला आटगलंनु आडबहुदु | इदरल्लि हगलु रात्रिगे सह रामदेवरे घोरेयन्नागि निष्कर्षेयन्नु मादिक्क्ॐडाडुवदु || १४ अथ षोडशमुखासनेक्षक्रीडाप्रकारः - (१६ मुखदपगडे आट) कमलं षोडशदलं लेख्यमादौ स कर्णिकम् || एकैकस्मिन्दले लेख्या अध ऊर्ध्वाभिगामिनः || १ || रेखाश्चतस्रस्तिर्यक् च रेखा ऋज्व्यस्तथा नव || एकैकस्मिन् कोष्ठकानि दलेत्र्यष्ट क्रमेण वै || २ || युगदिक्पालाग्नि कोष्ठानि षोडशदलेषु वै || ३ || मध्य श्रेण्यां दलस्यादि कोष्ठं वर्त्तुलमालिखेत् || सर्वेष्वपिप्रकल्प्यैवं तत्रशारान्वि निक्षिपेत् || ४ || चतुष्क्रमेण भिन्नाङ्कान्क्रीडकाश्चात्रषोडश || अथवात्रस्युरष्टेति ज्ञेयं क्रीडाविचक्षणैः || ५ ||
SK
खेलनस्य प्रकारस्तु प्रसिद्धाक्षवदीरितः || चतुःशारक्रमेणक्षावक्ष्यन्ते क्रमशोधुना || ६ || रक्ताः पीताश्च हरिताः कृष्णा वै रक्तपट्टिकाः || पीतपट्टाः कृष्णपट्टास्तथाहरितपट्टकाः || ७ || प्. ३७८) मध्येरक्तास्तथा पीता मध्ये हरितपट्टकाः || ऊर्ध्वाधः श्वेतपट्टास्स्युरेत एवं प्रकीर्तिताः || ८ || ऊर्ध्वाधोरक्तपट्टास्स्युरूर्ध्वाधः पीतपट्टकाः || ऊर्ध्वाधश्च हरित्पट्टा ऊर्ध्वाधः कृष्णपट्टकाः || ९ || चतुर्ष्वेषु मतावर्णाः श्वेतामध्य इति स्मृतम् || एवंशाराश्चतुष्षष्टिः क्रीडकाष्षोडशाष्टवाः || १० || अक्षावष्टाश्रकौकार्यौ चतुरंगुलमायतौ || एकैकस्मिन्पार्श्वभागे सङ्ख्या सूचक लक्षणम् || ११ || दलक्रमेणत्वेकैकं चक्राकारं सुकोष्ठकम् || चतुरस्तत्रशारान्वैसंस्थाप्य क्रीडनं भवेत् || १२ || कोष्ठद्वयान्तरेणस्युः कोष्ठानिसुमवन्ति च || सङ्ख्यावबोधनार्थानि पार्श्वेषु स्युस्तुशारयोः || १३ || एकंत्रीणि च चत्वारि षडष्टौ दशवै तथा || द्वादशैवं षोडशेतिसुमसङ्ख्या द्वयोस्तथा || १४ || षोडशानां खेलने स्याच्छार एकः प्रकीर्तितः || १५ || अष्टानां क्रीडने तु द्वौशारौस्यातामितीरितम् || शालीवाहशकस्याब्दे घ ङछेन्दुमिते शुभे || १६ || खरवर्षे कृष्णपक्षे त्रयोदश्यां रवौ शुभे || श्रीचामुण्डाकृपापूर्ण कृष्णराजमहीभुजा || १७ || निर्मिताषोडशमुखाक्ष क्रीडाति मनोहरा ||
SK
(टीकु) - १६ मुखदपगडे आटक्के चारीकायिडालगल विवर - चारी १ क्के बीदिगलु ३ | बीदिगलु १ क्के मनेगलु ८ ल्लु बीदुगलु ३ क्के मनेगलु २४ | चारीगलु १६ गलिगे वट्टु मनेगलु ३८४ || ईचारीगे मध्यदल्लि कमलवु इदर सुत्तलु १६ दलगलु | ईवगलल्लि वंदुवंदु गुंडु मने | ईमनेगलल्लि नाल्कुनाल्कु कायिगलन्नु मडगिक्क्ॐडाडुवदु | ईचारीगे यरडुयरडुमनेगलन्न विट्टु वंदुवंदु हुबु इरतक्कद्दु || ईचारीगे कायिगल लेख वट्टु ६४ गलिगे विवर - केंपुकायिगलु ४ हलदी कायिगलु ४ | हसरुकायिगलु ४ | कप्पुकायिगलु ४ | केंपुपट्ठापट्टिकायिगल ४ | हलदीदट्टापट्टिकायिगलु ४ | हसरुपट्टापट्टी कायिगलु ४ | कप्पुपपट्टापट्टिकायिगलु ४ | मध्ये केंपु मेले केलगे बिलपु इरुव कायिगलु ४ | मध्ये हलदी मेले केलगे बिलपु इरुव कायिगल ४ | मध्ये हसरु मेले केलगे बिलपु इरुव कायिगलु ४ | मध्ये कप्पु मेले केलगे बिलपु इरुव कायिगलु ४ | मेले केलगे केंपु मध्ये बिलपु इरुव कायिगलु ४ | मेले केलगे हलदी मध्ये बिलपु इरुव कायिगलु ४ | मेले केलगे हसरु मध्ये बिलपु इरुव कायिगलु ४ | मेले केलगे कप्पु मध्ये विलपु इरुव कायिगलु ४ | प्. ३७९) अंतु कायिगलु ६४ | ईचारीगे ८ पट्टिन डालगललेख - डाल २ क्के डाल १ क्के पट्टुगल मेले लेख पट्टु १ क्के १ | पट्टु १ क्के ३ | पट्टु १ क्के ४ | पट्टु १ क्के ६ | पट्टु १ क्के ८ | पट्टु १ क्के १० | पट्टु १ क्के १२ | पट्टु १ क्के १६ | इदे भेरिगे इन्न्ॐदु डाल | ई २ डालगलिंद जोडु दाय बलितक्क - दुग इत्तिग यंटु हंनेरडु हदिनारु इप्पत्तु इप्पत्तनाल्कु मूवत्तेरडु | ईमरिगे बिलुवंते गुरुतन्नु हाकि क्ॐडु १६ जनगलु आडबेकादरे वंटि पगडे आटवंनु आडबहुदु || यंटु जनगलु आडबेकादल्लि हुयल दाय आडबहुदु | कडमे आटगलमर्यादे कायिगलन्नु नडसुवदु मुंतागि विशिष्टवु पूर्वद अक्षक्रीडेयंते बुद्धिबंतरु निष्कर्षेयन्नु माडिक्क्ॐडाडुवदु || १५ अथाष्टमुखासनेक्ष क्रीडाप्रकारः - (८ मुखदपगडे आट)
SK
दलाष्टकं तु कमलं लिखेदादौ पृथग्दले || तिस्रोविध्यस्तु ऋजवोवीध्यां कोष्ठाष्टकं चरेत् || १ || चतुर्विंशति कोष्ठानि त्वेकैकस्मिन्दले क्रमात् || स्युस्संहत्यदलेष्वेषु द्विनवत्युत्तरं शतम् || २ || मध्ये तु कर्णिकाप्रोक्ता मध्यवीध्यादिकोष्ठकम् || वर्तुलं परिकल्प्यात्र चतुश्शारीं विनिक्षिपेत् || ३ || विभिन्न लक्षणाञ्छारान्सुसंपाद्यसमारभेत् || क्रीडांरक्तास्तथापीताः कृष्णाहरितवर्णकाः || ४ || ऊर्ध्वाधः पीतवर्णाः स्युरूर्ध्वाधोरक्तवर्णकाः || ऊर्ध्वाधोहरिताश्चोर्ध्वमधश्चैवासितास्तथा || ५ || मध्ये चत्वार एतेस्युश्श्वेताश्शारा इति स्मृताः || अक्षौ द्वौ पूर्ववत्कल्प्यौ विशेषस्तत्र कथ्यते || ६ || सुमैष्षोडशभिर्यस्तु भागोनिस्सुम ईरितः || एतद्भागस्यचोत्तानेक्रीडानात्रप्रवर्तते || ७ || क्रीडितारस्स्युरष्टौ वा चत्वारो वापि तद्विदः || क्रीडा तु सुप्रसिद्धाक्षक्रीडावदिति निश्चयः || ८ || शालीवाहशकस्याब्दे घङछेन्दुमिते शुभे || खरफाल्गुनशुक्लस्य ह्येकादश्यांबुधेत्वियम् || ९ || श्रीचामुण्डाकृपापूर्णकृष्णराजमहीभुजा || रचिताचाष्टवक्त्राक्षक्रीडेयं सुमनोहरा || १० || (टीकु) - ८ मुखद पगडे आटक्के चारीकायिडालगल विवर | चारी १ क्के बीदिगलु ३ | बीदि १ क्के मनेगलु ८ ल्लु बीदिगलु ३ क्के मनेगलु २४ | चारीगलु ८ क्के वट्टु मनेगलु १९२ | प्. ३८०)
SK
ईचारीगे मध्यदल्लि कमलवु | इदर सुत्तलु ८ दलगलु | ईवगलल्लि वंदुवंदु गंडुमने | ईमनेगलल्लि नाल्कुनाल्कु कायिगलंनु मडगिक्क्ॐडु आडुवदु | ईचारीगे यरडुयेरडु मनेगलंनु बिट्टु वंदुवंदु हुवु इरतक्कद्दु | ईचारीगे कायिगललख्ख - वट्टुकायिगलु ३२ गलिगे विवर - हलदी कायिगलु ४ | हसरु कायिबलु ४ | केंपुकायिगलु ४ | कप्पु कायिगलु ४ | मेले केलगे हलदी मध्ये विलपु इरुव कायिगलु ४ | मेले केलगे हसरु मध्ये बिलपु इरुव कायिगलु ४ | मेले केलगे केंपु मध्ये बिलपु इरुव कायिगलु ४ | मेले केलगे कप्पु मध्ये बिलपु इरुव कायिगलु ४ | अंतु कायिगलु ३२ | ईचारीगे ८ पट्टिन डालगल लेख | डालगलु २ गलिगे डाल १ क्के पट्टुगल मेले लेख - पट्टु १ क्के १ | पट्टु १ क्के ३ | पट्टु १ क्के ४ | पट्टु १ क्के ६ | पट्टु १ क्के ८ | पट्टु १ क्के १० | पट्टु १ क्के १२ | खाली पट्टु १ || इदेमेरिगे इन्न्ॐदु | ईयरडु डालगलिंद जोडु दाय वीलतक्कद्दु दुग - इत्तिग - यंटु - हन्नेरडु - हदिनारु - इप्पत्तु - इप्पत्तनाल्कु | ईमेरिगे बीलुवंते गुरुतन्नु हाकिक्क्ॐडु ८ जनगलु आडबेकादल्लि वंटि पगडे आडबहुदु | ४ जनगलु आडबेकादल्लि हु इलुदाय आडबहुदु | कडमे आटगल मर्यादे कायिगलन्नु नडसुवदु मुंतागि विशिष्टवु पूर्वद अक्षक्रीडेयंते बुद्धिवंतरु नोडिक्क्ॐडाडुवदु || १६ अथ षण्मुखासासनेक्षक्रीडाविवरणम् - (६ मुखदपडे आट) षड्दलंकमलंकुर्याद् दलेकोष्ठानिपूर्ववत् || दलमूले तु चत्वारि कोष्ठानिपरिकल्पयेत् || १ || मध्यवीध्याश्चक्रकोष्ठे षट्षट्शारान्त्सजातिकान् || संस्थाप्यारम्भणं कुर्यात् क्रीडाया इति निर्णयः || २ || शाराष्षट्त्रिंशदाख्याताः पृथग्वर्णा अनुक्रमात् || षट्षट्शारा एकवर्णाज्ञेयाः क्रीडनकोविदैः || ३ || पीताश्च हरितारक्ताः कृष्णाश्श्वेताश्च पाटलाः || षट्कोणाक्षौ तु विज्ञेयौ दशान्तं सुमकल्पनम् || ४ || एकादितोत्रविज्ञेयं क्रीडकाष्षट्त्रयोपि वा || खेलनं स्यात् प्रसिद्धाक्ष क्रीडावदिति निश्चयः || ५ ||
SK
शालिवाहशकस्याब्दे घङछेन्दुमितेखरे || फाल्गुनस्य सितेशुक्रे पौर्णमास्यामिदं कृतम् || ६ || श्रीचामुण्डाकृपापूण कृष्णराजमहीभुजा || चतुराणां हितार्थाय षण्मुखाक्षसुखेलनम् || ७ || प्. ३८१) (टीकु) - ई षण्मुखद पगडे आटद चारी कायि डालगल विवर - चारी १ क्के बीदिगलु १ क्के मनेगलु ८ ल्लु वीदिगलु ३ क्के मनेगलु २४ ल्लु चारी ६ क्के वट्टु मनेगलु १४४ | ईचारीगे मध्यदल्लि कमल | इदर सुत्तलु आरुदलगलु | इवगलल्लि वंदुवंदु गुंडु मने ईमनेगलल्लि आरु आरु कायिगलन्नु मडिगिक्क्ॐडु आडुवदु | ईचारीगे यरडुयरडु मनेगलन्नु बिट्टु वंदुवंदु हवु इरतक्कद्दु | ईचारीगे कायिगल लेख - वट्टु - कायिगलु ३६ क्के विवर - हलदीकायिगलु ६ | हसरुकायिगलु ६ | केंपुकायिगलु ६ | करीकायिगलु ६ | बिली कायिगलु ६ | गुलाबीरंगिन कायिगलु ६ | अंतु कायिगलु ३६ | ईचारीगे ६ पट्टिन डालगल लेख डालगलु २ क्के डाल १ क्के पट्टु १ क्के १ | पट्टु १ क्के ३ | पट्टु १ क्के ४ | पट्टु १ क्के ६ | पट्टु १ क्के ८ | पट्टु १ क्के १० | यिदेमेरिगे यिन्न्ॐदु डाल | ईयरडुडालगालिंद जोडु दाय बलितक्कदु - दुग - यित्तिग - यंटु - हन्नेरडु - हदिनारु - ईप्पत्तु | यीमेरिगे बीलुवंते गुरुतुगलन्नु हाकिक्क्ॐडु ६ जनगलु आदबेकादल्लि वंटि पगडेय आटवन्नु आडबहुदु | ३ जनगलु आडबेकादल्लि हुयिलु दाय आडबहुदु | कडमे आटगल मर्यादे यावत्तन्नु पूर्वद अक्षक्रीडेयंते बुद्धिवंतरु नौडिक्क्ॐडाडुवदु || १७ अथ बुरजाख्यकोष्ठविशेषवदक्षक्रीडाविवरणम् - (बुरजुपगडे आट) चौर्दलंलिखेत्पद्ममष्टाविंशतिकोष्ठकम् || पृथग्दले लिखेत् तत्र वीध्यस्तिस्रोभवन्ति हि || १ || मध्यवीध्या तु कोष्ठानि दशपार्श्वे नव क्रमात् || चतुर्दलानां कोष्ठानि द्वादशोत्तरकंशतम् || २ || दलमूले तु चत्वारि वृत्तकोष्ठानि कल्पयेत् || चतुर्भिः क्रीडकैः पञ्च स्थाप्याश्शारास्स्वकास्त्विह || ३ || दलान्तरे पृथक्कार्यं सुन्दरं कोष्ठपञ्चकम् || बुरजाख्यं दलं ह्येवं चतुष्कं स्याद् दलान्तरे || ४ ||
SK
चतुर्णांबुरजाख्यानां कोष्ठान्यासंश्च विंशतिः || संहृत्यसर्वकोष्ठानि द्वात्रिंशदधिकं शतम् || ५ || बुरजाख्यं वृत्तकोष्ठं गणनायां न विद्यते || रम्याञ्छुकान्वृत्तकोष्ठे चतुरोविलिखेत् क्रमात् || ६ || आरभ्यबुरजुस्थानाद्युग्मं भवति नान्यथा || अन्यत्रयुग्मं न भवेद् बुरजोरित्यदीरितम् || ७ || गत्वाभवेत् तु बुरुजान्तरं युग्मंतदेव वा || त्रिकोष्ठीमन्तरेकृत्वा कोष्ठे कुर्यात् सुमंशुभम् || ८ || शारविंशतिकं रक्त कृष्णपीतपलाशि च || क्रमाज्ज्ञेयमथाक्षौ द्वौषडश्रौ परिकल्पयेत् || ९ || तत्रादिमेक्षे क्रमशः षडश्रेषुसुमानिहि || द्वेचत्वारिषडष्टौ च ततो दश ततोऽसुमम् || १० || अन्त्येक्षे द्वादशतथा षोडशाष्टा दशस्फुटम् || विंशतिश्च चतुर्विंशतिश्च निष्कुसुमं भवेत् || ११ || निस्सुमेनद्य्वङ्कचिह्नस्त्वक्ष उत्तानगो यदा || तस्य वक्ष्येफलंत्वग्रेनामान्येवं विचिन्तयेत् || १२|| चतुस्सुमोनिस्सुमेनयुगमित्यभिधीयते || षट्सुमोनिस्सुमेनस्याद्रस इत्यभिधियते || १३ || अष्टसङ्ख्योनिस्सुमेन ह्युत्तानोवर्ग उच्यते|| दशसङ्ख्योनिस्सुमेनदिक्छब्देनाभिधीयते || १४ || द्वादशांकोनिस्सुमेनभानुरित्यभिधीयते || षोडशाङ्कोनिस्स्मुमेनकलाशब्देनगीयते || १५ || निस्सुमेनाष्टादशाङ्को स्मृतिरित्यभिधीयते || विंशत्यङ्कोनिस्सुमेन ह्युत्तानःकृतिरुच्यते || १६ || चतुर्विंशतिसङ्ख्याकोनिस्सुमेनघनो भवेत् || निस्सुमोनिस्सुमेनोत्तानश्चेत्यूज्य इतीर्यते || १७ || पूज्यावक्षौ यदा स्यातां शारोनैव चलेदिह || ससङ्ख्याक्षौयदोत्तानौ भवेतांनिस्सुमंविना || १८|| तदानुयुग्मं चलतिनैकश्शारश्चलेदिह || शिष्टाक्रीडाप्रसिद्धाक्षक्रीडेवकथिता बुधैः || १९ || शालीवाहनशकस्याब्दे ममथेन्दुमिते शुभे || नन्दनाषाढशुक्लस्य त्वेकादश्यां रवेर्दिने || २० || श्रीचामुण्डाकृपापूर्ण कृष्णराजमहीपतिः || बुरज्वक्षक्रीडनस्य प्रकारं व्यवृणोत्स्वयम् || २१ ||
SK
(टीकु) - बुरजिन पगडे आटके चारी कायि डालगल विवरचारी १ क्के बीदिगलु ३ | बीदि १ क्के मध्यद बीदि मनेगलु १० | बाजु बीदिगलु २ क्क मनेगलु ९ रल्लु १८ | वट्टु बीदिगलु ३ क्के चारी १ क्के मनेगलु २८ ल्लु चारीगलु ४ क्के वट्टु मनेगलु ११२ | चारीगे मध्यदल्लि कमलवु | सूत्तलू नाल्कु गुंडुमने | नाल्कु चारीगे संदीवलगडे नाल्कु बुरुजु | बुरुजु १ क्के मनेगलु ५ रल्लु बुरुजु ४ क्के मनेगलु २० | अंतु मनेगलु १३२ | बुरुजिनवलगे गुंडु मने १ लेखक्के यिल्लद्दु | प्. ३८३)
SK
इदरल्लि व्ंदुवंदु गिणी वरयबेकु | ईचारीगे कमलद सुत्तलु ईरुव गुंदुमनेयल्लि अयिदु कायिगलन्नु मडिगिक्क्ॐडु आडुवदु || ई आटक्के बुरुजुगलल्लिये जोडियन्नुकट्टतक्कड्दु | मध्ये जोडी कट्टुवदक्के आगदु | मध्ये जोडीयन्नु विच्चिदल्लि तिरिगी बुरुजिनल्लिये जोडीयन्नु कट्टबेकु | ईचारीगे मूरुमूरु मनेगलन्नु बिट्टु वंदुवंदु हूवु यिरतक्कद्दु | ईचारीगे कायिगल लेख | वट्टु कायिगलु २० गलिगे विवर - चारी १ क्के कायिगलु ५ रल्लु हलदीकायिगलु ५ | हसरुकायिगलु ५ | केंपुकायिगलु ५ | कप्पुकायिगलु ५ | दिनसु १ क्के ५ कायिगलमेरेगे भेदविरुवंते कायिगलन्नु माडिसतक्कद्दु | ईचारीगे २ डालगलु - आरु पट्टिन बाजुगलन्नुल्लडालगल पट्टगल मेले लेख - पट्टु १ क्के २ | पट्टु १ क्के ४ | पट्टु १ क्के ६ | पट्टु १ क्के ८ | पट्टु १ क्के १० | खाली पट्टु १ | डाल १ क्के पट्टु १ क्के १२ | पट्टु १ क्कें १६ | पट्टु १ क्के १८ | पट्टु १ क्के २० | पट्टु १ क्के २४ | खालीपट्टु १ | ईयरडु डालगलिंद जोडु दाय बीलतक्कद्दु | खाली पट्टु १ | यरडु लेख इरुब पट्टु सह बिद्दरे फलयेंब हेंसरु | खाली पट्टु १ नाल्कु लेख विरुव पट्टु १ सह बिद्दरे युगवेंबहेसरु | खाली पट्टु १ आरू लेखबिरुव पट्टु सह बिद्दरे रसविंबहेसरु | खालीपट्टु १ यंटु लेखविरुव पट्टु सह बिद्दरे वर्गवेंबहेसरु | खाली पट्टु १ हत्तुलेखविरुव पट्टु सह बिद्दरे दिक्कुयेंबहेसरु | खालीपट्टु १ हन्नेरडुलेखविरुव पट्टु सह बिद्दरे भानुवेंबहेसरु | खाली पट्टु १ हदिनारुलेखविरुव पट्टु सह बिद्दरे कलेयंबहेसरु | खाली पट्टु १ हदिनेंटुलेखविरुव पट्टु सह बिद्दरे स्मृतियेंबहेसरु | खाली पट्टु १ इप्पत्तुलेखविरुवपट्टु सह बिद्दरे कृतियेंबहेसरु | खाली पट्टु १ इप्पत्तुलेखविरुव पट्टु १ सह बिद्दरे घनवेंबहेसरु | यरडु डालगलल्लियु खाली पट्टु बिद्दरे पूज्यवेंबहेसरु | कायिनडेयुवदक्के-इल्ल | यरडुलेखदपट्टु बिद्दल्लि जौडुदायवल्ल | वंटिकायि नडशिक्कोल्लसक्कद्दु | कडमे आटद
SK
क्रमयावत्तन्नुपूर्वद अक्षक्रीडेयंते बुद्धिवंतरु नोडिक्क्ॐडाडुवदु || १८ अथ नवग्रहाक्षक्रीडाविवरणम् - (नवग्रहदपगडे-आट) कमलंद्वादशदलं कर्णिकापरिशोभितम् || लिखेत्प्रतिदलंरम्यं कोष्ठद्वादशकं क्रमात् || १ || मेषादिमीनपर्यन्तं दलद्वादशकं स्मृतम् || द्वादशांशं राशिचक्रमिदमित्यनुमन्यताम् || २ || यदा भवेद् दलेकोष्ठनवकं त्रिंशदेववा || कोष्ठानितानिजानीयान्नवांशैस्त्रिंशदंशकैः || ३ || संयुक्तं राशिचक्रं तत् कल्प्यं रम्यं यथोक्तवत् || नवग्रहास्स्वाकृतयश्शारास्स्युस्सुमनोहराः || ४ || रक्तःकिञ्चिद्रक्तयुतः श्वेतः श्वेतस्थलाब्जवत् || श्वेतरक्तश्च हरितःपीतःश्वेतोऽसितस्तथा || ५ || धूम्रचित्रौ च वर्णास्स्यूरव्यादीनां क्रमादिह || रव्यादीनां च सप्तानां गतिस्सव्येन वै स्मृता || ६ || अपसव्याराहुकेत्वोर्गतिरित्यवधार्यताम् || अतिचारगतिर्वक्रास्तम्भश्चैवमृजुर्मता || ७ || क्रीडायांगतिरेवंस्यादितिक्रीडाविदोविदुः || अक्षौद्वौचतुरश्रौ स्यातां वा पार्श्वचतुष्टये || ८ || सुमान्येकंत्रीणिचत्वारिशून्यं च यथाक्रमात् || एकस्मिन्नेवमन्यस्मिन्द्वे च त्रीणि च पञ्च च || ९ || सुमानिस्स्युस्तथापार्श्वमेकंविकुसुमं स्मृतम् || यदैकसङ्ख्यश्चोत्तानस्तदासिंहादिमांशके || १० || रविंसंस्थापयेदेवं द्विसंङ्ख्यः कटकादिमे || विधुंत्रिसङ्ख्यश्चोत्तानःकुजंमेषादिमेन्यसेत् || ११ || तथोत्तानश्चतुस्सङ्ख्योबुधंकन्यादिमेन्यसेत् || तथोत्तानःपञ्चसङ्ख्योगुरुंमिनादिमेन्यसेत् || १२ || अक्षोयदाषडुत्तानो न्यसेच्छुक्रं तुलादिमे || सप्तसङ्ख्योयदोत्तानोमकरादौशनिंन्यसेत् || १३ || अष्टसङ्ख्योयदोत्तानोन्यसेद्राहुंवृषादिमे || नवसङ्ख्योयदोत्तानः स्यात् केतुर्वृश्चिकादिमे || १४ || एकैकस्मिन्दलेवक्रा ऋज्वीचापिगतिर्भवेत् || एकादिद्वादशान्तास्यादृज्वीवक्रापरा स्मृता || १५ || एकान्ताद्वादशादिस्स्याद्गतिःखेलनकोविदैः || स्थापनंहननं चैव लोकसिद्धाक्षवत् स्मृतम् || १६ ||
अ आ इ ई उ ऊ ऋ ॠ ऌ ॡ ए ऐ ओ औ अं अः ० ०० अधाक्षरस्य क १ १० २ २० ३ ३० ४ ४० ५ ५० ६ ६० ७ ७० ८ ८० ९ ९० ँ ११ ख ग घ ङ च छ ज झ ञ ट ठ ड ढ ण त थ द २१ ३१ ४१ ५१ १२ २२ ३२ ४२ ५२ १३ २३ ३३ ४३ ५३ १४ २४ ३४ ध न प फ ब भ म य र ल व श ष स ह ल क्ष ४४ ५४ १५ २५ ३५ ४५ ५५ १६ २६ ३६ ४६ ५६ १७ २७ ३७ ४७ ५७ २ पूर्णाङ्कबोधकाक्षरकोष्ठकम् - क ख ग घ ङ च छ ज झ १ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८ ९ वन्दु यरडु मूरु नाल्कु ऐदु आरु येलु येंटु व्ॐभत्तु प्. ३९२) ३ अङ्कांशबोधकाक्षरकोष्ठकम् - ट ठ ड ढ ण त थ द ध ७| ७|| ७||| ७०- ७०= ७०= - ७००| ७००|| ७००||| पादां शस्य अर्द्धां शस्य त्रिपादं शस्य पादचतु र्थां शस्य पादार्द्धंशस्य पादत्र्यं शस्य पाद चतुर्थां शांश० पाद चतुर्थार्द्धांश पाद चतुर्थत्र्यंश ४ कर्नाटकदेशे - धान्यमानबोधकाक्षरकोष्ठकम् - प फ ब भ म खण्डी इत्यस्य खण्डीविंशां शस्य कुडो इत्यस्य कुडो इत्येतच्चतुर्थां शस्य कुडोचतुर्थां शांशस्य कुडोचतुष्षष्ट्यं शस्य षष्ट्युत्तरशतसेटकस्य (खंङ्ग) अष्टसेटकस्य (कोलग) द्विसेटकस्य (बल्ल) अर्धसेटकस्य (|| शेरु) सेटकाष्टमां शस्य वा १० || रूप्यामि० ५ कर्नाटकदेशे - सुवर्णमानबोधकाक्षरकोष्ठकम् - श ष स ह वरहातूक होन्नुतुक हणतूक हागतूक षट्त्रिंशद्गुञ्जापरिमितस्य चतुर्गञ्जापरिमितस्य एकगुञ्जापरिमितस्य ६ कर्नाटकदेशे - तुलामानबोधकाक्षरकोष्ठकम् - य र ल व मण धडय सेरु पावु चत्वारिं शत्सेटकाः चतुश्चत्वारिं शत्सेटकावा दशसेटकाः एकादशसेटकावा १ सेटकः वा २४ रूप्यैस्तुलितः सेटकपादांशः २४ अथ मुष्टिप्रश्नेषु हस्तग्राह्यपदार्थतदुत्तरविधयः - स्वर्णं जलं तथा शूलं प्रवालस्त्वक् शिलागुडः || चर्मभस्ममृदस्थीनि रजतं नखगोमये || १ || नीरसाश्च तथाज्ञेया ताम्रप्रभृतयो बुधैः || - || अन्नंकार्यासकं पुष्पं चर्म चैव प्रवालकः || २ || प्. ३९३)
SK
तृणं च त्वक् च कर्पूरं सुपत्रं रौप्यमूलके || धान्यं च गोमयं चैव लोहोभस्मादयस्स्मृताः || ३ || - || कर्पूर मूले च जलं पूगीफलमथोफलम् || केशोमणिश्च रजतं कार्पासोमृच्चपत्रकम् || ४ || सोपाह्वस्य तथात्वक् च ताम्रं चर्म तथैव च || लवणं चेति वै प्रोक्ताः पदार्थाष्षोडशात्रहि || ५ || - || घृतंगुडोघासपूगीफले कर्पूरमेव च || लोहस्ताम्रं भस्मचास्थि सञ्जीवः केश एव च || ६ || लवणं त्वग् गोमयं च शुष्कं चर्मेति वै स्मृताः || - || रजतं चैव कर्पूरं प्रवालो रत्नमेव च || ७ || कार्यासस्त्वग्घृतं चैव गुडः कणमृदौ तथा || अस्थ्यश्माकेशलवणौपुष्पभूती इति स्मृताः || ८ || - || प्रकारान्तरम् - पत्रंकार्पासकं चैव धान्यं लोहस्तथैव च || सजीवोमूलशुष्के च रस इत्यादयो गताः || १ || फलंकार्पासकदृषद्रसेषुस्याच्छदोस्थि च || शुष्कं मृदेषुविज्ञेयमिति वै तद्विदोविदुः || २ || फलंचर्म च धान्यं च सजीवश्च छदस्तथा || शिलारसश्च लवणमित्यादींस्तद्विदोविदुः || ३ || अस्थिशुषकं गोमयं च लवणानि शिला तथा || मूलंरसस्सजीवश्चेत्येवं ज्ञेयं विचक्षणैः || ४ || शालीवाहशकस्याब्दे त्रिचतुस्सप्तभूमिते || विक्रमाश्विनशुक्लस्य त्रयोदश्यां भृगोर्दिने || ५ || श्रीचामुण्डाकृपापूर्ण कृष्णराजमहीक्षीता || मुष्टिप्रश्नोत्तरविधिरेवं रूपेण वर्णितः || ६ || २५ अथोपर्युक्तपदार्थज्ञापकगणितसंकेतश्लोकाः - सुवर्णमन्नं नखरः फलनीलफलाशकम् || कंदंजीवश्च शुष्कं च तृणं गोमयमेव च || १ || क्रमुकंताम्रलोहौ च सुचर्मलवणं तथा || शिलाधान्यं प्रवालश्च मणिमत्स्यौ तथैव च || २ || कार्पासरजताज्यानि गुडः कुसुममेव च || भस्मरोमास्थिकर्पूर त्वग्भेदाद्गणित क्रमः || ३ || अस्यसूत्रं पद्ममेव च इति || प्रकारान्तरम् - लोहस्तुप्रथमो ज्ञेयो द्वितीया मृत्तिका तथा || तृतीयंस्या तु कार्पासं चतुर्थे कर्मकथ्यते || १ ||
SK
पंचमंधान्यमित्युक्तं षष्ठं फलमितीरितम् || सप्तमंपर्णमत्रस्यादष्टमं गोमयं तथा || २ || प्. ३९४) नवमं मूलमित्युक्तं दशमं चास्थि कथ्यते || एकादशं शष्कमत्रद्वादशं लवणं भवेत् || ३ || त्रयोदशो जीव उक्तः शिलास्यात्तु चतुर्दशी || रसः पंचदशोज्ञेयः श्रूयतामंबिके शिवे || ४ || अस्यसूत्रं - सुरतादिषु इति || कैय्यल्लिहिडिदपदार्थगलंपेलुवपद्यगल - (टीकु) - पद्यदल्लि बंद लेक्खवन्नु नोडिक्क्ॐडु इंथा पदार्थवेंदु गणितवन्नु सुणिसिक्क्ॐडु हेलुव श्लोकगल यरडुप्रकारगलन्नु ईगणितक्के यरडु प्रकार सूत्रगलन्नु सह बरदु इवे || इवन्नु बुद्धिवन्तरु नोडि तिलिदु क्कोलतक्कद्दुचिन्नवु नीरु वेर्पबल शिप्पे शिला गुड चर्म भस्मगलु | मण्णेले वेललियु नखवु गोमय नीरस ताम्रवादियोल् || १ || अन्नवु हत्ति तोगलु गुर्पवलंपू तृण कप्पुर चन्नेले | बेल्लि बेर्दवस गोमय लोहवु भस्मवादियोल् || २ || कप्पुर वेरु नीरडिके कायि कुरुल् मणि बेल्लि हत्ति | मण्सोफेले शिप्पे ताम्र तोगलुप्पुगलीप दिनारुजातियोल् || ३ || तुप्पवु बेल्ल हुल्लडिके कप्पुर लोहवु ताम्र भस्मवु मेलुप्पु सजीव केश यल्लु शिप्पेयु गोमय शुप्कचर्मगलु || ४ || बेल्लियु कप्पुर पवल रत्नवु हत्तियु शिप्पे तुप्पमु | बेल्लवु कालु मण्णेलुवु कल्कुरुलुप्पु पुष्पभूतिगलु || ५ || यल्लपदार्थभेदगल केलिदबेल्लव | पेल्वेनिंदिरावल्लभसोदरी करुणदिंदलिकौतुकमाद रीतियिम् || ६ || (टीकु) - यले हत्ति धान्य लोह यलेगल् जीवनु बेरु शुष्क रस मोदलागि || १ || फल हत्ति शिलेय रसदोल् यलेयं शुष्क मण्णुगलिवरोल् || २ || फल चर्म धान्य जीवरु यले शिले रस उप्पु मोदलादवगल् || ३ || यलु शुष्क सगणि उप्पुगलशिले बेरुं रस जीवरीपरितोरुम् || ४ || २६ अथ देवीसायुज्यमुक्तिचित्रपटप्रकारः -
SK
श्रीमन्कृष्णमहीपते कलिपदाक्रांतेषुभूमौजनेष्वन्यायेष्वधिकेषुनैवनिरता-धर्मेमतिः कस्य वा || वेदास्ते बहवस्ततोपि बहवश्शास्त्रादयो भारतं काव्यं चाद्यमपीक्षीतुंसपदिनोनैवास्ति बुद्धिः कलौ || १ || तस्मात्संसृतिमोक्षणैकफलदं पुण्यप्रदं शृण्वतां धर्माधर्म विवेचनं वदविभोसंकोचतस्सज्जनैः || इत्थंबोधित एष कृष्णधरणी पालोजगन्मातृका देवीसर्वसुराधिके त्युपविशत्युद्दामवाग्वैभवः || २ || प्. ३९५) श्रीकृष्णराजावनिपेनदेवीसायुज्यमुक्तिप्रदमिष्टदायि || संक्रीडनंसंरचितं सुरम्यं जीयाद्भचन्द्रावधिभूतलेस्मिन् || ३ || - || शूलादिविष्णुलोकांतं षडुत्तरशतं पदम् || एतेषां कारणीभूत सदनानि तथैव हि || ४ || गुरोःकटाक्षागमादि चतुर्विंशपदं तथा || एतन्मिलित्वाषट्त्रिंशदुत्तरद्विशतंपदम् || ५ || अत्रकार्याणिसद्मानि कारणेनसहैवहि || शूलनारकमारभ्यसकारणगृहाणि वै || ६ || सप्तसप्ततिसङ्ख्यानि क्रमेणैव विवृण्महे - गुरुद्रोहीभवतियः स(शूलनरकं) व्रजेत् || अनृतं यस्तु वदति (नरकक्रिमि) रेवसः || १ || सतोयोनिंदतिवृथा तस्या (ऽधःपतनं) ध्रुवम् || स्वामिद्रो ही भवति यो (महारौरव) मश्नुते || २ || मातापित्रोश्च यो द्रोही (रौरवं) नरकं व्रजेत् || मित्रद्रोही भवति यः (तपनं) नरकं व्रजेत् || ३ || विद्ययाहंकृतिंप्राप्तो भवति (ब्रह्मराक्षसः) || अत्यपेक्षी भवति यस्स (पिशाचो) भवेन्नरः || ४ || तामसाहं कृतिं प्राप्तो (राक्षसे)ष्वभिजायते || राजहेलनमातन्वन् (कुम्भीपाकं) व्रजेत् पुमान् || ५ || दुरुह्यन्राज्ञः कोशमथो (कालसूत्रं) व्रजेन्नरः || (असीपत्रा) ख्यनरके जायते राजदूषकः || ६ || राजद्रोहिसहायोयः (संघातनरकं) व्रजेत् || राजदारान्कामयानो (ऽन्धतेमा) नरकं व्रजेत् || ७ || अभिजातस्सुरापायी यदि (वैतरणीं) व्रजेत् || दयाविहिनोभूतेषु (गण्डशैलो) भवेद्ध्रुवम् || ८ || निद्राभङ्गं यः करोति (मत्कुणः) सोन्यजन्मनि || ज्ञानंप्राप्यवृथाभूयाद्यदिगोरक्तपोभवेत् || ९ ||
SK
देवनामविनागायन् (झिल्लिका) सोन्यजन्मनि || ज्योतिषेप्वनृतंवक्ष्यन् (पल्लिका) सोभिजायते || १० || देवालयस्थदीपानां (पतङ्गः) शामको भवेत् || धान्यचोर्येणजीवेद्यस्स (आखु) र्भवितानरः अन्यायतः किमप्युत्क्वानत्यजेद्यदि (गोधिका) || ११ || स्वामिद्रोहसहायेन (कीचपालो) भवेन्नरः || पत्युर्गरप्रदानेन (सरट)स्सोन्यजनमनि || १२ || प्. ३९६) यस्त्वाहूतः प्रतिदिनंभुङ्ते (भ्रमर) एवसः || अर्जयित्वाधनं सत्सुनदद्यान् (मधुमक्षिका) || १३ || अन्नकण्टकतां प्राप्तो (मक्षिका) सोन्यजन्मनि || समीचीनोदयाशून्यस्स (शिला) जायते नरः || १४ || दानकण्टकतां प्राप्तो भवेत् स तु (वनाधृतिः) || विषयुक्ताशयोयस्तुस (सर्प) स्सर्वथा भवेत् || १५ || विनाविवेकं यः स्नायात्स (मण्डूको) ऽन्यजन्मनि || यःक्षुद्रवार्तयाजीवेत्स (मत्स्यो) जायते नरः || १६ || विवाहकण्टको यस्तु (मार्जाल) स्सोन्यजन्मनि || अत्यन्तवंचनायुक्तो (जम्बुक) स्सभवेन्नरः || १७ || चिरजीवीबुद्धिहीनो यदि (घूकः) प्रजायते || दृष्ट्वायोज्ञानिनोवृधा न दृष्ट्वेव व्रजेत् (तरुः) || १८ || परान्नभक्षणाज्जीवन् (काको) भवतिनान्यथा || अन्नचौर्येणयोजीवेत् सवृको नात्रसंशयः || १९ || सर्वान्यस्तु शपेल्लोके देहांते (श्वा)ऽभिजायते || बाधते योजनान्नीरे (नक्र) जन्मसमश्नुते || २० || तीर्थयात्राकृतोयस्तुनिंदेत् (कच्छप) एवसः || सत्कर्माचरणेमन्दो भवेद् (अजगरो) हि सः || २१ || वंशाभिवृद्धिमाकांक्षन् (लता) ऽन्यस्मिन्भवे भवेत् || सदाकामी भवतियः (कलविंक)स्सजाते || २२ || विनाविवेकं यः शास्त्रं पठेद् (गर्दभ) एव सः || दांभिकध्यानमातन्वन् (बको) ऽन्यस्मिन्भवेभवेत् || २३ || तूष्णींविरक्तो यो भूयाद् (भल्लुक)स्सोन्यजन्मनि || कालज्ञाने नृतं वक्ष्यन् (कुक्कुट)स्सोभिजायते || २४ || अभिजातो यदि भवेन्मांसादस्सभवेद् (अजः) || स्त्रियंबलाद्योरमते (गोगांगूलो) ऽन्यजन्मनि || २५ || दिवास्त्रीसंगमातन्वन् (कापोतं) जन्मचाप्नुयात् || हीनाचाररतोनित्यं (वानर) स्सोन्यजन्मनि || २६ ||
शूलनंरकवेमोदलुगोण्डुवैतरणियनुकडेयोलेणिसिलुहन्नेरडुमनेगल् || नोटकरेकेलि-ईयाटक्केडालगलुनाल्कुपट्टिनमूरनंटिनीवु || ४७ || वन्दरिन्दिप्पत्तरवरिगेतप्पदेनोडि-इल्लिलेखवन्नुहाकिक्क्ॐडादि || शालिवाहनशकवुसाविरदयेल्नूरनल्वत्त-ऐदक्केसल्बचित्रभानुसंवत्सरवपडदचैत्रदशुद्धपञ्चमियुबुधवाररंजिसि-रुवशुभवाददिवसदलिसभेयवरु || मेच्चुवापरियिंदधरेयल्लि-इरुवनररुनारियरुसन्मार्गवरिवंतेश्रीकृष्णधरणीन्द्ररचिसिरुवसरसवाद-श्रीदेवियसायुज्यवेंबुवाटवाचन्द्रतारकमागरितुनोडि || सततसन्तोषदिंदाडिनीवुसुखदलाडिदजनकेशुभवुवहुदु || ४७ || (टीकु) - ईरीतियादचतुरश्राकृतिपठवन्नुनिर्माणमाडुवदक्के हदिनारुसालुमनेगललेक्खदक्रम-चतुरश्राकृतिपठक्केवट्टुमनेगलु-इन्नूरमूवत्तरु || केलगणशूलनरकवन्दने सालुमोदलागिहदिनैदनेसालुवरिगेसालुवन्दक्केमनेगलु १५ रल्लु मनेगलु २२५ | मेलणदेवीसायुज्य १६ नेसालु अंकितदमने १ सह ११ | वट्टु सालुगलु १६ क्के वट्टु मनेगलु २३६ || ईचतुरश्राकृतिपठक्के डालगल लेक्ख - नखसंख्ये मेरिगे २० क्के डाल १ क्के पट्टु ४ क्के पट्टु १ क्के लेखविल्ल | कडमे पट्टु ३ रल्लि पट्टु १ क्के १ | पट्टु १ क्के २ | पट्टु १ क्के ३ | डाल १ क्के पट्टु १ क्के लेखविल्ल | कडमे पट्टु ३ रल्लि पट्टु १ क्के ४ | पट्टु १ क्के ५ | पट्टु १ क्के ६ | डाल १ क्के पट्टु १ क्के लेखविल्ल | कडमे पटूटुगलु ३ रल्लि पट्टु १ क्के ७ | पट्टु १ क्के ८ | पट्टु १ क्के ११ | ईडालगलु ३ रिंद १ रिंदहिडिदु इप्पत्तरवरिगु लेक्खबीलुत्ते | चतुरश्रदेवीसायुज्यदाटक्के ईडालगलु || प्. ४०४) ई देवीसायुज्यमुक्तियाटद चतुरश्रपटदल्लिकारणदमनेगलुनूराररल्लियुकन्नडमातुगल-अक्षरगलन्नुबरेयतक्करीतिसर्पगतियिंकेलगेवामभागदिन्दमेलक्केलेक्ख -
SK
ईलेक्खदमनेगलुकेवलकारणद्दु ईलेक्खदमनेगलुके-सचित्रवादकार्यद्दु १३४ गुरुद्रोहिगे शूलनरकप्राप्ति १ १९९ असत्यवन्नुडिदरे नरकक्रिमिप्राप्ति २ १७४ सत्पुरुषरं निन्दिसिदरे अधःपतननरक प्राप्ति ३ १८७ स्वामिद्रोहिगे महारौरव नरक प्राप्ति ४ १८९ मातापितृद्रोहिगे रौरव नरकप्राप्ति ५ १२२ मित्रद्रोहिगे पतननरक प्राप्ति ६ १५८ विद्या अहंकारियादरे ब्रह्मराक्षस जन्म ७ १०३ अत्यपेक्षियादरे राक्षस जन्म ८ ९३ तामसाहंकारियादरे राक्षस जन्म ९ १५३ राजहेलनवं माडिदरे कुंभीपाक नरक प्राप्ति १० १४६ राजभण्डारद्रोहिगे कालसूत्रनरक प्राप्ति ११ १६३ राजदूषणेयं माडिदरे असिपत्र नरक प्राप्ति १२ १४० राजद्रोहिगे सहायनादरे संघातनरक प्राप्ति १३ १७२ राजदारापेक्षिगे अन्धन्तमो नरक प्राप्ति १४ २०७ उत्तमजातियल्लि हुट्टि सुरापानवंमाडिदरे वैतरणी नरकप्राप्ति १५ ८७ भूतदयविल्लदे इद्दरे मुरुडुशिलेय जन्म १६ ८८ निद्राभंगवं माडिदरे तिगणेय जन्म १७ ८६ ज्ञवन्नु ह्ॐदि व्यर्थवादरे-उण्णे जन्म १८ १७० देवतास्मरणे इल्लदे गानवं माडिदरे जीरुण्डे जन्म १९ १४९ अबद्धज्योतिषवं हेलिदरे पल्लि जन्म २० १६४ देवालयददीपवं केडिसिदरे पतंग जन्म २१ १२६ धान्यचौर्यवं माडिदरे हेग्गणजन्म २२ १०८ लोककण्टकनादरे वृश्चिकजन्म २३ १०४ अन्यायदिं हिडिदपट्टन्नुबिडदे-इद्दरे गोधिकाजन्म २४ ११८ स्वामिद्रोहक्केसहायनादरे कीचपालहक्कीजन्म २५ १६० पतिगेविषवन्निक्किदर वोतीक्यातजन्म २६ १५२ नित्यमं औतनद ऊटवं माडिदरेभ्रमर जन्म २७ प्. ४०५)
ऊर्ध्वभागे द्वयोर्वीध्योः कोष्ठानि स्युः त्रयोदश || पृथक् तदूर्ध्वंवीध्योः स्युर्द्वयोरेकादश क्रमात् || ३ || पृथक् तदूर्ध्ववीध्यां तु कोष्ठानि स्युस्त्रयोदश || तदूर्ध्वंस्युस्सप्तदशवीध्यां कोष्ठानि संलिखेत् || ४ || ऊर्ध्वोर्ध्ववीधिक्रमशः षोडशद्वादश क्रमात् || कोष्ठानिकल्प्यान्यत्रेति क्रीडासु कुशलैस्स्मृतम् || ५ || पूर्वोक्ताक्षक्रीडनवत्क्रीडेयं कथिता बुधैः || अक्षाश्चात्र त्रयोज्ञेयानिस्सुमा एकपार्श्वतः || ६ || पार्श्वत्रये तु क्रमशः द्वित्र्येककुसुमः पृथक् || एकोक्षोन्यस्तथाज्ञेयो दशसप्तचतुस्सुमः || ७ || त्रयोदश तथापंचदश चैवं चतुर्दश || सुमान्यत्रसुविज्ञेया नीतिचाक्षविचक्षणाः || ८ || शालीवाहशकेषु बाणमुनिभूसंख्येषु वर्षेष्वथो यातेष्वद्यजयावहेविजयनाम्न्यब्दे-ऋतौग्रैष्मके || आषाढेसितपक्षकेभृगुदिने चैकादशी संयुते श्रीलिंगाकृतिमातनोदिममिहश्रीकृष्णभूवल्लभः || ९ || चतुरश्राकृतियाद देवीसायुज्यमुक्ति-आटद पठवन्नु शिवलिंगाकृतियागि रचिशियिरुवदक्के पठवन्नुरचिसुवक्रम - डालगललेखसह - (सीसपद्य) - श्रीचण्डिकाप्राज्यसेवासमालब्धसाम्राज्यसौशील्यसद्गुणैघश्रितजनामरभूजकृष्णनृपभोजराजेंद्ररचिसिरुवरम्यवाद || शिवलिंगदाकृतियचित्रपटदलिदेविसायुज्यमुक्तियंबाटदोलगे || १ || सद्गुरुकटाक्षादिसायुज्यमुक्त्यन्तवागिनोडल् || कैलासमोदलागिकेल्तत्त्वमार्गांत-ऊर्ध्वलोकदमनेगलोट्टुमाडे || २ || पदिनेलुमनुजनेमोदलागियेपिशाचपददपर्यंतदलिमनुजभाव || भेदगलसदनगलुबेरदिहवुहादिनेलुगोविनिंमोदलागिकुरितुनोडल् || ३ || प्. ४०९) शिलेयपर्यंतरवुतिर्यक्कुजंतुगल मनेगलिहबरवतूयणिसिनोडल् || शूलनरकवुमोदलुग्ॐडुवैतरणियनुकडेयोलेणिसलुहन्नेरडुमनेगल् || ४ || मोदलिंदगृहगलनुमुददिंदयाणिसिदरे नूरमुवत्तहदुमुंदेपेल्वे || सद्गुरुकटाक्षादिसरससदनं गलिगेकारणगलेयिल्लकलेययिदनु || ५ ||
SK
वुलिदनूरारक्केवुचितवागियेपेसरुकार्यवेंदिवाकिन्नुकारणगलु || मनेगलवेनूरारुयणिसलंकितगूढयिन्नूरमूवत्तुमेलेयारु || ६ || शालिवाहनशकवुसाविरदयेलनूरु ऐवत्तारनेयैदुतिरुव || विजयसंवत्सरदविमलवादाषाढशुद्धयेकादशिशुक्रवार || ७ || शुभदिवसदल्लीशदययिंसाधुसंतोषक्केसरसमागि || माडिरुवदेविसायुज्यदाटवाचन्द्रतारकविदाडिसुखदिम् || ८ || (टीकु) - ईपठवन्नु रचिसुवक्रम - शिवलिंगाकृति पठक्के वट्टु मनेगलु २३६ | केलगण शूल नरकद वंदने सालु मोदलागि देवीसयुज्यमुक्तिय अंकितदमनेयु इरुव मेलण सालुगलवरिगे सालुगलु १६ क्के विवर - केलगण १ ने सालिगे १९ मनेगलु | यरडने सालिगे १९ मनेगलु | मूरने सालिगे १९ मनेगलु | नाल्कने सालिगे १७ मनेगलु | ऐदने सालिगे १७ मनेगलु | आरने सालिगे १५ मनेगलु | येलने सालिगे १३ मनेगलु | यण्टने सालिगे ११ मनेगलु ! वम्भत्तने सालिगे १३ मनेगलु | हत्तने सालिगे १३ मनेगलु | हन्न्ॐदने सालिगे ११ मनेगलु | हन्नेरडने सालिगे ११ मनेगलु | हदिमूरने सालिगे १३ मनेगलु | हदिनाल्कने सालिगे १७ मनेगलु | हदिनैदने सालिगे १६ मनेगलु | हदिनारनेमेलिन सालिनल्लि अंकितद मनेगूडि देवीसायुज्य मुक्तिवरिगे १२ मनेगलु वट्टु सालुगलु १६ क्के वट्टु मनेगलु २३६ || यीशिवलिंगाकृति पटवन्नु रचिसुबल्लि लिंगद वुभयपार्श्वदल्लि दोड्ड यरडु मण्डलवन्नु रचिशि बलगडेय मण्डलदल्लि शीचामुण्डेश्वरी अम्मनवरु यडगडेय मण्डलदल्लि यीमेले बरदिरुव पद्यगलन्नुबरेयबेकु ||
SK
ई-आटक्के डालगलु अदरल्लिरुव हूवुगल लेखसह अभिजित्सहितवाद २८ नक्षत्रगलंते डाल १ क्के पट्टु ४ क्के लेक्खविल्लद पट्टु १ | लेक्खद पट्टुगलु ३ क्के पट्टु १ क्के १ | पट्टु १ क्के २ | पट्टु १ क्के ३ | डाल १ क्के लेखविल्लद पट्टु १ | लेक्खद पट्टु ३ क्के पट्टु १ क्के ४ | पट्टु १ क्के ७ | पट्टु १ क्के १० | डाल १ क्के लेक्खविल्लद पट्टु १ | लेक्खद ३ क्के पट्टु १ क्के १३ | पट्टु १ क्के १४ | पट्टु १ क्के १५ | ईमेरिगे इरुव डालगलु ३ रिंद १ बरद हिडिदु २८ गलवरिगु लेक्खगलु बीलुत्ते | ईरीतिनोडिक्र्ॐडु कडमे आट यावत्तन्नु चतुरश्राकृतियाद देवीसायुज्यद पठदाटवन्नु आडुवन्ते बुद्धिवन्तरु नोडिक्क्ॐडाडुबदु || प्. ४१०) २९ अथ सर्पाकृतिदेवीसायुज्यमुक्त्यक्षक्रीडाविवरणम् - देवीसायुज्यवक्रीडाकोष्ठशाराक्षकाः स्मृताः || अक्षत्रिपार्श्वभागेषुसुमानित्रिषुविन्यसेत् || १ || एकद्वित्रीणिषट्पंचचतुस्सप्तनवाष्ट च || शालीवाहशकेषुबाणमुनिभसंख्येषुवर्षेष्वथोयातेष्वद्यजयावहेविजय-नाम्न्यब्दे-ऋतौग्रीष्मके || आषाढेसितपक्षकेबुधपितुर्वारेथराकादिनेसर्पाकारतयेममेवरचयामास-क्षणाद्भूपतिः || २ || चतुरश्राकृतियाद देवीसायुज्यमुक्ति-आटदपठवन्नु सर्पाकृतियागि रचिसिरुवदक्केपद्यश्लोकपठवन्नु रचिसुवक्रम डालगललेखसह | (सीसपद्य) - श्रितजनावनलोलश्रीकृष्णभूपालमत्तोर्वपरिचित्रबरेयलेणिसि || शालिवाहनशकवुसाविरदयेल्नूर-ऐवत्त-आरनेयैदुतिरुव || १ || विजयसंवत्सरदविमलवादाषाढशुद्धपूर्णिमेबरेदसोमवारदलि || कल्पिशिरुतिर्प्पसर्पदाकृतियादचित्रपटवनुनोडिशिष्टरेल्ल || २ || (टीकु) - ईपठवन्नु रचिसुवक्रम सर्पाकृति पठक्के वट्टु मनेगलु २३६ | केलगिनशूलनरकद वंदने सालु मोदलागि हदिनैदने सालुगलवरिगे सालु १ क्के मनेगलु १५ ल्लु मनेगलु २२५ मेलिन देवीसायुज्यद १६ ने सालल्लि अंकितद मने १ सह ११ | वटटु सालुगलु १६ क्के वट्टु मनेगलु २३६ ||
SK
यी आटक्के डालगलु अदरल्लिरुव लेक्खगलु सह | नाल्कुपट्टिन डालग्लु ३ क्के डाल १ क्के खाली पट्टु १ | बाकी पट्टुगलु ३ क्के १ - २ - ३ | डाल १ क्के खाली पट्टु १ | बाकी पट्टु ३ क्के ४ - ५ -६ | डाल १ क्के खाली पट्टु १ | बाकी पट्टुगलु ३ क्के ७ - ८ - ९ | यीमेरिगे डालगलु ३ क्के वंदरिंद हिडिदु १८ गलवरिगे पुराण संख्येगे बीलुव मेरिगे गुरुतुगलंमाडिक्क्ॐडु कडमे यावत्तन्नु चतुरश्राकृतिदेवीसायुज्यद पटवन्नु साडुवंते बुद्धिवन्तरु नोडिक्क्ॐडाडुवदु || ३० अथ विश्वरूपाकृतौदेवीसायुज्यमुक्त्यक्षक्रीडाविवरणम् - वीध्यष्षोडशतत्रस्युः कोष्ठसंख्याग्रिमक्रमात् || अधोवीध्यांसप्तकोष्ठमेकादशतथोपरि || १ || त्रयोदशतदूर्ध्वं पञ्चदशस्युः ततः परम् || ऊर्ध्वंसप्तदशैवं तदूर्ध्वं वीधीषुपञ्चसु || २ || पृठक्कोष्ठानिविद्वद्भिः ज्ञेयान्येकोनविंशतिः || तदूर्ध्वंस्युस्सप्तदशतदूर्ध्वांस्युः पृथक्पृथक् || ३ || प्. ४११) वीधिद्वयेपञ्चदशतदूर्ध्वं स्युस्त्रयोदश || एकादशतदूर्ध्वंस्युः कोष्थान्येकादशान्ततः || ४ || तदूर्ध्वमेवंलेख्यंस्यादक्षक्रीडाविचक्षणैः || देवीसायुज्यवत्सर्वमक्षास्त्रय उदीरिताः || ५ || एकपार्श्वेनिस्सुमास्स्युरन्येषुत्रिषु वै क्रमात् || एकंद्वेत्रीणिचत्वारिद्वादशाष्टसुमानिहि || ६ || सुमानिसप्तदश च त्रयोदशदशेति च || चतुरश्राक्षकेष्वेवं व्यवस्थासंप्रकीर्तिता || ७ || षट्पंचसप्तेन्दुमितेशालिवाहशकाब्दके || विजयश्रावणेकृष्णेनवम्यांशुक्रवासरे || ८ || श्रीचामुण्डाकृपापूर्ण कृष्णराजमहीभृता || देवीसायुज्यमुक्त्यर्थ विश्वरूपाकृतिःकृता || ९ || क्रीडनात्क्रीडकानां च परितोषायधीमता || चतुरश्राकृतियाद देवीसायुज्यमुक्तियाटद पठबन्नु विश्वरूपाकृतियागि रचि शिरुवदक्के पद्यश्लोकद पठवन्नु रचिसिरुवक्रम डालगल लेक्खसह (सीस) ऽस्रीमहाबलशैलशृंगवासिनियादलोकमातेयविश्वरूपदोलगे || षट्त्रिंशदधिकद्विशतमंदिरगलोल्चेतनाचेतनसृष्टिबरदु || १ ||
SK
ब्रह्मांडवेकाणबरुवंतेसायुज्यमुक्तियंबाटफणिगतियलि || रुचिसिदश्रीकृष्णराजमहाराजनखिलरुसन्मार्गवरियुवन्ते || २ || रसशरर्षिकुरंगधरांकविजयवत्सरश्रावणोत्तरपक्षनवमी || कवियवासरदोल्सकलकविगलोप्पेधरेयलिरुवंतेयाचन्द्रतारवागि || ३ || (टीकु) - ईपठवन्नु रचिसुवक्रम - श्रीदेवीविश्वरूपाकृतिपठक्के वट्टु मनेगलु २३६ क्के केलगिन शूलनरकद १ ने सालु मोदलागि देवीसायुज्यद अंकितदमने १ सह इरुवमेलिन सालु वरिगे सालुगलु १६ क्के विवर | केलगिन १ ने सालिनल्लि ७ मनेगलु | यरडने सालिगे ११ मनेगलु | ३ ने सालिगे १३ मनेगलु | ४ ने सालिगे १५ मनेगलु | ५ ने सालिगे १७ मनेगलु | ६ ने सालिगे १९ मनेगलु | ७ ने सालिगे १९ मनेगलु | ८ ने सालिगे १९ मनेगलु | ९ ने सालिगे १९ मनेगलु १० ने सालिगे १९ मनेगलु | ११ ने सालिगे १७ मनेगलु | १२ ने सालिगे १५ मनेगलु | १३ ने सालिगे १४ मनेगलु | १४ ने सालिगे १३ मनेगलु | १५ ने सालिगे ११ मनेगलु | मेलिन १६ ने सालिगे ७ मनेगलु | ईमेरिगे वट्टु मनेगलु २३६ || प्. ४१२) यी आटक्के डालगलु अदरल्लिरुव लेक्ख सह - उपनिषत्संख्येयंते १ रिंद ३२ गलवरिगूसंख्येबीलुव ४ पट्टिन ३ डालगलिंद बीलुवलेक्खक्के डाल १ क्के खाली पट्टु १ | बाकी पट्टु ३ क्के पट्टु १ क्के १ | पट्टु १ क्के २ | पट्टु १ क्के ३ | डाल १ क्के खाली पट्टु १ | बाकी पट्टु ३ क्के पट्टु १ क्के ४ | पट्टु १ क्के ८ | पट्टु १ क्के १२ | डाल १ क्के खाली पट्टु १ | पट्टु ३ क्के पट्टु १ क्के १० | पट्टु १ क्के १३ | पट्टु १ क्के १७ | ईमेरिगे इरुव ईमूरुडालगलिंद १ रिंद हिडिदु ३२ गलबरिगु वीलुत्तेयाद्दरिंद कडमे आट यावत्तन्नु चतुरश्राकृति पठदन्ते बुद्धिवन्तरु नोडिक्क्ॐडाडुवदु || ३१ अथ देवीसायुज्यमुक्त्यक्षक्रीडाविवरणम् - (बृन्दावनाकृतौचित्रपटे) वीध्यस्तुषोडशात्रस्युः कोष्टसङ्ख्याग्रिमक्रमात् || आदौत्रिवीधीषु कोष्ठानिस्युरेकोनविंशतिः || १ ||
SK
तदूर्ध्वं वै सप्तदशततः पंचदशैव तु || ततश्चतुर्वीधिकासु कोष्ठानिस्युस्त्रयोदश || २ || पृथक्पृथगितिप्राहुरूर्ध्वं पंचदशद्वयोः || वीध्योस्ततः पृथक्कोष्ठानि भवन्तीति तद्विदः || ३ || तदूर्ध्वं च द्वयोर्वीध्योः कोष्ठानिस्युः त्रयोदश || तदूर्ध्वमेकादशस्युः ततस्सप्तदशोर्ध्वतः || ४ || तदूर्ध्वमेकादशस्युः कोष्ठानीतिक्रमः स्मृतः || अधोवामादितः प्रोक्तं सर्पाकारेक्ष चालनम् || ५ || प्रागुक्तदेवीसायुज्य क्रीडावच्छारकास्त्रयः || निस्सुमश्चैकपार्श्वस्स्यात् त्रयाणामितरेषु तु || ६ || एकंद्वेत्रीणिचत्वारिदशसप्तत्रयोदश || एवंपंचदशाथो वै चतुर्दशसुमान्यहो || ७ || षट्पंचसप्तेन्दुमितेशालीवाहशकेशुभे || विजयेकार्तिकसितेद्वादश्यां भानुवासरे || ८ || श्रीचामुण्डाकृपापूर्ण कृष्णराजमहीभृता || देवीसायुज्यमुक्त्यक्ष क्रीडाविरचितापृथक् || ९ || वृन्दावनाकारतुल्यचतुरश्रा कृतिः शुभा || इत्थंचतुर्विधमियंपुरुषार्थसारंश्रीकृष्णराजरचितंपठतांधरित्र्याम् || नश्येच्चपापनिचयंसूलभोपिधर्मोदेवीकटाक्षलवतः सुलभाभवेच्छ्रीः || १० || शालीवाहशकेषुबाणमुनिभूसंख्येषु वर्षेष्वथोयातेष्वद्यजयावहेविजयनाम्न्यब्देशरत्संयुते || ऊर्जस्यैववलक्षपक्षक इहश्रीद्वादशीसंयुतेभानोरह्निमहीपतिस्समकरोवृं?दावनाकारताम् || ११ || प्. ४१३) चतुरश्राकृतियाद देवीसायुज्यमुक्तियाटदपठवन्नु बृन्दावनाकृतियागि रचिसिरुवदक्के पद्यश्लोकदपठवन्नुरचिसिरुवक्रम डालगललेक्खसह | (पद्य) - श्रितनिकरसुरसालश्रीकृष्णभूपालमत्त्ॐदुपरिचित्रबरेयलेणिसि || शालिवाहनशकवुसाविरदयेल्नूर ऐवत्त आरनेयैदुतिरुव || १ || विजयसंवत्सरदकार्तीकदलिशुद्धद्वादशियुतभानुवारदलि || कल्पिसिबृन्दावनाकृतियचित्रवनुमाडलुवीक्षिसिनीवुमोददिंद || २ ||
SK
(टीकु) - ईपठवन्नु रचिसुवक्रम - बृन्दावनाकृतिपठक्के वट्टु मनेगलु २३६ क्के केलगिन शूलनरकक्के १ ने सालुमोदलागि देवीसायुज्यमुक्तियंकितदमने इरुवमेलिन सालुवरिगे सालुगलु १६ क्के विवर - केलगिन १ ने सालिगे १९ मनेगलु २ ने सालिगे १९ मनेगलु | ३ ने सालिगे १९ मनेगलु | ४ ने साशिगे १७ मनेगलु | ५ ने सालिगे १५ मनेगलु | ६ ने सालिगे १३ मनेगलु | ७ ने सालिगे १३ मनेगलु | ८ ने सालिगे १३ मनेगलु | ९ ने सालिगे १३ मनेगलु | १० ने सालिगे १५ मनेगलु | ११ ने सालिगे १५ मनेगलु | १२ ने सालिगे १३ मनेगलु | १३ ने सालिगे १३ मनेगलु | १४ ने सालिगे ११ मनेगलु | १५ ने सालिगे १७ मनेगलु | १६ ने सालिगे मेलिनसालिनल्लि मध्यद अंकितदमनेगूडि देवीसायुज्यदगुक्तियमनेयवरिगे ११ मनेगलु | वट्टुसालु १६ क्के मनेगलु २३६ || ई आटक्के डालगलु अदरल्लिरुवलेक्खसह नक्षत्रसंख्येयन्ते १ रिंद २८ रवरिगे संख्येबीलुवन्ते गुरुतु माडतक्क डालगलु | डाल १ क्के पट्टु १ खाली | बाकी पट्टु ३ क्के १ - २ - ३ | डाल १ क्के पट्टु १ क्कलेक्खविल्ल | १ बाकी पट्टु ३ क्के ४ - ७ - १० | डाल १ क्के लेक्खविल्लद पट्टु १ | बाकीपट्टु ३ क्के १३ - १४ - १५ | ईमेरिगे मूरुडालगलिंद १ रिंद हिडिदु २८ रवरिगे बीलुत्तेयाद्दरिंद कडमे आट यावत्तन्नु चतुरश्राकृति पठदंते बुद्धिवन्तरु नोडिक्क्ॐडाडुवदु || ३२ अथ चतुरङ्गाभेद्यगरुडव्यूहरचनाक्रमः - ऊर्ध्वंतिर्यग् लिखेद् रेखा ऋज्व्योरम्यास्त्रयोदश || पृथक्पृठक् ततः कोष्ठानिकुर्यात्क्रीडनेपटुः || १ || चतुश्चत्वारिंशदुत्तरशतंचतुरङ्गगे || चतुरङ्गैर्बलैर्व्यूहमभेद्यं गारुडं भवेत् || २ || प्. ४१४) राजामात्यश्चोष्ट्ररथौपताकावाजिकुञ्जराः || पदातयो द्वादशस्युरेकपक्षे तथान्यतः || ३ || कल्पयित्या क्रीडनं स्यात् प्रसिद्धचतुरङ्गवत् || उष्ट्रपार्श्वेरथस्तस्य पार्श्वेस्थाप्यापताकिका || ४ || ततोश्व इत्यादिसर्वं प्रसिद्धचतुरङ्गवत् || राज्ञःस्थितिस्स्यात्स्वस्थानेमन्त्रीषष्ठे हि राजतः || ५ ||
SK
समक्षंस्याच्चतुर्थेस्य स्थाने उष्ट्रस्तथारथः || चतुर्थे स्यात् पंचमे तु पताकास्यान्मनोहरा || ६ || नाथमन्त्रिपथेस्यस्याच्चतुर्थेवाजिनः स्थितिः || हस्तीसमोरथबलस्य क्रमात् षट्बलानि च || ७ || अधःक्रमात् षट्पदातय एकासम्मुखा भवेत् || पदातिः करिणः द्वे तु समेस्तस्तु यदातदा || ८ || तारार्कशशिसंख्यासु क्रीडासुब्रह्मणापि च || अभेद्योगारुडव्यूहो भवेदिति बुधैस्स्मृतम् || ९ || श्रीचामुण्डाकृपापूर्णकृष्णराजमहीभृता || अभेद्यगारुडव्यूहोरचितश्चतुरंगके || १० || श्रीकृष्णराजमहाराजकण्ठीरवरुविरचिसिरुव १२ मने चतुरंगदभेद्यवाद गारुडव्यूहवंरचिसिरुव पद्य कायिगललेक्खसह - (पद्य) - सरसचतुरंगदोलि अरसुनिंतेडेयल्लि रसिगारनेकडे-इरुवमन्त्री || तनगेदुरागिनाल्कनेमनेयोल्वंटेरथनाल्करलि-ऐदरलिपताके || १ || नाथमंत्रीपथकेनाल्कनेकडेवाजि रथबलसमवागिरचिपुदाने || आरुमोहरुसालिगारुकेलगडेप्यादे करिमुखदोल्ॐदुयरडुसमदि || २ || अंतुतारार्कशशिसख्येयाटगललि उचितभवदीयगारुडव्यूहदोलगे || कमलसंभवहोक्करुकट्टलहुदे चतुरगुणसांद्रकृष्णराजक्षितींद्र || ३ || (टीकु) - ई-आटदलिरंगुयरडरिंदकायिगलु ४८ क्के अरसुगलु २ प्रधानिगलु २ वंटेगलु ४ रथगलु ४ पताकेगलु ४ कुटुरेगलु ४ आनेगलु ४ आलुगलु २४ अंतु ४८ कायिगलु || ई-आठक्के सालु १ क्के मनेगलु १२ रल्लु सालु १२ क्के १४४ मनेगलु | ईकायिगलन्नु नडसुवक्रम - अरसु प्रधानि वंटे कुदरे आने आलुगलुसह मोगलायि चतुरंगदंते नडसुवदु | रथवन्नु आनेयंते नाल्कुबीदियल्लु तानु-इरुवमनेयल्लदे १ मने आचे मनेगे नडसुवदु | पताकेयन्नु मूलेमेले तानिरुवमनेयल्लदे मध्ये बिट्टु आचेमनेगे नडसुवदु || प्. ४१५) ३३ एतच्चतुरंगगतिभेदक्रमः - रूपालोलप्रभूरेखीलाभपालोगुरु प्रियः || रागालापकरारावगीतकामरसोल्बणः || १ || कृष्णराज्ॐगनारंगपीनोबद्धारिरायुधैः || गेहरत्नपदोल्लासीनानारामकथोन्मनाः || २ ||
SK
राधाकरालं बखनिः कंबुलेखीति वर्णितः || कृष्णराजतुरंगस्य चातुरंगस्यरिंगणे || ३ || ३४ अथ श्रीचक्रोद्धारक्रमः - (वामकेश्वरतन्त्रे) बिन्दुत्रिकोणवसुकोणदशारयुग्ममन्वश्रनागदलसंयुतषोडशारम् || वृत्तत्रयं च धरणी सदनत्रयं च श्रीचक्रमेतदूदितं परदेवतायाः || १ || प्रकारांतरेण श्रीचक्रलक्षणम् - (श्रीशंकराचार्यकृतसौंदर्यलहर्याम्) चतुर्भिः श्रीकण्ठैः शिवयुवतिभिः पंचभिरपि प्रभिन्नाभिः शंभोर्नवभिरपि मूलप्रकृतिभिः || चतुश्चत्वारिंशद्वसुदलकलाश्रत्रिवलयत्रिरेखाभिः सार्धं तव चरणकोणाः परिणताः || १ || ३५ अथ श्रीचक्रग्रहदेवतानामानि - (ललितार्चनमञ्जर्यां त्रयोदशस्तबकान्तर्वर्त्यष्टमस्तबके ज्ञानार्णवे) भूगृहं स्वरपत्राब्जं वस्वरं भुवनाश्रकम् || १ || दशारयुग्ममष्टारं त्र्यश्रमध्यं च भेदतः || त्रैलोक्यमोहनं चक्रं सर्वाशापरिपूरकम् || २ || सर्वसंक्षोभणं चक्रं सर्वसौभाग्यदायकम् || सर्वार्थसाधकं चक्रं सर्वरक्षाकरं परम् || ३ || सर्वरोगहरं चक्रं सर्वसिद्धि प्रदायकम् || सर्वानन्दमयं मध्यं नवमं चक्रनायकम् || ४ || नवधाचक्रसंकेतं योजानातिसपूजकः || प्रकटाश्च तथागुप्तास्तथागुप्ततराः पराः || ५ || संप्रदायाः कुलाः कौलाः निगर्भाश्च रहस्यकाः || परापररहस्यास्ता अतिपूर्वरहस्यकाः || ६ || नवधानामसंकेतो योगिनीनां विधीयते || त्रिपुरात्रिपुरेशी च सुन्दरीपुरवासिनी || ७ || श्रीर्मालिनी च सिद्धांबामहात्रिपुरसुन्दरी || अत्यापद्धरमेवेदं विज्ञासंकेतसंज्ञितम् || ८ || तत्संप्रदायसंशोध्यं नवकं भुक्तिमुक्तिदम् || अत्रातिपूर्वरहस्यका-इतिवचनात्परापररहस्याख्यायोगिनीत्वतिपूर्वकेति दक्षिणामूर्तिवचनात्परापरातिरहस्ययोगिनीतिनवचक्रयोगिनीनामानीति शिवम् || ९ || प्. ४१६)
SK
इति श्रीमत्समस्तभमंडलमंडनायमानानिखिलदेशावतं सकर्नाटकजनपदाधिष्ठानभूत श्रीमन्महीशूरमहासंस्थानमध्यदेदीप्यमानाविकलकलानिधिकुलक्रमागत-राजक्षितिपालप्रमुखनिखिलनिजराजाधिराजमहाराजचक्रवर्तिमंडलानुभूत-दिव्यरत्नसिंहासनारूढ श्रीमद्राजाधिराजराजपरमेश्वरप्रौढप्रतापाप्रतिमवीरनरपतिबिरुदेंतेंबरगंडलोकैकवीरयदुकुलपयःपारावारकलानिधिशंखचक्रांकुशकुठार-मकरमत्स्यशरभसाल्वगंडभेरुंडधरणीवराहहनुमद्गरुडकंठीर-वाद्यनेकबिरुदांकितश्रीमन्महीशूरपुरवराधीश श्रीकृष्णराजमहाराजविरचिते श्रीतत्त्वनिध्याख्यग्रंथेपत्रिकाक्षक्रीडादिमहाकौतुकनिरूपणंनामनवमो-निधिस्संपूर्णः || ९ || इति श्रीतत्त्वनिध्याख्यग्रन्थे - नवमः कौतुकनिधिस्संपूर्णः || ९ || श्रीतत्त्वनिध्याख्योयंग्रन्थस्समाप्तः ||